Publisher's Note “Yes, it will be very good for you to read and translate the Arya … I will send you a copy of the Essays on the Gita, first series; it will be best for you to begin with this and translate it. Accustom yourself to translate only a little every day and do it very carefully. Do not write in haste; go several times through what you have written and see whether it accurately represents the spirit of the original, and whether the language cannot be improved. In all things, in the mental and physical plane, it should be your aim, at present, not to go fast and finish quickly, but to do everything carefully, perfectly, and in the right manner.” Sri Aurobindo CWSA-36/Autobiographical Notes/p-321, "ହଁ, ତୁମ ପାଇଁ ଆର୍ଯ୍ୟ ପତ୍ରିକା ପଢିବା ଏବଂ ଅନୁବାଦ କରିବା ବହୁତ ଭଲ ହେବ... ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୀତା ଉପରେ ପ୍ରବନ୍ଧ, (Essays on the Gita), ପ୍ରଥମ ଭାଗର ଏକ ସଂସ୍କରଣ ପଠାଇବି; ଏଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଓ ଏହାକୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେବ। ପ୍ରତିଦିନ କେବଳ ଅଳ୍ପ ଅନୁବାଦ କରିବାକୁ ନିଜକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ କର ଏବଂ ଏହା ବହୁତ ସତର୍କତାର ସହିତ କର। ଶୀଘ୍ର ଲେଖ ନାହିଁ; ତୁମେ ଯାହା ଲେଖାହୋଇଛି ତାହା ଅନେକ ଥର ପଢ ଏବଂ ଦେଖ ଯେ ଏହା ମୂଳ ଲେଖାର ଭାବକୁ ନିର୍ଭୁଲ ଭାବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ଵ କରେ କି ନାହିଁ, ଏବଂ ଭାଷା ଓ ଭାବକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ, ମାନସିକ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ସ୍ତରରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମର ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ, ଦୃତ ବେଗରେ ଲେଖିବା ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଲେଖାକୁ ସମାପ୍ତ କରିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରହିବା ଅନୁଚିତ, ବରଂ ସବୁକିଛି ସତର୍କତାର ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ତୃଟି ଶୁନ୍ୟ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।" ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ CWSA-36/ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଟିପ୍ପଣୀ/ପୃ-୩୨୧ “I may say that the way of the Gita is itself a part of the Yoga here and those who have followed it, to begin with or as a first stage, have a stronger basis than others for this Yoga. To look down on it therefore as something separate and inferior is not a right standpoint… I suggested the Gita method for you because the opening which is necessary for the Yoga here seems to be too difficult for you. If you made a less strenuous demand upon yourself, there might be a greater chance.” Sri Aurobindo CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-445-446 "ମୁଁ କହିପାରିବି ଯେ ଗୀତାର ମାର୍ଗ ନିଜେ ଏଠାରେ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ଆରମ୍ଭରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ସେମାନଙ୍କର ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଅଲଗା ଓ ନିମ୍ନ ମାନର ମାର୍ଗ ଦର୍ଶକ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଠିକ୍ କଥା ନୁହେଁ... ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଗୀତାର ପଦ୍ଧତି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲି କାରଣ ଏଠାରେ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ ତୁମ ପାଇଁ ବହୁତ କଷ୍ଟକର ମନେ ହୁଏ | ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ଉପରେ କମ୍ କଠୋର ସାଧନା ଦାବି କରନ୍ତ, ତେବେ ଅଧିକ ଯୋଗ ସାଧନାର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରନ୍ତା...” ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ/ସିଡବ୍ଲ୍ୟୁଏସ୍ଏ-୨୯/ଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ଚିଠି-୨/ପୃଷ୍ଠା-୪୪୫-୪୪୬ This web page is an annexure of the Book 'The Bhagavad Gita and Integral Yoga.' Apart from verifying the Mother’s exclamation on Essays on the Gita , ‘Oh, what a treasure that is – a gold mine!’26…this book partly fulfills three-tier accountability claimed from an integral Sadhaka ; firstly, in order to satisfy his own Self ‘he has to begin from the law of his present imperfection, to take full account of it and see how it can be converted to the law of a possible perfection;’22 secondly, he is answerable for his Sadhana to the world, which is his greater Self and with whom he is bound with mutual debt; thirdly, he is accountable to the Divine Source from whom he receives Grace and overhead support in abundance. ଏହି ୱେବ୍ ପୃଷ୍ଠାଟି 'ଭଗବତ ଗୀତା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ' ପୁସ୍ତକର ଏକ ଅନୁବନ୍ଧ । 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧ ମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ବ୍ୟତୀତ, 'ଓହ, କେତେ ସମ୍ପଦ- ଏକ ସୁନା ଖଣି!' 26… ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଏକ ପୂ ର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ସାଧକ ଠାରୁ ଦାବି କରାଯାଇଥିବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରେ; ପ୍ରଥମତଃ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ 'ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାର ନିୟମରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ନିୟମରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ; 22 ଦ୍ବିତୀୟତଃ, ସେ ଜଗତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସାଧନା ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି, ଯିଏ କି ତାଙ୍କର ବୃହତ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ସେ ପାରସ୍ପରିକ ଋଣସୁତ୍ରରେ ବନ୍ଧା; ତୃତୀୟତଃ, ସେ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଉତ୍ସପ୍ରତି ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ସେ ବହୁଳ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ସମର୍ଥନ ପାଆନ୍ତି । This book partly fulfills Sri Aurobindo’s directives issued in The Synthesis of Yoga that before beginning integral Yoga (whose objective is to reconcile dynamic Spirit with static Matter) a Sadhaka can retain his Aryan status by long practicing the Vedantic text of the Veda, the Upanishad and the Gita (whose objective is to strengthen Spiritual foundation by union of Jivatma with Paramatma or static Spirit.). In integral Yoga, the static Divine union is dynamised. ଏହି ପୁସ୍ତକ ଟି 'ଯୋଗ ସମନ୍ୱୟ' ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ପୂରଣ କରେ ଯେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ (ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗତିଶୀଳ ପରମାତ୍ମାକୁ ସ୍ଥିର ଜଡ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ଯୋଡିବା) ଜଣେ ସାଧକ ବେଦ, ଉପନିଷଦ ଏବଂ ଗୀତାର ବେଦାନ୍ତିକ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅଭ୍ୟାସ କରି ନିଜର ଆର୍ଯ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ବଜାୟ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ (ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପରମାତ୍ମା ବା ସ୍ଥିର ଭଗବାନ୍ ଙ୍କ ସହିତ ଜିବାତ୍ମାଙ୍କ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା)। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗରେ ସ୍ଥିର ଦିବ୍ୟ ମିଳନକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗତିଶୀଳ ଦିବ୍ୟ ମିଳନରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ । This book partly bridges the gulf between the moderate Spiritual Teachings of the Gita with the strong Spiritual message of Sri Aurobindo’s Essays on the Gita and the strongest Spiritual message of Savitri . Or it has partly reconciled 'Easy the heavens were to build for God' (Savitri-653) with "Earth was his difficult matter, earth the glory" (Savitri-653) and recognized the greatest action of the Divine Mother as "Earth saw my struggle, heaven my victory." (Savitri- 639) ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଗୀତାର ମଧ୍ୟମ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧ ମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥର ଦୃଢ଼ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ିଥାଏ । କିମ୍ବା ଏହା ଆଂଶିକ ଭାବରେ 'ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହଜ ଥିଲା' (ସାବିତ୍ରୀ-୬୫୩)କୁ "ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର କଠିନ ଜଡ ପଦାର୍ଥ, ପୃଥିବୀର ଗୌରବ ଥିଲା କଷ୍ଟକର ଉପଲବ୍ଧି" (ସାବିତ୍ରୀ-୬୫୩) ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରିଛି ଏବଂ "ପୃଥିବୀ ମୋର ସଂଘର୍ଷ ଦେଖିଛି, ସ୍ୱର୍ଗ ମୋର ବିଜୟ" (ସାବିତ୍ରୀ- ୬୩୯) ଭାବରେ ଦିବ୍ୟ ଜନନୀଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛି । OM TAT SAT At Their Feet, S.A. Maa Krishna ଓଁ ତତ୍ ସତ୍ ପ୍ରଭୁ ଚରଣାଶ୍ରୀତା ଏସ. ଏ. ମା କ୍ରୀଷ୍ଣା “I met a man (I was perhaps 20 or 21 at the time), an Indian who had come to Europe and who told me of the Gita. There was a French translation of it (a rather poor one, I must say) which he advised me to read, and then he gave me the key (HIS key, it was his key). He said, ‘Read the Gita ...’ (this translation of the Gita which really wasn’t worth much but it was the only one available at the time – in those days I wouldn’t have understood anything in other languages; and besides, the English translations were just as bad and ... well, Sri Aurobindo hadn’t done his yet!). He said, ‘Read the Gita knowing that Krishna is the symbol of the immanent God, the God within.’ That was all. ‘Read it with THAT knowledge – with the knowledge that Krishna represents the immanent God, the God within you.’ Well, within a month, the whole thing was done!” The Mother The Mother's Agenda/August 25, 1954 "ମୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି (ସେତେବେଳେ ମୋର ବୟସ ବୋଧହୁଏ ୨୦ କିମ୍ବା ୨୧ ବର୍ଷ ଥିଲା), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଯିଏ ୟୁରୋପ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ମୋତେ ଗୀତା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଏହାର ଏକ ଫରାସୀ ଅନୁବାଦ ଥିଲା (ଏକ ଦରିଦ୍ର ଅନୁବାଦ, ମୁଁ କହିବି) ଯାହା ସେ ମୋତେ ପଢିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେ ମୋତେ ଚାବି ଦେଇଥିଲେ (ତାଙ୍କ ଚାବି, ଏହା ତାଙ୍କର ଚାବି ଥିଲା)। ସେ କହିଲେ, 'ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ...' (ଗୀତାର ଏହି ଅନୁବାଦ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ସେତେବେଳେ ଉପଲବ୍ଧ ଏକମାତ୍ର ଅନୁବାଦ ଥିଲା - ସେହି ସମୟରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କିଛି ବୁଝି ପାରିନଥିଲି; ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ... ଠିକ୍ ଅଛି, ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଗୀତାକୁ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ !)। ସେ କହିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭଗବାନ, ଭିତରେ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଜାଣି ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ।' ତାଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ ଏତିକି ଥିଲା। 'ସେହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ - ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ପରମେଶ୍ଵର, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।' ଠିକ୍ ଅଛି, ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ପୁରା ଭଗବଦ୍ ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇଗଲା!" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା/ଅଗଷ୍ଟ ୨୫, ୧୯୫୪ 1 / Chapter 1. The Dejection of Arjuna Summary or A Brief Restatement: Arjuna's recoil from the war field is observed in this first chapter. Whatever emotional feeling and attachment towards kith and kin he expressed to the Lord is identified here as Soul-slaying truth. Our understanding of the Creator of the World: "We have to see that God the bountiful and prodigal creator, God the helpful, strong and benignant preserver is also God the devourer and destroyer." CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 Our understanding of the Creation: "The discords of the worlds are God’s discords and it is only by accepting and proceeding through them that we can arrive at the greater concords of his supreme harmony, the summits and thrilled vastnesses of his transcendent and his cosmic Ananda." CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 Our understanding of the First Law of the Creator: “Thou shalt not conquer except by battle with thy fellows and thy surroundings; thou shalt not even live except by battle and struggle and by absorbing into thyself other life. The first law of this world that I have made is creation and preservation by destruction.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-40 The Message of this First Chapter for a Sadhak of Integral Yoga: "He (the Lord) discourages the tamasic recoil and the tendency to renunciation and enjoins the continuance of action and even of the same fierce and terrible action, but he points the disciple towards another and inner renunciation which is the real issue from his crisis and the way towards the soul’s superiority to the world-Nature and yet its calm and self-possessed action in the world. Not a physical asceticism, but an inner askesis is the teaching of the Gita." CWSA-19/Essays on the Gita/p-55-56 ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର : ଗୀତାର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ ଯଦି ଜଣେ ଅନ୍ତର ଏବଂ ଉର୍ଧ ଜଗତରୁ ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସେ ତାମସିକ ଏବଂ ରାଜସିକ ଚେତନା ଅବସ୍ଥାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପତନ ଅନୁଭବ କରିବ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ (ମିଥ୍ୟାର ପ୍ରତୀକ) ହତ୍ୟା କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ପ୍ରଭୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତରେ ପୂର୍ବରୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଯଦି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବିଶ୍ବାତିତ ଶକ୍ତିର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତରେ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ତେବେ ସେହି ବସ୍ତୁଗତ ଏବଂ ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି ଜଗତ ଏବଂ ଜୀବନକୁ ଏଠାରେ ଏକାଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତରେ ଚାଲିଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଗୀତାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଦିବ୍ୟ ସିଦ୍ଧତାର ଅଭିଜ୍ଞତା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ। ଭଗବାନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ମାନବତାକୁ ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତିର ଯୁଆଳିରୁ ଉଠାଇବେ ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀଗତ, ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବେ। ଏଠାରେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ମିଥ୍ୟା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବାହ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତୀକ, ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତୀକ; ଅର୍ଜୁନ ହେଉଛନ୍ତି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟତମ ସାଥୀ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରର ପ୍ରତୀକ, ପ୍ରଭୁ ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବହୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ। ଏଠାରେ, ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଆତ୍ମା ହତ୍ୟାକାରୀ ସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଉର୍ଧ ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଆତ୍ମା ରକ୍ଷାକାରୀ ସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ। ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟାଳୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ଯେଉଁ ଭାବନାତ୍ମକ ଭାବନା ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଏଠାରେ ଆତ୍ମାକୁ ହତ୍ୟାକାରୀ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି: "ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ଭଗବାନ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ (୧) ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, (୨) ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମଧୁର ସଂରକ୍ଷକ ଏବଂ (୩) ଭକ୍ଷଣକାରୀ ଏବଂ ବିନାଶକାରୀ ରୁଦ୍ର ଶକ୍ତି ଅଟନ୍ତି।" CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି : "ଜଗତର ଅସଙ୍ଗତି ହେଉଛି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଅସଙ୍ଗତି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗକୁ ବଢିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆମେ ତାଙ୍କ ପରମ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ, ଶିଖର ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହାଜାଗତିକ ଆନନ୍ଦଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚିତ ବିଶାଳତାର ବୃହତ୍ତର ସମନ୍ୱୟରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବା । CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନିୟମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି: "ତୁମ୍ଭେ ତୁମ୍ଭର ସାଥୀ ମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ତୁମ୍ଭର ପରିବେଶ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟତୀତ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମରେ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମ୍ଭେ ଏପରିକି ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସଂଘର୍ଷରେ ଅନ୍ୟ ଜୀବନକୁ କବଲାକୃତ ନକରି ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁନିଆର ପ୍ରଥମ ନିୟମ ଯାହା ମୁଁ (ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା) ତିଆରି କରିଛି ତାହା ହେଉଛି ବିନାଶ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ଭବ।" CWSA-19/Essays on the Gita/p-40 ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟର ବାର୍ତ୍ତା: "ସେ (ପ୍ରଭୁ) ତାମସିକ ପଳାୟନ ଏବଂ ସନ୍ୟାସୀର ପ୍ରତ୍ୟାଖାନକୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ କର୍ମ କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏପରିକି ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଭୟାନକ କର୍ମ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଶିଷ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତ୍ୟାଗ ଆଡକୁ ସୂଚାଇଥାନ୍ତି ଯାହା ତାଙ୍କ ସଙ୍କଟର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ-ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଆତ୍ମାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଏବଂ ତଥାପି ଦୁନିଆରେ ଆତ୍ମାର ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତପସ୍ୟା ହେଉଛି ଗୀତାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ। CWSA-19/Essays on the Gita/p-55-56 2 / Chapter 2. Sankhya Yoga ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନରାବୃତ୍ତି: ଗୀତା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ଜଣେ ସାଧକଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ, ଜାତସ୍ୟହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ୟୁ ଧ୍ରୁବମ୍ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ୟ ଚ, 'ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ମୃତଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ।' (ଗୀତା-୨.୨୭) ସାବିତ୍ରୀରେ ଏହାର ପରିପୂରକ ପଂକ୍ତି ହେଉଛି 'ଏହି ଦିନ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ।' (ସାବିତ୍ରୀ-୧୦) ଏହି ସ୍ମୃତି ଜଣେ ସାଧକଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହର ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାବରେ ସମୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ଗଛିତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। (ଗୀତା-୨.୧୫, ୪.୩୧, ୧୦.୧୮, ୧୩.୧୩, ୧୩.୨୬, ୧୪.୨୦, ୧୪.୨୭)। ଗୀତା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଉଭୟ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗ, ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଜାଗ୍ରତ ସମାଧି, ସ୍ଥିତ-ପ୍ରଞ୍ଜ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ, ଯାହାର ସମ୍ମୁଖ ପ୍ରକୃତିରେ ତିନୋଟି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସମାନତା, ଏକ ନୀରବ ମନ ଏବଂ ଏକ ଇଚ୍ଛାହୀନ ଅବସ୍ଥା। ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଅଭ୍ୟାସ ଏକାଗ୍ରତାର ଶକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଏକାଗ୍ରତା ସମର୍ପଣ ଶକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ସମର୍ପଣ ମାଧ୍ୟମରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ଏକୀଭୂତ ହୁଏ ଏବଂ ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। Summary or A Brief Restatement: "Sankhya has been admitted for the separation of the soul from the lower nature, — a separation that must be effected by self-knowledge through the discriminating reason and by transcendence of our subjection to the three gunas constituent of that nature. It has been completed and its limitations exceeded by a large revelation of the unity of the supreme Soul and supreme Nature, para purusha, para-prakriti." CWSA-19/Essays on the Gita/p-355 Enlightened man's approach towards death: "The enlightened man does not mourn either for the living or the dead, for he knows that suffering and death are merely incidents in the history of the soul. The soul, not the body, is the reality....The man who rises above the conception of himself as a life and a body, who does not accept the material and sensational touches of the world at their own value or at the value which the physical man attaches to them, who knows himself and all as souls, learns himself to live in his soul and not in his body and deals with others too as souls and not as mere physical beings. For by immortality is meant not the survival of death, — that is already given to every creature born with a mind, — but the transcendence of life and death. It means that ascension by which man ceases to live as a mind-informed body and lives at last as a spirit and in the Spirit. Whoever is subject to grief and sorrow, a slave to the sensations and emotions, occupied by the touches of things transient cannot become fit for immortality." 61 Those who are not satisfied with life as it is: "But if you are not satisfied with your social duty and the virtue of your order, if you think that leads you to sorrow and sin, then I bid you rise to a higher and not sink to a lower ideal. Put away all egoism from you, disregard joy and sorrow, disregard gain and loss and all worldly results; look only at the cause you must serve and the work that you must achieve by divine command; “so thou shalt not incur sin.”.....Destroy when by destruction the world must advance, but hate not that which thou destroyest, neither grieve for all those who perish. Know everywhere the one self, know all to be immortal souls and the body to be but dust. Do thy work with a calm, strong and equal spirit; fight and fall nobly or conquer mightily. For this is the work that God and thy nature have given to thee to accomplish.” 66-67 Sign of waking trance of an integral Sadhak: "It is this calm, desireless, griefless fixity of the buddhi in self-poise and self-knowledge to which the Gita gives the name of Samadhi. The sign of the man in Samadhi is not that he loses consciousness of objects and surroundings and of his mental and physical self and cannot be recalled to it even by burning or torture of the body, — the ordinary idea of the matter; trance is a particular intensity, not the essential sign. The test is the expulsion of all desires, their inability to get at the mind, and it is the inner state from which this freedom arises, the delight of the soul gathered within itself with the mind equal and still and high- poised above the attractions and repulsions, the alternations of sunshine and storm and stress of the external life. It is drawn inward even when acting outwardly; it is concentrated in self even when gazing out upon things; it is directed wholly to the Divine even when to the outward vision of others busy and preoccupied with the affairs of the world." 101-102 Highest Objective of a Sankhya Sadhak: "The status he reaches is the Brahmic condition; he gets to firm standing in the Brahman, brahmı sthiti. It is a reversal of the whole view, experience, knowledge, values, seeings of earth- bound creatures...he is an ocean of wide being and consciousness which is ever being filled, yet ever motionless in its large poise of his soul; all the desires of the world enter into him as waters into the sea, yet he has no desire nor is troubled. For while they are filled with the troubling sense of ego and mine and thine, he is one with the one Self in all and has no “I” or “mine”. He acts as others, but he has abandoned all desires and their longings. He attains to the great peace and is not bewildered by the shows of things; he has extinguished his individual ego in the One, lives in that unity and, fixed in that status at his end,...." 103-104 The Message of this Second Chapter for a Sadhak of Integral Yoga: “There is a divine compassion which descends to us from on high and for the man whose nature does not possess it, is not cast in its mould, to pretend to be the superior man, the master-man or the superman is a folly and an insolence, for he alone is the superman who most manifests the highest nature of the Godhead in humanity. This compassion observes with an eye of love and wisdom and calm strength the battle and the struggle, the strength and weakness of man, his virtues and sins, his joy and suffering, his knowledge and his ignorance, his wisdom and his folly, his aspiration and his failure and it enters into it all to help and to heal...But it is also the divine compassion that smites down the strong tyrant and the confident oppressor, not in wrath and with hatred,...” CWSA-19/Essays on the Gita/p-58-59 To be updated 3 / Chapter 3. Karma Yoga ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର: ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ କାମନା ହେଉଛି ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ, ଜହି କାମଂ ଦୁରାସଦମ୍, 'କାମନା ରୂପରେ ଏହି ଶତ୍ରୁ, ଯାହାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଏତେ କଷ୍ଟକର।' (ଗୀତା-3.43) କାମନାର ମୂଳ ନିଶ୍ଚେତନା କୋଷରେ ଅଛି। ସାବିତ୍ରୀ ପୁସ୍ତକ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି ଯେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସମସ୍ୟାର ଚାବି ନିଶ୍ଚେତନା କୋଷରେ ଅଛି। "କାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ସମସ୍ୟାର ମୂଳ ଚାବିଟି ନିଶ୍ଚେତନା କୋଷରେ ଲୁଚି ରହିଛି; ନିଶ୍ଚେତନା ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରବନ୍ଧ ତଳେ ଗୁପ୍ତ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବରେ ବାସ କରନ୍ତି।" (ସାବିତ୍ରୀ-68) କାମନାର ଏହି ସମସ୍ୟା ନିଶ୍ଚେତନା ଆତ୍ମାକୁ ଆବିଷ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସମାଧାନ ହୁଏ। ରାଜା ଅଶ୍ୱପତି ଏହି ନିଶ୍ଚେତନାର ମୂଳରୁ କାମନାକୁ ଚିରି ପକେଇବା ଅନୁଭବ କଲେ। 'ସେ କାମନାର ଏହି ରକ୍ତସ୍ରାବକୁ ମୂଳରୁ ଚିରି ଦେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅବତରଣ ନିମନ୍ତେ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ।' (ସାବିତ୍ରୀ-୩୧୮) ଏହି ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ କର୍ମଯୋଗର ଚାବିକାଠି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯାହାକୁ ମଇ ସର୍ବାଣି କର୍ମଣି ସନ୍ନ୍ୟାସ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, (ଗୀତା-୩.୩୦) ଅର୍ଥାତ୍ କାମନା, ଅହଂକାର, ଆସକ୍ତି ଏବଂ ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରିବା। ଗୀତାରେ ସୂଚିତ କର୍ମଚକ୍ରର ଜ୍ଞାନକୁ ଜଡ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଆତ୍ମାର ମିଳନ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି। "ଜଡ ପଦାର୍ଥରୁ, ଅନ୍ନ, ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ବର୍ଷାରୁ ଜଡ ପଦାର୍ଥ (ଖାଦ୍ୟ) ର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଯଜ୍ଞରୁ ବର୍ଷା (ଦିବ୍ୟ କୃପା) ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯଜ୍ଞ କର୍ମରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ; କର୍ମ ବ୍ରହ୍ମ (ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛା) ରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣ, ବ୍ରହ୍ମ (ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛା) ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ (ଚିତ ଶକ୍ତି) ରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ତେଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମ ଚେତନା (ଚିତ୍ ଶକ୍ତି) ନିରନ୍ତର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜଡ ପଦାର୍ଥରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ନିତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ । ଯିଏ ଏହି କର୍ମଚକ୍ରକୁ ଏଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ ନାହିଁ, ଏବମ୍ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତମ୍ ଚକ୍ରମ୍, ଏହିପରି ଗତିରେ ତାର ଭବିଷ୍ୟତ ସ୍ଥିର ହୁଏ, ମନ୍ଦ ହେଉଛି ତାହାର ସତ୍ତା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖ ହେଉଛି ତାହାର ଆନନ୍ଦ, ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ମଣିଷ ବ୍ୟର୍ଥ ଜୀବନ ବଞ୍ଚେ।" (ଗୀତା-3.14, 15, 16,) ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗରେ, କର୍ମଚକ୍ରକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ମୂଲ୍ୟକୁ ବହୁତ ବିସ୍ତାର ଏବଂ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। A Brief Restatement: Summary or A Brief Restatement: "... what is meant by action done as Yoga, Karmayoga? It is non-attachment, it is to do works without clinging with the mind to the objects of sense and the fruit of the works. Not complete inaction, which is an error, a confusion, a self-delusion, an impossibility, but action full and free done without subjection to sense and passion, desireless and unattached works, are the first secret of perfection." 108-109 "Equality, renunciation of all desire for the fruit of our works, action done as a sacrifice to the supreme Lord of our nature and of all nature, — these are the three first Godward approaches in the Gita’s way of Karmayoga." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-105 The Lord of Sacrifice: "Life is an altar to which she brings her workings and the fruits of her workings and lays them before whatever aspect of the Divinity the consciousness in her has reached for whatever result of the sacrifice the desire of the living soul can seize on as its immediate or its highest good....A mutual giving and receiving is the law of Life without which it cannot for one moment endure, and this fact is the stamp of the divine creative Will on the world it has manifested in its being, the proof that with sacrifice as their eternal companion the Lord of creatures has created all these existences. The universal law of sacrifice is the sign that the world is of God and belongs to God and that life is his dominion and house of worship and not a field for the self-satisfaction of the independent ego; not the fulfilment of the ego, — that is only our crude and obscure beginning, — but the discovery of God, the worship and seeking of the Divine and the Infinite through a constantly enlarging sacrifice culminating in a perfect self-giving founded on a perfect self-knowledge, is that to which the experience of life is at last intended to lead.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-125-126 The Relation between Matter and Spirit: “From Matter, anna, creatures come into being, from rain is the birth of Matter (food), from sacrifice comes into being the rain (Divine Grace), sacrifice is born of work; work know to be born of Brahman (Divine Will), Brahman (Divine Will) is born of Immutable (Chit Shakti), therefore is the all-pervading Brahman Consciousness (Chit Shakti) is established in Matter by continuous sacrifice, nitya Yajna. He who follows not here this wheel of works, evam pravartitam chakram, thus set in movement, evil is his being, sensual is his delight, in vain, O Partha that man lives.” The Gita-3.14, 15, 16, The Keyword of Integral Yoga: “This is a difficult lesson to learn (rejection of revolt and impatience), but you must learn it. I do not find fault with you for taking long over it, I myself took full twelve years to learn it thoroughly, (written in the year 1919) and even after I knew the principle well enough, it took me quite four years and more to master my lower nature in this respect. But you have the advantage of my experience and my help; you will be able to do it more rapidly, if you consciously and fully assist me, by not associating yourself with the enemy Desire; jahi kamam durasadam, (this enemy in the form of desire, who is so hard to assail. The Gita-3.43) remember that utterance of the Gita, it is a keyword of our Yoga.” CWSA-36/Autobiographical Notes/p-229 Highest realisation of exclusive Karma Yoga: “That is all right in the ordinary karmayoga which aims at union with the cosmic Spirit and stops short at the Overmind — but here a special work has to be done and a new realisation achieved for the earth and not for ourselves alone. It is necessary to stand apart from the rest of the world so as to separate ourselves from the ordinary consciousness in order to bring down a new one.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram- 812-813, "The Gita at its cryptic close may seem by its silence to stop short of that solution for which we are seeking; it pauses at the borders of the highest spiritual mind and does not cross them into the splendours of the supramental Light. And yet its secret of dynamic, and not only static, identity with the inner Presence, its highest mystery of absolute surrender to the Divine Guide, Lord and Inhabitant of our nature, is the central secret. This surrender is the indispensable means of the supramental change and, again, it is through the supramental change that the dynamic identity becomes possible." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-95-96, ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: To be updated 4 / Chapter 4. Towards the Yoga of Knowledge ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର: ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ରହସ୍ୟମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ , ଅବତାରଙ୍କ ଜନ୍ମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଦୁଇଥର ଜନ୍ମିତ ଆତ୍ମା, ଗୁରୁଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା, ସମଗ୍ର ଅନନ୍ତ ଜୀବନର ଜ୍ଞାନ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି, ସାର୍ବଜନୀନ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ବିଶ୍ୱାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ବିଷୟରେ ଏକ ସଙ୍କେତ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଗୀତା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ସଙ୍କେତ ଦିଏ କିନ୍ତୁ 'ସାଧକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କାର କରିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।' ଜଣେ ଅବତାର ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା, ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତିର ସମସ୍ୟା ଏକ ଉଚ୍ଚତର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକୃତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାଧାରଣ ପୃଥିବୀ-ବନ୍ଧିତ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁକ୍ତ ଆତ୍ମାର ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରତିପାଳକ ଭାବରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପାରମ୍ପରିକ ଯୋଗରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ଚୈତ୍ୟ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବରେ ଏକ ଦ୍ୱିଥର ଜନ୍ମିତ ଆତ୍ମାର ଦ୍ବାର ଖୋଲା ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ପ୍ରଥମେ ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତା ଏବଂ ତା'ପରେ ଅନେକ ସାଧନା ପରେ ଅତିମାନସ ସତ୍ତା, ଆତ୍ମନି ଅଥୋ ମୟି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। (ଗୀତା-୪.୩୫) Summary or A Brief Restatement: "The first step is Karmayoga, the selfless sacrifice of works, and here the Gita’s insistence is on action. The second is Jnanayoga, the self-realisation and knowledge of the true nature of the self and the world; and here the insistence is on knowledge; but the sacrifice of works continues and the path of Works becomes one with but does not disappear into the path of Knowledge. The last step is Bhaktiyoga, adoration and seeking of the supreme Self as the Divine Being, and here the insistence is on devotion; but the knowledge is not subordinated, only raised, vitalised and fulfilled, and still the sacrifice of works continues; the double path becomes the triune way of knowledge, works and devotion. And the fruit of the sacrifice, the one fruit still placed before the seeker, is attained, union with the divine Being and oneness with the supreme divine nature. Rahasyam Uttamam, The Supreme Secret of the Gita: "But the highest secret of all, uttamam˙ rahasyam, is the Purushottama. This is the supreme Divine, God, who possesses both the infinite and the finite and in whom the personal and the impersonal, the one Self and the many existences, being and becoming, the world-action and the supracosmic peace, pravritti and nivritti, meet, are united, are possessed together and in each other. In God all things find their secret truth and their absolute reconciliation." 125 The Purpose of Divine Birth and Divine Action of Avatar (Janma Karma cha Me Divyam): “For there are two aspects of the divine birth; one is a descent, the birth of God in humanity, the Godhead manifesting itself in the human form and nature, the eternal Avatar; the other is an ascent, the birth of man into the Godhead, man rising into the divine nature and consciousness, madbhavam agatah; it is the being born anew in a second birth of the soul. It is that new birth which Avatarhood and the upholding of the Dharma are intended to serve.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-148, "The divinised man entering into his divine nature will act even as he acts; he will not give himself up to inaction. The Divine is at work in man in the ignorance and at work in man in the knowledge. To know Him is our soul’s highest welfare and the condition of its perfection, but to know and realise Him as a transcendent peace and silence is not all; the secret that has to be learned is at once the secret of the eternal and unborn Divine and the secret of the divine birth and works, janma karma cha me divyam. The action which proceeds from that knowledge, will be free from all bondage; “he who so knoweth me,” says the Teacher, “is not bound by works.” (The Gita-4.14)" 144 Nitya Yajna, ceaseless sacrifice is the Central truth of the Gita and Integral Yoga: Sacrifice is the law of the world and nothing can be gained without it, neither mastery here, nor the possession of heavens beyond, nor the supreme possession of all; “this world is not for him who doeth not sacrifice, how then any other world?” (The Gita-4.31) Therefore all these and many other forms of sacrifice have been “extended in the mouth of the Brahman,” (The Gita-4.32) the mouth of that Fire which receives all offerings; they are all means and forms of the one great Existence in activity, means by which the action of the human being can be offered up to That of which his outward existence is a part and with which his inmost self is one. They are “all born of work” (The Gita-3.14-15); all proceed from and are ordained by the one vast energy of the Divine which manifests itself in the universal karma and makes all the cosmic activity a progressive offering to the one Self and Lord and of which the last stage for the human being is self-knowledge and the possession of the divine or Brahmic consciousness. “So knowing thou shalt become free.” (The Gita-9.28)" 122 The Gita's Message of Material Sacrifice for Cellular Transformation: “In the light of a larger knowledge Matter also can be seen to be the Brahman, a self-energy put forth by the Brahman, a form and substance of Brahman; aware of the secret consciousness within material substance, secure in this larger knowledge, the gnostic light and power can unite itself with Matter, so seen, and accept it as an instrument of a spiritual manifestation. A certain reverence, even, for Matter and a sacramental attitude in all dealings with it is possible. As in the Gita the act of the taking of food is spoken of as a material sacrament, a sacrifice, an offering of Brahman to Brahman by Brahman, so also the gnostic consciousness and sense can view all the operations of Spirit with Matter.” CWSA-22/The Life Divine-1022-1023, "Brahman is the giving, Brahman is the food-offering, by Brahman it is offered into the Brahman fire, Brahman is that which is to be attained by samadhi in Brahman-action." The Gita-4.24 ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 5/ Chapter 5. The Yoga of Renunciation ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର: Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 6/ Chapter 6. The Yoga of the Supreme Spirit Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 7/ Chapter 7. The Yoga of Knowledge Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 8/ Chapter 8 - The Immutable Brahman Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 9/ Chapter 9. The King-Knowledge, The King-Secret Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 10/ Chapter 10. God in Power of Becoming Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 11/ Chapter 11. The Vision of The World-Spirit Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 12/ Chapter 12. Bhakti Yoga Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 13/ Chapter 13. The Field and Its Knower Summary or A Brief Restatement: In this chapter, the relationship between Matter and Spirit is worked out and for maintaining the Spiritual pursuit Arjuna raised the Question which can be divided into six parts. He wanted to know these six elements in order to strengthen his Spiritual pursuit. “Six Questions raised by Arjuna: (1) The Field, Kshetra, and (2) the Knower of the Field, Kshetrajna, (3) Knowledge, Jnana, and (4) the object of Knowledge, Jneya, (5) Nature, Prakriti and (6) Self, Purusha, these I would like to learn, O Keshava.” The Gita-13.1 The Field, Kshetra: The Upanishad speaks of a fivefold body or sheath of Nature, a physical (Annamaya Kosha), vital (Pranamaya Kosha), mental (Manomaya Kosha), ideal (Vijnanamaya Kosha) and divine body (Anandamaya Kosha); this may be regarded as the totality of the field, kshetram. The Knower of the Field, Kshetrajna: Knowledge: The object of Knowledge: Nature, Prakriti: Self, Purusha: The Most important verse of this chapter: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 14/ Chapter 14. The Three Gunas Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 15/ Chapter 15. The Supreme Divine Summary or A Brief Restatement: First, by the practice of Self-control, a Sadhak's Psychic Being and Spiritual Being open. A traditional Sadhak utilises the opening of these Selves for the discovery of Purushottama Consciousness and "with their experiences and consequences can lead away from life or to a Nirvana." (CWSA-22/The Life Divine/p-943) An integral Sadhak utilises the opening of these two Selves, "solely as steps in a transformation of the nature" (CWSA-22/The Life Divine/p-943) and after long movement of Consciousness, he discovers the Supramental being, and utilises the same for the transformation of the Subconscient and Inconscient Sheaths. ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: ପ୍ରଥମେ, ଆତ୍ମ-ସଂଯମ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ଜଣେ ସାଧକର ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତା ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଜଣେ ପାରମ୍ପରିକ ସାଧକ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଚେତନା ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ଏହି ଆତ୍ମାର ଉନ୍ମୋଚନକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏବଂ "ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ପରିଣାମ ସହିତ ଜୀବନକୁ ନିର୍ବାଣ ଆଡକୁ ନେଇଯାଇପାରନ୍ତି।" (CWSA-22/The Life Divine/p-943) ଜଣେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ସାଧକ ଏହି ଦୁଇଟି ଆତ୍ମ ଉନ୍ମୋଚନକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, "କେବଳ ପ୍ରକୃତିର ରୁପାନ୍ତର ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ" (CWSA-22/The Life Divine/p-943) ଏବଂ ଚେତନାର ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଗତି ପରେ, ସେ ଅତିମାନସ ସତ୍ତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାକୁ ଅବଚେତନ ଏବଂ ଅଚେତନା ଆବରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। 16/ Chapter 16. Deva and Asura Summary or A Brief Restatement: “There are two worlds adjacent to this material world, Superconscient and Subconscient; Superconscient world has already been described at length: hear from Me, O Partha, the Subconscient, asuric world.” The Gita-16.6 The whole of humanity is now going through this Subconscient transformation unconsciously and few prepared vessels are going through this transformation consciously. Those who are open towards Subconscient transformation, they will feel all the time a Divine Force is entering the mind, vital, body, and Subconscient sheaths in a very minuscule manner. When this descent of Divine force is strong enough to be felt as a higher body temperature of fever, then its outcome is a miracle in the Subconscient sheath resulting in some Divine manifestation. (1) We get the information from Savitri that if our Psychic and Spiritual beings are open, then beings of those higher planes will accompany us and assist us in our sadhana, involve in many creative actions, and call down divine energies. Integral Yoga identifies ten Selves and their opening activates affirmative Beings belonging to higher planes. (2) Similarly, through our untransformed nature, asuric beings or dark energies enter our system and do their destructive and pessimistic action both in waking and dream states. (3) We also get this information from Savitri that like our parents, some invisible beings pursue us in this birth and take care of us. Similarly, some beings accompany us from our previous births. So, we have to remember that neither this world, nor any creative action, nor any destructive action, nor any powers and personalities that are acting through us are our own. The Mother’s experience of 24-25 July, 1959, gave clearer details about Supramental action in the Subconscient and Inconscient Sheath, “for the first time the Supramental light entered directly into my body, without passing through the inner beings. It entered through the feet and it climbed up and up. And as it climbed, the fever also climbed because the body was not accustomed to this intensity. As all this light neared the head, I thought I would burst and that the experience would have to be stopped…” (The Mother's Agenda-, October 6, 1959) The descending Supramental force through complete surrender, maye sarvani karmani sannyasya, ("Giving up thy works to Me, with thy consciousness founded in the Self, free from desire and egoism" The Gita-3.30) as hinted in the Gita (Which is also identified as a key word of Karma Yoga) also generates fever, bigatajwarah, (The Gita-3.30) that delivers the Soul. ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: "ଏହି ଭୌତିକ ଜଗତ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ଦୁଇଟି ଜଗତ ଅଛି, ଅତିଚେତନ ଏବଂ ଅବଚେତନ; ଅତିଚେତନ ଜଗତକୁ ପୂର୍ବରୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି: ହେ ପାର୍ଥ, ଏବେ ଅବଚେତନ, ଆସୁରିକ ଜଗତ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" ଗୀତା-୧୬.୬ ସମଗ୍ର ମାନବଜାତି ଏବେ ଅଚେତନ ଭାବରେ ଏହି ଅବଚେତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି ଏବଂ କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆଧାର ସଚେତନ ଭାବରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅବଚେତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ମନ, ପ୍ରାଣ, ଶରୀର ଏବଂ ଅବଚେତନ ଆବରଣରେ ଅତି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଅନୁଭବ କରିବେ। ଯେତେବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଏହି ଅବତରଣ ଜ୍ୱରର ଉଚ୍ଚ ଶରୀର ତାପମାତ୍ରା ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ବରୁପ ଅବଚେତନ ଆବରଣରେ ଏକ ଚମତ୍କାର ଅନୁଭବ ଆଣେ ଯାହା ଫଳରେ କିଛି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ ହୁଏ। (୧) ଆମେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ସୂଚନା ପାଇଥାଉ ଯେ ଯଦି ଆମର ଚୈତ୍ୟ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତା ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଥାଏ, ତେବେ ସେହି ଉଚ୍ଚତର ସ୍ତରର ଅଦୃଶ୍ୟ ବିଭୁତିମାନେ ଆମ ସହିତ ରହିବେ ଏବଂ ଆମର ସାଧନାରେ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ, ଅନେକ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେବେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଅବତରି ଆଣିବେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଦଶଟି ଆତ୍ମାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦ୍ବାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚତର ସ୍ତରର ସକାରାତ୍ମକ ସତ୍ତା ସକ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି। (୨) ସେହିପରି, ଆମର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ପ୍ରକୃତି ମାଧ୍ୟମରେ, ଆସୁରିକ ସତ୍ତା କିମ୍ବା ଅନ୍ଧକାର ଶକ୍ତି ଆମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜାଗ୍ରତ ଏବଂ ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ ଏବଂ ନିରାଶାବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। (୩) ଆମେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଉ ଯେ ଆମ ପିତାମାତାଙ୍କ ପରି, କିଛି ଅଦୃଶ୍ୟ ସତ୍ତା ଏହି ଜନ୍ମରେ ଆମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଆମର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି। ସେହିପରି, କିଛି ସତ୍ତା ଆମର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରୁ ଆମ ସହିତ ଥାଆନ୍ତି। ତେଣୁ, ଆମକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ପଡିବ ଯେ ଏହି ଜଗତ, ନା କୌଣସି ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ, ନା କୌଣସି ବିନାଶକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ନା କୌଣସି ଶକ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଯାହା ଆମ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ତାହା ଆମର ନିଜର ନୁହେଁ। ୧୯୫୯ ମସିହାର ୨୪-୨୫ ଜୁଲାଇରେ ଶ୍ରୀ ମାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅବଚେତନ ଏବଂ ଅଚେତନ ଆବରଣରେ ଅତିମାନସ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରେ, "ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅତିମାନସ ଆଲୋକ ଭିତର ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ନଯାଇ ସିଧାସଳଖ ମୋ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହା ପାଦ ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କଲା ଏବଂ ଏହା ଉପରକୁ ଉଠିଲା। ଏବଂ ଏହା ଉପରକୁ ଉଠିବା ସହିତ, ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା କାରଣ ଶରୀର ଏହି ତୀବ୍ରତା ସହିତ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ସହିତ, ମୁଁ ଭାବିଲି ଯେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଯିବି ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡିବ..." (ଶ୍ରୀ ମାଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା-, ଅକ୍ଟୋବର ୬, ୧୯୫୯) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଅତିମାନସ ଶକ୍ତି ଅବତରଣ ସମ୍ଭବ, ମୟି ସର୍ବାଣି କର୍ମଣି ସନ୍ନ୍ୟାସ, ("ମୋଠାରେ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରି, ତୁମର ଚେତନା ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି, ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ" ଗୀତା-୩.୩୦) ଗୀତାରେ ସୂଚିତ (ଯାହାକୁ କର୍ମଯୋଗର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି) ଜ୍ୱର, ବିଗତଜ୍ୱରଃ, (ଗୀତା-୩.୩୦) ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଆତ୍ମାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। 17/ Chapter 17. Faith and The Three Gunas Summary or A Brief Restatement: The true nature of static faith as defined in the Gita is of four kind; first is the ‘faith of each man takes the shape, hue, quality given to it by his stuff of being, his constituting temperament, his innate power of existence, sattvanurupa sarvasya sraddha ;’ (The Gita-17.3) secondly, Sraddha is that it is an aspect of the Self, sraddhamayayo Purusha ; (The Gita-17.3) thirdly, whatever is man’s faith that he becomes ultimately, yo yachhadra sa evasah. (The Gita-17.3) This faith is Divinely fulfilled and culminated lastly in an eternal flame of knowledge, sraddhavan labhate jnanam . (The Gita-4.39) "There is one kind of faith demanded as indispensable by the integral Yoga and that may be described as (1) faith in God and the Shakti, (2) faith in the presence and power of the Divine in us and the world, (3) a faith that all in the world is the working of one divine Shakti, that all the steps of the Yoga, its strivings and sufferings and failures as well as its successes and satisfactions and victories are utilities and necessities of her workings and (4) that by a firm and strong dependence on and a total self-surrender to the Divine and to his Shakti in us we can attain to oneness and freedom and victory and perfection." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-771, ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: ଗୀତାରେ ପରିଭାଷିତ ସ୍ଥିର ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଚାରି ପ୍ରକାରର; ପ୍ରଥମତଃ 'ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର ବିଶ୍ୱାସ ତା'ର ସତ୍ତା, ତାହାର ଗଠନକାରୀ ସ୍ୱଭାବ, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଜନ୍ମଗତ ଶକ୍ତି, ସତ୍ତ୍ୱନୁରୂପ ସର୍ବସ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଆକାର, ରଙ୍ଗ, ଗୁଣ ଗ୍ରହଣ କରେ;' (ଗୀତା-୧୭.୩) ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଏହା ଆତ୍ମାର ଏକ ସ୍ବଭାବ, ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟୟୋ ପୁରୁଷ ; (ଗୀତା-୧୭.୩) ତୃତୀୟତଃ, ମଣିଷର ଯାହା ବି ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ତାହା ସେ ଶେଷରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯୋ ଯଚ୍ଛଦ୍ର ସ ଏବାସଃ । (ଗୀତା-୧୭.୩) ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନର ଏକ ଅନନ୍ତ ଜ୍ୱାଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ ଲଭତେ ଜ୍ଞାନମ୍ । (ଗୀତା-୪.୩୯) "ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପ୍ରକାରର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଦାବି କରାଯାଏ ଏବଂ ତାହା (୧) ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱାସ, (୨) ଆମ ଏବଂ ଜଗତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱାସ, (୩) ବିଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯୋଗର ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ, ଏହାର ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଏବଂ ବିଫଳତା ଏବଂ ଏହାର ସଫଳତା, ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ବିଜୟ ହେଉଛି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଉପଯୋଗିତା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ (୪) ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମ-ସମର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏକତା, ସ୍ୱାଧୀନତା, ବିଜୟ ଏବଂ ସିଦ୍ଧତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବା।" CWSA-24/ଯୋଗର ସମନ୍ବୟ/p-771, 18/ Chapter 18. Renunciation and Moksha Summary or A Brief Restatement: "This part of the subject is introduced by a last question of Arjuna regarding the principle of Sannyasa and the principle of Tyaga and their difference. The frequent harping, the reiterated emphasis of the Gita on this crucial distinction has been amply justified by the subsequent history of the later Indian mind, its constant confusion of these two very different things and its strong bent towards belittling any activity of the kind taught by the Gita as at best only a preliminary to the supreme inaction of Sannyasa. As a matter of fact, when people talk of Tyaga, of renunciation, it is always the physical renunciation of the world which they understand by the word or at least on which they lay emphasis, while the Gita takes absolutely the opposite view that the real Tyaga has action and living in the world as its basis and not a flight to the monastery, the cave or the hill-top. The real Tyaga is action with a renunciation of desire and that too is the real Sannyasa.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-493-494 ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: "ସନ୍ନ୍ୟାସର ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତ୍ୟାଗର ତତ୍ତ୍ୱ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଏକ ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବିଷୟବସ୍ତୁର ଏହି ଭାଗଟି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଉପରେ ଗୀତାର ବାରମ୍ବାର ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ ଏବଂ ଦୋହରାଇବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଭାରତୀୟ ମାନସିକତାର ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ଜିନିଷକୁ ନେଇ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଗୀତା ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିବା କର୍ମକୁ ସର୍ବାଧିକ କେବଳ ସନ୍ନ୍ୟାସର ପରମ ନିଷ୍କ୍ରିୟତାର ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତର ବୋଲି କହି ଅବଜ୍ଞା କରିବାର ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରବୃତ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷେ, ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗ ବା ବୈରାଗ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସେହି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସଂସାରର ଭୌତିକ (ବାହ୍ୟ) ତ୍ୟାଗକୁ ହିଁ ବୁଝନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ସେହି ବିଷୟ ଉପରେ ହିଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି; ଅପରପକ୍ଷେ ଗୀତା ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଗ୍ରହଣ କରେ ଯେ ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗର ଆଧାର ହେଉଛି କର୍ମ କରିବା ଏବଂ ସଂସାରରେ ବଞ୍ଚି ରହିବା, କୌଣସି ଆଶ୍ରମ, ଗୁମ୍ଫା କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ପଳାୟନ କରିବା ନୁହେଁ। କାମନା ଓ ବାସନାର ପରିତ୍ୟାଗ କରି କର୍ମ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗ, ଏବଂ ତାହା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଅଟେ।" CWSA-19/ଗୀତା ଉପରେ ପ୍ରବନ୍ଧ/p-493-494 The Bhagavad Gita - Yoga Sadhana Camp Discussion 28 July - 31 July 2025 Audio Recording 28 July 2025 Audio Recording 29 July 2025 Audio Recording 30 July 2025 Audio Recording 31 July 2025 "At times I sense there’s an extraordinary secret to discover, just there at my finger tips; I feel that I am going to catch the Thing, to know ... Sometimes, for a second, I see the Secret; there is an opening, and again it closes. Then once again it is unveiled for a second and I come to know a little more. Yesterday the Secret was there completely clear, wide open. But it’s not something that can be explained: words are silly, it must be experienced. Sri Aurobindo speaks of this Secret almost everywhere, especially in his Essays on the Gita. (A touch supreme surprised his hurrying heart, (Savitri-237), "A fire has come and touched men’s hearts and gone; A few have caught flame and risen to greater life." (Savitri-7)) He tells us that in the Gita itself one gets glimpses of this thing which is beyond the Impersonal, beyond even the Personal behind the Impersonal, beyond the Transcendent. Well, I saw this Secret – I saw that the Supreme only becomes perfect in terrestrial matter, on earth. ‘Becomes’ is just a way of speaking, of course, for everything already is, and the Supreme is what He is. But we live in time, in a successive unfoldment, and it would be absurd to say that at present Matter is the expression of a perfect Divine. I saw this Secret (which is getting more and more perceptible as the Supramental becomes clear), I saw it in the everyday, outer life, precisely in this very physical life which all spirituality rejects ... a kind of accuracy or exactitude right down to the atom. I am not saying that the ‘Divine’ becomes perfect in Matter – the Divine is already there – but that THE SUPREME becomes perfect in Matter." The Mother The Mother's Agenda-06.05.1960 "ବେଳେବେଳେ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ରହସ୍ୟ ଅଛି, କେବଳ ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟିପରେ ଅଛି; ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ମୁଁ ସେହି ବସ୍ତୁକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଜାଣିବା ପାଇଁ ... ବେଳେବେଳେ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୁଁ ଏ ରହସ୍ୟ ଦେଖେ; ସେଠାରେ ଏକ ଦ୍ବାର ଖୋଲିଯାଏ, ଏବଂ ପୁଣି ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ତା'ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଏ ଏବଂ ମୁଁ ଆଉ ଟିକିଏ ଅଧିକ ଏ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି| ଗତକାଲି ଏ ରହସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା ଏପରି କିଛି ନୁହେଁ ଯାହାକୁ ଶବ୍ଦଦ୍ବାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ: ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ମୂର୍ଖତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ| ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଏହି ରହସ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ସବୁଠି, ବିଶେଷ କରି 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । (ଏକ ପରମ ସ୍ପର୍ଶ ତାଙ୍କ ଚଂଚଳ ହୃଦୟକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ କରିଥିଲା, (ସାବିତ୍ରୀ-୨୩୭)) ସେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଗୀତାରେ ହିଁ ଏହି ଜିନିଷର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯାହା ନୈବ୍ୟକ୍ତିକ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ, ଏପରିକି ନୈବ୍ୟକ୍ତ ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ବାତୀତ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ। ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି - ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ ପରମାତ୍ମା କେବଳ ଜଡ ଜଗତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ପୃଥିବୀରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । 'ହେବା' କେବଳ କହିବାର ଏକ ଉପାୟ, ଅବଶ୍ୟ, କାରଣ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ଏବଂ ପରମ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ଯାହା ଅଟନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମେ ସମୟ କ୍ରମେ ବଞ୍ଚିଥାଉ, କ୍ରମାଗତ ପ୍ରସ୍ଫୁଟନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଏବଂ ଏହା କହିବା ଅଯଥା ହେବ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜଡ ପଦାର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି (ଯାହା ଅତିମାନସ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଅନୁଭବ ହେଉଛି), ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ, ବାହ୍ୟ ଜୀବନରେ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାରୀରିକ ଜୀବନରେ ଦେଖିଲି ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି ... ଏକ ପ୍ରକାର ସଠିକତା ବା ଏହି ସଠିକତା ପରମାଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ମୁଁ କହୁନାହିଁ ଯେ 'ଦିବ୍ୟ' ଜଡମଧ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ - ଈଶ୍ୱର ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି - ବରଂ ପରମାତ୍ମା ଜଡ ପଦାର୍ଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା-୦୬.୦୫.୧୯୬୦

The Gita in Six Segments "Men follow in every way my path." The Gita-3.23/4.11 "His (a Sadhak of Integral Yoga) Yoga may be governed for a long time by one Scripture or by several successively, — if it is in the line of the great Hindu tradition, by the Gita, for example, the Upanishads, the Veda. Or it may be a good part of his development to include in its material a richly varied experience of the truths of many Scriptures and make the future opulent with all that is best in the past. But in the end he must take his station, or better still, if he can, always and from the beginning he must live in his own soul beyond the limitations of the word that he uses. The Gita itself thus declares that the Yogin in his progress must pass beyond the written Truth, —sabdabrahmativartate — beyond all that he has heard and all that he has yet to hear, —´srotavyasya s´rutasya ca ." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-55 "ତାଙ୍କର (ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ଜଣେ ସାଧକଙ୍କ) ଯୋଗ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କୌଣସି ଏକ ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଏକାଧିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇପାରେ, — ଯଦି ଏହା ମହାନ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାର ଅନୁକୂଳ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଗୀତା, ଉପନିଷଦ କିମ୍ବା ବେଦ ଦ୍ୱାରା। ଅଥବା ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରର ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ଅନୁଭୂତିକୁ ନିଜ ସାଧନାର ସାମଗ୍ରୀ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଅତୀତର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତକୁଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟମୟ କରିବା ତାଙ୍କ ଚେତନାର ବିକାଶର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ହେବ, କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଆହୁରି ଭଲ ହେବ ଯଦି ସେ ପାରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବଦା ଏବଂ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ନିଜେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦର ସୀମା ବାହାରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଗୀତା ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଯୋଗୀ ନିଜର ପ୍ରଗତି ପଥରେ ଲିଖିତ ସତ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ — ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମାତିବର୍ତ୍ତତେ — ସେ ଯାହା ସବୁ ଶୁଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ଶୁଣିବାକୁ ବାକି ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତର ସୀମା ପାର ହୋଇଯିବା ଉଚିତ — ଶ୍ରୋତବ୍ୟସ୍ୟ ଶ୍ରୁତସ୍ୟ ଚ।" ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ “I may say that the way of the Gita is itself a part of the Yoga here and those who have followed it, to begin with or as a first stage, have a stronger basis than others for this Yoga. To look down on it therefore as something separate and inferior is not a right standpoint… I suggested the Gita method for you because the opening which is necessary for the Yoga here seems to be too difficult for you. If you made a less strenuous demand upon yourself, there might be a greater chance.” Sri Aurobindo CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-445-446 "ମୁଁ କହିପାରେ ଯେ ଗୀତାର ମାର୍ଗ ନିଜେ ଏଠାକାର ଯୋଗର (ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର) ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଭାବେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଯୋଗ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଅଟେ। ତେଣୁ ଏହାକୁ କୌଣସି ଏକ ପୃଥକ ଏବଂ ନିମ୍ନସ୍ତରର ଜିନିଷ ଭାବେ ହେୟଜ୍ଞାନ କରିବା ଏକ ସଠିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନୁହେଁ… ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତାର ପଦ୍ଧତି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲି କାରଣ ଏଠାକାର ଯୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଚେତନାର ଉନ୍ମେଷ ବା ଦ୍ୱାର ଫିଟିବା ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ମନେହେଉଛି। ଯଦି ଆପଣ ନିଜ ଉପରେ ଅଧିକ ଶ୍ରମସାଧ୍ୟ ବା କଠୋର ଦାବି ନ ରଖନ୍ତେ, ତେବେ ସଫଳତାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାନ୍ତା।" ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ “Therefore our integral Yoga will take up these various disciplines and concentrations, but harmonise and if possible fuse them by a synthesis which removes their mutual exclusions. Not realising the Lord and the All only to reject them for silent Self or unknowable Absolute as would an exclusively transcendental, nor living for the Lord alone or in the All alone as would an exclusively theistic or an exclusively pantheistic Yoga, the seeker of integral knowledge will limit himself neither in his thought nor in his practice nor in his realisation by any religious creed or philosophical dogma. He will seek the Truth of existence in its completeness. The ancient disciplines he will not reject, for they rest upon eternal truths, but he will give them an orientation in conformity with his aim.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-341-342 "ତେଣୁ ଆମର ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସାଧନା ପଦ୍ଧତି ଓ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ, କିନ୍ତୁ ଏକ ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମଞ୍ଜସ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବ ଏବଂ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ଭାବେ ମିଶ୍ରିତ (ଏକାକାର) କରିଦେବ ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ପାରସ୍ପରିକ ବର୍ଜନଭାବକୁ ଦୂର କରିଦେବ। କେବଳ ଏକ ପରମ-ନିର୍ଗୁଣବାଦୀ (transcendental) ଯୋଗ ପରି ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଏହି ବିଶ୍ୱ-ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିବା ପରେ ଶାନ୍ତ, ନିରବ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ (ଆତ୍ମା) କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନର ଅଗୋଚର ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ ଈଶ୍ୱରବାଦୀ (theistic) ବା ସର୍ବେଶ୍ୱରବାଦୀ (pantheistic) ଯୋଗ ପରି କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେବଳ ଏହି ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ପୂର୍ଣ୍ଣଜ୍ଞାନର ସାଧକ କୌଣସି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ କିମ୍ବା ଦାର୍ଶନିକ ମତବାଦ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଚିନ୍ତା, ସାଧନା କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧିକୁ ସୀମିତ କରିବେ ନାହିଁ। ସେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସତ୍ୟକୁ ତାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଧାନ କରିବେ। ପ୍ରାଚୀନ ସାଧନା ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ଚିରନ୍ତନ ସତ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, କିନ୍ତୁ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନୂତନ ଅଭିମୁଖ୍ୟ ବା ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।" ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ Introduction: The Gita in the Light of Integral Yoga The Bhagavad Gita has stood for millennia as a supreme beacon of spiritual wisdom, guiding seekers through the intricacies of action, knowledge, and devotion. Yet, when approached through the vision of Sri Aurobindo and The Mother, the Gita unveils a deeper, evolutionary secret—an orientation that bridges the ancient heritage of the past with the divine possibilities of the earth's future. This multilingual section brings together the original Sanskrit text, Odia script, and translations in both English and French to create a universal platform for this profound sadhana. Krishna: The Symbol of the Immanent Divinity Central to the approach of Integral Yoga is a transformative realization regarding the figure of Sri Krishna. As recorded in The Mother’s Agenda, the Mother shared a pivotal moment from her early spiritual journey when an Indian seeker advised her to read the Gita: "Read the Gita knowing that Krishna is the symbol of the immanent God, the God within... Read it with THAT knowledge — with the knowledge that Krishna represents the immanent God, the God within you." With this key, the dynamic dialogue on the battlefield of Kurukshetra ceases to be a historical or external event; it becomes the eternal, intimate reality of our own inner awakening. Krishna is the Divine Guide seated in the heart of every human being, directing the evolutionary battle of the soul from within. Passing Beyond the Written Word: While acknowledging the foundational strength that the Gita provides, Sri Aurobindo emphasizes that a true sadhak must ultimately transcend the limitations of any rigid scripture or creed. In The Synthesis of Yoga, he writes: "But in the end he must take his station, or better still, if he can, always and from the beginning he must live in his own soul beyond the limitations of the word that he uses." The Gita itself validates this freedom, declaring that the progressing yogin must pass beyond the outer scriptural text—śabdabrahma-tivartate—and rise into direct, unmediated soul-experience. The ancient disciplines are not cast aside; rather, they are given a new, dynamic orientation in complete harmony with the supreme aim of terrestrial transformation. The Ultimate Secret: Divine Perfection in Matter Traditional spiritual paths have often viewed the world as an illusion or a lower realm to be rejected in favor of a silent Self or an unmanifest Absolute. Integral Yoga takes a different stance, synthesizing transcendental realization with an active embrace of the Divine in the All. The Mother revealed that the ultimate secret—glimpsed just beyond the personal and the transcendent aspects highlighted in the Gita—is that the Supreme fulfills Himself right here in physical life. It is a precision that reaches down to the very atom, showing that the physical world is the true stage for a perfect, evolutionary manifestation. This parallel compilation is dedicated to the seekers of integral knowledge. By meditating on these verses across languages, may we hear the voice of the inner Krishna, transcend the outer words, and participate in the magnificent work of bringing down the Supramental Light into the very fabric of earth-matter. ଉପକ୍ରମଣିକା: ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ଆଲୋକରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ ଓ ଭକ୍ତିର ଏକ ଚିରନ୍ତନ ମହାସ୍ରୋତ, ଯାହା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମାନବ ଚେତନାକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରାଇ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏହାକୁ ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ ଏବଂ **ଶ୍ରୀମା’**ଙ୍କ ଦାର୍ଶନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖୁ, ସେତେବେଳେ ଗୀତାର ଏକ ଅତି ଗଭୀର, ବିବର୍ତ୍ତନମୂଳକ ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବହୁଭାଷୀ ବିଭାଗରେ ସଂସ୍କୃତ ମୂଳ ଶ୍ଳୋକ ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଫରାସୀ ଅନୁବାଦକୁ ଏକତ୍ର ସନ୍ନିବେଶିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ସାଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ: ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭଗବତ୍ସତ୍ତାର ପ୍ରତୀକ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ସାଧନାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ପ୍ରାଣବନ୍ତ ରୂପରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରୀମା’ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ଶ୍ରୀମା’ ଯେତେବେଳେ ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଧକ ତାଙ୍କୁ ଗୀତା ପଢ଼ିବାକୁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଚାବି ଦେଇ କହିଥିଲେ: "ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ - ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ପରମେଶ୍ବର, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ କରନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ଯରେ, ମୋର ପୁରା ଭଗବଦ୍ ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇଗଲା!" ଏହି ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଦ୍ୱାରା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ବାହ୍ୟ ବୌଦ୍ଧିକ କାହାଣୀ ହୋଇ ରହେନାହିଁ; ତାହା ଆମ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଆନ୍ତରିକ ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଯାଏ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟରେ ବିରାଜମାନ ଥିବା ସେହି ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ଆମର ଚେତନାକୁ ଭିତରୁ ପରିଚାଳିତ କରୁଛନ୍ତି। ଶବ୍ଦର ସୀମା ବାହାରେ ଆତ୍ମାର ସ୍ଥିତି: ଗୀତାର ମାର୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ମତରେ ସାଧକକୁ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଲିଖିତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଶବ୍ଦର ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ହେବ। ସେ ଯୋଗ ସମନ୍ୱୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଲେଖିଛନ୍ତି: "କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ହେବ, କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଆହୁରି ଭଲ ହେବ ଯଦି ସେ ପାରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବଦା ଏବଂ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ନିଜେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦର ସୀମା ବାହାରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ।" ଗୀତା ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ, ଜଣେ ସଚ୍ଚା ଯୋଗୀ ତା’ର ପ୍ରଗତି ପଥରେ ଲିଖିତ ସତ୍ୟ ବା ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ (ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମାତିବର୍ତ୍ତତେ)। ପ୍ରାଚୀନ ସାଧନା ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ନକରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ଦିବ୍ୟ ରୂପାନ୍ତରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନୂତନ ଅଭିମୁଖ୍ୟ ବା ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ। ଚରମ ସତ୍ୟ: ଜଡ଼ ପଦାର୍ଥରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପାରମ୍ପରିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ଜଗତକୁ ମାୟା ବୋଲି ବର୍ଜନ କରି ନିରବ ଆତ୍ମା ବା ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ହେବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେକରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ଚରମ ରହସ୍ୟ ହେଉଛି—ପରମାତ୍ମା କେବଳ ବିଶ୍ୱାତୀତ ସତ୍ତାରେ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଏହି ଜଡ଼ ଜଗତରେ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଶ୍ରୀମା’ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ରହସ୍ୟ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ବାହ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ ଜୀବନର ପ୍ରତିଟି ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହି ବହୁଭାଷୀ ସଂସ୍କରଣର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ଆମେ ଯେପରି ଗୀତାର ପଠନ ଦ୍ୱାରା ଆମ ଭିତରେ ଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣିପାରିବା ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଅତିମାନସ ଆଲୋକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିପାରିବା। Structural Map Summary: Bhagavad Gita Chapters to CWSA-19 Essays on the Gita: The structural map aligns each of the 18 chapters of the Bhagavad Gita with Sri Aurobindo's corresponding commentaries in Essays on the Gita (CWSA Volume 19): Chapters 1–6 (First Series): Cover foundational topics from facing inner crisis (Ch. 1) and discerning the immortal soul in Chapter 2, to consecration of action (Ch. 3), divine knowledge and Avatarhood (Ch. 4), dynamic action vs. renunciation (Ch. 5), and meditation or spiritual quietude in Chapter 6 Chapters 7–18 (Second Series): Address the higher and lower natures, the Supreme Divine, sovereign secrets, cosmic vision, and integral devotion (Ch. 7–12), followed by the field and its knower, transcending the gunas, the supreme Purushottama, and inner purification (Ch. 13–17), culminating in the ultimate synthesis of Integral Yoga and total surrender in Chapter 18. ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ (Odia Translation): ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳା (CWSA-୧୯) ଗ୍ରନ୍ଥ ସହିତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକର ସାଂଗଠନିକ ମାନଚିତ୍ର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ: ଏହି ସାଂଗଠନିକ ମାନଚିତ୍ର ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ୧୮ଟି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ‘ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳା’ (CWSA ଭାଗ ୧୯) ର ସଂପୃକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମନ୍ଵିତ ଓ ସଜ୍ଜିତ କରିଥାଏ: ପ୍ରଥମରୁ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ/ଶୃଙ୍ଖଳା): ଏହା ମୌଳିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରେ; ଯେପରିକି— ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆନ୍ତରିକ ସଂକଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା, ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅମର ଆତ୍ମାର ସ୍ଵରୂପକୁ ଚିହ୍ନିବା, ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ କର୍ମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସର୍ଗ (କର୍ମଯୋଗ), ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଓ ଅବତାରତତ୍ତ୍ଵ, ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଗତିଶୀଳ କର୍ମ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସର ସମନ୍ଵୟ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନିଶ୍ଚଳତା । ସପ୍ତମରୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ (ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ/ଶୃଙ୍ଖଳା): ଏହା ଉଚ୍ଚତର ଓ ନିମ୍ନତର ପ୍ରକୃତି (ପରା ଓ ଅପରା ପ୍ରକୃତି), ପରମ ଦିବ୍ୟସତ୍ତା, ପରମ ଗୋପନୀୟ ରହସ୍ୟ, ଭଗବାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵରୂପ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଭକ୍ତି (ସପ୍ତମରୁ ଦ୍ଵାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ) ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଆଲୋଚନା କରେ; ଏହାପରେ କ୍ଷେତ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର ବିଚାର, ତ୍ରିଗୁଣାତୀତ ଅବସ୍ଥା, ପରମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵ ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧି (ତ୍ରୟୋଦଶରୁ ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ) ବିଷୟକୁ ବୁଝାଇଥାଏ; ଯାହା ପରିଶେଷରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୋଗର ଚରମ ସମନ୍ଵୟ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । “I met a man (I was perhaps 20 or 21 at the time), an Indian who had come to Europe and who told me of the Gita. There was a French translation of it (a rather poor one, I must say) which he advised me to read, and then he gave me the key (HIS key, it was his key). He said, ‘Read the Gita ...’ (this translation of the Gita which really wasn’t worth much but it was the only one available at the time – in those days I wouldn’t have understood anything in other languages; and besides, the English translations were just as bad and ... well, Sri Aurobindo hadn’t done his yet!). He said, ‘Read the Gita knowing that Krishna is the symbol of the immanent God, the God within.’ That was all. ‘Read it with THAT knowledge – with the knowledge that Krishna represents the immanent God, the God within you.’ Well, within a month, the whole thing was done!” The Mother The Mother's Agenda/August 25, 1954 "ମୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି (ସେତେବେଳେ ମୋର ବୟସ ବୋଧହୁଏ ୨୦ କିମ୍ବା ୨୧ ବର୍ଷ ଥିଲା), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଯିଏ ୟୁରୋପ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ମୋତେ ଗୀତା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଏହାର ଏକ ଫରାସୀ ଅନୁବାଦ ଥିଲା (ଏକ ଦରିଦ୍ର ଅନୁବାଦ, ମୁଁ କହିବି) ଯାହା ସେ ମୋତେ ପଢିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେ ମୋତେ ଚାବି ଦେଇଥିଲେ (ତାଙ୍କ ଚାବି, ଏହା ତାଙ୍କର ଚାବି ଥିଲା)। ସେ କହିଲେ, 'ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ...' (ଗୀତାର ଏହି ଅନୁବାଦ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ସେତେବେଳେ ଉପଲବ୍ଧ ଏକମାତ୍ର ଅନୁବାଦ ଥିଲା - ସେହି ସମୟରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କିଛି ବୁଝି ପାରିନଥିଲି; ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ... ଠିକ୍ ଅଛି, ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଗୀତାକୁ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ !)। ସେ କହିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭଗବାନ, ଭିତରେ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଜାଣି ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ।' ତାଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ ଏତିକି ଥିଲା। 'ସେହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ - ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ପରମେଶ୍ଵର, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।' ଠିକ୍ ଅଛି, ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ପୁରା ଭଗବଦ୍ ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇଗଲା!" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା/ଅଗଷ୍ଟ ୨୫, ୧୯୫୪ 1 / Chapter 1. The Dejection of Arjuna CHAPTER I THE DEJECTION OF ARJUNA (1. The Yoga of the Dejection of Arjuna) प्रथमोऽध्यायः Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 1 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धृतराष्ट्र उवाच — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः । मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १.१ ॥ IAST transliteration dhr̥tarāṣṭra uvāca — dharmakṣētrē kurukṣētrē samavētā yuyutsavaḥ | māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya || 1.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉବାଚ | ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ସମବେତା ୟୁୟୁତ୍ସବଃ | ମାମକାଃ ପାଣ୍ଡବାଶ୍ଚୈବ କିମକୁର୍ବତ ସଞ୍ଜୟ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Dhritarashtra said: Gathered together on the sacred plain of Kurukshetra, eager for battle, what did my people and the sons of Pandu, O Sanjaya?" Odia Translation ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: "ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଧର୍ମଭୂମି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଅଭିଳାଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (ପାଣ୍ଡବମାନେ) କଣ କଲେ?" French Translation (Traduction en Français) "Dhritarashtra dit: Rassemblés sur la plaine sacrée de Kurukshetra, impatients de combattre, qu'ont fait les miens et les fils de Pandu, ô Sanjaya ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 2 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा । आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ १.२ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — dr̥ṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryōdhanastadā | ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt || 1.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପାଣ୍ଡବାନୀକଂ ବ୍ୟୂଢଂ ଦୁର୍ୟୋଧନସ୍ତଦା | ଆଚାର୍ୟମୁପସଙ୍ଗମ୍ୟ ରାଜା ବଚନମବ୍ରବୀତ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Then the king Duryodhana, having seen the army of the Pandavas drawn up in battle array, approached his teacher (Drona) and spoke these words." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ସେହି ସମୟରେ ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ବ୍ୟୂହ ରଚନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଦେଖି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Alors le roi Duryodhana, ayant vu l'armée des Pandavas rangée en ordre de bataille, s'approcha de son maître (Drona) et prononça ces paroles." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 3 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् । व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ १.३ ॥ IAST transliteration paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm | vyūḍhāṃ drupadaputrēṇa tava śiṣyēṇa dhīmatā || 1.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ପଶ୍ୟୈତାଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାମାଚାର୍ୟ ମହତୀଂ ଚମୂମ୍ | ବ୍ୟୂଢାଂ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରେଣ ତବ ଶିଷ୍ୟେଣ ଧୀମତା || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Behold, O Teacher, this mighty army of the sons of Pandu, arrayed by the son of Drupada, thy talented disciple." Odia Translation "ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ! ଆପଣଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶିଷ୍ୟ ତଥା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟୂହ ଆକାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଏହି ବିଶାଳ ସେନାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Regarde, ô Maître, cette puissante armée des fils de Pandu, rangée par le fils de Drupada, ton habile disciple." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 4 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि । युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १.४ ॥ IAST transliteration atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi | yuyudhānō virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ || 1.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅତ୍ର ଶୂରା ମହେଷ୍ଵାସା ଭୀମାର୍ଜୁନସମା ୟୁଧି | ୟୁୟୁଧାନୋ ବିରାଟଶ୍ଚ ଦ୍ରୁପଦଶ୍ଚ ମହାରଥଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Here are heroes, mighty archers, equal in battle to Bhima and Arjuna, Yuyudhana (Satyaki), Virata, and Drupada, the master of the great chariot." Odia Translation "ଏହି ସେନାରେ ଭୀମ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଦୃଶ ଅନେକ ବୀର ତଥା ମହାନ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଅଛନ୍ତି; ଯେପରିକି ୟୁୟୁଧାନ (ସାତ୍ୟକି), ବିରାଟ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ।" French Translation (Traduction en Français) "Ici se trouvent des héros, de puissants archers, égaux au combat à Bhima et Arjuna : Yuyudhana, Virata, et Drupada, le maître du grand char." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 5 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् । पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ १.५ ॥ IAST transliteration dhr̥ṣṭakētuścēkitānaḥ kāśirājaśca vīryavān | purujitkuntibhōjaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ || 1.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚେକିତାନଃ କାଶିରାଜଶ୍ଚ ବୀର୍ୟବାନ୍ | ପୁରୁଜିତ୍କୁନ୍ତିଭୋଜଶ୍ଚ ଶୈବ୍ୟଶ୍ଚ ନରପୁଙ୍ଗବଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Dhrishtaketu, Chekitana, and the valiant king of Kashi; Purujit and Kuntibhoja, and Shaibya, the bull among men." Odia Translation "ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଚେକିତାନ ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ କାଶୀରାଜ; ପୁରୁଜିତ ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ୍ୟ।" French Translation (Traduction en Français) "Dhrishtaketu, Chekitana, et le vaillant roi de Kashi ; Purujit et Kuntibhoja, et Shaibya, l'élite des hommes." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 6 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् । सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १.६ ॥ IAST transliteration yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān | saubhadrō draupadēyāśca sarva ēva mahārathāḥ || 1.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁଧାମନ୍ୟୁଶ୍ଚ ବିକ୍ରାନ୍ତ ଉତ୍ତମୌଜାଶ୍ଚ ବୀର୍ୟବାନ୍ | ସୌଭଦ୍ରୋ ଦ୍ରୌପଦେୟାଶ୍ଚ ସର୍ବ ଏବ ମହାରଥାଃ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yudhamanyu the strong, and Uttamaujas the brave; the son of Subhadra (Abhimanyu), and the sons of Draupadi; all of them masters of the great chariot." Odia Translation "ପରାକ୍ରମୀ ୟୁଧାମନ୍ୟୁ ଏବଂ ବୀର ଉତ୍ତମୌଜା; ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଅଭିମନ୍ୟୁ) ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ; ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ହିଁ ମହାରଥୀ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Yudhamanyu le fort, et Uttamaujas le brave ; le fils de Subhadra, et les fils de Draupadi ; tous, sans exception, maîtres du grand char." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 7 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम । नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ १.७ ॥ IAST transliteration asmākaṃ tu viśiṣṭā yē tānnibōdha dvijōttama | nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi tē || 1.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସ୍ମାକଂ ତୁ ବିଶିଷ୍ଟା ୟେ ତାନ୍ନିବୋଧ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ | ନାୟକା ମମ ସୈନ୍ୟସ୍ୟ ସଂଜ୍ଞାର୍ଥଂ ତାନ୍ବ୍ରବୀମି ତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear now, O best of the twice-born, who are the most distinguished among us, the leaders of my army; these I name to thee that thou mayst know them." Odia Translation "ହେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ)! ଆମ ପକ୍ଷରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଧାନ ବୀରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଅବଗତି ପାଇଁ ଆମ ସେନାର ସେହି ନାୟକମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Sachez maintenant, ô le meilleur des deux fois nés, quels sont les plus distingués parmi nous, les chefs de mon armée ; मैं les nomme pour vous afin que vous les connaissiez." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 8 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः । अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १.८ ॥ IAST transliteration bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kr̥paśca samitiñjayaḥ | aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca || 1.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭବାନ୍ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚ କୃପଶ୍ଚ ସମିତିଞ୍ଜୟଃ | ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ବିକର୍ଣଶ୍ଚ ସୌମଦତ୍ତିସ୍ତଥୈବ ଚ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thyself and Bhishma and Karna, and Kripa, victorious in battle; Ashvatthama, Vikarna, and the son of Somadatta (Bhurishrava) likewise." Odia Translation "ଆପଣ ନିଜେ (ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ), ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସଂଗ୍ରାମବିଜୟୀ କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ; ଏବଂ ସେହିପରି ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୂରିଶ୍ରବା।" French Translation (Traduction en Français) "Vous-même, et Bhishma, et Karna, et Kripa, victorieux au combat ; de même qu'Ashvatthama, Vikarna, et le fils de Somadatta." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 9 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः । नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ १.९ ॥ IAST transliteration anyē ca bahavaḥ śūrā madarthē tyaktajīvitāḥ | nānāśastrapraharaṇāḥ sarvē yuddhaviśāradāḥ || 1.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ୟେ ଚ ବହବଃ ଶୂରା ମଦର୍ଥେ ତ୍ୟକ୍ତଜୀବିତାଃ | ନାନାଶସ୍ତ୍ରପ୍ରହରଣାଃ ସର୍ବେ ୟୁଦ୍ଧବିଶାରଦାଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And many other heroes there are who have risked their lives for my sake, armed with various weapons, all of them experts in war." Odia Translation "ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୀରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିପୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Et il y a beaucoup d'autres héros qui ont risqué leur vie pour mon bien, armés d'armes diverses, tous experts dans l'art de la guerre." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 10 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् । पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १.१० ॥ IAST transliteration aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam | paryāptaṃ tvidamētēṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam || 1.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପର୍ୟାପ୍ତଂ ତଦସ୍ମାକଂ ବଲଂ ଭୀଷ୍ମାଭିରକ୍ଷିତମ୍ | ପର୍ୟାପ୍ତଂ ତ୍ଵିଦମେତେଷାଂ ବଲଂ ଭୀମାଭିରକ୍ଷିତମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Immeasurable is this our army protected by Bhishma, but measurable is that army of theirs protected by Bhima." Odia Translation "ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ଆମର ଏହି ସେନା ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଅପରିମିତ (ଅଜେୟ), କିନ୍ତୁ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା ପରିମିତ (ଜେୟ)।" French Translation (Traduction en Français) "Incommensurable est notre armée protégée par Bhishma, tandis que mesurable est leur armée à eux, protégée par Bhima." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 11 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः । भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ १.११ ॥ IAST transliteration ayanēṣu ca sarvēṣu yathābhāgamavasthitāḥ | bhīṣmamēvābhirakṣantu bhavantaḥ sarva ēva hi || 1.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅୟନେଷୁ ଚ ସର୍ବେଷୁ ୟଥାଭାଗମବସ୍ଥିତାଃ | ଭୀଷ୍ମମେବାଭିରକ୍ଷନ୍ତୁ ଭବନ୍ତଃ ସର୍ବ ଏବ ହି || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore do you all, stationed in your respective divisions at all the strategic entrances, protect Bhishma alone." Odia Translation "ଏଣୁ ଆପଣ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଆପଣା ଭାଗ ଅନୁସାରେ ମୁତୟନ ରହି, ସବୁ ଦିଗରୁ କେବଳ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Par conséquent, placés dans vos divisions respectives à toutes les entrées stratégiques, protégez tous le seul Bhishma." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 12 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः । सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ३.१२ ॥ IAST transliteration tasya sañjanayan harṣaṃ kuruvr̥ddhaḥ pitāmahaḥ | siṃhanādaṃ vinadyōccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān || 1.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ୟ ସଞ୍ଜନୟନ୍ ହର୍ଷଂ କୁରୁବୃଦ୍ଧଃ ପିତାମହଃ | ସିଂହନାଦଂ ବିନଦ୍ୟୋଚ୍ଚୈଃ ଶଙ୍ଖଂ ଦଧ୍ମୌ ପ୍ରତାପବାନ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then the powerful grandsire of the Kurus, the eldest of the house, roaring like a lion, blew his conch-shell aloud to bring joy to Duryodhana's heart." Odia Translation "ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ (ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନରେ) ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମାଇ, କୁରୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧ ପିତାମହ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵרରେ ସିଂହନାଦ କରି ନିଜର ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Puis le puissant grand-père des Kurus, l'aîné de la maison, rugissant comme un lion, souffla fort dans sa conque pour réjouir le cœur de Duryodhana." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 13 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः । सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ३.१३ ॥ IAST transliteration tataḥ śaṅkhāśca bhēryāśca paṇavānakagōmukhāḥ | sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulō 'bhavat || 1.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ ଶଙ୍ଖାଶ୍ଚ ଭେର୍ୟଶ୍ଚ ପଣବାନକଗୋମୁଖାଃ | ସହସୈବାଭ୍ୟହନ୍ୟନ୍ତ ସ ଶବ୍ଦସ୍ତୁମୁଲୋଽଭବତ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then suddenly conchs and kettledrums, cymbals, drums and horns blared forth, and that sound was tumultuous." Odia Translation "ତା’ପରେ ହଠାତ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଙ୍ଘା ଆଦି ରଣବାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏକସଙ୍ଗେ ବାଜି ଉଠିଲେ ଏବଂ ସେହି ଶବ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର (ତୁମୁଳ) ହେଲା।" French Translation (Traduction en Français) "Aussitôt, les conques et les timbales, les cymbales, los tambours et les cornes éclatèrent en choeur, et ce son fut tumultueux." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 14 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ । माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ ३.१४ ॥ IAST transliteration tataḥ śvētairhayairyuktē mahati syandanē sthitau | mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ || 1.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ Ś୍ଵେତୈର୍ހୟୈର୍ୟୁକ୍ତେ ମହତି ସ୍ୟନ୍ଦନେ ସ୍ଥିତୌ | ମାଧବଃ ପାଣ୍ଡବଶ୍ଚୈବ ଦିବ୍ୟୌ ଶଙ୍ଖୌ ପ୍ରଦଧ୍ମତୁଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then Madhava (Krishna) and the son of Pandu (Arjuna), standing in their great chariot yoked with white horses, blew their divine conchs." Odia Translation "ତା’ପରେ ଶ୍ଵେତ ଅଶ୍ଵମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଚାଳିତ ଏକ ବିଶାଳ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ (ମାଧବ) ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ (ପାଣ୍ଡବ) ନିଜ ନିଜର ଦିବ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Alors Madhava et le fils de Pandu, debout sur leur grand char attelé de chevaux blancs, soufflèrent dans leurs conques divines." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 15 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः । पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ३.१५ ॥ IAST transliteration pāñcajanyaṃ hr̥ṣīkēśō dēvadattaṃ dhanañjayaḥ | pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vr̥kōdaraḥ || 1.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟଂ ହୃଷୀକେଶୋ ଦେବଦତ୍ତଂ ଧନଞ୍ଜୟଃ | ପୌଣ୍ଡ୍ରଂ ଦଧ୍ମୌ ମହାର୍ଶଙ୍ଖଂ ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦରଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hrishikesha (Krishna) blew his Panchajanya, Dhananjaya (Arjuna) blew Devadatta, and Vrikodara (Bhima) of terrible deeds blew his mighty conch Paundra." Odia Translation " ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ 'ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ' ନାମକ ଶଙ୍ଖ, ଅର୍ଜୁନ 'ଦେବଦତ୍ତ' ଶଙ୍ଖ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଭୀମସେନ 'ପୌଣ୍ଡ୍ର' ନାମକ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Hrishikesha souffla dans sa Panchajanya, Dhananjaya dans la Devadatta, et Vrikodara aux exploits terribles souffla dans sa conque géante, la Paundra." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 16 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ३.१६ ॥ IAST transliteration anantavijayaṃ rājā kuntīputrō yudhiṣṭhiraḥ | nakulaḥ sahadēvaśca sughōṣamaṇipuṣpakau || 1.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ତବିଜୟଂ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ୟୁଧିଷ୍ଠିରଃ | ନକୁଲଃ ସହଦେବଶ୍ଚ ସୁଘୋଷମଣିପուଷ୍ପକୌ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "King Yudhishthira, the son of Kunti, blew Anantavijaya; Nakula and Sahadeva blew Sughosha and Manipushpaka." Odia Translation " କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ୟୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜର 'ଅନନ୍ତବିଜୟ' ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଯଥାକ୍ରମେ 'ସୁଘୋଷ' ଏବଂ 'ମଣିପୁଷ୍ପକ' ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le roi Yudhishthira, fils de Kunti, souffla dans l'Anantavijaya ; Nakula et Sahadeva soufflèrent dans la Sughosha et la Manipushpaka." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 17 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः । धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ ३.१७ ॥ IAST transliteration kāśyaśca paramēṣvāsaḥ śikhaṇdhī ca mahārathaḥ | dhr̥ṣṭadyumnō virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ || 1.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କାଶ୍ୟଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଵାସଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ମହାରଥଃ | ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନୋ ବିରାଟଶ୍ଚ ସାତ୍ୟକିଶ୍ଚାପରାଜିତଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And the king of Kashi, the great archer, Shikhandi the master of the great chariot, Dhrishtadyumna and Virata, and Satyaki the unconquered." Odia Translation " ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର କାଶୀରାଜ, ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ରାଜା ବିରାଟ ଏବଂ ସଦା ଅପରାଜେୟ ସାତ୍ୟକି;" French Translation (Traduction en Français) "Et le roi de Kashi, le grand archer, Shikhandi le maître du grand char, Dhrishtadyumna et Virata, et Satyaki l'invaincu ;" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 18 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते । सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ ३.१८ ॥ IAST transliteration drupadō draupadēyāśca sarvaśaḥ pr̥thivīpatē | saubhadrashca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pr̥thakpr̥thak || 1.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ରୁପଦୋ ଦ୍ରୌପଦେୟāଶ୍ଚ ସର୍ବଶଃ ପୃଥିବୀପତେ | ସୌଭଦ୍ରଶ୍ଚ ମହାବାହୁଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ଦଧ୍ମୁଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Drupada and the sons of Draupadi, O Lord of the Earth, and the mighty-armed son of Subhadra, all blew their respective conchs from all sides." Odia Translation " ହେ ପୃଥିବୀପତି (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ ଏବଂ ମହାବାହୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ (ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ର)—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାରିଆଡୁ ନିଜ ନିଜର ଶଙ୍ଖ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Drupada et les fils de Draupadi, ô Seigneur de la Terre, et le fils de Subhadra aux bras puissants, tous soufflèrent dans leurs conques respectives de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 19 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ ) Devanagari script स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् । नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन ॥ ३.१९ ॥ IAST transliteration sa ghōṣō dhārtarāṣṭrāṇāṃ hr̥dayāni vyadārayat | nabhaśca pr̥thivīṃ caiva tumulō vyanunādayan || 1.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ ଘୋଷୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ହୃଦୟାନି ବ୍ୟଦାରୟତ୍ | ନଭଶ୍ଚ ପୃଥିବୀଂ ଚୈବ ତୁମୁଲୋ ବ୍ୟନୁନାଦୟନ୍ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And that tumultuous sound, reverberating through earth and sky, tore the hearts of Dhritarashtra's sons." Odia Translation " ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାଧ୍ଵନି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର (କୌରବମାନଙ୍କର) ହୃଦୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା।" French Translation (Traduction en Français) "Et ce son tumultueux, réverbérant à travers la terre et le ciel, déchira les cœurs des fils de Dhritarashtra." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 20 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः । प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः । हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ॥ १.२० ॥ IAST transliteration atha vyavasthitān dr̥ṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ | pravr̥ttē śastrasampātē dhanurudyamya pāṇḍavaḥ | hr̥ṣīkēśaṃ tadā vākyam idam āha mahīpatē || 1.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ବ୍ୟବସ୍ଥିତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ କପିଧ୍ଵଜଃ | ପ୍ରବୃତ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପାତେ ଧନୁରୁଦ୍ୟମ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଃ | ହୃଷୀକେଶଂ ତଦା ବାକ୍ୟମିଦମାହ ମହୀପତେ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then, O Lord of the Earth, the son of Pandu (Arjuna), whose banner bore the emblem of Hanuman, seeing the sons of Dhritarashtra arrayed for battle and the flight of missiles about to begin, took up his bow and spoke these words to Hrishikesha (Krishna)." Odia Translation "ହେ ମହୀପତି (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ଏହାପରେ, ଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନା ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, କପିଧ୍ଵଜ (ହନୁମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପତାକା ବିଶିଷ୍ଟ) ପାଣ୍ଡ୍ରପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ବ୍ୟୁହ ରଚନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜର ଧନୁ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Alors, ô Seigneur de la Terre, le fils de Pandu, dont la bannière portait l'emblème de Hanouman, voyant les fils de Dhritarashtra rangés en ordre de bataille et le jet des projectiles sur le point de commencer, saisit son archer et adressa ces paroles à Hrishikesha." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 21 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ १.२१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — sēnayōr ubhayōr madhyē rathaṃ sthāpaya mē 'cyuta || 1.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସେନୟୋରୁଭୟୋର୍ମଧ୍ୟେ ରଥଂ ସ୍ଥାପୟ ମେଽଚ୍ୟୁତ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: O Achyuta (Imperishable One), stay my chariot between the two armies." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମୋର ଏହି ରଥକୁ ସ୍ଥାପିତ (ଠିଆ) କରନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ô Achyuta (Toi l'Immuable), arrête mon char entre les deux armées." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 22 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् । कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥ १.२२ ॥ IAST transliteration yāvad ētān nirīkṣē 'haṃ yōddhukāmān avasthitān | kair mayā saha yōddhavyam asmin raṇasamudyamē || 1.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟାବଦେତାନ୍ନିରୀକ୍ଷେଽହଂ ୟୋଦ୍ଧୁକାମାନବସ୍ଥିତାନ୍ | କୈର୍ମୟା ସହ ୟୋଦ୍ଧବ୍ୟମସ୍ମିନ୍ ରଣସମୁଦ୍ୟମେ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "So that I may behold these men drawn up, eager for battle, and know with whom I must fight in this enterprise of war." Odia Translation "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଳାଷରେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଓ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା ଏହି ବୀରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଲଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ ନ କରିଛି ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ-ଉଦ୍ୟୋଗରେ ମତେ କାହା କାହା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ, ତାହା ନ ଜାଣିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Afin que je puisse observer ces hommes rassemblés, impatients de combattre, et savoir contre qui je dois lutter dans cette entreprise de guerre." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 23 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः । धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १.२३ ॥ IAST transliteration yōtsyamānān avēkṣē 'haṃ ya ētē 'tra samāgatāḥ | dhārtarāṣṭrasya durbuddhēr yuddhē priyacikīrṣavaḥ || 1.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋତ୍ସ୍ୟମାନାନବେକ୍ଷେଽହଂ ୟ ଏତେଽତ୍ର ସମାଗତାଃ | ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେର୍ୟୁଦ୍ଧେ ପ୍ରିୟଚିକୀର୍ଷବଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I would look upon those who are gathered here to fight, desiring to do service in battle to the evil-minded son of Dhritarashtra." Odia Translation "ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଦୁର୍ୟୋଧନର (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରର) ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରିୟ ସାଧନ କରିବା କାମନାରେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je veux regarder ceux qui sont rassemblés ici pour combattre, désireux de complaire dans la bataille au fils malveillant de Dhritarashtra." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 24 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत । सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ १.२४ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ēvam uktō hr̥ṣīkēśō guḍākēśēna bhārata | sēnayōr ubhayōr madhyē sthāpayitvā rathōttamam || 1.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏବମୁକ୍ତୋ ହୃଷୀକେଶୋ ଗୁଡାକେଶେନ ଭାରତ | ସେନୟୋରୁଭୟୋର୍ମଧ୍ୟେ ସ୍ଥାପୟିତ୍ଵା ରଥୋତ୍ତମମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: O Bharata (Dhritarashtra), Hrishikesha (Krishna), thus addressed by Gudakesha (Arjuna, the master of sleep), stationed that best of chariots between the two armies." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ହେ ଭାରତ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ହୃଷୀକେଶ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ଠିଆ କରାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ô Bharata, Hrishikesha, ainsi interpellé par Gudakesha (Arjuna), plaça ce char d'élite entre les deux armées." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 25 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् । उवाच पार्थ पश्यैताନ୍ ಸಮವೇತಾನ್ कुरूनिति ॥ १.२५ ॥ IAST transliteration bhīṣmadrōṇapramukhataḥ sarvēṣāṃ ca mahīkṣitām | uvāca pārtha paśyaitān samavētān kurūn iti || 1.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣପ୍ରମୁଖତଃ ସର୍ବେଷାଂ ଚ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍ | ଉବାଚ ପାର୍ଥ ପଶ୍ୟୈତାନ୍ ସମବେତାନ୍ କୁରୂନିତି || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In front of Bhishma, Drona and all the rulers of the earth, He said: Behold, O Partha (Arjuna), these Kurus gathered together." Odia Translation "ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, 'ହେ ପାର୍ଥ! ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଏହି କୌରବମାନଙ୍କୁ (କୁରୁବଂଶୀମାନଙ୍କୁ) ଦେଖ।'" French Translation (Traduction en Français) "En face de Bhishma, de Drona et de tous les souverains de la terre, Il dit: Regarde, ô Partha, ces Kurus rassemblés." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 26 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛବିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रापश्यत्स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् । आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन् पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ १.२६ ॥ IAST transliteration tatrāpaśyat sthitān pārthaḥ pitr̥̄n atha pitāmahān | ācāryān mātulān bhrātr̥̄n putrān pautrān sakhīṃs tathā || 1.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରାପଶ୍ୟତ୍ ସ୍ଥିତାନ୍ ପାର୍ଥଃ ପିତୄନ୍ ଅଥ ପିତାମହାନ୍ | ଆଚାର୍ୟାନ୍ ମାତୁଲାନ୍ ଭ୍ରାତୄନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ପୌତ୍ରାନ୍ ସଖୀଂସ୍ତଥା || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There Partha saw standing fathers and grandfathers, teachers, maternal uncles, brothers, sons, grandsons, and companions as well." [1 ] Odia Translation "ସେଠାରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପିତୃବ୍ୟଗଣ, ପିତାମହଗଣ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଗଣ, ମାତୁଳଗଣ, ଭ୍ରାତୃଗଣ, ପୁତ୍ରଗଣ, ପୌତ୍ରଗଣ ଏବଂ ସଖାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, Partha vit debout des pères et des grands-pères, des maîtres, des oncles maternels, des frères, des fils, des petits-fils, ainsi que des compagnons." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 27 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि । तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ १.२७ ॥ IAST transliteration śvaśurān suhr̥daś caiva sēnayōr ubhayōr api | tān samīkṣya sa kauntēyaḥ sarvān bandhūn avasthitān || 1.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ଵଶୁରାନ୍ ସୁହୃଦଶ୍ଚୈବ ସେନୟୋରୁଭୟୋରପି | ତାନ୍ ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ସ କୌନ୍ତେୟଃ ସର୍ବାର୍ନ୍ ବନ୍ଧୂନବସ୍ଥିତାନ୍ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As also fathers-in-law and friends in both the armies. When the son of Kunti (Arjuna) saw all these kinsmen thus standing arrayed..." Odia Translation "ଏବଂ ସେହିପରି ଉଭୟ ସେନାରେ ଥିବା ଶ୍ଵଶୁର ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେହି ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ସେଠାରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ..." French Translation (Traduction en Français) "Et aussi des beaux-pères et des amis dans les deux armées. Quand le fils de Kunti (Arjuna) vit tous ces parents ainsi rangés en ordre..." [1 ] Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 28 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् । अर्जुन उवाच — दृष्ट्वैमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ १.२८ ॥ IAST transliteration kr̥payā parayāviṣṭō viṣīdann idam abravīt | arjuna uvāca — dr̥ṣṭvaimaṃ svajanaṃ kr̥ṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam || 1.28 || Sanskrit Verse in Odia Script କୃପୟା ପରୟାବିଷ୍ଟୋ ବିଷୀଦନ୍ନିଦମବ୍ରବୀତ୍ | ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେମଂ ସ୍ଵଜନଂ କୃଷ୍ଣ ୟୁୟୁତ୍ସୁଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Overcome by profound pity, in deep dejection he spoke. Arjuna said: Seeing these my kinsmen, O Krishna, gathered here eager for battle," Odia Translation "ଅତ୍ୟନ୍ତ କରୁଣା ଓ ମୋହ ଦ୍ଵାରା ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ସେ ଶୋକାକୁଳ ଚିତ୍ତରେ ଏହା କହିଲେ। ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ କୃଷ୍ଣ! ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଳାଷରେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ନିଜର ଏହି ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ଦେଖି," French Translation (Traduction en Français) "Saisi d'une pitié profonde, il prononça ces mots avec tristesse. Arjuna dit: En voyant mes proches, ô Krishna, rassemblés ici et impatients de combattre," Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 29 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति । वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ १.२९ ॥ IAST transliteration sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati | vepathuśca śarīrē mē rōmaharṣaśca jāyatē || 1.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୀଦନ୍ତି ମମ ଗାତ୍ରାଣି ମୁଖଂ ଚ ପରିଶୁଷ୍ୟତି | ବେପଥୁଶ୍ଚ ଶରୀରେ ମେ ରୋମহର୍ଷଶ୍ଚ ଜାୟତେ || ୨cell୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "My limbs fail me and my mouth is parched. A tremor shakes my body and my hair stands on end;" Odia Translation "ମୋର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଅବଶ ହୋଇଯାଉଛି ଏବଂ ମୋର ମୁଖ ଶୁଖିଯାଉଛି; ମୋ ଶରୀରରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ଏବଂ ମୋର ଲୋମ ଟାଙ୍କୁରି ଉଠୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Mes membres se dérobent et ma bouche se dessèche. Un frisson secoue mon corps et mes cheveux se dressent sur ma tête ;" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 30 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते । न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ १.३० ॥ IAST transliteration gāṇḍīvaṃ sraṃsatē hastāt tvak caiva paridahyatē | na ca śaknōmy avasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ || 1.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗାଣ୍ଡୀବଂ ସ୍ରଂସତେ ହସ୍ତାତ୍ତ୍ଵକ୍ଚୈବ ପରିଦହ୍ୟତେ | ନ ଚ ଶକ୍ନୋମ୍ୟବସ୍ଥାତୁଂ ଭ୍ରମତୀବ ଚ ମେ ମନଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Gandiva bow slips from my hand and my skin is burning all over. I am unable to stand, and my mind is whirling as it were," Odia Translation "ମୋ ହାତରୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଖସି ପଡ଼ୁଛି ଏବଂ ମୋର ସମଗ୍ର ଚର୍ମ ଭିତରୁ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି; ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଠିଆ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ ହେଉଛି ଏବଂ ମୋର ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା ପରି ମନେହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "L'arc Gandiva glisse de mes mains et ma peau est tout en feu. Je ne peux plus me tenir debout, et mon esprit semble tourbillonner," Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 31 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निमित्तानि च पश्यामी विपरीतानी केशव । न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ १.३१ ॥ IAST transliteration nimittāni ca paśyāmi viparītāni kēśava | na ca śrēyō 'nupaśyāmi hatvā svajanam āhavē || 1.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିମିତ୍ତାନି ଚ ପଶ୍ୟାମି ବିପରୀତାନି କେଶବ | ନ ଚ ଶ୍ରେୟୋଽନୁପଶ୍ୟାମି ହତ୍ଵା ସ୍ଵଜନମାହବେ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And I see adverse omens, O Keshava. Nor do I see any good in slaying my own people in battle." Odia Translation "ହେ କେଶବ! ମୁଁ ସବୁଆଡ଼େ କେବଳ ଅମଙ୍ଗଳକର ପ୍ରତିକୂଳ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଦେଖୁଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଆତ୍ମୀୟ ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଦ୍ଵାରା ମୁଁ କୌଣସି କଲ୍ୟାଣ ଦେଖିପାରୁ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Et je ne vois que des présages funestes, ô Keshava. Je ne vois non plus aucun bien à tuer mes propres parents dans la bataille." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 32 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च । किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ १.३२ ॥ IAST transliteration na kāṅkṣē vijayaṃ kr̥ṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca | kiṃ nō rājyēna gōvinda kiṃ bhōgair jīvitēna vā || 1.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ କାଙ୍ଖ୍ୟେ ବିଜୟଂ କୃଷ୍ଣ ନ ଚ ରାଜ୍ୟଂ ସୁଖାନି ଚ | କିଂ ନୋ ରାଜ୍ୟେନ ଗୋବିନ୍ଦ କିଂ ଭୋଗୈର୍ଜୀବିତେନ ବା || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I desire not victory, O Krishna, nor kingdom, nor pleasures. What is kingdom to us, O Govinda, what is enjoyment, or even life?" Odia Translation "ହେ କୃଷ୍ଣ! ମୁଁ ନା ବିଜୟ ଚାହେଁ, ନା ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ, ନା ସୁଖ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ! ଆମର ଏପରି ରାଜ୍ୟରେ କଣ ପ୍ରୟୋଜନ, ଏବଂ ଏପରି ଭୋଗବିଳାସ ବା ଜୀବନ ଧାରଣରେ ବା କଣ ଲାଭ?" French Translation (Traduction en Français) "Je ne désire pas la victoire, ô Krishna, ni le royaume, ni les plaisirs. Que nous importe un royaume, ô Govinda, que nous importent les jouissances, ou même la vie ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 33 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च । त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ १.३३ ॥ IAST transliteration yēṣām arthē kāṅkṣitaṃ nō rājyaṃ bhōgāḥ sukhāni ca | ta imē 'vasthitā yuddhē prāṇāṃs tyaktvā dhanāni ca || 1.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେଷାମର୍ଥେ କାଙ୍ଖ୍ସିତଂ ନୋ ରାଜ୍ୟଂ ଭୋଗାଃ ସୁଖାନି ଚ | ତ ଇମେଽବସ୍ଥିତା ୟୁଦ୍ଧେ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଧନାନି ଚ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They for whose sake we desire kingdom, enjoyment and pleasures, stand here in battle, having renounced life and wealth—" Odia Translation "ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଆମେ ରାଜ୍ୟ, ଭୋଗ ଏବଂ ସୁଖ ସମୂହ କାମନା କରୁଛୁ, ସେହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ନିଜର ପ୍ରାଣ ଓ ଧନର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି—" French Translation (Traduction en Français) "Ceux pour qui nous désirons le royaume, les jouissances et les plaisirs, les voici tous dressés pour le combat, ayant renoncé à la vie et aux richesses —" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 34 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः । मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ १.३४ ॥ IAST transliteration ācāryāḥ pitaraḥ putrās tathaiva ca pitāmahāḥ | mātulāḥ śvaśurāḥ pautrāḥ śyālāḥ sambandhinas tathā || 1.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଚାର୍ଯ୍ୟାଃ ପିତରଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତଥୈବ ଚ ପିତାମହାଃ | ମାତୁଲାଃ ଶ୍ଵଶୁରାଃ ପୌତ୍ରାଃ ଶ୍ୟାଲାଃ ସମ୍ବନ୍ଧିନସ୍ତଥା || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—teachers, fathers, sons, and grandfathers likewise, maternal uncles, fathers-in-law, grandsons, brothers-in-law, and other relatives." Odia Translation "—ଯେପରିକି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଗଣ, ପିତୃବ୍ୟଗଣ, ପୁତ୍ରଗଣ, ପିତାମହଗଣ, ମାତୁଳଗଣ, ଶ୍ଵଶୁରଗଣ, ପୌତ୍ରଗଣ, ଶାଳକଗଣ (ଶ୍ୟାଳକ) ତଥା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ।" French Translation (Traduction en Français) "—maîtres, pères, fils, et de même grands-pères, oncles maternels, beaux-pères, petits-fils, beaux-frères, et autres parents." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 35 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन । अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ १.३५ ॥ IAST transliteration ētān na hantum icchāmi ghnato 'pi madhusūdana | api trailōkyarājyasya hētōḥ kiṃ nu mahīkr̥tē || 1.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାନ୍ନ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ଘ୍ନତୋଽପି ମଧୁସୂଦନ | ଅପି ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟରାଜ୍ୟସ୍ୟ ହେତୋଃ କିଂ ନୁ ମହୀକୃତେ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These I do not wish to slay, O Madhusudana, even though I myself am slain, even for the sake of the sovereignty over the three worlds, how much less then for this earth?" Odia Translation "ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଏମାନେ ଯଦି ମତେ ହତ୍ୟା କରିଦିଅନ୍ତି, ତଥାପି ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆଦୌ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନାହିଁ; ତ୍ରିଭୁବନର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ କେବଳ ଏହି ପୃଥିବୀର ରଜ୍ୟ ପାଇଁ ତ କଣ କହିବି?" French Translation (Traduction en Français) "Je ne souhaite pas les tuer, ô Madhusudana, même si je devais moi-même être tué, même pour la souveraineté sur les trois mondes, et combien moins encore pour cette seule terre ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 36 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन । पापमेवाश्रयेदस्मान् हत्वैतानाततायिनः ॥ १.३६ ॥ IAST transliteration nihatya dhārtarāṣṭrān naḥ kā prītiḥ syāj janārdana | pāpam evāśrayēd asmān hatvaitān ātatāyinaḥ || 1.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିହତ୍ୟ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ନଃ କା ପ୍ରୀତିଃ ସ୍ୟାଜ୍ଜନାର୍ଦନ | ପାପମେବାଶ୍ରୟେଦସ୍ମାନ୍ ହତ୍ଵୈତାନାତତାୟିନଃ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What joy can be ours, O Janardana, by slaying the sons of Dhritarashtra? Sin alone will take refuge in us if we slay these aggressors." Odia Translation "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମକୁ କେଉଁ ପ୍ରସନ୍ନତା ବା ସୁଖ ମିଳିବ? ଏହି ଆତତାୟୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ ଆମକୁ କେବଳ ପାପ ହିଁ ଲାଗିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelle joie pourrait être la ours, ô Janardana, en tuant les fils de Dhritarashtra ? Le péché seul prendrait refuge en nous si nous tuions ces agresseurs." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 37 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् सबान्धवान् । स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ १.३७ ॥ IAST transliteration tasmān nārhā vayaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrān sabāndhavān | svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava || 1.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହା ବୟଂ ହନ୍ତୁଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ସବାନ୍ଧବାନ୍ | ସ୍ଵଜନଂ ହି କଥଂ ହତ୍ଵା ସୁଖିନଃ ସ୍ୟାମ ମାଧବ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore we ought not to kill the sons of Dhritarashtra, our own kinsmen. For how can we be happy, O Madhava, by slaying our own people?" Odia Translation "ଏଣୁ ଆତ୍ମୀୟ ସବାନ୍ଧବ ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ମାଧବ! ନିଜ ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମେ କିପରି କେବେ ସୁଖୀ ହୋଇପାରିବା?" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi nous ne devons pas tuer les fils de Dhritarashtra, nos propres parents. Car comment pourrions-nous être heureux, ô Madhava, en tuant notre propre peuple ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 38 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः । कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १.३८ ॥ IAST transliteration yady apy ētē na paśyanti lōbhōpahatacētasaḥ | kulakṣayakr̥taṃ dōṣaṃ mitradrōhē ca pātakam || 1.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦ୍ୟପ୍ୟେତେ ନ ପଶ୍ୟନ୍ତି ଲୋଭୋପହତଚେତସଃ | କୁଲକ୍ଷୟକୃତଂ ଦୋଷଂ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହେ ଚ ପାତକମ୍ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even if these men, whose minds are blinded by greed, see no evil in the destruction of the family and no sin in treason to friends..." Odia Translation "ରାଜ୍ୟଲୋଭ ଦ୍ଵାରା ଭ୍ରଷ୍ଟଚିତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯଦିଓ କୁଳନାଶଜନିତ ମହାନ ଦୋଷ ଏବଂ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହଜନିତ ମହାପାପକୁ ନିଜ ଆଖିରେ ଦେଖିପାରୁ ନାହାନ୍ତି..." French Translation (Traduction en Français) "Même si ces hommes, dont l'esprit est aveuglé par l'avidité, ne voient aucun mal dans la destruction de la famille ni aucun péché dans la trahison envers les amis..." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 39 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्नवर्तितुम् । कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १.३९ ॥ IAST transliteration kathaṃ na jñēyam asmābhiḥ pāpād asmān nivartitum | kulakṣayakr̥taṃ dōṣaṃ prapaśyadbhir janārdana || 1.39 || Sanskrit Verse in Odia Script କଥଂ ନ ଜ୍ଞେୟମସ୍ମାଭିଃ ପାପାଦସ୍ମାନ୍ନିବର୍ତିତୁମ୍ | କୁଲକ୍ଷୟକୃତଂ ଦୋଷଂ ପ୍ରପଶ୍ୟଦ୍ଭିର୍ଜନାର୍ଦନ || ୩⁹ || Sri Aurobindo's English Interpretation "...why should not we, O Janardana, who clearly see the evil in the destruction of the family, learn to turn away from this sin?" Odia Translation "...ତଥାପି ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! କୁଳନାଶ ହେବା ଦ୍ଵାରା ହେଉଥିବା ମହାନ ଦୋଷକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିପାରୁଥିବା ଆମମାନଙ୍କୁ ଏହି ପାପକର୍ମରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବା ପାଇଁ କାହିଁକି ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ?" French Translation (Traduction en Français) "...pourquoi ne devrions-nous pas, ô Janardana, nous qui voyons clairement le mal dans la destruction de la famille, apprendre à nous détourner de ce péché ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 40 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः । धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ १.४० ॥ IAST transliteration kulakṣayē praṇaśyanti kuladharmāḥ sanātanāḥ | dharmē naṣṭē kulaṃ kr̥tsnam adharmō 'bhibhavaty uta || 1.40 || Sanskrit Verse in Odia Script କୁଲକ୍ଷୟେ ପ୍ରଣଶ୍ୟନ୍ତି କୁଲଧର୍ମାଃ ସନାତନାଃ | ଧର୍ମେ ନଷ୍ଟେ କୁଲଂ କୃତ୍ସ୍ନମଧର୍ମୋଽଭିଭବତ୍ୟୁତ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With the destruction of the family, its ancient eternal traditions perish; and when virtue is lost, vice overcomes the whole family." Odia Translation "କୁଳର ବିନାଶ ହେଲେ ସନାତନ କୁଳଧର୍ମ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏବଂ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଅଧର୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଗ୍ରାସ କରିନିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Avec la destruction de la famille, ses traditions anciennes et éternelles périssent ; et lorsque la vertu est perdue, le vice envahit la famille entière." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 41 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः । स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ १.४१ ॥ IAST transliteration adharmābhibhavāt kr̥ṣṇa praduṣyanti kulastriyaḥ | strīṣu duṣṭāsu vārṣṇēya jāyatē varṇasaṅkaraḥ || 1.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧର୍ମାଭିଭବାତ୍କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଦୁଷ୍ୟନ୍ତି କୁଲସ୍ତ୍ରିୟଃ | ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଦୁଷ୍ଟାସୁ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଜାୟତେ ବର୍ଣସଙ୍କରଃ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When vice prevails, O Krishna, the women of the family become corrupt; and when women are corrupted, O Varshneya, there arises confusion of castes (social disorder)." Odia Translation "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଅଧର୍ମ ଅଧିକ ବଢ଼ିଯିବା ଦ୍ଵାରା କୁଳର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏବଂ ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ! ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ସମାଜରେ ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand le vice prévaut, ô Krishna, les femmes de la famille se corrompent ; et quand les femmes sont corrompues, ô Varshneya, il en naît la confusion des castes." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 42 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च । पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ १.४२ ॥ IAST transliteration saṅkarō narakāyaiva kulaghnānāṃ kulasya ca | patarō hy ēṣāṃ luptapiṇḍōdakakriyāḥ || 1.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଙ୍କରୋ ନରକาୟୈବ କୁଲଘ୍ନାନାଂ କୁଲସ୍ୟ ଚ | ପତନ୍ତି ପିତରୋ ହ୍ୟେଷାଂ ଲୁପ୍ତପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିୟାଃ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This confusion leads the family and its destroyers to hell; for their ancestors fall, deprived of the offerings of rice-balls and water." Odia Translation "ଏହି ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କରତା କୁଳନାଶକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ; ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଜଳତର୍ପଣ କ୍ରିୟା ଲୋପ ପାଇଯିବା ଦ୍ଵାରା ଏମାନଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Cette confusion conduit la famille et ses destructeurs en enfer ; car leurs ancêtres tombent, privés des offrandes de boulettes de riz et d'eau." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 43 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः । उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ १.४३ ॥ IAST transliteration dōṣair ētaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ | utsādyantē jātidharmāḥ kuladharmāś ca śāśvatāḥ || 1.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦոଷୈରେତୈଃ କୁଲଘ୍ନାନାଂ ବର୍ଣସଙ୍କରକାରକୈଃ | ଉତ୍ସାଦ୍ୟନ୍ତେ ଜାତିଧର୍ମାଃ କୁଲଧର୍ମାଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତାଃ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By these evil deeds of the destroyers of the family, causing confusion of castes, the long-standing traditional laws of the community and the family are utterly wiped out." Odia Translation "କୁଳନାଶକାରୀମାନଙ୍କର ଏହି ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଘୋର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଶାଶ୍ଵତ କୁଳଧର୍ମ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଜାତିଧର୍ମ ସବୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par ces mauvaises actions des destructeurs de la famille, qui causent la confusion des castes, les lois traditionnelles et séculaires de la communauté et de la famille sont complètement anéanties." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 44 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚଉରାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन । नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १.४४ ॥ IAST transliteration utsannakuladharmāṇāṃ manuṣyāṇāṃ janārdana | narakē niyataṃ vāsō bhavatītyanuśuśruma || 1.44 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍ସନ୍ନକୁଲଧର୍ମାଣାଂ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଜନାର୍ଦନ | ନରକେ ନିୟତଂ ବାସୋ ଭବତୀତ୍ୟନୁଶୁଶ୍ରୁମ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "O Janardana, we have heard it traditionally that for those men whose family customs are destroyed, dwelling in hell is certain and constant." Odia Translation "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର କୁଳଧର୍ମ ଉଜୁଡ଼ିଯାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ—ଏହା ଆମେ ଶାସ୍ତ୍ରପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୁଣିଆସିଛୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ô Janardana, nous avons appris par tradition que pour les hommes dont les coutumes familiales sont détruites, le séjour en enfer est certain et permanent." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 45 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् । यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ १.४५ ॥ IAST transliteration ahō bata mahat pāpaṃ kartuṃ vyavasitā vayam | yad rājyasukhalōbhēna hantuṃ svajanam udyatāḥ || 1.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହୋ ବତ ମହତ୍ପାପଂ କର୍ତୁଂ ବ୍ୟବସିତା ବୟମ୍ | ୟଦ୍ରାଜ୍ୟସୁଖଲୋଭେନ ହନ୍ତୁଂ ସ୍ଵଜନମୁଦ୍ୟତାଃ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Alas! We are engaged in committing a great sin, driven as we are by the greed for royal pleasures to slay our own kinsmen." Odia Translation "ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା! ଆମେମାନେ ଏକ ମହାନ ପାପକର୍ମ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛୁ, ଯେହେତୁ ରାଜ୍ୟସୁଖ ଓ ଭୋଭର ଲୋଭରେ ନିଜର ଆତ୍ମୀୟ ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Hélas ! Nous sommes engagés dans l'accomplissement d'un grand péché, poussés que nous sommes par l'avidité des plaisirs royaux à tuer nos propres parents." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 46 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛୟାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः । धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ १.४६ ॥ IAST transliteration yadi mām apratīkāram aśastraṃ śastrapāṇayaḥ | dhārtarāṣṭrā raṇē hanyuś tan mē kṣēmataraṃ bhavēt || 1.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦି ମାମପ୍ରତୀକାରମଶସ୍ତ୍ରଂ Śସ୍ତ୍ରପାଣୟଃ | ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା ରଣେ ହନ୍ୟୁସ୍ତନ୍ମେ କ୍ଷେମତରଂ ଭବେତ୍ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If the sons of Dhritarashtra, weapons in hand, should slay me in battle while I remain unresisting and unarmed, that would be safer and better for me." Odia Translation "ଯଦି ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିକାରରହିତ, ନିରସ୍ତ୍ର ମତେ ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ କରିଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ମଙ୍ଗଳମୟ (କ୍ଷେମତର) ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Si les fils de Dhritarashtra, les armes à la main, me tuaient dans la bataille alors que je reste sans résistance et désarmé, cela serait plus sûr et préférable pour moi." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 47 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् । विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ १.४७ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ēvam uktvārjunaḥ saṅkhyē rathōpastha upāviśat | visr̥jya saśaraṃ cāpaṃ śōkasaṃvignamānasaḥ || 1.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏବମୁକ୍ତ୍ଵାର୍ଜୁନଃ ସଙ୍କ୍ଷ୍ୟେ ରଥୋପସ୍ଥ ଉପାବିଶତ୍ | ବିସୃଜ୍ୟ ସଶରଂ ଚାପଂ ଶୋକସଂବିଗ୍ନମାନସଃ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Having spoken thus on the battlefield, Arjuna sank down on the seat of his chariot, casting away his bow and arrows, his mind overwhelmed with grief." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏପରି କହିସାରିବା ପରେ, ଅର୍ଜୁନ ନିଜର ବାଣ ସହିତ ଧନୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ଚିତ୍ତରେ ରଥର ଆସନ ଉପରେ ବସି ପଡ଼ିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ayant ainsi parlé sur le champ de bataille, Arjuna se laissa tomber sur le siège de son char, rejetant son arc et ses flèches, l'esprit submergé par la douleur." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे अर्जुनविषादयोगो नाम प्रथमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 2 / Chapter 2. Sankhya Yoga Verse 1 1.Devanagari Script सञ्जय उवाच — तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् । विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥ २.१ ॥ 2.IAST Transliteration sañjaya uvāca — taṃ tathā kṛpayāviṣṭam aśrupūrṇākulekṣaṇam | viṣīdantam idaṃ vākyam uvāca madhusūdanaḥ || 2.1 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜଯ ଉବାଚ — ତଂ ତଥା କୃପଯାବିଷ୍ଟମଶ୍ରୁପୂର୍ଣାକୁଲେକ୍ଷଣମ୍ । ବିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ବାକ୍ଯମୁବାଚ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୨.୧ ॥ 4. Sri Aurobindo's English Interpretation “Sanjaya said: To him thus invaded by pity, his eyes full and distressed with tears, his heart overcome by depression and discouragement, Madhusudana spoke these words.” “The Gita expressly says that Arjuna has thus lapsed into unheroic weakness, ‘his eyes full and distressed with tears, his heart overcome by depression and discouragement,’ because he is invaded by pity, kṛpayāviṣṭam” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 57). “Arjuna’s pity is a form of self-indulgence; it is the physical shrinking of the nerves from the act of slaughter, the egoistic emotional shrinking of the heart from the destruction of the Dhritarashtrians because they are “one’s own people” and without them life will be empty” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 13). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: “ଏପରି କରୁଣାରେ ଅଭିଭୂତ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନବିଶିଷ୍ଟ, ଏବଂ ବିଷାଦ ଓ ନିରୁତ୍ସାହରେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନ ଏହି କଥା କହିଲେ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Sañjaya dit : « À celui qui était ainsi envahi par la pitié, les yeux pleins de larmes et troublés, le cœur accablé de tristesse et de découragement, Madhusūdana adressa ces paroles. » Verse 2 1.Devanagari Script श्रीभगवानुवाच — कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् । अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन ॥ २.२ ॥ 2.IAST Transliteration śrībhagavān uvāca — kutas tvā kaśmalam idaṃ viṣame samupasthitam | anāryajuṣṭam asvargyam akīrtikaram arjuna || 2.2 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ — କୁତସ୍ତ୍ବା କଶ୍ମଲମିଦଂ ବିଷମେ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ । ଅନାର୍ଯଜୁଷ୍ଟମସ୍ବର୍ଗ୍ଯମକୀର୍ତିକରମର୍ଜୁନ ॥ ୨.୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This is not the way cherished and followed by the Aryan man; this mood came not from heaven nor can it lead to heaven, and on earth it is the forfeiting of the glory that waits upon strength and heroism and noble works” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 57). “‘Whence has come to thee this dejection, this stain and darkness of the soul in the hour of difficulty and peril?’ asks Krishna of Arjuna. The question points to the real nature of Arjuna’s deviation from his heroic qualities” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 58). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: “ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି ସଙ୍କଟ ଓ ବିପଦର ଘଡ଼ିରେ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିଷାଦ, ଆତ୍ମାର ଏହି କଳୁଷ ଓ ଅନ୍ଧକାର କେଉଁଠାରୁ ଆସିଲା? ଏହା ଆର୍ଯ୍ୟଜନଙ୍କର ଆଚରଣ ନୁହେଁ। ଏହି ମନୋଭାବ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସିନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇପାରେ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ମଧ୍ୟ ଏହା କୀର୍ତ୍ତିହାନିର କାରଣ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Le Bienheureux Seigneur dit : « D’où te vient cet abattement, cette souillure et cette obscurité de l’âme, en cette heure de difficulté et de péril, ô Arjuna ? Telle n’est pas la voie que chérit l’homme ārya : cet état d’esprit ne vient pas du ciel et ne saurait y conduire ; sur terre, il entraîne la perte de la gloire. » Verse 3 1.Devanagari Script क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते । क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥ २.३ ॥ 2.IAST Transliteration klaibyaṃ mā sma gamaḥ pārtha naitat tvayy upapadyate | kṣudraṃ hṛdayadaurbalyaṃ tyaktvottiṣṭha parantapa || 2.3 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଲୈବ୍ଯଂ ମା ସ୍ମ ଗମଃ ପାର୍ଥ ନୈତତ୍ତ୍ବଯ୍ଯୁପପଦ୍ଯତେ । କ୍ଷୁଦ୍ରଂ ହୃଦଯଦୌର୍ବଲ୍ଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବୋତ୍ତିଷ୍ଠ ପରନ୍ତପ ॥ ୨.୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Let him put from him this weak and self-indulgent pity, let him rise and smite his enemies!” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 57). “But this way is not for the developed Aryan man who has to grow not by weakness, but by an ascension from strength to strength” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 14). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) “ହେ ପାର୍ଥ! ଯୋଦ୍ଧା ଓ ବୀରର ପରାକ୍ରମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଅ ନାହିଁ; ଏହା ତୁମକୁ ଶୋଭା ପାଏ ନାହିଁ। ହୃଦୟର ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଝାଡ଼ିଦେଇ ଉଠି ଠିଆ ହୁଅ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ!” 6.French Translation (Traduction en Français) « Ne déchois pas de la vigueur du combattant et du héros, ô Pārtha ! Cela ne te sied pas. Rejette cette mesquine faiblesse de cœur et lève-toi, ô fléau de tes ennemis ! » Verse 4 1.Devanagari Script अर्जुन उवाच — कथं भीष्ममहं संख्ये द्रोणं च मधुसूदन । इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन ॥ २.४ ॥ 2.IAST Transliteration arjuna uvāca — kathaṃ bhīṣmam ahaṃ saṃkhye droṇaṃ ca madhusūdana | iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāv arisūdana || 2.4 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ — କଥଂ ଭୀଷ୍ମମହଂ ସଂଖ୍ଯେ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ମଧୁସୂଦନ । ଇଷୁଭିଃ ପ୍ରତିଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ପୂଜାର୍ହାବରିସୂଦନ ॥ ୨.୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] customary moral notions which are appalled by the necessity of slaying his gurus, Bhishma and Drona” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Arjuna said: How, O Madhusudana, shall I strike Bhishma and Drona with weapons in the battle, they who are worthy of worship, O Slayer of foes?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 14). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: “ହେ ମଧୁସୂଦନ! ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ! ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ବାଣରେ ଆଘାତ କରିବି?” 6.French Translation (Traduction en Français) Arjuna dit : « Ô Madhusūdana, ô destructeur des ennemis, comment pourrais-je, dans la bataille, frapper de mes flèches Bhīṣma et Droṇa, qui méritent ma vénération ? » Verse 5 1.Devanagari Script गुरूनहत्वा हि महानुभावान् श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके । हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव भुञ्जीय भोगान्रुधिरप्रदिग्धान् ॥ २.५ ॥ 2.IAST Transliteration gurūn ahatvā hi mahānubhāvān śreyo bhoktuṃ bhaikṣyam apīha loke | hatvārthakāmāṃs tu gurūn ihaiva bhuñjīya bhogān rudhirapradigdhān || 2.5 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଗୁରୂନହତ୍ବା ହି ମହାନୁଭାବାନ୍ ଶ୍ରେଯୋ ଭୋକ୍ତୁଂ ଭୈକ୍ଷମପୀହ ଲୋକେ । ହତ୍ବାର୍ଥକାମାଂସ୍ତୁ ଗୁରୂନିହୈବ ଭୁଞ୍ଜୀଯ ଭୋଗାନ୍ରୁଧିରପ୍ରଦିଗ୍ଧାନ୍ ॥ ୨.୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] nervous and sensational being which shrinks from the slaughter with its sequel of blood-stained enjoyments” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Better in this world to live even on alms than to slay these high-souled Gurus. Slaying these Gurus, I should taste to [sic] blood-stained enjoyments even in this world” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 15). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ମହାନୁଭବ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ଏ ଜଗତରେ ଭିକ୍ଷା କରି ବଞ୍ଚିବା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେୟସ୍କର। ଅର୍ଥକାମୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ରକ୍ତଲିପ୍ତ ଭୋଗ ହିଁ ଭୋଗ କରିବି। 6.French Translation (Traduction en Français) Mieux vaudrait vivre ici-bas d’aumônes que tuer ces maîtres à l’âme noble. Même s’ils recherchent les biens de ce monde, les tuer ferait que les plaisirs dont je jouirais seraient souillés de sang. Verse 6 1.Devanagari Script न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः । यानेव हत्वा न जिजीविषामस्तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥ २.६ ॥ 2.IAST Transliteration na caitad vidmaḥ kataran no garīyo yad vā jayema yadi vā no jayeyuḥ | yān eva hatvā na jijīviṣāmas te ’vasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣṭrāḥ || 2.6 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚୈତଦ୍ବିଦ୍ମଃ କତରନ୍ନୋ ଗରୀଯୋ ଯଦ୍ବା ଜଯେମ ଯଦି ବା ନୋ ଜଯେଯୁଃ । ଯାନେବ ହତ୍ବା ନ ଜିଜୀବିଷାମସ୍ତେଽବସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରମୁଖେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ॥ ୨.୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] reason which sees no good but only evil results of the terrible and violent work assigned to him” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Nor do I know which for us is better, than we conquer them or they conquer us, — before us stand the Dhritarashtrians whom having slain we should not care to live” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 15). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା, ନା ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ—କେଉଁଟି ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର, ତାହା ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ। ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବୁ ନାହିଁ, ସେହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Nous ne savons même pas ce qui vaudrait mieux pour nous : les vaincre ou être vaincus par eux. Voici devant nous les fils de Dhṛtarāṣṭra ; après les avoir tués, nous ne désirerions plus vivre. Verse 7 1.Devanagari Script कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः पृच्छामि त्वां धर्मसंमूढचेताः । यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ॥२.७ ॥ 2.IAST Transliteration kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ pṛcchāmi tvāṃ dharmasaṃmūḍhacetāḥ | yac chreyaḥ syān niścitaṃ brūhi tan me śiṣyas te ’haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam || 2.7 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କାର୍ପଣ୍ଯଦୋଷୋପହତସ୍ବଭାବଃ ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ବାଂ ଧର୍ମସଂମୂଢଚେତାଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରେଯଃ ସ୍ଯାନ୍ନିଶ୍ଚିତଂ ବ୍ରୂହି ତନ୍ମେ ଶିଷ୍ଯସ୍ତେଽହଂ ଶାଧି ମାଂ ତ୍ବାଂ ପ୍ରପନ୍ନମ୍ ॥୨.୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is poorness of spirit, he owns, that has smitten away from him his true heroic nature; his whole consciousness is bewildered in its view of right and wrong and he accepts the divine Friend as his teacher; but the emotional and intellectual props on which he had supported his sense of righteousness have been entirely cast down and he cannot accept a command which seems to appeal only to his old standpoint and gives him no new basis for action” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “For this alone he takes refuge as a disciple with Krishna; give me, he practically asks, that which I have lost, a true law, a clear rule of action, a path by which I can again confidently walk” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 15). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଦୈନ୍ୟଦୋଷରେ ମୋର ସ୍ୱଭାବ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଛି ଏବଂ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ମୋର ଚିତ୍ତ ବିମୂଢ଼। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି: ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରେୟସ୍କର, ତାହା ମୋତେ କୁହ। ମୁଁ ତୁମର ଶିଷ୍ୟ; ତୁମ ଶରଣ ନେଇଥିବା ମୋତେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ma nature est accablée par la défaillance et mon esprit s’égare quant au devoir juste. Je te demande donc de me dire avec certitude ce qui est le meilleur. Je suis ton disciple ; instruis-moi, moi qui prends refuge en toi. Verse 8 1.Devanagari Script न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् । अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥ २.८ ॥ 2.IAST Transliteration na hi prapaśyāmi mamāpanudyād yac chokam ucchoṣaṇam indriyāṇām | avāpya bhūmāv asapatnam ṛddhaṃ rājyaṃ surāṇām api cādhipatyam || 2.8 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ମମାପନୁଦ୍ଯାଦ୍ଯଚ୍ଛୋକମୁଚ୍ଛୋଷଣମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମ୍ । ଅବାପ୍ଯ ଭୂମାବସପତ୍ନମୃଦ୍ଧଂ ରାଜ୍ଯଂ ସୁରାଣାମପି ଚାଧିପତ୍ଯମ୍ ॥ ୨.୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] heart which recoils from the sorrow and emptiness of life that will follow his act” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “I see not what shall thrust from me the sorrow that dries up the senses, even if I should attain rich and unrivalled kingdom on earth or even the sovereignty of the gods” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 16). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଉଥିବା ଏହି ଶୋକକୁ କିଏ ଦୂର କରିପାରିବ, ମୁଁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀହୀନ ରାଜ୍ୟ, ଏପରିକି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୋକ ଦୂର ହେବ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Je ne vois rien qui puisse dissiper le chagrin qui dessèche mes sens, même si j’obtenais sur terre un royaume prospère et sans rival, ou même la souveraineté sur les dieux. Verse 9 1.Devanagari Script सञ्जय उवाच — एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः । न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह ॥ २.९ ॥ 2.IAST Transliteration sañjaya uvāca — evam uktvā hṛṣīkeśaṃ guḍākeśaḥ parantapaḥ | na yotsya iti govindam uktvā tūṣṇīṃ babhūva ha || 2.9 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜଯ ଉବାଚ — ଏବମୁକ୍ତ୍ବା ହୃଷୀକେଶଂ ଗୁଡାକେଶଃ ପରନ୍ତପଃ । ନ ଯୋତ୍ସ୍ଯ ଇତି ଗୋବିନ୍ଦମୁକ୍ତ୍ବା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂବ ହ ॥ ୨.୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “He is resolved that on the old basis of thought and motive he will not fight and he awaits in silence the answer to objections that seem to him unanswerable” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Sanjaya said: Gudakesha, terror of his foes, having thus spoken to Hrishikesha, and said to him, “I will not fight!” became silent” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 16). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: “ଶତ୍ରୁତାପନ ଗୁଡ଼ାକେଶ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ‘ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ’ ବୋଲି କହି ନୀରବ ହୋଇଗଲେ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Sañjaya dit : « Après avoir ainsi parlé à Hṛṣīkeśa, Guḍākeśa, le tourment de ses ennemis, dit à Govinda : “Je ne combattrai pas”, puis se tut. » Verse 10 1.Devanagari Script तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत । सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः ॥ २.१० ॥ 2.IAST Transliteration tam uvāca hṛṣīkeśaḥ prahasann iva bhārata | senayor ubhayor madhye viṣīdantam idaṃ vacaḥ || 2.10 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତମୁବାଚ ହୃଷୀକେଶଃ ପ୍ରହସନ୍ନିବ ଭାରତ । ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ବିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ବଚଃ ॥ ୨.୧୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is these claims of Arjuna’s egoistic being that Krishna sets out first to destroy in order to make place for the higher law which shall transcend all egoistic motives of action” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଭାରତ! ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ହୃଷୀକେଶ ସ୍ମିତହାସ୍ୟ କଲାପରି ଏହି କଥା କହିଲେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô descendant de Bharata, au milieu des deux armées, Hṛṣīkeśa, comme en souriant, adressa ces paroles à Arjuna accablé de tristesse. Verse 11 1.Devanagari Script श्रीभगवानुवाच — अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे । गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥ २.११ ॥ 2.IAST Transliteration śrībhagavān uvāca — aśocyān anvaśocas tvaṃ prajñāvādāṃś ca bhāṣase | gatāsūn agatāsūṃś ca nānuśocanti paṇḍitāḥ || 2.11 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ — ଅଶୋଚ୍ଯାନନ୍ବଶୋଚସ୍ତ୍ବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାବାଦାଂଶ୍ଚ ଭାଷସେ । ଗତାସୂନଗତାସୂଂଶ୍ଚ ନାନୁଶୋଚନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ ॥ ୨.୧୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The enlightened man does not mourn either for the living or the dead, for he knows that suffering and death are merely incidents in the history of the soul. The soul, not the body, is the reality” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 61). “The Blessed Lord said: Thou grieved [sic] for those that should not be grieved for, yet speakest words of wisdom. The enlightened man does not mourn either for the living or for the dead” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 17). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: “ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରୁଛ, ଅଥଚ ଜ୍ଞାନର କଥା କହୁଛ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୃତ କିମ୍ବା ଜୀବିତ କାହା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Le Bienheureux Seigneur dit : « Tu t’affliges pour ceux qui ne doivent pas être pleurés, tout en prononçant des paroles de sagesse. Les sages ne s’affligent ni pour les morts ni pour les vivants. » Verse 12 1.Devanagari Script न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः । न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम् ॥ २.१२ ॥ 2.IAST Transliteration na tv evāhaṃ jātu nāsaṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ | na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayam ataḥ param || 2.12 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତ୍ବେବାହଂ ଜାତୁ ନାସଂ ନ ତ୍ବଂ ନେମେ ଜନାଧିପାଃ । ନ ଚୈବ ନ ଭବିଷ୍ଯାମଃ ସର୍ବେ ବଯମତଃ ପରମ୍ ॥ ୨.୧୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “All these kings of men for whose approaching death he mourns, have lived before, they will live again in the human body” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 61). “It is not true that at any time I was not, nor thou, nor these kings of men; nor it is true that any of us shall ever cease to be hereafter” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 17). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏପରି କୌଣସି ସମୟ ନଥିଲା ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ନଥିଲି, ତୁମେ ନଥିଲ, କିମ୍ବା ଏହି ରାଜାମାନେ ନଥିଲେ। ଏହା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯେ ରହିବୁ ନାହିଁ, ତାହା ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Jamais il n’y eut un temps où je n’existais pas, ni toi, ni ces rois ; et jamais, à l’avenir, aucun de nous ne cessera d’être. Verse 13 1.Devanagari Script देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति ॥ २.१३ ॥ 2.IAST Transliteration dehino ’smin yathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā | tathā dehāntaraprāptir dhīras tatra na muhyati || 2.13 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ଯୌବନଂ ଜରା । ତଥା ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧୀରସ୍ତତ୍ର ନ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୨.୧୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The calm and wise mind, the dhīra, the thinker who looks upon life steadily and does not allow himself to be disturbed and blinded by his sensations and emotions, is not deceived by material appearances; he does not allow the clamour of his blood and his nerves and his heart to cloud his judgment or to contradict his knowledge” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 61). “As the soul passes physically through childhood and youth and age, so it passes on to the changing of the body. The self-composed man does not allow himself to be disturbed and blinded by this” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 18). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା ଯେପରି ଏହି ଦେହରେ ବାଲ୍ୟ, ଯୌବନ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରେ, ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଧୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଥିରେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) De même que l’âme incarnée traverse, dans ce corps, l’enfance, la jeunesse et la vieillesse, elle passe aussi dans un autre corps. Le sage au cœur ferme ne s’en laisse pas troubler. Verse 14 1.Devanagari Script मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः । आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥ २.१४ ॥ 2.IAST Transliteration mātrāsparśās tu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ | āgamāpāyino ’nityās tāṃs titikṣasva bhārata || 2.14 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ମାତ୍ରାସ୍ପର୍ଶାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯ ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖଦୁଃଖଦାଃ । ଆଗମାପାଯିନୋଽନିତ୍ଯାସ୍ତାଂସ୍ତିତିକ୍ଷସ୍ବ ଭାରତ ॥ ୨.୧୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “These things must be borne until they are conquered, till they can give no pain to the liberated man, till he is able to receive all the material happenings of the world whether joyful or sorrowful with a wise and calm equality, even as the tranquil eternal Spirit secret within us receives them” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “The material touches, O son of Kunti, giving cold and heat, pleasure and pain, things transient which come and go, these learn to endure, O Bharata” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 18). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର! ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବିଷୟର ସଂସ୍ପର୍ଶ ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣତା, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଦିଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଆସେ ଓ ଚାଲିଯାଏ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଅନିତ୍ୟ। ହେ ଭାରତ! ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଶିଖ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô fils de Kuntī, les contacts des sens avec leurs objets produisent le froid et la chaleur, le plaisir et la douleur. Ils viennent et passent ; ils sont impermanents. Apprends à les supporter, ô descendant de Bharata. Verse 15 1.Devanagari Script यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ । समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ २.१५ ॥ 2.IAST Transliteration yaṃ hi na vyathayanty ete puruṣaṃ puruṣarṣabha | samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so ’mṛtatvāya kalpate || 2.15 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଂ ହି ନ ବ୍ଯଥଯନ୍ତ୍ଯେତେ ପୁରୁଷଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ । ସମଦୁଃଖସୁଖଂ ଧୀରଂ ସୋଽମୃତତ୍ବାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୨.୧୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For by immortality is meant not the survival of death, — that is already given to every creature born with a mind, — but the transcendence of life and death. It means that ascension by which man ceases to live as a mind-informed body and lives at last as a spirit and in the Spirit” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “The man whom these do not trouble nor pain O lion-hearted among men, the firm and wise who is equal in pleasure and suffering, makes himself apt for immortality” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 18). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ସଂସ୍ପର୍ଶମାନ ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ସମଭାବ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ଧୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô meilleur des hommes, celui que ces contacts ne troublent ni ne font souffrir, qui demeure ferme et égal dans le plaisir et la douleur, devient apte à l’immortalité. Verse 16 1.Devanagari Script नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः । उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ २.१६ ॥ 2.IAST Transliteration nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ | ubhayor api dṛṣṭo ’ntas tv anayos tattvadarśibhiḥ || 2.16 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନାସତୋ ବିଦ୍ଯତେ ଭାବୋ ନାଭାବୋ ବିଦ୍ଯତେ ସତଃ । ଉଭଯୋରପି ଦୃଷ୍ଟୋଽନ୍ତସ୍ତ୍ବନଯୋସ୍ତତ୍ତ୍ବଦର୍ଶିଭିଃ ॥ ୨.୧୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “That which really is, cannot go out of existence, though it may change the forms through which it appears, just as that which is non-existent cannot come into being. The soul is and cannot cease to be” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “That which really is, cannot go out of existence, just as that which is non-existent cannot come into being. The end of this opposition of ‘is’ and ‘is not’ has been perceived by the seers of essential truths” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). “The soul is and cannot cease to be, though it may change the forms through which it appears. This opposition of ‘is’ and ‘is not’, this balance of being and becoming which is the mind’s view of existence, finds its end in the realisation of the soul as the one imperishable self by whom all this universe has been extended” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯାହା ଅସତ୍, ତାହାର ସତ୍ତା ନାହିଁ; ଯାହା ସତ୍, ତାହାର ଅଭାବ ହୁଏ ନାହିଁ। ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ଏହି ଉଭୟର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସୀମାକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ce qui est irréel n’a pas d’existence ; ce qui est réel ne cesse pas d’être. Ceux qui voient la vérité ont discerné la nature ultime de l’un et de l’autre. Verse 17 1.Devanagari Script अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम् । विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित्कर्तुमर्हति ॥ २.१७ ॥ 2.IAST Transliteration avināśi tu tad viddhi yena sarvam idaṃ tatam | vināśam avyayasyāsya na kaścit kartum arhati || 2.17 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବିନାଶି ତୁ ତଦ୍ବିଦ୍ଧି ଯେନ ସର୍ବମିଦଂ ତତମ୍ । ବିନାଶମବ୍ଯଯସ୍ଯାସ୍ଯ ନ କଶ୍ଚିତ୍କର୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୨.୧୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This opposition of is and is not, this balance of being and becoming which is the mind’s view of existence, finds its end in the realisation of the soul as the one imperishable self by whom all this universe has been extended” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “Know that to be imperishable by which all this is extended. Who can slay the immortal spirit?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ, ତାହାକୁ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ଜାଣ। ଏହି ଅବ୍ୟୟ ସତ୍ତାକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Sache qu’est impérissable ce par quoi tout cet univers est pénétré. Nul ne peut détruire cet être immuable. Verse 18 1.Devanagari Script अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः । अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत ॥ २.१८ ॥ 2.IAST Transliteration antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ | anāśino ’prameyasya tasmād yudhyasva bhārata || 2.18 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ତବନ୍ତ ଇମେ ଦେହା ନିତ୍ଯସ୍ଯୋକ୍ତାଃ ଶରୀରିଣଃ । ଅନାଶିନୋଽପ୍ରମେଯସ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଧ୍ଯସ୍ବ ଭାରତ ॥ ୨.୧୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Finite bodies have an end, but that which possesses and uses the body, is infinite, illimitable, eternal, indestructible. Therefore fight, O Bharata” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ନିତ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ ଓ ଅପ୍ରମେୟ ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମାର ଏହି ଦେହଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତବନ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ, ହେ ଭାରତ! ଯୁଦ୍ଧ କର। 6.French Translation (Traduction en Français) Ces corps ont une fin, dit-on, tandis que l’être qui les habite est éternel, indestructible et incommensurable. Combats donc, ô descendant de Bharata. Verse 19 1.Devanagari Script य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् । उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ २.१९ ॥ 2.IAST Transliteration ya enaṃ vetti hantāraṃ yaś cainaṃ manyate hatam | ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate || 2.19 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯ ଏନଂ ବେତ୍ତି ହନ୍ତାରଂ ଯଶ୍ଚୈନଂ ମନ୍ଯତେ ହତମ୍ । ଉଭୌ ତୌ ନ ବିଜାନୀତୋ ନାଯଂ ହନ୍ତି ନ ହନ୍ଯତେ ॥ ୨.୧୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “When we have known ourselves as this, then to speak of ourselves as slayer or slain is an absurdity” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “He who regards this (the soul) as a slayer, and he who thinks it is slain, both of them fail to perceive the truth. It does not slay, nor is it slain” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ହନ୍ତା ବୋଲି ଭାବେ ଏବଂ ଯିଏ ଏହାକୁ ନିହତ ବୋଲି ମନେ କରେ, ସେହି ଉଭୟ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଆତ୍ମା କାହାକୁ ବଧ କରେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ନିଜେ ନିହତ ହୁଏ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui considère l’âme comme meurtrière et celui qui la croit tuée méconnaissent tous deux la vérité. Elle ne tue pas et n’est pas tuée. Verse 20 1.Devanagari Script न जायते म्रियते वा कदाचिन्नायं भूत्वाभविता वा न भूयः । अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥ २.२० ॥ 2.IAST Transliteration na jāyate mriyate vā kadācin nāyaṃ bhūtvābhavitā vā na bhūyaḥ | ajo nityaḥ śāśvato ’yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre || 2.20 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଜାଯତେ ମ୍ରିଯତେ ବା କଦାଚିନ୍ନାଯଂ ଭୂତ୍ବାଭବିତା ବା ନ ଭୂଯଃ । ଅଜୋ ନିତ୍ଯଃ ଶାଶ୍ବତୋଽଯଂ ପୁରାଣୋ ନ ହନ୍ଯତେ ହନ୍ଯମାନେ ଶରୀରେ ॥ ୨.୨୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This is not born, nor does it die, nor is it a thing that comes into being once and passing away will never come into being again. It is unborn, ancient, sempiternal; it is not slain with the slaying of the body” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଆତ୍ମା କେବେ ଜନ୍ମ ନିଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମରେ ନାହିଁ। ଏହା ଥରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଆସି ପରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ହୋଇଯିବା ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ। ଏହା ଅଜନ୍ମା, ନିତ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ପୁରାତନ; ଦେହ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ନିହତ ହୁଏ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme ne naît ni ne meurt jamais. Elle n’est pas une chose qui, venue à l’existence, cesserait ensuite d’être. Elle est sans naissance, éternelle, permanente et ancienne ; elle n’est pas tuée lorsque le corps est tué. Verse 21 1.Devanagari Script वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् । कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ॥ २.२१ ॥ 2.IAST Transliteration vedāvināśinaṃ nityaṃ ya enam ajam avyayam | kathaṃ sa puruṣaḥ pārtha kaṃ ghātayati hanti kam || 2.21 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦାବିନାଶିନଂ ନିତ୍ଯଂ ଯ ଏନମଜମବ୍ଯଯମ୍ । କଥଂ ସ ପୁରୁଷଃ ପାର୍ଥ କଂ ଘାତଯତି ହନ୍ତି କମ୍ ॥ ୨.୨୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Who knows it as immortal eternal imperishable spiritual existence, how can that man slay, O Partha, or cause to be slain?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 20). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ଯିଏ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଅବିନାଶୀ, ନିତ୍ୟ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି ଜାଣେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି କାହାକୁ ବଧ କରିବ କିମ୍ବା କାହାକୁ ବଧ କରାଇବ? 6.French Translation (Traduction en Français) Ô Pārtha, celui qui connaît l’âme comme indestructible, éternelle, sans naissance et immuable, comment pourrait-il tuer quelqu’un ou le faire tuer ? Verse 22 1.Devanagari Script वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि । तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥ २.२२ ॥ 2.IAST Transliteration vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro ’parāṇi | tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇāny anyāni saṃyāti navāni dehī || 2.22 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବାସାଂସି ଜୀର୍ଣାନି ଯଥା ବିହାଯ ନବାନି ଗୃହ୍ଣାତି ନରୋଽପରାଣି । ତଥା ଶରୀରାଣି ବିହାଯ ଜୀର୍ଣାନ୍ଯନ୍ଯାନି ସଂଯାତି ନବାନି ଦେହୀ ॥ ୨.୨୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It casts away old and takes up new bodies as a man changes worn-out raiment for new; and what is there in this to grieve at and recoil and shrink?” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ମଣିଷ ଯେପରି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧେ, ସେହିପରି ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦେହଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ନୂତନ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) De même qu’un homme abandonne ses vêtements usés pour en prendre de nouveaux, l’âme incarnée quitte ses corps usés et entre dans d’autres corps nouveaux. Verse 23 1.Devanagari Script नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः । न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥ २.२३ ॥ 2.IAST Transliteration nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ | na cainaṃ kledayanty āpo na śoṣayati mārutaḥ || 2.23 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନୈନଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନୈନଂ ଦହତି ପାବକଃ । ନ ଚୈନଂ କ୍ଲେଦଯନ୍ତ୍ଯାପୋ ନ ଶୋଷଯତି ମାରୁତଃ ॥ ୨.୨୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Weapons cannot cleave it, nor the fire burn, nor do the waters drench it, nor the wind dry” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62–63). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଶସ୍ତ୍ର କାଟିପାରେ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଦହନ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଜଳ ଭିଜାଇପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ବାୟୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରେ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les armes ne peuvent fendre l’âme, le feu ne peut la brûler, les eaux ne peuvent la mouiller et le vent ne peut la dessécher. Verse 24 1.Devanagari Script अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च । नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥ २.२४ ॥ 2.IAST Transliteration acchedyo ’yam adāhyo ’yam akledyo ’śoṣya eva ca | nityaḥ sarvagataḥ sthāṇur acalo ’yaṃ sanātanaḥ || 2.24 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽଯମଦାହ୍ଯୋଽଯମକ୍ଲେଦ୍ଯୋଽଶୋଷ୍ଯ ଏବ ଚ । ନିତ୍ଯଃ ସର୍ବଗତଃ ସ୍ଥାଣୁରଚଲୋଽଯଂ ସନାତନଃ ॥ ୨.୨୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is uncleavable, it is incombustible, it can neither be drenched nor dried. Eternally stable, immobile, all-pervading, it is for ever and for ever” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 20). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ଆତ୍ମାକୁ କାଟିହୁଏ ନାହିଁ, ପୋଡ଼ିହୁଏ ନାହିଁ, ଭିଜାଇହୁଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଶୁଖାଇହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ନିତ୍ୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସ୍ଥିର, ଅଚଳ ଓ ସନାତନ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme ne peut être fendue, brûlée, mouillée ni desséchée. Elle est éternelle, omniprésente, stable, immobile et perpétuelle. Verse 25 1.Devanagari Script अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते । तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ॥ २.२५ ॥ 2.IAST Transliteration avyakto ’yam acintyo ’yam avikāryo ’yam ucyate | tasmād evaṃ viditvainaṃ nānuśocitum arhasi || 2.25 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ଯକ୍ତୋଽଯମଚିନ୍ତ୍ଯୋଽଯମବିକାର୍ଯୋଽଯମୁଚ୍ଯତେ । ତସ୍ମାଦେବଂ ବିଦିତ୍ବୈନଂ ନାନୁଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୨୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Not manifested like the body, but greater than all manifestation, not to be analysed by the thought, but greater than all mind, not capable of change and modification like the life and its organs and their objects, but beyond the changes of mind and life and body, it is yet the Reality which all these strive to figure” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “It is unmanifest, it is unthinkable, it is immutable, so it is described (by the Srutis); therefore knowing it as such, thou shouldst not grieve” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 20). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ଆତ୍ମା ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଅବିକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଏପରି ଜାଣି, ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme est dite non manifestée, inconcevable et immuable. La connaissant ainsi, tu ne dois donc pas t’affliger. Verse 26 1.Devanagari Script अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् । तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि ॥ २.२६ ॥ 2.IAST Transliteration atha cainaṃ nityajātaṃ nityaṃ vā manyase mṛtam | tathāpi tvaṃ mahābāho naivaṃ śocitum arhasi || 2.26 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ଚୈନଂ ନିତ୍ଯଜାତଂ ନିତ୍ଯଂ ବା ମନ୍ଯସେ ମୃତମ୍ । ତଥାପି ତ୍ବଂ ମହାବାହୋ ନୈବଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୨୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Even if the truth of our being were a thing less sublime, vast, intangible by death and life, if the self were constantly subject to birth and death, still the death of beings ought not to be a cause of sorrow” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଆଉ ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ମରୁଥିବା ବୋଲି ମନେ କର, ତଥାପି, ହେ ମହାବାହୁ! ତୁମେ ଏପରି ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Même si tu considères l’âme comme naissant et mourant sans cesse, tu ne dois pourtant pas t’affliger ainsi, ô héros aux bras puissants. Verse 27 1.Devanagari Script जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च । तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ २.२७ ॥ 2.IAST Transliteration jātasya hi dhruvo mṛtyur dhruvaṃ janma mṛtasya ca | tasmād aparihārye ’rthe na tvaṃ śocitum arhasi || 2.27 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଜାତସ୍ଯ ହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧ୍ରୁବଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ଯ ଚ । ତସ୍ମାଦପରିହାର୍ଯେଽର୍ଥେ ନ ତ୍ବଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୨୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For certain is death for the born, and certain is birth for the dead; therefore what is inevitable ought not to be a cause of thy sorrow” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 21). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ଯିଏ ମରିଛି, ତାହାର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ। ତେଣୁ ଏହି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) La mort est certaine pour ce qui est né, et la naissance est certaine pour ce qui est mort. Tu ne dois donc pas t’affliger de ce qui est inévitable. Verse 28 1.Devanagari Script अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत । अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ २.२८ ॥ 2.IAST Transliteration avyaktādīni bhūtāni vyaktamadhyāni bhārata | avyaktanidhanāny eva tatra kā paridevanā || 2.28 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ଯକ୍ତାଦୀନି ଭୂତାନି ବ୍ଯକ୍ତମଧ୍ଯାନି ଭାରତ । ଅବ୍ଯକ୍ତନିଧନାନ୍ଯେବ ତତ୍ର କା ପରିଦେବନା ॥ ୨.୨୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Its birth is an appearing out of some state in which it is not non-existent but unmanifest to our mortal senses, its death is a return to that unmanifest world or condition and out of it it will again appear in the physical manifestation” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “Beings are unmanifest in the beginning, manifest in the middle, O Bharata, unmanifest likewise are they in disintegration. What is there to be grieved at?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 21). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଭାରତ! ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆରମ୍ଭରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ଶେଷରେ ପୁଣି ଅବ୍ୟକ୍ତ। ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ବିଳାପ କାହିଁକି? 6.French Translation (Traduction en Français) Les êtres sont non manifestés à leur origine, manifestés dans leur état intermédiaire, puis non manifestés à leur dissolution, ô descendant de Bharata. Pourquoi donc se lamenter ? Verse 29 1.Devanagari Script आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद्वदति तथैव चान्यः । आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित् ॥ २.२९ ॥ 2.IAST Transliteration āścaryavat paśyati kaścid enam āścaryavad vadati tathaiva cānyaḥ | āścaryavac cainam anyaḥ śṛṇoti śrutvāpy enaṃ veda na caiva kaścit || 2.29 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଆଶ୍ଚର୍ଯବତ୍ପଶ୍ଯତି କଶ୍ଚିଦେନମାଶ୍ଚର୍ଯବଦ୍ବଦତି ତଥୈବ ଚାନ୍ଯଃ । ଆଶ୍ଚର୍ଯବଚ୍ଚୈନମନ୍ଯଃ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରୁତ୍ବାପ୍ଯେନଂ ବେଦ ନ ଚୈବ କଶ୍ଚିତ୍ ॥ ୨.୨୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “All are that Self, that One, that Divine whom we look on and speak and hear of as the wonderful beyond our comprehension, for after all our seeking and declaring of knowledge and learning from those who have knowledge no human mind has ever known this Absolute” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “One sees it as a mystery or one speaks of it or hears of it as a mystery, but none knows it” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 21). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କେହି ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରୂପେ ଦେଖନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେହି ଏହାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି; ଆଉ କେହି ଏହା ବିଷୟରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରୂପେ ଶୁଣନ୍ତି। ତଥାପି ଶୁଣିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରକୃତରେ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’un voit l’âme comme une merveille ; un autre en parle comme d’une merveille ; un autre encore en entend parler comme d’une merveille. Pourtant, même après en avoir entendu parler, nul ne la connaît véritablement. Verse 30 1.Devanagari Script देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत । तस्मात्सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ २.३० ॥ 2.IAST Transliteration dehī nityam avadhyo ’yaṃ dehe sarvasya bhārata | tasmāt sarvāṇi bhūtāni na tvaṃ śocitum arhasi || 2.30 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦେହୀ ନିତ୍ଯମବଧ୍ଯୋଽଯଂ ଦେହେ ସର୍ବସ୍ଯ ଭାରତ । ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବାଣି ଭୂତାନି ନ ତ୍ବଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୩୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Our sorrow for the death of men is an ignorant grieving for those for whom there is no cause to grieve, since they have neither gone out of existence nor suffered any painful or terrible change of condition, but are beyond death no less in being and no more unhappy in circumstance than in life” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “This dweller in the body of everyone is eternal and indestructible, O Bharata; therefore thou shouldst not grieve for any creature” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 22). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଭାରତ! ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେହରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଆତ୍ମା ସର୍ବଦା ଅବଧ୍ୟ। ତେଣୁ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme qui habite le corps de chacun ne peut jamais être tuée, ô descendant de Bharata. Tu ne dois donc t’affliger pour aucun être. Verse 31 1.Devanagari Script स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि । धर्म्याद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्य न विद्यते ॥ २.३१ ॥ 2.IAST Transliteration svadharmam api cāvekṣya na vikampitum arhasi | dharmyād dhi yuddhāc chreyo ’nyat kṣatriyasya na vidyate || 2.31 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ବଧର୍ମମପି ଚାବେକ୍ଷ୍ଯ ନ ବିକମ୍ପିତୁମର୍ହସି । ଧର୍ମ୍ଯାଦ୍ଧି ଯୁଦ୍ଧାଚ୍ଛ୍ରେଯୋଽନ୍ଯତ୍କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ବିଦ୍ଯତେ ॥ ୨.୩୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The answer is that this is the action required of Arjuna in the path he has to travel; it has come inevitably in the performance of the function demanded of him by his svadharma, his social duty, the law of his life and the law of his being” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 64). “looking to thine own law of action thou shouldst not tremble; there is no greater good for the Kshatriya than righteous battle” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 22). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମକୁ ବିଚାର କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କମ୍ପିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାରଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଧର୍ମସମ୍ମତ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Même en considérant ton propre devoir, tu ne dois pas trembler : pour un kṣatriya, il n’est rien de meilleur qu’un combat conforme à la justice. Verse 32 1.Devanagari Script यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् । सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम् ॥ २.३२ ॥ 2.IAST Transliteration yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāram apāvṛtam | sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddham īdṛśam || 2.32 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚୋପପନ୍ନଂ ସ୍ବର୍ଗଦ୍ବାରମପାବୃତମ୍ । ସୁଖିନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ପାର୍ଥ ଲଭନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧମୀଦୃଶମ୍ ॥ ୨.୩୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Not self-pleasing and domestic happiness and a life of comfort and peaceful joy with friends and relatives, but to battle for the right is his true object of life and to find a cause for which he can lay down his life or by victory win the crown and glory of the hero’s existence is his greatest happiness” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “When such a battle comes to them of itself like the open gate of heaven, happy are the Kshatriyas then” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ନିଜେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଦ୍ୱାର ସଦୃଶ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଲାଭ କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସୌଭାଗ୍ୟବାନ। 6.French Translation (Traduction en Français) Heureux les kṣatriyas auxquels échoit un tel combat, venu de lui-même comme une porte ouverte sur le ciel, ô Pārtha. Verse 33 1.Devanagari Script अथ चेत्त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि । ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि ॥ २.३३ ॥ 2.IAST Transliteration atha cet tvam imaṃ dharmyaṃ saṅgrāmaṃ na kariṣyasi | tataḥ svadharmaṃ kīrtiṃ ca hitvā pāpam avāpsyasi || 2.33 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ଚେତ୍ତ୍ବମିମଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସଙ୍ଗ୍ରାମଂ ନ କରିଷ୍ଯସି । ତତଃ ସ୍ବଧର୍ମଂ କୀର୍ତିଂ ଚ ହିତ୍ବା ପାପମବାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨.୩୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “His virtue and his duty lie in battle and not in abstention from battle; it is not slaughter, but non-slaying which would here be the sin” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “But if thou [doest] not this battle for the right, then hast thou abandoned thy duty and virtue and thy glory, and sin shall be thy portion” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କିନ୍ତୁ ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଧର୍ମସମ୍ମତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ପାପ ଲାଭ କରିବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Mais si tu refuses de livrer ce combat juste, tu abandonneras ton propre devoir et ta renommée, et tu encourras le péché. Verse 34 1.Devanagari Script अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् । सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ २.३४ ॥ 2.IAST Transliteration akīrtiṃ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te ’vyayām | sambhāvitasya cākīrtir maraṇād atiricyate || 2.34 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅକୀର୍ତିଂ ଚାପି ଭୂତାନି କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ତେଽବ୍ଯଯାମ୍ । ସମ୍ଭାବିତସ୍ଯ ଚାକୀର୍ତିର୍ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୩୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For what is worst grief for a Kshatriya? It is the loss of his honour, his fame, his noble station among the mighty men, the men of courage and power; that to him is much worse than death” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “Besides, men will recount thy perpetual disgrace, and to one in noble station, dishonour is [worse] than death” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଅପକୀର୍ତ୍ତି କଥା କହିବେ। ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les hommes raconteront aussi ton déshonneur durable. Pour un homme estimé, le déshonneur est pire que la mort. Verse 35 1.Devanagari Script भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः । येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम् ॥ २.३५ ॥ 2.IAST Transliteration bhayād raṇād uparataṃ maṃsyante tvāṃ mahārathāḥ | yeṣāṃ ca tvaṃ bahumato bhūtvā yāsyasi lāghavam || 2.35 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଭଯାଦ୍ରଣାଦୁପରତଂ ମଂସ୍ଯନ୍ତେ ତ୍ବାଂ ମହାରଥାଃ । ଯେଷାଂ ଚ ତ୍ବଂ ବହୁମତୋ ଭୂତ୍ବା ଯାସ୍ଯସି ଲାଘବମ୍ ॥ ୨.୩୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Battle, courage, power, rule, the honour of the brave, the heaven of those who fall nobly, this is the warrior’s ideal. To lower that ideal, to allow a smirch to fall on that honour, to give the example of a hero among heroes whose action lays itself open to the reproach of cowardice and weakness and thus to lower the moral standard of mankind, is to be false to himself and to the demand of the world on its leaders and kings” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “The mighty men will think thee fled from the battle through fear, and thou, that wast highly esteemed by them, wilt allow a smirch to fall on thy honour” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23–24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ମହାରଥୀମାନେ ଭାବିବେ ଯେ ତୁମେ ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଓହରିଯାଇଛ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ଥିଲ, ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ତୁଚ୍ଛ ହୋଇଯିବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les grands guerriers penseront que tu as quitté le combat par peur. Toi qu’ils tenaient en haute estime, tu tomberas dans leur mépris. Verse 36 1.Devanagari Script अवाच्यवादांश्च बहून्वदिष्यन्ति तवाहिताः । निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम् ॥ २.३६ ॥ 2.IAST Transliteration avācyavādāṃś ca bahūn vadiṣyanti tavāhitāḥ | nindantas tava sāmarthyaṃ tato duḥkhataraṃ nu kim || 2.36 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବାଚ୍ଯବାଦାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ବଦିଷ୍ଯନ୍ତି ତବାହିତାଃ । ନିନ୍ଦନ୍ତସ୍ତବ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍ ॥ ୨.୩୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Many unseemly words will be spoken by thy enemies, slandering thy strength; what is worse grief than that?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦା କରି ଅନେକ ଅକଥନୀୟ କଥା କହିବେ। ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ ଆଉ କ’ଣ ହୋଇପାରେ? 6.French Translation (Traduction en Français) Tes ennemis proféreront bien des paroles outrageantes, dénigrant ta puissance. Quelle souffrance pourrait être plus grande ? Verse 37 1.Devanagari Script हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् । तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः ॥ २.३७ ॥ 2.IAST Transliteration hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm | tasmād uttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ || 2.37 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ହତୋ ବା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ସ୍ବର୍ଗଂ ଜିତ୍ବା ବା ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ମହୀମ୍ । ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୌନ୍ତେଯ ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ ॥ ୨.୩୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Slain thou shalt win Heaven, victorious thou shalt enjoy the earth; therefore arise, O son of Kunti, resolved upon battle” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “This heroic appeal may seem to be on a lower level than the stoical spirituality which precedes and the deeper spirituality which follows; for in the next verse the Teacher bids him to make grief and happiness, loss and gain, victory and defeat equal to his soul and then turn to the battle, — the real teaching of the Gita” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 66). “Indian ethics has always seen the practical necessity of graded ideals for the developing moral and spiritual life of man.” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବ; ବିଜୟୀ ହେଲେ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ। ତେଣୁ, ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ଉଠ। 6.French Translation (Traduction en Français) Tué, tu gagneras le ciel ; victorieux, tu jouiras de la terre. Lève-toi donc, ô fils de Kuntī, résolu à combattre. Verse 38 1.Devanagari Script सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ । ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि ॥ २.३८ ॥ 2.IAST Transliteration sukhaduḥkhe same kṛtvā lābhālābhau jayājayau | tato yuddhāya yujyasva naivaṃ pāpam avāpsyasi || 2.38 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସୁଖଦୁଃଖେ ସମେ କୃତ୍ବା ଲାଭାଲାଭୌ ଜଯାଜଯୌ । ତତୋ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ବ ନୈବଂ ପାପମବାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨.୩୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Put away all egoism from you, disregard joy and sorrow, disregard gain and loss and all worldly results; look only at the cause you must serve and the work that you must achieve by divine command; ‘so thou shalt not incur sin.’” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 66). “Make grief and happiness, loss and gain, victory and defeat equal to thy soul and then turn to battle; so thou shalt not incur sin” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ, ଲାଭ ଓ କ୍ଷତି, ଜୟ ଓ ପରାଜୟକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅ। ଏପରି କଲେ ତୁମେ ପାପର ଭାଗୀ ହେବ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Accueille avec égalité le plaisir et la douleur, le gain et la perte, la victoire et la défaite, puis engage-toi dans le combat. Ainsi, tu n’encourras pas le péché. Verse 39 1.Devanagari Script एषा तेऽभिहिता साङ्ख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां शृणु । बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि ॥ २.३९ ॥ 2.IAST Transliteration eṣā te ’bhihitā sāṅkhye buddhir yoge tv imāṃ śṛṇu | buddhyā yukto yayā pārtha karmabandhaṃ prahāsyasi || 2.39 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଏଷା ତେଽଭିହିତା ସାଙ୍ଖ୍ଯେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଯୋଗେ ତ୍ବିମାଂ ଶୃଣୁ । ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଯଯା ପାର୍ଥ କର୍ମବନ୍ଧଂ ପ୍ରହାସ୍ଯସି ॥ ୨.୩୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Such is the intelligence (the intelligent knowledge of things and will) declared to thee in the Sankhya, hear now this in the Yoga, for if thou art in Yoga by this intelligence, O son of Pritha, thou shalt cast away the bondage of works” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 68). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସାଂଖ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ବୁଦ୍ଧି ତୁମକୁ ବୁଝାଇଦିଆଗଲା। ଏବେ ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାକୁ ଶୁଣ, ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Cette compréhension t’a été exposée selon le Sāṅkhya. Écoute maintenant son enseignement selon le Yoga, ô Pārtha : uni à cette intelligence, tu te libéreras de la servitude des œuvres. Verse 40 1.Devanagari Script नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते । स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ॥ २.४० ॥ 2.IAST Transliteration nehābhikramanāśo ’sti pratyavāyo na vidyate | svalpam apy asya dharmasya trāyate mahato bhayāt || 2.40 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନେହାଭିକ୍ରମନାଶୋଽସ୍ତି ପ୍ରତ୍ଯବାଯୋ ନ ବିଦ୍ଯତେ । ସ୍ବଲ୍ପମପ୍ଯସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ତ୍ରାଯତେ ମହତୋ ଭଯାତ୍ ॥ ୨.୪୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “My Yoga will deliver you from the great fear and even a little of it will bring deliverance. When you have once set out on this path, you will find that no step is lost; every least movement will be a gain; you will find there no obstacle that can baulk you of your advance” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 95). “Arjuna is seized with the great fear which besieges humanity, its fear of sin and suffering now and hereafter, its fear in a world of whose true nature it is ignorant, of a God whose true being also it has not seen and whose cosmic purpose it does not understand.” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 33). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ପଥରେ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ କୌଣସି ବାଧା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ଧର୍ମର ଅଳ୍ପ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Sur cette voie, aucun effort n’est perdu, aucun obstacle ne peut rendre vaine la progression. Même une faible pratique de cette discipline protège de la grande peur. Verse 41 1.Devanagari Script व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन । बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम् ॥ २.४१ ॥ 2.IAST Transliteration vyavasāyātmikā buddhir ekeha kurunandana | bahuśākhā hy anantāś ca buddhayo ’vyavasāyinām || 2.41 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ଯବସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିରେକେହ କୁରୁନନ୍ଦନ । ବହୁଶାଖା ହ୍ଯନନ୍ତାଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧଯୋଽବ୍ଯବସାଯିନାମ୍ ॥ ୨.୪୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “There are, says the Gita, two types of intelligence in the human being. The first is concentrated, poised, one, homogeneous, directed singly towards the Truth; unity is its characteristic, concentrated fixity is its very being. In the other there is no single will, no unified intelligence, but only an endless number of ideas many-branching, coursing about, that is to say, in this or that direction in pursuit of the desires which are offered to it by life and by the environment” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 95). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ଏହି ପଥରେ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ଏକ ଓ ଏକାଗ୍ର। କିନ୍ତୁ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟହୀନ ଲୋକମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅନେକ ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଦିଗକୁ ଧାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Sur cette voie, ô joie des Kurus, l’intelligence résolue est une et concentrée. Les pensées des irrésolus, au contraire, se ramifient sans fin dans d’innombrables directions. Verse 42 1.Devanagari Script यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः । वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः ॥ २.४२ ॥ 2.IAST Transliteration yām imāṃ puṣpitāṃ vācaṃ pravadanty avipaścitaḥ | vedavādaratāḥ pārtha nānyad astīti vādinaḥ || 2.42 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯାମିମାଂ ପୁଷ୍ପିତାଂ ବାଚଂ ପ୍ରବଦନ୍ତ୍ଯବିପଶ୍ଚିତଃ । ବେଦବାଦରତାଃ ପାର୍ଥ ନାନ୍ଯଦସ୍ତୀତି ବାଦିନଃ ॥ ୨.୪୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For the pragmatic mind of the Vedavadins the Aryan religion of the Rishis meant the strict performance of the Vedic sacrifices and the use of the sacred Vedic mantras in order to possess all human desires in this world, wealth, progeny, victory, every kind of good fortune, and the joys of immortality in Paradise beyond.” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 87). The following rendering covers verses 42–43. “This flowery word which they declare who have not clear discernment, devoted to the creed of the Veda, whose creed is that there is nothing else, souls of desire, seekers of Paradise, — it gives the fruits of the works of birth, it is multifarious with specialities of rites, it is directed to enjoyment and lordship as its goal” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 34). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ବିବେକ ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦର କର୍ମକାଣ୍ଡମୂଳକ ବାଦରେ ଆସକ୍ତ ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏପରି ପୁଷ୍ପିତ ବାକ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô Pārtha, ceux qui manquent de discernement, qui s’attachent à la doctrine rituelle du Veda et affirment qu’il n’existe rien d’autre, proclament ce langage fleuri. Verse 43 1.Devanagari Script कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् । क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति ॥ २.४३ ॥ 2.IAST Transliteration kāmātmānaḥ svargaparā janmakarmaphalapradām | kriyāviśeṣabahulāṃ bhogaiśvaryagatiṃ prati || 2.43 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କାମାତ୍ମାନଃ ସ୍ବର୍ଗପରା ଜନ୍ମକର୍ମଫଲପ୍ରଦାମ୍ । କ୍ରିଯାବିଶେଷବହୁଲାଂ ଭୋଗୈଶ୍ବର୍ଯଗତିଂ ପ୍ରତି ॥ ୨.୪୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “But the sacrifices of the Vedavadins are offerings of desire directed towards material rewards, desire eager for the result of works, desire looking to a larger enjoyment in Paradise as immortality and highest salvation” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 89). For the combined rendering of verses 42–43, see verse 42. 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମନେ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମର ଫଳ ଦେବାର କଥା କହେ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷ କ୍ରିୟାକାଣ୍ଡରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଲାଭକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Animés par le désir et prenant le ciel pour but suprême, ils proposent un enseignement qui promet les fruits de la naissance et des œuvres, multiplie les rites particuliers et vise la jouissance et la puissance. Verse 44 1.Devanagari Script भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् । व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते ॥ २.४४ ॥ 2.IAST Transliteration bhogaiśvaryaprasaktānāṃ tayāpahṛtacetasām | vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate || 2.44 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଭୋଗୈଶ୍ବର୍ଯପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ତଯାପହୃତଚେତସାମ୍ । ବ୍ଯବସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାଧୌ ନ ବିଧୀଯତେ ॥ ୨.୪୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Those who like the Vedavadins make sense-enjoyment the object of action and its fulfilment the highest aim of the soul, are misleading guides. The inner subjective self-delight independent of objects is our true aim and the high and wide poise of our peace and liberation” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 99). “The intelligence of those who are misled by that (flowery word), and cling to enjoyment and lordship, is not established in the self with concentrated fixity” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 35). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଭୋଗ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ଏବଂ ସେହି ପୁଷ୍ପିତ ବାକ୍ୟଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚିତ୍ତ ଅପହୃତ, ସେମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Chez ceux qui s’attachent à la jouissance et à la puissance, et dont l’esprit est captivé par ce langage fleuri, l’intelligence résolue ne s’établit pas dans le Samādhi. Verse 45 1.Devanagari Script त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन । निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान् ॥ २.४५ ॥ 2.IAST Transliteration traiguṇyaviṣayā vedā nistraiguṇyo bhavārjuna | nirdvandvo nityasattvastho niryogakṣema ātmavān || 2.45 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯବିଷଯା ବେଦା ନିସ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯୋ ଭବାର୍ଜୁନ । ନିର୍ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୋ ନିତ୍ଯସତ୍ତ୍ବସ୍ଥୋ ନିର୍ଯୋଗକ୍ଷେମ ଆତ୍ମବାନ୍ ॥ ୨.୪୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For what gettings and havings has the free soul? Once we are possessed of the Self, we are in possession of all things” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 102). “The action of the three gunas is the subject-matter of the Veda; but do thou become free from the triple guna, O Arjuna; without the dualities, ever based in the true being, without getting or having, possessed of the self” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 35). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବେଦର ବିଷୟ ହେଉଛି ତିନି ଗୁଣର କ୍ରିୟା। କିନ୍ତୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ! ତୁମେ ତିନି ଗୁଣର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଉଠ; ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅ, ସଦା ସତ୍ୟ ସତ୍ତାରେ ସ୍ଥିତ ରୁହ, ଅପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁ ପାଇବା ଓ ପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କରି ଆତ୍ମସ୍ଥ ହୁଅ। 6.French Translation (Traduction en Français) Le Veda a pour domaine l’action des trois Guṇa. Mais toi, ô Arjuna, dépasse ces trois modes ; sois libre des dualités, demeure toujours dans l’être véritable, sans souci d’acquérir ni de conserver, établi dans le Soi. Verse 46 1.Devanagari Script यावानर्थ उदपाने सर्वतःसम्प्लुतोदके । तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ॥ २.४६ ॥ 2.IAST Transliteration yāvān artha udapāne sarvataḥsamplutodake | tāvān sarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ || 2.46 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯାବାନର୍ଥ ଉଦପାନେ ସର୍ବତଃସମ୍ପ୍ଲୁତୋଦକେ । ତାବାନ୍ ସର୍ବେଷୁ ବେଦେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ବିଜାନତଃ ॥ ୨.୪୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “As much use as there is in a well with water in flood on every side, so much is there in all the Vedas for the Brahmin who has the knowledge” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 87). “The Vedas in the widest terms, ‘all the Vedas’, — which might well include the Upanishads also and seems to include them, for the general term Śruti is used later on, — are declared to be unnecessary for the man who knows” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 87). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଚାରିଆଡ଼େ ଜଳ ପ୍ଲାବିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ କୂଅର ଯେତିକି ପ୍ରୟୋଜନ ଥାଏ, ସତ୍ୟଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବେଦର ସେତିକି ପ୍ରୟୋଜନ ଥାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Autant un puits est utile lorsque l’eau abonde de toutes parts, autant l’ensemble des Vedas l’est pour le brāhmane qui possède la connaissance. Verse 47 1.Devanagari Script कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन । मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि ॥ २.४७ ॥ 2.IAST Transliteration karmaṇy evādhikāras te mā phaleṣu kadācana | mā karmaphalahetur bhūr mā te saṅgo ’stv akarmaṇi || 2.47 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣ୍ଯେବାଧିକାରସ୍ତେ ମା ଫଲେଷୁ କଦାଚନ । ମା କର୍ମଫଲହେତୁର୍ଭୂର୍ମା ତେ ସଙ୍ଗୋଽସ୍ତ୍ବକର୍ମଣି ॥ ୨.୪୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “You are shrinking from the results of your works, you desire other results and turn from your right path in life because it does not lead you to them. But this idea of works and their result, desire of result as the motive, the work as a means for the satisfaction of desire, is the bondage of the ignorant who know not what works are, nor their true source, nor their real operation, nor their high utility” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 94). “Thou hast a right to action, but only to action, never to its fruits; let not the fruits of thy works be thy motive, neither let there be in thee any attachment to inactivity” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 36). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କେବଳ କର୍ମ କରିବାରେ ତୁମର ଅଧିକାର ଅଛି, ତାହାର ଫଳରେ କେବେ ନୁହେଁ। କର୍ମଫଳକୁ ତୁମର ପ୍ରେରଣା କର ନାହିଁ; ଅକର୍ମ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ତୁମର ଆସକ୍ତି ନ ହେଉ। 6.French Translation (Traduction en Français) Tu as droit à l’action seule, jamais à ses fruits. Que les fruits de tes œuvres ne soient pas ton mobile ; ne t’attache pas non plus à l’inaction. Verse 48 1.Devanagari Script योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय । सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥ २.४८ ॥ 2.IAST Transliteration yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya | siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate || 2.48 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯୋଗସ୍ଥଃ କୁରୁ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ଧନଞ୍ଜଯ । ସିଦ୍ଧ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯୋଃ ସମୋ ଭୂତ୍ବା ସମତ୍ବଂ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୪୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “To act with right intelligence and, therefore, a right will, fixed in the One, aware of the one self in all and acting out of its equal serenity, not running about in different directions under the thousand impulses of our superficial mental self, is the Yoga of the intelligent will” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 95). “Fixed in Yoga do thy actions, having abandoned attachment, having become equal in failure and success, for it is equality that is meant by Yoga” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 37). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତାରେ ସମଭାବ ରଖି କର୍ମ କର। ଏହି ସମତ୍ୱକୁ ହିଁ ଯୋଗ କୁହାଯାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Établi dans le Yoga, accomplis tes actions, ô Dhanañjaya, en abandonnant l’attachement et en demeurant égal dans la réussite et l’échec. Cette égalité est ce qu’on appelle Yoga. Verse 49 1.Devanagari Script दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय । बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ॥ २.४९ ॥ 2.IAST Transliteration dūreṇa hy avaraṃ karma buddhiyogād dhanañjaya | buddhau śaraṇam anviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ || 2.49 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦୂରେଣ ହ୍ଯବରଂ କର୍ମ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗାଦ୍ଧନଞ୍ଜଯ । ବୁଦ୍ଧୌ ଶରଣମନ୍ବିଚ୍ଛ କୃପଣାଃ ଫଲହେତବଃ ॥ ୨.୪୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The unified intelligent will is fixed in the enlightened soul, it is concentrated in inner self-knowledge; the many-branching and multifarious, busied with many things, careless of the one thing needful is on the contrary subject to the restless and discursive action of the mind, dispersed in outward life and works and their fruits” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 96). “Works are far inferior to Yoga of the intelligence, O Dhananjaya; desire rather refuge in the intelligence; poor and wretched souls are they who make the fruit of their works the object of their thoughts and activities” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 37). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ ତୁଳନାରେ ଫଳକାମନାଯୁକ୍ତ କର୍ମ ବହୁତ ନିମ୍ନ। ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶରଣ ନିଅ। ଯେଉଁମାନେ କର୍ମଫଳକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀନ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’action motivée par ses fruits est bien inférieure au Yoga de l’intelligence, ô Dhanañjaya. Cherche donc refuge dans l’intelligence ; pauvres sont ceux qui font des fruits de leurs œuvres leur but. Verse 50 1.Devanagari Script बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते । तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम् ॥ २.५० ॥ 2.IAST Transliteration buddhiyukto jahātīha ubhe sukṛtaduṣkṛte | tasmād yogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśalam || 2.50 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତୋ ଜହାତୀହ ଉଭେ ସୁକୃତଦୁଷ୍କୃତେ । ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ବ ଯୋଗଃ କର୍ମସୁ କୌଶଲମ୍ ॥ ୨.୫୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “But the liberated who has united his reason and will with the Divine, casts away from him even here in this world of dualities both good doing and evil doing; for he rises to a higher law beyond good and evil, founded in the liberty of self-knowledge” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). “Such desireless action can have no decisiveness, no effectiveness, no efficient motive, no large or vigorous creative power? Not so; action done in Yoga is not only the highest but the wisest, the most potent and efficient even for the affairs of the world; for it is informed by the knowledge and will of the Master of works: ‘Yoga is skill in works.’” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). “One whose intelligence has attained to unity, casts away from him even here in this world of dualities both good doing and evil doing; therefore strive to be in Yoga; Yoga is skill in works” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 37). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବୁଦ୍ଧିଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଜଗତରେ ହିଁ ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତ ଉଭୟର ବନ୍ଧନ ତ୍ୟାଗ କରେ। ତେଣୁ ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ହେବାକୁ ପ୍ରୟାସ କର; ଯୋଗ ହେଉଛି କର୍ମରେ କୌଶଳ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui est uni à l’intelligence libérée se dégage, ici même, des bonnes comme des mauvaises œuvres et de leurs liens. Efforce-toi donc de vivre dans le Yoga : le Yoga est l’habileté dans les œuvres. Verse 51 1.Devanagari Script कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः । जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम् ॥ २.५१ ॥ 2.IAST Transliteration karmajaṃ buddhiyuktā hi phalaṃ tyaktvā manīṣiṇaḥ | janmabandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchanty anāmayam || 2.51 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଜଂ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତା ହି ଫଲଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ମନୀଷିଣଃ । ଜନ୍ମବନ୍ଧବିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାମଯମ୍ ॥ ୨.୫୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “But all action directed towards life leads away from the universal aim of the Yogin which is by common consent to escape from bondage to this distressed and sorrowful human birth? Not so, either; the sages who do works without desire for fruits and in Yoga with the Divine are liberated from the bondage of birth and reach that other perfect status in which there are none of the maladies which afflict the mind and life of a suffering humanity” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବୁଦ୍ଧିଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରି, ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରହିତ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Les sages unis au Yoga de l’intelligence renoncent aux fruits de l’action. Libérés des liens de la naissance, ils atteignent l’état exempt de toute souffrance. Verse 52 1.Devanagari Script यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति । तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ॥ २.५२ ॥ 2.IAST Transliteration yadā te mohakalilaṃ buddhir vyatitariṣyati | tadā gantāsi nirvedaṃ śrotavyasya śrutasya ca || 2.52 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ତେ ମୋହକଲିଲଂ ବୁଦ୍ଧିର୍ବ୍ଯତିତରିଷ୍ଯତି । ତଦା ଗନ୍ତାସି ନିର୍ବେଦଂ ଶ୍ରୋତବ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ ॥ ୨.୫୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The understanding may well get disgusted and indifferent, gantāsi nirvedam, refuse to hear any more texts new or old, śrotavyasya śrutasya ca, and go into itself to discover the truth in the light of a deeper and inner and direct experience” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 89). “When thy intelligence shall cross beyond the whirl of delusion, then shalt thou become indifferent to Scripture heard or that which thou hast yet to hear” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 38). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯେତେବେଳେ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ମୋହର ଘନ ଜଟିଳତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଯାହା ଶୁଣିଛ ଏବଂ ଯାହା ଆହୁରି ଶୁଣିବାକୁ ଅଛି, ସେସବୁ ପ୍ରତି ତୁମେ ଅନାସକ୍ତ ହେବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Lorsque ton intelligence aura traversé l’enchevêtrement de l’illusion, tu deviendras indifférent aux enseignements scripturaires déjà entendus comme à ceux qu’il te reste à entendre. Verse 53 1.Devanagari Script श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला । समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि ॥ २.५३ ॥ 2.IAST Transliteration śrutivipratipannā te yadā sthāsyati niścalā | samādhāv acalā buddhis tadā yogam avāpsyasi || 2.53 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୁତିବିପ୍ରତିପନ୍ନା ତେ ଯଦା ସ୍ଥାସ୍ଯତି ନିଶ୍ଚଲା । ସମାଧାବଚଲା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତଦା ଯୋଗମବାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨.୫୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is this calm, desireless, griefless fixity of the buddhi in self-poise and self-knowledge to which the Gita gives the name of Samadhi” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). “It is not surprising at all, one may observe in passing, that with the conflict of so many philosophical schools all founding themselves on the texts of the Veda and Upanishads, the Gita should describe the understanding as being perplexed and confused, led in different directions by the Sruti, śrutivipratipannā” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 88–89). “When thy intelligence which is bewildered by the Sruti, shall stand unmoving and stable in Samadhi, then shalt thou attain to Yoga” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 38). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୁତିର ବିଭିନ୍ନ ବଚନରେ ବିଚଳିତ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଯେତେବେଳେ ସମାଧିରେ ନିଶ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Lorsque ton intelligence, troublée par les enseignements de la Śruti, demeurera immobile et stable dans le Samādhi, alors tu atteindras le Yoga. Verse 54 1.Devanagari Script अर्जुन उवाच — स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव । स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम् ॥ २.५४ ॥ 2.IAST Transliteration arjuna uvāca — sthitaprajñasya kā bhāṣā samādhisthasya keśava | sthitadhīḥ kiṃ prabhāṣeta kim āsīta vrajeta kim || 2.54 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ — ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ଯ କା ଭାଷା ସମାଧିସ୍ଥସ୍ଯ କେଶବ । ସ୍ଥିତଧୀଃ କିଂ ପ୍ରଭାଷେତ କିମାସୀତ ବ୍ରଜେତ କିମ୍ ॥ ୨.୫୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Arjuna, voicing the average human mind, asks for some outward, physical, practically discernible sign of this great Samadhi; how does such a man speak, how sit, how walk? No such signs can be given, nor does the Teacher attempt to supply them; for the only possible test of its possession is inward and that there are plenty of hostile psychological forces to apply” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 102). “Arjuna said: What is the sign of the man in Samadhi whose intelligence is firmly fixed in wisdom? How does the sage of settled understanding speak, how sit, how walk?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 39). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ କେଶବ! ସମାଧିରେ ସ୍ଥିତ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ? ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ମୁନି କିପରି କଥା କହନ୍ତି, କିପରି ବସନ୍ତି ଏବଂ କିପରି ଚାଲନ୍ତି? 6.French Translation (Traduction en Français) Arjuna dit : Quels sont les signes de celui dont la sagesse est stable et qui demeure dans le Samādhi, ô Keśava ? Comment le sage à l’intelligence affermie parle-t-il, comment s’assied-il et comment marche-t-il ? Verse 55 1.Devanagari Script श्रीभगवानुवाच — प्रजहाति यदा कामान्सर्वान्पार्थ मनोगतान् । आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥ २.५५ ॥ 2.IAST Transliteration śrībhagavān uvāca — prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha manogatān | ātmany evātmanā tuṣṭaḥ sthitaprajñas tadocyate || 2.55 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ — ପ୍ରଜହାତି ଯଦା କାମାନ୍ସର୍ବାନ୍ପାର୍ଥ ମନୋଗତାନ୍ । ଆତ୍ମନ୍ଯେବାତ୍ମନା ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ତଦୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୫୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The test is the expulsion of all desires, their inability to get at the mind, and it is the inner state from which this freedom arises, the delight of the soul gathered within itself with the mind equal and still and high-poised above the attractions and repulsions, the alternations of sunshine and storm and stress of the external life” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 102). “The Blessed Lord said: When a man expels, O Partha, all desires from the mind, and is satisfied in the self by the self, then is he called stable in intelligence” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 39). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ପାର୍ଥ! ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ କାମନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Le Bienheureux Seigneur dit : Quand un homme abandonne tous les désirs qui surgissent dans son esprit, ô Pārtha, et trouve dans le Soi, par le Soi, sa satisfaction, alors on le dit établi dans une sagesse stable. Verse 56 1.Devanagari Script दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः । वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥ २.५६ ॥ 2.IAST Transliteration duḥkheṣv anudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ | vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīr munir ucyate || 2.56 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦୁଃଖେଷ୍ବନୁଦ୍ବିଗ୍ନମନାଃ ସୁଖେଷୁ ବିଗତସ୍ପୃହଃ । ବୀତରାଗଭଯକ୍ରୋଧଃ ସ୍ଥିତଧୀର୍ମୁନିରୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୫୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “To be freed from wrath and passion and fear and attraction is repeatedly stressed as a necessary condition of the liberated status, and for this we must learn to bear their shocks, which cannot be done without exposing ourselves to their causes” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 196). “He whose mind is undisturbed in the midst of sorrows and amid pleasures is free from desire, from whom liking and fear and wrath have passed away, is the sage of settled understanding” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 40). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ଯାହାର ମନ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସୁଖରେ ଯାହାର ସ୍ପୃହା ନାହିଁ, ଏବଂ ଯିଏ ଆସକ୍ତି, ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି କୁହାଯାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui dont l’esprit n’est pas troublé au milieu des peines, qui ne convoite pas les plaisirs et qui est libre d’attachement, de peur et de colère, est appelé un sage à l’intelligence stable. Verse 57 1.Devanagari Script यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम् । नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.५७ ॥ 2.IAST Transliteration yaḥ sarvatrānabhisnehas tat tat prāpya śubhāśubham | nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.57 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଃ ସର୍ବତ୍ରାନଭିସ୍ନେହସ୍ତତ୍ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ନାଭିନନ୍ଦତି ନ ଦ୍ବେଷ୍ଟି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୫୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The equal-souled has to bear suffering and not hate, to receive pleasure and not rejoice” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 196). “Who in all things is without affection though visited by this good or evil and neither hates nor rejoices, his intelligence sits firmly founded in wisdom” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 40). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ସବୁଠାରେ ଆସକ୍ତିରହିତ ରହେ ଏବଂ ଶୁଭ ବା ଅଶୁଭ ଯାହା କିଛି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନା ଉଲ୍ଲସିତ ହୁଏ, ନା ଦ୍ୱେଷ କରେ, ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui demeure sans attachement en toutes choses et qui, rencontrant le favorable ou le défavorable, ne se réjouit ni ne prend en aversion, possède une sagesse fermement établie. Verse 58 1.Devanagari Script यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.५८ ॥ 2.IAST Transliteration yadā saṃharate cāyaṃ kūrmo ’ṅgānīva sarvaśaḥ | indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.58 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ସଂହରତେ ଚାଯଂ କୂର୍ମୋଽଙ୍ଗାନୀବ ସର୍ବଶଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୫୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The first movement must be obviously to get rid of desire which is the whole root of the evil and suffering; and in order to get rid of desire, we must put an end to the cause of desire, the rushing out of the senses to seize and enjoy their objects. We must draw them back when they are inclined thus to rush out, draw them away from their objects, — as the tortoise draws in his limbs into the shell, so these into their source, quiescent in the mind, the mind quiescent in intelligence, the intelligence quiescent in the soul and its self-knowledge, observing the action of Nature, but not subject to it, not desiring anything that the objective life can give” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 99). “Who draws away the senses from the objects of sense, as the tortoise draws in his limbs into the shell, his intelligence sits firmly founded in wisdom” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 40). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କଇଁଛ ଯେପରି ନିଜର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ଖୋଳ ଭିତରକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରେ, ସେପରି ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ବିଷୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରେ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Lorsque, telle la tortue qui rentre tous ses membres dans sa carapace, un homme retire entièrement ses sens de leurs objets, sa sagesse est fermement établie. Verse 59 1.Devanagari Script विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः । रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ २.५९ ॥ 2.IAST Transliteration viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ | rasavarjaṃ raso ’py asya paraṃ dṛṣṭvā nivartate || 2.59 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବିଷଯା ବିନିବର୍ତନ୍ତେ ନିରାହାରସ୍ଯ ଦେହିନଃ । ରସବର୍ଜଂ ରସୋଽପ୍ଯସ୍ଯ ପରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ନିବର୍ତତେ ॥ ୨.୫୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The embodied soul, having a body, has to support it normally by food for its normal physical action; by abstention from food it simply removes from itself the physical contact with the object of sense, but does not get rid of the inner relation which makes that contact hurtful” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 99). “But how is this desireless contact with objects, this unsensuous use of the senses possible? It is possible, paraṃ dṛṣṭvā, by the vision of the supreme, — param, the Soul, the Purusha, — and by living in the Yoga, in union or oneness of the whole subjective being with that, through the Yoga of the intelligence; for the one Soul is calm, satisfied in its own delight, and that delight free from duality can take, once we see this supreme thing in us and fix the mind and will on that, the place of the sensuous object-ridden pleasures and repulsions of the mind” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “If one abstains from food, the objects of sense cease to affect, but the affection itself of the sense, the rasa, remains; the rasa also ceases when the Supreme is seen” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 41). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବିଷୟଭୋଗରୁ ବିରତ ରହୁଥିବା ଦେହଧାରୀଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଦୂରେଇ ଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଅନ୍ତରର ରସ ବା ଆସକ୍ତି ରହିଯାଏ। ପରମ ସତ୍ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସେହି ରସ ମଧ୍ୟ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les objets des sens s’éloignent de l’être incarné qui s’abstient de les nourrir, mais le goût qu’il en garde subsiste. Ce goût lui-même disparaît lorsqu’il voit le Suprême. Verse 60 1.Devanagari Script यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः । इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥ २.६० ॥ 2.IAST Transliteration yatato hy api kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ | indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ || 2.60 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯତତୋ ହ୍ଯପି କୌନ୍ତେଯ ପୁରୁଷସ୍ଯ ବିପଶ୍ଚିତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ପ୍ରମାଥୀନି ହରନ୍ତି ପ୍ରସଭଂ ମନଃ ॥ ୨.୬୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Certainly self-discipline, self-control is never easy. All intelligent human beings know that they must exercise some control over themselves and nothing is more common than this advice to control the senses; but ordinarily it is only advised imperfectly and practised imperfectly in the most limited and insufficient fashion. Even, however, the sage, the man of clear, wise and discerning soul who really labours to acquire complete self-mastery finds himself hurried and carried away by the senses” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ କୌନ୍ତେୟ! ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସଂଯମ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବା ବିବେକୀ ପୁରୁଷଙ୍କର ମନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରିନିଅନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Même chez l’homme doué de discernement qui s’efforce de se maîtriser, ô fils de Kuntī, les sens impétueux emportent l’esprit de force. Verse 61 1.Devanagari Script तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः । वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.६१ ॥ 2.IAST Transliteration tāni sarvāṇi saṃyamya yukta āsīta matparaḥ | vaśe hi yasyendriyāṇi tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.61 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତାନି ସର୍ବାଣି ସଂଯମ୍ଯ ଯୁକ୍ତ ଆସୀତ ମତ୍ପରଃ । ବଶେ ହି ଯସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୬୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This cannot be done perfectly by the act of the intelligence itself, by a merely mental self-discipline; it can only be done by Yoga with something which is higher than itself and in which calm and self-mastery are inherent. And this Yoga can only arrive at its success by devoting, by consecrating, by giving up the whole self to the Divine, ‘to Me’, says Krishna; for the Liberator is within us, but it is not our mind, nor our intelligence, nor our personal will, — they are only instruments” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). “Having brought all the senses under control, he must sit firm in Yoga, wholly given up to Me; for whose senses are mastered, of him the intelligence is firmly established (in its proper seat)” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 42). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସଂଯତ କରି, ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ସ୍ଥିର ରହିବା ଉଚିତ। କାରଣ ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ବଶୀଭୂତ, ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ayant maîtrisé tous les sens, qu’il demeure ferme dans le Yoga, entièrement tourné vers Moi comme vers son but suprême ; car celui dont les sens sont maîtrisés possède une sagesse fermement établie. Verse 62 1.Devanagari Script ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते । सङ्गात्सञ्जायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते ॥ २.६२ ॥ 2.IAST Transliteration dhyāyato viṣayān puṃsaḥ saṅgas teṣūpajāyate | saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate || 2.62 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଧ୍ଯାଯତୋ ବିଷଯାନ୍ପୁଂସଃ ସଙ୍ଗସ୍ତେଷୂପଜାଯତେ । ସଙ୍ଗାତ୍ସଞ୍ଜାଯତେ କାମଃ କାମାତ୍କ୍ରୋଧୋଽଭିଜାଯତେ ॥ ୨.୬୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The mind naturally lends itself to the senses; it observes the objects of sense with an inner interest, settles upon them and makes them the object of absorbing thought for the intelligence and of strong interest for the will” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “By that attachment comes, by attachment desire, by desire distress, passion and anger when the desire is not satisfied or is thwarted or opposed …” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “In him whose mind dwells on the objects of sense with absorbing interest, attachment to them is formed; from attachment arises desire; from desire anger comes forth” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 42). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟର ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମେ। ଆସକ୍ତିରୁ କାମନା ଏବଂ କାମନାରୁ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Chez l’homme qui contemple avec insistance les objets des sens, l’attachement à ces objets se forme ; de l’attachement naît le désir, et du désir naît la colère. Verse 63 1.Devanagari Script क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः । स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति ॥ २.६३ ॥ 2.IAST Transliteration krodhād bhavati saṃmohaḥ saṃmohāt smṛtivibhramaḥ | smṛtibhraṃśād buddhināśo buddhināśāt praṇaśyati || 2.63 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ରୋଧାଦ୍ଭବତି ସଂମୋହଃ ସଂମୋହାତ୍ସ୍ମୃତିବିଭ୍ରମଃ । ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶାଦ୍ବୁଦ୍ଧିନାଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶାତ୍ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ॥ ୨.୬୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “By passion the soul is obscured, the intelligence and will forget to see and be seated in the calm observing soul; there is a fall from the memory of one’s true self, and by that lapse the intelligent will is also obscured, destroyed even. For, for the time being, it no longer exists to our memory of ourselves, it disappears in a cloud of passion; we become passion, wrath, grief and cease to be self and intelligence and will” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “Anger leads to bewilderment, from bewilderment comes loss of memory; and by that the intelligence is destroyed; from destruction of intelligence he perishes” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 42). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କ୍ରୋଧରୁ ମୋହ ଜନ୍ମେ; ମୋହରୁ ସ୍ମୃତିଭ୍ରମ ହୁଏ। ସ୍ମୃତିଭ୍ରମରୁ ବୁଦ୍ଧିର ନାଶ ହୁଏ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିର ନାଶ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟର ପତନ ଘଟେ। 6.French Translation (Traduction en Français) De la colère naît l’égarement ; de l’égarement vient la perte de la mémoire ; de cette perte résulte la destruction du discernement, et lorsque le discernement est détruit, l’homme va à sa perte. Verse 64 1.Devanagari Script रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन् । आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ॥ २.६४ ॥ 2.IAST Transliteration rāgadveṣaviyuktais tu viṣayān indriyaiś caran | ātmavaśyair vidheyātmā prasādam adhigacchati || 2.64 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ରାଗଦ୍ବେଷବିଯୁକ୍ତୈସ୍ତୁ ବିଷଯାନିନ୍ଦ୍ରିଯୈଶ୍ଚରନ୍ । ଆତ୍ମବଶ୍ଯୈର୍ବିଧେଯାତ୍ମା ପ୍ରସାଦମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨.୬୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “If this is done, then it becomes possible to move among the objects of sense, in contact with them, acting on them, but with the senses entirely under the control of the subjective self, — not at the mercy of the objects and their contacts and reactions, — and that self again obedient to the highest self, the Purusha” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). The following Message rendering covers verses 64–65. “It is by ranging over the objects with the senses, but with senses subject to the self, freed from liking and disliking, that one gets into a large and sweet clearness of soul and temperament in which passion and grief find no place; the intelligence of such a man is rapidly established (in its proper seat)” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 43). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତି, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିଜ ବଶରେ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବିଷୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରି ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତରର ପ୍ରସନ୍ନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Mais celui qui se maîtrise et parcourt les objets avec des sens soumis au Soi, libres d’attachement et d’aversion, atteint une sereine clarté intérieure. Verse 65 1.Devanagari Script प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते । प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुद्धिः पर्यवतिष्ठते ॥ २.६५ ॥ 2.IAST Transliteration prasāde sarvaduḥkhānāṃ hānir asyopajāyate | prasannacetaso hy āśu buddhiḥ paryavatiṣṭhate || 2.65 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରସାଦେ ସର୍ବଦୁଃଖାନାଂ ହାନିରସ୍ଯୋପଜାଯତେ । ପ୍ରସନ୍ନଚେତସୋ ହ୍ଯାଶୁ ବୁଦ୍ଧିଃ ପର୍ଯବତିଷ୍ଠତେ ॥ ୨.୬୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “That clear tranquillity is the source of the soul’s felicity; all grief begins to lose its power of touching the tranquil soul; the intelligence is rapidly established in the peace of the self; suffering is destroyed” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). For the combined Message rendering of verses 64–65, see verse 64. 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସେହି ଅନ୍ତରର ପ୍ରସନ୍ନ ଶାନ୍ତିରେ ତାହାର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ନାଶ ହୁଏ; କାରଣ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଶୀଘ୍ର ସୁସ୍ଥିର ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Dans cette sérénité, toutes ses souffrances prennent fin ; car l’intelligence de celui dont le cœur est serein s’établit rapidement dans la stabilité. Verse 66 1.Devanagari Script नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना । न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ॥ २.६६ ॥ 2.IAST Transliteration nāsti buddhir ayuktasya na cāyuktasya bhāvanā | na cābhāvayataḥ śāntir aśāntasya kutaḥ sukham || 2.66 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନାସ୍ତି ବୁଦ୍ଧିରଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନ ଚାଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଭାବନା । ନ ଚାଭାବଯତଃ ଶାନ୍ତିରଶାନ୍ତସ୍ଯ କୁତଃ ସୁଖମ୍ ॥ ୨.୬୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For one who is not in Yoga, there is no intelligence, no concentration of thought; for him without concentration there is no peace, and for the unpeaceful how can there be happiness?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 43). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ତାହାର ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ, ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଯାହାର ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନ ନାହିଁ, ତାହାର ଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ଆଉ ଅଶାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସୁଖ କେଉଁଠୁ ଆସିବ? 6.French Translation (Traduction en Français) Pour celui qui n’est pas uni dans le Yoga, il n’y a ni intelligence stable ni concentration de la pensée. Sans concentration, il n’y a pas de paix ; et sans paix, comment y aurait-il du bonheur ? Verse 67 1.Devanagari Script इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते । तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥ २.६७ ॥ 2.IAST Transliteration indriyāṇāṃ hi caratāṃ yan mano ’nuvidhīyate | tad asya harati prajñāṃ vāyur nāvam ivāmbhasi || 2.67 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ହି ଚରତାଂ ଯନ୍ମନୋଽନୁବିଧୀଯତେ । ତଦସ୍ଯ ହରତି ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ବାଯୁର୍ନାବମିବାମ୍ଭସି ॥ ୨.୬୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For the senses excited by their objects create a restless or often violent disturbance, a strong or even headlong outward movement towards the seizure of these objects and their enjoyment, and they carry away the sense-mind, ‘as the winds carry away a ship upon the sea’; the mind subjected to the emotions, passions, longings, impulsions awakened by this outward movement of the senses carries away similarly the intelligent will, which loses therefore its power of calm discrimination and mastery” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 98). “Such of the roving senses as the mind follows, that carries away the understanding, just as the winds carry away a ship on the sea” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମନ ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରଜ୍ଞାକୁ ହରଣ କରେ, ଯେପରି ପବନ ଜଳରେ ଥିବା ନୌକାକୁ ବହିନିଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Parmi les sens qui errent vers leurs objets, celui que l’esprit suit emporte le discernement, comme le vent emporte une barque sur les eaux. Verse 68 1.Devanagari Script तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.६८ ॥ 2.IAST Transliteration tasmād yasya mahābāho nigṛhītāni sarvaśaḥ | indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.68 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦ୍ଯସ୍ଯ ମହାବାହୋ ନିଗୃହୀତାନି ସର୍ବଶଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୬୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Therefore, O mighty-armed, one who has utterly restrained the excitement of the senses by their objects, his intelligence sits firmly founded in calm self-knowledge” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ତେଣୁ ହେ ମହାବାହୋ! ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ବିଷୟରୁ ସବୁ ଦିଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯତ ହୋଇଛି, ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ainsi, ô guerrier aux bras puissants, celui dont les sens sont entièrement maîtrisés à l’égard de leurs objets possède une sagesse fermement établie. Verse 69 1.Devanagari Script या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी । यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः ॥ २.६९ ॥ 2.IAST Transliteration yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgarti saṃyamī | yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ || 2.69 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯା ନିଶା ସର୍ବଭୂତାନାଂ ତସ୍ଯାଂ ଜାଗର୍ତି ସଂଯମୀ । ଯସ୍ଯାଂ ଜାଗ୍ରତି ଭୂତାନି ସା ନିଶା ପଶ୍ଯତୋ ମୁନେଃ ॥ ୨.୬୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This life of the dualities which is to them their day, their waking, their consciousness, their bright condition of activity and knowledge, is to him a night, a troubled sleep and darkness of the soul; that higher being which is to them a night, a sleep in which all knowledge and will cease, is to the self-mastering sage his waking, his luminous day of true being, knowledge and power” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ରାତ୍ରି, ସେଥିରେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଜାଗ୍ରତ ରହନ୍ତି; ଆଉ ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜାଗ୍ରତ ରହନ୍ତି, ତାହା ସତ୍ୟଦ୍ରଷ୍ଟା ମୁନିଙ୍କ ପାଇଁ ରାତ୍ରି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ce qui est nuit pour tous les êtres est le domaine où veille celui qui se maîtrise ; et ce dans quoi les êtres sont éveillés est nuit pour le sage qui voit. Verse 70 1.Devanagari Script आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् । तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥ २.७० ॥ 2.IAST Transliteration āpūryamāṇam acalapratiṣṭhaṃ samudram āpaḥ praviśanti yadvat | tadvat kāmā yaṃ praviśanti sarve sa śāntim āpnoti na kāmakāmī || 2.70 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଆପୂର୍ଯମାଣମଚଲପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ସମୁଦ୍ରମାପଃ ପ୍ରବିଶନ୍ତି ଯଦ୍ବତ୍ । ତଦ୍ବତ୍କାମା ଯଂ ପ୍ରବିଶନ୍ତି ସର୍ବେ ସ ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ନ କାମକାମୀ ॥ ୨.୭୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “All desires have to enter into the soul, as waters into the sea, and yet it has to remain immovable, filled but not disturbed: so in the end all desires can be abandoned” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 196). “He attains peace, into whom all desires enter as waters into the sea (an ocean of wide being and consciousness) which is ever being filled, yet ever motionless — not he who (like troubled and muddy waters) is disturbed by every little inrush of desire” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯେପରି ଜଳଧାରାଗୁଡ଼ିକ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ତଥାପି ଅଚଳ ଓ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ସମସ୍ତ କାମନା ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; କାମନାର ଭୋଗ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Comme les eaux entrent dans l’océan, toujours rempli et pourtant immuablement établi, tous les désirs entrent en celui qui demeure inébranlable : c’est lui qui atteint la paix, et non celui qui recherche leur satisfaction. Verse 71 1.Devanagari Script विहाय कामान्यः सर्वान्पुमांश्चरति निःस्पृहः । निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति ॥ २.७१ ॥ 2.IAST Transliteration vihāya kāmān yaḥ sarvān pumāṃś carati niḥspṛhaḥ | nirmamo nirahaṅkāraḥ sa śāntim adhigacchati || 2.71 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବିହାଯ କାମାନ୍ଯଃ ସର୍ବାନ୍ପୁମାଂଶ୍ଚରତି ନିଃସ୍ପୃହଃ । ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କାରଃ ସ ଶାନ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨.୭୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “He is one with the one Self in all and has no ‘I’ or ‘mine’. He acts as others, but he has abandoned all desires and their longings” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 104). “Who abandons all desires and lives and acts free from longing, who has no ‘I’ or ‘mine’ (who has extinguished his individual ego in the One and lives in that Unity), he attains to the great peace” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମନା ତ୍ୟାଗ କରି, ସ୍ପୃହାରହିତ ହୋଇ ଜୀବନରେ କର୍ମ କରେ ଏବଂ ‘ମୋର’ ଭାବ ଓ ଅହଙ୍କାରରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ, ସେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui abandonne tous les désirs et vit et agit sans convoitise, libre du sentiment du « mien » et de l’ego, atteint la paix. Verse 72 1.Devanagari Script एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति । स्थित्वास्यामन्तकालेऽपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ॥ २.७२ ॥ 2.IAST Transliteration eṣā brāhmī sthitiḥ pārtha naināṃ prāpya vimuhyati | sthitvāsyām antakāle ’pi brahmanirvāṇam ṛcchati || 2.72 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଏଷା ବ୍ରାହ୍ମୀ ସ୍ଥିତିଃ ପାର୍ଥ ନୈନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ବିମୁହ୍ଯତି । ସ୍ଥିତ୍ବାସ୍ଯାମନ୍ତକାଲେଽପି ବ୍ରହ୍ମନିର୍ବାଣମୃଚ୍ଛତି ॥ ୨.୭୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This is brahmi sthiti (firm standing in the Brahman), O son of Pritha. Having attained thereto one is not bewildered; fixed in that status at his end, one can attain to extinction in the Brahman” “He attains to the great peace and is not bewildered by the shows of things; he has extinguished his individual ego in the One, lives in that unity and, fixed in that status at his end, can attain to extinction in the Brahman, Nirvana, — not the negative self-annihilation of the Buddhists, but the great immergence of the separate personal self into the vast reality of the one infinite impersonal Existence” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 104). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମରେ ସ୍ଥିତି। ଏହି ସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଆଉ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅନ୍ତିମ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ରହି ସେ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Tel est l’état établi dans le Brahman, ô Pārtha. Celui qui l’a atteint ne s’égare plus. Demeurant dans cet état, même à l’heure de la mort, il atteint le Nirvāṇa dans le Brahman. Chapter Colophon ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे साङ्ख्ययोगो नाम द्वितीयोऽध्यायः ||२|| oṃ tat sad iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde sāṅkhyayogo nāma dvitīyo ’dhyāyaḥ || 2 || Oṃ Tat Sat. Thus ends the second chapter, entitled Sāṅkhya Yoga, in the dialogue between Śrī Kṛṣṇa and Arjuna, in the Śrīmad Bhagavad Gītā Upaniṣads, the knowledge of Brahman and the scripture of Yoga. 3 / Chapter 3. Karma Yoga CHAPTER III KARMAYOGA (3. The Yoga of the Works) BHAGAVAD GITA — CHAPTER III: KARMAYOGA (The Yoga of Works) Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 1 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन । तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ ३.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — jyāyasī cētkarmaṇastē matā buddhirjanārdana | tatkiṁ karmaṇi ghōrē māṁ niyōjayasi kēśava || 3.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଜ୍ୟାୟସୀ ଚେତ୍କର୍ମଣସ୍ତେ ମତା ବୁଦ୍ଧିର୍ଜନାର୍ଦନ | ତତ୍କିଂ କର୍ମଣି ଘୋରେ ମାଂ ନିୟୋଜୟସି କେଶବ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: If Thou holdest the intelligence to be greater than action, O Janardana, why then dost Thou, O Keshava, enjoin upon me this terrible action?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଯଦି ଆପଣ କର୍ମ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୁ (ବୁଦ୍ଧିକୁ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ହେ କେଶବ! ମତେ ଏହିପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର କର୍ମରେ (ଯୁଦ୍ଧରେ) କାହିଁକି ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Si Tu considères l'intelligence comme supérieure à l'action, ô Janardana, pourquoi alors, ô Keshava, m'ordonnes-Tu d'accomplir cette action terrible ?" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 2 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे । तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ ३.२ ॥ IAST transliteration vyāmiśrēṇēva vākyēna buddhiṁ mōhayasīva mē | tadēkaṁ vada niścitya yēna śrēyō:'hamāpnuyām || 3.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ୟାମିଶ୍ରେଣେବ ବାକ୍ୟେନ ବୁଦ୍ଧିଂ ମୋହୟସୀව ମେ | ତଦେକଂ ବଦ ନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ୟେନ ଶ୍ରେୟୋଽହମାପ୍ନୁୟାମ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As if with a confused and tangled speech Thou bewilderest my intelligence; tell me then decisively that one thing by which I may attain to my highest good." Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଦ୍ଵିଧାପୂର୍ଣ୍ଣ (ମିଶ୍ରିତ) ବାକ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରମିତ ହେଲା ପରି ମନେହେଉଛି; ଏଣୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି ସେହି ଗୋଟିଏ ମାର୍ଗ ମତେ କୁହନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ମୁଁ ମୋର ପରମ କଲ୍ୟାଣ (ଶ୍ରେୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme par un discours confus et embrouillé, Tu égares mon intelligence ; dis-moi donc de façon décisive cette seule chose par laquelle je puisse atteindre mon bien suprême." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 3 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ । ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ३.३ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — lōkē:'smindvividhā niṣṭhā purā prōktā mayānagha | jñānayōgēna sāṅkhyānāṁ karmayōgēna yōginām || 3.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ | ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିବିଧା ନିଷ୍ଠା ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ମୟାନଘ | ଜ୍ଞାନୟୋଗେନ ସାଙ୍ଖ୍ୟାନାଂ କର୍ମୟୋଗେନ ୟୋଗିନାମ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: A twofold path of soul-development was declared by Me of old in this world, O sinless one,—that of the Sankhyas by the Yoga of knowledge, and that of the Yogins by the Yoga of action." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ନିଷ୍ପାପ (ଅନଘ)! ଏହି ସଂସାରରେ ଆତ୍ମ-ଉନ୍ନତିର ଦ୍ଵିବିଧ ମାର୍ଗ ମୋ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି—ସାଙ୍ଖ୍ୟବାଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନଯୋଗର ମାର୍ଗ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମଯୋଗର ମାର୍ଗ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Un double chemin de développement de l'âme a été déclaré par Moi jadis en ce monde, ô toi sans péché,—celui des Sankhyas par le Yoga de la connaissance, et celui des Yogis par le Yoga de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 4 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते । न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ३.४ ॥ IAST transliteration na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṁ puruṣō:'śnutē | na ca saṁnyasanādēva siddhiṁ samadhigacchati || 3.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ କର୍ମଣାମନାରମ୍ଭାନ୍ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟଂ ପୁରୁଷୋଽଶ୍ନୁତେ | ନ ଚ ସନ୍ନ୍ୟସନାଦେବ ସିଦ୍ଧିଂ ସମଧିଗଚ୍ଛତି || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Not by abstention from works does a man enjoy actionlessness, nor by mere renunciation (of the world) does he attain to his perfection." Odia Translation "କର୍ମ ସମୂହକୁ ଆରମ୍ଭ ନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ (କର୍ମହୀନତାର ସ୍ଥିତି) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କେବଳ ସନ୍ନ୍ୟାସ (ବାହ୍ୟ କର୍ମତ୍ୟାଗ) ଦ୍ଵାରା ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce n'est pas en s'abstenant d'œuvres que l'homme jouit de l'inaction, et ce n'est pas non plus par le seul renoncement (au monde) qu'il atteint sa perfection." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 5 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् । कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ ३.५ ॥ IAST transliteration na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakr̥t | kāryatē hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakr̥tijairguṇaiḥ || 3.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି କଶ୍ଚିତ୍କ୍ଷଣମପି ଜାତୁ ତିଷ୍ଠତ୍ୟକର୍ମକୃତ୍ | କାର୍ଯ୍ୟତେ h୍ୟବଶଃ କର୍ମ ସର୍ବଃ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ଗୁଣୈଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For none stands even for a moment really actionless, for with absolute helplessness everyone is driven to work by the gunas born of Nature." Odia Translation "କାରଣ କୌଣସି ବି ମନୁଷ୍ୟ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ କର୍ମ ନକରି ରହିପାରିବ ନାହିଁ; ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ହୋଇଥିବା ତିନୋଟି ଗୁଣ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିବଶ ହୋଇ କର୍ମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Car nul ne reste même un seul instant réellement inactif, puisque chacun est entraîné, avec une impuissance absolue, à agir par les gunas nés de la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 6 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् । इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥ ३.६ ॥ IAST transliteration karmēndriyāṇi saṁyamya ya āstē manasā smaran | indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyatē || 3.6 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ସଂୟମ୍ୟ ୟ ଆସ୍ତେ ମନସା ସ୍ମରନ୍ | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥାନ୍ଵିମୂଢାତ୍ମା ମିଥ୍ୟାଚାରଃ ସ ଉଚ୍ୟତେ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who restrains the organs of action but continues to dwell in his mind on the objects of sense, self-deluded, he is called a hypocrite." Odia Translation "ଯେଉଁ ବିମୂଢ ଚିତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ବାହ୍ୟତଃ ସଂଯମ କରେ, କିନ୍ତୁ ମନେ ମନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନ୍ତନ କରୁଥାଏ, ତାକୁ ମିଥ୍ୟାଚାରୀ ବା କପଟୀ କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui restreint ses organes d'action mais continue dans son esprit à s'attacher aux objets des sens, s'illusionnant lui-même, celui-là est appelé un hypocrite." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 7 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन । कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ ३.७ ॥ IAST transliteration yastvindriyāṇi manāsa niyamyārabhatē:'rjuna | karmēndriyaiḥ karmayōgamasaktaḥ sa viśiṣyatē || 3.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ତ୍ରିନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ମନସା ନିୟମ୍ୟାରଭତେଽର୍ଜୁନ | କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟୈଃ କର୍ମୟୋଗମସକ୍ତଃ ସ ବିଶିଷ୍ୟତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But he who mastereth his senses by the mind, O Arjuna, and without attachment engageth with the organs of action in the Yoga of action, he excelleth." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ମନ ଦ୍ଵାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରେ ଏବଂ ଆସକ୍ତିରହିତ ହୋଇ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା କର୍ମଯୋଗର ସାଧନା ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui maîtrise ses sens par le mental, ô Arjuna, et s'engage sans attachement avec ses organes d'action dans le Yoga de l'action, celui-là excelle." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 8 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः । शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥ ३.८ ॥ IAST transliteration niyataṁ kuru karma tvaṁ karma jyāyō hyakarmaṇaḥ | śarīrayātrāpi ca tē na prasidhyēdakarmaṇaḥ || 3.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିୟତଂ କୁରୁ କର୍ମ ତ୍ଵଂ କର୍ମ ଜ୍ୟାୟୋ ହ୍ୟକର୍ମଣଃ | ଶରୀରଯାତ୍ରାପି ଚ ତେ ନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ୟେଦକର୍ମଣଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Do thou controlled action, for action is greater than inaction; even the maintenance of thy physical life cannot be effected without action." Odia Translation "ତୁମେ ନିଜର ନିୟତ (ସଂଯମିତ ବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ) କର୍ମ କର, କାରଣ ଅକର୍ମ (କର୍ମହୀନତା) ଅପେକ୍ଷା କର୍ମ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କର୍ମ ନକଲେ ତୁମର ଶରୀର ଯାତ୍ରା (ଜୀବନ ନିର୍ବାହ) ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Fais l'action contrôlée, car l'action est supérieure à l'inaction; même le maintien de ta vie physique ne peut être accompli sans action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 9 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः । तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥ ३.९ ॥ IAST transliteration yajñārthātkarmaṇō:'nyatra lōkō:'yaṁ karmabandhanaḥ | tadarthaṁ karma kauntēya muktasaṅgaḥ samācara || 3.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞାର୍ଥାତ୍କର୍ମଣୋଽନ୍ୟତ୍ର ଲୋକୋଽୟଂ କର୍ମବନ୍ଧନଃ | ତଦର୍ଥଂ କର୍ମ କୌନ୍ତେୟ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ସମାଚର || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By doing work other than for sacrifice, this world of men is bound by action; for the sake of that (Sacrifice), O son of Kunti, do thou perform action free from all attachment." Odia Translation "ଯଜ୍ଞ (ଭଗବାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମର୍ପଣ) ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ଏହି ମାନବ ସଂସାର କର୍ମବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଏ; ଏଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ହୋଇ କେବଳ ସେହି ଯଜ୍ଞ ନିମନ୍ତେ ହିଁ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Par toute action accomplie autrement que comme un sacrifice, ce monde des hommes est enchaîné par l'action; pour l'amour de cela (le Sacrifice), ô fils de Kunti, accomplis l'action libre de tout attachement." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 10 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः । अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ ३.१० ॥ IAST transliteration sahayajñāḥ prajāḥ sr̥ṣṭvā purōvāca prajāpatiḥ | anēna prasaviṣyadhvamēṣa vō:'stviṣṭakāmadhuk || 3.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ସହୟଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୋବାଚ ପ୍ରଜାପତିଃ | ଅନେନ ପ୍ରସବିଷ୍ୟଧ୍ଵମେଷ ବୋଽସ୍ତ୍ଵିଷ୍ଟକାମଧୁକ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With Sacrifice the Lord of creatures of old created peoples and said, 'By this shall you bring forth (fruits of increase), let this be the milch-cow of your desires.'" Odia Translation "ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଜାପତି (ବ୍ରହ୍ମା) ଯଜ୍ଞ ସହିତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କু ସୃଷ୍ଟି କରି କହିଥିଲେ, 'ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ତୁମେମାନେ ନିଜର ବୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ସାଧନ କର; ଏବଂ ଏହି ଯଜ୍ଞ ତୁମମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଭିଳଷିତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା କାମଧେନୁ ସଦୃଶ ହେଉ।'" French Translation (Traduction en Français) "Avec le Sacrifice, le Seigneur des créatures créa jadis les peuples et dit: 'Par ceci vous procréerez (les fruits de l'abondance), que ceci soit la vache d'abondance de vos désirs.'" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 11 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः । परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ३.११ ॥ IAST transliteration dēvānbhāvayatānēna tē dēvā bhāvayantu vaḥ | parasparaṁ bhāvayantaḥ śrēyaḥ paramavāpsyatha || 3.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦେବାନ୍ଭାବୟତାନେନ ତେ ଦେବା ଭାବୟନ୍ତୁ ବଃ | ପରସ୍ପରଂ ଭାବୟନ୍ତଃ ଶ୍ରେୟଃ ପରମାପ୍ସ୍ୟଥ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Foster the gods herewith and let the gods foster you; fostering each other, you shall attain to the supreme good." Odia Translation "ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ତୁମେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କু ସନ୍ତୁଷ୍ଟ (ପରିପୁଷ୍ଟ) କର ଏବଂ ସେହି ଦେବତାମାନେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ; ଏହିପରି ପରସ୍ପରକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସାହାଯ୍ୟ କରି ତୁମେମାନେ ପରମ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Nourrissez les dieux par ceci et que les dieux vous nourrissent; vous nourrissant ainsi mutuellement, vous atteindrez le bien suprême." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 12 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः । तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ ३.१२ ॥ IAST transliteration iṣṭānbhōgānhi vō dēvā dāsyantē yajñabhāvitāḥ | tairdattānapradāyaibhyō yō bhuṅktē stēna ēva saḥ || 3.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଷ୍ଟାନ୍ଭୋଗାନ୍ହି ବୋ ଦେବା ଦାସ୍ୟନ୍ତେ ୟଜ୍ଞଭାବିତାଃ | ତୈର୍ଦତ୍ﺘାନପ୍ରଦାୟୈଭ୍ୟୋ ୟո ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ୍ତେନ ଏବ ସଃ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Fostered by sacrifice the gods shall give you desired enjoyments; who enjoys their given gifts without giving to them, he is verily a thief." Odia Translation "ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ତୁମର ଅଭିଳଷିତ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ପ୍ରଦାନ କରିବେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସେହି ଉପହାରଗୁଡ଼ିକୁ ଯିଏ ସେମାନଙ୍କu (ଯଜ୍ଞ ସ୍ଵରୂପ) ଅର୍ପଣ ନକରି ନିଜେ ଭୋଗ କରେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ଜଣେ ଚୋର।" French Translation (Traduction en Français) "Nourris par le sacrifice, les dieux vous donneront les jouissances désirées; celui qui jouit de leurs dons sans les leur offrir en retour, celui-là est en vérité un voleur." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 13 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः । भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ ३.१३ ॥ IAST transliteration yajñaśiṣṭāśinaḥ santō mucyantē sarvakilbiṣaiḥ | bhuñjatē tē tvaghaṁ pāpā yē pacantyātmakāraṇāt || 3.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାଶିନଃ ସନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ସର୍ବକିଲ୍ବିଷୈଃ | ଭୁଞ୍ଜତେ ତେ ତ୍ଵଘଂ ପାପା ୟେ ପଚନ୍ତ୍ୟାତ୍ମକାରଣାତ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The good who eat what is left from the sacrifice, are released from all sin; but the evil who cook for their own sake, they eat sin." Odia Translation "ଯଜ୍ଞରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ (ପ୍ରସାଦ) ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସନ୍ଥ ବା ସଜ୍ଜନମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ସ୍ଵାର୍ଥପର ପାପୀମାନେ କେବଳ ନିଜ ଶରୀର ପୋଷଣ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ରନ୍ଧନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ପାପ ହିଁ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes bons qui mangent les restes du sacrifice sont libérés de tout péché; mais les méchants qui cuisinent pour leur propre compte, ceux-là mangent le péché." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 14 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः । यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ३.१४ ॥ IAST transliteration annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ | yajñādbhavati parjanyō yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || 3.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ନାଦ୍ଭବନ୍ତି ଭୂତାନି ପର୍ଜନ୍ୟାଦନ୍ନସମ୍ଭବଃ | ୟଜ୍ଞାଦ୍ଭବତି ପର୍ଜନ୍ୟୋ ୟଜ୍ଞଃ କର୍ମସମୁଦ୍ଭବଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "From food creatures come into being, from rain is the birth of food, from sacrifice comes rain, and sacrifice has its birth in action." Odia Translation "ଅନ୍ନରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମଲାଭ କରନ୍ତି (ଓ ବଞ୍ଚି ରହନ୍ତି), ବୃଷ୍ଟିରୁ ଅନ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯଜ୍ଞରୁ ବୃଷ୍ଟି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନିୟତ କର୍ମରୁ ହିଁ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "De la nourriture naissent les créatures, de la pluie provient la nourriture, du sacrifice naît la pluie, et le sacrifice tire son origine de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 15 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् । तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१५ ॥ IAST transliteration karma brahmōdbhavaṁ viddhi brahmākṣarasamudbhavam | tasmātsarvagataṁ brahma nityaṁ yajñē pratiṣṭhitam || 3.15 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମ ବ୍ରհ୍ମୋଦ୍ଭବଂ ବିଦ୍ଧି ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରସମۇଦ୍ଭବମ୍ | ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବଗତଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ୟଂ ୟଜ୍ଞେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know thou action to be born of Brahman (the Cosmic Parent), and Brahman born of the Imperishable. Therefore the all-pervading Brahman is ever established in the sacrifice." Odia Translation "କର୍ମ ସମୂହ ବ୍ରହ୍ମ (비ଶ୍ଵ ପ୍ରକୃତି) ଠାରୁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ ଏବଂ ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ଅକ୍ଷର (ପରମ ପୁରୁଷ) ଙ୍କ ଠାରୁ ଜାତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବଦା ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହିଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que l'action est née du Brahman (le Parent Cosmique), et que le Brahman est né de l'Impérissable. C'est pourquoi le Brahman universel est à jamais établi dans le sacrifice." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 16 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः । अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ ३.१६ ॥ IAST transliteration ēvaṁ pravartitaṁ cakraṁ nānuvartayatīha yaḥ | aghāyurindriyārāmō mōghaṁ pārtha sa jīvati || 3.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ପ୍ରବର୍ତିତଂ ଚକ୍ରଂ ନାନୁବର୍ତୟତୀହ ୟଃ | ଅଘାୟୁରିନ୍ଦ୍ରିୟାରାମୋ ମୋଘଂ ପାର୍ଥ ସ ଜୀବତି || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who follows not here the wheel thus set in motion, evil is his life, a slave to his senses, he, O Partha, lives in vain." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ସଂସାରରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିବା (ସୃଷ୍ଟିର) ଚକ୍ରକୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ ନାହିଁ, ସେହି ପାପାଚାରୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ନିମଗ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି, ହେ ପାର୍ଥ! ବୃଥାରେ ହିଁ ଜୀବନ ଧାରଣ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui ne suit pas ici-bas la roue ainsi mise en mouvement, mauvaise est sa vie; esclave de ses sens, il vit en vain, ô Partha." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 17 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः । आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ ३.१७ ॥ IAST transliteration yastvātmaratirēva syādātmatr̥ptaśca mānavaḥ | ātmanyēva ca santuṣṭastasya kāryaṁ na vidyatē || 3.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ତ୍ଵାତ୍ମରତିରେବ ସ୍ୟାଦାତ୍ମତୃପ୍ତଶ୍ଚ ମାନବଃ | ଆତ୍ମନ୍ୟେව ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଂ ନ ବିଦ୍ୟତେ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the man whose whole delight is in the Self, who is satisfied with the Self, and who is content only in the Self, for him there is no work that needs to be done." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ଆତ୍ମା (ସ୍ଵରୂପ) ଠାରେ ହିଁ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରେ, ଯିଏ ଆତ୍ମ-ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଯିଏ କେବଳ ଆତ୍ମା ଭିତରେ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ ରହେ, ତା’ ପାଇଁ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ବାକି ରହେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais l'homme dont tout le délice est dans le Soi, qui est satisfait du Soi et qui est content du Soi seul, pour lui il n'y a aucune action qui doive être accomplie." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 18 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन । न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ ३.१८ ॥ IAST transliteration naiva tasya kr̥tēnārthō nākr̥tēnēha kaścana | na cāsya sarvabhūtēṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ || 3.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ନୈବ ତସ୍ୟ କୃତେନାର୍ଥୋ ନାକୃତେନେହ କଶ୍ଚନ | ନ ଚାସ୍ୟ ସର୍ବଭୂତେଷୁ କଶ୍ଚିଦର୍ଥବ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For him there is here no interest whatever in what is done nor any interest in what is not done, nor is there in any of all these beings any need of his for which he should seek their support." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରରେ ସେହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କର କୌଣସି କର୍ମ କରିବା ଦ୍ଵାରା କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନଥାଏ କିମ୍ବା କର୍ମ ନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ କୌଣସି ହାନି ନଥାଏ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବି ବସ୍ତୁ ବା ସ୍ଵାର୍ଥ ପାଇଁ କାହାରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ତାଙ୍କର ନଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour lui, il n'y a ici-bas aucun intérêt quel qu'il soit dans ce qui est fait, ni aucun intérêt dans ce qui n'est pas fait; et parmi tous ces êtres, il n'a aucun besoin pour lequel il devrait chercher leur appui." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 19 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मादसक्तः सततम् कार्यं कर्म समाचर । असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥ ३.१९ ॥ IAST transliteration tasmādasaktaḥ satataṁ kāryaṁ karma samācara | asaktō hyācarankarma paramāpnōti pūruṣaḥ || 3.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦସକ୍ତଃ ସତତଂ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ମ ସମାଚର | ଅସକ୍ତୋ ହ୍ୟାଚରନ୍ କର୍ମ ପରମାପ୍ନୋତି ପୂରୁଷଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore without attachment perform ever the work that is to be done; for by doing work without attachment man attains to the Highest." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିରନ୍ତର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କର; କାରଣ ଆସକ୍ତିରହିତ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ପରମପଦ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, sans attachement, accomplis toujours l'action qui doit être faite; car en accomplissant l'action sans attachement, l'homme atteint le Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 20 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः । लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ ३.२० ॥ IAST transliteration karmaṇaiva hi saṃsiddhim āsthitā janakādayaḥ | lokasaṅgraham evāpi sampaśyan kartum arhasi || 3.20 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣୈବ ହି ସଂସିଦ୍ଧିମାସ୍ଥିତା ଜନକାଦୟଃ | ଲୋକସଂଗ୍ରହମେବାପି ସମ୍ପଶ୍ୟନ୍କର୍ତ୍ତୁମର୍ହସି || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "It was by objectionable action alone that Janaka and others attained to perfection. Moreover, even with a view to the maintenance of the world order, thou shouldst perform action." Odia Translation "କେବଳ କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ରାଜର୍ଷି ଜନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କେବଳ ଲୋକସଂଗ୍ରହ (ସଂସାରର କଲ୍ୟାଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା) କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ମଧ୍ୟ ତୁମେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est par la seule action que Janaka et d'autres atteignirent la perfection. De plus, ne serait-ce qu'en vue du maintien de l'ordre du monde, tu devrais accomplir l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 21 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः । स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ३.२१ ॥ IAST transliteration yadyadācarati śrēṣṭhastattadēvētarō janaḥ | sa yatpramāṇaṁ kurutē lōkastadanuvartatē || 3.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦ୍ୟଦāଚରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତତ୍ତଦେବେତରୋ ଜନଃ | ସ ୟତ୍ପ୍ରମାଣଂ କୁରୁତେ ଲୋକସ୍ତଦନୁବର୍ତତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatsoever the chiefest of men doth, that even other people do; whatever standard he setteth up, the world follows after it." Odia Translation "\ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି; ସେ ଯେଉଁ ଆଦର୍ଶ (ପ୍ରମାଣ) ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ସମଗ୍ର ସଂସାର ତାହାର ହିଁ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quoi que fasse le plus éminent des hommes, les autres hommes le font aussi; quel que soit l'exemple ou la norme qu'il établit, le monde entier le suit." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 22 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन । नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ ३.२२ ॥ IAST transliteration na mē pārthāsti kartavyaṁ triṣu lōkēṣu kiñcana | nānavāptamavāptavyaṁ varta ēva ca karmaṇi || 3.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମେ ପାର୍ଥାସ୍ତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ କିଞ୍ଚନ | ନାନ୍ଵାପ୍ତମବାପ୍ତବ୍ୟଂ ବର୍ତ ଏବ ଚ କର୍ମଣି || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I have no duty whatsoever to perform in the three worlds, O Partha, nor is there anything unobtained which I have yet to obtain; yet I remain engaged in action." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ତିନି ଭୁବନରେ ମୋର କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏପରି କୌଣସି ଅପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁ ନାହିଁ ଯାହାକୁ ମତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ହେବ; ତଥାପି ମୁଁ ନିରନ୍ତର କର୍ମରେ ହିଁ ନିଯୁକ୍ତ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Je n'ai aucun devoir à accomplir dans les trois mondes, ô Partha, et il n'est rien de non-obtenu que j'aie encore à obtenir; pourtant, je reste engagé dans l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 23 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script यदि ह्यहं न वर्तेय जातु कर्मण्यतन्द्रितः । मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ३.२३ ॥ IAST transliteration yadi hyahaṁ na vartēya jātu karmaṇyatandritaḥ | mama vartmānuvartantē manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 3.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦି ହ୍ୟହଂ ନ ବର୍ତେୟଂ ଜାତୁ କର୍ମଣ୍ୟତନ୍ଦ୍ରିତଃ | ମମ ବର୍ତ୍ମାନୁବର୍ତନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ବଶଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For if I should not remain awake and unwearied in action, O Partha, men would follow after My path in every way." Odia Translation "କାରଣ ହେ ପାର୍ଥ! ଯଦି ମୁଁ ସର୍ବଦା ସତର୍କ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ ହୋଇ ନିରନ୍ତର କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ନ ରହେ, ତେବେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ହିଁ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିବେ (ଓ କର୍ମହୀନ ହୋଇଯିବେ)।" French Translation (Traduction en Français) "Car si Je ne restais pas éveillé et infatigable dans l'action, ô Partha, les hommes suivraient Mon chemin en tous points." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 24 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् । सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ ३.२४ ॥ IAST transliteration utsīdēyurimē lōkā na kuryāṁ karma cēdaham | saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ || 3.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍ସୀଦେୟୁରିମେ ଲୋକା ନ କୁର୍ଯ୍ୟାଂ କର୍ମ ଚେଦହମ୍ | ସଙ୍କରସ୍ୟ ଚ କର୍ତ୍ତା ସ୍ୟାମୁପହନ୍ୟାମିମାଃ ପ୍ରଜାଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These worlds would sink into utter ruin if I should not perform action; and I should be the creator of confusion and destruction of these peoples." Odia Translation "ଯଦି ମୁଁ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ ନ କରେ, ତେବେ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାର ଧ୍ଵଂସ ପାଇଯିବ; ଏବଂ ମୁଁ ସଂକରତା (ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଶୃଙ୍ଖଳା) ର କାରଣ ହେବି ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାର ଦୋଷୀ ହେବି।" French Translation (Traduction en Français) "Ces mondes sombreraient dans une ruine totale si Je n'accomplissais pas l'action; et Je serais le créateur de la confusion et de la destruction de ces peuples." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 25 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत । कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥ ३.२५ ॥ IAST transliteration saktāḥ karmaṇyavidvāṁsō yathā kurvanti bhārata | kuryādvidvāṁstathāsaktaścikīrṣurlōkasaṅgraham || 3.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ସକ୍ତାଃ କର୍ମଣ୍ୟବିଦ୍ଵାଂସୋ ୟଥା କୁର୍ବନ୍ତି ଭାରତ | କୁର୍ଯ୍ୟାଦ୍ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତଥାସକ୍ତଶ୍ଚିକୀର୍ଷୁର୍ଲୋକସଂଗ୍ରହମ୍ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the ignorant act with attachment to their work, O Bharata, so should the wise act without attachment, desiring to maintain the order of the world." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହୋଇ ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଆସକ୍ତିରହିତ ହୋଇ କେବଳ ସଂସାରର କଲ୍ୟାଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା (ଲୋକସଂଗ୍ରହ) କାମନା କରି ସେହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "De même que les ignorants agissent avec attachement à leur action, ô Bharata, de même le sage doit agir sans attachement, avec le désir de maintenir l'ordre du monde." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 26 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् । जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ ३.२६ ॥ IAST transliteration na buddhibhēdaṁ janayēdajñānāṁ karmasaṅginām | jōṣayētsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 3.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ବୁଦ୍ଧିଭେଦଂ ଜନୟେଦଜ୍ଞାନାଂ କର୍ମସଙ୍ଗିନାମ୍ | ଜୋଷୟେତ୍ସର୍ବକର୍ମାଣି ବିଦ୍ଵାନ୍ୟୁକ୍ତଃ ସମାଚରନ୍ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Let not the wise man create a division of understanding in the ignorant who are attached to their works; but rather, himself integrated and acting, let him make all their actions glad and attractive to them." Odia Translation "କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଥିବା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ଭ୍ରମ ବା ଦ୍ଵିଧา ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବରଂ ସେ ନିଜେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଓ ସଂଯମିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦନ ପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ଆନନ୍ଦର ସହିତ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଇବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Que le sage ne crée pas de division de l'entendement chez les ignorants qui sont attachés à leurs actions; mais plutôt, lui-même intégré et agissant, qu'il rende toutes leurs actions joyeuses et attrayantes pour eux." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 27 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः । अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥ ३.२७ ॥ IAST transliteration prakr̥tēḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāņi sarvaśaḥ | ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyatē || 3.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତେଃ କ୍ରିୟମାଣାନି ଗୁଣୈଃ କର୍ମାଣି ସର୍ବଶଃ | ଅହଙ୍କାରବିମୂଢାତ୍ମା କର୍ତ୍ତାହମିତି ମନ୍ୟତେ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All actions are universally done by the modes of Nature, but he whose soul is bewildered by egoism thinks, 'I am the doer.'" Odia Translation "ସମସ୍ତ କର୍ମ ସର୍ବତୋଭାବେ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଅହଙ୍କାର ଦ୍ଵାରା ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ତଃକରଣର ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜକୁ 'ମୁଁ ହିଁ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି ମନେ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Toutes les actions sont universellement accomplies par les modes de la Nature, mais celui dont l'âme est égarée par l'égoïsme pense: 'C'est moi qui agis.'" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 28 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः । गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥ ३.२८ ॥ IAST transliteration tattvavittu mahābāhō guṇakarmavibhāgayōḥ | guṇā guṇēṣu vartanta iti matvā na sajjatē || 3.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ତୁ ମହାବାହୋ ଗୁଣକର୍ମବିଭାଗୟୋଃ | ଗୁଣା ଗୁଣେଷୁ ବର୍ତନ୍ତ ଇତି ମତ୍ଵା ନ ସଜ୍ଜତେ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But he who knows the true principles of the divisions of the modes of Nature and of works, O mighty-armed, knowing that it is the modes which are acting upon the modes, is not attached." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ଗୁଣ ଓ କର୍ମର ବିଭାଗର ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଜାଣିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି, 'ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ (ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ବିଷୟଗୁଡ଼ିକରେ) ବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛନ୍ତି'—ଏହା ବուଝି କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui connaît les vrais principes des divisions des modes de la Nature et des actions, ô aux bras puissants, sachant que ce sont les modes qui agissent sur les modes, ne s'y attache pas." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 29 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script प्रकृतेर्गुणसंमूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु । तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ ३.२९ ॥ IAST transliteration prakr̥tērguṇasaṁmūḍhāḥ sajjantē guṇakarmasu | tānakr̥tsnavidō mandānkr̥tsnavinna vicālayēt || 3.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତେର୍ଗୁଣସମ୍ମୂଢାଃ ସଜ୍ଜନ୍ତେ ଗୁଣକର୍ମସୁ | ତାନକୃତ୍ସ୍ନବିଦୋ ମନ୍ଦାନ୍କୃତ୍ସ୍ନବିନ୍ନ ବିଚାଲୟେତ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those who are bewildered by the modes of Nature become attached to the modes and their works; let not the man of whole knowledge disturb those of imperfect knowledge and dull understanding." Odia Translation "ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଥିବା (ଅଜ୍ଞାନୀ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସେହି ଗୁଣ ଏବଂ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ରହନ୍ତି; ସେହି ଅଳ୍ପଜ୍ଞ ଓ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ଭ୍ରମିତ ବା ବିଚଳିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui sont égarés par les modes de la Nature s'attachent aux modes et à leurs œuvres; que l'homme de la connaissance totale ne trouble pas ceux dont la connaissance est imparfaite et l'entendement borné." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 30 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा । निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ३.३० ॥ IAST transliteration mayi sarvāṇi karmāņi saṁnyasyādhyātmacētasā | nirāśīrnirmamō bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || 3.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟି ସର୍ବାଣି କର୍ମାଣି ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟାଧ୍ୟାତ୍ମଚେତସା | ନିରାଶୀର୍ନିର୍ମମୋ ଭୂତ୍ଵା ୟୁଧ୍ୟସ୍ଵ ବିଗତଜଵରଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Giving up all thy works to Me with thy consciousness fixed on the Self, free from desire and egoism, fight, delivered from thy soul’s fever." Odia Translation "ନିଜର ଅଧ୍ୟାତ୍ମ-ଚେତନା ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, କାମନା ଓ ମମତା ରହିତ ହୋଇ ଏବଂ ମାନସିକ ସନ୍ତାପ (ବ୍ୟାକୁଳତା) ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Abandonnant toutes tes œuvres à Moi, la conscience fixée sur le Soi, libre de désir et d'égoïsme, combats, délivré de la fièvre de ton âme." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 31 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः । श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ ३.३१ ॥ IAST transliteration yē mē matamidaṁ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ | śraddhāvantō:'nasūyantō mucyantē tē:'pi karmabhiḥ || 3.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ମେ ମତମିଦଂ ନିତ୍ୟମନυତିଷ୍ଠନ୍ତି ମାନବାଃ | ଶ୍ରଦ୍ଧାବନ୍ତୋଽନସୂୟନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ତେଽପି କର୍ମଭିଃ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those men who constantly follow this teaching of Mine, full of faith and free from cavil (malice), they too are released from the bondage of actions." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦୋଷଦର୍ଶନ ନକରି (ଅସୂୟାରହିତ ହୋଇ) ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ମୋର ଏହି ମତ ବା ଶିକ୍ଷାକୁ ନିରନ୍ତର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes qui suivent constamment cet enseignement qui est Mien, pleins de foi et libres de dénigrement, ceux-là aussi sont libérés du lien des actions." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 32 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् । सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ ३.३२ ॥ IAST transliteration yē tvētadabhyasūyantō nānutiṣṭhanti mē matam | sarvajñānavimūḍhāṁstānviddhi naṣṭānacētasaḥ || 3.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତ୍ଵେତଦଭ୍ୟସୂୟନ୍ତୋ ନାନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ମେ ମତମ୍ | ସର୍ବଜ୍ଞାନବିମୂଢାଂସ୍ତାନ୍ବିଦ୍ଧି ନଷ୍ଟାନଚେତସଃ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who carp at My teaching and do not follow it, know them to be blind to all knowledge, lost minds devoid of consciousness." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଏହି ମତ ବା ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଦୋଷାରୋପ କରି ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ବିବେକହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ମୂଢ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui critiquent Mon enseignement et ne le suivent pas, sache qu'ils sont aveugles à toute connaissance, des esprits perdus et dépourvus de conscience." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 33 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि । प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ ३.३३ ॥ IAST transliteration sadr̥śaṁ cēṣṭatē svasyāḥ prakr̥tērjñānavānapi | prakr̥tiṁ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṁ kariṣyati || 3.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଦୃଶଂ ଚେଷ୍ଟତେ ସ୍ଵସ୍ୟାଃ ପ୍ରକୃତେର୍ଜ୍ଞାନବାନପି | ପ୍ରକୃତିଂ ୟାନ୍ତି ଭୂତାନି ନିଗ୍ରହଃ କିଂ କରିଷ୍ୟତି || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even the man of knowledge acts according to his own nature; all creatures follow after their nature; what can coercion or violent restraint avail?" Odia Translation "ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରକୃତି (ସ୍ଵଭାବ) ର ଅନୁରୂପ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ନିଜର ପ୍ରକୃତିକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ବାହ୍ୟ ଜବରଦସ୍ତ ବା ନିଗ୍ରହ (ଦମନ) କଣ କରିପାରିବ?" French Translation (Traduction en Français) "Même l'homme de connaissance agit selon sa propre nature; toutes les créatures suivent leur nature; à quoi peut servir la coercition ou la contrainte violente ?" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 34 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ । तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ ३.३४ ॥ IAST transliteration indriyasyēndriyasyārthē rāgadvēṣau vyavasthitau | tayōrna vaśamāgacchēttau hyasya paripanthinau || 3.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟାର୍ଥେ ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ବ୍ୟବସ୍ଥିତୌ | ତୟୋର୍ନ ବଶମାଗଚ୍ଛେତ୍ତୌ ହ୍ୟସ୍ୟ ପରିପନ୍ଥିନୌ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In the object of every sense, liking and disliking (attraction and repulsion) are lodged; one should not come under their control, for they are the stumbling-blocks (adversaries) in one's path." Odia Translation "ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନିଜ ନିଜ ବିଷୟ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ (ଆସକ୍ତି) ଏବଂ ଦ୍ଵେଷ (ବିକର୍ଷଣ) ନିହିତ ରହିଥାଏ; ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଦୁହିଁଙ୍କର ବଶୀଭୂତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏମାନେ ହିଁ ସେହି ମାର୍ଗର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବା ଶତ୍ରୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Dans l'objet de chaque sens se trouvent logés l'attraction et la répulsion; on ne doit pas tomber sous leur dépendance, car ils sont les adversaires sur le chemin." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 35 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् । स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ ३.३५ ॥ IAST transliteration śreyān svadharmō viguṇaḥ paradharmāt svanuṣṭhitāt | svadharmē nidhanaṃ śreyas paradharmō bhayāvahaḥ || 3.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟାନ୍ ସ୍ଵଧර්ମୋ ବିଗୁଣଃ ପରଧର୍ମାତ୍ ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାତ୍ | ସ୍ଵଧର୍ମେ ନିଧନଂ ଶ୍ରେୟଃ ପରଧର୍ମୋ ଭୟାବହଃ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better is one’s own law of works, though in itself faulty, than an alien law well-performed; death in one’s own law of nature is better, alien law of works is fraught with peril." Odia Translation "ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ପରଧର୍ମ (ଅନ୍ୟର ସ୍ଵଭାବଜାତ କର୍ମ) ଅପେକ୍ଷା ଗୁଣହୀନ କିମ୍ବା ଦୋଷଯୁକ୍ତ ମନେହେଉଥିବା ସ୍ଵଧର୍ମ (ନିଜର ପ୍ରକୃତିଗତ କର୍ମ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସ୍ଵଧର୍ମରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳକର, କିନ୍ତୁ ଭୟାବହ ପରଧର୍ମ ବିପଦଜନକ।" French Translation (Traduction en Français) "Mieux vaut sa propre loi d'action, bien qu'imparfaite en soi, qu'une loi étrangère bien accomplie; la mort dans sa propre loi de nature est préférable, car la loi d'action d'autrui est pleine de péril." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 36 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः । अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ३.३६ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — atha kēna prayuktō 'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ | anicchann api vārṣṇēya balād iva niyōjitaḥ || 3.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଅଥ କେନ ପ୍ରଯୁକ୍ତୋଽୟଂ ପାପଂ ଚରତି ପୂରୁଷଃ | ଅନିଚ୍ଛନ୍ନପି ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ବଲାଦିବ ନିୟୋଜିତଃ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: But by what is a man driven to commit sin, O Varshneya, even against his own will, as if compelled by force?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ஹେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ)! ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କାହା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ପାପ ଆଚରଣ କରେ? ମନେହୁଏ ସତେ ଯେପରି କେହି ଜଣେ ତାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Mais par quoi l'homme est-il poussé à commettre le péché, ô Varshneya, même contre sa propre volonté, comme s'il y était contraint par la force ?" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 37 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः । महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ ३.३७ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — kāma ēṣa krōdha ēṣa rajōguṇasamudbhavaḥ | mahāśanō mahāpāpmā viddhy ēnam iha vairiṇam || 3.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | କାମ ଏଷ କ୍ରୋଧ ଏଷ ରଜୋଗୁଣସମୁଦ୍ଭବଃ | ମହାଶନୋ ମହାପାପ୍ମା ବିଦ୍ଧ୍ୟେନମିହ ବୈରିଣମ୍ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: This is desire, this is wrath, born of the mode of passion (rajas); a mighty devourer, a great source of sin, know this to be the enemy here in the world." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଏହା ହେଉଛି କାମ (ବାସନା) ଏବଂ ଏହା ହେଉଛି କ୍ରୋଧ, ଯାହା ରଜୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ; ଏହା ମହା-ଗ୍ରାସୀ (କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା) ଓ ମହା-ପାପୀ, ଏହାକୁ ହିଁ ତୁମେ ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମର ପ୍ରଧାନ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: C'est le désir, c'est la colère, nés du mode de la passion (rajas); un puissant dévoreur, une grande source de péché, sache que celui-ci est l'ennemi ici-bas." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 38 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च । यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ ३.३८ ॥ IAST transliteration dhūmēnāvriyatē vahnir yathā 'darśō malēna ca | yathōlbēnāvr̥tō garbhas tathā tēnēdam āvr̥tam || 3.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୂମେନାବ୍ରିୟତେ ବହ୍ନିର୍ୟଥାଦର୍ଶୋ ମଲେନ ଚ | ୟଥୋଲ୍ବେନାବୃତୋ ଗର୍ଭସ୍ତଥା ତେନେଦମାବୃତମ୍ || ୩८ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As a fire is enveloped by smoke, as a mirror by dust, and as an embryo is covered by the amnion, so is this (knowledge) enveloped by that (desire)." Odia Translation "ଯେପରି ଧୂଆଁ ଦ୍ଵାରା ଅଗ୍ନି ଆବୃତ ହୋଇ ରହେ, ମଳ (ଧୂଳି) ଦ୍ଵାରା ଦର୍ପଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୁଏ ଏବଂ ଗର୍ଭାଶୟ ଦ୍ଵାରା ଭ୍ରୂଣ ଆବୃତ ହୋଇ ରହେ, ସେହିପରି ସେହି କାମ ବା ବାସନା ଦ୍ଵାରା ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Comme un feu est enveloppé par la fumée, comme un miroir par la poussière, et comme un embryon est couvert par le placenta, ainsi ceci (la connaissance) est enveloppé par cela (le désir)." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 39 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा । कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ३.३९ ॥ IAST transliteration āvr̥taṃ jñānam ētēna jñāninō nityavairiṇā | kāmarūpēṇa kauntēya duṣpūrēṇānalēna ca || 3.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆବୃତଂ ଜ୍ଞାନମେତେନ ଜ୍ଞାନିନୋ ନିତ୍ୟବୈରିଣା | କାମରୂପେଣ କୌନ୍ତେୟ ଦୁଷ୍ପୂରେଣାନଲେନ ଚ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Enveloped is knowledge, O Kunti's son, by this eternal enemy of the wise, in the form of desire, which is an insatiable fire." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ)! ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଏହି ନିତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଏବଂ କେବେହେଲେ ତୃପ୍ତ ନ ହେଉଥିବା ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ 'କାମ' (ବାସନା) ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟର ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La connaissance est enveloppée, ô fils de Kunti, par cet ennemi éternel du sage, sous la forme du désir, qui est un feu insatiable." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 40 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते । एतेर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥ ३.४० ॥ IAST transliteration indriyāṇi manō buddhir asyādhiṣṭhānam ucyatē | ētair vimōhayaty ēṣa jñānam āvr̥tya dēhinam || 3.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରସ୍ୟାଧିଷ୍ଠାନମୁଚ୍ୟତେ | ଏତୈର୍ବିମୋହୟତ୍ୟେଷ ଜ୍ଞାନମାବୃତ୍ୟ ଦେହିନମ୍ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The senses, the mind and the intellect are said to be its seat; enveloping knowledge by these, it bewilders the embodied soul." Odia Translation "ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ, ମନ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି—ଏହି ସବୁକୁ ଏହି କାମର (ବାସନାର) ବାସସ୍ଥାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନକୁ ଆବୃତ କରି ଏହା ଦେହାଭିମାନୀ ଜୀବାତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les sens, le mental et l'intellect sont dit être son siège; enveloppant la connaissance par ceux-ci, il égare l'âme incarnée." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 41 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्या भरतर्षभ । पाप्मानं प्रजहिह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ ३.४१ ॥ IAST transliteration tasmāt tvam indriyāṇy ādau niyamyā bharatarṣabha | pāpmānaṃ prajahi hy ēnaṃ jñānavijñānanāśanam || 3.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣ୍ୟାଦୌ ନିୟମ୍ୟ ଭରତର୍ଷଭ | ପାପ୍ମାନଂ ପ୍ରଜହି ହ୍ୟେନଂ ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନନାଶନମ୍ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore, O chief of the Bharatas, do thou first control the senses and then destroy this sinner, the destroyer of knowledge and spiritual discernment." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସଂଯମ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କର ଏବଂ ତା’ପରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ (ଆତ୍ମାନୁଭୂତି) କୁ ବିନାଶ କରାଉଥିବା ଏହି ପାପରୂପୀ କାମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିନାଶ କର।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, ô chef des Bharatas, maîtrise d'abord tes sens, puis détruis ce pécheur, le destructeur de la connaissance et du discernement spirituel." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 42 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ ३.४२ ॥ IAST transliteration indriyāṇi parāṇy āhur indriyēbhyaḥ paraṃ manaḥ | manasastu parā buddhir yō buddhēḥ paratastu saḥ || 3.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ପରାଣ୍ୟāହୁରିନ୍ଦ୍ରିୟେଭ୍ୟଃ ପରଂ ମନଃ | ମନସସ୍ତୁ ପରା ବୁଦ୍ଧିର୍ୟୋ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରତସ୍ତୁ ସଃ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Supreme, they say, are the senses; supreme over the senses is the mind; supreme over the mind is the intelligent will; but that which is supreme over the intelligent will, is He (the Purusha, the Self)." Odia Translation "ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ଅପେକ୍ଷା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ସୂକ୍ଷ୍ମ); ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମନ ଅପେକ୍ଷା ବୁଦ୍ଧି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତୀତ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ହିଁ ସେହି (ପରମାତ୍ମା ବା ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା)।" French Translation (Traduction en Français) "Suprêmes, dit-on, sont les sens ; supérieur aux sens est le mental ; supérieure au mental est la volonté intelligente ; mais ce qui est suprême au-dessus de la volonté intelligente, c'est Lui (le Purusha, le Soi)." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 43 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना । जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ३.४३ ॥ IAST transliteration ēvaṃ buddhēḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānam ātmanā | jahi śatruṃ mahābāhō kāmarūpaṃ durāsadam || 3.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସଂସ୍ତଭ୍ୟāତ୍ମାନମାତ୍ମନା | ଜହି ଶତ୍ରୁଂ ମହାବାହୋ କାମରୂପଂ ଦୁରାସଦମ୍ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus awaking to that which is supreme over the intelligent will, and steadying the self by the Self, do thou, O mighty-armed, destroy this enemy in the form of desire, who is so difficult to conquer." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ, ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତୀତ ଥିବା ପରମ ତତ୍ତ୍ଵକୁ (ଆତ୍ମାକୁ) ଜାଣି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବଳ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସଂଯମିତ ବା ସ୍ଥିର କରି, ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ଏହି ଦୁର୍ଜୟ (କଷ୍ଟରେ ଜୟ କରାଯାଉଥିବା) କାମରୂପୀ ଶତ୍ରୁକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିନାଶ କର।" French Translation (Traduction en Français) "S'éveillant ainsi à ce qui est suprême au-dessus de la volonté intelligente, et stabilisant le petit moi par le Soi Supérieur, accomplis, ô aux bras puissants, la destruction de cet ennemi sous la forme du désir, si difficile à vaincre." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां, योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मयोगो नाम तृतीयोऽध्यायः ||ōṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yōgaśāstrē śrīkṛṣṇārjunasaṃvādē karmayōgō nāma tṛtīyō'dhyāyaḥ || I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 4 / Chapter 4. Towards the Yoga of Knowledge Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 1 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् । विवस्वानमनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥ ४.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — imaṃ vivasvatē yōgaṃ prōktavān aham avyayama | vivasvān manavē prāha manur ikṣvākavē ’bravīt || 4.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଇମଂ ବିବସ୍ଵତେ ୟୋଗଂ ପ୍ରୋକ୍ତବାନହମବ୍ୟୟମ୍ | 비ବସ୍ଵାନମନବେ ପ୍ରାହ ମନୁରିକ୍ଷ୍ଵାକବେଽବ୍ରବୀତ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: I stated this imperishable Yoga to Vivasvan (the Sun-God); Vivasvan declared it to Manu (the ancient Lawgiver), and Manu spoke it to Ikshvaku (the great ancestor of the Solar dynasty)." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ଅବ୍ୟୟ ତଥା ଅମର ଯୋଗବିଦ୍ୟା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ (ବିବସ୍ଵାନ) ଙ୍କୁ କହିଥିଲି; ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଏହାକୁ ମନୁଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ମନୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ରାଜା ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଙ୍କୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: J'ai exposé ce Yoga impérissable à Vivasvan ; Vivasvan l'a déclaré à Manu, et Manu l'a dit à Ikshvaku." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 2 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः । स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥ ४.२ ॥ IAST transliteration ēvaṃ paramparāprāptam imaṃ rājarṣayō viduḥ | sa kālēnēha mahatā yōgō naṣṭaḥ parantapa || 4.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ପରମ୍ପରାପ୍ରାପ୍ତମିମଂ ରାଜର୍ଷୟୋ ବିଦୁଃ | ସ କାଲେନେହ ମହତା ୟୋଗୋ ନଷ୍ଟଃ ପରନ୍ତପ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus handed down in regular succession, the royal sages knew it, O Partha; but by length of time, this Yoga has been lost here on earth, O scorcher of foes." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ଆସିଥିବା ଏହି ପରମ ଯୋଗକୁ ରାଜର୍ଷିମାନେ (ଜନକ ଆଦି) ଜାଣିଥିଲେ I ମାତ୍ର ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ସୁଦୀର୍ଘ କାଳ ବିତିଯିବା ହେତୁ ସେହି ଯୋଗବିଦ୍ୟା ଏହି ସଂସାରରୁ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୁପ୍ତ (ନଷ୍ଟ) ହୋଇଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Transmis ainsi de génération en génération, les sages royaux le connurent ; mais par la longue suite des âges, ce Yoga s'est perdu ici-bas, ô vainqueur des ennemis." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 3 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः । भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥ ४.३ ॥ IAST transliteration sa ēvāyaṃ mayā tē ’dya yōgaḥ prōkṭaḥ purātanaḥ | bhaktō ’si mē sakhā cēti rahasyaṃ hy ētad uttamama || 4.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ ଏବାୟଂ ମୟା ତେଽଦ୍ୟ ୟୋଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରାତନଃ | ଭକ୍ତୋଽସି ମେ ସଖା ଚେତି ରହସ୍ୟଂ ହ୍ୟେତଦୁତ୍ତମମ୍ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This same ancient Yoga is today declared to thee by Me, because thou art My devotee and My friend; for this is the supreme secret." Odia Translation "ସେହି ପୁରାତନ ଯୋଗବିଦ୍ୟାକୁ ହିଁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନର୍ବାର କହୁଛି, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତ ଏବଂ ପରମ ସଖା ଅଟ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୋପନୀୟ ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହସ୍ୟ (ଉତ୍ତମ ରହସ୍ୟମ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est ce même Yoga antique que Je te déclare aujourd'hui, parce que tu es Mon dévot et Mon ami ; car c'est là le suprême secret." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 4 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः । कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥ ४.४ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — aparaṃ bhavatō janma paraṃ janma vivasvataḥ | kathamētad vijānīyāṃ tvamādau prōktavāniti || 4.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଅପରଂ ଭବତୋ ଜନ୍ମ ପରଂ ଜନ୍ମ ବିବସ୍ଵତଃ | କଥମେତଦ୍ଵିଜାନୀୟାଂ ତ୍ଵମାଦୌ ପ୍ରୋକ୍ତବାନିତି || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Later was Thy birth, earlier was the birth of Vivasvan; how then am I to understand this saying that Thou didst declare it in the beginning?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ଆପଣଙ୍କର ଜନ୍ମ ତ ଏବେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ କାଳର (ଅପରମ୍), ମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଜନ୍ମ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳର (ପରମ୍) I ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଆପଣ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ମୁଁ କିପରି ବୁଝିବି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Postérieure fut Ta naissance, antérieure fut la naissance de Vivasvan ; comment donc dois-je comprendre Ta parole, quand Tu dis que Tu l'as enseigné au commencement ?" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 5 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन । तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥ ४.५ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — bahūni mē vyatītāni janmāni tava cārjuna | tānyahaṃ vēda sarvāṇi na tvaṃ vēttha parantapa || 4.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ବହୂନି ମେ ବ୍ୟତୀତାନି ଜନ୍ମାନି ତବ ଚାର୍ଜୁନ | ତାନ୍ୟହଂ ବେଦ ସର୍ବାଣି ନ ତଵଂ ବେତ୍ଥ ପରନ୍ତପ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Many births of Mine have passed, and many of thine also, O Arjuna! All these I know, but thou knowest them not, O scorcher of foes!" Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୋର ଏବଂ ତୁମର ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଜନ୍ମ ବିତିଯାଇଛି I ହେ ପରନ୍ତପ! ମୁଁ ମୋର ଓ ତୁମର ସେହି ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ, ମାତ୍ର ସାଂସାରିକ ଚେତନା ହେତୁ ତୁମେ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଅସମର୍ଥ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Nombreuses ont été Mes naissances passées, et nombreuses aussi les tiennes, ô Arjuna ! Toutes Je les connais, mais toi tu ne les connais pas, ô vainqueur des ennemis !" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 6 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् । प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया ॥ ४.६ ॥ IAST transliteration ajō ’pi sann avyayātmā bhūtānām īśvarō ’pi san | prakr̥tiṃ svām adhiṣṭhāya sambhavāmyātmamāyayā || 4.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଜୋଽପି ସନ୍ନବ୍ୟୟାତ୍ମା ଭୂତାନାମୀଶ୍ଵରୋଽପି ସନ୍ | ପ୍ରକୃତିଂ ସ୍ଵାମଧିଷ୍ଠାୟ ସମ୍ଭବାମ୍ୟାତ୍ମମାୟୟା || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Though I am the unborn, though My self is imperishable, though I am the Lord of all creatures, yet establishing My own Nature, I manifest Myself by My own self-Maya." Odia Translation "ମୁଁ ଜନ୍ମରହିତ (ଅଜନ୍ମା) ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଵରୂପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତଥା ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଈଶ୍ଵର ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ନିଜର ସ୍ଵକୀୟ ଯୋଗମାୟା ପ୍ରକୃତିକୁ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରି ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି (ଆତ୍ମମାୟା) ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକଟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Bien que Je sois le non né, bien que Mon être soit impérissable, bien que Je sois le Seigneur de toutes les créatures, pourtant, m'établissant dans Ma propre Nature, Je me manifeste par Ma propre Maya." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 7 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥ ४.७ ॥ IAST transliteration yadā yadā hi dharmasya glānir bhavati bhārata | abhyutthānam adharmasya tadā ’tmānaṃ sr̥jāmy aham || 4.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦା ୟଦା ହି ଧର୍ମସ୍ୟ ଗ୍ଲାନିର୍ଭବତି ଭାରତ | ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନମଧର୍ମସ୍ୟ ତଦାତ୍ମାନଂ ସୃଜାମ୍ୟହମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whensoever there is the fading of the Dharma and the uprising of unrighteousness, then I loose Myself forth into birth." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ସଂସାରରେ ଧର୍ମର ଗ୍ଲାନି (ହ୍ରାସ) ହୁଏ ଏବଂ ଅଧର୍ମର ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନ (ଅଭିବୃଦ୍ଧି) ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ ସାକାର ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନିଜକୁ ପ୍ରକଟ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Chaque fois que le Dharma s'effondre et que l'injustice se dresse, alors Je me manifeste à嶄 travers la naissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 8 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् । धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ४.८ ॥ IAST transliteration paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkr̥tām | dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yugē yugē || 4.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ପରିତ୍ରାଣାୟ ସାଧୂନାଂ ବିନାଶାୟ ଚ ଦୁଷ୍କୃତାମ୍ | ଧର୍ମସଂସ୍ଥାପନାର୍ଥାୟ ସମ୍ଭବାମି ୟୁଗେ ୟୁଗେ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the deliverance of the good, for the destruction of the evil-doers, for the enthrone-ment of the Right, I am born from age to age." Odia Translation "ସନ୍ଥ ଓ ସଜ୍ଜନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା (ପରିତ୍ରାଣ) ପାଇଁ, ପାପାଚାରୀ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ସଂସାରରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ସୁଦୃଢ଼ ସଂସ୍ଥାପନା ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ୟୁଗେ ୟୁଗେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour la délivrance des bons, pour la destruction de ceux qui font le mal, pour l'établissement ferme du Droit, Je nais d'âge en âge." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 9 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः । त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥ ४.९ ॥ IAST transliteration janma karma ca mē divyam ēvaṃ yō vētti tattvataḥ | tyaktvā dēhaṃ punarjanma naiti mām ēti sō ’rjuna || 4.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜନ୍ମ କର୍ମ ଚ ମେ ଦିବ୍ୟମେବଂ ୟୋ ବେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ | ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନୈତି ମାମେତି ସୋଽର୍ଜୁନ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who knows thus in its right principles My divine birth and action, comes not to rebirth when he leaves his body, but comes to Me, O Arjuna!" Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅଲୌକିକ କର୍ମ ସମୂହକୁ ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିପାରେ, ସେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ବରଂ ସେ ମୋର ପରମ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ମୋଠାରେ ଲୀନ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui connaît ainsi dans ses vrais principes Ma naissance divine et Mon action, ne revient pas à la réincarnation lorsqu'il quitte son corps, mais il vient à Moi, ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 10 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः । बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥ ४.१० ॥ IAST transliteration vītarāgabhayacrōdhā manmayā mām upāśritāḥ | bahavō jñānatapasā pūtā madbhāvam āgatāḥ || 4.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୀତରାଗଭୟକ୍ରୋଧା ମନ୍ମୟା ମାମୁପାଶ୍ରିତାଃ | ବହବୋ ଜ୍ଞାନତପସା ପୂତା ମଦ୍ଭାବମାଗତାଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Delivered from liking, fear and wrath, full of Me, taking refuge in Me, many purified by the austerity of Knowledge have arrived at My status of being." Odia Translation "ଆସକ୍ତି (ରାଗ), ଭୟ ଏବଂ କ୍ରୋଧରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ସମର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ମହାପୁରୁଷ ପରମ ଜ୍ଞାନରୂପୀ ତପସ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ ମୋର ସ୍ଵରୂପକୁ (ମଦ୍ଭାବମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Délivrés de l'attachement, de la peur et de la colère, remplis de Moi, cherchant refuge en Moi, beaucoup, purifiés par l'austérité de la Connaissance, sont arrivés à Mon propre état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 11 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् । मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ४.११ ॥ IAST transliteration yē yathā māṃ prapadyantē tāṃs tathaiva bhajāmy aham | mama vartmānuvartantē manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 4.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ୟଥା ମାଂ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେ ତାଂସ୍ତଥୈବ ଭଜାମ୍ୟହମ୍ | ମମ ବର୍ତ୍ମାନୁବର୍ତନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ବଶଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As men approach Me, so even do I accept them; in all ways, O Partha, men follow after My path." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଯେପରି ଭାବରେ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି ବା ମୋର ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସେହିପରି ଭାବରେ ହିଁ ଅନୁଗ୍ରହ (ଫଳ ପ୍ରଦାନ) କରେ; କାରଣ ହେ ପାର୍ଥ! ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ହିଁ ମାର୍ଗର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "De la manière dont les hommes M'approchent, c'est ainsi que Je les accepte ; en tous points, ô Partha, les hommes suivent Mon chemin." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 12 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः । क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥ ४.१२ ॥ IAST transliteration kāṅkṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha dēvatāḥ | kṣipraṃ hi mānuṣē lōkē siddhir bhavati karmajā || 4.12 || Sanskrit Verse in Odia Script କାଙ୍ଖ୍ୟନ୍ତଃ କର୍ମଣାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ୟଜନ୍ତ ଇହ ଦେବତାଃ | କ୍ଷିପ୍ରଂ ହି ମାନୁଷେ ଲୋକେ ସିଦ୍ଧିର୍ଭବତି କର୍ମଜା || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who desire the fruits of action worship the gods here in this world; for soon in the world of men does success born of action come." Odia Translation "ସାଂସାରିକ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କର୍ମର ସଫଳତା (ଫଳ) କାମନା କରି ଏହି ସଂସାରରେ ଦେବଦେବୀମାନଙ୍କର ଆରାଧନା ବା ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; କାରଣ ଏହି ମାନବ ଲୋକରେ କର୍ମଜନ୍ୟ ସଫଳତା ଅତି ଶୀଘ୍ର ମିଳିଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui désirent les fruits de l'action adorent les dieux ici-bas ; car bientôt, dans le monde des hommes, le succès né de l'action arrive." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 13 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः । तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥ ४.१३ ॥ IAST transliteration cāturvarṇyaṃ mayā sr̥ṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ | tasya kartāram api māṃ viddhy akartāram avyayam || 4.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ୍ୟଂ ମୟା ସୃଷ୍ଟଂ ଗୁଣକର୍ମବିଭାଗଶଃ | ତସ୍ୟ କର୍ତାରମପି ମାଂ ବିଦ୍ଧ୍ୟକର୍ତାରମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The fourfold order of society was created by Me according to the divisions of quality and active labor; know Me to be the creator thereof, and yet the non-doer and imperishable." Odia Translation "ଗୁଣ ଏବଂ କର୍ମର ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର (ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର) ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି; ଯଦିଓ ମୁଁ ଏହାର ସ୍ରଷ୍ଟା, ତଥାପି ମୋତେ ପ୍ରକୃତରେ ଅକର୍ତ୍ତା (କର୍ମ ରହିତ) ଏବଂ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "L'ordre quadruple de la société a été créé par Moi selon les divisions des qualités et du travail actif ; sache que J'en suis le créateur, et pourtant le non-agir et l'impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 14 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा । इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥ ४.१४ ॥ IAST transliteration na māṃ karmāṇi limpanti na mē karmaphalē spr̥hā | iti māṃ yō ’bhijānāti karmabhir na sa badhyatē || 4.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମାଂ କର୍ମାଣି ଲିମ୍ପନ୍ତି ନ ମେ କର୍ମଫଲେ ସ୍ପୃହା | ଇତି ମାଂ ୟୋଽଭିଜାନାତି କର୍ମଭିର୍ନ ସ ବଧ୍ୟତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Actions do not taint Me, nor have I any desire for the fruit of works. He who knows Me thus is not bound by actions." Odia Translation "ସାଂସାରିକ କର୍ମ ସମୂହ ମୋତେ ଆବଦ୍ଧ ବା ଲିପ୍ତ କରେ ନାହିଁ ଏବଂ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ଆସକ୍ତି (ସ୍ପୃହା) ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ଏହି ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିପାରେ, ସେ କଦାପି କର୍ମବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les actions ne Me souillent pas, ଏବଂ Je n'ai point de désir pour le fruit des œuvres. Celui qui Me connaît ainsi n'est pas enchaîné par les actions." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 15 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः । कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥ ४.१५ ॥ IAST transliteration ēvaṃ jñātvā kr̥taṃ karma pūrvair api mumukṣubhiḥ | kuru karmaiva tasmāt tvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kr̥tam || 4.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃତଂ କର୍ମ ପୂର୍ବୈରପି ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ | କୁରୁ କର୍ମୈବ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୂର୍ବୈଃ ପୂର୍ବତରଂ କୃତମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having thus known, actions were performed even by the ancient seekers after liberation; therefore do thou perform action only, as was done aforetime by the ancients." Odia Translation "ଏହା ଜାଣି ପୂର୍ବକାଳର ମୁମୁକ୍ଷୁ (ମୋକ୍ଷ ଅଭିଳାଷୀ) ମହାପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ; ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଆସିଥିବା ସେହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମକୁ ହିଁ କର।" French Translation (Traduction en Français) "L'ayant ainsi connu, les actions furent accomplies même par les anciens chercheurs de libération ; accomplis donc l'action toi aussi, comme le firent les anciens autrefois." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 16 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः । तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ४.१६ ॥ IAST transliteration kiṃ karma kim akarmēti kavayō ’py atra mōhitāḥ | tat tē karma pravakṣyāmi yaj jñātvā mōkṣyasē ’śubhāt || 4.16 || Sanskrit Verse in Odia Script କିଂ କର୍ମ କିମକର୍ମେତି କବୟୋଽପ୍ୟତ୍ର ମୋହିତାḥ | ତତ୍ତେ କର୍ମ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ୟଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷ୍ୟସେଽଶୁଭାତ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What is action and what is inaction? Even the sages are bewildered herein. That action I will declare to thee, by knowing which thou shalt be delivered from evil." Odia Translation "କର୍ମ କଣ ଏବଂ ଅକର୍ମ (କର୍ମହୀନତା) କଣ—ଏହି ବିଷୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵ ବୁଝାଇ କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣି ତୁମେ ସଂସାରର ଅମଙ୍ଗଳ ବନ୍ଧନରୁ (ପାପରୁ) ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Qu'est-ce que l'action, et qu'est-ce que l'inaction ? Même les sages sont perplexes sur ce point. Cette action, Je te la déclarerai, par la connaissance de laquelle tu seras délivré du mal." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 17 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः । अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥ ४.१७ ॥ IAST transliteration karmaṇō hy api bōddhavyaṃ bōddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ | akarmaṇaś ca bōddhavyaṃ gahanā karmaṇō gatiḥ || 4.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣୋ ହ୍ୟପି ବୋଦ୍ଧବ୍ୟଂ ବୋଦ୍ଧବ୍ୟଂ ଚ ବିକର୍ମଣଃ | ଅକର୍ମଣଶ୍ଚ ବୋଦ୍ଧବ୍ୟଂ ଗହନା କର୍ମଣୋ ଗତିଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "One must understand the nature of action, and understand the nature of forbidden action, and understand the nature of inaction; deep and impenetrable is the way of action." Odia Translation "କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ବିକର୍ମର (ଶାସ୍ତ୍ର ବିରୁଦ୍ଧ କର୍ମର) ସ୍ଵରୂପ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଅକର୍ମର ତତ୍ତ୍ଵ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଉଚିତ; କାରଣ କର୍ମର ଗତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗହନ (ଜଟିଳ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Il faut comprendre la nature de l'action, comprendre la nature de l'action interdite, et comprendre la nature de l'inaction ; profonde et impénétrable est la voie de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 18 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मण्यकर्म यः पश्ये दकर्मणि च कर्म यः । स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥ ४.१८ ॥ IAST transliteration karmaṇy akarma yaḥ paśyēd akarmaṇi ca karma yaḥ | sa buddhimān manuṣyēṣu sa yuktaḥ kr̥tsnakarmakr̥t || 4.18 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣ୍ୟକର୍ମ ୟଃ ପଶ୍ୟେଦକର୍ମଣି ଚ କର୍ମ ୟଃ | ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମନୁଷ୍ୟେଷୁ ସ ୟୁକ୍ତଃ କୃତ୍ସ୍ନକର୍ମକୃତ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees inaction in action, and action in inaction, he is the man of true understanding among men, he is integrated and a accomplished doer of all actions." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଅକର୍ମ (ଶରୀର ଅଭିମାନର ରହିତ ସ୍ଥିତି) ଦେଖିପାରେ ଏବଂ ଅକର୍ମ ମଧ୍ୟରେ କର୍ମ ଦେଖେ, ସେ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ସେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui voit l'inaction dans l'action, et l'action dans l'inaction, celui-là est l'homme de vraie intelligence parmi les hommes ; il est intégré et accomplit toutes les actions." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 19 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः । ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥ ४.१९ ॥ IAST transliteration yasya sarvē samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ | jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tam āhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ || 4.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ତ୍ୟ ସର୍ବେ ସମାରମ୍ଭାଃ କାମସଙ୍କଳ୍ପବର୍ଜିତାଃ | ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଦଗ୍ଧକର୍ମାଣଂ ତମାହୁଃ ପଣ୍ଡିତଂ ବୁଧାଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He whose entire undertakings are free from desire and self-will, and whose actions are burnt up in the fire of Knowledge, him the wise call a sage." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କାମନା ଓ ସକାମ ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର କର୍ମ ସମୂହ ଜ୍ଞାନରୂପୀ ଅଗ୍ନି ଦ୍ଵାରା ଦଗ୍ଧ (ନିଷ୍କ୍ରିୟ) ହୋଇଯାଇଛି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପଣ୍ଡିତ ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui dont toutes les entreprises sont exemptes de désir et de volonté propre, et dont les actions sont consumées dans le feu de la Connaissance, les sages l'appellent un savant." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 20 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः । कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ॥ ४.२० ॥ IAST transliteration tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatr̥ptō nirāśrayaḥ | karmaṇy abhipravr̥ttō ’pi naiva kiñcit karōti saḥ || 4.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା କର୍ମଫଲାସଙ୍ଗଂ ନିତ୍ୟତୃପ୍ତୋ ନିରାଶ୍ରୟଃ | କର୍ମଣ୍ୟଭିପ୍ରବୃତ୍ତୋଽପି ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍କରୋତି ସଃ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having abandoned attachment to the fruit of action, ever satisfied, without refuge (seeking no support), even though he engages in action, he verily does nothing at all." Odia Translation "କର୍ମଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଯିଏ ନିରନ୍ତର ନିଜ ଭିତରେ ତୃପ୍ତ (ନିତ୍ୟତୃପ୍ତ) ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଜଗତ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହନ୍ତି, ସେ କର୍ମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ (କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ରହନ୍ତି)।" French Translation (Traduction en Français) "Ayant abandonné l'attachement au fruit de l'action, toujours satisfait, sans refuge, bien qu'il s'engage dans l'action, il ne fait en vérité absolument rien." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 21 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः । शारीरिकं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ ४.२१ ॥ IAST transliteration nirāśīr yatacittātmā tyaktasarvapariagrahaḥ | śārīrikaṃ kēvalaṃ karma kurvan nāpnōti kilbiṣam || 4.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିରାଶୀର୍ୟତଚିତ୍ତାତ୍ମା ତ୍ୟକ୍ତସର୍ବପରିଗ୍ରହଃ | ଶାରୀରିକଂ କେବଳଂ କର୍ମ କୁର୍ବନ୍ନାପ୍ନୋତି କିଲ୍ବିଷମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Free from desire, with the mind and self controlled, having abandoned all longing for possession, performing action merely for the sake of the body, he incurs no sin." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଂସାରିକ ଆଶା ବା କାମନା ରଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କର ମନ ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମିତ ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପରିଗ୍ରହ (ସଞ୍ଚୟ କରିବା ବା ଆସକ୍ତି) ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ କେବଳ ଶରୀର ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପାପ ବା ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Exempt de désir, le mental et l'être maîtrisés, ayant abandonné tout désir de possession, accomplissant l'action simplement pour les besoins du corps, il n'incurre aucun péché." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 22 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः । समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥ ४.२२ ॥ IAST transliteration yadṛcchālābhasantuṣṭō dvandvātītō vimatsaraḥ | samaḥ siddhāv asiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyatē || 4.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦୃଚ୍ଛାଲାଭସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତୀତୋ ବିମତ୍ସରଃ | ସମଃ ସିଦ୍ଧ୍ୟାବସିଦ୍ଧୌ ଚ କୃତ୍ଵାପି ନ ନିବଧ୍ୟତେ || ୨cell୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Satisfied with whatever comes to him unsought, crossed beyond the dualities, free from jealousy, equal in success and failure, even though he acts, he is not bound." Odia Translation "ଯିଏ ନିଜର ଚେଷ୍ଟା ବିନା ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ବସ୍ତୁରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରୁ (ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଆଦିରୁ) ଅତୀତ, ଯାହାଙ୍କ ଭିତରେ କୌଣସି ଈର୍ଷା ବା ମତ୍ସରତା ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତାରେ ସମାନ ରହନ୍ତି, ସେ କର୍ମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାର ଫଳରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Satisfait de ce qui lui vient sans qu'il l'ait cherché, élevé au-dessus des dualités, libre de jalousie, égal dans le succès et dans l'échec, bien qu'il agisse, il n'est pas enchaîné." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 23 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः । यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥ ४.२३ ॥ IAST transliteration gatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacētasaḥ | yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyatē || 4.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗତସଙ୍ଗସ୍ୟ ମୁକ୍ତସ୍ୟ ଜ୍ଞାନାବସ୍ଥିତଚେତସଃ | ୟଜ୍ଞାୟାଚରତଃ କର୍ମ ସମଗ୍ରଂ ପ୍ରବିଲୀୟତେ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the man who is free from attachment, who is liberated, whose mind is firmly established in Knowledge, and who performs action as a sacrifice, his entire action is completely dissolved." Odia Translation "ଯେଉଁ ଆସକ୍ତିରହିତ (ଗତସଙ୍ଗସ୍ୟ) ଏବଂ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଚିତ୍ତ ନିରନ୍ତର ପରମ ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ, ସେ କେବଳ ଈଶ୍ଵରାର୍ପଣ ବା ଯଜ୍ଞ ଭାବରେ କର୍ମ କରୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଲୀନ (ନିଷ୍କ୍ରିୟ) ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour l'homme qui est libre de tout attachement, qui est libéré, dont le mental est fermement établi dans la Connaissance, et qui accomplit l'action comme un sacrifice, son action entière se dissout complètement." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 24 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् । ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥ ४.२४ ॥ IAST transliteration brahmārpaṇaṃ brahma havir brahmāgnau brahmaṇā hutam | brahmaiva tēna gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā || 4.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣଂ ବ୍ରହ୍ମ ହବିର୍ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନୌ ବ୍ରହ୍ମଣା ହୁତମ୍ | ବ୍ରହ୍ମୈବ ତେନ ଗନ୍ତବ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମସମାଧିନା || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Brahman is the giving, Brahman is the food-offering, by Brahman it is offered into the Brahman-fire; Brahman is that which is to be attained by him who is settled in Samadhi upon the action which is Brahman." Odia Translation "ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ କରିବାର ପାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମ, ହବିଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ; ଏପରି ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମରେ ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Brahman est l'offrande, le Brahman est l'aliment offert, par le Brahman il est jeté dans le feu du Brahman ; le Brahman est ce qui doit être atteint par celui qui est établi dans le Samadhi sur l'action qui est Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 25 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते । ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥ ४.२५ ॥ IAST transliteration daivam ēvāparē yajñaṃ yōginaḥ paryupāsatē | brahmāgnāv aparē yajñaṃ yajñēnaivōpajuhvati || 4.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୈବମେବାପରେ ୟଜ୍ଞଂ ୟୋଗିନଃ ପର୍ୟୁପାସତେ | ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନାବପରେ ୟଜ୍ଞଂ ୟଜ୍ଞେନୈବୋପଜୁହ୍ଵତି || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Some Yogins follow after the sacrifice which is directed to the gods; others offer the sacrifice indeed by the sacrifice itself into the fire of the Brahman." Odia Translation "କେତେକ କର୍ମଯୋଗୀ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆରାଧନାରୂପୀ ଦୈବୀ ଯଜ୍ଞର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି; ମାତ୍ର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜ୍ଞାନଯୋଗୀ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ରୂପକ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନିରେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଯଜ୍ଞର ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି (ଅର୍ଥାତ୍ ସର୍ବଦା ଆତ୍ମସ୍ଥ ରହନ୍ତି)।" French Translation (Traduction en Français) "Certains Yogis pratiquent le sacrifice qui s'adresse aux dieux ; d'autres offrent en effet le sacrifice par le sacrifice lui-même dans le feu du Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 26 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति । शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥ ४.२६ ॥ IAST transliteration śrōtrādīnīndriyāṇy anyē saṃyamāgniṣu juhvati | śabdādīn viṣayān anya indriyāgniṣu juhvati || 4.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୋത്ରାଦୀନୀନ୍ଦ୍ରିୟାଣ୍ୟନ୍ୟେ ସଂୟମାଗ୍ନିଷୁ ଜୁହ୍ଵତି | ଶବ୍ଦାଦୀନ୍ଵିଷୟାନନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଗ୍ନିଷୁ ଜୁହ୍ଵତି || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others offer hearing and the rest of the senses into the fires of control; others offer sound and the rest of the objects of sense into the fires of the senses." Odia Translation "ଅନ୍ୟ କେତେକ ସଂଯମୀ ସାଧକ ଶ୍ରବଣେନ୍ଦ୍ରିୟ (କାନ) ଆଦି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ କରନ୍ତି); ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧକ ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ ଆଦି ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres offrent l'ouïe et le reste des sens dans les feux du contrôle ; d'autres offrent le son et le reste des objets des sens dans les feux des sens." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 27 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे । आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥ ४.२७ ॥ IAST transliteration sarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāparē | ātmasaṃyamayōgāgnau juhvati jñānadīpitē || 4.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବାଣୀନ୍ଦ୍ରିୟକର୍ମାଣି ପ୍ରାଣକର୍ମାଣି ଚାପରେ | ଆତ୍ମସଂୟମୟୋଗାଗ୍ନୌ ଜୁହ୍ଵତି ଜ୍ଞାନଦୀପିତେ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And others offer all the actions of the senses and all the actions of the vital force into the fire of the Yoga of self-control, which is kindled by Knowledge." Odia Translation "ଆଉ କେତେକ ଜ୍ଞାନଦୀପ୍ତ ସାଧକ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର କ୍ରିୟାକୁ ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର (ପ୍ରାଣବାୟୁର) ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ବା କ୍ରିୟାକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହୋଇଥିବା ଆତ୍ମସଂଯମରୂପୀ ଯୋଗାଗ୍ନିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et d'autres offrent toutes les actions des sens et toutes les actions de la force vitale dans le feu du Yoga de la maîtrise de soi, qui est allumé par la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 28 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे । स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥ ४.२८ ॥ IAST transliteration dravyayajñās tapōyajñā yōgayajñās tathāparē | svādhyāyajñānayajñāś ca yatayaḥ saṃśitavratāḥ || 4.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ରବ୍ୟୟଜ୍ଞାସ୍ତପୋୟଜ୍ଞା ୟୋଗୟଜ୍ଞାସ୍ତଥାପରେ | ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞାଶ୍ଚ ୟତୟଃ ସଂଶିତବ୍ରତାଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others likewise are keepers of the sacrifice of material possessions, the sacrifice of austerities, the sacrifice of Yoga, and the sacrifice of silent study and knowledge—ascetics of rigid vows." Odia Translation "ସେହିପରି ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତଧାରୀ ସାଧକ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ବା ସମ୍ପଦଦାନରୂପୀ ଦ୍ରବ୍ୟଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେତେକ କଠୋର ସାଧନାରୂପୀ ତପୋଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେତେକ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗରୂପୀ ଯୋଗଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଶାସ୍ତ୍ରପାଠ ତଥା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତନରୂପୀ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟ-ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres de même pratiquent le sacrifice des biens matériels, le sacrifice des austérités, le sacrifice du Yoga, et le sacrifice de l'étude silencieuse et de la connaissance — ascètes aux vœux rigoureux." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 29 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे । प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥ ४.२९ ॥ IAST transliteration apānē juhvati prāṇaṃ prāṇē ’pānaṃ tathāparē | prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ || 4.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପାନେ ଜୁହ୍ଵତି ପ୍ରାଣଂ ପ୍ରାଣେଽପାନଂ ତଥାପରେ | ପ୍ରାଣାପାନଗତୀ ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରାଣାୟାମପରାୟଣାଃ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others offer the prana (outward breath) into the apana (inward breath), and the apana into the prana, stopping the courses of both prana and apana, wholly devoted to pranayama (breath-control)." Odia Translation "ସେହିପରି ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧକ ଅପାନ ବାୟୁରେ ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରାଣବାୟୁରେ ଅପାନ ବାୟୁକୁ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି I ଏହିପରି ଭାବରେ ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଅପାନର ଗତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁଦ୍ଧ କରି ସେମାନେ ପ୍ରାଣାୟାମ-ପରାୟଣ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres offrent le prana dans l'apana, et l'apana dans le prana, arrêtant les cours du prana et de l'apana, entièrement dévoués au pranayama." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 30 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति । सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥ ४.३० ॥ IAST transliteration aparē niyatāhārāḥ prāṇān prāṇēṣu juhvati | sarvē ’py ētē yajñavidō yajñakṣapitakalmaṣāḥ || 4.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପରେ ନିୟତାହାରାଃ ପ୍ରାଣାନ୍ପ୍ରାଣେଷୁ ଜୁହ୍ଵତି | ସର୍ବେଽପ୍ୟେତେ ୟଜ୍ଞବିଦୋ ୟଜ୍ଞକ୍ଷପିତକଲ୍ମଷାଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others, regulating their food, offer their life-breaths into the life-breaths. All these are knowers of sacrifice, and by sacrifice have their sins destroyed." Odia Translation "ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆହାର (ନିୟତାହାରାଃ) କରି ନିଜର ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ହିଁ ପ୍ରାଣବାୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି I ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞର ସାଧନା କରୁଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଜ୍ଞର ପ୍ରକୃତ ମର୍ମ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres, réglant leur nourriture, offrent leurs souffles vitaux dans les souffles vitaux. Tous ceux-là sont des connaisseurs du sacrifice, et par le sacrifice ils ont détruit leurs péchés." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 31 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् । नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः कुरुसत्तम ॥ ४.३१ ॥ IAST transliteration yajñaśiṣṭāmr̥tabhujō yānti brahma sanātanam | nāyaṃ lōkō ’sty ayajñasya kutō ’nyaḥ kurusattama || 4.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାମୃତଭୁଜୋ ୟାନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ | ନାର୍ୟଂ ଲୋକୋଽସ୍ତ୍ୟୟଜ୍ଞସ୍ୟ କୁତୋଽନ୍ୟଃ କୁରୁସତ୍ତମ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who eat of the nectar-remnants of the sacrifice attain to the eternal Brahman. This world is not for him who offers no sacrifice, how then any other world, O best of the Kurus?" Odia Translation "ଯଜ୍ଞରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅମୃତରୂପୀ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସାଧକମାନେ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯଜ୍ଞ ବା ସମର୍ପଣ ଭାବ ନଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକ ମଧ୍ୟ ସୁଖଦାୟକ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେବେ ପରଲୋକ ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକ କିପରି ବା ମିଳିପାରିବ?" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui mangent les restes de nectar du sacrifice atteignent le Brahman éternel. Ce monde n'est pas pour celui qui n'offre aucun sacrifice, comment alors un autre monde, ô le meilleur des Kurus ?" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 32 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे । कर्मजान्विद्धि तान्सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ॥ ४.३२ ॥ IAST transliteration ēvaṃ bahuvidhā yajñā vitatā brahmaṇō mukhē | karmajān viddhi tān sarvān ēvaṃ jñātvā vimōkṣyasē || 4.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ବହୁବିଧା ୟଜ୍ଞା ବିତତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖେ | କର୍ମଜାନ୍ବିଦ୍ଧି ତାନ୍ସର୍ବାନେବଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ବିମୋକ୍ଷ୍ୟସେ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus many kinds of sacrifice are spread out in the mouth of the Brahman (the cosmic extension); know all these to be born of action. Knowing this, thou shalt be liberated." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଯଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ମୁଖରେ (ବେଦରେ ବା ଶାସ୍ତ୍ରରେ) ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି I ସେହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କାୟିକ, ବାଚନିକ ଓ ମାନସିକ କର୍ମରୁ ହିଁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ; ଏହିପରି ଭାବରେ ଜାଣିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi, de nombreuses sortes de sacrifices sont étalées dans la bouche du Brahman ; sache qu'elles sont toutes nées de l'action. Connaissant cela, tu seras libéré." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 33 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप । सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते ॥ ४.३३ ॥ IAST transliteration śrēyān dravyamayād yajñāj jñānayajñaḥ parantapa | sarvaṃ karmākhilaṃ pārtha jñānē parisamāpyatē || 4.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟାନ୍ଦ୍ରବ୍ୟମୟାଦ୍ୟଜ୍ଞାଜ୍ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞଃ ପରନ୍ତପ | ସର୍ବଂ କର୍ମାଖିଲଂ ପାର୍ଥ ଜ୍ଞାନେ ପରିସମାପ୍ୟତେ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better than the sacrifice of material possessions is the sacrifice of Knowledge, O scorcher of foes! All action without exception, O Partha, culminates in Knowledge." Odia Translation "ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ଦ୍ରବ୍ୟମୟ ଯଜ୍ଞ (ବସ୍ତୁଦାନ) ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I କାରଣ ହେ ପାର୍ଥ! ସମଗ୍ର ସକାମ କର୍ମ ସମୂହ ପରିଶେଷରେ ପରମ ଜ୍ଞାନରେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ (ଲୀନ) ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Meilleur que le sacrifice des biens matériels est le sacrifice de la Connaissance, ô vainqueur des ennemis ! Toute action sans exception, ô Partha, culmine dans la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 34 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया । उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः ॥ ४.३४ ॥ IAST transliteration tad viddhi praṇipātēna paripraśnēna sēvayā | upadēkṣyanti tē jñānaṃ jñāninas tattvadarśinaḥ || 4.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ପ୍ରଣିପାତେନ ପରିପ୍ରଶ୍ନେନ ସେବୟା | ଉପଦେକ୍ଷ୍ୟନ୍ତି ତେ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନିନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନଃ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Learn thou that by prostration, by full questioning and by service; the wise who have seen the Truth will instruct thee in that Knowledge." Odia Translation "ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନକୁ ତୁମେ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶୀ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ (ପ୍ରଣିପାତେନ), ସରଳ ଜିଜ୍ଞାସାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ (ପରିପ୍ରଶ୍ନେନ) ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ସେବା ଦ୍ଵାରା ଲାଭ କର I ସେହି ସତ୍ୟଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶୀ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନର ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।" French Translation (Traduction en Français) "Apprends cela par la prosternation, par des questions approfondies et par le service ; les sages qui ont vu la Vérité t'instruiront dans cette Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 35 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव । येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ॥ ४.३५ ॥ IAST transliteration yaj jñātvā na punar mōham ēvaṃ yāsyasi pāṇḍava | yēna bhūtāny aśēṣēṇa drakṣyasy ātmany athō mayi || 4.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ମୋହମେବଂ ୟାସ୍ୟସି ପାଣ୍ଡବ | ୟେନ ଭୂତାନ୍ୟଶେଷେଣ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟସ୍ୟାତ୍ମନ୍ୟଥୋ ମୟି || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Possessed of that Knowledge, thou shalt not fall again into this delusion, O Pandava; and by it thou shalt see all existences without exception in the Self, and then in Me." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଏପରି ଭ୍ରମ ବା ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରକାଶରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜଗତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିଜର ଆତ୍ମାରେ ଏବଂ ତା’ପରେ ମୋଠାରେ (ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ଦେଖିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Possédant cette Connaissance, tu ne tomberas plus dans cette illusion, ô Pandava ; et par elle, tu verras toutes les existences sans exception dans le Soi, et ensuite en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 36 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः । सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि ॥ ४.३६ ॥ IAST transliteration api cēd asi pāpēbhyaḥ sarvēbhyaḥ pāpakr̥ttamaḥ | sarvaṃ jñānaplavēnaiva vr̥jinaṃ santariṣyasi || 4.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପି ଚେଦସି ପାପେଭ୍ୟଃ ସର୍ବେଭ୍ୟଃ ପାପକୃତ୍ତମଃ | ସର୍ବଂ ଜ୍ଞାନପ୍ଲବେନୈବ ବୃଜିନଂ ସନ୍ତରିଷ୍ୟସି || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even if thou art the greatest sinner among all sinners, yet by the boat of Knowledge alone shalt thou cross over all sin." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାପୀ (ପାପକୃତ୍ତମଃ) ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଅ, ତଥାପି ତୁମେ ପରମ ଜ୍ଞାନରୂପକ ନୌକା (ଜ୍ଞାନପ୍ଲବେନ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମସ୍ତ ପାପ-ସମୁଦ୍ରକୁ ସହଜରେ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପାର ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Même si tu es le plus grand pécheur entre tous les pécheurs, pourtant, par le seul bateau de la Connaissance, tu traverseras tout péché." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 37 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन । ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा ॥ ४.३७ ॥ IAST transliteration yathaidhāṃsi samiddhō ’gnir bhasmasāt kurutē ’rjuna | jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasāt kurutē tathā || 4.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥୈଧାଂସି ସମିଦ୍ଧୋଽଗ୍ନିର୍ଭସ୍ମସାତ୍କୁରୁତେଽର୍ଜୁନ | ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଃ ସର୍ବକର୍ମାଣି ଭସ୍ମସାତ୍କୁରୁତେ ତଥା || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As a kindled fire turns fuel to ashes, O Arjuna, so does the fire of Knowledge turn all actions to ashes." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ଅଗ୍ନି ଯେପରି କାଠ ବା ଶୁଖିଲା ଜାଳେଣିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମ (ପାଉଁଶ) କରିଦିଏ, ସେହିପରି ଜ୍ଞାନରୂପୀ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ କର୍ମବନ୍ଧନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମୀଭୂତ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Comme un feu allumé réduit le bois en cendres, ô Arjuna, ainsi le feu de la Connaissance réduit toutes les actions en cendres." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 38 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते । तत्स्वं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ॥ ४.३८ ॥ IAST transliteration na hi jñānēna sadr̥śaṃ pavitram iha vidyatē | tat svayaṃ yōgasaṃsiddhaḥ kālēnātmani vindati || 4.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ଜ୍ଞାନେନ ସଦୃଶଂ ପବିତ୍ରମିହ ବିଦ୍ୟତେ | ତତ୍ସ୍ଵୟଂ ୟୋଗସଂସିଦ୍ଧଃ କାଲେନାତ୍ମନି ବିନ୍ଦତି || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is nothing in this world holy like Knowledge; he who is perfected by Yoga finds it himself in the Self in course of time." Odia Translation "ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପରମ ଜ୍ଞାନ ସଦୃଶ ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ I ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସାଧକ ସମୟକ୍ରମେ (କାଲେନ) ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ଆପେ ଆପେ ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'y a rien en ce monde d'aussi saint que la Connaissance ; celui qui est rendu parfait par le Yoga la trouve de lui-même dans le Soi au cours du temps." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 39 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रद्धावाल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः । ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥ ४.३९ ॥ IAST transliteration śraddhāvāl labhatē jñānaṃ tatparaḥ saṃyatēndriyaḥ | jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntim acirēṇādhigacchati || 4.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରଦ୍ଧାବାଲ୍ଲଭତେ ଜ୍ଞାନଂ ତତ୍ପରଃ ସଂୟତେନ୍ଦ୍ରିୟଃ | ଜ୍ଞାନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରାଂ ଶାନ୍ତିମଚିରେଣାଧିଗଚ୍ଛତି || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The man of faith, the devoted, the master of his senses, attains to Knowledge; and having attained Knowledge, he goes swiftly to the supreme Peace." Odia Translation "ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସାଧନାରେ ସଦା ତତ୍ପର ଏବଂ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରିଥିବା ସାଧକ ହିଁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥାଏ I ଆଉ ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଅତି ଶୀଘ୍ର (ଅଚିରେଣ) ପରମ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'homme de foi, le dévoué, le maître de ses sens, atteint la Connaissance ; et ayant atteint la Connaissance, il parvient promptement à la Paix suprême." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 40 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति । नायं लोकोऽस्त्य न परो न सुखं संशयात्मनः ॥ ४.४० ॥ IAST transliteration ajñaś cāśraddadhānaś ca saṃśayātmā vinaśyati | nāyaṃ lōkō ’sty na parō na sukhaṃ saṃśayātmanaḥ || 4.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଜ୍ଞଶ୍ଚାଶ୍ରଦ୍ଧଧାନଶ୍ଚ ସଂଶୟାତ୍ମା ବିନଶ୍ୟତି | ନାର୍ୟଂ ଲୋକୋଽସ୍ତ୍ୟ ନ ପରୋ ନ ସୁଖଂ ସଂଶୟାତ୍ମନଃ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the ignorant, the man without faith, the soul of doubt, goes to ruin; for the soul of doubt there is neither this world, nor the world beyond, nor happiness." Odia Translation "ମାତ୍ର ବିବେକହୀନ (ଅଜ୍ଞ), ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ସଂଶୟଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ I ସଂଶୟାତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ନା ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ଅଛି, ନା ପରଲୋକରେ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ କଦାପି ପ୍ରକୃତ ସୁଖ ମିଳେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais l'ignorant, l'homme sans foi, l'âme pleine de doute, s'en va à la ruine ; pour l'âme pleine de doute, il n'y a ni ce monde, ni le monde au-delà, ni le bonheur." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 41 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसंछिन्नसंशयम् । आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ॥ ४.४१ ॥ IAST transliteration yōgasaṃnyastakarmāṇaṃ jñānasaṃchinnasaṃśayam | ātmavantaṃ na karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya || 4.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଗସନ୍ନ୍ୟସ୍ତକର୍ମାଣଂ ଜ୍ଞାନସଂଛିନ୍ନସଂଶୟମ୍ | ଆତ୍ମବନ୍ତଂ ନ କର୍ମାଣି ନିବଧ୍ନନ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Actions bind not him who has renounced actions by Yoga, O Dhananjaya, whose doubts are rent asunder by Knowledge, and who is possessed of his Self." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରେ ସମର୍ପଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଯିଏ ଆତ୍ମସ୍ଥ ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି କର୍ମ ଆବଦ୍ଧ କରିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les actions n'enchaînent pas celui qui a renoncé aux actions par le Yoga, ô Dhananjaya, dont les doutes sont déchirés par la Connaissance, et qui est maître de son Soi." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 42 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मादज्ञानसंभूतं हृत्स्थं ज्ञानअसिनात्मनः । छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ॥ ४.४२ ॥ IAST transliteration tasmād ajñānasaṃbhūtaṃ hr̥tsthaṃ jñānāsinātmanaḥ | chittvainaṃ saṃśayaṃ yōgam ātiṣṭhōttiṣṭha bhārata || 4.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦଜ୍ଞାନସମ୍ଭୂତଂ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ ଜ୍ଞାନାସିନାତ୍ମନଃ | ଛିତ୍ତ୍ଵୈନଂ ସଂଶୟଂ ୟୋଗମାତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭାରତ || ୪打 || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore, having rent asunder with the sword of Knowledge this doubt of thine born of ignorance that is lodged in thy heart, resort to Yoga and arise, O Bharata!" Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମର ହୃଦୟରେ ଥିବା ଏହି ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ସଂଶୟକୁ ଜ୍ଞାନରୂପକ ଖଡ଼୍ଗ (ଜ୍ଞାନାସିନା) ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭେଦ କରି, ତୁମେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗର ଆଶ୍ରୟ ନିଅ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉଠି ଠିଆ ହୁଅ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, ayant déchiré avec l'épée de la Connaissance ce doute de ton cœur né de l'ignorance, recours au Yoga et lève-toi, ô Bharata !" ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे ज्ञानकर्मसंन्यासयोगो नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 5/ Chapter 5. The Yoga of Renunciation Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 1 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि । यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ५.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — saṃnyāsaṃ karmaṇāṃ kr̥ṣṇa punar yōgaṃ ca śaṃsasi | yac chrēya ētayōr ēkaṃ tan mē brūhi suniścitam || 5.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସନ୍ନ୍ୟାସଂ କର୍ମଣାଂ କୃଷ୍ଣ ପୁନର୍ଯୋଗଂ ଚ ଶଂସସି | ଯଚ୍ଛ୍ରେୟ ଏତୟୋରେକଂ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Thou praisest, O Krishna, the renunciation of actions, and again also Yoga (the right performance of action); tell me decisively which one of these two is the higher good." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଆପଣ ଏକ ପଟେ କର୍ମର ସନ୍ନ୍ୟାସ (ପରିତ୍ୟାଗ) କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣି ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହୁଛନ୍ତି I ଏଣୁ ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଗୋଟିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ଶ୍ରେୟସ୍କର (କଲ୍ୟାଣକାରୀ), ତାହା ମୋତେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି କୁହନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Tu loues, ô Krishna, le renoncement aux actions, et d'autre part aussi le Yoga ; dis-moi de façon décisive lequel de ces deux chemins est le bien le plus haut." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 2 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ । तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ५.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — saṃnyāsaḥ karmayōgaś ca niḥśrēyasakarāv ubhau | tayōs tu karmasaṃnyāsāt karmayōgō viśiṣyatē || 5.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ସନ୍ନ୍ୟାସଃ କର୍ମଯୋଗଶ୍ଚ ନିଃଶ୍ରେୟସକରାବୁଭୌ | ତୟୋସ୍ତୁ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସାତ୍କର୍ମଯୋଗୋ ବିଶିଷ୍ୟତେ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Renunciation and Yoga of action both lead to the highest good; but of the two, Yoga of action is superior to the renunciation of action." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "କର୍ମର ସନ୍ନ୍ୟାସ (ଜ୍ଞାନଯୋଗ) ଏବଂ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ—ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ପରମ ମୋକ୍ଷ ବା ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଅଟନ୍ତି I ମାତ୍ର ସେହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସ ଅପେକ୍ଷା କର୍ମଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ବିଶିଷ୍ୟତେ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Le renoncement et le Yoga de l'action conduisent tous deux au bien suprême ; mais des deux, le Yoga de l'action est supérieur au renoncement à l'action." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 3 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति । निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ५.३ ॥ IAST transliteration jñēyaḥ sa nityasaṃnyāsī yō na dvēṣṭi na kāṅkṣati | nirdvandvō hi mahābāhō sukhaṃ bandhāt pramucyatē || 5.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞେୟଃ ସ ନିତ୍ୟସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଯୋ ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଠି ନ କାଙ୍ଖ୍ୟତି | ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ହି ମହାବାହୋ ସୁଖଂ ବନ୍ଧାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ୟତେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He should be known as a constant sannyasin who neither hates nor desires; for free from the dualities, O mighty-armed, he is easily released from bondage." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କାହାକୁ ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଜିନିଷ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ସଦା ସ୍ଥିର 'ନିତ୍ୟସନ୍ନ୍ୟାସୀ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ I କାରଣ ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରୁ ରହିତ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଅତି ସହଜରେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Il doit être connu comme un sannyasin constant celui qui ne hait ni ne désire ; car libre des dualités, ô aux bras puissants, il est facilement libéré des liens." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 4 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः । एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ५.४ ॥ IAST transliteration sāṅkhyayōgau pr̥thag bālāḥ pravadanti na paṇḍitāḥ | ēkam apy āsthitaḥ samyag ubhayōr vindatē phalam || 5.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗୌ ପୃଥଗ୍ବାଲାଃ ପ୍ରବଦନ୍ତି ନ ପଣ୍ଡିତାଃ | ଏକମପ୍ୟାସ୍ଥିତଃ ସମ୍ୟଗୁଭୟୋର୍ବିନ୍ଦତେ ଫଲମ୍ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Children (the ignorant) speak of Sankhya and Yoga as distinct, not the wise; he who is firmly established in even one of them thoroughly, reaps the fruit of both." Odia Translation "ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ (ବାଲାଃ) ହିଁ ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ବୋଲି କହନ୍ତି, ପ୍ରକୃତ ପଣ୍ଡିତ ବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନୁହେଁ I କାରଣ ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ମାର୍ଗରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ଥିତ ରହି ସାଧକ ଉଭୟର ସମାନ ଫଳ (ପରମପଦ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les ignorants parlent du Sankhya et du Yoga comme de voies distinctes, non les sages ; celui qui s'établit fermement dans l'une d'elles récolte le fruit des deux." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 5 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते । एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ५.५ ॥ IAST transliteration yat tat sāṅkhyaiḥ prāpyatē sthānaṃ tad yōgair api gamyatē | ēkaṃ sāṅkhyaṃ ca yōgaṃ ca yaḥ paśyati sa paśyati || 5.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତତ୍ସାଙ୍ଖ୍ୟୈଃ ପ୍ରାପ୍ୟତେ ସ୍ଥାନଂ ତଦ୍ୟୋଗୈରପି ଗମ୍ୟତେ | ଏକଂ ସାଙ୍ଖ୍ୟଂ ଚ ଯୋଗଂ ଚ ଯଃ ପଶ୍ୟତି ସ ପଶ୍ୟତି || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The status which is attained by the Sankhyas (Jnana Yogins) is also reached by the Yogins (Karma Yogins); he who sees Sankhya and Yoga as one, he truly sees." Odia Translation "ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, କର୍ମଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମାନ ସ୍ଥାନରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚନ୍ତି I ଏଣୁ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଙ୍ଖ୍ୟ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗକୁ ଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକ ଓ ସମାନ ବୋଲି ଦେଖେ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ ଦେଖେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'état qui est atteint par les Sankhyas est aussi atteint par les Yogis ; celui qui voit que le Sankhya et le Yoga sont un, celui-là voit véritablement." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 6 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः । योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ५.६ ॥ IAST transliteration saṃnyāsas tu mahābāhō duḥkham āptum ayōgataḥ | yōgayuktō munir brahma nacirēṇādhigacchati || 5.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ସନ୍ନ୍ୟାସସ୍ତୁ ମହାବାହୋ ଦୁଃଖମାପ୍ତୁମଯୋଗତଃ | ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ମୁନିର୍ବ୍ରହ୍ମ ନଚିରେଣାଧିଗଚ୍ଛତି || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But renunciation, O mighty-armed, is difficult to attain without Yoga; the sage integrated in Yoga arrives swiftly at the Brahman." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ମହାବାହୋ! ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିନା କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ସନ୍ନ୍ୟାସ ବା ତ୍ୟାଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦାୟକ ବା କଠିନ ଅଟେ I କର୍ମଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ମନନଶୀଳ ମୁନି ଅତି ଶୀଘ୍ର (ନଚିରେଣ) ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais le renoncement, ô aux bras puissants, est difficile à atteindre sans le Yoga ; le sage intégré dans le Yoga parvient rapidement au Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 7 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः । सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ५.७ ॥ IAST transliteration yōgayuktō viśuddhātmā vijitātmā jitēndriyaḥ | sarvabhūtātmabhūtātmā kurvann api na lipyatē || 5.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ବିଜିତାତ୍ମା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟଃ | ସର୍ବଭୂତାତ୍ମଭୂତାତ୍ମା କୁର୍ବନ୍ନପି ନ ଲିପ୍ୟତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who is integrated in Yoga, pure in soul, master of his self, with his senses conquered, and whose self has become the Self of all existences, even though he acts, he is not tainted." Odia Translation "ଯେଉଁ କର୍ମଯୋଗୀ ପରମ ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ଯାହାଙ୍କର ଶରୀର ଓ ମନ ସଂଯମିତ, ଯିଏ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଜୀବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ସହ ଏକାକାର ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ସଂସାରରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଦାପି ସେଥିରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui est intégré dans le Yoga, pur d'âme, maître de son être, ayant conquis ses sens, et dont le soi est devenu le Soi de toutes les existences, bien qu'il agisse, il n'est pas souillé." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 8 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्वविद् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपन्श्वसन् ॥ ५.८ ॥ IAST transliteration naiva kiñcit karōmīti yuktō manyēta tattvavid | paśyañ śr̥ṇvan spr̥śañ jighrann aśnan gacchan svapan śvasan || 5.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍କରୋମୀତି ଯୁକ୍ତୋ ମନ୍ୟେତ ତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ | ପଶ୍ୟଞ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ସ୍ପୃଶଞ୍ଜିଘ୍ରନ୍ନଶ୍ନନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ସ୍ଵପନ୍ଶ୍ଵସନ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The integrated man who knows the Truth thinks, 'I do nothing at all,' while seeing, hearing, touching, smelling, eating, moving, sleeping, breathing," Odia Translation "ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଜାଣିଥିବା ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ଶୁଙ୍ଘିବା, ଭୋଜନ କରିବା, ଗତି କରିବା, ଶୋଇବା ଏବଂ ନିଶ୍ଵାସ ପ୍ରଶ୍ଵାସ ନେବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମନରେ ଭାବନ୍ତି ଯେ, 'ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ କିଛି କରୁନାହିଁ';" French Translation (Traduction en Français) "L'homme intégré qui connaît la Vérité pense : 'Je ne fais absolument rien', tout en voyant, entendant, touchant, sentant, mangeant, marchant, dormant, respirant," Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 9 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५.९ ॥ IAST transliteration pralapan visr̥jan gr̥hṇann unmiṣan nimiṣann api | indriyāṇīndriyārthēṣu vartanta iti dhārayan || 5.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଲପନ୍ଵିସୃଜନ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ନୁନ୍ମିଷନ୍ନିମିଷନ୍ନପି | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣୀନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଷୁ ବର୍ତନ୍ତ ଇତି ଧାରୟନ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—speaking, letting go, seizing, opening and closing his eyes, holding fast to the conviction that it is the senses which are acting upon their objects." Odia Translation "—କଥା କହିବା, ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା, କୌଣସି ଜିନିଷ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ଆଖି ଖୋଲିବା ଓ ବନ୍ଦ କରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, 'ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜ ନିଜର ବିଷୟ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି'—ଏହି ଧାରଣା ମନରେ ଦୃଢ଼ ରଖିଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—parlant, rejetant, saisissant, ouvrant et fermant les yeux, restant fermement attaché à la conviction que ce sont les sens seuls qui agissent sur leurs objets." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 10 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः । लिप्यते न सा पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ५.१० ॥ IAST transliteration brahmaṇy ādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karōti yaḥ | lipyatē na sa pāpēna padmapatram ivāmbhasā || 5.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟାଧାୟ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା କରୋତି ଯଃ | ଲିପ୍ୟତେ ନ ସ ପାପେନ ପଦ୍ମପତ୍ରମିବାମ୍ଭସା || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who performs actions, placing them in the Brahman, having abandoned attachment, is not tainted by sin, as a lotus leaf is untouched by water." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, ସର୍ବପ୍ରକାର ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରେ, ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଲିପ୍ତ ନହେଲା ପରି ତାକୁ କୌଣସି ପାପ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui accomplit les actions en les remettant au Brahman, ayant abandonné tout attachement, n'est pas souillé par le péché, de même que la feuille de lotus reste intacte au contact de l'eau." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 11 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि । योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥ ५.११ ॥ IAST transliteration kāyēna manasā buddhyā kēvalair indriyair api | yōginaḥ karma kurvanti saṅgaṃ tyaktvātmaśuddhayē || 5.11 || Sanskrit Verse in Odia Script କାୟେନ ମନସା ବୁଦ୍ଧ୍ୟା କେବଳୈରିନ୍ଦ୍ରିୟୈରପି | ଯୋଗିନଃ କର୍ମ କୁର୍ବନ୍ତି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵାତ୍ମଶୁଦ୍ଧୟେ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yogins perform action with the body, with the mind, with the understanding and with the pure senses, having abandoned attachment, for the self-purification." Odia Translation "କର୍ମଯୋଗୀମାନେ ମମତା ଓ ଆସକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ଅନ୍ତଃକରଣ ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଶରୀର, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les Yogis accomplissent l'action avec le corps, avec le mental, avec l'intelligence et avec les seuls sens, ayant abandonné tout attachement, pour la purification du soi." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 12 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युक्तः कर्मफलम् त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् । अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबद्धते ॥ ५.१२ ॥ IAST transliteration yuktaḥ karmaphalaṃ tyaktvā śāntim āpnōti naiṣṭhikīm | ayuktaḥ kāmakārēṇa phalē saktō nibadhyatē || 5.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯୁକ୍ତଃ କର୍ମଫଲମ୍ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ନୈଷ୍ଠିକୀମ୍ | ଅଯୁକ୍ତଃ କାମକାରେଣ ଫଲେ ସକ୍ତୋ ନିବଧ୍ୟତେ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The integrated soul, having abandoned the fruit of action, attains to a settled peace; the unintegrated, attached to the fruit because of the impulsion of desire, is bound." Odia Translation "ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷ କର୍ମଫଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ପରମ ନୈଷ୍ଠିକୀ ଶାନ୍ତି (ମୋକ୍ଷ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ମାତ୍ର ଭଗବଦ୍-ଭାବ ରହିତ ଅଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି କାମନାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଫଳରେ ଆସକ୍ତ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme intégrée, ayant abandonné le fruit de l'action, atteint à une paix durable ; l'âme non intégrée, attachée au fruit par l'impulsion du désir, est enchaînée." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 13 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी । नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ५.१३ ॥ IAST transliteration sarvakarmāṇi manasā saṃnyasyāstē sukhaṃ vaśī | navadvārē purē dēhī naiva kurvan na kārayan || 5.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବକର୍ମାଣି ମନସା ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟାସ୍ତେ ସୁଖଂ ବଶୀ | ନବଦ୍ଵାରେ ପୁରେ ଦେହୀ ନୈବ କୁର୍ବନ୍ନ କାରୟନ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The embodied soul, having renounced all actions by the mind, sits happily, a master, in the nine-gated city, neither acting at all nor causing to act." Odia Translation "ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମୀ ଜୀବାତ୍ମା (ଦେହୀ) ବିବେକ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ କର୍ମକୁ ମନରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ (ପରିତ୍ୟାଗ) କରି, ଏହି ନବଦ୍ଵାର ବିଶିଷ୍ଟ ଶରୀରରୂପୀ ପୁରରେ ସୁଖପୂର୍ବକ ବାସ କରେ; ସେ ନିଜେ କିଛି କରେ ନାହିଁ କି କାହା ଦ୍ଵାରା କରାଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme incarnée, ayant renoncé à toutes les actions par le mental, demeure heureuse, en maître, dans la cité aux neuf portes, n'agissant point par elle-même et ne causant point d'action." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 14 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः । न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ५.१४ ॥ IAST transliteration na kartrtvaṃ na karmāṇi lōkasya sr̥jati prabhuḥ | na karmaphalasaṃyōgaṃ svabhāvas tu pravartatē || 5.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ କର୍ତୃତ୍ଵଂ ନ କର୍ମାଣି ଲୋକସ୍ୟ ସୃଜତି ପ୍ରଭୁଃ | ନ କର୍ମଫଲସଂଯୋଗଂ ସ୍ଵଭାବସ୍ତୁ ପ୍ରବର୍ତତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Lord creates neither authorship nor actions for the world, nor the junction of action with its fruit; but it is Nature (Svabhava) which executes." Odia Translation "ପରମେଶ୍ଵର (ପ୍ରଭୁଃ) ଜଗତର ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନା କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ (ମୁଁ କରୁଛି ବୋଲି ଅଭିମାନ) ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ନା କର୍ମ ସମୂହ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, କିମ୍ବା କର୍ମ ସହିତ ତାର ଫଳର ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସେ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହା ତ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତି (ସ୍ଵଭାବ) ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Seigneur ne crée pour le monde ni l'état d'auteur ni les actions, ni la liaison de l'action avec son fruit ; mais c'est la Nature (Svabhava) qui agit." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 15 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः । अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ५.१५ ॥ IAST transliteration nādattē kasyacit pāpaṃ na caiva sukr̥taṃ vibhuḥ | ajñānēnavr̥taṃ jñānaṃ tēna muhyanti jantavaḥ || 5.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାଦତ୍ତେ କସ୍ୟଚିତ୍ପାପଂ ନ ଚୈବ ସୁକୃତଂ ବିଭୁଃ | ଅଜ୍ଞାନେନାବୃତଂ ଜ୍ଞାନଂ ତେନ ମୁହ୍ୟନ୍ତି ଜନ୍ତବଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The All-pervading Lord takes up neither the sin nor the good deed of anyone; Knowledge is enveloped by ignorance, and by that are creatures bewildered." Odia Translation "ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପରମାତ୍ମା (ବିଭୁଃ) କାହାରି ପାପ କିମ୍ବା କାହାରି ସୁକୃତ (ପୁଣ୍ୟ) ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ମାତ୍ର ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ଜୀବ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Seigneur universel ne prend sur Lui ni le péché ni la bonne action de quiconque ; la Connaissance est enveloppée par l'ignorance, et c'est par là que les créatures sont égarées." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 16 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः । तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ५.१६ ॥ IAST transliteration jñānēna tu tad ajñānaṃ yēṣāṃ nāśitam ātmanaḥ | tēṣām ādityavaj jñānaṃ prakāśayati tat param || 5.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନେନ ତୁ ତଦଜ୍ଞାନଂ ଯେଷାଂ ନାଶିତମାତ୍ମନଃ | ତେଷାମାଦିତ୍ୟବଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରକାଶୟତି ତତ୍ପରମ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But for those whose ignorance is destroyed by the Knowledge of the Self, their Knowledge, like the sun, illumines that Supreme." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସେହି ଅଜ୍ଞାନ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ (ଆଦିତ୍ୟବତ୍) ସେହି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais pour ceux dont l'ignorance est détruite par la Connaissance du Soi, leur Connaissance, tel le soleil, illumine ce Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 17 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः । गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ५.१७ ॥ IAST transliteration tadbuddhayas tadātmānas tanniṣṭhās tatparāyaṇāḥ | gacchanty apunarāvr̥ttiṃ jñānanirdhūtakalmaṣāḥ || 5.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଦ୍ବୁଦ୍ଧୟସ୍ତଦାତ୍ମାନସ୍ତନ୍ନିଷ୍ଠାସ୍ତତ୍ପରାୟଣାଃ | ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ୟପୁନରାବୃତ୍ତିଂ ଜ୍ଞାନନିର୍ଧୂତକଲ୍ମଷାଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Turning their discerning mind to That, directing their whole self to That, established in That, and having That for their goal, they go whence there is no return, their sins washed away by Knowledge." Odia Translation "ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରେ ସ୍ଥିର, ଯାହାଙ୍କର ଆତ୍ମା ତାଙ୍କ ସହ ଏକାକାର, ଯିଏ କେବଳ ତାଙ୍କଠାରେ ହିଁ ନିଷ୍ଠାବାନ ଏବଂ ଯିଏ କେବଳ ମୋ-ପରାୟଣ, ସେହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ପାପଧୌତ (ଶୁଦ୍ଧ) ହୋଇଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ପରମ ମୁକ୍ତି (ଅପୁନରାବୃତ୍ତି) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tournant leur mental vers Cela, dirigeant leur être tout entier vers Cela, établis dans Cela, et ayant Cela pour but unique, ils s'en vont là d'où il n'est pas de retour, leurs péchés lavés par la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 18 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि । शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ५.१८ ॥ IAST transliteration vidyāvinayasampannē brāhmaṇē gavi hastini | śuni caiva śvapākē ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ || 5.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ବିଦ୍ୟାବିନୟସମ୍ପନ୍ନେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଗବି ହସ୍ତିନି | ଶୁନି ଚୈବ ଶ୍ଵପାକେ ଚ ପଣ୍ଡିତାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sages see with an equal eye a Brahmin endowed with knowledge and humility, a cow, an elephant, and even a dog or an outcaste." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀ (ପଣ୍ଡିତ), ସେମାନେ ବିଦ୍ୟା ଓ ବିନୟ ସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୋରୁ, ହାତୀ, କୁକୁର ଏବଂ ଚଣ୍ଡାଳ (ଶ୍ଵପାକେ) ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ନଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଏକ ସମାନ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ (ସମଦର୍ଶିନଃ) ଦେଖନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les sages voient d'un œil égal un Brahmane doué de science et d'humilité, une vache, un éléphant, et même un chien ou un paria." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 12 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः । निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ५.१९ ॥ IAST transliteration ihaiva tair jitaḥ sargō yēṣāṃ sāmyē sthitaṃ manaḥ | nirdōṣaṃ hi samaṃ brahma tasmād brahmaṇi tē sthitāḥ || 5.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇହୈବ ତୈର୍ଜିତଃ ସର୍ଗୋ ଯେଷାଂ ସାମ୍ୟେ ସ୍ଥିତଂ ମନଃ | ନିର୍ଦୋଷଂ ହି ସମଂ ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ତେ ସ୍ଥିତାଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even here on earth is creation conquered by those whose mind is established in equality; for the Brahman is flawless and equal, therefore are they established in the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଏହି ସମତ୍ଵ ବା ସମଭାବରେ (ସାମ୍ୟେ) ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ, ସେମାନେ ଏହି ଜୀବନରେ ହିଁ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ଜୟ କରିନିଅନ୍ତି; କାରଣ ସେହି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବଦା ଦୋଷରହିତ ଏବଂ ସମାନ, ଏଣୁ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ହିଁ ନିରନ୍ତର ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ici-bas même la création est vaincue par ceux dont le mental est établi dans l'égalité ; car le Brahman est sans défaut et égal, c'est pourquoi ils sont établis dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 20 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् । स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ५.२० ॥ IAST transliteration na prahr̥ṣyēt priyaṃ prāpya nōdvijēt prāpya cāpriyam | sthirabuddhir asammūḍhō brahmavid brahmaṇi sthitaḥ || 5.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ପ୍ରହୃଷ୍ୟେତ୍ପ୍ରିୟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନୋଦ୍ଵିଜେତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚାପ୍ରିୟମ୍ | ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧିରସମ୍ମୂଢୋ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ଥିତଃ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He should not rejoice when he obtains what is pleasant, nor be dismayed when he meets what is unpleasant; with a steady understanding, undeluded, the knower of Brahman is established in Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ବା ପରିସ୍ଥିତି ପାଇ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ପାଇ ଆଦୌ ବିଚଳିତ (ଉଦ୍ଵେଗ) ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, ମୋହରହିତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ମହାପୁରୁଷ ସର୍ବଦା ବ୍ରହ୍ମରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Il ne doit pas se réjouir quand il obtient ce qui est agréable, ni être consterné quand il rencontre ce qui est désagréable ; l'esprit stable, exempt d'illusion, le connaisseur du Brahman est établi dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 21 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् । स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते ॥ ५.२१ ॥ IAST transliteration bāhyasparśēṣv asaktātmā vindaty ātmani yat sukham | sa brahmayōgayuktātmā sukham akṣayam aśnutē || 5.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ବାହ୍ୟସ୍ପର୍ଶେଷ୍ଵସକ୍ତାତ୍ମା ବିନ୍ଦତ୍ୟାତ୍ମନି ୟତ୍ସୁଖମ୍ | ସ ବ୍ରହ୍ମୟୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ସୁଖମକ୍ଷୟମଶ୍ନୁତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He whose self is unattached to external touches and finds the happiness that is in the Self, he, his self-integrated in the Yoga of the Brahman, enjoys an imperishable happiness." Odia Translation "ବାହ୍ୟ ବିଷୟଭୋଗର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଯାହାଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ନିଜର ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସେହି ସ୍ଵାଭାବିକ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରୂପକ ଯୋଗରେ ସମାଧିସ୍ଥ ମହାପୁରୁଷ ସର୍ବଦା ଅକ୍ଷୟ (କେବେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା) ପରମାନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui dont l'âme est détachée des contacts extérieurs et trouve le bonheur qui est dans le Soi, celui-là, son âme intégrée dans le Yoga du Brahman, jouit d'un bonheur impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 22 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये ही संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते । आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ५.२२ ॥ IAST transliteration yē hi saṃsparśajā bhōgā duḥkhayōnaya ēva tē | ādyantavantaḥ kauntēya na tēṣu ramatē budhaḥ || 5.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ହି ସଂସ୍ପର୍ଶଜା ଭୋଗା ଦୁଃଖୟୋନୟ ଏବ ତେ | ଆଦ୍ୟନ୍ତବନ୍ତଃ କୌନ୍ତେୟ ନ ତେଷୁ ରମତେ ବୁଧଃ || ୨cell୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the enjoyments born of the touches of things are causes of sorrow, they have a beginning and an end, O son of Kunti; the sage takes no delight in them." Odia Translation "କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବିଷୟମାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଜାତ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଭୋଗ୍ୟ ସୁଖ ପ୍ରକୃତରେ ଦୁଃଖର କାରଣ (ଦୁଃଖୟୋନୟ) ଅଟନ୍ତି I ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ (ଅନିତ୍ୟ) ଅଟନ୍ତି; ଏଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆଦୌ ରମଣ ବା ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Car les jouissances nées du contact des choses sont des causes de douleur, elles ont un commencement et une fin, ô fils de Kunti ; le sage ne cherche pas en elles son plaisir." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 23 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् । कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ५.२३ ॥ IAST transliteration śaknōtīhaiva yaḥ sōḍhuṃ prāk śarīravimōkṣaṇāt | kāmakrōdhōdbhavaṃ vēgaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ || 5.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶକ୍ନୋତୀହୈବ ୟଃ ସୋଢୁଂ ପ୍ରାକ୍ଶରୀରବିମୋକ୍ଷଣାତ୍ | କାମକ୍ରୋଧୋଦ୍ଭବଂ ବେଗଂ ସ ୟୁକ୍ତଃ ସ ସୁଖୀ ନରଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who can bear here in the body, before his release from the carcass, the rush of desire and wrath, he is the integrated man, he is the happy man." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସଂସାରରେ, ନିଜର ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ (ପ୍ରାକ୍ ଶରୀରବିମୋକ୍ଷଣାତ୍), କାମ ଏବଂ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ବେଗକୁ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସେ ହିଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରକୃତ ସୁଖୀ ମନୁଷ୍ୟ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui peut endurer ici-bas, avant d'être libéré de son corps, l'impulsion du désir et de la colère, celui-là est l'homme intégré, celui-là est l'homme heureux." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 24 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः । स योगी ब्रह्मनिर्वाणम् ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ५.२४ ॥ IAST transliteration yō ’ntaḥsukhō ’ntarārāmas tathāntarjyōtir ēva yaḥ | sa yōgī brahmanirvāṇam brahmabhūtō ’dhigacchati || 5.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଽନ୍ତଃସୁଖୋଽନ୍ତରାରାମସ୍ତଥାନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତିରେବ ୟଃ | ସ ୟୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମ୍ ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋଽଧିଗଚ୍ଛତି || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who has the inner happiness and the inner ease, and the inner light, that Yogin becomes the Brahman and attains to the absorption into the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସୁଖୀ (ଅନ୍ତଃସୁଖୋ), ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ରମଣ କରେ (ଅନ୍ତରାରାମଃ) ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଜୀବନ ଆତ୍ମାର ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ଜ୍ଞାନଦୀପ୍ତ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମଭୂତ ଯୋଗୀ ପରମ ଶାନ୍ତି ସ୍ଵରୂପ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui a le bonheur intérieur, la joie intérieure, et la lumière intérieure, ce Yogi devient le Brahman et atteint à l'absorption dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 25 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः । छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ५.२५ ॥ IAST transliteration labhantē brahmanirvāṇam r̥ṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ | chinnadvaidhā yatātmānaḥ sarvabhūtahitē ratāḥ || 5.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲଭନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମୃଷୟଃ କ୍ଷୀଣକଲ୍ମଷାଃ | ଛିନ୍ନଦ୍ଵୈଧା ୟତାତ୍ମାନଃ ସର୍ବଭୂତହିତେ ରତାଃ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The rishis, their sins washed away, their doubts torn asunder, their selves controlled, and devoted to the welfare of all existences, attain to the absorption into the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ସଂଯମୀ ଋଷିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦ୍ଵୈଧ ବା ସଂଶୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଯାହାଙ୍କର ମନ ସଂଯମିତ ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ସାଧନରେ (ସର୍ବଭୂତହିତେ) ସଦା ରତ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les rishis, leurs péchés effacés, leurs doutes déchirés, maîtres d'eux-mêmes, et dévoués au bien-être de toutes les existences, atteignent à l'absorption dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 26 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कामक्रोधविमुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् । अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ५.२६ ॥ IAST transliteration kāmakrōdhavimuktānāṃ yatīnāṃ yatacētasām | abhitō brahmanirvāṇaṃ vartatē viditātmanām || 5.26 || Sanskrit Verse in Odia Script କାମକ୍ରୋଧବିମୁକ୍ତାନାଂ ୟତୀନାଂ ୟତଚେତସାମ୍ | ଅଭିତୋ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣଂ ବର୍ତତେ ବିଦିତାତ୍ମନାମ୍ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "To the ascetics, free from desire and wrath, with controlled minds, who have known the Self, near to them is the absorption into the Brahman, everywhere." Odia Translation "କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ, ସଂଯମିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ତଥା ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିଥିବା (ବିଦିତାତ୍ମନାମ୍) ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ସମୟରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ କେବଳ ଶାନ୍ତିମୟ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣ ହିଁ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour les ascètes, libres de désir et de colère, à l'esprit maîtrisé, qui ont connu le Soi, proche d'eux se trouve l'absorption dans le Brahman, en tous lieux." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 27 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः । प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ५.२७ ॥ IAST transliteration sparśān kr̥tvā bahir bāhyāṃś cakṣuś caivāntarē bhruvōḥ | prāṇāpānau samau kr̥tvā nāsābhyantaracāriṇau || 5.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ପର୍ଶାନ୍କୃତ୍ଵା ବହିର୍ବାହ୍ୟାଂଶ୍ଚକ୍ଷୁଶ୍ଚୈବାନ୍ତରେ ଭ୍ରୁବୋଃ | ପ୍ରାଣାପାନୌ ସମୌ କୃତ୍ଵା ନାସାଭ୍ୟନ୍ତରଚାରିଣୌ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having shut out external touches, fixing the vision between the eyebrows, making equal the outward and the inward breaths moving within the nostrils," Odia Translation "ବାହ୍ୟ ବିଷୟଭୋଗର ଚିନ୍ତନକୁ ବାହାରେ ହିଁ ଦୂର କରି, ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦୁଇ ଭ୍ରୂଲତା ମଧ୍ୟରେ (ଅନ୍ତରେ ଭ୍ରୁବୋଃ) ସ୍ଥିର କରି ଏବଂ ନାସିକା ମଧ୍ୟରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ବାୟୁକୁ ସମାନ (ସମୌ) କରି," French Translation (Traduction en Français) "Ayant banni les contacts extérieurs, fixant la vue entre les sourcils, rendant égaux les souffles expirés et inspirés qui circulent à l'intérieur des narines," Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 28 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः । विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥ ५.२८ ॥ IAST transliteration yatēndriyamanōbuddhir munir mōkṣaparāyaṇaḥ | vigatēcchābhayacrōdhō yaḥ sadā mukta ēva saḥ || 5.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତେନ୍ଦ୍ରିୟମନୋବୁଦ୍ଧିର୍ମୁନିର୍ମୋକ୍ଷପରାୟଣଃ | ବିଗତେଚ୍ଛାଭୟକ୍ରୋଧୋ ୟଃ ସଦା ମୁକ୍ତ ଏବ ସଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—the sage, with controlled senses, mind and understanding, wholly intent on liberation, from whom desire, fear and wrath have passed away, is for ever free." Odia Translation "—ଯେଉଁ ମନନଶୀଳ ମୁନିଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମିତ, ଯିଏ କେବଳ ପରମ ମୋକ୍ଷରୂପକ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ବ୍ରତୀ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା (କାମନା), ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧ ସଦା ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ବାସ୍ତବରେ ସର୍ବଦା ମୁକ୍ତ ହିଁ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—le sage, dont les sens, le mental et l'intelligence sont maîtrisés, tendu tout entier vers la libération, de qui le désir, la peur et la colère se sont enfuis, est pour toujours libre." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 29 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् । सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ५.२९ ॥ IAST transliteration bhōktāraṃ yajñatapasāṃ sarvalōkamahēśvaram | suhr̥daṃ sarvabhūtānāṃ jñātvā māṃ śāntim ṛcchati || 5.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୋକ୍ତାରଂ ୟଜ୍ଞତପସାଂ ସର୍ବଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ | ସୁହୃଦଂ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଂ ଶାନ୍ତିମୃଚ୍ଛତି || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowing Me as the enjoyer of sacrifice and austerities, the great Lord of all the worlds, and the friend of all existences, he arrives at peace." Odia Translation "ମୋତେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଏକମାତ୍ର ଭୋକ୍ତା, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହେଶ୍ଵର (ସର୍ବଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍) ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପରମ ମିତ୍ର ତଥା ଶୁଭେଚ୍ଛୁ (ସୁହୃଦମ୍) ବୋଲି ଜ୍ଞାତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Me connaissant comme le bénéficiaire du sacrifice et des austérités, le grand Seigneur de tous les mondes, et l'ami de toutes les créatures, il parvient à la paix." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मसंन्यासयोगो नाम पञ्चमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 6/ Chapter 6. The Yoga of the Supreme Spirit Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 1 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः । स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥ ६.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — anāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karōti yaḥ | sa saṃnyāsī ca yōgī ca na niragnir na cākriyaḥ || 6.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅନାଶ୍ରିତଃ କର୍ମଫଲଂ କାର୍ୟଂ କର୍ମ କରୋତି ୟଃ | ସ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଚ ୟୋଗୀ ଚ ନ ନିରଗ୍ନିର୍ନ ଚାକ୍ରିୟଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: He who performs the action that ought to be done, without depending on the fruit of action, he is the Sannyasin and he is the Yogin; not he who has cleared away the sacrificial fire from his hearth, nor he who is actionless." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମର ଫଳ ଆଶ୍ରୟ ନକରି, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମନେ କରି କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଏବଂ ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଯୋଗୀ I କେବଳ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମର ଅଗ୍ନି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନୁହନ୍ତି କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟା ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଗୀ ନୁହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Celui qui accomplit l'action qui doit être faite, sans dépendre du fruit de l'action, celui-là est le Sannyasin et celui-là est le Yogi ; et non pas celui qui a éteint le feu sacrificiel, ni celui qui reste inactif." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 2 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव । न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥ ६.२ ॥ IAST transliteration yaṃ saṃnyāsam iti prāhur yōgaṃ taṃ viddhi pāṇḍava | na hy asaṃnyastasaṅkalpō yōgī bhavati kaścana || 6.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଂ ସନ୍ନ୍ୟାସମିତି ପ୍ରାହୁର୍ୟୋଗଂ ତଂ ବିଦ୍ଧି ପାଣ୍ଡବ | ନ ହ୍ୟସନ୍ନ୍ୟସ୍ତସଙ୍କଳ୍ପୋ ୟୋଗୀ ଭବତି କଶ୍ଚନ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What they call renunciation (Sannyasa), know that to be Yoga, O Pandava; for none becomes a Yogin who has not renounced the desire-will (sankalpa) in the mind." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ)! ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯାହାକୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ହିଁ ତୁମେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ ବୋଲି ଜାଣ; କାରଣ ମନରେ ଥିବା ସକାମ ସଙ୍କଳ୍ପ ତଥା ବାସନାକୁ ତ୍ୟାଗ ନକରି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କଦାପି ପ୍ରକୃତ ଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce qu'on appelle renoncement (Sannyasa), sache que c'est le Yoga, ô Pandava ; car nul ne devient un Yogi s'il n'a d'abord renoncé à la volonté de désir (sankalpa) dans son mental." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 3 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते । योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥ ६.३ ॥ IAST transliteration ārurukṣōr munēr yōgaṃ karma kāraṇam ucyatē | yōgārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇam ucyatē || 6.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆରୁରୁକ୍ଷୋର୍ମୁନେର୍ୟୋଗଂ କର୍ମ କାରଣମୁଚ୍ଯତେ | ୟୋଗାରୂଢସ୍ତ୍ୟ ତସ୍ୟୈବ ଶମଃ କାରଣମୁଚ୍ଯତେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the sage who desires to rise to Yoga, action is said to be the means; when he has risen to Yoga, serenity (shama) is said to be the means." Odia Translation "ଯୋଗ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ମନନଶୀଳ ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷ୍କାମ କର୍ମ କରିବା ହିଁ ମାଧ୍ୟମ (କାରଣମ୍) ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଆଉ ସେହି ଯୋଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆରୂଢ଼ (ସ୍ଥିର) ହୋଇସାରିବା ପରେ, ସାଂସାରିକ ସଙ୍କଳ୍ପର ଅଭାବରୂପକ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି (ଶମଃ) ହିଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଗତିର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour le sage qui désire s'élever jusqu'au Yoga, l'action est dite être le moyen ; lorsqu'il s'est élevé jusqu'au Yoga, la sérénité (shama) est dite être le moyen." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 4 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते । सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ ६.४ ॥ IAST transliteration yadā hi nēndriyārthēṣu na karmasv anuṣajjatē | sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yōgārūḍhas tadōcyatē || 6.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦା ହି ନେନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଷୁ ନ କର୍ମସ୍ଵନୁଷଜ୍ଜତେ | ସର୍ବସଙ୍କଳ୍ପସନ୍ନ୍ୟାସୀ ୟୋଗାରୂଢସ୍ତଦୋଚ୍ୟତେ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When a man is attached neither to the objects of sense nor to actions, and has renounced all desire-wills of the mind, then is he said to be a man risen to Yoga (Yogarudha)." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ନା ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ, ନା ସାଂସାରିକ କର୍ମ ସମୂହରେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ, ସେତେବେଳେ ସେ 'ୟୋଗାରୂଢ଼' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand un homme n'est attaché ni aux objets des sens ni aux actions, et qu'il a renoncé à toutes les volontés de désir du mental, alors il est dit être un homme élevé jusqu'au Yoga (Yogarudha)." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 5 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् । आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ६.五 ॥ IAST transliteration uddharēd ātmanātmānaṃ nātmānam avasādayēt | ātmaiva hy ātmanō bandhur ātmaiva ripur ātmanaḥ || 6.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଦ୍ଧରେଦାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ନାତ୍ମାନମବସାଦୟେତ୍ | ଆତ୍ମୈବ ହ୍ୟାତ୍ମନୋ ବନ୍ଧୁରାତ୍ମୈବ ରିପୁରାତ୍ମନଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By the Self one should deliver the self, and not depress or cast down the self; for the Self is the friend of the self, and the self is the enemy of the self." Odia Translation "ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ବିବେକୀ ଆତ୍ମା ଦ୍ଵାରା ନିଜର (ଭ୍ରମିତ ମନର) ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ନିଜକୁ କଦାପି ଅଧୋଗତି ବା ନିରାଶା ଆଡ଼କୁ ଠେଲିଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ନିଜର ପରମ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ନିଜର ପ୍ରଧାନ ଶତ୍ରୁ (ରିପୁଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Par le Soi on doit délivrer le petit moi, et ne point déprimer ni rabaisser le moi ; car le Soi est l'ami du moi, et le moi est l'ennemi du Soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 6 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः । अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥ ६.६ ॥ IAST transliteration bandhur ātmātmanas tasya yēnātmaivātmanā jitaḥ | anātmanas tu śatrutvē vartētātmaiva śatruvat || 6.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ବନ୍ଧୁରାତ୍ମାତ୍ମନସ୍ତସ୍ୟ ୟେନାତ୍ମୈବାତ୍ମନା ଜିତଃ | ଅନାତ୍ମନସ୍ତୁ ଶତ୍ରୁତ୍ଵେ ବର୍ତେତାତ୍ମୈବ ଶତ୍ରୁବତ୍ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Self is the friend of that self by whom the self is conquered by the Self; but for him who is not in possession of his self, the Self lives as his enemy, at war with him." Odia Translation "ଯେଉଁ ଜୀବ ନିଜ ବିବେକ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଛି, ତା’ ପାଇଁ ତାର ଆତ୍ମା ପରମ ବନ୍ଧୁ ଅଟେ; ମାତ୍ର ଯିଏ ନିଜ ମନକୁ ଜୟ କରିନାହିଁ (ଅନାତ୍ମନଃ), ତାର ଆତ୍ମା ସ୍ଵୟଂ ତାର ଶତ୍ରୁ ପରି ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Soi est l'ami de ce moi par qui le moi est conquis par le Soi ; mais pour celui qui ne se possède pas lui-même, le Soi vit comme son ennemi, en guerre avec lui." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 7 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः । शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ ६.७ ॥ IAST transliteration jitātmanaḥ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ | śītōṣṇasukhaduḥkhēṣu tathā mānāpamānayōḥ || 6.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜିତାତ୍ମନଃ ପ୍ରଶାନ୍ତସ୍ୟ ପରମାତ୍ମା ସମାହିତଃ | ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖଦୁଃଖେଷୁ ତଥା ମାନାପମାନୟୋଃ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who has conquered his self and is peaceful, his Supreme Self is perfectly settled in concentration in cold and heat, pleasure and pain, and in honor and disgrace." Odia Translation "ଯେଉଁ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ତଥା ପରମ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ପୁରୁଷ ଶୀତ-ଉଷ୍ଣତା, ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଏବଂ ମାନ-ଅପମାନ ଆଦି ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ସ୍ଵରୂପ ସର୍ବଦା ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହିତ (ସ୍ଥିର) ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui a conquis son moi et qui est paisible, son Soi Suprême est parfaitement établi en concentration dans le froid et le chaud, le plaisir et la douleur, et dans l'honneur et l'infamie." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 8 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः । युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ ६.८ ॥ IAST transliteration jñānavijñānatr̥ptātmā kūṭasthō vijitēndriyaḥ | yukta ity ucyatē yōgī samalōṣṭāśmakāñcanaḥ || 6.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନତୃପ୍ତାତ୍ମା କୂଟସ୍ଥୋ ବିଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟଃ | ୟୁକ୍ତ ଇତ୍ୟୁଚ୍ୟତେ ୟୋଗୀ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Yogin whose self is satisfied with knowledge and spiritual discernment, who is changeless (Kutastha), a master of his senses, to whom a clod of earth, a stone and gold are equal, he is said to be integrated." Odia Translation "ଯେଉଁ ଯୋଗୀଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ (ଆତ୍ମାନୁଭୂତି) ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତ, ଯିଏ ନିର୍ବିକାର (କୂଟସ୍ଥଃ), ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାଟି ପିଣ୍ଡୁଳା, ପଥର ତଥା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସବୁ ସମାନ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yogi dont le soi est satisfait de connaissance et de discernement spirituel, qui est immuable (Kutastha), maître de ses sens, pour qui une motte de terre, une pierre et de l'or sont égaux, celui-là est dit intégré." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 9 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु । साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥ ६.९ ॥ IAST transliteration suhr̥n mitrāry udāsīna madhyastha dvēṣya bandhuṣu | sādhuṣv api ca pāpēṣu samabuddhir viśiṣyatē || 6.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୁହୃନ୍ମିତ୍ରାର୍ୟୁଦାସୀନମଧ୍ୟସ୍ଥଦ୍ଵେଷ୍ୟବନ୍ଧୁଷୁ | ସାଧୁଷ୍ଵପି ଚ ପାପେଷୁ ସମବୁଦ୍ଧିର୍ଭିଶିଷ୍ୟତେ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who is equal in heart to the well-wisher, the friend, the enemy, the indifferent, the mediator, the hateful, the relative, and to the righteous and the sinners, he excelleth." Odia Translation "ଶୁଭେଚ୍ଛୁ (ସୁହୃଦ୍), ସଖା, ଶତ୍ରୁ, ଉଦାସୀନ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ (ମଧ୍ୟସ୍ଥ), ଦ୍ଵେଷୀ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ସନ୍ଥ ତଥା ପାପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ବୁଦ୍ଧି ବା ଭାବ (ସମବୁଦ୍ଧିଃ) ରଖୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ବିଶିଷ୍ୟତେ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui est égal en son cœur envers le bienveillant, l'ami, l'ennemi, l'indifférent, le médiateur, le haineux, le parent, et envers les justes comme les pécheurs, celui-là excelle." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 10 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः । एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ ६.१० ॥ IAST transliteration yōgī yuñjīta satatam ātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ēkākī yatacittātmā nirāśīr aparigrahaḥ || 6.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଗୀ ୟୁଞ୍ଜୀତ ସତତମାତ୍ମାନଂ ରହସି ସ୍ଥିତଃ | ଏକାକୀ ୟତଚିତ୍ତାତ୍ମା ନିରାଶୀରପରିଗ୍ରହଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Let the Yogin practice continually concentration of the self, staying in a solitary place, alone, with mind and self controlled, free from desire and free from the longing for possession." Odia Translation "ଯୋଗୀ ପୁରୁଷ ଏକାକୀ ରହି, ଏକ ନିର୍ଜନ ନିଭୃତ ସ୍ଥାନରେ (ରହସି ସ୍ଥିତଃ) ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିଜର ମନ ଓ ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରି, କାମନା ଓ ସଞ୍ଚୟର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ନିରନ୍ତର ନିଜ ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Que le Yogi pratique continuellement la concentration du soi, se tenant dans un lieu solitaire, seul, le mental et l'être maîtrisés, exempt de désir et libre du besoin de posséder." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 11 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः । नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ ६.११ ॥ IAST transliteration śucau dēśē pratiṣṭhāpya sthiram āsanam ātmanaḥ | nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśōttaram || 6.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୁଚୌ ଦେଶେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ୟ ସ୍ଥିରମାସନମାତ୍ମନଃ | ନାତ୍ୟୁଚ୍ଛ୍ରିତଂ ନାତିନୀଚଂ ଚୈଲାଜିନକୁଶୋତ୍ତରମ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In a pure place having established a firm seat of his own, neither too high nor too low, made of a cloth, a deer-skin and kusha-grass, one over the other," Odia Translation "ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଆସନ ସ୍ଥାପନ କରି, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ନୀଚ ହୋଇନଥିବ ଏବଂ ଯାହା ଉପରେ କୁଶ ଗଛ, ମୃଗଛାଲ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଏକ ଉପରେ ଆରଟି ପଡ଼ିଥିବ," French Translation (Traduction en Français) "En un lieu pur, ayant établi pour soi un siège ferme, ni trop haut ni trop bas, fait d'une étoffe, d'une peau de daim et d'herbe kusha, placés l'un sur l'autre," Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 12 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः । उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ ६.१२ ॥ IAST transliteration tatraikāgraṃ manaḥ kr̥tvā yatacittēndriyakriyaḥ | upaviśyāsanē yuñjyād yōgam ātmawiśuddhayē || 6.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରୈକାଗ୍ରଂ ମନଃ କୃତ୍ଵା ୟତଚିତ୍ତେନ୍ଦ୍ରିୟକ୍ରିୟଃ | ଉପବିଶ୍ୟାସନେ ୟୁଞ୍ଜ୍ୟାଦ୍ ୟୋଗମାତ୍ମବିଶୁଦ୍ଧୟେ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There, having made the mind one-pointed, with the actions of the mind and senses controlled, sitting on the seat let him practice Yoga for the purification of the self." Odia Translation "ସେହି ଆସନ ଉପରେ ବସି, ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ର କରି ଏବଂ ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାକୁ ସଂଯମିତ କରି, ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୋଗ ସାଧନା (ଧ୍ୟାନ) କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, ayant rendu le mental concentré, les actions du mental et des sens maîtrisées, assis sur son siège, qu'il pratique le Yoga pour la purification du soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 13 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ ६.१३ ॥ IAST transliteration samaṃ kāyaśirōgrīvaṃ dhārayann acalaṃ sthiraḥ | samprēkṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaś cānavalōkayan || 6.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଂ କାୟଶିରୋଗ୍ରୀବଂ ଧାରୟନ୍ନଚଲଂ ସ୍ଥିରଃ | ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ନାସିକାଗ୍ରଂ ସ୍ଵଂ ଦିଶଶ୍ଚାନବଲୋକୟନ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Holding the body, head and neck straight, immovable and steady, looking fixedly at the tip of his own nose without casting his glance around," Odia Translation "ନିଜର ଶରୀର, ମେରୁଦଣ୍ଡ, ମସ୍ତକ ଏବଂ ବେକକୁ ସଳଖ, ସ୍ଥିର ଓ ନିଶ୍ଚଳ ରଖି, ଦିଗବିଦିଗକୁ ନଚାହିଁ କେବଳ ନିଜ ନାସିକାର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ସ୍ଥିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି," French Translation (Traduction en Français) "Tenant le corps, la tête et le cou droits, immobiles et stables, fixant le regard sur le bout de son propre nez sans regarder autour de soi," Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 14 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः । मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥ ६.१४ ॥ IAST transliteration praśāntātmā vigatabhīr brahmacārivratē sthitaḥ | manaḥ saṃyamya maccittō yukta āsīta matparaḥ || 6.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ବିଗତଭୀର୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିବ୍ରତେ ସ୍ଥିତଃ | ମନଃ ସଂୟମ୍ୟ ମଚ୍ଚିତ୍ତୋ ୟୁକ୍ତ ଆସୀତ ମତ୍ପରଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With a serene soul, free from fear, established in the vow of Brahmacharya, having controlled the mind, with his mind fixed on Me, let him sit integrated, wholly devoted to Me." Odia Translation "ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ, ଭୟଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିର ରହି, ମନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରି, ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋ-ପରାୟଣ ହୋଇ ବସିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme sereine, exempte de peur, établi dans le vœu de Brahmacharya, ayant maîtrisé le mental, l'esprit fixé sur Moi, qu'il se tienne intégré, tout dévoué à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 15 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः । शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥ ६.१५ ॥ IAST transliteration yuñjann ēvaṃ sadātmānaṃ yōgī niyatamānasaḥ | śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthām adhigacchati || 6.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁଞ୍ଜନ୍ନେବଂ ସଦାତ୍ମାନଂ ୟୋଗୀ ନିୟତମାନସଃ | ଶାନ୍ତିଂ ନିର୍ଵାଣପରମାଂ ମତ୍ସଂସ୍ଥାମଧିଗଚ୍ଛତି || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus always integrating his self, the Yogin of controlled mind attains to that Peace which culminates in Nirvana and which abides in Me." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ନିରନ୍ତର ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ଭଗବଦ୍-ଧ୍ୟାନରେ ନିୟୋଜିତ କରି, ସଂଯମିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ଯୋଗୀ ମୋଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ପରମ ନିର୍ବାଣରୂପକ ଶାନ୍ତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Intégrant ainsi toujours son être, le Yogi au mental maîtrisé atteint à la Paix qui culmine dans le Nirvana et qui demeure en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 16 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः । न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥ ६.१६ ॥ IAST transliteration nātyaśnatas tu yōgō 'sti na caikāntam anaśnataḥ | na cātisvapnaśīlasya jāgratō naiva cārjuna || 6.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାତ୍ୟଶ୍ନତସ୍ତୁ ୟୋଗୋଽସ୍ତି ନ ଚୈକାନ୍ତମନଶ୍ନତଃ | ନ ଚାତିସ୍ଵପ୍ନଶୀଲସ୍ଯ ଜାଗ୍ରତୋ ନୈବ ଚାର୍ଜୁନ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yoga is not for him who eats too much, nor for him who abstains utterly from food, O Arjuna; nor is it for him who sleeps too much, nor for him who stays awake always." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଅତ୍ୟଧିକ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ସାଧନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଆଦୌ ଭୋଜନ ନକରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ I ସେହିପରି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଉଥିବା କିମ୍ବା ସର୍ବଦା ଜାଗ୍ରତ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yoga n'est pas pour celui qui mange trop, ni pour celui qui s'abstient totalement de nourriture, ô Arjuna ; il n'est pas non plus pour celui qui dort trop, ni pour celui qui reste toujours éveillé." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 17 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु । युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ ६.१७ ॥ IAST transliteration yuktāhāravihārasya yuktacēṣṭasya karmasu | yuktasvapnāvabōdhasya yōgō bhavati duḥkhahā || 6.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁକ୍ତାହାରବିହାରସ୍ଯ ୟୁକ୍ତଚେଷ୍ଟସ୍ୟ କର୍ମସୁ | ୟୁକ୍ତସ୍ଵପ୍ନାବବୋଧସ୍ୟ ୟୋଗୋ ଭବତି ଦୁଃଖହା || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For him whose food and recreation are regulated, whose effort in actions is disciplined, and whose sleep and waking are balanced, Yoga becomes the destroyer of all sorrow." Odia Translation "ଯାହାଙ୍କର ଆହାର ଓ ବିହାର (ଭ୍ରମଣ ତଥା ମନୋରଞ୍ଜନ) ସଂଯମିତ, କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ସଂଯମିତ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଶୋଇବା ଓ ଜାଗ୍ରତ ହେବା ସନ୍ତୁଳିତ, ସେହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖର ନାଶକ (ଦୁଃଖହା) ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour celui dont la nourriture et les loisirs sont réglés, dont l'effort dans les actions est discipliné, et dont le sommeil et la veille sont équilibrés, le Yoga devient le destructeur de toute douleur." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 18 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते । निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ ६.१८ ॥ IAST transliteration yadā viniyataṃ cittam ātmany ēvāvatiṣṭhatē | niḥspr̥haḥ sarvakāmēbhyō yukta ity ucyatē tadā || 6.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦା ବିନିୟତଂ ଚିତ୍ତମାତ୍ମନ୍ୟେବାବତିଷ୍ଠତେ | ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ବକାମେଭ୍ୟୋ ୟୁକ୍ତ ଇତ୍ୟୁଚ୍ୟତେ ତଦା || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the completely controlled mind abides steadily in the Self alone, free from longing for all objects of desire, then is he said to be integrated (Yukta)." Odia Translation "ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂଯମିତ ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତ ଯେଉଁ ସମୟରେ କେବଳ ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୋଗ୍ୟ କାମନାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ (ନିଃସ୍ପୃହଃ) ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand le mental parfaitement maîtrisé demeure stable dans le Soi seul, exempt d'attachement pour tous les objets du désir, alors il est dit être intégré (Yukta)." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 19 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता । योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ ६.१९ ॥ IAST transliteration yathā dīpō nivātasthō nēṅgatē sōpamā smr̥tā | yōginō yatacittasya yuñjatō yōgam ātmanaḥ || 6.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥା ଦୀପୋ ନିବାତସ୍ଥୋ ନେଙ୍ଗତେ ସୋପମା ସ୍ମୃତା | ୟୋଗିନୋ ୟତଚିତ୍ତସ୍ୟ ୟୁଞ୍ଜତୋ ୟୋଗମାତ୍ମନଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As a lamp in a windless place does not flicker, to such is compared the controlled mind of the Yogin practicing concentration of the self." Odia Translation "ବାୟୁଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ (ନିବାତସ୍ଥୋ) ରଖାଯାଇଥିବା ଦୀପର ଶିଖା ଯେପରି କଦାପି ବିଚଳିତ କିମ୍ବା କମ୍ପିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ନିଜର ଚିତ୍ତକୁ ସଂଯମ କରି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନ ଥିବା ଯୋଗୀଙ୍କର ସ୍ଥିର ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଏହି ଉପମା (ସୋପମା ସ୍ମୃତା) ଦିଆଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme une lampe placée dans un lieu sans vent ne vacille pas, telle est la comparaison qu'on donne au mental maîtrisé du Yogi pratiquant la concentration du soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 20 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया । यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥ ६.२० ॥ IAST transliteration yatrōparamatē cittaṃ niruddhaṃ yōgasēvayā | yatra caivātmanātmānaṃ paśyann ātmani tuṣyati || 6.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍ରୋପରମତେ ଚିତ୍ତଂ ନିରୁଦ୍ଧଂ ୟୋଗସେବୟା | ୟତ୍ର ଚୈବାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ପଶ୍ୟନ୍ନାତ୍ମନି ତୁଷ୍ୟତି || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Where the mind, quieted by the practice of Yoga, attains to rest, and where seeing the Self by the Self, one is satisfied in the Self alone;" Odia Translation "ଯୋଗ ସାଧନା ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ନିରୁଦ୍ଧ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର) ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଆତ୍ମାକୁ ଦର୍ଶନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ;" French Translation (Traduction en Français) "Là où le mental, apaisé par la pratique du Yoga, trouve le repos, et là où voyant le Soi par le Soi, on est satisfait dans le Soi seul ;" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 21 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सुखमात्यन्तिकं यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् । वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥ ६.२१ ॥ IAST transliteration sukham ātyantikaṃ yat tad buddhigrāhyam atīndriyam | vētti yatra na caivāyaṃ sthitaś calati tattvataḥ || 6.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୁଖମାତ୍ୟନ୍ତିକଂ ୟତ୍ତଦ୍ ବୁଦ୍ଧିଗ୍ରାହ୍ୟମତୀନ୍ଦ୍ରିୟମ୍ | ବେତ୍ତି ୟତ୍ର ନ ଚୈବାୟଂ ସ୍ଥିତଶ୍ଚଲତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Where he knows that supreme and infinite happiness which is beyond the senses and perceived only by the pure understanding, and established wherein he moves not from the Truth;" Odia Translation "ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ସାଧକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସୀମା ବାହାରେ ଥିବା) ଏବଂ କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିବେକ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ପାରୁଥିବା ସେହି ଅନନ୍ତ ପରମାନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥିର ରହି ସେ ନିଜର ସ୍ଵରୂପରୂପକ ପରମ ସତ୍ୟରୁ କଦାପି ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "Là où il connaît ce bonheur suprême et infini qui est au-delà des sens et perçu seulement par la pure intelligence, et établi dans lequel il ne s'écarte pas de la Vérité ;" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 22 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः । यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ ६.२२ ॥ IAST transliteration yaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyatē nādhikaṃ tataḥ | yasmin sthitō na duḥkhēna guruṇāpi vicālyatē || 6.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚାପରଂ ଲାଭଂ ମନ୍ୟତେ ନାଧିକଂ ତତଃ | ୟସ୍ମିନ୍ସ୍ଥିତୋ ନ ଦୁଃଖେନ ଗୁରୁଣାପି ବିଚାଲ୍ୟେତ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Which having obtained, he thinks no other gain to be greater than it, and established wherein he is not moved even by heavy sorrow;" Odia Translation "ଯେଉଁ ଆତ୍ମଲାଭକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ସଂସାରର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବି ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ମନେକରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ସ୍ଥିତିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହି ସେ ଅତି ଗୁରୁତର ବା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ (ଗୁରୁଣାପି ଦୁଃଖେନ) ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "Qu'ayant obtenu, il ne pense pas qu'aucun autre gain soit plus grand que lui, et établi dans lequel il n'est pas ébranlé, même par une lourde douleur ;" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 23 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् । स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥ ६.२३ ॥ IAST transliteration taṃ vidyād duḥkhasaṃyōgaviyōgaṃ yōgasañjñitam | sa niścayēna yōktavyō yōgō ’nirviṇṇacētasā || 6.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଂ ବିଦ୍ୟାଦ୍ ଦୁଃଖସଂୟୋଗବିୟୋଗଂ ୟୋଗସଂଜ୍ଞିତମ୍ | ସ ନିଶ୍ଚୟେନ ୟୋକ୍ତବ୍ୟୋ ୟୋଗୋଽନିର୍ବିଣ୍ଣଚେତସା || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That should be known by the name of Yoga, this severance from the connection with sorrow. This Yoga should be practiced with resolution, with a heart free from depression." Odia Translation "ଦୁଃଖର ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୁକ୍ତ ହେବାର (ଦୁଃଖସଂଯୋଗବିଯୋଗମ୍) ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ 'ୟୋଗ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ I ଏହି ଯୋଗ ସାଧନାକୁ ବିନା କୌଣସି ନିରାଶା ବା କ୍ଳାନ୍ତିରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟର ସହିତ ସମ୍ପାଦନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।" French Translation (Traduction en Français) "Cela doit être connu sous le nom de Yoga, cette rupture d'avec le contact de la douleur. Ce Yoga doit être pratiqué avec résolution, avec un cœur exempt de découragement." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 24 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः । मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥ ६.२४ ॥ IAST transliteration saṅkalpaprabhavān kāmāns tyaktvā sarvān aśēṣataḥ | manasaivēndriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ || 6.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଙ୍କଳ୍ପପ୍ରଭବାନ୍କାମାଂସ୍ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ସର୍ବାନଶେଷତଃ | ମନସୈବେନ୍ଦ୍ରିୟଗ୍ରାମଂ ବିନିୟମ୍ୟ ସମନ୍ତତଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Abandoning without remainder all desires born of the desire-will (sankalpa) of the mind, and controlling the whole group of the senses on every side by the mind alone," Odia Translation "ମନର ସକାମ ସଙ୍କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ବାସନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ (ଅଶେଷତଃ) ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ କେବଳ ସଂଯମିତ ମନ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହକୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରି," French Translation (Traduction en Français) "Abandonnant sans reste tous les désirs nés de la volonté de désir (sankalpa) du mental, et contrôlant de tous côtés par le seul mental tout le groupe des sens," Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 25 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया । आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥ ६.२५ ॥ IAST transliteration śanaiḥ śanair uparamēd buddhyā dhr̥tigr̥hītayā | ātmasaṃsthaṃ manaḥ kr̥tvā na kiñcid api cintayēt || 6.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶନୈଃ ଶନୈରୁପରମେଦ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ଧୃତିଗୃହୀତୟା | ଆତ୍ମସଂସ୍ଥଂ ମନଃ କୃତ୍ଵା ନ କିଞ୍ଚିଦପି ଚିନ୍ତୟେତ୍ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Little by little let him attain to stillness by the understanding held in the grasp of fortitude, and having fixed the mind in the Self, let him think of nothing at all." Odia Translation "ଧୈର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧି (ଧୃତିଗୃହୀତୟା ବୁଦ୍ଧ୍ୟା) ସାହାଯ୍ୟରେ ସାଧକ ଧୀରେ ଧୀରେ, କ୍ରମଶଃ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସାଂସାରିକ ବିଷୟର ଆଦୌ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Peu à peu, qu'il atteigne à l'apaisement par l'intelligence fermement tenue par la force d'âme, et ayant fixé le mental dans le Soi, qu'il ne pense plus à rien du tout." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 26 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् । ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥ ६.२६ ॥ IAST transliteration yatō yatō niścarati manaś cañcalam asthiram | tatas tatō niyamyaitad ātmany ēva vaśaṃ nayēt || 6.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତୋ ୟତୋ ନିଶ୍ଚରତି ମନଶ୍ଚଞ୍ଚଲମସ୍ଥିରମ୍ | ତତସ୍ତତୋ ନିୟମ୍ୟୈତଦାତ୍ମନ୍ୟେବ ବଶଂ ନୟେତ୍ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By whatsoever cause the wavering and unsteady mind wanders away, from that let him restrain it and bring it back under the control of the Self alone." Odia Translation "ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସଦା ଅସ୍ଥିର ମନ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ବା ଚିନ୍ତା ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ି ପଳାଏ, ସେହି ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ନିବୃତ୍ତ କରି (ଟାଣି ଆଣି) କେବଳ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour quelque cause que ce soit que le mental changeant et instable s'égare, de là qu'il le retienne et le ramène sous le seul contrôle du Soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 27 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् । उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥ ६.२७ ॥ IAST transliteration praśāntamanasaṃ hy ēnaṃ yōginaṃ sukham uttamam | upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtam akalmaṣam || 6.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଶାନ୍ତମନସଂ ହ୍ୟେନଂ ୟୋଗିନଂ ସୁଖମୁତ୍ତମମ୍ | ଉପୈତି ଶାନ୍ତରଜସଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତମକଲ୍ମଷମ୍ || ୨element୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Supreme happiness comes to this Yogin whose mind is perfectly peaceful, whose passion (rajas) is calmed, who has become one with the Brahman and is free from all sin." Odia Translation "କାରଣ ଯାହାଙ୍କର ମନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶାନ୍ତ, ଯାହାଙ୍କର ରଜୋଗୁଣ (ଉତ୍ତେଜନା ତଥା ବାସନା) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି, ଯିଏ ପାପରହିତ ଏବଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ସହଜରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପରମ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le bonheur suprême vient à ce Yogi dont le mental est parfaitement paisible, dont la passion (rajas) est calmée, qui est devenu un avec le Brahman et est libre de tout péché." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 28 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः । सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ ६.२८ ॥ IAST transliteration yuñjann ēvaṃ sadātmānaṃ yōgī vigatakalmaṣaḥ | sukhēna brahmasaṃsparśam atyantaṃ sukham aśnutē || 6.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁଞ୍ଜନ୍ନେବଂ ସଦାତ୍ମାନଂ ୟୋଗୀ ବିଗତକଲ୍ମଷଃ | ସୁଖେନ ବ୍ରହ୍ମସଂସ୍ପର୍ଶମତ୍ୟନ୍ତଂ ସୁଖମଶ୍ନୁତେ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus always integrating his self, the Yogin free from sin enjoys easily the infinite happiness of contact with the Brahman." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ନିରନ୍ତର ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଯୁକ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୀ ଅତି ସହଜରେ ବ୍ରହ୍ମ-ସଂସ୍ପର୍ଶଜନିତ (ଭଗବଦ୍-ସାନ୍ନିଧ୍ୟରୂପକ) ଅସୀମ ଓ ଅନନ୍ତ ପରମାନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Intégrant ainsi toujours son être, le Yogi libre de péché jouit facilement de l'infini bonheur du contact avec le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 29 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ ६.२९ ॥ IAST transliteration sarvabhūtastham ātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani | īkṣatē yōgayuktātmā sarvatra samadarśinaḥ || 6.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତସ୍ଥମାତ୍ମାନଂ ସର୍ବଭୂତାନି ଚାତ୍ମନି | ଈକ୍ଷତେ ୟୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ସର୍ବତ୍ର ସମଦର୍ଶନଃ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The soul integrated in Yoga sees the Self situated in all existences and all existences in the Self; everywhere he sees with an equal vision." Odia Translation "ସମତ୍ଵ ଯୋଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସବୁ ସମୟରେ ଓ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ସମାନ ଆତ୍ମଦୃଷ୍ଟି ରଖୁଥିବା (ସମଦର୍ଶନଃ) ସାଧକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଆତ୍ମାକୁ ବିଦ୍ୟମାନ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme intégrée dans le Yoga voit le Soi situé dans toutes les existences et toutes les existences dans le Soi ; partout elle voit d'une vision égale." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 30 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति । तस्याहं न प्रणश्यामी स च मे न प्रणश्यति ॥ ६.३० ॥ IAST transliteration yō māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati | tasyāhaṃ na praṇaśyāmi sa ca mē na praṇaśyati || 6.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ମାଂ ପଶ୍ୟତି ସର୍ବତ୍ର ସର୍ବଂ ଚ ମୟି ପଶ୍ୟତି | ତସ୍ୟାହଂ ନ ପ୍ରଣଶ୍ୟାମି ସ ଚ ମେ ନ ପ୍ରଣଶ୍ୟତି || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees Me everywhere and sees all in Me, to him I am not lost, nor is he lost to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ସର୍ବତ୍ର (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ) ଦେଖେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ମୋଠାରେ ହିଁ ଦର୍ଶନ କରେ, ତା’ ପାଇଁ ମୁଁ କେବେହେଲେ ଅଦୃଶ୍ୟ ବା ଦୂରେଇଯାଏ ନାହିଁ କି ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କଦାପି ଦୂରେଇଯାଏ ନାହିଁ (ଆମର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ସଦା ସ୍ଥାୟୀ ରହେ)।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui Me voit partout et voit tout en Moi, pour lui Je ne suis pas perdu, et il n'est pas perdu pour Moi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 31 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः । सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥ ६.३१ ॥ IAST transliteration sarvabhūtasthitaṃ yō māṃ bhajatyēkatvamāsthitaḥ | sarvathā vartamānō ’pi sa yōgī mayi vartatē || 6.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତସ୍ଥିତଂ ୟୋ ମାଂ ଭଜତ୍ୟେକତ୍ଵମାସ୍ଥିତଃ | ସର୍ବଥା ବର୍ତମାନୋଽପି ସ ୟୋଗୀ ମୟି ବର୍ତତେ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who, established in oneness, worships Me abiding in all existences, that Yogin lives in Me, howsoever he may live and act." Odia Translation "ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଏକତ୍ଵ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜମାନ କରୁଥିବା ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ମୋଠାରେ ହିଁ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui, établi dans l'unité, M'adore résidant dans toutes les existences, ce Yogi vit en Moi, de quelque manière qu'il puisse vivre et agir." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 32 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन । सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥ ६.३२ ॥ IAST transliteration ātmaupamyēna sarvatra samaṃ paśyati yō ’rjuna | sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ sa yōgī paramō mataḥ || 6.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆତ୍ମୌପମ୍ୟେନ ସର୍ବତ୍ର ସମଂ ପଶ୍ୟତି ୟୋଽର୍ଜୁନ | ସୁଖଂ ବା ୟଦି ବା ଦୁଃଖଂ ସ ୟୋଗୀ ପରମୋ ମତଃ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees everywhere with an equal eye, by analogy with his own self, O Arjuna, whether it be pleasure or pain, he is deemed the supreme Yogin." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଶରୀର ସଦୃଶ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖକୁ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମାନିବାକୁ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui voit partout d'un œil égal, par analogie avec son propre soi, ô Arjuna, que ce soit le plaisir ou la douleur, celui-là est considéré comme le Yogi suprême." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 33 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ Ś୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन । एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम् ॥ ६.३३ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — yō ’yaṃ yōgastvayā prōktaḥ sāmyēna madhusūdana | ētasyāhaṃ na paśyāmi cañcalatvātsthitiṃ sthirām || 6.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ୟୋଽୟଂ ୟୋଗସ୍ତ୍ଵୟା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସାମ୍ୟେନ ମଧୁସୂଦନ | ଏତସ୍ୟାହଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଚଞ୍ଚଲତ୍ଵାତ୍ସ୍ଥିତିଂ ସ୍ଥିରାମ୍ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: This Yoga which has been declared by Thee as characterized by equality, O Madhusudana, I see no stable foundation for it, owing to the restlessness of the mind." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଆପଣ ସମତ୍ଵ ବା ସମଭାବର ଯେଉଁ ଯୋଗ ବିଷୟରେ କହିଲେ, ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥିତି ଦେଖିପାରୁ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ce Yoga que Tu as déclaré caractérisé par l'égalité, ô Madhusudana, je n'en vois pas de fondement stable, en raison de l'instabilité du mental." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 34 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् । तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥ ६.३४ ॥ IAST transliteration cañcalaṃ hi manaḥ kr̥ṣṇa pramāthi balavaddr̥ḍham | tasyāhaṃ nigrahaṃ manyē vāyōriva suduṣkaram || 6.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚଞ୍ଚଲମ ଶରୀରଂ ହି ମନଃ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରମାଥି ବଲବଦ୍ଦୃଢମ୍ | ତସ୍ୟାହଂ ନିଗ୍ରହଂ ମନ୍ୟେ ବାୟୋରିବ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the mind is restless, O Krishna, impetuous, strong and obstinate; I deem its control to be as difficult to achieve as to master the wind." Odia Translation "କାରଣ ହେ କୃଷ୍ଣ! ଏହି ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ, ପ୍ରମାଥନଶୀଳ (ମିଶ୍ରିତ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟିକାରୀ), ଅତି ବଳବାନ ଓ ଦୃଢ଼ ଅଟେ I ଏଣୁ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ବାୟୁକୁ ବାନ୍ଧିବା ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ବୋଲି ମୁଁ ମନେକରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Car le mental est instable, ô Krishna, impétueux, fort et obstiné ; je juge sa maîtrise aussi difficile à réaliser que de dompter le vent." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 35 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् । अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ ६.३५ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — asaṃśayaṃ mahābāhō manō durnigrahaṃ calam | abhyāsēna tu kauntēya vairāgyēṇa ca gr̥hyatē || 6.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅସଂଶୟଂ ମହାବାହୋ ମନୋ ଦୁର୍ନିଗ୍ରହଂ ଚଲମ୍ | ଅଭ୍ୟାସେନ ତୁ କୌନ୍ତେୟ ବୈରାଗ୍ୟେଣ ଚ ଗୃହ୍ୟତେ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Without doubt, O mighty-armed, the mind is restless and difficult to control; but by practice (abhyasa), O son of Kunti, and by dispassion (vairagya) it is mastered." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ! ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଏହାକୁ ବଶ କରିବା କଠିନ; ମାତ୍ର ହେ କୌନ୍ତେୟ, ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବୈରାଗ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆୟତ୍ତ କରାଯାଇ ପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Sans doute, ô aux bras puissants, le mental est instable et difficile à maîtriser ; mais par la pratique (abhyasa), ô fils de Kunti, et par le détachement (vairagya), on en devient maître." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 36 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः । वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥ ६.३६ ॥ IAST transliteration asaṃyatātmanā yōgō duṣprāpa iti mē matiḥ | vaśyātmanā tu yatatā śakyō ’vāptumupāyataḥ || 6.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସଂୟତାତ୍ମନା ୟୋଗୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ ଇତି ମେ ମତିଃ | ବଶ୍ୟାତ୍ମନା ତୁ ୟତତା ଶକ୍ୟୋଽବାପ୍ତୁମୁପାୟତଃ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yoga is difficult to attain by the man of uncontrolled self, such is My judgment; but by the self-controlled man who strives, it can be attained through the right means." Odia Translation "ଯାହାଙ୍କର ମନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମିତ ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ—ଏହା ମୋର ମତ I ମାତ୍ର ସଂଯମିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକ ଯଦି ସଠିକ ଉପାୟରେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରଯତ୍ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ କରିପାରିବେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yoga est difficile à atteindre par l'homme qui ne se maîtrise pas, tel est Mon jugement ; mais par l'homme maître de soi qui s'efforce, il peut être atteint par les moyens appropriés." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 37 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः । अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ ६.३७ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — ayatiḥ śraddhayōpētō yōgāccalitamānasaḥ | aprāpya yōgasaṃsiddhiṃ kāṃ gatiṃ kr̥ṣṇa gacchati || 6.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଅୟତିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧୟୋପେତୋ ୟୋଗାଚ୍ଚଲିତମାନସଃ | ଅପ୍ରାପ୍ଯ ୟୋଗସଂସିଦ୍ଧିଂ କାଂ ଗତିଂ କୃଷ୍ଣ ଗଚ୍ଛତି || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: He who has faith but lacks control, whose mind wanders away from Yoga, not having attained perfection in Yoga, what gait does he go, O Krishna?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଯେଉଁ ସାଧକ ଯୋଗ ମାର୍ଗରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଯାହାର ମନ ଶେଷ ସମୟରେ ଯୋଗରୁ ବିଚଳିତ ହୋଇଯାଏ, ସେହିପରି ଯୋଗସିଦ୍ଧି ନପାଇଥିବା ସାଧକ କେଉଁ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Celui qui a la foi mais manque de contrôle, dont le mental s'égare loin du Yoga, n'ayant pas atteint la perfection dans le Yoga, quelle destinée subit-il, ô Krishna ?" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 38 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରิଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति । अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥ ६.३८ ॥ IAST transliteration kaccinnōbhayavibhraṣṭas chinnābhramiva naśyati | apratiṣṭhō mahābāhō vimūḍhō brahmaṇaḥ pathi || 6.38 || Sanskrit Verse in Odia Script କଚ୍ଚିନ୍ନୋଭୟବିଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ଛିନ୍ନାଭ୍ରମିବ ନଶ୍ଯତି | ଅପ୍ରତିଷ୍ଠୋ ମହାବାହୋ ବିମୂଢୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଥି || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Does he not, fallen from both, perish like a rent cloud, supportless, O mighty-armed, and deluded on the path of the Brahman?" Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ବ୍ରହ୍ମପଥରେ ଭ୍ରମିତ ତଥା କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନଥିବା ସେହି ସାଧକ, ସ୍ଵର୍ଗ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ମାର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିବା ମେଘଖଣ୍ଡ ପରି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ ତ?" French Translation (Traduction en Français) "Ne périt-il pas, déchu des deux mondes, comme un nuage déchiré, sans appui, ô aux bras puissants, et égaré sur le chemin du Brahman ?" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 39 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः । त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥ ६.३९ ॥ IAST transliteration ētanmē saṃśayaṃ kr̥ṣṇa chēttumarhasyaśēṣataḥ | tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chēttā na hyupapadyatē || 6.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତନ୍ମେ ସଂଶୟଂ କୃଷ୍ଣ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସ୍ୟଶେଷତଃ | ତ୍ଵଦନ୍ୟଃ ସଂଶୟସ୍ୟାସ୍ୟ ଛେତ୍ତା ନ ହ୍ୟୁପପଦ୍ୟତେ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This doubt of mine, O Krishna, Thou shouldst dispel without leaving any remainder; for none other than Thee can be found who is able to destroy this doubt." Odia Translation "ହେ କୃଷ୍ଣ! ମୋର ଏହି ସଂଶୟକୁ ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତୁ I କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ଗଭୀର ସଂଶୟକୁ ଛେଦନ କରିପାରିବା ଭଳି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହାପୁରୁଷ ମିଳିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce doute qui est mien, ô Krishna, Tu devrais le dissiper entièrement ; car nul autre que Toi ne peut être trouvé qui soit capable de détruire ce doute." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 40 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते । न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥ ६.४० ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — pārtha naivēha nāmutra vināṣastasya vidyatē | na hi kalyāṇakr̥t kaścid durgatiṃ tāta gacchati || 6.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପାର୍ଥ ନୈବେହ ନାମୁତ୍ର ବିନାଶସ୍ତସ୍ୟ ବିଦ୍ୟତେ | ନ ହି କଲ୍ୟାଣକୃତ୍କଶ୍ଚିଦ୍ଦୁର୍ଗତିଂ ତାତ ଗଚ୍ଛତି || ୪୦ || 4. Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: O Partha, neither in this world nor in the world beyond is there destruction for him; for never does anyone who does good, O My son, come to an evil end." 5. Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହିପରି ସାଧକର ନା ଏହି ଲୋକରେ ବିନାଶ ହୁଏ ନା ପରଲୋକରେ I କାରଣ ହେ ବତ୍ସ (ତାତ)! କଲ୍ୟାଣକର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୌଣସି ବି ସାଧକ କଦାପି ଦୁର୍ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।" 6. French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ô Partha, ni dans ce monde ni dans le monde au-delà il n'est de destruction pour lui ; car jamais personne qui fait le bien, ô Mon fils, ne parvient à une fin malheureuse." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 41 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः । शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥ ६.४१ ॥ IAST transliteration prāpya puṇyakr̥tāṃ lōkān uṣitvā śāśvatīḥ samāḥ | śucīnāṃ śrīmatāṃ gēhē yōgabhraṣṭō ’bhijāyatē || 6.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ୟକୃତାଂ ଲୋକାନୁଷିତ୍ଵା ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ | ଶୁଚୀନାଂ ଶ୍ରୀମତାଂ ଗେହେ ୟୋଗଭ୍ରଷ୍ଟୋଽଭିଜାୟତେ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having attained to the worlds of the righteous and having dwelt there for immemorial years, he who fell from Yoga is reborn in a pure and fortunate home." Odia Translation "ଯୋଗମାର୍ଗରୁ ବିଚଳିତ ହୋଇଥିବା (ଯୋଗଭ୍ରଷ୍ଟ) ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣ୍ୟକର୍ମାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଲୋକସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ବାସ କରିବା ପରେ, ଏହି ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଆଚାର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ayant atteint les mondes des justes et y ayant demeuré pendant des années mémorables, celui qui a déchu du Yoga renaît dans un foyer pur et fortuné." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 42 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् । एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम् ॥ ६.४२ ॥ IAST transliteration athavā yōginām ēva kulē bhavati dhīmatām | ētad dhi durlabhataraṃ lōkē janma yad īdr̥śam || 6.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥବା ୟୋଗିନାମେବ କୁଲେ ଭବତି ଧୀମତାମ୍ | ଏତଦ୍ଧି ଦୁର୍ଲଭତରଂ ଲୋକେ ଜନ୍ମ ୟଦୀଦୃଶମ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Or else he is born into a family of wise Yogins; but such a birth as this is more difficult to attain in this world." Odia Translation "ଅଥବା ସେହି ଯୋଗଭ୍ରଷ୍ଟ ସାଧକ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ; ଏହି ସଂସାରରେ ଏପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ou bien il naît dans une famille de sages Yogis ; mais une naissance telle que celle-ci est plus difficile encore à obtenir en ce monde." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 43 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् । यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥ ६.४३ ॥ IAST transliteration tatra taṃ buddhasaṃyōgaṃ labhatē paurvadēhikam | yatatē ca tatō bhūyaḥ saṃsiddhau kurunandana || 6.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ର ତଂ ବୁଦ୍ଧିସଂୟୋଗଂ ଲଭତେ ପୌର୍ବଦେହିକମ୍ | ୟତତେ ଚ ତତୋ ଭୂୟଃ ସଂସିଦ୍ଧୌ କୁରୁନନ୍ଦନ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There he recovers the mental characteristics gathered in his former body, and he strives from that point further toward perfection, O joy of the Kurus." Odia Translation "ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ସେଠାରେ ସେହି ନୂତନ ଶରୀରରେ ସେ ନିଜର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ବୁଦ୍ଧିର ସଂସ୍କାର ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ପୁନର୍ବାର ଲାଭ କରେ; ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ପୁନର୍ବାର ଅଧିକ ଉତ୍ସାହର ସହ ପ୍ରଯତ୍ନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, il recouvre les caractéristiques mentales accumulées dans son corps antérieur, et il s'efforce à partir de ce point plus encore vers la perfection, ô joie des Kurus." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 44 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः । जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ ६.४४ ॥ IAST transliteration pūrvābhyāsēna tēnaiva hriyatē hyavaśō ’pi saḥ | jajñāsur api yōgasya śabdabrahmātivartatē || 6.44 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୂର୍ବାଭ୍ୟାସେନ ତେନୈବ ହ୍ରିୟତେ ହ୍ୟବଶୋଽପି ସଃ | ଜିଜ୍ଞାସୁରପି ୟୋଗସ୍ୟ ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମାତିବର୍ତତେ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By that former practice he is carried away even against his current will; even the seeker after Yoga goes beyond the ritualistic scripture (Shabda-Brahman)." Odia Translation "କାରଣ ସେହି ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଅଭ୍ୟାସବଳରେ ହିଁ ସେ ନିଜେ ବିବଶ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ଭଗବଦ୍-ମାର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ I ଯୋଗର କେବଳ ସାମାନ୍ୟ ଜିଜ୍ଞାସୁ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବେଦର ସକାମ କର୍ମକାଣ୍ଡର ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par cette pratique antérieure, il est emporté même contre sa volonté actuelle ; même le chercheur du Yoga va au-delà des écritures rituelles (Shabda-Brahman)." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 45 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः । अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥ ६.४५ ॥ IAST transliteration prayatnād yatamānas tu yōgī saṃśuddhakilbiṣaḥ | anēkajanmasaṃsiddhas tatō yāti parāṃ gatim || 6.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରୟତ୍ନାଦ୍ୟତମାନସ୍ତୁ ୟୋଗୀ ସଂଶୁଦ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ | ଅନେକଜନ୍ମସଂସିଦ୍ଧସ୍ତତୋ ୟାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the Yogin who strives with assiduty, purified from all sin, perfected through many births, passes to the supreme goal." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠା ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରଯତ୍ନର ସହ ସାଧନା କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏବଂ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସାଧନା ସଂସ୍କାର ଦ୍ଵାରା ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରି ପରିଶେଷରେ ପରମ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais le Yogi qui s'efforce avec assiduité, purifié de tout péché, rendu parfait à travers de nombreuses naissances, passe au but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 46 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः । कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥ ६.४६ ॥ IAST transliteration tapasvibhgyō ’dhikō yōgī jñānibhyō ’pi matō ’dhikaḥ | karmibhyaś cādhikō yōgī tasmād yōgī bhavārjuna || 6.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ତପସ୍ଵିଭ୍ୟୋଽଧିକୋ ୟୋଗୀ ଜ୍ଞାନିଭ୍ୟୋଽପି ମତୋଽଧିକଃ | କର୍ମିଭ୍ୟଶ୍ଚାଧିକୋ ୟୋଗୀ ତସ୍ମାଦ୍ୟୋଗୀ ଭବାର୍ଜୁନ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Yogin is greater than the ascetics, and he is deemed greater than even the men of knowledge, and greater than the men of action; therefore be thou a Yogin, O Arjuna!" Odia Translation "ଯୋଗୀ ପୁରୁଷ କଠୋର ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ସକାମ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି I ଏଥିପାଇଁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ସର୍ବଦା ଯୋଗୀ ହୁଅ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yogi est plus grand que les ascètes, et il est considéré comme plus grand même que les hommes de connaissance, et plus grand que les hommes d'action ; c'est pourquoi sois un Yogi, ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 47 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना । श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ ६.४७ ॥ IAST transliteration yōginām api sarvēṣāṃ madgatēnāntarātmanā | śraddhāvān bhajatē yō māṃ sa mē yuktatamō mataḥ || 6.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଗିନାମପି ସର୍ବେଷାଂ ମଦ୍ଗତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା | ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ଭଜତେ ୟୋ ମାଂ ସ ମେ ୟୁକ୍ତତମୋ ମତଃ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And of all Yogins, he who with his inner self fixed in Me, full of faith, worships Me, him I hold to be the most perfectly integrated (Yuktatama)." Odia Translation "ଏବଂ ସମଗ୍ର ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ସାଧକ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ହୋଇ ଏବଂ ମୋଠାରେ ନିଜର ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରି (ମଦ୍ଗତେନ) ନିରନ୍ତର ମୋର ଆରାଧନା କରେ, ସେ ହିଁ ମୋ ମତରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗଯୁକ୍ତ (ୟୁକ୍ତତମଃ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et de tous les Yogis, celui qui, son soi intérieur fixé en Moi, plein de foi, M'adore, celui-là, Je le tiens pour le plus parfaitement intégré." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे आत्मसंयमयोगो नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 7/ Chapter 7. The Yoga of Knowledge Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 1 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः । असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥ ७.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — mayyāsaktamanāḥ pārtha yōgaṃ yuñjanmadāśrayaḥ | asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchr̥ṇu || 7.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ମୟ୍ୟାସକ୍ତମନାଃ ପାର୍ଥ ୟୋଗଂ ୟୁଞ୍ଜନ୍ମଦାଶ୍ରୟଃ | ମୟାସକ୍ତମନାଃ ପାର୍ଥ ୟୋଗଂ ୟୁଞ୍ଜନ୍ମଦାଶ୍ରୟଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Hear, O Partha, how having thy mind attached to Me, practicing Yoga and taking refuge in Me, thou shalt know Me completely, without any doubt." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ! ମୋଠାରେ ଅନନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ମନ ରଖି, ମୋର ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଏବଂ ଯୋଗ ସାଧନା କରି ତୁମେ କିପରି ସମଗ୍ର ଭାବେ ମୋତେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ଜାଣିପାରିବ, ତାହା ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Écoute, ô Partha, comment, ayant ton mental attaché à Moi, pratiquant le Yoga et cherchant refuge en Moi, tu Me connaîtras complètement, sans aucun doute." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 2 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः । यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥ ७.२ ॥ IAST transliteration jñānaṃ tē ’haṃ savijñānam idaṃ vakṣyāmyaśēṣataḥ | yaj jñātvā nēha bhūyō ’nyaj jñātavyam avaśiṣyatē || 7.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନଂ ତେଽହଂ ସବିଜ୍ଞାନମିଦଂ ବକ୍ଷ୍ୟାମ୍ୟଶେଷତଃ | ୟଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନେହ ଭୂୟୋଽନ୍ୟଜ୍ଜ୍ଞାତବ୍ୟମବଶିଷ୍ୟତେ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I will declare to thee without remainder this Knowledge along with spiritual discernment, which having known, nothing else remains here to be known." Odia Translation "ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁଭୂତି ସହିତ ଏହି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ (ସବିଜ୍ଞାନମ୍) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣିସାରିବା ପରେ ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମ ପାଇଁ ଜାଣିବା ଭଳି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷୟ ବାକି ରହିବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je te déclarerai sans reste cette Connaissance ainsi que le discernement spirituel, lesquels ayant connus, il ne reste plus rien d'autre ici-bas à connaître." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 3 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये । यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्वतः ॥ ७.३ ॥ IAST transliteration manuṣyāṇāṃ sahasrēṣu kaścid yatati siddhayē | yatatām api siddhānāṃ kaścin māṃ vētti tattvataḥ || 7.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ସହସ୍ରେषु କଶ୍ଚିଦ୍ୟତତି ସିଦ୍ଧୟେ | ୟତତାମପି ସିଦ୍ଧାନାଂ କଶ୍ଚିନ୍ମାଂ ବେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among thousands of men, a rare one strives for perfection; and among those who strive and are perfected, a rare one knows Me in true principles." Odia Translation "ହଜାର ହଜାର ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ମାତ୍ର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରଯତ୍ନ କରେ; ଆଉ ସେହି ପ୍ରଯତ୍ନ କରୁଥିବା ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ କେହି ଜଣେ ଭାଗ୍ୟବାନ ମୋତେ ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ (ତତ୍ତ୍ଵତଃ) ଜାଣିପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi des milliers d'hommes, un rare s'efforce d'atteindre la perfection ; et parmi ceux qui s'efforcent et sont rendus parfaits, un rare Me connaît en Mes vrais principes." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 4 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च । अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ ७.४ ॥ IAST transliteration bhūmir āpō ’nalō vāyuḥ khaṃ manō buddhir ēva ca | ahaṅkāra itīyaṃ mē bhinnā prakr̥tir aṣṭadhā || 7.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୂମିରାପୋଽନଲୋ ବାୟୁଃ ଖଂ ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରେବ ଚ | ଅହଙ୍କାର ଇତୀୟଂ ମେ ଭିନ୍ନା ପ୍ରକୃତିରଷ୍ଟଧା || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Earth, water, fire, air, ether, mind, understanding and egoism—this is My eightfold divided Nature (Apara Prakriti)." Odia Translation "ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଅହଙ୍କାର—ଏହିପରି ଭାବରେ ଆଠ ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହା ମୋର ଅପରା ପ୍ରକୃତି (ବାହ୍ୟ ଜଡ଼ ଶକ୍ତି) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Terre, eau, feu, air, éther, mental, intelligence et égoïsme — telle est Ma Nature divisée en huit catégories." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 5 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟαୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् । जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥ ७.५ ॥ IAST transliteration aparēyam itas tv anyāṃ prakr̥tiṃ viddhi mē parām | jīvabhūtāṃ mahābāhō yayēdaṃ dhāryatē jagat || 7.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପରେୟମିତସ୍ତ୍ଵନ୍ୟାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ବିଦ୍ଧି ମେ ପରାମ୍ | ଜୀବଭୂତାଂ ମହାବାହୋ ୟୟେଦଂ ଧାର୍ୟତେ ଜଗତ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This is the lower; know My other and higher Nature, O mighty-armed, which is the soul-element (Para Prakriti) and by which this world is sustained." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ଏହା ତ ମୋର କ୍ଷୁଦ୍ରା ବା ଅପରା ପ୍ରକୃତି; ମାତ୍ର ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ମୋର ଅନ୍ୟ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରକୃତିକୁ ଜାଣ, ଯାହା ଜୀବସ୍ଵରୂପା ଚେତନା (ପରା ପ୍ରକୃତି) ଅଟେ ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ଧାରଣ ଓ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Celle-ci est la plus basse ; sache qu'il est une autre Nature Mienne, plus haute, ô aux bras puissants, qui est l'élément d'âme et par laquelle ce monde est soutenu." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 6 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय । अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ७.६ ॥ IAST transliteration ētadyōnīni bhūtāni sarvāṇīty upadhāraya | ahaṃ kr̥tsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayas tathā || 7.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତଦ୍ୟୋନୀନି ଭୂତାନି ସର୍ବାଣୀତ୍ୟୁପଧାରୟ | ଅହଂ କୃତ୍ସ୍ନସ୍ତ୍ୟ ଜଗତଃ ପ୍ରଭବଃ ପ୍ରଲୟସ୍ତଥା || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know that all existences have these two Natures for their womb. I am the origin of the whole world, and also its dissolution." Odia Translation "ତୁମେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିରଖ ଯେ ସୃଷ୍ଟିର ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକୃତିରୁ ହିଁ ଜନ୍ମଲାଭ କରନ୍ତି I ମୁଁ ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ (ପ୍ରଭବଃ) ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que toutes les existences ont ces deux Natures pour matrice. Je suis l'origine du monde entier, et aussi sa dissolution." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 7 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय । मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ७.७ ॥ IAST transliteration mattaḥ parataraṃ nānyat kiñcid asti dhanañjaya | mayi sarvam idaṃ prōtaṃ sūtrē maṇigaṇā iva || 7.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ମତ୍ତଃ ପରତରଂ ନାନ୍ୟତ୍କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ | ମୟି ସର୍ବମିଦଂ ପ୍ରୋତଂ ସୂତ୍ରେ ମଣିଗଣା ଇବ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is nothing else supreme beyond Me, O Dhananjaya! All this world is strung on Me, like pearls upon a thread." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବା ଅତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ନାହିଁ I ସୂତ୍ର ବା ସୁତା ମଧ୍ୟରେ ମଣିମାଳା ଗୁନ୍ଥା ହୋଇ ରହିଲା ପରି, ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମୋଠାରେ ହିଁ ଓତପ୍ରୋତ ଭାବେ ଗୁନ୍ଥା ହୋଇ ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est rien d'autre de suprême au-delà de Moi, ô Dhananjaya ! Tout ce monde est enfilé sur Moi, comme des perles sur un fil." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 8 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः । प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ ७.८ ॥ IAST transliteration rasō ’ham apsu kauntēya prabhāsmi śaśisūryayōḥ | praṇavaḥ sarvavēdēṣu śabdaḥ khē pauruṣaṃ nr̥ṣu || 7.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ରସୋଽହମପ୍ସୁ କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରଭାସ୍ମି ଶଶିସୂର୍ୟୟୋଃ | ପranetଵଃ ସର୍ବବେଦେଷୁ ଶବ୍ଦଃ ଖେ ପୌରୁଷଂ ନୃଷୁ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am taste in the waters, O son of Kunti! I am the light in the moon and the sun; I am the sacred syllable Om (Pranava) in all the Vedas, sound in ether, and manhood in men." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ମୁଁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ଵାଭାବିକ ଆସ୍ଵାଦନ ବା ରସ, ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଦિବ୍ୟ ପ୍ରଭା (ଆଲୋକ); ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ଓଁକାର (ପ୍ରଣବଃ), ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ତଥା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ପୁରୁଷକାର (ପୌରୁଷମ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis la saveur dans les eaux, ô fils de Kunti ! Je suis la lumière dans la lune et le soleil ; Je suis la syllabe sacrée Om (Pranava) dans tous les Vedas, le son dans l'éther, et la virilité dans les hommes." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 9 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुण्यो गन्धः पृथिव्याम् च तेजश्चास्मि विभावसौ । जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ ७.९ ॥ IAST transliteration puṇyō gandhaḥ pr̥thivyāṃ ca tējaś cāsmi vibhāvasau | jīvanaṃ sarvabhūtēṣu tapaś cāsmi tapasviṣu || 7.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁଣ୍ୟୋ ଗନ୍ଧଃ ପୃଥିବ୍ୟାମ୍ ଚ ତେଜଶ୍ଚāସ୍ମି ବିଭାବସୌ | ଜୀବନଂ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ତପଶ୍ଚāସ୍ମି ତପସ୍ଵିଷୁ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the pure fragrance in the earth, and the brilliance in the fire; I am the life in all existences, and the austerity in ascetics." Odia Translation "ମୁଁ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧ (ପुଣ୍ୟୋ ଗନ୍ଧଃ) ଏବଂ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଅଟେ I ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଜୀବନୀ ଶକ୍ତି (ଜୀବନମ୍) ଏବଂ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସାଧନାଶକ୍ତି ବା ତପସ୍ୟା ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le pur parfum dans la terre, et l'éclat dans le feu ; Je suis la vie dans toutes les existences, et l'austérité dans les ascètes." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 10 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् । बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥ ७.१० ॥ IAST transliteration bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam | buddhir buddhimatām asmi tējas tējasvinām aham || 7.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୀଜଂ ମାଂ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ବିଦ୍ଧି ପାର୍ଥ ସନାତନମ୍ | ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିମତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know Me, O Partha, to be the eternal seed of all existences; I am the intelligence of the intelligent, and the splendor of the splendid." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ତୁମେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜଗତର ଶାଶ୍ଵତ ତଥା ସନାତନ ବୀଜ (ମୂଳ କାରଣ) ବୋଲି ଜାଣ; ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ତେଜସ୍ଵୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରଭାବ ବା ତେଜ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache, ô Partha, que Je suis la semence éternelle de toutes les créatures ; Je suis l'intelligence des intelligents, et la splendeur des splendides." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 11 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् । धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥ ७.११ ॥ IAST transliteration balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam | dharmāviruddhō bhūtēṣu kāmō ’smi bharatarṣabha || 7.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ବଲଂ ବଲବତାଂ ଚାହଂ କାମରାଗବିବର୍ଜିତମ୍ | ଧର୍ମାବିରୁଦ୍ଧୋ ଭୂତେଷୁ କାମୋଽସ୍ମି ଭରତର୍ଷଭ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the strength of the strong, free from desire and passion. In all creatures, O lord of the Bharatas, I am desire which is not contrary to the Dharma." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ବଳବାନମାନଙ୍କର କାମନା ଓ ଆସକ୍ତିରହିତ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବଳ ଅଟେ I ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମର ଅନୁକୂଳ ତଥା ଶାସ୍ତ୍ରସମ୍ମତ କାମନା (ବାସନା) ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis la force des forts, exempte de désir et de passion. Dans toutes les créatures, ô chef des Bharatas, Je suis le désir qui n'est point contraire au Dharma." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 12 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये । मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥ ७.१२ ॥ IAST transliteration yē caiva sāttvikā bhāvā rājasās tāmasāś ca yē | matta ēvēti tān viddhi na tv ahaṃ tēṣu tē mayi || 7.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ଚୈବ ସାତ୍ତ୍ଵିକା ଭାବା ରାଜସାସ୍ତାମସାଶ୍ଚ ୟେ | ମତ୍ତ ଏବେତି ତାନ୍ଵିଦ୍ଧି ନ ତ୍ଵହଂ ତେଷୁ ତେ ମୟି || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And whatever states of being there are that are of the nature of Sattva, Rajas and Tamas, know them to proceed from Me; yet I am not in them, but they are in Me." Odia Translation "ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ହେଉଥିବା ଯେଉଁସବୁ ସାତ୍ତ୍ଵିକ, ରାଜସିକ ଏବଂ ତାମସିକ ଭାବ ଅଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋଠାରୁ ହିଁ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ I ତଥାପି ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ ନୁହେଁ (ସ୍ଵାଧୀନ), ମାତ୍ର ସେସବୁ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et quels que soient les états d'être qui participent du Sattva, du Rajas et du Tamas, sache qu'ils procèdent de Moi ; pourtant Je ne suis pas en eux, mais ils sont en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 13 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् । मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥ ७.१३ ॥ IAST transliteration tribhir guṇamayair bhāvair ēbhiḥ sarvam idaṃ jagat | mōhitaṃ nābhijānāti mām ēbhyas param avyayam || 7.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣମୟୈର୍ଭାବୈରେଭିଃ ସର୍ବମିଦଂ ଜଗତ୍ | ମୋହିତଂ ନାଭିଜାନାତି ମାମେଭ୍ୟଃ ପରମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Led astray by these states of being born of the three modes of Nature, this whole world does not know Me, who am supreme above them and imperishable." Odia Translation "ପ୍ରକୃତିର ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୂପକ ଭାବ ଦ୍ଵାରା ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାର ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକରୁ ଅତୀତ ଥିବା ମୋର ସେହି ପରମ ଅବ୍ୟୟ (ଅବିନାଶୀ) ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Égaré par ces états d'être nés des trois modes de la Nature, le monde entier ne Me connaît pas, Moi qui suis suprême au-dessus d'eux et impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 14 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया । मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ ७.१४ ॥ IAST transliteration daivī hy ēṣā guṇamayī mama māyā duratyayā | mām ēva yē prapadyantē māyāmētāṃ taranti tē || 7.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୈବୀ ହ୍ୟେଷା ଗୁଣମୟୀ ମମ ମାୟା ଦୁରତ୍ୟୟା | ମାମେବ ୟେ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେ ମାୟାମେତାଂ ତରନ୍ତି ତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This divine Maya of Mine, born of the modes of Nature, is difficult to cross beyond; they who take refuge in Me alone, pass over this Maya." Odia Translation "କାରଣ ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗୁଣରେ ନିର୍ମିତ ମୋର ଏହି ଅଲୌକିକ ଦୈବୀ ମାୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ ତଥା ଦୁରତିକ୍ରମ୍ୟ (ପାର ହେବା ଅସମ୍ଭବ) I ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ମୋରି ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମାୟା-ସମୁଦ୍ରକୁ ସହଜରେ ପାର ହୋଇଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Cette divine Maya Mienne, née des modes de la Nature, est difficile à franchir ; ceux qui cherchent refuge en Moi seul, passent au-delà de cette Maya." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 15 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः । माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥ ७.१५ ॥ IAST transliteration na māṃ duṣkr̥tinō mūḍhāḥ prapadyantē narādhamāḥ | māyayāpahr̥tajñānā āsuraṃ bhāvam āśritāḥ || 7.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମାଂ ଦୁଷ୍କୃତିନୋ ମୂଢାଃ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେ ନରାଧମାଃ | ମାୟୟାପହୃତଜ୍ଞାନା ଆସୁରଂ ଭାବମାଶ୍ରିତାଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The evil-doers, the deluded, the vilest of men, do not take refuge in Me; their knowledge being carried away by the Maya, they share in the nature of Asuras (demonic state)." Odia Translation "ମାୟା ଦ୍ଵାରା ଯାହାଙ୍କର ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନ ଅପହୃତ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ (ନାସ୍ତିକ ଭାବ) ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ପାପାଚାରୀ, ମୂଢ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୋର ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui font le mal, les égarés, les plus vils des hommes, ne cherchent pas refuge en Moi ; leur connaissance étant emportée par la Maya, ils participent à la nature des Asuras." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 16 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन । आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ ७.१६ ॥ IAST transliteration caturvidhā bhajantē māṃ janāḥ sukr̥tinō ’rjuna | ārtō jijñāsur arthārthī jñānī ca bharatarṣabha || 7.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚତୁର୍ବିଧା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଜନାଃ ସୁକୃତିନୋଽର୍ଜୁନ | ଆର୍ତୋ ଜିଜ୍ଞାସୁରର୍ଥାର୍ଥୀ ଜ୍ଞାନୀ ଚ ଭରତର୍ଷଭ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Four kinds of virtuous men worship Me, O Arjuna,—the distressed (Arto), the seeker after Knowledge (Jijnasu), the seeker after wealth (Artharthi), and the man of Knowledge (Jnani), O lord of the Bharatas." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ! ଚାରି ପ୍ରକାରର ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ଭକ୍ତମାନେ ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି—ଆର୍ତ୍ତ (ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ଓ ଦୁଃଖୀ), ଜିଜ୍ଞାସୁ (ଜ୍ଞାନ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟୀ), ଅର୍ଥାର୍ଥୀ (ଧନ ଓ ଭୋଗ କାମନା କରୁଥିବା) ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ (ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ) ଭକ୍ତ।" French Translation (Traduction en Français) "Quatre sortes d'hommes vertueux M'adorent, ô Arjuna,—l'affligé, le chercheur de la Connaissance, le chercheur de biens, et l'homme de Connaissance, ô chef des Bharatas." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 17 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते । प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥ ७.१७ ॥ IAST transliteration tēṣāṃ jñānī nityayukta ēkabhaktir viśiṣyatē | priyō hi jñāninō ’tyartham ahaṃ sa ca mama priyaḥ || 7.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାଂ ଜ୍ଞାନୀ ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତ ଏକଭକ୍ତିର୍ବିଶିଷ୍ୟତେ | ପ୍ରିୟୋ ହି ଜ୍ଞାନିନୋଽତ୍ୟର୍ଥମହଂ ସ ଚ ମମ ପ୍ରିୟଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Of these, the man of Knowledge, ever integrated, turned to the One alone in worship, excelleth; for supreme is My love for the man of Knowledge, and he is My beloved." Odia Translation "ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋଠାରେ ନିରନ୍ତର ଯୁକ୍ତ ରହୁଥିବା ଏବଂ କେବଳ ଏକମାତ୍ର ମୋରି ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି I କାରଣ ମୁଁ ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi eux, l'homme de Connaissance, toujours intégré, tourné vers l'Unique en son adoration, excelle ; car suprême est Mon amour pour l'homme de Connaissance, et il est Mon bien-aimé." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 18 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् । आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥ ७.१८ ॥ IAST transliteration udārāḥ sarva ēvaitē jñānī tv ātmaiva mē matam | āsthitaḥ sa hi yuktātmā mām ēvānuttamāṃ gatim || 7.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଦାରାଃ ସର୍ବ ଏବୈତେ ଜ୍ଞାନୀ ତ୍ଵାତ୍ମୈବ ମେ ମତମ୍ | ଆସ୍ଥିତଃ ସ ହି ୟୁକ୍ତାତ୍ମା ମାମେବାନୁତ୍ତମାଂ ଗତିମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Noble are all these without exception, but the man of Knowledge I hold to be My very Self; for he, with integrated self, resorts to Me alone as his highest goal." Odia Translation "ଏହି ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦାର ଓ ମହାନ, ମାତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତ ତ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋର ନିଜର ଆତ୍ମା ସ୍ଵରୂପ—ଏହା ହିଁ ମୋର ମତ I କାରଣ ସେହି ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷ ପରମ ଗତି ସ୍ଵରୂପ କେବଳ ମୋଠାରେ ହିଁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Nobles sont-ils tous sans exception, mais l'homme de Connaissance, Je le considère comme Mon propre Soi ; car lui, l'âme intégrée, recours à Moi seul comme à son but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 19 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते । वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ ७.१९ ॥ IAST transliteration bahūnāṃ janmanām antē jñānavān māṃ prapadyatē | vāsudēvaḥ sarvam iti sa mahātmā sudurlabhaḥ || 7.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ବହୂନାଂ ଜନ୍ମନାମନ୍ତେ ଜ୍ଞାନବାନ୍ମାଂ ପ୍ରପﺪ୍ୟତେ | ବାସୁଦେବଃ ସର୍ବମିତି ସ ମହାତ୍ମା ସୁଦୁର୍ଲଭଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "At the end of many births, the man of Knowledge takes refuge in Me, seeing that Vasudeva (the Divine) is all that is; such a great soul (Mahatma) is very rare to find." Odia Translation "ଅନେକ ଜନ୍ମର ସାଧନା ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ 'ଏହି ସବୁ କିଛି ସାକ୍ଷାତ୍ ବାସୁଦେବ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ହିଁ ଅଟନ୍ତି'—ଏହିପରି ଅନୁଭବ କରି ମୋର ଶରଣାଗତ ହୁଏ I ସେହିପରି ସର୍ବତ୍ର ଭଗବଦ୍-ଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ସଂସାରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "À la fin de nombreuses naissances, l'homme de Connaissance cherche refuge en Moi, voyant que Vasudeva est tout ce qui est ; एक telle grande âme (Mahatma) est très rare à trouver." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 20 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः । तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥ ७.२० ॥ IAST transliteration kāmais tais tair hr̥tajñānāḥ prapadyantē ’nyadēvatāḥ | taṃ taṃ niyamam āsthāya prakr̥tyā niyatāḥ svayā || 7.20 || Sanskrit Verse in Odia Script କାମୈସ୍ତୈସ୍ତୈର୍ହୃତଜ୍ଞାନାଃ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେଽନ୍ୟଦେବତାଃ | ତଂ ତଂ ନିୟମମାସ୍ଥାୟ ପ୍ରକୃତ୍ୟା ନିୟତାଃ ସ୍ଵୟା || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those whose knowledge has been carried away by various desires, take refuge in other gods, resorting to this or that ritual, bound by their own nature." Odia Translation "ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସାଂସାରିକ କାମନା ଓ ଭୋଗ ବାସନା ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନ ଅପହୃତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଵଭାବ ଦ୍ଵାରା ଚାଳିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେହିସେହି ନିୟମ ଓ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅନ୍ୟ ଦେବଦେବୀମାନଙ୍କର ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux dont la connaissance a été emportée par divers désirs, cherchent refuge auprès d'autres dieux, recourant à tel ou tel rituel, enchaînés par leur propre nature." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 21 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति । तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥ ७.२१ ॥ IAST transliteration yō yō yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitum icchati | tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tām ēva vidadhāmy aham || 7.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ୟୋ ୟାଂ ୟାଂ ତନୁଂ ଭକ୍ତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧୟାର୍ଚିତୁମିଚ୍ଛତି | ତସ୍ୟ ତସ୍ୟାଚଲାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ତାମେବ ବିଦଧାମ୍ୟହମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever form of the Divine a devotee desires to worship with faith, that same faith of his I make unswerving and immovable." Odia Translation "ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସାକାର ରୂପକୁ (ଦେବତାଙ୍କୁ) ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପୂଜା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ମୁଁ ସେହି ସେହି ଭକ୍ତର ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ତାଙ୍କରି ରୂପରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ଓ ନିଶ୍ଚଳ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelle que soit la forme du Divin qu'un dévot désire adorer avec foi, cette même foi qui είναι la sienne, Je la rends inébranlable et immuable." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 22 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते । लभते च ततः कामान्मयैव विहितान् हि तान् ॥ ७.२२ ॥ IAST transliteration sa tayā śraddhayā yuktas tasyārādhanam īhatē | labhatē ca tataḥ kāmān mayaiva vihitān hi tān || 7.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ ତୟା ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ୟୁକ୍ତସ୍ତସ୍ୟାରାଧନମୀହତେ | ଲଭତେ ଚ ତତଃ କାମାନ୍ମୟୈବ ବିହିତାନ୍ ହି ତାନ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Endowed with that faith, he seeks the worship of that form, and from it he obtains his desires, which are in truth ordained by Me alone." Odia Translation "ସେହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ଵାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେହି ଭକ୍ତ ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ଆରାଧନା କରେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ତା’ର ଅଭିଳଷିତ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସବୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ମାତ୍ର ବାସ୍ତବରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଭୋଗ ମୋ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Doté de cette foi, il cherche l'adoration de cette forme, et d'elle il obtient ses désirs, qui sont en vérité ordonnés par Moi seul." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 23 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବिଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् । देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥ ७.२३ ॥ IAST transliteration antavattu phalaṃ tēṣāṃ tad bhavaty alpamēdhasām | dēvān dēvayajō yāन्ति madbhaktā yānti mām api || 7.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ତବତ୍ତୁ ଫଲଂ ତେଷାଂ ତଦ୍ଭବତ୍ୟଲ୍ପମେଧସାମ୍ | ଦେବାନ୍ଦେବୟଜୋ ୟାନ୍ତି ମଦ୍ଭକ୍ତା ୟାନ୍ତି ମାମପି || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But temporary is the fruit obtained by those men of small understanding; the worshippers of the gods go to the gods, but My devotees come to Me." Odia Translation "ମାତ୍ର ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ସେହି ଫଳ ନଶ୍ଵର (କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ) ଅଟେ I ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ମାତ୍ର ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais temporaire est le fruit obtenu par ces hommes d'intelligence bornée ; les adorateurs des dieux vont aux dieux, mais Mes dévots viennent à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 24 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः । परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥ ७.२४ ॥ IAST transliteration avyaktaṃ vyaktim āpannaṃ manyantē mām abuddhayaḥ | paraṃ bhāvam ajānantō mamāvyayan anuttamam || 7.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ୟକ୍ତଂ ବ୍ୟକ୍ତିମାପନ୍ନଂ ମନ୍ୟନ୍ତେ ମାମବୁଦ୍ଧୟଃ | ପରଂ ଭାବମଜାନନ୍ତୋ ମମାବ୍ୟୟମନୁତ୍ତମମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The undiscerning think of Me, the Unmanifest, as having come into manifestation, ignorant of My supreme, imperishable and highest state of being." Odia Translation "ବୁଦ୍ଧିହୀନ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋର ଅବ୍ୟୟ (ଅବିନାଶୀ) ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଭାବକୁ ନଜାଣି, ସର୍ବଦା ପ୍ରକାଶର ଅତୀତ ଥିବା ମୋତେ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମ ନେଇ ବ୍ୟକ୍ତ ହୋଇଥିବା (ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା) ମନେ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les ignorants pensent que Moi, le Non-Manifesté, Je suis venu à la manifestation, ne connaissant pas Mon état d'être suprême, impérissable et le plus haut." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 25 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः । मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥ ७.२५ ॥ IAST transliteration nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yōgāmāyāsamāvr̥taḥ | mūḍhō ’yaṃ nābhijānāti lōkō mām ajam avyayam || 7.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାହଂ ପ୍ରକାଶଃ ସର୍ବସ୍ୟ ୟୋଗମାୟାସମାବୃତଃ | ମୂଢୋଽୟଂ ନାଭିଜାନାତି ଲୋକୋ ମାମଜମବ୍ୟୟମ୍ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am not manifest to all, veiled as I am by My Yoga-Maya; this deluded world does not know Me, the unborn and imperishable." Odia Translation "ନିଜ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ବା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ I ଏହି ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ଅଜ୍ଞାନୀ ସଂସାର ଅଜ୍ଞତା ହେତୁ ମୋର ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je ne suis pas manifeste pour tous, voilé que Je suis par Ma Yoga-Maya ; ce monde abusé ne Me connaît pas, Moi le non-né et l'impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 26 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन । भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥ ७.२६ ॥ IAST transliteration vēdāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna | bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu vēda na kaścana || 7.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦାହଂ ସମତୀତାନି ବର୍ତମାନାନି ଚାର୍ଜୁନ | ଭବିଷ୍ୟାଣି ଚ ଭୂତାନି ମାଂ ତୁ ବେଦ ନ କଶ୍ଚନ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I know the past and the present and the future existences, O Arjuna! But Me no one whatever knows." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୁଁ ଅତୀତରେ ବିତିଯାଇଥିବା, ବର୍ତ୍ତମାନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆସିବାକୁ ଥିବା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ I ମାତ୍ର ଭକ୍ତିହୀନ ହେତୁ ମୋତେ କେହି ଜଣେ ହେଲେ ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je connais les existences passées, présentes et futures, ô Arjuna ! Mais Moi, absolument personne ne Me connaît." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 27 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत । सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥ ७.२७ ॥ IAST transliteration icchādvēṣasamutthēna dvandvamōhēna bhārata | sarvabhūtāni saṃmōhaṃ sargē yānti parantapa || 7.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷସମୁତ୍ଥେନ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହେନ ଭାରତ | ସର୍ବଭୂତାନି ସମ୍ମୋହଂ ସର୍ଗେ ୟାନ୍ତି ପରନ୍ତପ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By the delusion of the dualities arising from liking and disliking, O Bharata, all existences fall into utter ignorance in the creation, O scorcher of foes." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ସଂସାରରେ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା (ଇଚ୍ଛା) ଏବଂ ଅପ୍ରିୟ ପ୍ରତି ବିକର୍ଷଣ (ଦ୍ଵେଷ) ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଆଦି ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ମୋହ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟିକାଳରୁ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Par l'illusion des dualités nées de l'attraction et de la répulsion, ô Bharata, toutes les existences tombent dans l'égarement total au sein de la création, ô vainqueur des ennemis." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 28 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् । ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥ ७.२८ ॥ IAST transliteration yēṣāṃ tv antagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām | tē dvandvamōhanirmuktā bhajantē māṃ dr̥ḍhavratāḥ || 7.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେଷାଂ ତ୍ଵନ୍ତଗତଂ ପାପଂ ଜନାନାଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣାମ୍ | ତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହନିର୍ମୁକ୍ତା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଦୃଢ଼ବ୍ରତାଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those men of virtuous deeds whose sin is come to an end, they, freed from the delusion of the dualities, worship Me, steadfast in their vows." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ସାଂସାରିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଜନିତ ମୋହରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ (ଦୃଢ଼ବ୍ରତାଃ) ସହିତ କେବଳ ମୋରି ଭକ୍ତି ଓ ଆରାଧନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ces hommes aux actions vertueuses dont le péché a pris fin, ceux-là, libérés de l'illusion des dualités, M'adorent, fermes dans leurs vœux." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 29 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये । ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥ ७.२९ ॥ IAST transliteration jarāmaraṇamōkṣāya mām āśritya yatanti yē | tē brahma tad viduḥ kr̥tsnam adhyātmaṃ karma cākhilam || 7.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜରାମରଣମୋକ୍ଷାୟ ମାମାଶ୍ରିତ୍ୟ ୟତନ୍ତି ୟେ | ତେ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଵିଦୁଃ କୃତ୍ସ୍ନମଧ୍ୟାତ୍ମଂ କର୍ମ ଚାଖିଲମ୍ || ୨owner୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who take refuge in Me and strive for deliverance from old age and death, come to know that Brahman, and the entire Adhyatma, and all integral Action." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ (ଜରା) ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ମୋର ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରି ସାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ, ସମଗ୍ର ଅଧ୍ୟାତ୍ମ (ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ) କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜାଣିପାରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui cherchent refuge en Moi et s'efforcent d'obtenir la libération de la vieillesse et de la mort, en viennent à connaître ce Brahman, et l'Adhyatma tout entier, et l'Action intégrale." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 30 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः । प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥ ७.३० ॥ IAST transliteration sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca yē viduḥ | prayāṇakālē ’pi ca māṃ tē vidur yuktacētasaḥ || 7.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ସାଧିଭୂତାଧିଦୈବଂ ମାଂ ସାଧିୟଜ୍ଞଂ ଚ ୟେ ବିଦୁଃ | ପ୍ରୟାଣକାଲେଽପି ଚ ମାଂ ତେ ବିଦୁର୍ୟୁକ୍ତଚେତସଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who know Me as the Adhibhuta (the cosmic basis), the Adhidaiva (the divine power), and the Adhiyajna (the lord of sacrifice), know Me even at the hour of departure, their minds integrated in concentration." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଅଧିଭୂତ (ଜଗତର ଭୌତିକ ସତ୍ତା), ଅଧିଦୈବ (ଦୈବୀ ଶକ୍ତି) ଏବଂ ଅଧିଯଜ୍ଞ (ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସ୍ଵାମୀ) ର ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଚିତ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକମାନେ ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ (ପ୍ରୟାଣକାଲେ) ମଧ୍ୟ ମୋର ସେହି ସ୍ଵରୂପକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅନୁଭବ ବା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui Me connaissent comme l'Adhibhuta, l'Adhidaiva, et l'Adhiyajna, Me connaissent même à l'heure du départ, leur mental étant intégré dans la concentration." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे ज्ञानविज्ञानयोगो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 8/ Chapter 8 - The Immutable Brahman Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 1 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम । अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ ८.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — kiṃ tad brahma kim adhyātmaṃ kiṃ karma puruṣōttama | adhibhūtaṃ ca kiṃ prōktam adhidaivaṃ kim ucyatē || 8.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | କିଂ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ କିମଧ୍ୟାତ୍ମଂ କିଂ କର୍ମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ | ଅଧିଭୂତଂ ଚ କିଂ ପ୍ରୋକ୍ତମଧିଦୈବଂ କିମୁଚ୍ୟତେ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: What is that Brahman? What is Adhyatma (the self-existence)? What is Action (Karma), O Purushottama (Supreme Soul)? And what is declared to be Adhibhuta (the cosmic basis)? What is called Adhidaiva (the divine power)?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ସେହି ବ୍ରହ୍ମ କଣ? ଅଧ୍ୟାତ୍ମ (ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ) କଣ? ଏବଂ କର୍ମ କଣ? ଅଧିଭୂତ ନାମରେ କାହାକୁ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଅଧିଦୈବ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Qu'est-ce que ce Brahman ? Qu'est-ce que l'Adhyatma ? Qu'est-ce que l'Action (Karma), ô Purushottama ? Et qu'est-ce qui est déclaré être l'Adhibhuta ? Qu'appelle-t-on l'Adhidaiva ?" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 2 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन । प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ ८.२ ॥ IAST transliteration adhiyajñaḥ kathaṃ kō ’tra dēhē ’smin madhusūdana | prayāṇakālē ca kathaṃ jñēyō ’si niyatātmabhiḥ || 8.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧିଯଜ୍ଞଃ କଥଂ କୋଽତ୍ର ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ମଧୁସୂଦନ | ପ୍ରଯାଣକାଲେ ଚ କଥଂ ଜ୍ଞେୟୋଽସି ନିୟତାତ୍ମଭିଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Who is Adhiyajna (the lord of sacrifice) here in this body, and how is he so, O Madhusudana? And how, at the hour of departure, art Thou to be known by the self-controlled?" Odia Translation "ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଏହି ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଅଧିଯଜ୍ଞ କିଏ ଏବଂ ସେ କିପରି ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି? ଆଉ ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ (ଜୀବନର ଅନ୍ତ୍ୟକାଳରେ) ସଂଯମିତ ଚିତ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଆପଣ କିପରି ଜ୍ଞେୟ ହୁଅନ୍ତି (ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣି ହୁଏ)?" French Translation (Traduction en Français) "Qui est l'Adhiyajna ici dans ce corps, et comment l'est-il, ô Madhusudana ? Et comment, à l'heure du départ, es-Tu connu par ceux qui se maîtrisent ?" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 3 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते । भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ८.३ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvō ’dhyātmam ucyatē | bhūtabhāvōdbhavakarō visargaḥ karmasañjñitaḥ || 8.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ସ୍ଵଭାବୋଽଧ୍ୟାତ୍ମମୁଚ୍ୟତେ | ଭୂତଭାବୋଦ୍ଭବକରୋ ବିସର୍ଗଃ କର୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: The Imperishable is the Supreme Brahman; its inherent nature (self-existence) is called Adhyatma; the creative force which brings all existences into being is called Action (Karma)." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ପରମ ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ଵ ହିଁ ହେଉଛନ୍ତି 'ବ୍ରହ୍ମ'; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବର ନିଜସ୍ଵ ଭାବ ବା ସ୍ଵଭାବକୁ 'ଅଧ୍ୟାତ୍ମ' କୁହାଯାଏ I ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ତ୍ୟାଗ ବା ସୃଷ୍ଟିରୂପକ ଚେଷ୍ଟାକୁ 'କର୍ମ' ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: L'Impérissable est le Brahman Suprême ; sa nature propre est appelée Adhyatma ; la force créatrice qui donne naissance aux existences est appelée Action (Karma)." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 4 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् । अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ८.४ ॥ IAST transliteration adhibūtaṃ kṣarō bhāvaḥ puruṣaś cādhidaivatam | adhiyañjō ’ham ēvātra dēhē dēhabhṛtāṃ vara || 8.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧିଭୂତଂ କ୍ଷରୋ ଭାବଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚାଧିଦୈବତମ୍ | ଅଧିଯଜ୍ଞୋଽହମେବାତ୍ର ଦେହେ ଦେହଭୃତାଂ ବର || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Adhibhuta is the mutable existence (the perishable nature), and Adhidaiva is the cosmic Spirit (Purusha); I Myself am the Adhiyajna here in the body, O best of the embodied!" Odia Translation "ହେ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ବିନାଶଶୀଳ ଜଡ଼ ପଦାର୍ଥ ସମୂହ ହେଉଛି 'ଅଧିଭୂତ', ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ସମଷ୍ଟି ଚେତନ ପୁରୁଷ (ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ) ହେଉଛନ୍ତି 'ଅଧିଦୈବ' I ଏବଂ ଏହି ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାକ୍ଷୀ ସ୍ଵରୂପ ବିରାଜମାନ କରୁଥିବା ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ ହିଁ 'ଅଧିଯଜ୍ଞ' ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'Adhibhuta est l'existence muable (la nature périssable), et l'Adhidaiva est l'Esprit cosmique (Purusha) ; Je suis Moi-même l'Adhiyajna ici dans le corps, ô le meilleur des êtres incarnés !" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 5 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् । यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ८.五 ॥ IAST transliteration antakālē ca mām ēva smaran muktvā kalēvaram | yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāsty atra saṃśayaḥ || 8.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ତକାଲେ ଚ ମାମେବ ସ୍ମରନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା କଲେବରମ୍ | ୟଃ ପ୍ରୟାତି ସ ମଦ୍ଭାବଂ ୟାତି ନାସ୍ତ୍ୟତ୍ର ସଂଶୟଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who at the time of death leaves his body, remembering Me alone, goes forth to My state of being; there is no doubt about this." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ଅନ୍ତ୍ୟକାଳରେ (ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ) କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସ୍ମରଣ କରି ନିଜର ଭୌତିକ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରୟାଣ କରେ, ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋରି ସ୍ଵରୂପକୁ (ମଦ୍ଭାବମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ମାତ୍ର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui, au moment de la mort, quitte son corps en Se souvenant de Moi seul, s'en va vers Mon état d'être ; il n'y a aucun doute à ce sujet." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 6 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् । तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ८.६ ॥ IAST transliteration yaṃ yaṃ vāpi smaran bhāvaṃ tyajaty antē kalēvaram | taṃ tam evaiti kauntēya sadā tadbhāvabhāvitaḥ || 8.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଂ ୟଂ ବାପି ସ୍ମରନ୍ଭାବଂ ତ୍ୟଜତ୍ୟନ୍ତେ କଲେବରମ୍ | ତଂ ତମେବୈତି କୌନ୍ତେୟ ସଦା ତଦ୍ଭାବଭାବିତଃ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For whatever state of being a man remembers when he leaves his body at the end, to that same state he goes, O son of Kunti, because of his constant absorption in that state." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବିଷୟ ବା ଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ, ଜୀବନସାରା ସେହି ଭାବରେ ଭାବିତ (ଅଭ୍ୟସ୍ତ) ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେହି ସମାନ ସ୍ଥିତି ବା ଜନ୍ମକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Car quel que soit l'état d'être qu'un homme rappelle quand il quitte son corps à la fin, vers ce même état il s'en va, ô fils de Kunti, en raison de sa constante absorption dans cet état." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 7 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्यच । मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयम् ॥ ८.७ ॥ IAST transliteration tasmāt sarvēṣu kālēṣu mām anusmara yudhya ca | mayyarpitamanōbuddhir mām evaiṣyasy asaṃśayam || 8.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବେଷୁ କାଲେଷୁ ମାମନୁସ୍ମର ୟୁଧ୍ୟ ଚ | ମୟ୍ୟର୍ପିତମନୋବୁଦ୍ଧିର୍ମାମେବୈଷ୍ୟସ୍ୟସଂଶୟମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore at all times remember Me and fight; with thy mind and understanding fixed on Me, thou shalt surely come to Me without doubt." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ସବୁ ସମୟରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସ୍ମରଣ କର ଏବଂ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ କର I ମୋଠାରେ ନିଜର ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରିଦେଲେ, ତୁମେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, en tout temps, souviens-Toi de Moi et combats ; le mental et l'intelligence fixés sur Moi, tu viendras sûrement à Moi sans aucun doute." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 8 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना । परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ८.८ ॥ IAST transliteration abhyāsayōgayuktēna cētasā nānyagāminā | paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan || 8.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଭ୍ୟାସୟୋଗୟୁକ୍ତେନ ଚେତସା ନାନ୍ୟଗାମିନା | ପରମଂ ପୁରୁଷଂ ଦିବ୍ୟଂ ୟାତି ପାର୍ଥାନୁଚିନ୍ତୟନ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With a mind disciplined by the Yoga of constant practice, not wandering after anything else, meditating on the Supreme Divine Spirit, one goes to Him, O Partha." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଅଭ୍ୟାସଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଧାବିତ ହେଉନଥିବା (ଏକାଗ୍ର) ଚିତ୍ତ ଦ୍ଵାରା, ଯିଏ ନିରନ୍ତର ସେହି ଦିବ୍ୟ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କରି ପରମ ସ୍ଵରୂପକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le mental discipliné par le Yoga d'une pratique constante, ne s'égarant vers rien d'autre, méditant sur l'Esprit Divin Suprême, on va à Lui, ô Partha." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 9 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कविं पुराणमनुशासितारम् अणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः । सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ८.९ ॥ IAST transliteration kaviṃ purāṇam anuśāsitāram aṇōraṇīyāṃsam anusmarēd yaḥ | sarvasya dhātāram acintyarūpam ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || 8.9 || Sanskrit Verse in Odia Script କବିଂ ପୁରାଣମନୁଶାସିତାରମ୍ ଅଣୋରଣୀୟାଂସମନୁସ୍ମରେଦ୍ୟଃ | ସର୍ବସ୍ୟ ଧାତାରମଚିନ୍ତ୍ୟରୂପମ୍ ଆଦିତ୍ୟବର୍ଣ୍ଣଂ ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who meditates on the Seer (Omniscient), the Ancient, the Ruler, minuter than the atom, the Sustainer of all, whose form is unthinkable, resplendent like the sun, beyond the darkness—" Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଜ୍ଞ (କବିମ୍), ସନାତନ (ପୁରାଣମ୍), ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ନିୟନ୍ତା, ଅଣୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ (ଅଣୋରଣୀୟାଂସମ୍), ସମସ୍ତଙ୍କର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଅଚିନ୍ତନୀୟ ସ୍ଵରୂପ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସ୍ଵୟଂପ୍ରକାଶ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ—" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui médite sur le Voyant, l'Antique, le Régent, plus infime que l'atome, le Soutien de tout, dont la forme est impensable, resplendissant comme le soleil, au-delà des ténèbres —" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 10 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रयाणकाले मनसाचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव । भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ८.१० ॥ IAST reflex prayāṇakālē manasācalēna bhaktyā yuktō yōgabalēna caiva | bhruvōrmadhyē prāṇam āvēśya samyak sa taṃ paraṃ puruṣam upaiti divyam || 8.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଯାଣକାଲେ ମନସାଚଲେନ ଭକ୍ତ୍ୟା ୟୁକ୍ତୋ ୟୋଗବଲେନ ଚୈବ | ଭ୍ରୁବୋର୍ମଧ୍ୟେ ପ୍ରାଣମାବେଶ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ସ ତଂ ପରଂ ପୁରୁଷମୁପୈତି ଦିବ୍ୟମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—at the hour of departure, with an unmoving mind, integrated in devotion and by the power of Yoga, drawing the vital breath (prana) perfectly into the centre between the eyebrows, he attains to that Supreme Divine Spirit." Odia Translation "—ସେହି ସାଧକ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଅଚଳ ମନ ଦ୍ଵାରା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଏବଂ ଯୋଗବଳ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ଦୁଇ ଭ୍ରୂଲତା ମଧ୍ୟରେ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେହି ଦିବ୍ୟ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—à l'heure du départ, le mental immobile, intégré dans la dévotion et par la puissance du Yoga, ramenant le souffle vital parfaitement au centre entre les sourcils, il atteint cet Esprit Divin Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 11 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदक्षरं वेदविदो वदन्ति विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्यामी ॥ ८.११ ॥ IAST transliteration yad akṣaraṃ vēdavidō vadanti viśanti yad yatayō vītarāgāḥ | yad icchantō brahmacaryaṃ caranti tat tē padaṃ saṅgrahēṇa pravakṣyāmi || 8.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦକ୍ଷରଂ ବେଦବିଦୋ ବଦନ୍ତି ବିଶନ୍ତି ୟଦ୍ୟତୟୋ ବୀତରାଗାଃ | ୟଦିଚ୍ଛନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟଂ ଚରନ୍ତି ତତ୍ତେ ପଦଂ ସଂଗ୍ରହେଣ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That which the knowers of the Veda call the Imperishable, into which enter the ascetics from whom passion has passed away, desiring which they practice the holy life (Brahmacharya), that status I will declare to thee in brief." Odia Translation "ବେଦଜ୍ଞ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯାହାକୁ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ ପରମପଦ) ବୋଲି କହନ୍ତି, ଆସକ୍ତିରହିତ ସଂଯମୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାକୁ ପାଇବା କାମନାରେ ସାଧକମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେହି ପରମ ପଦରୂପକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Ce que les connaisseurs du Veda appellent l'Impérissable, là où entrent les ascètes de qui la passion s'est éloignée, désirant quoi ils pratiquent la vie sainte, cet état Je te le déclarerai brièvement." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 12 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च । मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥ ८.१२ ॥ IAST transliteration sarvadvārāṇi saṃyamya manō hr̥di nirudhya ca | mūrdhny ādhāyātmanaḥ prāṇam āsthitō yōgadhāraṇām || 8.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଦ୍ଵାରାଣି ସଂୟମ୍ୟ ମନୋ ହୃଦି ନିରୁଧ୍ୟ ଚ | ମୂର୍ଧ୍ନ୍ୟାଧାୟାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଣମାସ୍ଥିତୋ ୟୋଗଧାରଣାମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having closed all the gates of the body, having pent up the mind in the heart, and drawing the vital breath (prana) into the head, established in the concentration of Yoga," Odia Translation "ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଦ୍ଵାରକୁ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରି, ମନକୁ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରଖି ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ମସ୍ତକରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଦୃଢ଼ ଯୋଗଧାରଣାରେ ସମାହିତ ହୋଇ," French Translation (Traduction en Français) "Ayant fermé toutes les portes du corps, ayant enfermé le mental dans le cœur, et ramenant le souffle vital dans la tête, établi dans la concentration du Yoga," Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 13 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् । यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥ ८.१३ ॥ IAST transliteration ōm ity ēkākṣaraṃ brahma vyāharan mām anusmaran | yaḥ prayāti tyajan dēhaṃ sa yāti paramāṃ gatim || 8.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଓମିତ୍ୟେକାକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ୟାହରନ୍ମାମանୁସ୍ମରନ୍ | ୟଃ ପ୍ରୟାତି ତ୍ୟଜନ୍ଦେହଂ ସ ୟାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Uttering the sacred syllable OM, which is the Brahman, and remembering Me, he who goes forth, leaving the body, attains to the highest goal." Odia Translation "ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ବାଚକ ସେହି ଏକାକ୍ଷର 'ଓଁ' (OM) ଧ୍ଵନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏବଂ ମୋର ସ୍ଵରୂପକୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରି, ଯେଉଁ ସାଧକ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରୟାଣ କରେ, ସେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Prononçant la syllabe sacrée OM, qui est le Brahman, et Se souvenant de Moi, celui qui s'en va, en quittant son corps, atteint le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 14 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः । तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ ८.१४ ॥ IAST transliteration ananyacētāḥ satataṃ yō māṃ smarati nityaśaḥ | tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yōginaḥ || 8.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ୟଚେତାଃ ସତତଂ ୟୋ ମାଂ ସ୍ମରତି ନିତ୍ୟଶଃ | ତସ୍ୟାହଂ ସୁଲଭଃ ପାର୍ଥ ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତସ୍ୟ ୟୋଗିନଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who constantly remembers Me with an undivided heart, daily and ever, for him I am easily attainable, O Partha, for the Yogin who is ever integrated." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ଅନନ୍ୟମନା ଭକ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ସର୍ବଦା ନିରନ୍ତର କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେହି ସଦା ଯୋଗଯୁକ୍ତ (ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତସ୍ୟ) ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅତି ସହଜରେ ଲଭ୍ୟ ବା ସୁଲଭ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui Se souvient constamment de Moi avec un cœur sans partage, quotidiennement et toujours, pour lui Je suis facilement accessible, ô Partha, pour le Yogi qui est à jamais intégré." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 15 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् । नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ ८.१five ॥ IAST transliteration mām upētya punarjanma duḥkhālayam aśāśvatam | nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ || 8.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାମୁପେତ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁଃଖାଲୟମଶାଶ୍ଵତମ୍ | ନାପ୍ନୁବନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଃ ସଂସିଦ୍ଧିଂ ପରମାଂ ଗତାଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having come to Me, these great souls (Mahatmas) fall not again into rebirth, which is a transient home of sorrow, for they have reached the highest perfection." Odia Translation "ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେହି ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଦୁଃଖର ଆଳୟ ତଥା କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର (ଅଶାଶ୍ଵତମ୍) ଏହି ସଂସାରରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "M'ayant atteint, ces grandes âmes ne retombent plus dans la réincarnation, qui est une demeure transitoire de douleur, car ils ont atteint la plus haute perfection." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 16 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन । मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ८.१६ ॥ IAST transliteration ābrahmabhūvanāl lōkāḥ punarāvartinō ’rjuna | mām upētya tu kauntēya punarjanma na vidyatē || 8.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆବ୍ରହ୍ମଭୁବନାଲ୍ଲୋକାଃ ପୁନରାବର୍ତିନୋଽର୍ଜୁନ | ମାମୁପେତ୍ୟ ତୁ କୌନ୍ତେୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ବିଦ୍ୟତେ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Up to the highest sphere of the world of Brahman, all worlds are subject to return, O Arjuna; but having come to Me, O son of Kunti, rebirth is known no more." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଲୋକ ପୁନରାବର୍ତ୍ତନଶୀଳ (ଅର୍ଥାତ୍ ସେଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବାକୁ ପଡ଼େ); ମାତ୍ର ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜୀବର ଆଉ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Jusqu'à la plus haute sphère du monde de Brahman, tous les mondes sont sujets au retour, ô Arjuna ; mais M'ayant atteint, ô fils de Kunti, la réincarnation n'est plus connue." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 17 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः । रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ ८.१७ ॥ IAST transliteration sahasrayugaparyantam ahar yad brahmaṇō viduḥ | rātriṃ yugasahasrāntāṃ tē ’hōrātravidō janāḥ || 8.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ସହସ୍ରୟୁଗପର୍ୟନ୍ତମହର୍ୟଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବିଦୁଃ | ରାତ୍ରିଂ ୟୁଗସହସ୍ରାନ୍ତାଂ ତେଽହୋରାତ୍ରବିଦୋ ଜନାଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who know that the day of Brahma is of a thousand ages duration, and that his night also is of a thousand ages, they are the men who know day and night." Odia Translation "ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଏକ ହଜାର ଚତୁର୍ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ରାତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଏକ ହଜାର ଚତୁର୍ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷମାନେ ହିଁ ସମୟର (ଦିନ ଓ ରାତିର) ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui savent que le jour de Brahman est d'une durée de mille âges, et que sa nuit est aussi de mille âges, ce sont les hommes qui connaissent le jour et la nuit." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 18 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे । रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ ८.१८ ॥ IAST transliteration avyaktād vyaktayaḥ sarvāḥ prabhavanty aharāgamē | rātryāgamē pralīyantē tatraivāvyaktasañjñakē || 8.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ୟକ୍ତାଦ୍ବ୍ୟକ୍ତୟଃ ସର୍ବାଃ ପ୍ରଭବନ୍ତ୍ୟହରାଗମେ | ରାତ୍ର୍ୟାଗମେ ପ୍ରଲୀୟନ୍ତେ ତତ୍ରୈବାବ୍ୟକ୍ତସଂଜ୍ଞକେ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "At the coming of the Day all manifestations come forth from the unmanifest; at the coming of the Night they dissolve in that same which is called the unmanifest." Odia Translation "ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ (ଅହରାଗମେ) ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜଗତ ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତ (ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରକୃତି) ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ନାମକ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରଣରେ ହିଁ ପୁନର୍ବାର ବିଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "À la venue du Jour, toutes les manifestations sortent du non-manifeste ; à la venue de la Nuit, elles se dissolvent dans cela même qu'on appelle le non-manifeste." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 19 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते । रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥ ८.१९ ॥ IAST transliteration bhūtagrāmaḥ sa ēvāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyatē | rātryāgamē ’vaśaḥ pārtha prabhavaty aharāgamē || 8.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୂତଗ୍ରାମଃ ସ ଏବାୟଂ ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଲୀୟେତ | ରାତ୍ର୍ୟାଗମେଽବଶଃ ପାର୍ଥ ପ୍ରଭବତ୍ୟହରାଗମେ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This same multitude of existences, coming repeatedly into being, dissolves helplessly at the coming of the Night, O Partha, and comes forth again at the coming of the Day." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ସେହି ଏହି ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ (ଭୂତଗ୍ରାମଃ) ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରକୃତିର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ (ଅବଶଃ), ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ରାତ୍ରି ଆଗମନରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ଦିନର ଆଗମନରେ ପୁନର୍ବାର ଆପେ ଆପେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Cette même multitude d'existences, venant à l'être à maintes reprises, se dissout impuissante à la venue de la Nuit, ô Partha, et surgit de nouveau à la venue du Jour." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 20 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः । यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ ८.२० ॥ IAST transliteration paras tasmāt tu bhāvō ’nyō ’vyaktō ’vyaktāt sanātanaḥ | yaḥ sa sarvēṣu bhūtēṣu naśyatsu na vinaśyati || 8.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ପରସ୍ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଭାବୋଽନ୍ୟୋଽବ୍ୟକ୍ତୋଽବ୍ୟକ୍ତାତ୍ସନାତନଃ | ୟଃ ସ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ନଶ୍ୟତ୍ସୁ ନ ବିନଶ୍ୟତି || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But beyond this unmanifest there is another unmanifest eternal State of being which, when all existences perish, does not perish." Odia Translation "ମାତ୍ର ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଜଗତର ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରଣ (ଅବ୍ୟକ୍ତ) ଠାରୁ ଅତୀତ ଅନ୍ୟ ଏକ ସନାତନ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭାବ ଅଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ କଦାପି ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ (ତାହା ହିଁ ଅକ୍ଷର ପରମବ୍ରହ୍ମ)।" French Translation (Traduction en Français) "Mais au-delà de ce non-manifeste, il est un autre état d'être éternel non-manifesté qui, lorsque toutes les existences périssent, ne périt pas." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 21 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् । यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ८.२१ ॥ IAST transliteration avyaktō ’kṣara ity uktas tam āhuḥ paramāṃ gatim | yaṃ prāpya na nivartantē tad dhāma paramaṃ mama || 8.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ୟକ୍ତୋଽକ୍ଷର ଇତ୍ୟୁକ୍ତସ୍ତମାହୁଃ ପରମାଂ ଗତିମ୍ | ୟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନ ନିବର୍ତନ୍ତେ ତଦ୍ଧାମ ପରମଂ ମମ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This Unmanifest is called the Imperishable (Akshara); Him they declare to be the supreme goal, attaining to whom they return not; That is My supreme status of being." Odia Translation "ଯେଉଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ଅକ୍ଷର' (ଅବିନାଶୀ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ହିଁ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି I ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜୀବ ଆଉ ଏହି ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ ନାହିଁ, ତାହା ହିଁ ମୋର ପରମ ଧାମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce Non-Manifesté est appelé l'Impérissable (Akshara) ; Celui-là, ils ଦ୍ଲାରେନ୍ତ qu'Il est le but suprême, qu'ayant atteint ils ne reviennent plus ; Tel est Mon suprême état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 22 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया । यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ ८.२२ ॥ IAST transliteration puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyas tv ananyayā | yasyāntasthāni bhūtāni yēna sarvam idaṃ tatam || 8.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁରୁଷଃ ସ ପରଃ ପାର୍ଥ ଭକ୍ତ୍ୟା ଲଭ୍ୟସ୍ତୃନନ୍ୟୟା | ୟସ୍ୟାନ୍ତସ୍ଥାନି ଭୂତାନି ୟେନ ସର୍ବମିଦଂ ତତମ୍ || ୨cell୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This supreme Soul (Purusha), O Partha, is attainable by an undivided devotion alone, in whom all existences are situated and by whom all this world is extended." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଛି, ସେହି ପରମେଶ୍ଵର କେବଳ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି (ଏକାଗ୍ର ପ୍ରେମ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ce suprême Esprit (Purusha), ô Partha, est accessible par une dévotion sans partage seule, en qui toutes les existences sont situées et par qui tout ce monde est déployé." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 23 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः । प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामी भरतर्षभ ॥ ८.२३ ॥ IAST transliteration yatra kālē tv anāvr̥ttim āvr̥ttiṃ caiva yōginaḥ | prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha || 8.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍ର କାଲେ ତ୍ଵନାବୃତ୍ତିମାବୃତ୍ତିଂ ଚୈବ ୟୋଗିନଃ | | ପ୍ରୟାତା ୟାନ୍ତି ତଂ କାଲଂ ବକ୍ଷ୍ୟାମି ଭାରତର୍ଷଭ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Now at what times going forth, Yogins attain to the non-return and at what times to the return, that time I will declare to thee, O lord of the Bharatas." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେଉଁ ଯେଉଁ ମାର୍ଗ ବା କାଳରେ ପ୍ରୟାଣ କରି ଯୋଗୀମାନେ ଅପୁନରାବୃତ୍ତି (ମୋକ୍ଷ) କିମ୍ବା ପୁନରାବର୍ତ୍ତନ (ସଂସାରକୁ ଫେରିବା) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ଦୁଇଟିଯାକ କାଳ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବୁଝାଇ କହିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Maintenant, en quels temps s'en allant, les Yogis atteignent le non-retour et en quels temps le retour, ce temps Je te le déclarerai, ô chef des Bharatas." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 24 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତུର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् । तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ ८.२४ ॥ IAST transliteration agnir jyōtir ahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam | tatra prayātā gacchantī brahma brahmavidō janāḥ || 8.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତିରହଃ ଶୁକ୍ଲଃ ଷଣ୍ମାସା ଉତ୍ତରାୟଣମ୍ | ତତ୍ର ପ୍ରୟାତା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମବିଦୋ ଜନାଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Fire, light, day, the bright fortnight, the six months of the northern solstice (Uttarayana)—going forth then, the men who know the Brahman go to the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ନି ଅଭିମାନୀ, ଜ୍ୟୋତି ଅଭିମାନୀ, ଦିବସ ଅଭିମାନୀ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଭିମାନୀ ଏବଂ ଉତ୍ତରାୟଣର ଛଅମାସର ଅଭିମାନୀ ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାନ୍ତି, ସେହି ଦିବ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରୟାଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷମାନେ ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le feu, la lumière, le jour, la quinzaine claire, les six mois du solstice septentrional (Uttarayana) — s'en allant alors, les hommes qui connaissent le Brahman vont au Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 25 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् । तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ ८.२५ ॥ IAST transliteration dhūmō rātris tathā kr̥ṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam | tatra cāndramasaṃ jyōtir yōgī prāpya nivartatē || 8.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୂମୋ ରାତ୍ରିସ୍ତଥା କୃଷ୍ଣଃ ଷଣ୍ମାସା ଦକ୍ଷିଣାୟନମ୍ | ତତ୍ର ଚାନ୍ଦ୍ରମସଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ୟୋଗୀ ପ୍ରାପ୍ୟ ନିବର୍ତତେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Smoke, night, also the dark fortnight, the six months of the southern solstice (Dakshinayana)—attaining then to the lunar light, the Yogin returns." Odia Translation "ଯେଉଁ ମାର୍ଗରେ ଧୂମ, ରାତ୍ରି, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାୟନର ଛଅମାସର ଅଭିମାନୀ ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେହି ସାଂସାରିକ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରୟାଣ କରି କର୍ମଯୋଗୀ କେବଳ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକର ପ୍ରଭା ବା ସ୍ଵର୍ଗ ସୁଖ ପାଇ ପୁଣି ଏହି ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ।" French Translation (Traduction en Français) "La fumée, la nuit, ainsi que la quinzaine sombre, les six mois du solstice méridional (Dakshinayana) — atteignant alors la lumière lunaire, le Yogi revient." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 26 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते । एकया यात्यनावृत्तिम् अन्ययावर्तते पुनः ॥ ८.२६ ॥ IAST transliteration śuklakr̥ṣṇē gatī hy ētē jagataḥ śāśvatē matē | ēkayā yāty anāvr̥ttim anyayāvartatē punaḥ || 8.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣେ ଗତୀ ହ୍ୟେତେ ଜଗତଃ ଶାଶ୍ଵତେ ମତେ | ଏକୟା ୟାତ୍ୟନାବୃତ୍ତିମ୍ ଅନ୍ୟୟାବର୍ତତେ ପୁନଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These two paths, the bright and the dark, are deemed to be the eternal paths of the world; by the one a man goes to the non-return, by the other he returns again." Odia Translation "କାରଣ ଜଗତରେ ଏହି ଶୁକ୍ଳ (ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗ) ଏବଂ କୃଷ୍ଣ (ଭୋଗପ୍ରଦ କର୍ମମାର୍ଗ) ମାର୍ଗ ଦୁଇଟି ସନାତନ ଓ ଶାଶ୍ଵତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି I ପ୍ରଥମ ମାର୍ଗ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ମୋକ୍ଷ (ଅପୁନରାବୃତ୍ତି) ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ମାର୍ଗ ଦ୍ଵାରା ସେ ପୁନର୍ବାର ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ces deux chemins, le clair et le sombre, sont considérés comme les chemins éternels du monde ; par l'un l'homme va au non-retour, par l'autre il revient de nouveau." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 27 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नैते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्यति कश्चन । तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ ८.२७ ॥ IAST transliteration naitē sr̥tī pārtha jānan yōgī muhyati kaścana | tasmāt sarvēṣu kālēṣu yōgayuktō bhavārjuna || 8.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ନୈତେ ସୃତୀ ପାର୍ଥ ଜାନନ୍ ୟୋଗୀ ମୁହ୍ୟତି କଶ୍ଚନ | ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବେଷୁ କାଲେଷୁ ୟୋଗୟୁକ୍ତୋ ଭବାର୍ଜୁନ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowing these two paths, O Partha, no Yogin is ever deluded; therefore at all times be thou integrated in Yoga, O Arjuna!" Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ଦୁଇଟି ମାର୍ଗର ରହସ୍ୟକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିବା କୌଣସି ବି ଯୋଗୀ କଦାପି ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ବା ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ I ଏଥିପାଇଁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ସବୁ ସମୟରେ ନିରନ୍ତର ସମତ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିରୂପକ ଯୋଗରେ ସମାହିତ (ୟୋଗୟୁକ୍ତଃ) ହୋଇ ରୁହ।" French Translation (Traduction en Français) "Connaissant ces deux chemins, ô Partha, aucun Yogi n'est jamais égaré ; c'est pourquoi en tout temps sois intégré dans le Yoga, ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 28 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् । अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ ८.२८ ॥ IAST transliteration vēdēṣu yajñēṣu tapaḥsu caiva dānēṣu yat puṇyaphalaṃ pradiṣṭam | atyēti tat sarvam idaṃ viditvā yōgī paraṃ sthānam upaiti cādyam || 8.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦେଷୁ ୟଜ୍ଞେଷୁ ତପଃସୁ ଚୈବ ଦାନେଷୁ ୟତ୍ପୁଣ୍ୟଫଲଂ ପ୍ରଦିଷ୍ଟମ୍ | ଅତ୍ୟେତି ତତ୍ସର୍ବମିଦଂ ବିଦିତ୍ଵା ୟୋଗୀ ପରଂ ସ୍ଥାନମୁପୈତି ଚାଦ୍ୟମ୍ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The meritorious fruit which is declared in the Vedas, in sacrifices, in austerities and in gifts, the Yogin goes beyond all that, having known this, and attains to the Supreme Primeval Status." Odia Translation "ବେଦ ପାଠରେ, ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ଏବଂ ଦାନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳିବାର ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିରୂପିତ ହୋଇଛି, ଏହି ରହସ୍ୟ ଜାଣିବା ପରେ ଯୋଗୀ ସେହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ସେହି ଆଦି, ସନାତନ ପରମ ପଦ (ପରଂ ସ୍ଥାନମୁପୈତି ଚାଦ୍ୟମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le fruit méritoire qui est déclaré dans les Vedas, dans les sacrifices, dans les austérités et dans les dons, le Yogi va au-delà de tout cela, ayant connu cela, et atteint le Suprême et Antique État." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे अक्षरब्रह्मयोगो नाम अष्टमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 9/ Chapter 9. The King-Knowledge, The King-Secret Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 1 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे । ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ९.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — idaṃ tu tē guhyatamaṃ pravakṣyāmya nasūyavē | jñānaṃ vijñānasahitaṃ yaj jñātvā mōkṣyasē ’śubhāt || 9.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଇମଂ ତୁ ତେ ଗୁହ୍ୟତମଂ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମ୍ୟନସୂୟବେ | ଜ୍ଞାନଂ ବିଜ୍ଞାନସହିତଂ ୟଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷ୍ୟସେଽଶୁଭାତ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: What I am now about to declare to thee, who dost not cavil, is the most secret knowledge of all, the essential knowledge (Jnana) together with the manifest knowledge (Vijnana); knowing which thou shalt be delivered from evil." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ତୁମେ ଦୋଷଦର୍ଶନ ରହିତ (ଅସୂୟା ଶୂନ୍ୟ) ହୋଇଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ପରମ ଗୋପନୀୟ ଜ୍ଞାନ (ଗୁହ୍ୟତମମ୍) ଅନୁଭୂତି ସହିତ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଯାହାକୁ ଜାଣିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଅମଙ୍ଗଳ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ce que Je vais maintenant te déclarer, à toi qui ne critiques pas, est le secret le plus profond de tous, la connaissance essentielle (Jnana) unie à la connaissance manifeste (Vijnana) ; par laquelle connue tu seras délivré du mal." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 2 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् । प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥ ९.२ ॥ IAST transliteration rājavidyā rājaguhyaṃ pavitram idam uttamama | pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartum avyayama || 9.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ରାଜବିଦ୍ୟା ରାଜଗୁହ୍ୟଂ ପବିତ୍ରମିଦମୁତ୍ତମମ୍ | ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷାବଗମଂ ଧର୍ମ୍ୟଂ ସୁସୁଖଂ କର୍ତୁମବ୍ୟୟମ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This is the king-knowledge, the king-secret, the supreme purifier; it can be realized by direct intuitive experience, it is accordance with the Dharma, very easy to practice, and imperishable." Odia Translation "ଏହା ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ରାଜା (ରାଜବିଦ୍ୟା), ସମସ୍ତ ଗୋପନୀୟ ବିଷୟର ରାଜା (ରାଜଗୁହ୍ୟମ୍), ପରମ ପବିତ୍ର ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଧର୍ମାନୁକୂଳ, ସାଧନ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବ୍ୟୟ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est la science royale, le secret royal, le suprême purificateur ; il peut être réalisé par l'expérience intuitive directe, il est conforme au Dharma, très facile à pratiquer et impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 3 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप । अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवत्र्मनि ॥ ९.३ ॥ IAST transliteration aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya parantapa | aprāpya māṃ nivartantē mr̥tyusaṃsāravartmani || 9.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶ୍ରଦ୍ଧଧାନାଃ ପୁରୁଷା ଧର୍ମସ୍ୟାସ୍ୟ ପରନ୍ତପ | ଅପ୍ରାପ୍ଯ ମାଂ ନିବର୍ତନ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁସଂସାରବର୍ତ୍ମନି || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Men who have no faith in this Dharma, O scorcher of the foe, attain not unto Me, but return into the path of this world of death." Odia Translation "ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏହି ପରମ ଧର୍ମ ଉପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ନହୋଇ, ଏହି ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ଜନ୍ମ-ମରଣ ଚକ୍ରରୂପୀ ସଂସାର ମାର୍ଗରେ ବାରମ୍ବାର ବୁଲୁଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes qui n'ont pas de foi en ce Dharma, ô vainqueur des ennemis, ne parviennent pas jusqu'à Moi, mais reviennent sur le chemin de ce monde de mort." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 4 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना । मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः ॥ ९.४ ॥ IAST transliteration mayā tatam idaṃ sarvaṃ jagad avyaktamūrtinā | matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ tēṣv avasthitaḥ || 9.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟା ତତମିଦଂ ସର୍ବଂ ଜଗଦବ୍ୟକ୍ତମୂର୍ତିନା | ମତ୍ସ୍ଥାନି ସର୍ବଭୂତାନି ନ ଚାହଂ ତେଷ୍ଵବସ୍ଥିତଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By Me all this universe is pervaded in My unmanifested form; all existences are situated in Me, but I am not situated in them." Odia Translation "ମୋର ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ନିରାକାର ସ୍ଵରୂପ (ଅବ୍ୟକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା) ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Par Moi tout cet univers est pervade sous Ma forme non manifestée ; toutes les existences sont situées en Moi, mais Je ne suis pas situé en elles." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 5 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् । भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥ ९.५ ॥ IAST transliteration na ca matsthāni bhūtāni paśyā mē yōgam aiśvaram | bhūtabhṛn na ca bhūtasthō mamātmā bhūtabhāvanaḥ || 9.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚ ମତ୍ସ୍ଥାନି ଭୂତାନି ପଶ୍ୟ ମେ ୟୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍ | ଭୂତଭୃନ୍ନ ଚ ଭୂତସ୍ଥୋ ମମାତ୍ମା ଭୂତଭାବନଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And yet all existences are not situated in Me; behold My divine Yoga-power! My Self is the sustainer of all existences and it brings them into being, but it is not situated in them." Odia Translation "ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଦେଖ, ସେହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିତ ନୁହନ୍ତି; ମୋର ଏହି ପରମ ଅଲୌକିକ ଦୈବୀ ଶକ୍ତିକୁ (ୟୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍) ଦେଖ! ମୋର ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ (ଭୂତଭୃତ୍) ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦୌ ସ୍ଥିତ ନଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Et pourtant toutes les existences ne sont pas situées en Moi ; contemple Mon divin pouvoir de Yoga ! Mon Soi est le soutien de toutes les existences et Il les produit, mais Il n'est pas situé en elles." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 6 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् । तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥ ९.६ ॥ IAST transliteration yathākāśasthitō nityaṃ vāyuḥ sarvatragō mahān | tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānīty upadhāraya || 9.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥାକାଶସ୍ଥିତୋ ନିତ୍ୟଂ ବାୟୁଃ ସର୍ବତ୍ରଗୋ ମହାନ | ତଥା ସର୍ବାଣି ଭୂତାନି ମତ୍ସ୍ଥାନୀତ୍ୟୁପଧାରୟ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the mighty wind moving everywhere rests always in the ether (akasha), be assured that even so all existences rest in Me." Odia Translation "ସର୍ବତ୍ର ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମହାନ ବାୟୁ ସର୍ବଦା ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା ଜାଣିରଖ ଯେ ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ସର୍ବଦା ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme le vent puissant se mouvant partout réside toujours dans l'éther (akasha), sois assuré que de même toutes les existences résident en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 7 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम । कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥ ९.७ ॥ IAST transliteration sarvabhūtāni kauntēya prakr̥tiṃ yānti māmikām | kalpakṣayē punas tāni kalpādau visr̥jāmy aham || 9.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତାନି କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରକୃତିଂ ୟାନ୍ତି ମାମିକାମ୍ | କଳ୍ପକ୍ଷୟେ ପୁନସ୍ତାନି କଳ୍ପାଦୌ ବିସୃଜାମ୍ୟହମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All existences, O son of Kunti, return into My divine Nature (Prakriti) at the end of a cycle (Kalpa); and at the beginning of a cycle, I loose them forth again." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! କଳ୍ପର ଅବସାନରେ (ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ) ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରି ସ୍ଵକୀୟ ପ୍ରକୃତିରେ (ଜଡ଼ ଶକ୍ତିରେ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଆଉ ପୁନର୍ବାର କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Toutes les existences, ô fils de Kunti, reviennent dans Ma Nature divine (Prakriti) à la fin d'un cycle (Kalpa) ; et au commencement d'un cycle, Je les manifeste de nouveau." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 8 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः । भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात् ॥ ९.८ ॥ IAST transliteration prakr̥tiṃ svām avaṣṭabhya visr̥jāmi punaḥ punaḥ | bhūtagrāmam imaṃ kr̥tsnam avaśaṃ prakr̥tēr vaśāt || 9.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତିଂ ସ୍ଵାମବଷ୍ଟଭ୍ୟ ବିସୃଜାମି ପୁନଃ ପୁନଃ | ଭୂତଗ୍ରାମମିମଂ କୃତ୍ସ୍ନମବଶଂ ପ୍ରକୃତେର୍ବଶାତ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Leaning upon My own Nature, I loose forth repeatedly all this multitude of existences, helplessly bound by the law of Nature." Odia Translation "ମୁଁ ନିଜର ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ବା ସ୍ଵାଧୀନ କରି, ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବଶ ଓ ପରତନ୍ତ୍ର ହୋଇଥିବା (ଅବଶଃ) ଏହି ପ୍ରାଣୀ ସମୂହକୁ ବାରମ୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "M'appuyant sur Ma propre Nature, Je manifeste à maintes reprises toute cette multitude d'existences, impuissantes et soumises à la loi de la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 9 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବिଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय । उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९.९ ॥ IAST transliteration na ca māṃ tāni karmāņi nibadhnanti dhanañjaya | udāsīnavad āsīnam asaktaṃ tēṣu karmasu || 9.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚ ମାଂ ତାନି କର୍ମାଣି ନିବଧ୍ନନ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ | ଉଦାସୀନବଦାସୀନମସକ୍ତଂ ତେଷୁ କର୍ମସୁ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And these actions do not bind Me, O Dhananjaya, seated as I am as one neutral, unattached to these actions." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ସେହି ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ବିଶାଳ କର୍ମ ମୋତେ ଆଦୌ ଆବଦ୍ଧ କରେ ନାହିଁ; କାରଣ ମୁଁ ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସକ୍ତିରହିତ ଏବଂ ଜଣେ ଉଦାସୀନ (ତଟସ୍ଥ) ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ବିରାଜମାନ ଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Et ces actions ne M'enchaînent pas, ô Dhananjaya, assis que Je suis comme un être neutre, détaché de ces actions." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 10 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् । हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ ९.१० ॥ IAST transliteration mayādhyakṣēṇa prakr̥tiḥ sūyatē sacarācaram | hētunānēna kauntēya jagad viparivartatē || 9.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟାଧ୍ୟକ୍ଷେଣ ପ୍ରକୃତିଃ ସୂୟତେ ସଚରାଚରମ୍ | ହେତୁନାନେନ କୌନ୍ତେୟ ଜଗଦ୍ଵିପରିବର୍ତତେ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Under My presiding eye, Nature (Prakriti) brings forth the animate and the inanimate; by this cause, O son of Kunti, the world revolves." Odia Translation "ମୋର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ (ନିରୀକ୍ଷଣରେ) ମୋର ପ୍ରକୃତି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହି କାରଣରୁ ହିଁ ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚକ୍ର ନିରନ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Sous Mon œil directeur, la Nature (Prakriti) produit le mobile et l'immobile ; pour cette raison, ô fils de Kunti, le monde tourne." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 11 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् । परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम् ॥ ९.११ ॥ IAST transliteration avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanum āśritam | paraṃ bhāvam ajānantō mama bhūtamahēśvaram || 9.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବଜାନନ୍ତି ମାଂ ମୂଢା ମାନୁଷୀଂ ତନୁମାଶ୍ରିତମ୍ | ପରଂ ଭାବମଜାନନ୍ତୋ ମମ ଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The deluded despise Me when I take a human form, ignorant of My supreme state of being as the great Lord of all existences." Odia Translation "ମୋର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବ ତଥା ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପରମ ଈଶ୍ଵର (ଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍) ସ୍ଵରୂପକୁ ନଜାଣି, ମୂଢ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋତେ ମାନବ ଶରୀର ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ମନେ କରି ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les égarés Me méprisent lorsque Je prends une forme humaine, ignorants de Mon état d'être suprême en tant que grand Seigneur de toutes les existences." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 12 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः । राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः ॥ ९.१२ ॥ IAST transliteration mōghāśā mōghakarmāṇō mōghajñānā vicētasaḥ | rākṣasīm āsurīṃ caiva prakr̥tiṃ mōhinīṃ śritāḥ || 9.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୋଘାଶା ମୋଘକର୍ମାଣୋ ମୋଘଜ୍ଞାନା ବିଚେତସଃ | ରାକ୍ଷସୀମାସୁରୀଂ ଚୈବ ପ୍ରକୃତିଂ ମୋହିନୀଂ ଶ୍ରିତାଃ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Vain are their hopes, vain their actions, vain their knowledge, and they are devoid of discernment; they take refuge in the delusive nature of Rakshasas and Asuras." Odia Translation "ସେହିପରି ବିବେକହୀନ (ବିଚେତସଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଶା ବ୍ୟର୍ଥ, ସମସ୍ତ କର୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାଏ I ସେମାନେ କେବଳ ଚିତ୍ତକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ଏବଂ ଆସୁରିକ ପ୍ରକୃତିର ହିଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Vains sont leurs espoirs, vaines leurs actions, vaine leur connaissance, et ils sont dépourvus de discernement ; ils cherchent refuge dans la nature illusoire des Rakshasas et des Asuras." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 13 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः । भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥ ९.१३ ॥ IAST transliteration mahātmānas tu māṃ pārtha daivīṃ prakr̥tim āśritāḥ | bhajanty ananyamanasō jñātvā bhūtādim avyayam || 9.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହାତ୍ମାନସ୍ତୁ ମାଂ ପାର୍ଥ ଦୈବୀଂ ପ୍ରକୃତିମାଶ୍ରିତାଃ | ଭଜନ୍ତ୍ୟନନ୍ୟମନସୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭୂତାଦିମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the great souls (Mahatmas), O Partha, taking refuge in the divine Nature, worship Me with an undivided heart, knowing Me to be the imperishable source of all existences." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ପାର୍ଥ! ଦୈବୀ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଦି କାରଣ ତଥା ଅବ୍ୟୟ (ଅବିନାଶୀ) ବୋଲି ଜାଣି, ଅନନ୍ୟ ମନରେ (ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ) କେବଳ ମୋରି ଆରାଧନା ବା ଭକ୍ତି କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais les grandes âmes (Mahatmas), ô Partha, cherchant refuge dans la Nature divine, M'adorent d'un cœur sans partage, Me connaissant comme la source impérissable de toutes les existences." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 14 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः । नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥ ९.१४ ॥ IAST transliteration satataṃ kīrtayantō māṃ yatantaś ca dr̥ḍhavratāḥ | namasyantaś ca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsatē || 9.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତତଂ କୀର୍ତୟନ୍ତୋ ମାଂ ୟତନ୍ତଶ୍ଚ ଦୃଢ଼ବ୍ରତାଃ | ନମସ୍ୟନ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ୟା ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତା ଉପାସତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Always glorifying Me, striving with firm resolve, and bowing down before Me with devotion, they worship Me, ever integrated." Odia Translation "ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ମୋର ନାମ ଓ ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରି, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ରଖି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଯତ୍ନ କରି ଏବଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ମୋତେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି, ସଦା ଯୋଗଯୁକ୍ତ (ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତାଃ) ହୋଇ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Glorifiant sans cesse Mon nom, s'efforçant avec une ferme résolution, et se prosternant devant Moi avec dévotion, ils M'adorent, à jamais intégrés." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 15 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते । एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम् ॥ ९.१five ॥ IAST transliteration jñānayajñēna cāpy anyē yajantō mām upāsatē | ēkatvēna pr̥thaktvēna bahudhā viśvatōmukham || 9.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞେନ ଚାପ୍ୟନ୍ୟେ ୟଜନ୍ତୋ ମାମୁପାସତେ | ଏକତ୍ଵେନ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ବହୁଧା ବିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others also, offering the sacrifice of Knowledge, worship Me in My oneness, or in My multiplicity, or as the All-faced presence everywhere." Odia Translation "ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜ୍ଞାନୀ ସାଧକ ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି I ସେମାନେ ମୋତେ ଅଭେଦ ଭାବରେ ଏକାତ୍ମ (ଏକତ୍ଵେନ), ଭେଦ ଭାବରେ ପୃଥକ (ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ) କିମ୍ବା ବିଶ୍ଵରୂପରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ (ବିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍) ବୋଲି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres aussi, offrant le sacrifice de la Connaissance, M'adorent en Mon unité, ou en Ma multiplicité, ou comme la présence aux multiples visages en tous lieux." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 16 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् । मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥ ९.१६ ॥ IAST transliteration ahaṃ kratur ahaṃ yajñaḥ svadhāham aham auṣadham | mantrō ’ham aham ēvājyam aham agnir ahaṃ hutam || 9.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ କ୍ରତୁରହଂ ୟଜ୍ଞଃ ସ୍ଵଧାହମହମୌଷଧମ୍ | ମନ୍ତ୍ରୋଽହମହମେବାଜ୍ୟମହମଗ୍ନିରହଂ ହୁତମ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the ritual action, I am the sacrifice, I am the ancestral offering, I am the healing herb; I am the sacred formula (mantra), I am the clarified butter (ajya), I am the fire, and I am the offering poured." Odia Translation "ମୁଁ ଶ୍ରୌତଯଜ୍ଞ (କ୍ରତୁଃ), ମୁଁ ସ୍ମାର୍ତ୍ତଯଜ୍ଞ, ମୁଁ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ପିଣ୍ଡ ବା ଅନ୍ନ (ସ୍ଵଧା), ମୁଁ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ବା ଅନ୍ନ ସ୍ଵରୂପ; ମୁଁ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର, ମୁଁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଘୃତ (ଆଜ୍ୟମ୍), ମୁଁ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନି ଏବଂ ହୋମ କରାଯାଉଥିବା ଆହୁତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis l'action rituelle, Je suis le sacrifice, Je suis l'offrande ancestrale, Je suis l'herbe curative ; Je suis la formule sacrée (mantra), Je suis le beurre clarifié (ajya), Je suis le feu, et Je suis l'offrande versée." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 17 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः । वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव च ॥ ९.१७ ॥ IAST transliteration pitāham asya jagatō mātā dhātā pitāmahaḥ | vēdyaṃ pavitram ōṅkāra r̥k sāma yajur ēva ca || 9.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ପିତାହମସ୍ୟ ଜଗତୋ ମାତା ଧାତା ପିତାମହଃ | ବେଦ୍ୟଂ ପବିତ୍ରମୋଙ୍କାର ଋକ୍ସାମ ୟଜୁରେବ ଚ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the Father of this world, the Mother, the Sustainer, and the Grandsire; I am the object of knowledge, the Purifier, the sacred syllable OM, and also the Rik, the Sama and the Yajur (Vedas)." Odia Translation "ମୁଁ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତର ପିତା, ମାତା, ବିଧାତା (ଧାତା-ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା) ଏବଂ ପିତାମହ (ଜେଜେବାପା) ଅଟେ I ମୁଁ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ବସ୍ତୁ (ବେଦ୍ୟମ୍), ପବିତ୍ର କାରଣ ଓଁକାର, ଏବଂ ଋକ, ସାମ ତଥା ଯଜୁର୍ବେଦ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le Père de ce monde, la Mère, le Soutien, et le Grand-Père ; Je suis l'objet de la connaissance, le Purificateur, la syllabe sacrée OM, ainsi que le Rik, le Sama et le Yajur." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 18 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् । प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥ ९.१८ ॥ IAST transliteration gatir bhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhrūt | prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījam avyayam || 9.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗତିର୍ଭର୍ତା ପ୍ରଭୁଃ ସାକ୍ଷୀ ନିବାସଃ ଶରଣଂ ସୁହୃତ୍ | ପ୍ରଭବଃ ପ୍ରଲୟଃ ସ୍ଥାନଂ ନିଧାନଂ ବୀଜମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the Path, the Sustainer, the Lord, the Witness, the Abode, the Refuge, the Friend; I am the Origin, the Dissolution, the Ground, the Treasure-house, and the Imperishable Seed." Odia Translation "ମୁଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି (ଲକ୍ଷ୍ୟ), ସ୍ଵାମୀ (ଭର୍ତ୍ତା), ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଭୁ, ଶୁଭାଶୁଭର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥାନ, ପରମ ଶରଣାଗତ ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ମିତ୍ର (ସୁହୃତ୍) ଅଟେ I ମୁଁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ରଷ୍ଟା, ପ୍ରଳୟକର୍ତ୍ତା, ଆଧାର ସ୍ଥଳ, ନିଧାନ (ପ୍ରଳୟକାଳୀନ ଭଣ୍ଡାର) ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ବୀଜ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le Chemin, le Soutien, le Seigneur, le Témoin, la Demeure, le Refuge, l'Ami ; Je suis l'Origine, la Dissolution, le Fondement, le Réservoir, et la Semence Impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 19 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च । अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ ९.१९ ॥ IAST transliteration tapāmy aham ahaṃ varṣaṃ nigr̥hṇāmy utsr̥jāmi ca | amr̥taṃ caiva mr̥tyuś ca sad asac cāham arjuna || 9.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତପାମ୍ୟହମହଂ ବର୍ଷଂ ନିଗୃହ୍ଣାମ୍ୟୁତ୍ସୃଜାମି ଚ | ଅମୃତଂ ଚୈବ ମୃତ୍ୟୁଶ୍ଚ ସଦସଚ୍ଚାହମର୍ଜୁନ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I give heat, I withhold and send forth the rain; I am Immortality and also Death, I am Being (Sat) and Non-Being (Asat), O Arjuna!" Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୁଁ ହିଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ଜଗତକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରେ, ମୁଁ ହିଁ ଜଳକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ ଓ ପୁଣି ବୃଷ୍ଟି ରୂପରେ ବର୍ଷା କରାଏ I ମୁଁ ହିଁ ଜୀବର ଅମୃତତ୍ଵ ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁ ଅଟେ; ପ୍ରକାଶିତ ସତ ବା ଚେତନ ଏବଂ ଅପ୍ରକାଶିତ ଅସତ ବା ଜଡ଼ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je donne la chaleur, Je retiens et Je répands la pluie ; Je suis l'Immortalisé et aussi la Mort, Je suis l'Être (Sat) et le Non-Être (Asat), ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 20 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते । ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥ ९.२० ॥ IAST transliteration traividyā māṃ sōmapāḥ pūtapāpā yajñair iṣṭvā svargatiṃ prārthayantē | tē puṇyam āsādya surēndralōkam aśnanti divyān divi dēvabhōgān || 9.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରୈବିଦ୍ୟା ମାଂ ସୋମପାଃ ପୂତପାପା ୟଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗତିଂ ପ୍ରାର୍ଥୟନ୍ତେ | ତେ ପୁଣ୍ୟମାସାଦ୍ୟ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଲୋକମଶ୍ନନ୍ତି ଦିବ୍ୟାନ୍ଦିବି ଦେବଭୋଗାନ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The knowers of the three Vedas, the soma-drinkers, purified from sin, worshipping Me with sacrifices, pray for the way to heaven; they, reaching the holy world of the Lord of Gods (Indra), enjoy in heaven the divine feasts of the gods." Odia Translation "ତିନି ବେଦର କର୍ମକାଣ୍ଡ ଜାଣିଥିବା, ସୋମରସ ପାନ କରୁଥିବା ଓ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସକାମ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଆରାଧନା କରି ସ୍ଵର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି I ସେମାନେ ନିଜ ପୁଣ୍ୟବଳରେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଲୋକ (ସୁରେନ୍ଦ୍ରଲୋକ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଭୋଗସମୂହ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les connaisseurs des trois Vedas, les buveurs de soma, purifiés du péché, M'adorant par des sacrifices, prient pour obtenir le chemin du ciel ; eux, atteignant le monde saint du Seigneur des Dieux (Indra), jouissent dans le ciel des festins divins des dieux." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 21 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति । एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते ॥ ९.२१ ॥ IAST transliteration tē taṃ bhūktvā svargalōkaṃ viśālaṃ kṣīṇē puṇyē martyalōkaṃ viśanti | ēvaṃ trayīdharmam anuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhantē || 9.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେ ତଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ବିଶାଲଂ କ୍ଷୀଣେ ପୁଣ୍ୟେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକଂ ବିଶନ୍ତି | ଏବଂ ତ୍ରୟୀଧର୍ମମନୁପ୍ରପନ୍ନା ଗତାଗତଂ କାମକାମା ଲଭନ୍ତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They, having enjoyed that spacious world of heaven, when their merit is exhausted, enter again the world of mortals; thus following the law of the three Vedas, seekers of desires, they attain to a succession of going and coming." Odia Translation "ସେମାନେ ସେହି ବିଶାଳ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକର ସୁଖ ସମୂହ ଉପଭୋଗ କରିସାରିବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ ପୁନର୍ବାର ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବରେ, ତିନି ବେଦର ସକାମ କର୍ମକାଣ୍ଡକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଭୋଗଭିଳାସୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସଂସାରରେ କେବଳ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ଯାତାୟାତ (ଗତାଗତମ୍) ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Eux, ayant joui de ce vaste monde du ciel, lorsque leur mérite est épuisé, entrent de nouveau dans le monde des mortels ; ainsi, suivant la loi des trois Vedas, chercheurs de désirs, ils n'obtiennent qu'une succession d'allées et de venues." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 22 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते । तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ९.२२ ॥ IAST transliteration ananyāś cintayantō māṃ yē janāḥ paryupāsatē | tēṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yōgakṣēmaṃ vahāmy aham || 9.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ୟାଶ୍ଚିନ୍ତୟନ୍ତୋ ମାଂ ୟେ ଜନାଃ ପର୍ୟୁପାସତେ | ତେଷାଂ ନିତ୍ୟାଭିୟୁକ୍ତାନାଂ ୟୋଗକ୍ଷେମଂ ବହାମ୍ୟହମ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those men who, turning to Me with undivided mind, worship Me in all ways, of those ever integrated, I Myself secure and carry what they have and what they lack (Yoga-kshema)." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଅନନ୍ୟମନା ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତମାନେ ନିରନ୍ତର କେବଳ ମୋରି ଚିନ୍ତନ କରି ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେହି ସଦା ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଯୋଗ (ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁର ପ୍ରାପ୍ତି) ଏବଂ କ୍ଷେମର (ପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁର ସୁରକ୍ଷା) ଦାୟିତ୍ଵ ମୁଁ ନିଜେ ବହନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ces hommes qui, se tournant vers Moi d'un esprit sans partage, M'adorent en tous points, de ceux-là qui sont à jamais intégrés, Je高 assure et porte Moi-même ce qu'ils possèdent et ce qui leur manque (Yoga-kshema)." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 23 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script येऽप्यन्यदेवताभक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः । तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥ ९.२३ ॥ IAST transliteration yē ’py anyadēvatābhaktā yajantē śraddhayānvitāḥ | tē ’pi mām ēva kauntēya yajanty avidhipūrvakam || 9.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେଽପ୍ୟନ୍ୟଦେବତାଭକ୍ତା ୟଜନ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧୟାନ୍ଵିତାଃ | ତେଽପି ମାମେବ କୌନ୍ତେୟ ୟଜନ୍ତ୍ୟବିଧିପୂର୍ବକମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even those who are devotees of other gods and worship them endowed with faith, they too worship Me, O son of Kunti, though not in the true law." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଅନ୍ୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ବାସ୍ତବରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହିଁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ସେହି ପୂଜା ଅବିଧିପୂର୍ବକ (ଯଥାର୍ଥ ନିୟମର ରହିତ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Même ceux qui sont dévots d'autres dieux et les adorent doués de foi, eux aussi M'adorent, ô fils de Kunti, bien que ce ne soit pas selon la vraie loi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 24 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च । न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥ ९.२४ ॥ IAST transliteration ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhōktā ca prabhur ēva ca | na tu mām abhijānanti tattvēnātaś cyavanti tē || 9.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ ହି ସର୍ବୟଜ୍ଞାନାଂ ଭୋକ୍ତା ଚ ପ୍ରଭୁରେବ ଚ | ନ ତୁ ମାମଭିଜାନନ୍ତି ତତ୍ତଵେନାତଶ୍ଚ୍ୟବନ୍ତି ତେ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For I am the enjoyer and also the Lord of all sacrifices; but they know Me not in the Truth, and therefore they fall." Odia Translation "କାରଣ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରକୃତ ଭୋକ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ହିଁ ହେଉଛି ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ I ମାତ୍ର ସାଂସାରିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୋର ଏହି ସତ୍ୟ ସ୍ଵରୂପକୁ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏଣୁ ସେମାନେ ପରମ ସଦ୍ଗତିରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ସଂସାରରେ ବାରମ୍ବାର ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Car Je suis le bénéficiaire et aussi le Seigneur de tous les sacrifices ; mais ils ne Me connaissent pas dans la Vérité, et c'est pourquoi ils tombent." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 25 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यान्ति देवव्रता देवान्पितॄन्यान्ति पितृव्रताः । भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥ ९.२५ ॥ IAST transliteration yānti dēvavratā dēvān pitr̥̄n yānti pitr̥vratāḥ | bhūtāni yānti bhūtējyā yānti madyājinō ’pi mām || 9.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟାନ୍ତି ଦେବବ୍ରତା ଦେବାନ୍ପିତୄନ୍ୟାନ୍ତି ପିତୃବ୍ରତାଃ | ଭୂତାନି ୟାନ୍ତି ଭୂତେଜ୍ୟା ୟାନ୍ତି ମଦ୍ୟାଜିନୋଽପି ମାଂ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The worshippers of the gods go to the gods; the worshippers of the ancestors go to the ancestors; the worshippers of the spirits go to the spirits; and My worshippers come to Me." Odia Translation "ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, పିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପିତୃଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ପ୍ରେତ-ଆତ୍ମା ବା ଭୂତମାନଙ୍କର ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି ଭୂତଲୋକ ପାଆନ୍ତି I ମାତ୍ର ମୋର ଆରାଧନା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ (ମଦ୍ୟାଜିନଃ) କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les adorateurs des dieux vont aux dieux ; les adorateurs des ancêtres vont aux ancêtres ; les adorateurs des esprits vont aux esprits ; et Mes adorateurs viennent à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 26 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ ९.२६ ॥ IAST transliteration patraṃ puṣpaṃ phalaṃ tōyaṃ yō mē bhaktyā prayacchati | tad ahaṃ bhaktyupahr̥tam aśnāmi prayatātmanaḥ || 9.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ପତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ତୋୟଂ ୟୋ ମେ ଭକ୍ତ୍ୟା ପ୍ରୟଚ୍ଛତି | ତଦହଂ ଭକ୍ତ୍ୟୁପହୃତମଶ୍ନାମି ପ୍ରୟତାତ୍ମନଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whosoever offers to Me with devotion a leaf, a flower, a fruit, or water, that offering of devotion I accept from the striving soul." Odia Translation "ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଏକ ପତ୍ର, ଏକ ପୁଷ୍ପ, ଏକ ଫଳ କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେହି ସଂଯମୀ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମାର (ପ୍ରୟତାତ୍ମନଃ) ଭକ୍ତିପୂତ ଉପହାରକୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋଷର ସହ ଗ୍ରହଣ ବା ଆସ୍ଵାଦନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Quiconque M'offre avec dévotion une feuille, une fleur, un fruit, ou de l'eau, cette offrande de dévotion Je l'accepte de l'âme qui s'efforce." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 27 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् । यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥ ९.२७ ॥ IAST transliteration yat karoṣi yad aśnāsi yaj juhōṣi dadāsi yat | yat tapasyasi kauntēya tat kuruṣva madarpaṇam || 9.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍କରୋଷି ୟଦଶ୍ନାସି ୟଜ୍ଜୁହୋଷି ଦଦାସି ୟତ୍ | ୟତ୍ତପସ୍ୟସି କୌନ୍ତେୟ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମଦର୍ପଣମ୍ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever thou doest, whatever thou eatest, whatever thou offerest as sacrifice, whatever thou givest, whatever austerity thou practicest, O son of Kunti, do thou that as an offering unto Me." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ତୁମେ ସାଂସାରିକ ଜୀବନରେ ଯାହା କିଛି କର୍ମ କରୁଛ, ଯାହା କିଛି ଭୋଜନ କରୁଛ, ଯଜ୍ଞରେ ଯାହା କିଛି ଆହୁତି ଦେଉଛ, ଯାହା କିଛି ଦାନ କରୁଛ ଏବଂ ଯେଉଁ କିଛି ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କରୁଛ, ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୋଠାରେ ହିଁ ସମର୍ପଣ (ମଦର୍ପଣମ୍) କରିଦିଅ।" French Translation (Traduction en Français) "Quoi que tu fasses, quoi que tu manges, quoi que tu offres en sacrifice, quoi que tu donnes, quelle que soit l'austérité que tu pratiques, ô fils de Kunti, fais-le comme une offrande à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 28 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः । संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥ ९.२८ ॥ IAST transliteration śubhāśubhaphalair ēvaṃ mōkṣyasē karmabandhanaiḥ | saṃnyāsayōgayuktātmā vimuktō mām upaiṣyasi || 9.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୁଭାଶୁଭଫଲୈରେବଂ ମୋକ୍ଷ୍ୟସେ କର୍ମବନ୍ଧନୈଃ | ସନ୍ନ୍ୟାସୟୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ବିମୁକ୍ତୋ ମାମୁପୈଷ୍ୟସି || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus shalt thou be liberated from the bonds of action, which yield good and evil fruits; with thy self integrated in the Yoga of renunciation (Sannyasa-yoga), liberated, thou shalt come unto Me." Odia Translation "ଏହିପରି ସମର୍ପଣ ଭାବରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ କରିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ I ଆଉ ସେହି ସନ୍ନ୍ୟାସଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତମନା ହୋଇ ଜୀବନନ୍ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi seras-tu libéré des liens de l'action, qui produisent de bons et de mauvais fruits ; l'âme intégrée dans le Yoga du renoncement, libéré, tu viendras à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 29 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः । ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥ ९.२९ ॥ IAST transliteration samō ’haṃ sarvabhūtēṣu na mē dvēṣyō ’sti na priyaḥ | yē bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi tē tēṣu cāpy aham || 9.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମୋଽହଂ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ନ ମେ ଦ୍ଵେଷ୍ୟୋଽସ୍ତି ନ ପ୍ରିୟଃ | ୟେ ଭଜନ୍ତି ତୁ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ୟା ମୟି ତେ ତେଷୁ ଚାପ୍ୟହମ୍ || ୨🍉 || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am equal in all existences, none is hateful to Me, nor dear; but those who worship Me with devotion, they are in Me and I also am in them." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ (ସମୋଽହମ୍) ବିଦ୍ୟମାନ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ମୋ ପାଇଁ ନା କେହି ଶତ୍ରୁ ବା ଦ୍ଵେଷର ଯୋଗ୍ୟ, ନା କେହି ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରିୟ I ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସର୍ବଦା ପ୍ରକଟ ରହେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis égal en toutes les existences, nul ne M'est haineux, ni chéri ; mais ceux qui M'adorent avec dévotion, ceux-là sont en Moi et Je suis aussi en eux." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 30 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् । साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥ ९.३० ॥ IAST transliteration api cēt sudurācārō bhajatē mām ananyabhāk | sādhur ēva sa mantavyaḥ samyag vyavasitō hi saḥ || 9.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପି ଚେତ୍ସୁଦୁରାଚାରୋ ଭଜତେ ମାମନନ୍ୟଭାକ୍ | ସାଧୁରେବ ସ ମନ୍ତବ୍ୟଃ ସମ୍ୟଗ୍ଵ୍ୟବସିତୋ ହି ସଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even if a man of very evil life turns to Me with an undivided devotion, he must be deemed a holy man (Sadhu), for he has settled his will aright." Odia Translation "ଯଦି କୌଣସି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁରାଚାରୀ କିମ୍ବା ମହାପାପୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ (ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ) ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଭକ୍ତି କରେ, ତେବେ ତାକୁ ସାଧୁ ବୋଲି ହିଁ ମାନିବାକୁ ହେବ, କାରଣ ସେ ନିଜ ଜୀବନର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଯଥାର୍ଥ ସଙ୍କଳ୍ପ ଗ୍ରହଣ କରିସାରିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Même si un homme de très mauvaise vie se tourne vers Moi avec une dévotion sans partage, il doit être considéré comme un homme saint, car il a pris la juste résolution." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 31 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति । कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति ॥ ९.३१ ॥ IAST transliteration kṣipraṃ bhavati dharmātmā śasvacchāntiṃ nigacchati | kauntēya pratijānīhi na mē bhaktaḥ praṇaśyati || 9.31 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଷିପ୍ରଂ ଭବତି ଧର୍ମାତ୍ମା ଶଶ୍ଵଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ନିଗଚ୍ଛତି | କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରତିଜାନୀହି ନ ମେ ଭକ୍ତଃ ପ୍ରଣଶ୍ୟତି || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Swiftly he becomes a soul of righteousness and obtains eternal peace. O son of Kunti, be assured that My devotee never perishes." Odia Translation "ସେ ଅତି ଶୀଘ୍ର (କ୍ଷିପ୍ରମ୍) ସଦାଚାରୀ ଧର୍ମାତ୍ମା ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଶାଶ୍ଵତ ଆନ୍ତରିକ ପରମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ I ହେ କୌନ୍ତେୟ! ତୁମେ ସଂସାର ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର ଯେ ମୋର ଭକ୍ତର କଦାପି ପତନ ବା ବିନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Promptement il devient une âme de justice et obtient la paix éternelle. Ô fils de Kunti, sois assuré que Mon dévot ne périt jamais." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 32 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः । स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम् ॥ ९.३२ ॥ IAST transliteration māṃ hi pārtha vyapāśritya yē ’pi syuḥ pāpayōnayaḥ | striyō vaiśyās tathā śūdrās tē ’pi yānti parāṃ gatim || 9.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାଂ ହି ପାର୍ଥ ବ୍ୟପାଶ୍ରିତ୍ୟ ୟେଽପି ସ୍ୟୁଃ ପାପୟୋନୟଃ | ସ୍ତ୍ରିୟୋ ବୈଶ୍ୟାସ୍ତଥା ଶୂଦ୍ରାସ୍ତେଽପି ୟାନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Taking refuge in Me, O Partha, even those who are born of the womb of sin, women, Vaishyas, and Shudras also, attain to the highest goal." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇ, ଯଦି ସମାଜରେ ପାପଯୋନିରୁ (ଅତି ଅବହେଳିତ ଶ୍ରେଣୀରୁ) ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ବଳରେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En cherchant refuge en Moi, ô Partha, même ceux qui sont nés d'une matrice de péché, les femmes, les Vaishyas, et les Shudras aussi, atteignent le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 33 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा । अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम् ॥ ९.३३ ॥ IAST transliteration kiṃ punar brāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣayas tathā | anityam asukhaṃ lōkam imaṃ prāpya bhajasva mām || 9.33 || Sanskrit Verse in Odia Script କିଂ ପୁନର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପୁଣ୍ୟା ଭକ୍ତା ରାଜର୍ଷୟସ୍ତଥା | ଅନିତ୍ୟମସୁଖଂ ଲୋକମିମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭଜସ୍ଵ ମାମ୍ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "How much more then the holy Brahmins and the devoted royal sages (Rajarshis)! Having come into this transient and unhappy world, do thou worship Me." Odia Translation "ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପବିତ୍ର ପୁଣ୍ୟବନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ରାଜର୍ଷିମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ଏଥିରେ ଆଉ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଣ ଅଛି! ଏଣୁ ତୁମେ ଏହି କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର (ଅନିତ୍ୟ) ଏବଂ ସୁଖରହିତ ଦୁଃଖପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବ ଶରୀର ବା ସଂସାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କରି କେବଳ ମୋରି ଭକ୍ତି କର।" French Translation (Traduction en Français) "Combien plus alors les saints Brahmanes et les sages royaux dévoués ! Établi dans ce monde transitoire et malheureux, adore-Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 34 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु । मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः ॥ ९.३४ ॥ IAST transliteration manmanā bhava madbhaktō madyājī māṃ namaskuru | mām evaiṣyasi yuktvaivam ātmānaṃ matparāyaṇaḥ || 9.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନ୍ମନା ଭବ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ମଦ୍ୟାଜୀ ମାଂ ନମସ୍କୁରୁ | ମାମେବୈଷ୍ୟସି ୟୁକ୍ତ୍ଵୈବମାତ୍ମାନଂ ମତ୍ପରାୟଣଃ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Become My-minded, My devotee, My worshipper, bow down before Me; united thus with Me in thy soul and making Me thy supreme goal, thou shalt come unto Me." Odia Translation "ତୁମେ ମୋଠାରେ ମନ ଅର୍ପଣ କର (ମନ୍ମନା ଭବ), ମୋର ଅନନ୍ୟ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ହୁଅ, ମୋର ଯଜ୍ଞ-ଆରାଧନା କର ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କର I ଏହିପରି ଭାବରେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ମୋଠାରେ ଯୁକ୍ତ କରି ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ଆପଣାର ପରମ ଗତି (ଲକ୍ଷ୍ୟ) ମାନି ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Aie l'esprit rempli de Moi, sois Mon dévot, Mon adorateur, prosterne-toi devant Moi ; uni ainsi à Moi en ton âme et faisant de Moi ton but suprême, tu viendras à Moi." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे राजविद्याराजगुह्ययोगो नाम नवमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 10/ Chapter 10. God in Power of Becoming Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 1 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः । यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १०.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — bhūya ēva mahābāhō śr̥ṇu mē paramaṃ vacaḥ | yat tē ’haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā || 10.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଭୂୟ ଏବ ମହାବାହୋ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ବଚଃ | ୟତ୍ତେଽହଂ ପ୍ରୀୟମାଣାୟ ବକ୍ଷ୍ୟାମି ହିତକାମ୍ୟୟା || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Hear yet again, O mighty-armed, My supreme word, which I will speak to thee who takest delight in My words, desiring thy highest welfare." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୋର ପରମ ବାଣୀ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଶ୍ରବଣ କର I ତୁମେ ମୋର ବଚନରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରୁଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମର ପରମ କଲ୍ୟାଣ କାମନା କରି (ହିତକାମ୍ୟୟା) ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହସ୍ୟ କହୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Écoute encore, ô aux bras puissants, Ma parole suprême, que Je vais te dire, à toi qui prends plaisir à Mes paroles, désirant ton plus grand bien." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 2 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः । अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ १०.२ ॥ IAST transliteration na mē viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ | aham ādir hi dēvānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ || 10.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମେ ବିଦୁଃ ସୁରଗଣାଃ ପ୍ରଭବଂ ନ ମହର୍ଷୟଃ | ଅହମାଦିର୍ହି ଦେବାନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଚ ସର୍ବଶଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Neither the hosts of gods nor the great rishis know My origin; for I am the source of all the gods and the great rishis in every way." Odia Translation "ମୋର ଉତ୍ପତ୍ତି ବା ପ୍ରକଟ ହେବାର ରହସ୍ୟକୁ ଦେବଗଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମହର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; କାରଣ ମୁଁ ହିଁ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କର ଆଦି କାରଣ (ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ni la multitude des dieux ni les grands rishis ne connaissent Mon origine ; car Je suis la source de tous les dieux et des grands rishis en tous points." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 3 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् । असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १०.३ ॥ IAST transliteration yō mām ajam anādiṃ ca vētti lōkamahēśvaram | asammūḍhaḥ sa martyēṣu sarvapāpaiḥ pramucyatē || 10.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ମାଂ ମାମଜମନାଦିଂ ଚ ବେତ୍ତି ଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ | ଅସମ୍ମୂଢଃ ସ ମର୍ତ୍ୟେଷୁ ସର୍ବପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ୟତେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who knows Me as the unborn, without beginning, the great Lord of the worlds, he among mortals is undeluded, and is delivered from all sin." Odia Translation "ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ଜନ୍ମରହିତ (ଅଜମ୍), ଆଦିରହିତ (ଅନାଦିମ୍) ଏବଂ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପରମ ଈଶ୍ଵର ବୋଲି ଜାଣେ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ମୋହରହିତ ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui Me connaît comme le non-né, sans commencement, le grand Seigneur des mondes, celui-là parmi les mortels est exempt d'illusion, et il est délivré de tout péché." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 4 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहः क्षमा सत्यं दमः शमः । सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ १०.४ ॥ IAST transliteration buddhir jñānam asam mōhaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ | sukhaṃ duḥkhaṃ bhavō ’bhāvō bhayaṃ cābhayam ēva ca || 10.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧିର୍ଜ୍ଞାନମସମ୍ମୋହଃ କ୍ଷମା ସତ୍ୟଂ ଦମଃ ଶମଃ | ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭବୋଽଭାବୋ ଭୟଂ ଚାଭୟମେବ ଚ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Understanding, knowledge, freedom from delusion, forgiveness, truth, self-control, calmness, pleasure and pain, birth and death, fear and courage also—" Odia Translation "ବୁଦ୍ଧି (ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶକ୍ତି), ଜ୍ଞାନ, ଆକୁଳତାରହିତ ଅସମ୍ମୋହ, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ (ଦମଃ), ମନର ଶାନ୍ତି (ଶମଃ), ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ସୃଷ୍ଟି (ଭବଃ), ପ୍ରଳୟ (ଅଭାବଃ) ଏବଂ ଭୟ ତଥା ଅଭୟ—" French Translation (Traduction en Français) "L'intelligence, la connaissance, l'absence d'égarement, la patience, la vérité, la maîtrise de soi, la tranquillité, le plaisir et la douleur, la naissance et la mort, la peur et le courage aussi —" Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 5 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚକ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ १०.५ ॥ IAST transliteration ahiṃsā samatā tuṣṭis tapō dānaṃ yaśō ’yaśaḥ | bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta ēva pr̥thagvidhāḥ || 10.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହିଂସା ସମତା ତୁଷ୍ଟିସ୍ତପୋ ଦାନଂ ୟଶୋଽୟଶଃ | ଭବନ୍ତି ଭାବା ଭୂତାନାଂ ମତ୍ତ ଏବ ପୃଥଗ୍ଵିଧାଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—harmlessness, equality, contentment, austerity, giving, glory and inglorious disgrace—these various states of being of creatures proceed from Me alone." Odia Translation "—ଅହିଂସା, ସମତା (ସମଭାବ), ସନ୍ତୋଷ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ଯଶ ଏବଂ ଅପଯଶ; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭାବ ବା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ମୋଠାରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—l'inoffensivité, l'égalité, le contentement, l'austérité, le don, la gloire et la disgrâce — ces divers états d'être des créatures procèdent de Moi seul." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 6 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा । मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ १०.६ ॥ IAST transliteration maharṣayaḥ sapta pūrvē catvārō manavas tathā | madbhāvā mānasā jātā yēṣāṃ lōka imāḥ prajāḥ || 10.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହର୍ଷୟଃ ସପ୍ତ ପୂର୍ବେ ଚତ୍ଵାରୋ ମନବସ୍ତଥା | ମଦ୍ଭାବା ମାନସା ଜାତା ୟେଷାଂ ଲୋକ ଇମାଃ ପ୍ରଜାଃ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The seven great rishis of old, and the four Manus also, partaking of My nature, were born from My mind; from them are all these creatures in the world." Odia Translation "ପୂର୍ବକାଳର ସପ୍ତର୍ଷିଗଣ (ସପ୍ତ ମହର୍ଷୟଃ) ଏବଂ ସେହିପରି ଚାରିଜଣ ମନୁ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋର ସ୍ଵରୂପକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୋର ମାନସିକ ସଙ୍କଳ୍ପରୁ (ମାନସା ଜାତାଃ) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସଂସାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les sept grands rishis d'autrefois, et les quatre Manus aussi, participant de Ma nature, sont nés de Mon mental ; d'eux sont issues toutes ces créatures dans le monde." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 7 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः । सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ १०.७ ॥ IAST transliteration ētāṃ vibhūtiṃ yōgaṃ ca mama yō vētti tattvataḥ | sō ’vikampēna yōgēna yujyatē nātra saṃśayaḥ || 10.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାଂ ବିଭୂତିଂ ୟୋଗଂ ଚ ମମ ୟୋ ବେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ | ସୋଽବିକମ୍ପେନ ୟୋଗେନ ୟୁଜ୍ୟତେ นାତ୍ର ସଂଶୟଃ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who knows in its true principles this My pervading power (vibhuti) and My Yoga, becomes integrated in an unswerving Yoga; there is no doubt about this." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋର ଏହି ପ୍ରକୃତ ଐଶ୍ଵର୍ୟ ବିସ୍ତାରକୁ (বিଭୂତିମ୍) ଏବଂ ମୋର ଯୋଗ ଶକ୍ତିକୁ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହିତ ଜାଣିପାରେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବିଚଳିତ ନିଶ୍ଚଳ ଯୋଗ (ଅବିକମ୍ପେନ ଯୋଗେନ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Contemple Mon divin pouvoir de Yoga ! Celui qui connaît en ses vrais principes Ma puissance universelle (vibhuti) et Mon Yoga, devient intégré dans un Yoga inébranlable ; il n'y a aucun doute à ce sujet." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 8 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते । इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विते ॥ १०.८ ॥ IAST transliteration ahaṃ sarvasya prabhavō mattaḥ sarvaṃ pravartatē | iti matvā bhajantē māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ || 10.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ ସର୍ବସ୍ୟ ପ୍ରଭବୋ ମତ୍ତଃ ସର୍ବଂ ପ୍ରବର୍ତତେ | ଇତି ମତ୍ଵା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ବୁଧା ଭାବସମନ୍ଵିତାଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the origin of all, from Me everything proceeds; thinking thus, the wise worship Me, filled with deep spiritual emotion (bhava)." Odia Translation "ମୁଁ ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି କାରଣ, ମୋଠାରୁ ହିଁ ସବୁ କିଛି ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି I ଏହା ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ଜ୍ଞାନୀ ବିବେକୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବରେ ସମନ୍ଵିତ (ଭାବସମନ୍ଵିତାଃ) ହୋଇ କେବଳ ମୋରି ଆରାଧନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis l'origine de tout, de Moi tout procède ; pensant ainsi, les sages M'adorent, remplis d'une profonde émotion spirituelle (bhava)." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 9 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ १०.९ ॥ IAST transliteration maccittā madgataprāṇā bōdhayantaḥ parasparam | kathayantaś ca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca || 10.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ମଚ୍ଚିତ୍ତା ମଦ୍ଗତପ୍ରାଣା ବୋଧୟନ୍ତଃ ପରସ୍ପרମ୍ | କଥୟନ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ନିତ୍ୟଂ ତୁଷ୍ୟନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With their minds fixed on Me, their life-forces absorbed in Me, illuminating one another, and always speaking of Me, they are satisfied and they rejoice." Odia Translation "ମୋଠାରେ ନିଜର ମନକୁ ନିୟୋଜିତ କରି, ମୋଠାରେ ନିଜର ପ୍ରାଣ ସମର୍ପଣ କରି, ପରସ୍ପରକୁ ମୋର ମହିମା ବୁଝାଇ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ମୋର ଦિବ୍ୟ କଥାମାନ ଆଲୋଚନା କରି, ସେମାନେ ପରମ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୋଠାରେ ହିଁ ସଦା ରମଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'esprit fixé sur Moi, leur force vitale absorbée en Moi, s'éclairant les uns les autres, et parlant toujours de Moi, ils sont satisfaits et ils se réjouissent." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 10 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् । ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १०.१० ॥ IAST transliteration tēṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam | dadāmi buddhiyōgaṃ taṃ yēna mām upayānti tē || 10.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାଂ ସତତୟୁକ୍ତାନାଂ ଭଜତାଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ବକମ୍ | ଦଦାମି ବୁଦ୍ଧିୟୋଗଂ ତଂ ୟେନ ମାମୁପୟାନ୍ତି ତେ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "To them who are constantly integrated and worship Me with love, I give that Yoga of the understanding (buddhi-yoga) by which they arrive unto Me." Odia Translation "ସେହି ସଦା ଭଗବଦ୍-ଭାବରେ ଯୁକ୍ତ (ସତତଯୁକ୍ତାନାମ୍) ଏବଂ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ମୋର ଆରାଧନା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସେହି ସମତ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ (ବୁଦ୍ଧିଯୋଗମ୍) ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ଅତି ସହଜରେ ଆସି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "À ceux qui sont crayons intégrés et M'adorent avec amour, Je donne ce Yoga de l'intelligence (buddhi-yoga) par lequel ils parviennent jusqu'à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 11 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः । नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ १०.११ ॥ IAST transliteration tēṣām ēvānukampārtham aham ajñānajaṃ tamaḥ | nāśayāmy ātmabhāvasthō jñānadīpēna bhāsvatā || 10.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାମେବାନୁକମ୍ପାର୍ଥମହମଜ୍ଞାନଜଂ ତମଃ | ନାଶୟାମ୍ୟାତ୍ମଭାବସ୍ଥୋ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ଭାସ୍ଵତା || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Out of pure compassion for them, I yoked to their self-existence destroy the darkness born of ignorance by the luminous lamp of Knowledge." Odia Translation "ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ବା କରୁଣା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇ, ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ଅନ୍ଧକାରକୁ (ତମଃ) ଜ୍ଞାନରୂପକ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ପ୍ରଦୀପ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par pure compassion pour eux, Moi, établi dans leur être même, Je détruis les ténèbres nées de l'ignorance par la lampe lumineuse de la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 12 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १०.१२ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān | puruṣaṃ śāśvataṃ divyam ādidēvam ajaṃ vibhum || 10.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଧାମ ପବିତ୍ରମ ପରମଂ ଭବାନ୍ | ପୁରୁଷଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଦିବ୍ୟମାଦିଦେବମଜଂ ବିଭୁମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Thou art the Supreme Brahman, the Supreme Abode, the Supreme Purifier; the eternal, divine Purusha, the primal God, the unborn, the all-pervading Lord." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ଆପଣ ହିଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ଧାମ (ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳ) ଏବଂ ପରମ ପବିତ୍ର ଅଟନ୍ତି I ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି ଆପଣଙ୍କୁ ସନାତନ, ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଆଦିଦେବ, ଅଜନ୍ମା ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ (ବିଭୁମ୍) ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Tu es le Brahman Suprême, la Demeure Suprême, le suprême Purificateur ; l'éternel et divin Purusha, le Dieu premier, le non-né, le Seigneur universel." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 13 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा । असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १०.१३ ॥ IAST transliteration āhus tvām r̥ṣayaḥ sarvē dēvarṣir nāradas tathā | asitō dēvalō vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi mē || 10.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆହୁସ୍ତ୍ଵାମୃଷୟଃ ସର୍ବେ ଦେବର୍ଷିର୍ନାରଦସ୍ତଥା | ଅସିତୋ ଦେବଲୋ ବ୍ୟାସଃ ସ୍ଵୟଂ ଚୈବ ବ୍ରବୀଷି ମେ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All the rishis declare Thee thus, and the divine seer Narada, Asita, Devala and Vyasa; and Thou Thyself declarest it to me." Odia Translation "ସମସ୍ତ ଋଷିଗଣ, ଦେବର୍ଷି ନାରଦ, ଅସିତ, ଦେବଳ ଏବଂ ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି; ଏବଂ ଏବେ ଆପଣ ସ୍ଵୟଂ ମଧ୍ୟ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତାହା ହିଁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tous les rishis Te proclament ainsi, tout comme le divin voyant Narada, Asita, Devala et Vyasa ; et Toi-même Tu me le déclares." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 14 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव । न ही ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १०.१४ ॥ IAST transliteration sarvam ētad r̥taṃ manyē yan māṃ vadasi kēśava | na hi tē bhagavan vyaktiṃ vidur dēvā na dānavāḥ || 10.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବମେତଦୃତଂ ମନ୍ୟେ ୟନ୍ମାଂ ବଦସି କେଶବ | ନ ହି ତେ ଭଗବନ୍ଵ୍ୟକ୍ତିଂ ବିଦୁର୍ଦେବା ନ ଦାନବାଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All this that Thou sayest to me I hold for the truth, O Keshava! Verily, O Blessed Lord, neither the gods nor the demons know Thy manifestation." Odia Translation "ହେ କେଶବ! ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା ସବୁ କହୁଛନ୍ତି, ସେହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ (ଋତମ୍) ବୋଲି ମନେକਰੇ I ହେ ଭଗବନ୍! ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରକଟ ହେବାର ରହସ୍ୟକୁ (ବ୍ୟକ୍ତିମ୍) ନା ଦେବତାମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ନା ଦାନବମାନେ ଜାଣନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tout ce que Tu me dis, Je le tiens pour la vérité, ô Keshava ! En vérité, ô Béni Seigneur, ni les dieux ni les démons ne connaissent Ta manifestation." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 15 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟαୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम । भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १०.१५ ॥ IAST transliteration svayam ēvātmanātmānaṃ vēttha tvaṃ puruṣōttama | bhūtabhāvana bhūtēśa dēvadēva jagatpatē || 10.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ଵୟମେବାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ବେତ୍ତ ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ | ଭୂତଭାବନ bhūତେଶ ଦେବଦେବ ଜଗତ୍ପତେ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou Thyself knowest Thyself by the Self, O Purushottama (Supreme Soul), O Creator of creatures, O Lord of existences, O God of gods, O Ruler of the universe!" Odia Translation "ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ହେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ (ଭୂତଭାବନ)! ହେ ଭୂତେଶ! ହେ ଦେବଦେବ! ହେ ଜଗତପତେ! କେବଳ ଆପଣ ନିଜେ ହିଁ ନିଜ ସ୍ଵରୂପକୁ ନିଜ ଚେତନା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ।" French Translation (Traduction en Français) "Toi-même Tu Te connais par le Soi, ô Purushottama, ô Créateur des créatures, ô Seigneur des existences, ô Dieu des dieux, ô Souverain de l'univers !" Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 16 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः । याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १०.१६ ॥ IAST transliteration vaktum arhasyaśēṣēṇa divyā hy ātmavibhūtayaḥ | yābhir vibhūtibhir lōkān imāns tvaṃ vyāpya tiṣṭhasi || 10.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ବକ୍ତୁମର୍ହସ୍ୟଶେଷେଣ ଦିବ୍ୟା ହ୍ୟାତ୍ମବିଭୂତୟଃ | ୟାଭିର୍ବିଭୂତିଭିର୍ଲୋକାନିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ୟାପ୍ୟ ତିଷ୍ଠସି || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou shouldst tell me without remainder of Thy divine self-manifestations (vibhuti), by which manifestations Thou abidest pervading these worlds." Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁସବୁ ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତି ରହିଛି, ସେଗੁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ (ଅଶେଷେଣ) କୁହନ୍ତୁ; ଯେଉଁ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଆପଣ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି ସଦା ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tu devrais me raconter sans reste Tes divines manifestations par lesquelles Tu demeure en envahissant ces mondes." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 17 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कथं विद्यामहं योगिंस्त्वामं सदा परिचिन्तयन् । केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १०.१७ ॥ IAST transliteration kathaṃ vidyām ahaṃ yōgiṃs tvāṃ sadā paricintayan | kēṣu kēṣu ca bhāvēṣu cintyō ’si bhagavan mayā || 10.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କଥଂ ବିଦ୍ୟାମହଂ ୟୋଗିଂସ୍ତ୍ଵାମଂ ସଦା ପରିଚିନ୍ତୟନ୍ | କେଷୁ କେଷୁ ଚ ଭାବେଷୁ ଚିନ୍ତ୍ୟୋଽସି ଭଗବନ୍ମୟା || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "How shall I know Thee, O Yogin, by thinking on Thee continually? In what particular states of being, O Blessed Lord, art Thou to be meditated upon by me?" Odia Translation "ହେ ଯୋଗେଶ୍ଵର! ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତନ କରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି? ଆଉ ହେ ଭଗବନ୍! କେଉଁ କେଉଁ ବିଶେଷ ଭାବ ବା ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ଆପଣ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବା ଉଚिତ?" French Translation (Traduction en Français) "Comment Te connaîtrai-je, ô Yogi, en pensant à Toi continuellement ? Dans quels états d'être particuliers, ô Béni Seigneur, dois-Je méditer sur Toi ?" Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 18 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन । भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १०.१८ ॥ IAST transliteration vistarēṇātmanō yōgaṃ vibhūtiṃ ca janārdana | bhūyaḥ kathaya tr̥ptir hi śr̥ṇvatō nāsti mē ’mr̥tam || 10.18 || Sanskrit Verse in Odia Script | ବିସ୍ତରେଣāତ୍ମନୋ ୟୋଗଂ ବିଭୂତିଂ ଚ ଜନାର୍ଦନ | ଭୂୟଃ କଥୟ ତୃପ୍ତିର୍ହି ଶୃଣ୍ଵତୋ ନାସ୍ତି ମେଽମୃତମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Tell me again in detail of Thy Yoga-power and self-manifestation, O Janardana! For I am never satiated in hearing Thy nectar-like words." Odia Translation "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଆପଣଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଭୂତିର ବିସ୍ତାର ବିଷୟରେ ମୋତେ ପୁନର୍ବାର ସବିଶେଷ କୁହନ୍ତୁ I କାରଣ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଅମୃତମୟ ବାଣୀ ଶ୍ରବଣ କରି ମୋର କଦାପି ତୃପ୍ତି ହେଉନାହିଁ (ଆହୁରି ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି)।" French Translation (Traduction en Français) "Raconte-moi encore en détail Ton pouvoir de Yoga et Ta manifestation, ô Janardana ! Car Je ne me rassasie jamais d'entendre Tes paroles pareilles à un nectar." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 19 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः । प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १०.१९ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — hanta tē kathayiṣyāmi divyā hy ātmavibhūtayaḥ | prādhānyataḥ kuruśrēṣṭha nāsty antō vistarasya mē || 10.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ହନ୍ତ ତେ କଥୟିଷ୍ୟାମି ଦିବ୍ୟା ହ୍ୟāତ୍ମବିଭୂତୟଃ | ପ୍ରāଧାନ୍ୟତଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାସ୍ତ୍ୟନ୍ତୋ ବିସ୍ତରସ୍ୟ ମେ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Yes, I will declare to thee My divine self-manifestations, but only in their principal aspects, O best of the Kurus; for there is no end to My expansion." Odia Translation | ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଧାନ ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; କାରଣ ମୋର ବିଭୂତିର ବିସ୍ତାରର କୌଣସି ଅନ୍ତ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Oui, Je te déclarerai Mes divines manifestations, mais seulement dans leurs aspects principaux, ô le meilleur des Kurus ; car il n'est pas de fin à Mon expansion." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 20 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः । अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ १०.२० ॥ IAST transliteration aham ātmā guḍākēśa sarvabhūtāśayasthitaḥ | aham ādiś ca madhyaṃ ca bhūtānām anta ēva ca || 10.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହମାତ୍ମା ଗୁଡାକେଶ ସର୍ବଭୂତାଶୟସ୍ଥିତଃ | ଅହମାଦିଶ୍ଚ ମଧ୍ୟଂ ଚ ଭୂତାନାମନ୍ତ ଏବ ଚ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the Self, O Gudakesha (master of sleep), seated in the heart of all existences; I am the beginning and the middle and the end of all beings." Odia Translation "ହେ ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ବିରାଜମାନ କରୁଥିବା ପ୍ରକୃତ 'ଆତ୍ମା' ଅଟେ I ମୁଁ ହିଁ ସମଗ୍ର ଜୀବଜଗତର ଆଦି (ଆରମ୍ଭ), ମଧ୍ୟ (ସ୍ଥିତି) ଏବଂ ଅନ୍ତ (ପ୍ରଳୟ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le Soi, ô Gudakesha, assis dans le cœur de toutes les existences ; Je suis le commencement, le milieu et la fin de tous les êtres." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 21 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् । मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ १०.२१ ॥ IAST transliteration ādityānām ahaṃ viṣṇur jyōtiṣāṃ ravir aṃśumān | marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṃ śasī || 10.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଦିତ୍ୟାନାମହଂ ବିଷ୍ଣୁର୍ଜ୍ୟୋତିଷାଂ ରବିରଂଶୁମାନ୍ | ମରୀଚିର୍ମରୁତାମସ୍ମି ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମହଂ ଶଶୀ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Adityas I am Vishnu; among luminous bodies, the radiant Sun; I am Marichi among the Maruts; among the stars I am the Moon." Odia Translation "ମୁଁ ଅଦିତିଙ୍କ ଦ୍ଵାଦଶ ପୁତ୍ରଙ୍କ (ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରକାଶମାନ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କିରଣଶାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମରୁତ୍ଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମରୀଚି ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର (ଶଶୀ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Adityas Je suis Vishnu ; parmi les corps lumineux, le Soleil rayonnant ; Je suis Marichi parmi les Maruts ; parmi les étoiles Je suis la Lune." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 22 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ १०.२२ ॥ IAST transliteration vēdānāṃ sāmavēdō ’smi dēvānām asmi vāsavaḥ | indriyāṇāṃ manaś cāsmi bhūtānām asmi cētanā || 10.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦାନାଂ ସାମବେଦୋଽସ୍ମି ଦେବାନାମସ୍ମି ବାସବଃ | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣାଂ ମନଶ୍ଚାସ୍ମି ଭୂତାନାମସ୍ମି ଚେତନା || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Vedas I am the Sama-Veda; among the gods I am Vasava (Indra); among the senses I am the mind; and in living beings I am consciousness." Odia Translation "ମୁଁ ବେଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର (ବାସବଃ), ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମନ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଚେତନା (ଜୀବନଶକ୍ତି) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Vedas Je suis le Sama-Veda ; parmi les dieux Je suis Vasava ; parmi les sens Je suis le mental ; et dans les êtres vivants Je suis la conscience." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 23 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् । वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ १०.२३ ॥ IAST transliteration rudrāṇāṃ śaṅkaraś cāsmi vittēśō yakṣarakṣasām | vasūnāṃ pāvakaś cāsmi mēruḥ śikhariṇām aham || 10.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଶଙ୍କରଶ୍ଚାସ୍ମି ବିତ୍ତେଶୋ ୟକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍ | ବସୂନାଂ ପାବକଶ୍ଚାସ୍ମି ମେରୁଃ ଶିଖରିଣାମହମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Rudras I am Shankara; among the Yakshas and Rakshasas, Vittesha (Kubera); among the Vasus I am Pavaka (Fire); and among mountain peaks I am Meru." Odia Translation "ମୁଁ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର, ୟକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନର ଦେବତା କୁବେର (ବିତ୍ତେଶଃ), ଅଷ୍ଟବସୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି (ପାବକଃ) ଏବଂ ସମଗ୍ର ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Rudras Je suis Shankara ; parmi les Yakshas et les Rakshasas, Vittesha ; parmi les Vasus Je suis Pavaka ; et parmi les sommets montagneux Je suis Meru." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 24 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् । सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ १०.२४ ॥ IAST transliteration purōdhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha br̥haspatim | sēnānīnām ahaṃ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ || 10.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁରୋଧସାଂ ଚ ମୁଖ୍ୟଂ ମାଂ ବିଦ୍ଧି ପାର୍ଥ ବୃହସ୍ପତିମ୍ | ସେନାନୀନାମହଂ ସ୍କନ୍ଦଃ ସରସାମସ୍ମି ସାଗରଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And among the priests, O Partha, know Me to be the chief, Brihaspati; among army generals I am Skanda (Kartikeya); among reservoirs of water I am the Ocean." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ରାଜପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ବୃହସ୍ପତି ବୋଲି ମୋତେ ଜାଣ; ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କାର୍ତ୍ତିକେୟ (ସ୍କନ୍ଦଃ) ଏବଂ ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର (ସାଗରଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et parmi les prêtres, ô Partha, sache que Je suis le chef, Brihaspati ; parmi les généraux d'armée Je suis Skanda ; parmi les étendues d'eau Je suis l'Océan." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 25 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् । यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ १०.२५ ॥ IAST transliteration maharṣīṇāṃ bhr̥gur ahaṃ girām asmy ēkam akṣaram | yajñānāṃ japayajñō ’smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ || 10.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହର୍ଷୀଣାଂ ଭୃଗୁରହଂ ଗିରାମସ୍ମ୍ୟେକମକ୍ଷରମ୍ | ୟଜ୍ଞାନାଂ ଜପୟଜ୍ଞୋଽସ୍ମି ସ୍ଥାବରାଣାଂ ହିମାଲୟଃ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the great rishis I am Bhrigu; among words I am the one syllable OM; among sacrifices I am the Japa-yajna (silent repetition); among immovable things, the Himalaya." Odia Translation "ମୁଁ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହର୍ଷି ଭୃଗୁ, ବାଣୀ ବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଅକ୍ଷର ଓଁକାର, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଜପଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସ୍ଥାବର (ଅଚଳ ସତ୍ତା) ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les grands rishis Je suis Bhrigu ; parmi les mots Je suis l'unique syllabe OM ; parmi les sacrifices Je suis le Japa-yajna ; parmi les choses immobiles, l'Himalaya." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 26 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ १०.२६ ॥ IAST transliteration aśvatthaḥ sarvavr̥kṣāṇāṃ dēvarṣīṇāṃ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilō muniḥ || 10.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ ସର୍ବବୃକ୍ଷାଣାଂ ଦେବର୍ଷୀଣାଂ ଚ ନାରଦଃ | ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚିତ୍ରରଥଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ କପିଲୋ ମୁନିଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among all trees I am the Ashvattha (Holy Fig tree); among divine rishis, Narada; among Gandharvas, Chitraratha; and among the perfected, the sage Kapila." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓସ୍ତ ବୃକ୍ଷ (ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ), ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରଦ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରଥ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପିଳ ମୁନି ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi tous les arbres Je suis l'Ashvattha ; parmi les divins rishis, Narada ; parmi les Gandharvas, Chitraratha ; et parmi les êtres parfaits, le sage Kapila." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 27 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् । ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ १०.२७ ॥ IAST transliteration uccaiḥśravasam aśvānāṃ viddhi mām amṛtōdbhavam | airāvataṃ gajēndrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam || 10.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବସମଶ୍ଵାନାଂ ବିଦ୍ଧି ମାମମୃତୋଦ୍ଭବମ୍ | ଐରାବତଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ନରାଣାଂ ଚ ନରାଧିପମ୍ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among horses, know Me to be Uchchaihshravas, born of the nectar; among lordly elephants, Airavata; and among men, the King (Naradhipa)." Odia Translation "ଅଶ୍ଵମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୂପକ ଅମୃତରୁ ଜାତ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବସ ନାମକ ଅଶ୍ଵ ବୋଲି ମୋତେ ଜାଣ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐରାବତ ହାତୀ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ରାଜା (ନରାଧିପମ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les chevaux, sache que Je suis Uchchaihshravas, né du nectar ; parmi les éléphants seigneurs, Airavata ; et parmi les hommes, le Roi." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 28 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् । प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ १०.२८ ॥ IAST transliteration āyudhānām ahaṃ vajraṃ dhēnūnām asmi kāmadhuk | prajanaś cāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ || 10.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆୟୁଧାନାମହଂ ବଜ୍ରଂ ଧେନୂନାମସ୍ମି କାମଧୁକ୍ | ପ୍ରଜନଶ୍ଚାସ୍ମି କନ୍ଦର୍ପଃ ସର୍ପାଣାମସ୍ମି ବାସୁକିଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among weapons I am the Thunderbolt (Vajra); among cows I am Kamadhuk (the cow of desires); I am Kandarpa (Kamadeva), the creative cause of procreation; among serpants I am Vasuki." Odia Translation "ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବଜ୍ର, ଗୋରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା କାମଧେନୁ (କାମଧୁକ୍), ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ସ୍ଵରୂପ କନ୍ଦର୍ପ (କାମଦେବ) ଏବଂ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସୁକି ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les armes Je suis le Foudre ; parmi les vaches Je suis Kamadhuk ; Je suis Kandarpa, la cause de la procréation ; parmi les serpents Je suis Vasuki." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 29 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् । पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ १०.२९ ॥ IAST transliteration anantaś cāsmi nāgānāṃ varuṇō yādasām aham | pitr̥̄ṇām aryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatām aham || 10.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ତଶ୍ଚାସ୍ମି ନାଗାନାଂ ବରୁଣୋ ୟାଦସାମହମ୍ | ପିତୄଣାମର୍ୟମା ଚାସ୍ମି ୟମଃ ସଂୟମତାମହମ୍ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Nagas I am Ananta; among aquatic creatures, Varuna; among the ancestors I am Aryaman; and among regulators, I am Yama." Odia Translation "ମୁଁ ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ ସର୍ପ, ଜଳଚର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳର ଦେବତା ବରୁଣ, ପିତୃପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ୟମା ଏବଂ ଶାସନ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଶାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯମରାଜ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Nagas Je suis Ananta ; parmi les créatures aquatiques, Varuna ; parmi les ancêtres Je suis Aryaman ; et parmi les régulateurs, Je suis Yama." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 30 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ १०.३୦ ॥ IAST transliteration prahlādaś cāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatām aham | mr̥gāṇāṃ ca mr̥gēndrō ’haṃ vainatēyaś ca pakṣiṇām || 10.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରହ୍ଲାଦଶ୍ଚାସ୍ମି ଦୈତ୍ୟାନାଂ କାଲଃ କଲୟତାମହମ୍ | ମୃଗାଣାଂ ଚ ମୃଗେନ୍ଦ୍ରୋଽହଂ ବୈନତେୟଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣାମ୍ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Daityas (demons) I am Prahlada; among measures of reckoning, I am Time (Kala); among beasts I am the King of beasts (the Lion); among birds, Vainateya (Garuda, son of Vinata)." Odia Translation "ମୁଁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଗଣନା ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଳ (ସମୟ), ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ (ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଃ) ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼ (ବୈନତେୟଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Daityas Je suis Prahlada ; parmi les mesures de calcul, Je suis le Temps ; parmi les bêtes Je suis le Roi des bêtes ; parmi les oiseaux, Vainateya." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 31 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् । झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ १०.३१ ॥ IAST transliteration pavanaḥ pavatām asmi rāmaḥ śastrabhṛtām aham | jhaṣāṇāṃ makaraś cāsmi srōtasām asmi jāhnavī || 10.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ପବନଃ ପବତାମସ୍ମି ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାମହମ୍ | ଝଷାଣାଂ ମକରଶ୍ଚାସ୍ମି ସ୍ରୋତସାମସ୍ମି ଜାହ୍ନବୀ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among purifiers I am the wind; among warriors, I am Rama; among fishes I am the alligator (makara); among rivers I am the Ganges (Jahnavi)." Odia Translation "ମୁଁ ପବିତ୍ରକାରୀ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁ (ପବନଃ), ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀରାମ, ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମକର ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା (ଜାହ୍ନବୀ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les purificateurs Je suis le vent ; parmi les guerriers, Je suis Rama ; parmi les poissons Je suis le crocodile (makara) ; parmi les fleuves Je suis le Gange (Jahnavi)." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 32 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन । अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ १०.३२ ॥ IAST transliteration sargāṇām ādir antaś ca madhyaṃ caivāham arjuna | adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatām aham || 10.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ଗାଣାମାଦିରନ୍ତଶ୍ଚ ମଧ୍ୟଂ ଚୈବାହମର୍ଜୁନ | ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ୟା ବିଦ୍ୟାନାଂ ବାଦଃ ପ୍ରବଦତାମହମ୍ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Of creations I am the beginning and the end and also the middle, O Arjuna; among sciences, the science of the Self (Adhyatma-vidya); among disputants, I am the logical debate." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି, ଅନ୍ତ ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ I ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା ବା ଜ୍ଞାନ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ (ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ୟା) ଏବଂ ପରସ୍ପର ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵ-ନିରୂପଣକାରୀ ବାଦ (ବାଦଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Des créations Je suis le commencement et la fin et aussi le milieu, ô Arjuna ; parmi les sciences, la science du Soi (Adhyatma-vidya) ; parmi les disputeurs, Je suis le débat logique." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 33 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥ १०.३३ ॥ IAST transliteration akṣarāṇām akārō ’smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca | aham ēvākṣayaḥ kālō dhātāhaṃ viśvatōmukhaḥ || 10.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅକ୍ଷରାଣାମକାରୋଽସ୍ମି ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ସାମାସିକସ୍ୟ ଚ | ଅହମେବାକ୍ଷୟଃ କାଲୋ ଧାତାହଂ ବିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among letters I am the letter A; and of compounds, the dual (Dvandva); I Myself am the imperishable Time; I am the Sustainer everywhere, whose face is turned to all sides." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣ 'ଅ' (ଅକାରଃ), ସମାସଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ସମାସ, କେବେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷୟ ମହାକାଳ ଏବଂ ସବୁ ଦିଗରେ ମୁଖ ଥିବା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ଧାତା) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les lettres Je suis la lettre A ; et parmi les mots composés, le duel (Dvandva) ; Je suis Moi-même le Temps impérissable ; Je suis le Soutien universel, dont le visage est tourné de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 34 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् । कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ १०.३४ ॥ IAST transliteration mṛtyuḥ sarvaharaś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām | kīrtiṣ śrīr vāk ca nārīṇāṃ smṛtir mēdhā dhṛtiṣ kṣamā || 10.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୃତ୍ୟୁଃ ସର୍ବହରଶ୍ଚାହମୁଦ୍ଭବଶ୍ଚ ଭବିଷ୍ୟତାମ୍ | କୀର୍ତିଃ ଶ୍ରୀର୍ଵାକ୍ଚ ନାରୀଣାଂ ସ୍ମୃତିର୍ମେଧା ଧୃତିଃ କ୍ଷମା || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And I am all-snatching Death, and I am the origin of things that shall be. Among feminine qualities I am glory, beauty, speech, memory, intelligence, fortitude and forgiveness." Odia Translation "ମୁଁ ସବୁ କିଛି ଗ୍ରାସ କରିନେଉଥିବା ସର୍ବସଂହାରକାରୀ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ଅଟେ I ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ସପ୍ତ ଗୁଣ—କୀର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରୀ (ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି), ବାକ୍ (ମଧୁର ବାଣୀ), ସ୍ମୃତି, ମେଧା (ଧାରଣା ଶକ୍ତି), ଧୃତି (ଧୈର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ କ୍ଷମା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et Je suis la Mort qui ravit tout, et Je suis l'origine des choses à venir. Parmi les qualités féminines Je suis la gloire, la beauté, la parole, la mémoire, l'intelligence, la constance et le pardon." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 35 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् । मासानां मार्गशीर्षोऽहमुतूनां कुसुमाकरः ॥ १०.३५ ॥ IAST transliteration bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasām aham | māsānāṃ mārgaśīrṣō ’ham ṛtūnāṃ kusumākaraḥ || 10.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୃହତ୍ସାମ ତଥା ସାମ୍ନାଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦସାମହମ୍ | ମାସାନାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷୋଽହମୃତୂନାଂ କୁସୁମାକରଃ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Likewise among the Vedic hymns (Samas) I am the Brihat-Sama; among metres, the Gayatri; among months I am Margashirsha (November-December); among seasons, the flower-bearing Spring (Kusumakara)." Odia Translation "ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ସାମବେଦର ଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବୃହତ୍ସାମ, କାବ୍ୟ ଛନ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ, ବାର ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ଏବଂ ଛଅ ଋତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁସୁମାକର ବସନ୍ତ ଋତୁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "De même parmi les hymnes védiques (Samas) Je suis le Brihat-Sama ; parmi les mètres, la Gayatri ; parmi les mois Je suis Margashirsha ; parmi les saisons, le Printemps fleuri (Kusumakara)." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 36 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् । जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ १०.३६ ॥ IAST transliteration dyūtaṃ chalayatām asmi tējas tējasvinām aham | jayō ’smi vyavasāyō ’smi sattvaṃ sattvavatām aham || 10.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ୟୂତଂ ଛଲୟତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ | ଜୟୋଽସ୍ମି ବ୍ୟବସାୟୋଽସ୍ମି ସତ୍ତଵଂ ସତ୍ତଵଵତାମହମ୍ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the gambling of the cheat, and the splendor of the splendid; I am victory, I am the resolution (of the industrious), I am the goodness of the good." Odia Translation "ମୁଁ ଛଳନା କରୁଥିବା ଧୂର୍ତ୍ତମାନଙ୍କର କୂଟପାଶ ବା ଦ୍ୟୁତ କ୍ରୀଡ଼ା (ପାଶାଖେଳ), ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ବା ତେଜ, ବୀରମାନଙ୍କର ବିଜୟ, ପ୍ରଯତ୍ନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ (ବ୍ୟବସାୟଃ) ଏବଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le jeu des tricheurs, et l'éclat des splendides ; Je suis la victoire, Je suis la résolution, Je suis la bonté des bons." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 37 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः । मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ १०.३७ ॥ IAST transliteration vṛṣṇīnāṃ vāsudēvō ’smi pāṇḍavānāṃ dhanañjayaḥ | munīnām apy ahaṃ vyāsaḥ kavīnām uśanā kaviḥ || 10.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୃଷ୍ଣୀନାଂ ବାସୁଦେବୋଽସ୍ମି ପାଣ୍ଡବାନାଂ ଧନଞ୍ଜୟଃ | ମୁନୀନାମପ୍ୟହଂ ବ୍ୟାସଃ କବୀନାମୁଶନା କବିଃ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Vrishnis I am Vasudeva (Krishna); among the Pandavas, Dhananjaya (Arjuna); among the sages (munis) I am Vyasa; among seers, the seer Ushanas (Shukracharya)." Odia Translation "ମୁଁ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀମାନଙ୍କ (ଯାଦବମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନଞ୍ଜୟ (ତୁମେ ସ୍ଵୟଂ ଅର୍ଜୁନ), ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଦବ୍ୟାସ ଏବଂ କବି ବା କ୍ରାନ୍ତଦର୍ଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବି ଉଶନା (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Vrishnis Je suis Vasudeva ; parmi les Pandavas, Dhananjaya ; parmi les sages Je suis Vyasa ; parmi les voyants, le voyant Ushanas." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 38 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् । मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ १०.३८ ॥ IAST transliteration daṇḍō damayatām asmi nītir asmi jigīṣatām | maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatām aham || 10.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦଣ୍ଡୋ ଦମୟତାମସ୍ମି ନୀତିରସ୍ମି ଜିଗୀଷତାମ୍ | ମୌନଂ ଚୈବାସ୍ମି ଗୁହ୍ୟାନାଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନବତାମହମ୍ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the rod of those who punish, and the statesmanship of those who seek to conquer; I am the silence of things secret, and the Knowledge of the knowers." Odia Translation "ମୁଁ ଦମନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ନ୍ୟାୟୋଚିତ ଶାସନ ଦଣ୍ଡ, ବିଜୟ ଅଭିଳାଷୀମାନଙ୍କର ନୀତି (ରଣନୀତି), ଗୋପନୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୌନ ସ୍ଵରୂପ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le châtiment de ceux qui punissent, et la politique de ceux qui cherchent à vaincre ; Je suis le silence des choses secrètes, et la Connaissance des connaisseurs." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 39 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन । न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ १०.३९ ॥ IAST transliteration yac cāpi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tad aham arjuna | na tad asti vinā yat syān mayā bhūtaṃ carācaram || 10.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଚ୍ଚାପି ସର୍ବଭୂତାନାଂ ବୀଜଂ ତଦହମର୍ଜୁନ | | ନ ତଦସ୍ତି ବିନା ଯତ୍ସ୍ୟାନ୍ମୟା ଭୂତଂ ଚରାଚରମ୍ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And whatever is the seed of all existences, that am I, O Arjuna! There is nothing animate or inanimate which can exist without Me." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ ବା ଯେଉଁ ବୀଜ ରହିଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ I ଏହି ସଂସାରରେ ସ୍ଥାବର ବା ଜଙ୍ଗମ (ଚରାଚରମ୍) ଏପରି କୌଣସି ବସ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯାହା ମୋ ବିନା ଅସ୍ତିତ୍ଵ ରଖିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Et quelle que soit la semence de toutes les existences, cela Je le suis, ô Arjuna ! Il n'est rien de mobile ou d'immobile qui puisse exister sans Moi." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 40 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप । एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ १०.४० ॥ IAST transliteration nāntō ’sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ parantapa | ēṣa tūd dēśataḥ prōktō vibhūtēr vistarō mayā || 10.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାନ୍ତୋଽସ୍ତି ମମ ଦିବ୍ୟାନାଂ ବିଭୂତୀନାଂ ପରନ୍ତପ | ଏଷ ତୂଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ବିଭୂତେର୍ବିସ୍ତରୋ ମୟା || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is no end to My divine self-manifestations, O scorcher of the foe! This expansion of My manifestation has been stated by Me only by way of brief indication." Odia Translation "ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୋର ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ଅନ୍ତ ନାହିଁ I ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ବିଭୂତିର ଯେଉଁ ବିସ୍ତାର କହିଲି, ତାହା କେବଳ ସଂକ୍ଷେପରେ ଗୋଟିଏ ସାମାନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ତଥା ସୂଚନା ମାତ୍ର (ଉଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est pas de fin à Mes divines manifestations, ô vainqueur des ennemis ! Cet exposé de Mon expansion n'a été fait par Moi que comme une brève indication." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 41 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसम्भवम् ॥ १०.४१ ॥ IAST transliteration yad yad vibhūtimat sattvaṃ śrīmad ūrjitam ēva vā | tat tad ēvāvagaccha tvaṃ mama tējōṃ’śasambhavam || 10.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦ୍ୟଦ୍ଵିଭୂତିମତ୍ସତ୍ତଵଂ ଶ୍ରୀମଦୂର୍ଜିତମେବ ଵା | ତତ୍ତଦେବାବଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମମ ତେଜୋଂଽଶସମ୍ଭବମ୍ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever beautiful, glorious or mighty existence there is, know thou that every such to be born of a fraction of My splendor." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବସ୍ତୁ ଐଶ୍ଵର୍ୟଯୁକ୍ତ (ବିଭୂତିମତ୍), ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ (ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ) କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେହି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁକୁ ତୁମେ ମୋର ପରମ ତେଜର କେବଳ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶରୁ ଜାତ (ତେଜୋଂଶସମ୍ଭବମ୍) ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelle que soit l'existence belle, glorieuse ou puissante, sache qu'elle est née d'une fraction de Ma splendeur." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 42 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन । विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ १०.४२ ॥ IAST transliteration athavā bahunaitēna kiṃ jñātēna tavārjuna | viṣṭabhyāham idaṃ kr̥tsnam ēkāṃśēna sthitō jagat || 10.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥବା ବହୁନୈତେନ କିଂ ଜ୍ଞାତେନ ତବାର୍ଜୁନ | ବିଷ୍ଟଭ୍ୟାହମିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନମେକାଂଶେନ ସ୍ଥିତୋ ଜଗତ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But what need is there, O Arjuna, of this detailed knowledge? I stand supporting this entire universe with a single fraction of My total Being." Odia Translation "ଅଥବା ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପୃଥକ ଜ୍ଞାନର ଆଉ କଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି? ମୁଁ ମୋର ସ୍ଵରୂପର କେବଳ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ ମାତ୍ର (ଏକାଂଶେନ) ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ସଚରାଚର ବିଶ୍ଵକୁ ଧାରଣ କରି ସଦା ବିରାଜମାନ କରି ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais qu'as-tu besoin, ô Arjuna, de cette connaissance détaillée ? Je soutiens cet univers tout entier avec une seule fraction de Mon Être." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विभूतियोगो नाम दशमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 11/ Chapter 11. The Vision of The World-Spirit Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 1 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् । यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥ ११.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — madanugrahāya paramaṃ guhyam adhyātmasañjñitam | yat tvayōktaṃ vacas tēna mōhō ’yaṃ vigatō mama || 11.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ମଦନୁଗ୍ରହାୟ ପରମଂ ଗୁହ୍ୟମଧ୍ୟାତ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍ | ୟତ୍ତ୍ଵୟୋକ୍ତଂ ବଚସ୍ତେନ ମୋହୋଽୟଂ ବିଗତୋ ମମ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Out of compassion for me Thou hast spoken this supreme secret knowledge of the Self (Adhyatma); by this word of Thine, my delusion has entirely vanished." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ମୋ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ବା କରୁଣା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଆପଣ ଯେଉଁ ପରମ ଗୋପନୀୟ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ (ଅଧ୍ୟାତ୍ମ) ବିଷୟରେ ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ସେହି ବଚନ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଏହି ମୋହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Par compassion pour moi, Tu as prononcé cette parole sur le suprême secret du Soi (Adhyatma) ; par cette parole Mienne, mon illusion s'est entièrement évanouie." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 2 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया । त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥ ११.२ ॥ IAST transliteration bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśō mayā | tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyaṃ api cāvyayam || 11.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭବାପ୍ୟୟୌ ହି ଭୂତାନାଂ ଶ୍ରୁତୌ ବିସ୍ତରଶୋ ମୟା | ତ୍ଵତ୍ତଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ମାହାତ୍ମ୍ୟମପି ଚାବ୍ୟୟମ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the birth and dissolution of existences have been heard by me from Thee in detail, O lotus-eyed (Kamalapatraksha), and also Thy imperishable greatness." Odia Translation "ହେ କମଳନେତ୍ର (କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ)! ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବିସ୍ତାର ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ କରିଛି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଅକ୍ଷର ପରମ ମହିମା (ମାହାତ୍ମ୍ୟମ୍) ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Car la naissance et la dissolution des existences ont été entendues par moi de Toi en détail, ô Toi aux yeux de lotus, ainsi que Ta grandeur impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 3 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर । द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥ ११.३ ॥ IAST transliteration ēvam ētad yathāttha tvam ātmānaṃ paramēśvara | draṣṭum icchāmi tē rūpam aiśvaraṃ puruṣōttama || 11.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବମେତଦ୍ୟଥାତ୍ଥ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ପରମେଶ୍ଵର | ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ତେ ରୂପମୈଶ୍ଵରଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As Thou hast declared Thyself, O Supreme Lord (Parameshvara), even so it is; I desire to behold Thy divine cosmic Form, O Supreme Soul (Purushottama)!" Odia Translation "ହେ ପରମେଶ୍ଵର! ଆପଣ ନିଜ ବିଷୟରେ ଯେପରି କହିଲେ, ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ସେହିପରି ହିଁ ଅଟେ I ମାତ୍ର ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ଵରୂପକୁ ଆଖିରେ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Tel que Tu T'es déclaré Toi-même, ô Seigneur Suprême, tel Il est ; Je désire contempler Ta Forme divine et cosmique, ô Esprit Suprême !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 4 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो । योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥ ११.४ ॥ IAST transliteration manyasē yadi tac chakyaṃ mayā draṣṭum iti prabhō | yōgēśvara tatō mē tvaṃ darśayātmānam avyayam || 11.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନ୍ୟସେ ୟଦି ତଚ୍ଛକ୍ୟଂ ମୟା ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିତି ପ୍ରଭୋ | ୟୋଗେଶ୍ଵର ତତୋ ମେ ତ୍ଵଂ ଦର୍ଶୟାତ୍ମାନମବ୍ୟୟମ୍ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If Thou deemest it possible for me to behold it, O Lord (Prabho), then, O Lord of Yoga (Yogeshvara), show me Thy imperishable Self." Odia Translation "ହେ ପ୍ରଭୋ! ଯଦି ଆପଣ ମନେକରନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ରୂପ ମୋ ଦ୍ଵାରା ଦେଖାଯିବା ସମ୍ଭବ, ତେବେ ହେ ଯୋଗେଶ୍ଵର! ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଅବ୍ୟୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଵରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Si Tu juges qu'il m'est possible de La voir, ô Seigneur, alors, ô Seigneur du Yoga, montre-moi Ton Être impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 5 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः । नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ ११.५ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — paśya mē pārtha rūpāṇi śataśō ’tha sahasraśaḥ | nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || 11.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପଶ୍ୟ ମେ ପାର୍ଥ ରୂପାଣି ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ | ନାନାବିଧାନି ଦିବ୍ୟାନି ନାନାବର୍ଣାକୃତୀନି ଚ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Behold, O Partha, My forms by hundreds and by thousands, various, divine, and of manifold colors and shapes." Odia Translation | ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ! ତୁମେ ମୋର ଶତାଧିକ ଏବଂ ସହସ୍ରାଧିକ ଦିବ୍ୟ ରୂପସମୂହକୁ ଦେଖ, ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Contemple, ô Partha, Mes formes par centaines et par milliers, variées, divines, et de multiples couleurs et formes." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 6 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा । बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ॥ ११.६ ॥ IAST transliteration paśyādityān vasūn rudrān aśvinau marutas tathā | bahūny adṛṣṭapūrvāṇi paśyāścāryāṇi bhārata || 11.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ପଶ୍ୟାଦିତ୍ୟାନ୍ଵସୂନ୍ରୁଦ୍ରାନଶ୍ଵିନୌ ମରୁତସ୍ତଥା | ବହୂନ୍ୟଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବାଣି ପଶ୍ୟାଶ୍ଚର୍ୟାଣି ଭାରତ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Behold the Adityas, the Vasus, the Rudras, the two Ashvins and the Maruts; behold, O Bharata, many wonders never seen before." Odia Translation "ତୁମେ ମୋଠାରେ ଦ୍ଵାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଅଷ୍ଟବସୁ, ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର, ଦୁଇ ଅଶ୍ଵିନୀକୁମାର ଏବଂ ମରୁତ୍ଗଣଙ୍କୁ ଦେଖ; ହେ ଭାରତ, ପୂର୍ବରୁ କଦାପି କାହା ଦ୍ଵାରା ଦେଖାଯାଇନଥିବା ଅନେକ ଅଲୌକିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରୂପକୁ ଦେଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Contemple les Adityas, les Vasus, les Rudras, les deux Ashvins et les Maruts ; contemple, ô Bharata, de nombreuses merveilles jamais vues auparavant." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 7 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इहैकस्थं जगत्कृत्स्न पश्याद्य सचराचरम् । मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि ॥ ११.७ ॥ IAST transliteration ihaikasthaṃ jagat kṛtasnaṃ paśyādya sacarācaram | mama dēhē guḍākēśa yac cānyad draṣṭum icchasi || 11.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇହୈକସ୍ଥଂ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନ ପଶ୍ୟାଦ୍ୟ ସଚରାଚରମ୍ | ମମ ଦେହେ ଗୁଡାକେଶ ୟଚ୍ଚାନ୍ୟଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛସି || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Behold today here centered in one, O Gudakesha, the whole universe of the animate and the inanimate in My body, and whatever else thou desirest to see." Odia Translation "ହେ ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏହି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ତୁମେ ଆଉ ଯାହା କିଛି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ସେହି ସବୁ କିଛି ଆଜି ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ ମୋର ଏହି ଗୋଟିଏ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Contemple aujourd'hui ici rassemblé en un seul, ô Gudakesha, l'univers entier du mobile et de l'immobile dans Mon corps, et tout ce que tu désires voir d'autre." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 8 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा । दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥ ११.८ ॥ IAST transliteration na tu māṃ śakyasē draṣṭum anēnaiva svacakṣuṣā | divyaṃ dadāmi tē cakṣuḥ paśya mē yōgam aiśvaram || 11.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ତୁ ମାଂ ଶକ୍ୟସେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମନୈନୈବ ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଷା | ଦିବ୍ୟଂ ଦଦାମି ତେ ଚକ୍ଷୁଃ ପଶ୍ୟ ମେ ୟୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But thou art not able to behold Me with these eyes of thine; I give thee a divine eye; behold My divine Yoga-power!" Odia Translation "ମାତ୍ର ତୁମେ ତୁମର ଏହି ପ୍ରାକୃତ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଏହି ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଅସମର୍ଥ; ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ (ଦିବ୍ୟ ଦଦାମି ତେ ଚକ୍ଷୁଃ) ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଏବେ ମୋର ଏହି ପରମ ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ଯୋଗଶକ୍ତିକୁ ଦେଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais tu n'es pas capable de Me voir avec Tes propres yeux ; Je te donne un œil divin ; contemple Mon divin pouvoir de Yoga !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 9 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः । दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥ ११.९ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ēvam uktvā tatō rājan mahāyōgēśvarō hariḥ | darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpam aiśvaram || 11.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏବମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜନ୍ମହାୟୋଗେଶ୍ଵରୋ ହରିḥ | ଦର୍ଶୟାମାସ ପାର୍ଥାୟ ପରମଂ ରୂପମୈଶ୍ଵରମ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Having spoken thus, O King, the great Lord of Yoga, Hari (Krishna), showed to Partha His supreme cosmic Form." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ମହାଯୋଗେଶ୍ଵର ଶ୍ରୀହରି ଏପରି କହିସାରିବା ପରେ, ପାର୍ଥଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆପଣାର ସେହି ପରମ ଅଲୌକିକ ବିଶ୍ଵରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ayant parlé ainsi, ô Roi, le grand Seigneur du Yoga, Hari, montra à Partha Sa Forme cosmique suprême." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 10 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनेकवक्त्रनयनम् अनेकाद्भुतदर्शनम् । अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥ ११.१० ॥ IAST transliteration anēkavaktranayanam anēkādbhutadarśanam | anēkadivyābharaṇaṃ divyānēkōdyatāyudham || 11.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନେକବକ୍ତ୍ରନୟନମ୍ ଅନେକାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍ | ଅନେକଦିବ୍ୟାଭରଣଂ ଦିବ୍ୟାନେକୋଦ୍ୟତାୟୁଧମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With many mouths and eyes, with many wonderful aspects, adorned with many divine ornaments, and brandishing many divine lifted weapons," Odia Translation "ସେହି ବିଶ୍ଵରୂପ ଅନେକ ମୁଖ ଓ ବିଶାଳ ନେତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦର୍ଶନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ହାତରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ ହୋଇ ରହିଥିଲା—" French Translation (Traduction en Français) "Aux bouches et aux yeux innombrables, présentant de nombreux aspects merveilleux, paré de nombreux ornements divins, brandissant de nombreuses armes divines levées," Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 11 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् । सर्व आश्चर्यमयं देवं अनन्तं विश्वतोमुखम् ॥ ११.११ ॥ IAST transliteration divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulēpanam | sarvāścāryamayaṃ dēvaṃ anantaṃ viśvatōmukham || 11.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦିବ୍ୟମାଲ୍ୟାମ୍ବରଧରଂ ଦିବ୍ୟଗନ୍ଧାନୁଲେପନମ୍ | ସର୍ବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟଂ ଦେବଂ ଅନନ୍ତଂ ବିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Wearing divine garlands and apparel, anointed with divine perfumes, all-wonderful, resplendent, boundless, with faces turned everywhere." Odia Translation "ସେହି ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ଵରୂପ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଶରୀରରେ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧଲେପ (ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନ) ଅନୁଲେପିତ ହୋଇଥିଲା; ସେହି ପ୍ରକାଶମାନ ପ୍ରଭୁ ସର୍ବପ୍ରକାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନନ୍ତ ଏବଂ ସବୁ ଦିଗରେ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Vêtu de guirlandes et d'habits divins, oint de parfums divins, tout-merveilleux, resplendissant, sans bornes, avec des visages tournés de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 12 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता । यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ११.१२ ॥ IAST transliteration divi sūryasahasrasya bhavēdyugapadutthitā | yadi bhāḥ sadr̥śī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ || 11.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦିବି ସୂର୍ଯ୍ୟସହସ୍ରସ୍ୟ ଭବେଦ୍ୟୁଗପଦୁତ୍ଥିତା | ୟଦି ଭାଃ ସଦୃଶୀ ସା ସ୍ୟାଦ୍ଭାସସ୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ || ୧打 || Sri Aurobindo's English Interpretation "If the splendor of a thousand suns were to blaze forth all at once in the sky, that would be like the splendor of that mighty Being." Odia Translation "ଆକାଶରେ ଯଦି ଏକ ସଙ୍ଗେ ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଏକ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ମହା ପ୍ରକାଶ ବା ଆଲୋକ ହେବ, ତାହା ବୋଧହୁଏ ସେହି ବିଶ୍ଵରୂପଧାରୀ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶର କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସଦୃଶ ବା ସମାନ ହୋଇପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Si la splendeur de mille soleils devait éclater tout à la fois dans le ciel, cela ressemblerait à la splendeur de ce Puissant Être." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 13 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा । अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥ ११.१३ ॥ IAST transliteration tatraikasthaṃ jagatkr̥tsnaṃ pravibhaktamanēkadhā | apaśyad dēvadēvasya śarīrē pāṇḍavas tadā || 11.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରୈକସ୍ଥଂ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ପ୍ରବିଭକ୍ତମନେକଧା | ଅପଶ୍ୟଦ୍ଦେବଦେବସ୍ୟ ଶରୀରେ ପାଣ୍ଡବସ୍ତଦା || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There the Pandava (Arjuna) saw the whole universe gathered together in one, divided into many parts, in the body of the God of gods." Odia Translation "ସେହି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡ୍ରପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ, ସେହି ଦେବଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରର ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ସମଗ୍ର ସଚରାଚର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ ଦର୍ଶନ କଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, le Pandava (Arjuna) vit l'univers entier rassemblé en un seul, divisé en de nombreuses parties, dans le corps du Dieu des dieux." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 14 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः । प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥ ११.१४ ॥ IAST transliteration tataḥ sa vismayāviṣṭō hr̥ṣṭarōmā dhanañjayaḥ | praṇamya śirasā dēvaṃ kr̥tāñjalir abhāṣata || 11.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ ସ ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟୋ ହୃଷ୍ଟରୋମା ଧନଞ୍ଜୟଃ | ପ୍ରଣମ୍ୟ ଶିରସା ଦେବଂ କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then he, Dhananjaya, overwhelmed with astonishment, his hair standing on end, bowed down his head to the God, and spoke with hands folded in worship." Odia Translation "ତା'ପରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିସ୍ମୟ ଦ୍ଵାରା ଅଭିଭୂତ ଏବଂ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଶରୀର (ହୃଷ୍ଟରୋମା) ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ନିଜ ମସ୍ତକ ନୁଆଇଁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ହାତ ଯୋଡ଼ି (କୃତାଞ୍ଜଳିଃ) ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Alors lui, Dhananjaya, submergé d'étonnement, ses cheveux se dressant sur sa tête, inclina la tête devant le Dieu, et parla les mains jointes en adoration." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 15 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वान्स्तथा भूतविशेषसङ्घान् । ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थं ऋषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥ ११.१५ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — paśyāmi dēvāṃs tava dēva dēhē sarvāns tathā bhūtaviśēṣasaṅghān | brahmāṇam īśaṃ kamalāsanasthaṃ r̥ṣīṃś ca sarvān uragāṃś ca divyān || 11.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ପଶ୍ୟାମି ଦେବାଂସ୍ତବ ଦେବ ଦେହେ ସର୍ବାଂସ୍ତଥା ଭୂତବିଶେଷସଙ୍ଘାନ୍ | ବ୍ରହ୍ମାଣମୀଶଂ କମଲାସନସ୍ଥଂ ଋଷୀଂଶ୍ଚ ସର୍ବାନୁରଗାଂଶ୍ଚ ଦିବ୍ୟାନ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: I see all the gods in Thy body, O God, and the varied multitudes of living beings; Brahma the Lord seated on his lotus-seat, and all the rishis and celestial serpents." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୋ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ସମୂହକୁ ଦେଖୁଛି; ପଦ୍ମ ଆସନରେ ବିରାଜମାନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଋଷିଗଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ (ନାଗମାନଙ୍କୁ) ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଦେଖୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Je vois tous les dieux dans Ton corps, ô Dieu, et les multitudes variées d'êtres vivants ; Brahma le Seigneur assis sur son siège de lotus, et tous les rishis et serpents célestes." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 16 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं पश्यामी त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् । नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामी विश्वेश्वर विश्वरूप ॥ ११.१६ ॥ IAST transliteration anēkabāhūdaravaktranētraṃ paśyāmi tvāṃ sarvatō ’nantarūpam | nāntaṃ na madhyaṃ na punas tavādiṃ paśyāmi viśvēśvara viśvarūpa || 11.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନେକବାହୂଦରବକ୍ତ୍ରନୟନମ୍ ପଶ୍ୟାମି ତ୍ଵାଂ ସର୍ବତୋଽନନ୍ତରୂପମ୍ | ନାନ୍ତଂ ନ ମଧ୍ୟଂ ନ ପୁନସ୍ତବାଦିଂ ପଶ୍ୟାମି ବିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ବିଶ୍ଵରୂପ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I see Thee with innumerable arms, bellies, mouths and eyes, infinite in form on every side; neither Thy end, nor Thy middle, nor Thy beginning do I see, O Lord of the universe, O cosmic Form!" Odia Translation "ହେ ବିଶ୍ଵେଶ୍ଵର! ହେ ବିଶ୍ଵରୂପ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ବାହୁ, ଅନେକ ଉଦର (ପେଟ), ଅନେକ ମୁଖ ଓ ଅନେକ ନେତ୍ର ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ଅନନ୍ତ ରୂପରେ ବିରାଜମାନ ଥିବାର ଦେଖୁଛି I ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ନା କୌଣସି ଅନ୍ତ ଦେଖିପାରୁଛି, ନା ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ନା କୌଣସି ଆଦି (ଆରମ୍ଭ) ଦେଖୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Je Te vois aux bras, ventres, bouches et yeux innombrables, infini en Ta forme de tous côtés ; Je ne vois ni Ta fin, ni Ton milieu, ni Ton commencement, ô Seigneur de l'univers, ô Forme cosmique !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 17 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतोदीप्तिमन्तम् । पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद् दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥ ११.१७ ॥ IAST transliteration kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tējōrāśiṃ sarvatō dīptimantam | paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantād dīptānalārkadyutim apramēyam || 11.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କିରୀଟିନଂ ଗଦିନଂ ଚକ୍ରିଣଂ ଚ ତେଜୋରାଶିଂ ସର୍ବତୋଦୀପ୍ତିମନ୍ତମ୍ | ପଶ୍ୟାମି ତ୍ଵାଂ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟଂ ସମନ୍ତାଦ୍ ଦୀପ୍ତାନଲାର୍କଦ୍ୟୁତିମପ୍ରମେୟମ୍ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I see Thee with Thy diadem, Thy mace and Thy discus, a mass of splendor flaming on all sides, difficult to look upon, dazzling around like burning fire and sun, immeasurable." Odia Translation "ଆପଣ କିରୀଟ (ମୁକୁଟ), ଗଦା ଏବଂ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ଏକ ମହାନ ତେଜୋରାଶି ରୂପରେ ଦେଖୁଛି, ଯାହାକୁ ଚାହିଁବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ (ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟମ୍) I ପ୍ରଳୟକାଳୀନ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଖର ଦୀପ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଆକଳନର ଅତୀତ (ଅପ୍ରମେୟମ୍) ଏହି ସ୍ଵରୂପରେ ଆପଣ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Je Te vois avec Ton diadème, Ta masse et Ton disque, masse de splendeur flamboyant de tous côtés, difficile à regarder, éblouissante alentour comme un feu ardent et le soleil, immesurable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 18 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् । त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥ ११.१८ ॥ IAST transliteration tvam akṣaraṃ paramaṃ vēditavyaṃ tvam asya viśvasya paraṃ nidhānam | tvam avyayayḥ śāśvatadharmagōptā sanātanas tvaṃ puruṣō matō mē || 11.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ଵମକ୍ଷରଂ ପରମଂ ବେଦିତବ୍ୟଂ ତ୍ଵମସ୍ୟ ବିଶ୍ଵସ୍ୟ ପରଂ ନିଧାନମ୍ | | ତ୍ଵମବ୍ୟୟଃ ଶାଶ୍ଵତଧର୍ମଗୋପ୍ତା ସନାତନସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମତୋ ମେ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art the Imperishable, the supreme Object of Knowledge, Thou art the supreme Ultimate Ground of this universe; Thou art the Inexhaustible Guardian of eternal Law, Thou art the Primal everlasting Soul (Purusha), such is my faith." Odia Translation "ଆପଣ ହିଁ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ସେହି ପରମ ଅକ୍ଷର ତତ୍ତ୍ଵ (ମୋକ୍ଷ ସ୍ଵରୂପ), ଆପଣ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରର ପରମ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (ନିଧାନମ୍) I ଆପଣ ଶାଶ୍ଵତ ସନାତନ ଧର୍ମର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା (ଗୋପ୍ତା) ଏବଂ ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ସନାତନ ପୁରୁଷ—ଏହା ହିଁ ମୋର ଦୃଢ଼ ମତ।" French Translation (Traduction en Français) "Tu es l'Impérissable, le suprême Objet de Connaissance, Tu es le suprême Fondement Ultime de cet univers ; Tu es l'Inépuisable Gardien de la Loi éternelle, Tu es l'Antique Âme éternelle (Purusha), telle est ma foi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 19 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनादिमध्यान्तमनन्तरूपं अनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् । पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ ११.१९ ॥ IAST transliteration anādimadhyāntam anantarūpaṃ anantabāhuṃ śasīsūryanētram | paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatējasā viśvam idaṃ tapantam || 11.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନାଦିମଧ୍ୟାନ୍ତମନନ୍ତରୂପଂ ଅନନ୍ତବାହୁଂ ଶଶିସୂର୍ଯ୍ୟନେତ୍ରମ୍ | ପଶ୍ୟାମି ତ୍ଵାଂ ଦୀପ୍ତହୁତାଶବକ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଵତେଜସା ବିଶ୍ଵମିଦଂ ତପନ୍ତମ୍ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I see Thee without beginning, middle or end, infinite in power, with innumerable arms, the sun and moon for Thy eyes, Thy mouth a blazing fire, heating this whole universe with Thy own radiance." Odia Translation "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତରହିତ, ଅନନ୍ତ ପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଖୁଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ସଦୃଶ, ଆପଣଙ୍କ ମୁଖ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ଅଗ୍ନି (ଦୀପ୍ତହୁତାଶବକ୍ତ୍ରମ୍) ପରି ପ୍ରଖର ଏବଂ ଆପଣ ଆପଣାର ସେହି ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Je Te vois sans commencement, milieu ni fin, infini en puissance, aux bras innombrables, ayant le soleil et la lune pour yeux, Ta bouche tel un feu ardent, embrasant cet univers entier de Ta propre radiance." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 20 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः । दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥ ११.२० ॥ IAST transliteration dyāvāpr̥thivyōr idam antaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikēna diśaś ca sarvāḥ | dr̥ṣṭvādbhutaṃ rūpam ugraṃ tavēdaṃ lōkatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman || 11.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୋରିଦମନ୍ତରଂ ହି ବ୍ୟାପ୍ତଂ ତ୍ଵୟୈକେନ ଦିଶଶ୍ଚ ସର୍ବାଃ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦ୍ଭୁତଂ ରୂପମୁଗ୍ରଂ ତବେଦଂ ଲୋକତ୍ରୟଂ ପ୍ରବ୍ୟଥିତଂ ମହାତ୍ମନ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By Thee alone this space between heaven and earth is pervaded and all the quarters of the sky; seeing this Thy wonderful and terrible Form, O great Soul, the triple world is smitten with dismay." Odia Translation "ହେ ମହାତ୍ମନ୍! ସ୍ଵର୍ଗ ଏବଂ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଏହି ସମଗ୍ର ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ତଥା ସମସ୍ତ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଛି; ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ତଥା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜਨକ (ଉଗ୍ରଂ ଅଦ୍ଭୁତଂ) ରୂପ ଦେଖି ତ୍ରିଲୋକବାସୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ଓ ବ୍ୟକୁଳ (ପ୍ରବ୍ୟଥିତମ୍) ହୋଇପଡ଼ୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Par Toi seul cet espace entre le ciel et la terre est envahi ainsi que toutes les directions du ciel ; en voyant cette Forme Tienne merveilleuse et terrible, ô grande Âme, le triple monde est frappé d'épouvante." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 21 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अमी हि त्वा सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति । स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥ ११.२१ ॥ IAST transliteration amī hi tvā surasaṅghā viśanti kēcid bhītāḥ prāñjalayō gr̥ṇanti | svastīty uktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ || 11.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅମୀ ହି ତ୍ଵା ସୁରସଙ୍ଘା ବିଶନ୍ତି କେଚିଦ୍ଭୀତାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲୟୋ ଗୃଣନ୍ତି | ସ୍ଵସ୍ତୀତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ମହର୍ଷିସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ ସ୍ତୁବନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୁତିଭିଃ ପୁଷ୍କଲାଭିଃ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Verily, these hosts of gods enter into Thee; some in fear praise Thee with joined hands; crying 'May it be well!' groups of great rishis and perfected souls hail Thee with magnificent hymns." Odia Translation "ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କର ସମୂହ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି; କେତେକ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି (ପ୍ରାଞ୍ଜଳୟଃ) ଆପଣଙ୍କ ନାମ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି I ଆଉ ମହର୍ଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ସମୂହ 'କଲ୍ୟାଣ ହେଉ' (ସ୍ଵସ୍ତି) ବୋଲି କହି, ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କର ଗାନ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En vérité, ces troupes de dieux entrent en Toi ; certains effrayés Te prient les mains jointes ; criant 'Que tout soit bien !' des groupes de grands rishis et d'êtres parfaits T'acclament par de magnifiques hymnes." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 22 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च । गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वा विस्मिताश्चैव सर्वे ॥ ११.२२ ॥ IAST transliteration rudrādityā vasavō yē ca sādhyā viśvē ’śvinau marutaś cōṣmapāś ca | gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā vīkṣantē tvā vismitāś caiva sarvē || 11.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ରୁଦ୍ରାଦିତ୍ୟା ବସବୋ ୟେ ଚ ସାଧ୍ୟା ବିଶ୍ଵେଽଶ୍ଵିନୌ ମରୁତଶ୍ଚୋଷ୍ମପାଶ୍ଚ | ଗନ୍ଧର୍ଵୟକ୍ଷାସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘା ବୀକ୍ଷନ୍ତେ ତ୍ଵା ବିସ୍ମିତାଶ୍ଚୈବ ସର୍ବେ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Rudras, Adityas, Vasus, Sadhyas, Vishvas, the two Ashvins, Maruts and the Ushmapas, as also the hosts of Gandharvas, Yakshas, Asuras and Siddhas, all look upon Thee utterly amazed." Odia Translation "ଯେଉଁ ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟଦେବ, ବିଶ୍ଵେଦେବ, ଦୁଇ ଅଶ୍ଵିନୀକୁମାର, ମରୁତ୍ଗଣ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଗଣ (ଉଷ୍ମପାଃ) ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ, ୟକ୍ଷ, ଅସୁର ତଥା ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ସମୂହ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ (ବିସ୍ମିତାଃ) ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les Rudras, les Adityas, les Vasus, les Sadhyas, les Vishvas, les deux Ashvins, les Maruts et les Ushmapas, ainsi que les troupes de Gandharvas, de Yakshas, d'Asuras et de Siddhas, todos Te regardent complètement émerveillés." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 23 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं महाबाहो बहुबाहूरुपादम् । बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥ ११.२३ ॥ IAST transliteration rūpaṃ mahat tē bahuvaktranētraṃ mahābāhō bahubāhūrupādam | bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dr̥ṣṭvā lōkāḥ pravyathitās tathāham || 11.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ରୂପଂ ମହତ୍ତେ ବହୁବକ୍ତ୍ରନେତ୍ରଂ ମହାବାହୋ ବହୁବାହୂରୁପାଦମ୍ | ବହୂଦରଂ ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକାḥ ପ୍ରବ୍ୟଥିତାସ୍ତଥାହମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Seeing Thy mighty Form with many mouths and eyes, O mighty-armed, with many arms, thighs and feet, many bellies, and terrible with many tusks, the worlds are smitten with dismay, and so am I." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ଆପଣଙ୍କର ଅନେକ ମୁଖ ଓ ନେତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ, ଅନେକ ବାହୁ, ଜଙ୍ଘ ଓ ଚରଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ଅନେକ ଉଦର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନେକ ଦାଢ଼ ହେତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର (ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଳମ୍) ଏହି ବିଶାଳ ରୂପକୁ ଦେଖି ସମଗ୍ର ସଂସାର ବ୍ୟାକୁଳ ହେଉଛି ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "En voyant Ta Forme immense aux bouches et aux yeux innombrables, ô aux bras puissants, aux bras, cuisses et pieds innombrables, aux ventres innombrables, et terrible de Ses nombreuses dents crochues, les mondes sont frappés d'épouvante, et moi aussi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 24 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् । दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥ ११.२४ ॥ IAST transliteration nabhaḥspr̥śaṃ dīptam anēkavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviṣālanētram | dr̥ṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhr̥tiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇō || 11.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ନଭଃସ୍ପୃଶଂ ଦୀପ୍ତମନେକବର୍ଣଂ ବ୍ୟାତ୍ତାନନଂ ଦୀପ୍ତବିଶାଲନେତ୍ରମ୍ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରବ୍ୟଥିତାନ୍ତରାତ୍ମା ଧୃତିଂ ନ ବିନ୍ଦାମି ଶମଂ ଚ ବିଷ୍ଣୋ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Touching the sky, luminous, of many colors, with mouths wide open, and with large blazing eyes, when I see Thee, my inmost soul is smitten with dismay, and I find no fortitude nor peace, O Vishnu!" Odia Translation "ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ, ଅନେକ ରଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ, ମୁଖ ବ୍ୟାଦାନ କରିଥିବା (ଖୋଲା ରଖିଥିବା) ଏବଂ ପ୍ରଖର ପ୍ରକାଶମାନ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁଯୁକ୍ତ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ରୂପ ଦେଖି, ମୋର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଭୟଭୀତ ହେଉଛି; ମୁଁ ଶରୀରରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ (ଧୃତିମ୍) ଏବଂ ମନରେ ଆଦୌ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Touchant le ciel, lumineux, de multiples couleurs, les bouches grandes ouvertes, et avec de grands yeux flamboyants, quand Je Te vois, mon âme la plus intime est frappée d'épouvante, et Je ne trouve ni constance ni paix, ô Vishnu !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 25 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि । दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ११.२५ ॥ IAST transliteration daṃṣṭrākarālāni ca tē mukhāni dr̥ṣṭvaiva kālānalasannibhāni | diśō na jānē na labhē ca śarma prasīda dēvēśa jagannivāsa || 11.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି ଚ ତେ ମୁଖାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈବ କାଲାନଲସନ୍ନିଭାନି | ଦିଶୋ ନ ଜାନେ ନ ଲଭେ ଚ ଶର୍ମ ପ୍ରସୀଦ ଦେବେଶ ଜଗନ୍ନିବାସ || ୨ club୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Seeing Thy mouths terrible with tusks and resembling the fire of Death (Kalanala), I lose all sense of direction and find no comfort. Be gracious, O Lord of gods, O Abode of the universe!" Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଦାଢ଼ ହେତୁ ପ୍ରଳୟକାଳୀନ ଅଗ୍ନି (କାଳାନଳ) ସଦୃଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୁଖଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଦିଗଭୁଲ ହୋଇଯାଉଛି ଏବଂ ଶରୀରରେ ଆଦୌ ସୁଖ ବା ଆଶ୍ଵାସନା ପାଉନାହିଁ I ଏଣୁ ହେ ଦେବେଶ! ହେ ଜଗନ୍ନିବାସ! ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ (ଅନୁଗ୍ରହ) ହୁଅନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "En voyant Tes bouches terribles de Ses dents crochues et ressemblant au feu de la Mort, Je perds tout sens de l'orientation et Je ne trouve aucun réconfort. Sois gracieux, ô Seigneur des dieux, ô Demeure de l'univers !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 26 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अमी च तवां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः । भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥ ११.२६ ॥ IAST transliteration amī ca tvāṃ dhr̥tarāṣṭrasya putrāḥ sarvē sahaivāvanipālasaṅghaiḥ | bhīṣmō drōṇaḥ sūtaputras tathāsau sahāsmadīyair api yōdhamukhyaiḥ || 11.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅମୀ ଚ ତ୍ଵାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ପୁତ୍ରାଃ ସର୍ବେ ସହୈବାବନିପାଲସଙ୍ଘୈḥ | ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ତଥାସୌ ସହାସ୍ମଦୀୟୈରପି ୟୋଧମୁଖ୍ୟୈଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And all these sons of Dhritarashtra, together with the hosts of earthly kings, Bhishma, Drona, and Karna yonder, the son of a charioteer, as also the chief warriors of our own side," Odia Translation "ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରଗଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କର ସମୂହ, ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସେହିପରି ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଆମ ପକ୍ଷର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଧାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ—" French Translation (Traduction en Français) "Et tous ces fils de Dhritarashtra, ensemble avec les troupes des rois de la terre, Bhishma, Drona, et là-bas Karna, le fils d'un écuyer, ainsi que les principaux guerriers de notre propre camp," Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 27 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि । केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु संदृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥ ११.२७ ॥ IAST transliteration vaktrāṇi tē tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni | kēcid vilagnā daśanāntarēṣu saṃdr̥ṣyantē cūrṇitair uttamāṅgaiḥ || 11.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ବକ୍ତ୍ରାଣି ତେ ତ୍ଵରମାଣା ବିଶନ୍ତି ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି ଭୟାନକାନି | କେଚିଦ୍ଵିଲଗ୍ନା ଦଶନାନ୍ତରେଷୁ ସନ୍ଦୃଶ୍ୟନ୍ତେ ଚୂର୍ଣିତୈରୁତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—rush headlong into Thy mouths, terrible with tusks and frightful to behold; some are seen caught between the teeth, with their heads crushed to powder." Odia Translation "—ଆପଣଙ୍କର ଦାଢ଼ ହେତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେହି ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଭିତରକୁ ଅତି ବେଗରେ (ତ୍ଵରମାଣାଃ) ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି I ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଦାନ୍ତ ସନ୍ଧିରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ (ଉତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "—se précipitent tête baissée dans Tes bouches, terribles de Ses dents crochues et effrayantes à voir ; certains sont vus coincés entre Tes dents, les têtes broyées en poussière." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 28 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति । तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभितो ज्वलन्ति ॥ ११.२८ ॥ IAST transliteration yathā nadīnāṃ bahavō ’mbuvēgāḥ samudram ēvābhimukhā dravanti | tathā tavāmī naralōkavīrā viśanti vaktrāṇy abhitō jwalanti || 11.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥା ନଦୀନାଂ ବହବୋଽମ୍ବୁବେଗାଃ ସମୁଦ୍ରମେବାଭିମୁଖା ଦ୍ରବନ୍ତି | ତଥା ତବାମୀ ନରଲୋକବୀରା ବିଶନ୍ତି ବକ୍ତ୍ରାଣ୍ୟଭିତୋ ଜ୍ଵଲନ୍ତି || ୨ Bound୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the many rapid torrents of rivers rush headlong towards the ocean, so do these heroes of the world of men enter into Thy flaming mouths from all sides." Odia Translation "ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଅସଂଖ୍ୟ ଜଳପ୍ରବାହ (ଅମ୍ବୁବେଗାଃ) ଯେପରି ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ କେବଳ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ହିଁ ଅତି ବେଗରେ ଧାବିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହିପରି ମାନବ ଲୋକର ଏହି ସମସ୍ତ ବୀର ପୁରୁଷମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme les nombreux torrents rapides des fleuves se précipitent tête baissée vers l'océan, de même ces héros du monde des hommes entrent dans Tes bouches enflammées de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 29 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः । तथैव नाशाय समृद्धवेगा विशन्ति लोकास्तवापि वक्त्राणि ॥ ११.२९ ॥ IAST transliteration yathā pradīptaṃ jwalanaṃ pataṅgā viśanti nāśāya samruddhavēgāḥ | tathaiva nāśāya samruddhavēgā viśanti lōkās tavāpi vaktrāṇi || 11.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥା ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ଜ୍ଵଲନଂ ପତଙ୍ଗା ବିଶନ୍ତି ନାଶାୟ ସମୃଦ୍ଧବେଗାଃ | ତଥୈବ ନାଶାୟ ସମୃଦ୍ଧବେଗା ବିଶନ୍ତି ଲୋକାସ୍ତବାପି ବକ୍ତ୍ରାଣି || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As moths with accelerated speed rush into a blazing fire to perish there, even so do these worlds with accelerated speed enter into Thy mouths to their own destruction." Odia Translation "ପତଙ୍ଗମାନେ ନିଜର ବିନାଶ ପାଇଁ ଯେପରି ଅତି ତୀବ୍ର ବେଗରେ (ସମୃଦ୍ଧବେଗାଃ) ଆସି ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ଏହି ସମଗ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଲୋକମାନେ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଆପଣଙ୍କ ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଭିତରକୁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme les papillons de nuit avec une vitesse accélérée se précipitent dans un feu ardent pour y périr, de même ces mondes avec une vitesse accélérée entrent dans Tes bouches pour leur propre destruction." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 30 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः । तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ ११.३० ॥ IAST transliteration lēlihyasē grasamānaḥ samantāl lōkān samagrān vadanair jwaladbhiḥ | tējōbhir āpūrya jagat samagraṃ bhāsas tavōgrāḥ pratapanti viṣṇō || 11.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲେଲିହ୍ୟସେ ଗ୍ରସମାନଃ ସମନ୍ତାଲ୍ଲୋକାନ୍ସମଗ୍ରାନ୍ଵଦନୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ | ତେଜୋଭିରାପୂର୍ଯ ଜଗତ୍ସମଗ୍ରଂ ଭାସସ୍ତବୋଗ୍ରାḥ ପ୍ରତପନ୍ତି ବିଷ୍ଣୋ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Licking them up, Thou swallowest all these worlds from every side with Thy flaming mouths; filling the whole universe with their radiance, Thy fierce rays burn, O Vishnu!" Odia Translation "ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଆପଣ ଚାରିଆଡ଼ୁ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରି କରି ଜିହ୍ଵା ଦ୍ଵାରା ଚାଟୁଛନ୍ତି (ଲେଲିହ୍ୟସେ) I ଆପଣଙ୍କର ସେହି କଠୋର ଉଗ୍ର କିରଣଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ତେଜ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଦଗ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En les léchant, Tu avales tous ces mondes de tous côtés avec Tes bouches enflammées ; remplissant l'univers entier de leur radiance, Tes rayons féroces brûlent, ô Vishnu !" I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 12/ Chapter 12. Bhakti Yoga Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 1 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — ēvaṃ satatayuktā yē bhaktāstvāṃ paryupāsatē | yē cāpyakṣaramavyaktaṃ tēṣāṃ kē yōgavittamāḥ || 12.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଏବଂ ସତତୟୁକ୍ତା ୟେ ଭକ୍ତାସ୍ତ୍ଵାଂ ପର୍ୟୁପାସତେ | ୟେ ଚାପ୍ୟକ୍ଷରମବ୍ୟକ୍ତଂ ତେଷାଂ କେ ୟୋଗବିତ୍ତମାଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Those devotees who, ever integrated, thus adore Thee, and those who seek after the Imperishable and Unmanifest—which of these are the greater knowers of Yoga?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ନିରନ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କର ସାକାର ରୂପର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ବିନାଶହୀନ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ନିରାକାର ସ୍ଵରୂପର ସାଧନା କରନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସାଧକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗବିତ୍ ଅଟନ୍ତି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ces dévots qui, toujours intégrés, T'adorent ainsi, et ceux qui recherchent l'Impérissable et le Non-Manifesté — lesquels d'entre eux sont les plus grands connaisseurs du Yoga ?" Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 2 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — mayyāvēśya manō yē māṃ nityauyuktā upāsatē | śraddhayā parayōpētāstē mē yuktatamā matāḥ || 12.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ମୟ୍ୟାବେଶ୍ୟ ମନୋ ୟେ ମାଂ ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତା ଉପାସତେ | ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ପରୟୋପେତାସ୍ତେ ମେ ୟୁକ୍ତତମା ମତାଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Those who fix their minds on Me and open themselves to Me, ever integrated, endowed with a supreme faith, them I hold to be the most perfectly integrated." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୋଠାରେ ନିଜର ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏକାଗ୍ର କରି, ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯେଉଁମାନେ ନିରନ୍ତର ମୋର ସାକାର ସ୍ଵରୂପର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ (ୟୁକ୍ତତମାଃ) ବୋଲି ମନେକରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ceux qui fixent leur esprit sur Moi, toujours intégrés, doués d'une foi suprême, Je les tiens pour les plus parfaitement intégrés." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 3 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते । सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ १२.३ ॥ IAST transliteration yē tvakṣaramanirdēśyamavyaktaṃ paryupāsatē | sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam || 12.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତ୍ଵକ୍ଷରମନିର୍ଦେଶ୍ୟମବ୍ୟକ୍ତଂ ପର୍ୟୁପାସତେ | ସର୍ବତ୍ରଗମଚିନ୍ତ୍ୟଂ ଚ କୂଟସ୍ଥମଚଲଂ ଧ୍ରୁବମ୍ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who seek after the Imperishable, the Indefinable, the Unmanifest, the All-pervading, the Unthinkable, the Changeless, the Immovable, the Permanent," Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ), ଶବ୍ଦର ଅତୀତ (ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ), ଅଦୃଶ୍ୟ (ଅବ୍ୟକ୍ତ), ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଚିନ୍ତାର ଅତୀତ (ଅଚିନ୍ତ୍ୟ), ନିର୍ବିକାର (କୂଟସ୍ଥ), ସଦା ଅଚଳ ତଥା ସ୍ଥାୟୀ ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଉପାସନା କରନ୍ତି," French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui recherchent l'Impérissable, l'Indéfinissable, le Non-Manifesté, l'Omniprésent, l'Inconcevable, l'Immuable, l'Immobile, le Permanent," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 4 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script संनियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः । ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.४ ॥ IAST transliteration saṃniyamyēndriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ | tē prāpnuvanti māmēva sarvabhūtahitē ratāḥ || 12.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଂନିୟମ୍ୟେନ୍ଦ୍ରିୟଗ୍ରାମଂ ସର୍ବତ୍ର ସମବୁଦ୍ଧୟଃ | ତେ ପ୍ରାପ୍ନୁବନ୍ତି ମାମେବ ସର୍ବଭୂତହିତେ ରତାଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—having controlled the entire group of the senses, equal-minded everywhere, and devoted to the welfare of all existences, they also attain to Me." Odia Translation "—ସେମାନେ ନିଜର ସମଗ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସଂଯମିତ କରି, ସବୁ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ସବୁ ଜୀବଙ୍କଠାରେ ସମାନ ବୁଦ୍ଧି (ସମବୁଦ୍ଧୟଃ) ରଖି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ସାଧନରେ ସଦା ରତ ରହି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—ayant maîtrisé le groupe entier des sens, d'un esprit égal partout, et dévoués au bien-être de toutes les existences, ceux-là aussi M'atteignent." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 5 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् । अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्द्भिरवाप्यते ॥ १२.५ ॥ IAST transliteration klēśō ’dhiktarastēṣām avyaktāsaktacētasām | avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dēhavadbhiravāpyatē || 12.5 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଲେଶୋଽଧିକତରସ୍ତେଷାମବ୍ୟକ୍ତାସକ୍ତଚେତସାମ୍ | ଅବ୍ୟକ୍ତା ହି ଗତିର୍ଦୁଃଖଂ ଦେହବଦ୍ଭିରବାପ୍ୟତେ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Greater is the difficulty for those whose minds are attached to the Unmanifest; for the unmanifest path is difficult for embodied beings to attain." Odia Translation "ମାତ୍ର ସେହି ନିରାକାର ଅବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଠାରେ ସକ୍ତ ଚିତ୍ତ ରଖୁଥିବା ସାଧକମାନଙ୍କର କ୍ଲେଶ ବା ସାଧନା କଷ୍ଟ ଅତି ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ; କାରଣ ଦେହଧାରୀ (ଅହଙ୍କାର ଯୁକ୍ତ) ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାକାର ମାର୍ଗର ସଫଳତା ଅତି କଷ୍ଟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Plus grande είναι la difficulté pour ceux dont l'esprit est attaché au Non-Manifesté ; car le chemin non-manifesté είναι difficile à atteindre pour les êtres incarnés." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 6 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः । अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ १२.६ ॥ IAST transliteration yē tu sarvāṇi kर्माणि mayi saṃnyasya matparāḥ | ananyēnaiva yōgēna māṃ dhyāyanta upāsatē || 12.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତୁ ସର୍ବାଣି କର୍ମାଣି ମୟି ସଂନ୍ୟସ୍ୟ ମତ୍ପରାଃ | ଅନନ୍ୟେନୈବ ୟୋଗେନ ମାଂ ଧ୍ୟାୟନ୍ତ ଉପାସତେ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who renounce all actions in Me and are wholly devoted to Me, meditating on Me with an unswerving Yoga of adoration," Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ଆପଣାର ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି (ମୟି ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟ), ମୋ-ପରାୟଣ ହୋଇ ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ମୋର ହିଁ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରି ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି," French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui renoncent à toutes les actions en Moi et M'ont pour but suprême, méditant sur Moi avec un Yoga d'adoration sans partage," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 7 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १२.७ ॥ IAST transliteration tēṣāmahāṃ samuddhartā mr̥tyusaṃsārasāgarāt | bhavāmi nacirātpārtha mayyāvēśitacētasām || 12.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାମହଂ ସମୁଦ୍ଧର୍ତା ମୃତ୍ୟୁସଂସାରସାଗରାତ୍ | ଭବାମି ନଚିରାତ୍ପାର୍ଥ ମୟ୍ୟାବେଶିତଚେତସାମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—for them whose minds are entered into Me, I become ere long, O Partha, their deliverer out of the ocean of this death-bound world." Odia Translation "—ମୋଠାରେ ନିଜର ଚିତ୍ତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବେଶ କରିଥିବା ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ହେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ଅତି ଶୀଘ୍ର (ନଚିରାତ୍) ଏହି ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—pour ceux dont l'esprit είναι entré en Moi, Je deviens avant peu, ô Partha, leur libérateur de l'océan de ce monde lié à la mort." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 8 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय । निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ १२.८ ॥ IAST transliteration mayyēva mana ādhatsva mayi buddhiṃ nivēśaya | nivasiṣyasi mayyēva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ || 12.8 || Sanskrit Verse in Odia Script | ମୟ୍ୟେବ ମନ ଆଧତ୍ସ୍ଵ ମୟି ବୁଦ୍ଧିଂ ନିବେଶୟ | ନିବସିଷ୍ୟସି ମୟ୍ୟେବ ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନ ସଂଶୟଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "On Me fix thy mind, into Me let thy understanding enter; then thou shalt surely dwell in Me hereafter, there is no doubt." Odia Translation "ତୁମେ କେବଳ ମୋଠାରେ ହିଁ ଆପଣାର ମନକୁ ସ୍ଥିର କର ଏବଂ ମୋଠାରେ ହିଁ ନିଜର ବୁଦ୍ଧିକୁ ନିବେଶ କର; ଏପରି କରିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ବାସ କରିବ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Sur Moi fixe ton esprit, en Moi laisse entrer ton intelligence ; alors tu demeureras sûrement en Moi désormais, il n'y a pas de doute." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 9 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥ १२.९ ॥ IAST transliteration atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknōṣi mayi sthiram | abhyāsayōgēna tatō māmicchāptuṃ dhanañjaya || 12.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ଚିତ୍ତं ସମାଧାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋଷି ମୟି ସ୍ଥିରମ୍ | ଅଭ୍ୟାସୟୋଗେନ ତତୋ ମାମିଚ୍ଛାପ୍ତୁଂ ଧନଞ୍ଜୟ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If thou art not able to keep thy consciousness steadily fixed on Me, then by the Yoga of constant practice (Abhyasa-yoga) seek to reach Me, O Dhananjaya." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ଆପଣାର ମନ ବା ଚିତ୍ତକୁ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିର ଭାବେ ସମାଧିସ୍ଥ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉନାହଁ, ତେବେ ହେ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)! ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସରୂପକ ଯୋଗ (ଅଭ୍ୟାସଯୋଗେନ) ଦ୍ଵାରା ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ଓ ପ୍ରଯତ୍ନ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Si tu n'es pas capable de maintenir ta conscience fixée de façon stable sur Moi, alors par le Yoga d'une pratique constante cherche à M'atteindre, ô Dhananjaya." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 10 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव । मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १२.१० ॥ IAST transliteration abhyāsē ’pyasamarthō ’si matkarmaparamō bhava | madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi || 12.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଭ୍ୟାସେଽପ୍ୟସମର୍ଥୋଽସି ମତ୍କର୍ମପରମୋ ଭବ | ମଦର୍ଥମପି କର୍ମାଣି କୁର୍ବନ୍ସିଦ୍ଧିମବାପ୍ସ୍ୟସି || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If thou art unable even to seek Me by practice, be thou intent on My work; performing actions for My sake also, thou shalt attain perfection." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ଏପରି ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ, ତେବେ କେବଳ ମୋରି ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମରେ ତତ୍ପର ହୁଅ (ମତ୍କର୍ମପରମଃ ଭବ) I ମୋ ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Si tu es incapable même de Me rechercher par la pratique, sois tout entier dévoué à Mon œuvre ; accomplissant des actions pour l'amour de Moi aussi, tu atteindras la perfection." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 11 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ १२.११ ॥ IAST transliteration athaitadapy aśaktō ’si kartuṃ madyōgamāśritaḥ | sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān || 12.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥୈତଦପ୍ୟଶକ୍ତୋଽସି କର୍ତୁଂ ମଦ୍ଯୋଗମାଶ୍ରିତḥ | | ସର୍ବକର୍ମଫଲତ୍ୟାଗଂ ତତଃ କୁରୁ ୟତାତ୍ମବାନ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But if thou art unable to do even this, then taking refuge in My Yoga, renounce the fruit of all actions, self-controlled." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଏପରି ମୋ ନିମନ୍ତେ କର୍ମ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଅସମର୍ଥ ମନେ କରୁଛ, ତେବେ ମନକୁ ସଂଯମ କରି (ୟତାତ୍ମବାନ୍), ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Mais si tu es incapable de faire même cela, alors cherchant refuge dans Mon Yoga, renonce au fruit de toutes les actions, maître de toi-même." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 12 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते । ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ १२.१२ ॥ IAST transliteration śrēyō hi jñānamabhyāsājjñānād dhyānaṃ viśiṣyatē | dhyānātkarmaphalatyāgastyāgācchāntiranantaram || 12.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟୋ ହି ଜ્ઞାନମଭ୍ୟାସାଜ୍ଜ୍ଞାନାଦ୍ଧ୍ୟାନଂ ବିଶିଷ୍ୟତେ | ଧ୍ୟାନାତ୍କର୍ମଫଲତ୍ୟାଗସ୍ତ୍ୟାଗାଚ୍ଛାନ୍ତିରନନ୍ତରମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better indeed is Knowledge than constant practice; than Knowledge, Meditation is more excellent; than Meditation, Renunciation of the fruit of action; on Renunciation follows immediately Peace." Odia Translation "ବିବେକହୀନ ଅଭ୍ୟାସ ଅପେକ୍ଷା ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜ୍ଞାନ ଅପେକ୍ଷା ଭଗବଦ୍-ଧ୍ୟାନ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I ଆଉ ଧ୍ୟାନ ଅପେକ୍ଷା କର୍ମଫଳର ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଏହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ମାତ୍ରେ ହିଁ ସାଧକ ଅତି ଶୀଘ୍ର ପରମ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Meilleure en effet είναι la Connaissance qu'une pratique machinale ; à la Connaissance, la Méditation είναι supérieure ; à la Méditation, le Renoncement au fruit de l'action ; du Renoncement découle immédiatement la Paix." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 13 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च । निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥ १२.१३ ॥ IAST transliteration advēṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa ēva ca | nirmamō nirahaṅkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī || 12.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଦ୍ଵେଷ୍ଟା ସର୍ବଭୂତାନାଂ ମୈତ୍ରଃ କରୁଣ ଏବ ଚ | ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କାରଃ ସମଦୁଃଖସୁଖଃ କ୍ଷମୀ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who has no hatred for any living being, who is friendly and compassionate to all, free from the sense of 'mine' and 'I', equal in sorrow and pleasure, patient and forgiving," Odia Translation "ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ଵେଷଭାବ ରହିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିଷ୍କାମ ମିତ୍ର ଓ ଦୟାଳୁ (କରୁଣଃ), ଯିଏ ମମତାରହିତ ଓ ଅହଙ୍କାରରହିତ, ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଉଭୟ ସ୍ଥିତିରେ ସମାନ (ସ୍ଥିର) ରହନ୍ତି ତଥା ଅପରାଧୀକୁ କ୍ଷମା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି," French Translation (Traduction en Français) "Celui qui n'a de haine pour aucun être vivant, qui είναι amical et compatissant envers tous, libre du sens du 'mien' et du 'moi', égal dans la douleur et le plaisir, patient et indulgent," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 14 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः । मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२.१४ ॥ IAST transliteration santuṣṭaḥ satataṃ yōgī yatātmā dhr̥ḍhaniścayaḥ | mayyarpitamanōbuddhir yō madbhaktaḥ sa mē priyaḥ || 12.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସତତଂ ୟୋଗୀ ୟତାତ୍ମା ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟଃ | ମୟ୍ୟର୍ପିତମନୋବୁଦ୍ଧିର୍ଵୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—ever content, the Yogin of controlled self, firm in his resolve, with mind and understanding centered in Me, he, My devotee, is dear to Me." Odia Translation "—ଯିଏ ନିରନ୍ତର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ମନ ସଂଯମିତ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଯିଏ ଆପଣାର ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମୋଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ମୋର ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—toujours content, le Yogi maître de soi, ferme en sa résolution, le mental et l'intelligence centrés en Moi, celui-là, Mon dévot, M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 15 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ १२.१५ ॥ IAST transliteration yasmānnōdvijatē lōkō lōkānnōdvijatē ca yaḥ | harṣāmarṣabhayōdvēgair muktō yaḥ sa ca mē priyaḥ || 12.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ମାନ୍ନୋଦ୍ଵିଜତେ ଲୋକୋ ଲୋକାନ୍ନୋଦ୍ଵିଜତେ ଚ ୟଃ | ହର୍ଷାମର୍ଷଭୟୋଦ୍ଵେଗୈର୍ମୁକ୍ତୋ ୟଃ ସ ଚ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He by whom the world is not afflicted and who is not afflicted by the world, and who is free from the anxieties of joy, anger, fear and agitation, he too is dear to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସଂସାରର କୌଣସି ଜୀବ ଉଦ୍ଵେଗ ବା ଭୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ସ୍ଵୟଂ ମଧ୍ୟ ସଂସାରର କୌଣସି ଜୀବ ଦ୍ଵାରା ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଯିଏ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷ, ଅସୂୟା (ଅମର୍ଷ), ଭୟ ତଥା ଉଦ୍ଵେଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ, ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui par qui le monde n'est point affligé et qui n'est point affligé par le monde, et qui είναι libre des anxiétés de la joie, de la colère, de la peur et de l'agitation, celui-là aussi M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 16 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः । सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२.१६ ॥ IAST transliteration anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīnō gatavyathaḥ | sarvārambhaparityāgī yō madbhaktaḥ sa mē priyaḥ || 12.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନପେକ୍ଷଃ ଶୁଚିର୍ଦକ୍ଷ ଉଦାସୀନୋ ଗତବ୍ୟଥଃ | ସର୍ବାରମ୍ଭପରିତ୍ୟାଗୀ ୟୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who desires nothing, who is pure, skillful, indifferent, free from all agony, and who has abandoned all selfish undertakings, he, My devotee, is dear to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ସାଂସାରିକ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟାରୁ ରହିତ (ଅନପେକ୍ଷଃ), ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଭାବେ ଶୁଚି (ପବିତ୍ର), ସାଧନାରେ ଚତୁର ବା ଦକ୍ଷ, ସର୍ବଦା ପକ୍ଷପାତରହିତ ତଟସ୍ଥ (ଉଦାସୀନ), ସମସ୍ତ ମାନସିକ ବ୍ୟଥାରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନଯୁକ୍ତ ସକାମ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui ne désire rien, qui είναι pur, habile, indifférent, libre de toute agonie, et qui a abandonné toute entreprise intéressée, celui-là, Mon dévot, M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 17 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति । शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥ १२.१७ ॥ IAST transliteration yō na hr̥ṣyati na dvēṣṭi na śōcati na kāṅkṣati | śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa mē priyaḥ || 12.17 || Sanskrit Verse in Odia Script | ୟୋ ନ ହୃଷ୍ୟତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଠି ନ ଶୋଚତି ନ କାଙ୍ଖ୍ୟତି | ଶୁଭାଶୁଭପରିତ୍ୟାଗୀ ଭକ୍ତିମାନ୍ୟଃ ସ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧ Tracking୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who neither rejoices, nor hates, nor grieves, nor desires, and who has renounced good and evil fortune, he, full of devotion, is dear to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଂସାରିକ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କାହାକୁ ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଅପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁର କାମନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଉଭୟ କର୍ମର ଫଳକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଭକ୍ତିମାନ ସାଧକ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui ne se réjouit pas, ne hait pas, ne s'afflige pas, ne désire pas, et qui a renoncé à la bonne comme à la mauvaise fortune, celui-là, plein de dévotion, M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 18 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः । शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥ १२.१८ ॥ IAST transliteration samaḥ śatrau ca mitrē ca tathā mānāpamānayōḥ | śītōṣṇasukhaduḥkhēṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ || 12.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଃ ଶତ୍ରୌ ଚ ମିତ୍ରେ ଚ ତଥା ମାନାପମାନୟୋଃ | ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖदुଃଖେଷୁ ସମଃ ସଙ୍ଗବିବର୍ଜିତଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Equal to foe and friend, and also in honor and disgrace, equal in cold and heat, pleasure and pain, and free from all attachment," Odia Translation "ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ମିତ୍ର ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ଭାବ ରଖନ୍ତି, ସେହିପରି ମାନ ଏବଂ ଅପମାନରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣତା ଏବଂ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ସମଭାବ (ସମଃ) ରଖନ୍ତି ତଥା ସର୍ବପ୍ରକାର ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ (ସଙ୍ଗବିବର୍ଜିତଃ)," French Translation (Traduction en Français) "Égal envers l'ennemi et l'ami, et de même dans l'honneur et l'infamie, égal dans le froid et le chaud, le plaisir et la douleur, et libre de tout attachement," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 19 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् । अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ १२.१९ ॥ IAST transliteration tulyanindāstutirmaunī santuṣṭō yēna kēnacid | anikētaḥ sthiramatir bhaktimānmē priyō narō || 12.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତୁଲ୍ୟନିନ୍ଦାସ୍ତୁତିର୍ମୌନୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ୟେନ କେନଚିତ୍ | ଅନିକେତଃ ସ୍ଥିରମତିର୍ଭକ୍ତିମାନ୍ମେ ପ୍ରିୟୋ ନରଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—to whom blame and praise are equal, silent, content with whatever comes, homeless, steady in mind, full of devotion, that man is dear to Me." Odia Translation "—ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ନିନ୍ଦା ଓ ପ୍ରଶଂସା ସମାନ (ତୁଲ୍ୟ), ଯିଏ ସଦା ଗମ୍ଭୀର ବା ମୌନ ରହନ୍ତି, ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ବା ବସ୍ତୁ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାନ୍ତି, ଗୃହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରହିତ (ଅନିକେତଃ) ଏବଂ ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, ସେହି ଭକ୍ତିମਾਨ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—pour qui le blâme et la louange sont égaux, silencieux, content de tout ce qui lui vient, sans demeure fixe, l'esprit stable, plein de dévotion, cet homme M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 20 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते । श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥ १२.२० ॥ IAST transliteration yē tu dharmyāmṛtam idaṃ yathōktaṃ paryupāsatē | śraddadhānā matparamā bhaktāstē ’tīva mē priyāḥ || 12.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତୁ ଧର୍ମ୍ୟାମୃତମିଦଂ ୟଥୋକ୍ତଂ ପର୍ୟୁପାସତେ | ଶ୍ରଦ୍ଧଧାନା ମତ୍ପରମା ଭକ୍ତାସ୍ତେଽତୀବ ମେ ପ୍ରିୟାଃ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who entirely follow this nectar of Righteous Law (Dharmyamrita) as declared, endowed with faith, making Me their supreme goal, they, My devotees, are exceedingly dear to Me." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ହିଁ ଆପଣାର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାନି (ମତ୍ପରମାଃ), ଉପରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ଧର୍ମରୂପକ ଅମୃତକୁ (ଧର୍ମ୍ୟାମୃତମ୍) ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅନୁସରଣ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତମାନେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ (ଅତୀବ ମେ ପ୍ରିୟାଃ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui suivent entièrement ce nectar de la Loi Juste (Dharmyamrita) tel qu'il został déclaré, doués de foi, faisant de Moi leur but suprême, ceux-là, Mes dévots, M'offrent une tendresse infinie." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे भक्तियोगो नाम द्वादशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 13/ Chapter 13. The Field and Its Knower Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 1 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च । एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव ॥ १३.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣētraṃ kṣētrajñam ēva ca | ētad vēditum icchāmi jñānaṃ jñēyaṃ ca kēśava || 13.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ପ୍ରକୃତିଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈବ କ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞମେବ ଚ | ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ଚ କେଶବ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Prakriti (Matter) and Purusha (Spirit), the Field (Kshetra) and the Knower of the Field (Kshetrajna), Knowledge (Jnana) and the Object of Knowledge (Jneya)—this I desire to learn, O Keshava." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ କେଶବ! ମୁଁ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, କ୍ଷେତ୍ର (ଶରୀର) ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ (ଜୀବାତ୍ମା), ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞେୟ (ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମବ୍ରହ୍ମ) ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: La Prakriti (la Nature) et le Purusha (l'Esprit), le Champ (Kshetra) et le Connaisseur du Champ (Kshetrajna), la Connaissance (Jnana) et l'Objet de Connaissance (Jneya) — voilà ce que je désire apprendre, ô Keshava." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 2 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधियते । एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥ १३.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — idaṃ śarīraṃ kauntēya kṣētram ity abhidhīyatē | ētad yō vētti taṃ prāhuḥ kṣētrajña iti tadvidaḥ || 13.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଇଦଂ ଶରୀରଂ କୌନ୍ତେୟ କ୍ଷେତ୍ରମିତ୍ୟଭିଧୀୟତେ | ଏତଦ୍ଵୋ ବେତ୍ତି ତଂ ପ୍ରାହୁଃ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଇତି ତଦ୍ଵିଦଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: This body, O son of Kunti, is called the Field (Kshetra); and he who knows it, him the knowers thereof call the Knower of the Field (Kshetrajna)." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଏହି ମାନବ ଶରୀରକୁ 'କ୍ଷେତ୍ର' (କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ବା ବିଲ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ I ଏବଂ ଯିଏ ଏହି ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜାଣେ (ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ), ତାଙ୍କୁ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୀମାନେ 'କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ' (ଜୀବାତ୍ମା ବା ପରମାତ୍ମା) ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ce corps, ô fils de Kunti, est appelé le Champ (Kshetra) ; et celui qui lo connaît, les connaisseurs de cette vérité l'appellent le Connaisseur du Champ (Kshetrajna)." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 3 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत । क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम ॥ १३.३ ॥ IAST transliteration kṣētrajñaṃ cāpi māṃ viddhi sarvakṣētrēṣu bhārata | kṣētrakṣētrajñayōr jñānaṃ yat taj jñānaṃ mataṃ mama || 13.3 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଂ ଚାପି ମାଂ ବିଦ୍ଧି ସର୍ବକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଭାରତ | କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୟୋର୍ଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ମତଂ ମମ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know Me also, O Bharata, to be the Knower of the Field in all Fields; the knowledge of the Field and the Knower of the Field, that I hold to be real Knowledge." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ (ସମସ୍ତ ଶରୀରରେ) ବିଦ୍ୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ବୋଲି ପ୍ରକୃତରେ ମୋତେ ହିଁ ଜାଣ I କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର ଯେଉଁ ପରମ ଜ୍ଞାନ, ତାହାକୁ ହିଁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତ 'ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ମନେକରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache aussi, ô Bharata, que Je suis le Connaisseur du Champ dans tous les Champs ; la connaissance du Champ et du Connaisseur du Champ, voilà ce que Je tiens pour la vraie Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 4 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् । स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु ॥ १३.४ ॥ IAST transliteration tat kṣētraṃ yac ca yādṛkc ca yadvikāri yataś ca yat | sa ca yō yatprabhāvaś ca tat samāsēna mē śr̥ṇu || 13.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ଯଚ୍ଚ ଯାଦୃକ୍ଚ ଯଦ୍ଵିକାରି ଯତଶ୍ଚ ଯତ୍ | ସ ଚ ଯୋ ଯତ୍ପ୍ରଭାବଶ୍ଚ ତତ୍ସମାସେନ ମେ ଶୃଣୁ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What that Field is, of what nature, what are its modifications, whence it proceeds, and who He is and what are His powers, hear that from Me in brief." Odia Translation "ସେହି କ୍ଷେତ୍ର କଣ, ଏହାର ସ୍ଵରୂପ କିପରି, ଏଥିରେ କେଉଁ କେଉଁ ବିକାର (ପରିବର୍ତ୍ତନ) ଜାତ ହୁଏ, ଏହା କେଉଁ କାରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ କିଏ ତଥା ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କଣ, ସେହି ସବୁ ବିଷୟ ମୋଠାରୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce qu'est ce Champ, quelle est sa nature, quelles sont ses modifications, d'où il procède, et qui Il est et quels sont Ses pouvoirs, écoute-le de Moi en abrégé." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 5 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् । ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः ॥ १३.५ ॥ IAST transliteration r̥ṣibhir bahudhā gītaṃ chandōbhir vividhaiḥ pr̥thak | brahmasūtrapadaiś caiva hētumadbhir viniścitaiḥ || 13.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଋଷିଭିର୍ବହୁଧା ଗୀତଂ ଛନ୍ଦୋଭିର୍ଵିଭିଧୈଃ ପୃଥକ୍ | ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରପଦୈଶ୍ଚୈବ ହେତୁମଦ୍ଭିର୍ଵିନିଶ୍ଚିତୈଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "It has been sung by rishis in many ways, in various hymns separately, and also in the logical and conclusive words of the Brahma-Sutras." Odia Translation "ଏହି ସତ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଗାନ କରାଯାଇଛି, ବିଭିନ୍ନ ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର (ଛନ୍ଦ) ଗୁଡ଼ିକରେ ପୃଥକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ତଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ପଦଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Cela a été chanté par les rishis de bien des manières, dans divers hymnes séparément, et aussi dans les paroles logiques et concluantes des Brahma-Sutras." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 6 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च । इन्द्रियाणीदशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥ १३.६ ॥ IAST transliteration mahābhūtāny ahaṅkārō buddhir avyaktam ēva ca | indriyāṇi daśāikaṃ ca pañca cēndriyagōcarāḥ || 13.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହାଭୂତାନ୍ୟହଙ୍କାରୋ ବୁଦ୍ଧିରବ୍ୟକ୍ତମେବ ଚ | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣୀଦଶୈକଂ ଚ ପଞ୍ଚ ଚେନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଚରାḥ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The great Elements, Egoism, Intellect, and the Unmanifest, the ten Senses and the one (mind), and the five objects of the senses—" Odia Translation "ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ (ଖିତି, ଅପ୍, ତେଜ, ମରୁତ୍, ବ୍ୟୋମ), ଅହଙ୍କାର, ବୁଦ୍ଧି, ଅବ୍ୟକ୍ତ ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ଦଶଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ), ଏକମାତ୍ର ମନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚ ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟ—" French Translation (Traduction en Français) "Les grands Éléments, l'Égoïsme, l'Intellect, et le Non-Manifesté, les dix Sens et l'unique (mental), et les cinq objets des sens —" Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 7 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः । एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥ १३.७ ॥ IAST transliteration icchā dvēṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṅghātaś cētanā dhr̥tiḥ | ētad kṣētraṃ samāsēna sawikāram udāhṛtam || 13.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଚ୍ଛା ଦ୍ଵେଷଃ ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ସଙ୍ଘାତଶ୍ଚେତନା ଧୃତିଃ | ଏତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାସେନ ସଵିକାରମୁଦାହୃତମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—Desire, Liking and Disliking, Pleasure and Pain, the physical Aggregate (body), Consciousness, Fortitude—this is the Field in brief with its modifications." Odia Translation "—ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା (ଇଚ୍ଛା), ବିକର୍ଷଣ (ଦ୍ଵେଷ), ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ସ୍ଥୂଳ ଶରୀରରୂପକ ପିଣ୍ଡ (ସଙ୍ଘାତଃ), ଚେତନା ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟ (ଧୃତିଃ); ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବିକାର ସହିତ 'କ୍ଷେତ୍ର' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "—le Désir, l'Attraction et la Répulsion, le Plaisir et la Douleur, l'Agrégat physique, la Conscience, la Constance — tel είναι en abrégé le Champ avec ses modifications." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 8 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् । आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥ १३.८ ॥ IAST transliteration amānitvam adambhitvam ahiṃsā kṣāntir ārjavam | ācāryōpāsanaṃ śaucaṃ sthairyam ātmavinigrahaḥ || 13.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅମାନିତ୍ଵମଦମ୍ଭିତ୍ଵମହିଂସା କ୍ଷାନ୍ତିରାର୍ଜଵମ୍ | ଆଚାର୍ୟୋପାସନଂ ଶୌଚଂ ସ୍ଥୈର୍ୟମାତ୍ମଵିନିଗ୍ରହଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Absence of pride, lack of arrogance, harmlessness, patience, uprightness, service to the Guru, purity, steadfastness, self-control," Odia Translation "ଅଭିମାନଶୂନ୍ୟତା (ଆତ୍ମଶ୍ଲାଘାର ଅଭାବ), ଦମ୍ଭହୀନତା, ଅହିଂସା, କ୍ଷମାଶୀଳତା, ସରଳତା (ଆର୍ଜବମ୍), ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଗୁରୁସେବା (ଆଚାର୍ଯ୍ୟୋପାସନମ୍), ବାହ୍ୟ ଓ ଆନ୍ତରିକ ପବିତ୍ରତା, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ମନ-ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନିଗ୍ରହ," French Translation (Traduction en Français) "L'absence de fierté, le manque d'arrogance, l'inoffensivité, la patience, la droiture, le service du Maître (Guru), la pureté, la constance, la maîtrise de soi," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 9 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च । जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥ १३.९ ॥ IAST transliteration indriyārthēṣu vairāgyam anahaṅkāra ēva ca | janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadōṣānudarśanam || 13.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଷୁ ବୈରାଗ୍ୟମନହଙ୍କାର ଏବଚ | ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁଜରାବ୍ୟାଧିଦୁଃଖଦୋଷାନୁଦର୍ଶନମ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Dispassion towards the objects of the senses, absence of egoism, and insight into the pain and evil of birth, death, old age and disease," Odia Translation "ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗ ପ୍ରତି ବୈରାଗ୍ୟ, ଅହଙ୍କାରହୀନତା ଏବଂ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ (ଜରା) ତଥା ରୋଗବ୍ୟାଧି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୁଃଖ ଓ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଚିନ୍ତନ କରିବା," French Translation (Traduction en Français) "Le détachement envers les objets des sens, l'absence d'égoïsme, et la perception de la douleur et du mal inhérents à la naissance, à la mort, à la vieillesse et à la maladie," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 10 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु । नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥ १३.१० ॥ IAST transliteration asaktir anabhiṣvaṅgaḥ putradāragr̥hādiṣu | nityaṃ ca samacittatvam iṣṭāniṣṭōpapattiṣu || 13.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସକ୍ତିରନଭିଷ୍ଵଙ୍ଗଃ ପୁତ୍ରଦାରଗୃହାଦିଷୁ | ନିତ୍ୟଂ ଚ ସମଚିତ୍ତତ୍ଵମିଷ୍ଟାନିଷ୍ଟୋପପତ୍ତିଷୁ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Unattachment, absence of clinging to son, wife, home and the rest, and a constant equal-mindedness amid agreeable and disagreeable events," Odia Translation "ଆସକ୍ତିହୀନତା, ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀ, ଗୃହ ତଥା ସାଂସାରିକ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ମମତା ବା ମୋହର ଅଭାବ ଏବଂ ଅନୁକୂଳ (ଇଷ୍ଟ) କିମ୍ବା ପ୍ରତିକୂଳ (ଅନିଷ୍ଟ) ପରିସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସମଚିତ୍ତ ରହିବା (ମନକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା)," French Translation (Traduction en Français) "Le non-attachement, l'absence de cramponnement au fils, à la femme, à la demeure et au reste, et une constante égalité d'esprit face aux événements agréables et désagréables," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 11 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी । विविक्तदेशसेवित्वं रतिर्जनसंसदि ॥ १३.११ ॥ IAST transliteration mayi cānanyayōgēna bhaktir avyabhicāriṇī | viviktadēśasēvitvaṃ ratir janasaṃsadi || 13.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟି ଚାନନ୍ୟୟୋଗେନ ଭକ୍ତିରଵ୍ୟଭିଚାରିଣୀ | ଵିଵିକ୍ତଦେଶସେଵିତ୍ଵଂ ରତିର୍ଜନସଂସଦି || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Unswerving devotion to Me by a Yoga of undivided focus, resort to solitary and clean places, and distaste for the crowded society of worldly men," Odia Translation "ମୋଠାରେ ଏକାଗ୍ର ଅନନ୍ୟ ଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥିର ବ୍ୟଭିଚାରହୀନ ଭକ୍ତି, ଏକାନ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ ସାଂସାରିକ ବିଷୟୀ ଲୋକଙ୍କ ଜନସମୂହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିହୀନତା (ଅରତିଃ)," French Translation (Traduction en Français) "Une dévotion inébranlable envers Moi par un Yoga de concentration exclusive, le recours aux lieux solitaires et purs, et le dégoût pour la société populeuse des hommes du monde," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 12 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोऽन्यथा ॥ १३.१२ ॥ IAST transliteration adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam | ētaj jñānam iti prōktam ajñānaṃ yad atō ’nyathā || 13.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞାନନିତ୍ୟତ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନାର୍ଥଦର୍ଶନମ୍ | ଏତଜ୍ଜ୍ଞାନମିତି ପ୍ରୋକ୍ତମଜ୍ଞାନଂ ଯଦତୋଽନ୍ୟଥା || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Constancy in the knowledge of the Self, perception of the true object of essential Knowledge—this is declared to be Knowledge, and what is other than this is Ignorance." Odia Translation "ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରେ ନିରନ୍ତର ସ୍ଥିରତା (ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞାନନିତ୍ୟତ୍ଵମ୍) ଏବଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନର ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିବା; ଏହି ପୂର୍ବୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଯାହା କିଛି ଅଛି ତାହା କେବଳ 'ଅଜ୍ଞାନ' ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "La constance dans la connaissance du Soi, la perception du vrai but de la Connaissance essentielle — voilà ce qui est déclaré être la Connaissance, et tout ce qui est contraire à cela est l'Ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 13 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामी यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते । अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥ १३.१३ ॥ IAST transliteration jñēyaṃ yat tat pravakṣyāmi yaj jñātvāmr̥tam aśnutē | anādimat paraṃ brahma na sat tan nāsad ucyatē || 13.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞେୟଂ ଯତ୍ତତ୍ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ଯଜ୍ଞାତ୍ଵାମୃତମଶ୍ନୁତେ | ଅନାଦିମତ୍ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ନ ସତ୍ତନ୍ନାସଦୁଚ୍ଯତେ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I will declare that which is the Object of Knowledge, knowing which one tastes immortality—the beginningless Supreme Brahman, which is called neither Being (Sat) nor Non-Being (Asat)." Odia Translation "ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ଯେଉଁ ପରମ ବସ୍ତୁ (ଜ୍ଞେୟମ୍), ଯାହାକୁ ଜାଣିସାରିବା ପରେ ସାଧକ ଅମୃତତ୍ଵ ଉପଭୋଗ କରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ କହିବି I ସେହି ଆଦିରହିତ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନା ସତ (ଚେତନ) ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ, ନା ଅସତ (ଜଡ଼) ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je te déclarerai ce qui est l'Objet de Connaissance, par quoi connu on goûte à l'immortalité — le Suprême Brahman sans commencement, qu'on ne dit être ni l'Être (Sat) ni le Non-Être (Asat)." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 14 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् । सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १३.१४ ॥ IAST transliteration sarvataḥ pāṇipādaṃ tat sarvatō ’kṣiśirōmukham | sarvataḥ śrutimal lōkē sarvam āvṛtya tiṣṭhati || 13.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବତଃ ପାଣିପାଦଂ ତତ୍ସର୍ବତୋଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖମ୍ | ସର୍ବତଃ ଶ୍ରୁତିମଲ୍ଲୋକେ ସର୍ବମାବୃତ୍ୟ ତିଷ୍ଠତି || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Everywhere are His hands and feet, everywhere His eyes, heads and mouths; He has ears everywhere in the universe, and He stands pervading all world." Odia Translation "ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ଏବଂ ଚରଣ ସବୁ ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ମସ୍ତକ ଓ ମୁଖ ରହିଛି; ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସବୁଆଡ଼େ ତାଙ୍କର ଶ୍ରବଣେନ୍ଦ୍ରିୟ (କାନ) ବିଦ୍ୟମାନ ଏବଂ ସେ ସବୁ କିଛି ଆଚ୍ଛାଦିତ (ପରିବ୍ୟାପ୍ତ) କରି ସଦା ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Partout sont Ses mains et Ses pieds, partout Ses yeux, Ses têtes et Ses bouches ; Il a des oreilles partout dans l'univers, et Il demeure en envahissant tout." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 15 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् । असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च ॥ १३.१५ ॥ IAST transliteration sarvēndriyaguṇābhāsaṃ sarvēndriyavivarjitam | asaktaṃ sarvabhṛc caiva nirguṇaṃ guṇabhōktṛ ca || 13.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଣାଭାସଂ ସର୍ବେନ୍ଦ୍ରିୟଵିଵର୍ଜିତମ୍ | ଅସକ୍ତଂ ସର୍ବଭୃଚ୍ଚୈବ ନିର୍ଗୁଣଂ ଗୁଣଭୋକ୍ତୃ ଚ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Shining by the functions of all the senses, yet free from all the senses; unattached, yet supporting all existences; free from the three modes (nirguna), yet the enjoyer of the modes of Nature," Odia Translation "ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ତଥାପି ବାସ୍ତବରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିତ I ସେ ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତିଶୂନ୍ୟ, ତଥାପି ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ସର୍ବଭୃତ୍); ସେ ଗୁଣାତୀତ (ନିର୍ଗୁଣ), ତଥାପି ପ୍ରକୃତିର ସମସ୍ତ ଗୁଣର ପ୍ରକୃତ ଭୋକ୍ତା ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Brillant par les fonctions de tous les sens, et pourtant libre de tous les sens ; détaché, et pourtant le soutien de toutes les existences ; sans attributs (nirguna), et pourtant le bénéficiaire des modes de la Nature," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 16 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च । सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥ १३.१६ ॥ IAST transliteration bahir antaś ca bhūtānām acaraṃ caram ēva ca | sūkṣmatvāt tad avijñēyaṃ dūrasthaṃ cāntikē ca tat || 13.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ବହିରନ୍ତଶ୍ଚ ଭୂତାନାମଚରଂ ଚରମେବ ଚ | ସୂକ୍ଷ୍ମତ୍ଵାତ୍ତଦଵିଜ୍ଞେୟଂ ଦୂରସ୍ଥଂ ଚାନ୍ତିକେ ଚ ତତ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Without and within all existences, immovable and also moving; because of its subtlety it is ungraspable and unknowable; it is far away, and yet it is close at hand." Odia Translation "ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ବାହାରେ ଏବଂ ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେ ସ୍ଥାବର (ଅଚର) ଏବଂ ଜଙ୍ଗମ (ଚର) ଉଭୟ ଅଟନ୍ତି; ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ସେ ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧିର ଅଭେଦ୍ୟ ଓ ଅବିଜ୍ଞେୟ I ସେ ଅତି ଦୂରରେ ସ୍ଥିତ (ଦୂରସ୍ଥମ୍), ପୁଣି ସେ ସବୁଠାରୁ ଅତି ନିକଟରେ (ଅନ୍ତିକେ) ମଧ୍ୟ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Au-dehors et au-dedans de toutes les existences, immobile et aussi mouvant ; en raison de sa subtilité, il είναι insaisissable et inconnaissable ; il είναι très éloigné, et pourtant il είναι tout proche." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 17 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् । भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च ॥ १३.१७ ॥ IAST transliteration avibhaktaṃ ca bhūtēṣu vibhaktam iva ca sthitam | bhūtabhartṛ ca taj jñēyaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca || 13.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଵିଭକ୍ତଂ ଚ ଭୂତେଷୁ ଵିଭକ୍ତମିଵ ଚ ସ୍ଥିତମ୍ | ଭୂତଭର୍ତୃ ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞେୟଂ ଗ୍ରସିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁ ଚ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Undivided in existences, yet standing as if divided; it is the Object of Knowledge, the Sustainer of all, and it is that which swallows up and also looses forth into manifestation." Odia Translation "ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏକ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବିଭକ୍ତ, ତଥାପି ପୃଥକ ପୃଥକ ଶରୀରରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା ପରି ପ୍ରତୀତ ହୁଅନ୍ତି I ସେହି ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ଭୂତଭର୍ତ୍ତୃ), ସଂହାରକର୍ତ୍ତା (ଗ୍ରସିଷ୍ଣୁ) ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ସ୍ରଷ୍ଟା (ପ୍ରଭବିଷ୍ଣୁ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Indivisé dans les existences, et pourtant se tenant comme s'il était divisé ; Il είναι l'Objet de Connaissance, le Soutien de tout, et Il είναι ce qui engloutit ainsi que ce qui manifeste de nouveau." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 18 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते । ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम् ॥ १३.१८ ॥ IAST transliteration jyōtiṣām api taj jyōtis tamasaḥ param ucyatē | jñānaṃ jñēyaṃ jñānagamyaṃ hr̥di sarvasya viṣṭhitam || 13.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ୟୋତିଷାମପି ତଜ୍ଜ୍ୟୋତିସ୍ତମସଃ ପରମୁଚ୍ଯତେ | ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ଜ୍ଞାନଗମ୍ୟଂ ହୃଦି ସର୍ବସ୍ୟ ବିଷ୍ଠିତମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Light of all lights, it is said to be beyond the darkness of ignorance; it is Knowledge, the Object of Knowledge, and the Goal of Knowledge, seated in the heart of all." Odia Translation "ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶମାନ ବସ୍ତୁ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟାଦିଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୂଳ ପ୍ରକାଶ (ତଜ୍ଜ୍ୟୋତିଃ) ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ସ୍ଥିତ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଏ I ସେ ହିଁ ଜ୍ଞାନ, ସେ ହିଁ ଜ୍ଞେୟ ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ସାଧନା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ (ଜ୍ଞାନଗମ୍ୟମ୍) ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Lumière de toutes les lumières, Il είναι dit être au-delà des ténèbres de l'ignorance ; Il είναι la Connaissance, l'Objet de Connaissance, et le But de la Connaissance, assis dans le cœur de tous." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 19 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः । मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते ॥ १३.१९ ॥ IAST transliteration iti kṣētraṃ tathā jñānaṃ jñēyaṃ cōktaṃ samāsataḥ | madbhakta ētad vijñāya madbhāvāyōpapadyatē || 13.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇତି କ୍ଷେତ୍ରଂ ତଥା ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ଚୋକ୍ତଂ ସମାସତଃ | ମଦ୍ଭକ୍ତ ଏତଦ୍ଵିଜ୍ଞାୟ ମଦ୍ଭାବାୟୋପପଦ୍ୟତେ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus the Field, and also Knowledge, and the Object of Knowledge have been briefly stated; My devotee, having understood this, attains to My state of being." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ କ୍ଷେତ୍ର, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଜ୍ଞେୟର ରହସ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା I ମୋର ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ଏହାକୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଜାଣିସାରିବା ପରେ ମୋର ପରମ ସ୍ଵରୂପକୁ (ମଦ୍ଭାବମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi le Champ, et aussi la Connaissance, et l'Objet de Connaissance ont été brièvement exposés ; Mon dévot, ayant compris cela, atteint à Mon propre état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 20 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि । विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसम्भवान् ॥ १३.२० ॥ IAST transliteration prakr̥tiṃ puruṣaṃ caiva viddhy anādī ubhāv api | vikārāṃś ca guṇāṃś caiva viddhi prakr̥tisambhavān || 13.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତିଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈବ ବିଦ୍ଧ୍ୟନାଦୀ ଉଭାଵପି | ଵିକାରାଂଶ୍ଚ ଗୁଣାଂଶ୍ଚୈବ ବିଦ୍ଧି ପ୍ରକୃତିସମ୍ଭଵାନ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know thou that Prakriti (Nature) and Purusha (Soul) are both without beginning; and know thou also that all modifications and qualities are born of Prakriti." Odia Translation "ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିରଖ ଯେ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପୁରୁଷ ଏହି ଉଭୟ ହିଁ ସନାତନ ଓ ଆଦିରହିତ (ଅନାଦୀ) ଅଟନ୍ତି I ଏବଂ ରାଗ-ଦ୍ଵେଷ ଆଦି ସମସ୍ତ ମାନସିକ ବିକାର ତଥା ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ ଗୁଣ ସମୂହ କେବଳ ପ୍ରକୃତିରୁ ହିଁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que la Prakriti (la Nature) et le Purusha (l'Âme) sont tous deux sans commencement ; et sache aussi que toutes les modifications et les qualités sont nées de la Prakriti." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 21 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कार्यकरणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते । पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते ॥ १३.२१ ॥ IAST transliteration kāryakāraṇakartrtvē hētuḥ prakrtirucyatē | puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhōktrtvē hētuḥkr̥tyatē || 13.21 || Sanskrit Verse in Odia Script କାର୍ଯ୍ୟକାରଣକର୍ତ୍ତୃତ୍ଵେ ହେତୁଃ ପ୍ରକୃତିରୁଚ୍ୟତେ | ପୁରୁଷଃ ସୁଖଦୁଃଖାନାଂ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵେ ହେତୁରୁଚ୍ୟତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Nature is said to be the cause of the generation of acts and instruments; the Soul is said to be the cause of the enjoyment of pleasures and pains." Odia Translation "ଶରୀର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ତଥା କ୍ରିୟାଶୀଳତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ହିଁ ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଆଉ ସାଂସାରିକ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବାରେ ଜୀବାତ୍ମା ବା ପୁରୁଷକୁ ହିଁ ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La Nature est dite être la cause de la génération des actes et des instruments ; l'Âme est dite être la cause de la jouissance des plaisirs et des douleurs." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 22 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान । कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥ १३.२२ ॥ IAST transliteration puruṣaḥ prakrtisthō hi bhuṅktē prakrtijān guṇān | kāraṇaṃ guṇasaṅgō ’sya sadasad’yōnijanmasu || 13.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁରୁଷଃ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥୋ ହି ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରକୃତିଜାନ୍ଗୁଣାନ୍ | କାରଣଂ ଗୁଣସଙ୍ଗୋଽସ୍ୟ ସଦସଦ୍ୟୋନିଜନ୍ମସୁ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Soul seated in Nature enjoys the modes born of Nature; attachment to the modes is the cause of its births in good and evil wombs." Odia Translation "କାରଣ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ଏହି ପୁରୁଷ (ଜୀବାତ୍ମା) ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଭୋଗ କରେ; ଏବଂ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଥିବା ଆସକ୍ତି ହିଁ ଜୀବର ଉତ୍ତମ (ଦେବତା ଆଦି) କିମ୍ବା ଅଧମ (ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ ଆଦି) ଯୋନିରେ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେବାର ପ୍ରଧାନ କାରଣ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'Âme assise dans la Nature jouit des modes nés de la Nature ; l'attachement aux modes est la cause de ses naissances dans de bonnes et de mauvaises matrices." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 23 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः । परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः ॥ १३.२३ ॥ IAST transliteration upadraṣṭānumantā ca bhartā bhōktā mahēśvaraḥ | paramātmēti cāpyuktō dēhē ’smin puruṣaḥ paraḥ || 13.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉପଦ୍ରଷ୍ଟାନୁମନ୍ତା ଚ ଭର୍ତ୍ତା ଭୋକ୍ତା ମହେଶ୍ଵରଃ | ପରମାତ୍ମେତି ଚାପ୍ୟୁକ୍ତୋ ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ପୁରୁଷଃ ପରଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Supreme Soul in this body is also called the Looker-on, the Approver, the Sustainer, the Enjoyer, the Great Lord, and the Supreme Self." Odia Translation "ଏହି ମାନବ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷ (ପରମାତ୍ମା) ହିଁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ସାକ୍ଷୀଦ୍ରଷ୍ଟା (ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା), ସମ୍ମତିଦାତା (ଅନୁମନ୍ତା), ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ଭର୍ତ୍ତା), ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଵାମୀ ମହେଶ୍ଵର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'Âme Suprême dans ce corps est aussi appelée le Surveillant, l'Approbateur, le Soutien, le Bénéficiaire, le Grand Seigneur et le Soi Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 24 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह । सर्वथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायते ॥ १३.२४ ॥ IAST transliteration ya ēvaṃ vētti puruṣaṃ prakrtiṃ ca guṇaiḥ saha | sarvathā vartamānō ’pi na sa bhūyō ’bhijāyatē || 13.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯ ଏବଂ ବେତ୍ତି ପୁରୁଷଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଚ ଗୁଣୈଃ ସହ | ସର୍ବଥା ବର୍ତ୍ତମାନୋଽପି ନ ସ ଭୂୟୋଽଭିଜାୟତେ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who thus knows the Soul and Nature with the modes, in whatever way he may live and act, he is not born again." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପୁରୁଷର ସ୍ଵରୂପକୁ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିକୁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏହିପରି ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଜାଣିପାରେ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂସାରରେ ଯେପରି ଭାବରେ ରହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ (ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ)।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui connaît ainsi l'Âme et la Nature avec ses modes, de quelque manière qu'il vive et agisse, il ne renaît plus." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 25 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना । अन्ये साङ्ख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे ॥ १३.२५ ॥ IAST transliteration dhyānēnātmani paśyanti kēcid ātmānam ātmanā | anyē sāṅkhyēna yōgēna karmayōgēna cāparē || 13.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧ୍ୟାନେନାତ୍ମନି ପଶ୍ଯନ୍ତି କେଚିଦାତ୍ମାନମାତ୍ମନା | ଅନ୍ୟେ ସାଙ୍ଖ୍ୟେନ ଯୋଗେନ କର୍ମଯୋଗେନ ଚାପରେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By meditation some behold the Self in the self by the self; others by the Sankhya Yoga, and others by the Karma Yoga." Odia Translation "କେତେକ ସାଧକ ନିଜର ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଧ୍ୟାନଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜ୍ଞାନଯୋଗ (ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗ) ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ତାଙ୍କୁ ଲାଭ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Par la méditation, certains contemplent le Soi dans le soi par le soi ; d'autres par le Sankhya Yoga, et d'autres encore par le Karma Yoga." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 26 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते । तेऽपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः ॥ १३.२६ ॥ IAST transliteration anyē tv ēvam ajānantaḥ śrutvānyēbhya upāsatē | tē ’pi cātitaranty ēva mr̥tyuṃ śrutiparāyaṇāḥ || 13.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ୟେ ତ୍ଵେବମଜାନନ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵାନ୍ୟେଭ୍ୟ ଉପାସତେ | ତେଽପି ଚାତିତରନ୍ତ୍ୟେବ ମୃତ୍ୟୁଂ ଶ୍ରୁତିପରାୟଣାଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others, again, ignorant of this, hear from others and worship; and they too cross beyond death, devoted to what they hear." Odia Translation "ମାତ୍ର ସାଧନାର ଏହିସବୁ ମାର୍ଗ ନଜାଣିଥିବା ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରବଣ କରି ସେହି ଅନୁସାରେ ଆରାଧନା କରନ୍ତି I ସେହି ଶ୍ରବଣ-ପରାୟଣ (ଶ୍ରୁତିପରାୟଣାଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସହଜରେ ପାର ହୋଇଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres encore, ignorant ces chemins, apprennent des autres et adorent ; et eux aussi traversent au-delà de la mort, attachés à ce qu'ils entendent." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 27 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् । क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ १३.२७ ॥ IAST transliteration yāvat sañjāyatē kiñcit sattvaṃ sthāvarajaṅgamam | kṣētrakṣētrajñasaṃyōgāt tad viddhi bharatarṣabha || 13.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯାବତ୍ସଞ୍ଜାୟତେ କିଞ୍ଚିତ୍ସତ୍ତଵଂ ସ୍ଥାବରଜଙ୍ଗମମ୍ | କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞସଂଯୋଗାତ୍ତଦ୍ବିଦ୍ଧି ଭରତର୍ଷଭ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever existence is born, moving or unmoving, know thou, O chief of the Bharatas, that it is from the conjunction of the Field and the Knower of the Field." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏହି ସଂସାରରେ ସ୍ଥାବର (ଅଚଳ) କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗମ (ଚଳମାନ) ଯେଉଁ କିଛି ବି ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ ଜନ୍ମଲାଭ କରେ, ତାହା କେବଳ କ୍ଷେତ୍ର (ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତି) ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର (ଚେତନ ପୁରୁଷର) ସଂଯୋଗରୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Quel que soit l'être qui naisse, mobile ou immobile, sache, ô chef des Bharatas, que cela provient de la conjonction du Champ et du Connaisseur du Champ." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 28 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् । विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति ॥ १३.२८ ॥ IAST transliteration samaṃ sarvēṣu bhūtēṣu tiṣṭhantaṃ paramēśvaram | vinaśyatsv avinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati || 13.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଂ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ତ୍ରିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ | ବିନଶ୍ୟତ୍ସ୍ଵବିନଶ୍ୟନ୍ତଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees the Supreme Lord standing equally in all existences, the Imperishable in things that perish, he sees." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ନଶ୍ଵର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିନାଶରହିତ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ (ସମମ୍) ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାର ଦେଖେ, ସେ ହିଁ ସଂସାରରେ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ ଦେଖେ (ସ ପଶ୍ୟତି)।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui voit le Seigneur Suprême résider également en toutes les existences, l'Impérissable au sein des choses qui périssent, celui-là voit véritablement." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 29 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् । न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम् ॥ १३.२९ ॥ IAST transliteration samaṃ paśyan hi sarvatra samavasthitam īśvaram | na hinasty ātmanātmānaṃ tatō yāti parāṃ gatim || 13.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଂ ପଶ୍ୟନ୍ହି ସର୍ବତ୍ର ସମବସ୍ଥିତମୀଶ୍ଵରମ୍ | ନ ହିନସ୍ତ୍ୟାତ୍ମନାत्ମାନଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For seeing the Lord everywhere equally dwelling, he does not destroy the Self by the self, and therefore he goes to the supreme goal." Odia Translation "କାରଣ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ସେହି ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ସାଧକ, ମନର ବିକାର ଦ୍ଵାରା ନିଜର ଆତ୍ମିକ ସ୍ଥିତିକୁ କଦାପି ନଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ; ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେ ପରମ ସଦ୍ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Car voyant le Seigneur résider partout également, il ne détruit pas le Soi par le moi, et par conséquent il va au but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 30 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानी सर्वशः । यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति ॥ १३.३० ॥ IAST transliteration prakrtyaiva ca karmāṇi kriyamāṇāni sarvaśaḥ | yaḥ paśyati tathātmānam akartāraṃ sa paśyati || 13.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତ୍ୟୈବ ଚ କର୍ମାଣି କ୍ରିୟମାଣାନି ସର୍ବଶଃ | ଯଃ ପଶ୍ଯତି ତଥାତ୍ମାନମକର୍ତ୍ତାରଂ ସ ପଶ୍ଯତି || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who sees that all actions are everywhere executed by Nature alone, and that the Self is the non-doer, he sees." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖେ ଯେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ କର୍ମ ସବୁ ପ୍ରକାରେ କେବଳ ପ୍ରକୃତି ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଛି ଏବଂ ଆତ୍ମା ବାସ୍ତବରେ କର୍ମରହିତ ଅକର୍ତ୍ତା, ସେ ହିଁ ସତ୍ୟ ଦେଖେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui voit que toutes les actions sont partout exécutées par la seule Nature, et que le Soi είναι le non-agir, celui-là voit véritablement." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 31 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति । तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥ १३.३१ ॥ IAST transliteration yadā bhūtaprthagbhāvam ēkasthamanupaśyati | tata ēva ca vīstāraṃ brahma sampadyatē tadā || 13.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ଭୂତପୃଥଗ୍ଭାବମେକସ୍ଥମନୁପଶ୍ଯତି | ତତ ଏବ ଚ ବିସ୍ତାରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପଦ୍ୟତେ ତଦା || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When he perceives the diversified existence of creatures centered in One, and from That alone their expansion, then he attains to the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜୀବମାନଙ୍କର ପୃଥକ ଅସ୍ତିତ୍ଵକୁ ସେହି ଏକମାତ୍ର ପରମାତ୍ମାଙ୍କଠାରେ ଆଶ୍ରିତ ଥିବାର ଦେଖେ ଏବଂ ସେହି ଏକଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି ବୋଲି ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand il perçoit l'existence diversifiée des créatures rassemblée en l'Unique, et d'uniquement Cela leur expansion, alors il atteint le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 32 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः । शरीरस्थोपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥ १३.३२ ॥ IAST transliteration anāditvān nirguṇatvāt paramātmāyam avyayaḥ | śarīrasthō ’pi kauntēya na karōti na lipyatē || 13.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନାଦିତ୍ଵାନ୍ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵାତ୍ପରମାତ୍ମାୟମବ୍ୟୟଃ | ଶରୀରସ୍ଥୋଽପି କୌନ୍ତେୟ କଦାପି ନ କରୋତି ନ ଲିପ୍ୟତେ || ୩Tracking୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Because it is without beginning and free from the modes (nirguna), this Supreme Self, imperishable, though seated in the body, O son of Kunti, neither acts nor is tainted." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଆଦିରହିତ (ଅନାଦିତ୍ଵାତ୍) ଏବଂ ଗୁଣାତୀତ (ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵାତ୍) ହୋଇଥିବା ହେତୁ, ଏହି ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ପରମାତ୍ମା ଶରୀରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ନା କିଛି କର୍ମ କରନ୍ତି, ନା କେବେ ସେଥିରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Parce qu'il ସଂସ ଉନ୍ commencement et libre de tout attribut (nirguna), ce Soi Suprême, impérissable, bien qu'assis dans le corps, ô fils de Kunti, n'agit pas et n'est point souillé." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 33 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते । सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥ १३.३३ ॥ IAST transliteration yathā sarvagataṃ saukṣmyād ākāśaṃ nōpalipyatē | sarvatrāvasthitō dēhē tathātmā nōpalipyatē || 13.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଥା ସର୍ବଗତଂ ସୌକ୍ଷ୍ମ୍ୟାଦାକାଶଂ ନୋପଲିପ୍ୟତେ | ସର୍ବତ୍ରାବସ୍ଥିତୋ ଦେହେ ତଥାତ୍ମା ନୋପଲିପ୍ୟତେ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the all-pervading ether (akasha) because of its subtlety is not tainted, so the Self seated everywhere in the body is not tainted." Odia Translation "ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ଆକାଶ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ଯେପରି କୌଣସି ପଦାର୍ଥରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶରୀରରେ ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମା କୌଣସି ଶାରୀରିକ ଗୁଣ ବା ବିକାରରେ ଆଦୌ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Comme l'éther (akasha) omniprésent en raison de sa subtilité n'est point souillé, de même le Soi assis partout dans le corps n'est point souillé." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 34 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः । क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत ॥ १३.३४ ॥ IAST transliteration yathā prakāśayaty ēkaḥ kr̥tsnaṃ lōkam imaṃ raviḥ | kṣētraṃ kṣētrī tathā kr̥tsnaṃ prakāśayati bhārata || 13.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଥା ପ୍ରକାଶୟତ୍ୟେକଃ କୃତ୍ସ୍ନମ ଲୋକମିମଂ ରବିଃ | କ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ଷେତ୍ରୀ ତଥା କୃତ୍ସ୍ନଂ ପ୍ରକାଶୟତି ଭାରତ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the one Sun illumines this entire world, so the Lord of the Field (Kshetri) illumines the whole Field, O Bharata." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏକମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ସେହିପରି ସେହି କ୍ଷେତ୍ରର ସ୍ଵାମୀ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ (ପରମାତ୍ମା) ଏହି ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ (ଶରୀର ତଥା ସଂସାରକୁ) ଚେତନା ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋକିତ ଓ ପ୍ରକାଶିତ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme l'unique Soleil illumine ce monde entier, de même le Seigneur du Champ (Kshetri) illumine le Champ tout entier, ô Bharata." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 35 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा । भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम् ॥ १३.३५ ॥ IAST transliteration kṣētrakṣētrajñayōr ēvam antaraṃ jñānacakṣuṣā | bhūtaprakrtimōkṣaṃ ca yē vidur yānti tē param || 13.35 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୟୋରେଵମନ୍ତରଂ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷା | ଭୂତପ୍ରକୃତିମୋକ୍ଷଂ ଚ ଯେ ବିଦୁର୍ଯାନ୍ତି ତେ ପରମ୍ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who by the eye of Knowledge perceive this difference between the Field and the Knower of the Field, and the liberation of creatures from Prakriti (Nature), they attain to the Supreme." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ଆପଣାର ବିବେକରୂପକ ଜ୍ଞାନ ଚକ୍ଷୁ (ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷା) ଦ୍ଵାରା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପ୍ରକୃତ ପୃଥକ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜୀବର ମୁକ୍ତିର ରହସ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui, par l'œil de la Connaissance, perçoivent cette différence entre le Champ et le Connaisseur du Champ, et la libération des créatures hors de la Prakriti, ceux-là atteignent le Suprême." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 14/ Chapter 14. The Three Gunas Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 1 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् । यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ १४.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — paraṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānam uttamam | yaj jñātvā munayaḥ sarvē parāṃ siddhim itō gatāḥ || 14.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପରଂ ଭୂୟଃ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ଜ୍ଞାନାନାଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ | ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁନୟଃ ସର୍ବେ ପରାଂ ସିଦ୍ଧିମିତୋ ଗତାଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: I will again declare that supreme Knowledge, the best of all knowledges, knowing which all the sages have passed from this world to the supreme perfection." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥା ପରମ ଜ୍ଞାନ (ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍) ପୁନର୍ବାର କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣିବା ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ମୁନିଗଣ ଏହି ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Je déclarerai encore cette Connaissance suprême, la meilleure de toutes les connaissances, par laquelle connue tous les sages sont passés de ce monde à la perfection suprême." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 2 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥ १४.२ ॥ IAST transliteration idaṃ jñānam upāśritya mama sādharmyam āgatāḥ | sargē ’pi nōpajāyantē pralayē na vyathanti ca || 14.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଦଂ ଜ୍ଞାନମୁପାଶ୍ରିତ୍ୟ ମମ ସାଧର୍ମ୍ୟମାଗତାଃ | ସର୍ଗେଽପି ନୋପଜାୟନ୍ତେ ପ୍ରଲୟେ ନ ବ୍ୟଥନ୍ତି ଚ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having taken refuge in this Knowledge, they have attained to My own state of being; they are not born even in the cosmic creation, nor do they suffer affliction in the dissolution." Odia Translation "ଏହି ପରମ ଜ୍ଞାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯେଉଁମାନେ ମୋର ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ଵରୂପକୁ (ମମ ସାଧର୍ମ୍ୟମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମହାପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ବିଚଳିତ ବା ବ୍ୟଥିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ayant cherché refuge dans cette Connaissance, ils ont atteint Mon propre état d'être ; ils ne naissent pas même lors de la création cosmique, et ne souffrent d'aucune affliction lors de la dissolution." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 3 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम् । सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ १४.३ ॥ IAST transliteration mama yōnir mahad brahma tasmin garbhaṃ dadhāmy aham | sambhavaḥ sarvabhūtānāṃ tatō bhavati bhārata || 14.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ମମ ଯୋନିର୍ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମିନ୍ଗର୍ଭଂ ଦଧାମ୍ୟହମ୍ | ସମ୍ଭବଃ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ତତୋ ଭବତି ଭାରତ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "My womb is the great Brahman (the Nature); in that I cast the seed; from that, O Bharata, comes the birth of all existences." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୋର ସେହି ମୂଳ ପ୍ରକୃତିରୂପକ ଚେତନା (ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ) ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଗର୍ଭାଧାନ ସ୍ଥଳ, ମୁଁ ସେଥିରେ ଚେତନାରୂପୀ ବୀଜ ସ୍ଥାପନ କରେ I ସେହି କାରଣରୁ ହିଁ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ma matrice είναι le grand Brahman ; en elle Je jette la semence ; de là, ô Bharata, découle la naissance de toutes les existences." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 4 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः । तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ १४.४ ॥ IAST transliteration sarvayōniṣu kauntēya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ | tāsāṃ brahma mahad yōnir ahaṃ bījapradaḥ pitā || 14.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଯୋନିଷୁ କୌନ୍ତେୟ ମୂର୍ତ୍ତୟଃ ସମ୍ଭବନ୍ତି ଯାḥ | ତାସାଂ ବ୍ରହ୍ମ ମହଦ୍ୟୋନିରହଂ ବୀଜପ୍ରଦଃ ପିତା || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever forms are generated in all the wombs, O son of Kunti, the great Brahman is their womb, and I am the father who casts the seed." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯୋନିରେ (ପ୍ରାଣୀ ଶ୍ରେଣୀରେ) ଯେଉଁସବୁ ସାକାର ଶରୀର ବା ମୂର୍ତ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ସମସ୍ତଙ୍କର ଧାରଣକାରୀ ମାତା ହେଉଛି ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ବୀଜ ପ୍ରଦାନକାରୀ ପିତା ହେଉଛି ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelles que soient les formes qui se produisent dans toutes les matrices, ô fils de Kunti, le grand Brahman είναι leur matrice, et Je suis le père qui jette la semence." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 5 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः । निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥ १४.五 ॥ IAST transliteration sattvaṃ rajas tama iti guṇāḥ prakr̥tisambhavāḥ | nibadhnanti mahābāhō dēhē dēhinam avyayam || 14.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଗୁଣାଃ ପ୍ରକୃତିସମ୍ଭବାଃ | ନିବଧ୍ନନ୍ତି ମହାବାହୋ ଦେହେ ଦେହିନମବ୍ୟୟମ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattva, Rajas, Tamas—these are the modes (gunas) born of Nature; they bind fast in the body, O mighty-armed, the imperishable embodied soul." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଏହି ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ ଏବଂ ତମଃ—ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ଜୀବାତ୍ମାକୁ (ଦେହିନମ୍) ସଂସାରର ମୋହବନ୍ଧନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ରଖନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Sattva, Rajas, Tamas — tels sont les modes nés de la Nature ; ils enchaînent fermement dans le corps, ô aux bras puissants, l'âme incarnée impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 6 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् । सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ १४.६ ॥ IAST transliteration tatra sattvaṃ nirmalatvāt prakāśakam anāmayam | sukhasaṅgēna badhnāti jñānasaṅgēna cānagha || 14.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ର ସତ୍ତ୍ଵଂ ନିର୍ମଲତ୍ଵାତ୍ପ୍ରକାଶକମନାମୟମ୍ | ସୁଖସଙ୍ଗେନ ବଧ୍ନାତି ଜ୍ଞାନସଙ୍ଗେନ ଚାନଘ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Of these, Sattva, because of its purity, is luminous and free from evil; it binds by attachment to happiness and attachment to knowledge, O sinless one (Anagha)." Odia Translation "ହେ ନିଷ୍ପାପ ଅର୍ଜୁନ (ଅନଘ)! ସେହି ତିନୋଟି ଗୁଣ ମଧ୍ୟରୁ 'ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ' ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ ହୋଇଥିବାରୁ ପ୍ରକାଶମୟ ତଥା ବିକାରରହିତ ହୋଇଥାଏ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ସୁଖର ଆସକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଜ୍ଞାନର ଆସକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଶରୀରରେ ଆବଦ୍ଧ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi eux, Sattva, en raison de sa pureté, είναι lumineux et libre de tout mal ; il enchaîne par l'attachement au bonheur et l'attachement à la connaissance, ô toi sans péché." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 7 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् । तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ १४.७ ॥ IAST transliteration rajō rāgātmakāṃ viddhi tr̥ṣṇāsaṅgasamudbhavam | tan nibadhnāti kauntēya karmasaṅgēna dēhinam || 14.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ରଜୋ ରାଗାତ୍ମକଂ ବିଦ୍ଧି ତୃଷ୍ଣାସଙ୍ଗସମୁଦ୍ଭବମ୍ | ତନ୍ନିବଧ୍ନାତି କୌନ୍ତେୟ କର୍ମସଙ୍ଗେନ ଦେହିନମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know Rajas to be of the nature of passion, the source of thirst (for pleasure) and attachment; it binds fast, O son of Kunti, the embodied soul by attachment to action." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! 'ରଜୋଗୁଣ'କୁ ଆସକ୍ତି ଓ କାମନାର ସ୍ଵରୂପ ବୋଲି ଜାଣ, ଯାହା ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁର ଲାଲସା (ତୃଷ୍ଣା) ଓ ସାଂସାରିକ ସଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହା ଏହି ଜୀବାତ୍ମାକୁ ସକାମ କର୍ମର ପ୍ରବୃତ୍ତି ତଥା ତା’ର ଆସକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଆବଦ୍ଧ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que Rajas είναι de la nature de la passion, la source de la soif et de l'attachement ; il enchaîne fermement, ô fils de Kunti, l'âme incarnée par l'attachement à l'action." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 8 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् । प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ १४.८ ॥ IAST transliteration tamas tv ajñānajaṃ viddhi mōhanaṃ sarvadēhinām | pramādālasyanidrābhis tan nibadhnāti bhārata || 14.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ତମସ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଜଂ ବିଦ୍ଧି ମୋହନଂ ସର୍ବଦେହିନାମ୍ | ପ୍ରମାଦାଲସ୍ୟନିଦ୍ରାଭିସ୍ତନ୍ନିବଧ୍ନାତି ଭାରତ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But Tamas, know thou, is born of ignorance, the deluder of all embodied beings; it binds fast, O Bharata, by negligence (pramada), indolence and sleep." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! 'ତମୋଗୁଣ'କୁ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ, ଯାହା ସମଗ୍ର ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରେ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟହୀନତା (ପ୍ରମାଦ), ଆଳସ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରା ଦ୍ଵାରା ଜଡ଼ କରି ଆବଦ୍ଧ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais Tamas, sache-le, είναι né de l'ignorance, l'égareur de tous les êtres incarnés ; il enchaîne fermement, ô Bharata, par la négligence (pramada), l'indolence et le sommeil." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 9 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत । ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत ॥ १४.९ ॥ IAST transliteration sattvaṃ sukhē sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata | jñānam āvr̥tya tu tamaḥ pramādē sañjayaty uta || 14.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵ@ ସୁଖେ ସଞ୍ଜୟତି ରଜଃ କର୍ମଣି ଭାରତ | ଜ୍ଞାନମାବୃତ୍ୟ ତୁ ତମଃ ପ୍ରମାଦେ ସଞ୍ଜୟତ୍ୟୁତ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattva attaches to happiness, Rajas to action, O Bharata; but Tamas, veiling knowledge, attaches to negligence." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆତ୍ମିକ ସୁଖରେ ନିୟୋଜିତ କରେ, ରଜୋଗୁଣ ସକାମ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଏ; ମାତ୍ର ତମୋଗୁଣ ପ୍ରକୃତ ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନକୁ ଆବୃତ (ଢାଙ୍କି) କରି ମନୁଷ୍ୟକୁ କେବଳ ପ୍ରମାଦ ଓ ପ୍ରମତ୍ତତାରେ ବାନ୍ଧି ରଖେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sattvain cligne vers le bonheur, Rajas vers l'action, ô Bharata ; mais Tamas, voilant la connaissance, incline vers la négligence." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 10 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत । रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥ १४.१० ॥ IAST transliteration rajas tamaś cābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata | rajaḥ sattvaṃ tamaś caiva tamaḥ sattvaṃ rajas tathā || 14.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ରଜସ୍ତମଶ୍ଚାଭିଭୂୟ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଭବତି ଭାରତ | ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ତମଶ୍ଚୈବ ତମଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତଥା || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattva arises, O Bharata, overcoming Rajas and Tamas; Rajas arises, overcoming Sattva and Tamas; and Tamas arises, overcoming Sattva and Rajas." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ରଜୋଗୁଣ ଏବଂ ତମୋଗୁଣକୁ ଅଭିଭୂତ (ଦମନ) କରି ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; କେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ଵ ଓ ତମକୁ ଦମନ କରି ରଜୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ପୁଣି କେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ଵ ଓ ରଜକୁ ଦମନ କରି ତମୋଗୁଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇଉଠେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sattva s'élève, ô Bharata, en surmontant Rajas et Tamas ; Rajas s'élève, en surmontant Sattva et Tamas ; et Tamas s'élève, en surmontant Sattva et Rajas." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 11 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते । ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥ १४.११ ॥ IAST transliteration sarwadvārēṣu dēhē ’smin prakāśa upajāyatē | jñānaṃ yadā tadā vidyād vivr̥ddhaṃ sattvam ity uta || 14.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଦ୍ଵାରେଷୁ ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରକାଶ ଉପଜାୟତେ | ଜ୍ଞାନଂ ୟଦା ତଦା ବିଦ୍ୟାଦ୍ଵିବୃଦ୍ଧଂ ସତ୍ତ୍ଵମିତ୍ୟୁତ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the light of knowledge streams forth from all the gates of this body, then it may be known that Sattva is increased." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ଏହି ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଦ୍ଵାରରେ (ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକରେ) ବିବେକ ଓ ଆଲୋକରୂପକ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିବୃଦ୍ଧି (ବିବୃଦ୍ଧମ୍) ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Lorsque la lumière de la connaissance jaillit de toutes les portes de ce corps, alors on peut savoir que Sattva a grandi." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 12 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा । रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥ १४.१२ ॥ IAST transliteration lōbhaḥ pravr̥ttir ārambhaḥ karmaṇām aśamaḥ spr̥hā | rajasy ētāni jāyantē vivr̥ddhē bharatarṣabha || 14.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲୋଭଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିରାରମ୍ଭଃ କର୍ମଣାମଶମଃ ସ୍ପୃହା | ରଜସ୍ୟେତାନି ଜାୟନ୍ତେ ବିବୃଦ୍ଧେ ଭାରତର୍ଷଭ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Greed, active tendency, initiation of undertakings, restlessness, desire—these arise, O lord of the Bharatas, when Rajas is increased." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ରଜୋଗୁଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ଲୋଭ, ସାଂସାରିକ ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତି, ସକାମ କର୍ମର ଲାଲସାରୂପକ ଆରମ୍ଭ, ମନର ଅଶାନ୍ତି ଏବଂ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ସ୍ପୃହା (ଆସକ୍ତି) ଜାତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La cupidité, la tendance active, l'initiation des entreprises, l'inquiétude, le désir — tout cela surgit, ô chef des Bharatas, lorsque Rajas a grandi." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 13 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च । तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ १४.१३ ॥ IAST transliteration aprakāśō ’pravr̥ttiś ca pramādō mōha ēva ca | tamasy ētāni jāyantē vivr̥ddhē kurunandana || 14.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପ୍ରକାଶୋଽପ୍ରବୃତ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରମାଦୋ ମୋହ ଏବ ଚ | ତମସ୍ୟେତାନି ଜାୟନ୍ତେ ବିବୃଦ୍ଧେ କୁରୁନନ୍ଦନ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Darkness, stagnation, negligence, and delusion—these arise, O joy of the Kurus, when Tamas is increased." Odia Translation "ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ତମୋଗୁଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ଅପ୍ରକାଶ, କର୍ମରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା (ଅପ୍ରବୃତ୍ତିଃ), କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ଅବହେଳା (ପ୍ରମାଦ) ଏବଂ ମୋହଜନିତ ଭ୍ରମ ଜାତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'obscurité, l'inertie, la négligence et l'égarement — tout cela surgit, ô joie des Kurus, lorsque Tamas a grandi." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 14 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् । तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ १४.१४ ॥ IAST transliteration yadā sattvē pravr̥ddhē tu pralayaṃ yāti dēhabhr̥t | tadōttamavidāṃ lōkān amalān pratipadyatē || 14.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ସତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରବୃଦ୍ଧେ ତୁ ପ୍ରଲୟଂ ଯାତି ଦେହଭୃତ୍ | ତଦୋତ୍ତମବିଦାଂ ଲୋକାନମଲାନପ୍ରତିପଦ୍ୟତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If the embodied soul meets dissolution when Sattva is predominant, then it attains to the spotless worlds of the knowers of the Highest." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେହଧାରୀ ଜୀବ ପ୍ରଳୟ (ମୃତ୍ୟୁ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଉତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ ସ୍ଵର୍ଗାଦି ଲୋକ ସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Si l'âme incarnée rencontre la dissolution lorsque Sattva prédomine, alors elle atteint les mondes sans tache des connaisseurs du Très-Haut." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 15 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते । तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ १४.१५ ॥ IAST transliteration rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyatē | tathā pralīnas tamasi mūḍhayōniṣu jāyatē || 14.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ରଜସି ପ୍ରଲୟଂ ଗତ୍ଵା କର୍ମସଙ୍ଗିଷୁ ଜାୟତେ | ତଥା ପ୍ରଲୀନସ୍ତମସି ମୂଢଯୋନିଷୁ ଜାୟତେ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Meeting dissolution in Rajas, it is born among those attached to action; and dying in Tamas, it is born in the wombs of the deluded (beasts)." Odia Translation "ରଜୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଜୀବ କର୍ମାସକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସମାଜରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ; ଏବଂ ତମୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେ ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ ଆଦି ବିବେକହୀନ ମୂଢ ଯୋନିମାନଙ୍କରେ (ମୂଢଯୋନିଷୁ) ଜନ୍ମଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Rencontrant la dissolution dans Rajas, elle naît parmi ceux qui sont attachés à l'action ; et mourant dans Tamas, elle naît dans les matrices des êtres égarés." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 16 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् । रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥ १४.१६ ॥ IAST transliteration karmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaṃ nirmalaṃ phalam | rajasas tu phalaṃ duḥkham ajñānaṃ tamasaḥ phalam || 14.16 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣଃ ସୁକୃତସ୍ୟାହୁଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ନିର୍ମଲଂ ଫଲମ୍ | ରଜସସ୍ତୁ ଫଲଂ ଦୁଃଖମଜ୍ଞାନଂ ତମସଃ ଫଲମ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The fruit of a good action is said to be righteous (sattivka) and spotless; but the fruit of Rajas is sorrow, and the fruit of Tamas is ignorance." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ପବିତ୍ର ଓ ସାତ୍ତ୍ଵିକ କର୍ମର ଫଳ ମଧ୍ୟ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ତଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳ ହୋଇଥାଏ; ମାତ୍ର ରାଜସିକ କର୍ମର ଫଳ କେବଳ ଦୁଃଖ ଏବଂ ତାମସିକ କର୍ମର ଫଳ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le fruit d'une bonne action είναι dit être juste (sattivka) et sans tache ; mais le fruit de Rajas είναι la douleur, et le fruit de Tamas l'ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 17 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च । प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥ १४.१७ ॥ IAST transliteration sattvāt sañjāyatē jñānaṃ rajasō lōbha ēva ca | pramādamōhau tamasō bhavatō ’jñānam ēva ca || 14.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ସଞ୍ଜାୟତେ ଜ୍ଞାନଂ ରଜସୋ ଲୋଭ ଏବ ଚ | ପ୍ରମାଦମୋହୌ ତମସୋ ଭବତୋଽଜ୍ଞାନମେବ ଚ || ୧७ || Sri Aurobindo's English Interpretation "From Sattva arises knowledge, and greed from Rajas; negligence and delusion arise from Tamas, and also ignorance." Odia Translation "ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣରୁ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ହୁଏ ଏବଂ ରଜୋଗୁଣରୁ କେବଳ ଲୋଭ ଜାତ ହୁଏ; ସେହିପରି ତମୋଗୁଣରୁ ପ୍ରମାଦ (ଅବହେଳା), ମୋହ ଏବଂ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନର ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "De Sattva naît la connaissance, et de Rajas la cupidité ; la négligence et l'égarement naissent de Tamas, ainsi que l'ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 18 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः । जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥ १४.१८ ॥ IAST transliteration ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhyē tiṣṭhanti rājasāḥ | jaghanyaguṇavr̥ttisthā adhō gacchanti tāmasāḥ || 14.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥା ମଧ୍ୟେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ରାଜସାଃ | ଜଘନ୍ୟଗୁଣବୃତ୍ତିସ୍ଥା ଅଧୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାମସାଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those who are established in Sattva rise upwards; the rajasic remain in the middle; the tamasic, established in the lowest quality, go downwards." Odia Translation "ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ସାଧକମାନେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଲୋକକୁ (ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗାଦି ଲୋକକୁ) ଗତି କରନ୍ତି; ରାଜସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ (ମାନବ ଲୋକରେ) ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଅତି ଜଘନ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ ତମୋଗୁଣର ବୃତ୍ତିରେ ଥିବା ତାମସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଧୋଗତିକୁ (ପଶୁ ଯୋନି ବା ନର୍କକୁ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui sont établis dans Sattva s'élèvent vers le haut ; les rajasiques demeurent au milieu ; les tamasiques, établis dans la qualité la plus basse, s'en vont vers le bas." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 19 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टापि पश्यति । गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ १४.१९ ॥ IAST transliteration nānyaṃ guṇēbhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭā drakṣyati | guṇēbhyaś ca paraṃ vētti madbhāvaṃ sō ’dhigacchati || 14.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାନ୍ୟଂ ଗୁଣେଭ୍ୟଃ କର୍ତ୍ତାରଂ ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟାପି ପଶ୍ଯତି | ଗୁଣେଭ୍ୟଶ୍ଚ ପରଂ ବେତ୍ତି ମଦ୍ଭାବଂ ସୋଽଧିଗଚ୍ଛତି || ୧九 || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the seeing soul perceives no doer other than the modes of Nature, and knows That which is supreme above the modes, he attains to My state of being." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ବିବେକୀ ଦ୍ରଷ୍ଟା ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କର୍ତ୍ତାରୂପେ ଦେଖେ ନାହିଁ (ଅର୍ଥାତ୍ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣେ) ଏବଂ ନିଜକୁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକରୁ ଅତୀତ ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରେ, ସେ ମୋର ଦିବ୍ୟ ସ୍ଵରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand l'âme voyante ne perçoit d'autre auteur que les modes de la Nature, et connaît Cela qui είναι suprême au-dessus des modes, elle atteint Mon propre état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 20 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् । जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते ॥ १४.२० ॥ IAST transliteration guṇān ētān atītya trīn dēhī dēhasamudbhavān | janmamr̥tyujarāduḥkhair vimuktō ’mr̥tam aśnutē || 14.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗୁଣାନେତାନତୀତ୍ୟ ତ୍ରୀନ୍ଦେହୀ ଦେହସମୁଦ୍ଭବାନ୍ | ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁଜରାଦୁଃଖୈର୍ଵିମୁକ୍ତୋଽମୃତମଶ୍ନୁତେ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the embodied soul has passed beyond these three modes of Nature which are the source of the body, then, delivered from birth and death and old age and sorrow, it enjoys immortality." Odia Translation "ଶରୀରର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ସ୍ଵରୂପ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଯେତେବେଳେ ଜୀବାତ୍ମା (ଦେହୀ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ණ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଅମୃତତ୍ଵ ଉପଭୋଗ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand l'âme incarnée a dépassé ces trois modes de la Nature जो la source du corps, alors, délivrée de la naissance, de la mort, de la vieillesse et de la douleur, elle jouit de l'immortalité." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 21 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो । किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥ १४.२१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — kair liṅgais trīn guṇān ētān atītō bhavati prabhō | kimācāraḥ kathaṃ caitāns trīn guṇān ativartatē || 14.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | କୈର୍ଲିଙ୍ଗୈସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗୁଣାନେତାନତୀତୋ ଭବତି ପ୍ରଭୋ | କିମାଚାରଃ କଥଂ ଚୈତାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗୁଣାନତିବର୍ତତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: By what signs is he known who has crossed beyond these three modes, O Lord? What is his conduct, and how does he pass beyond these three qualities?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୋ! ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୁ ଅତୀତ ହୋଇଥିବା (ଗୁଣାତୀତ) ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ (ଲିଙ୍ଗୈଃ) କଣ? ତାଙ୍କର ଆଚରଣ କିପରି ଏବଂ ସେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଏହି ତିନି ଗୁଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: À quels signes reconnaît-on celui qui a dépassé ces trois modes, ô Seigneur ? Quelle est sa conduite, et comment s'élève-t-il au-dessus de ces trois qualités ?" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 22 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव । न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥ १४.२२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — prakāśaṃ ca pravr̥ttiṃ ca mōham ēva ca pāṇḍava | na dvēṣṭi sampravr̥ttāni na nivr̥ttāni kāṅkṣati || 14.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପ୍ରକାଶଂ ଚ ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ ଚ ମୋହମେବ ଚ ପାଣ୍ଡଵ | ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଠି ସମ୍ପ୍ରବୃତ୍ତାନି ନ ନିବୃତ୍ତାନି କାଙ୍ଖ୍ୟତି || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: He, O Pandava, who hates not light (Sattva), nor activity (Rajas), nor delusion (Tamas), when they arise, nor longs for them when they have passed away;" Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାଣ୍ଡବ! ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୂପ ପ୍ରକାଶ, ରଜୋଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୂପ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ ତମୋଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୂପ ମୋହ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଯିଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକ ନିବୃତ୍ତ (ଦୂର) ହୋଇଗଲେ ତାହାର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Celui, ô Pandava, qui ne hait pas la lumière, ni l'activité, ni l'égarement, lorsqu'ils se manifestent, et ne les désire pas lorsqu'ils ont cessé ;" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 23 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते । गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥ १४.२३ ॥ IAST transliteration udāsīnavad āsīnō guṇair yō na vicālyatē | guṇā vartanta ity ēva yō ’vatiṣṭhati nēṅgatē || 14.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଦାସୀନଵଦାସୀନୋ ଗୁଣୈର୍ଯୋ ନ ଵିଚାଲ୍ୟତେ | ଗୁଣା ଵର୍ତନ୍ତ ଇତ୍ୟେଵ ଯୋଽଵତିଷ୍ଠତି ନେଙ୍ଗତେ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—he who, seated as one neutral, is not moved by the modes, who stands apart knowing that it is the modes that are acting, and wavers not;" Odia Translation "—ଯିଏ ଜଣେ ଉଦାସୀନ ବା ତଟସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ବିରାଜମାନ ରହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଆଦୌ ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ 'ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜ ନିଜ ବିଷୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି' ବୋଲି ବୁଝି ଯିଏ ସ୍ଵରୂପରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି ଓ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "—celui qui, assis comme un être neutre, n'est pas ébranlé par les modes, जो se tient à l'écart sachant que ce sont les modes qui agissent, et ne vacille pas ;" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 24 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः । तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १४.२४ ॥ IAST transliteration samaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samalōṣṭāśmakāñcanaḥ | tulyapriyāpriyō dhīras tulyanindātmasaṃstutiḥ || 14.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଦୁଃଖସୁଖଃ ସ୍ଵସ୍ଥଃ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ | ତୁଲ୍ୟପ୍ରିୟାପ୍ରିୟୋ ଧୀରସ୍ତୁଲ୍ୟନିନ୍ଦାତ୍ମସଂସ୍ତୁତିଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—he to whom sorrow and pleasure are equal, who dwells in his self, to whom a clod of earth, a stone and gold are alike, to whom the pleasant and the unpleasant are equal, firm, equal in praise and blame;" Odia Translation "—ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ଯାହାଙ୍କର ଭାବ ସମାନ, ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପରେ ସ୍ଥିତ (ସ୍ଵସ୍ଥଃ), ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାଟି ପିଣ୍ଡୁଳା, ପଥର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସବୁ ସମାନ, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯିଏ ସମଭାବପନ୍ନ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ (ଧୀରଃ) ଏବଂ ନିଜର ନିନ୍ଦା ଓ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଯିଏ ସମାନ ମନେକରନ୍ତି;" French Translation (Traduction en Français) "—celui pour qui la douleur et le plaisir sont égaux, जो réside dans son propre soi, pour qui une motte de terre, une pierre et de l'or sont pareils, pour qui l'agréable et le désagréable sont un, ferme, égal dans la louange et le blâme ;" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 25 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः । सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ १४.२५ ॥ IAST transliteration mānāpamānayōs tulyas tulyō mitrāripakṣayōḥ | sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyatē || 14.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାନାପମାନୟୋସ୍ତୁଲ୍ୟସ୍ତୁଲ୍ୟୋ ମିତ୍ରାରିପକ୍ଷୟୋଃ | ସର୍ବାରମ୍ଭପରିତ୍ୟାଗୀ ଗୁଣାତୀତଃ ସ ଉଚ୍ୟତେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—equal in honor and disgrace, equal to friend and foe, who has abandoned all selfish undertakings, he is said to be crossed beyond the modes." Odia Translation "—ଯିଏ ଆପଣାର ମାନ ଏବଂ ଅପମାନରେ ସମାନ (ତୁଲ୍ୟ) ରହନ୍ତି, ମିତ୍ର ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରତି ଯାହାଙ୍କର ଭାବ ସମାନ ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନଯୁକ୍ତ ସକାମ କର୍ମ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ 'ଗୁଣାତୀତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—égal dans l'honneur et l'infamie, égal envers l'ami et l'ennemi, जो a abandonné toute entreprise intéressée, celui-là est dit avoir dépassé les modes." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 26 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते । स गुणानेतानतीत्य ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.२६ ॥ IAST transliteration māṃ ca yō ’vyabhicārēṇa bhaktiyōgēna sēvatē | sa guṇān ētān atītya brahmabhūyāya kalpatē || 14.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାଂ ଚ ଯୋଽଵ୍ୟଭିଚାରେଣ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ସେଵତେ | ସ ଗୁଣାନେତାନତୀତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଭୂୟାୟ କଳ୍ପତେ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who serves Me with an unswerving Bhakti-Yoga, he, having crossed beyond these three modes, is fit for becoming the Brahman." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ଅବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ଭକ୍ତିଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ନିରନ୍ତର ସେବା କରେ, ସେ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅତିକ୍ରମ କରି ପରମ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui Me sert par un Bhakti-Yoga inébranlable, celui-là, ayant dépassé ces trois modes, est digne de devenir le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 27 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मानो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च । शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥ १४.२७ ॥ IAST transliteration brahmaṇō hi pratiṣṭhāham amṛtasyāvyayasya ca | śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca || 14.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାହମମୃତସ୍ୟାଵ୍ୟୟସ୍ୟ ଚ | ଶାଶ୍ଵତସ୍ୟ ଚ ଧର୍ମସ୍ୟ ସୁଖସ୍ୟୈକାନ୍ତିକସ୍ୟ ଚ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For I am the foundation of the Brahman, of the imperishable Nectar of immortality, of the eternal Law (Dharma), and of the absolute Bliss." Odia Translation "କାରଣ ସେହି ନିରାକାର ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର, ପରମ ଅମୃତତ୍ଵର, ନିତ୍ୟ ଶାଶ୍ଵତ ଧର୍ମର ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ଅଖଣ୍ଡ ପରମାନନ୍ଦର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ବା ପ୍ରତିଷ୍ଠା (ପ୍ରତିଷ୍ଠାହମ୍) ହେଉଛି ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ।" French Translation (Traduction en Français) "Car Je suis le fondement du Brahman, du Nectar impérissable de l'immortalité, de la Loi éternelle (Dharma), et de la Félicité absolue." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे गुणत्रयविभागयोगो नाम चतुर्दशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 15/ Chapter 15. The Supreme Divine Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 1 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् । छन्दांसि यस्य पर्णानी यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १५.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — ūrdhvamūlam adhaḥśākham aśvatthaṃ prāhur avyayam | chandāṃsi yasya parṇāni yas taṃ vēda sa vēdavit || 15.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଊର୍ଧ୍ଵମୂଲମଧଃଶାଖମଶ୍ଵତ୍ଥଂ ପ୍ରାହୁରବ୍ୟୟମ୍ | ଛନ୍ଦାଂସି ୟସ୍ୟ ପର୍ଣାନି ୟସ୍ତଂ ବେଦ ସ ବେଦବିତ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: With its original source above (in the Eternal), its branches stretching below, the Ashvattha tree is said to be imperishable; the Vedic hymns are its leaves. He who knows it is a knower of the Vedas." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଆଦିପୁରୁଷ ପରମେଶ୍ଵରରୂପକ ଉପରମୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାରୂପକ ତଳଶାଖା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସଂସାରରୂପୀ ଓସ୍ତ ବୃକ୍ଷକୁ (ଅଶ୍ଵତ୍ଥମ୍) ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି I ବେଦର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ପତ୍ର ସଦୃଶ; ଯେଉଁ ସାଧକ ଏହି ସଂସାରବୃକ୍ଷର ରହସ୍ୟକୁ ଜାଣେ, ସେ ହିଁ ବାସ୍ତବରେ ବେଦଜ୍ଞ (ବେଦବିତ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Avec sa racine en haut et ses branches en bas, l'arbre Ashvattha est dit impérissable ; les hymnes védiques sont ses feuilles. Celui qui lo connaît est un connaisseur des Vedas." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 2 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधश्चोध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः । अधश्च मूलान्यनुसंततानी कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ १५.२ ॥ IAST transliteration adhaś cōrdhvaṃ prasṛtās tasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ | adhaś ca mūlāny anusantatāni karmānubandhīni manuṣyalōkē || 15.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରସୃତାସ୍ତସ୍ୟ ଶାଖା ଗୁଣପ୍ରବୃଦ୍ଧା ବିଷୟପ୍ରବାଲାଃ | ଅଧଶ୍ଚ ମୂଲାନ୍ୟନୁସନ୍ତତାନି କର୍ମାନୁବନ୍ଧୀନି ମନୁଷ୍ୟଲୋକେ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Below and above stretch its branches, nourished by the modes of Nature, with action-sensations for their foliage; and below also its roots are thoroughly knit, binding creatures to action in the world of men." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରବୃକ୍ଷର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗۇଣ ଦ୍ଵାରା ବଦ୍ଧିତ ହୋଇ ଏବଂ ବିଷୟଭୋଗରୂପକ କୋମଳ ପତ୍ର (ବିଷୟପ୍ରବାଳାଃ) ଧାରଣ କରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ, ଉପରେ ଓ ତଳେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି I ଆଉ ମାନବ ଲୋକରେ (ମନୁଷ୍ୟଲୋକେ) କର୍ମବନ୍ଧନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏହାର ମୂଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ତଳେ ଗଭୀର ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En bas et en haut s'étendent ses branches, nourries par les modes de la Nature, avec les objets des sens pour feuillage ; et en bas aussi ses racines se prolongent, liant l'homme à l'action dans le monde des mortels." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 3 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा । अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलम् असङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥ १५.३ ॥ IAST transliteration na rūpam asyēha tathōpalabhyatē nāntō na cādir na ca sampratiṣṭhā | aśvattham ēnaṃ suvirūḍhamūlam asaṅgaśastrēṇa dṛḍhēna chittvā || 15.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ରୂପମସ୍ୟେହ ତଥୋପଲଭ୍ୟତେ ନାନ୍ତୋ ନ ଚାଦିର୍ନ ଚ ସମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା | ଅଶ୍ଵତ୍ଥମେନଂ ସୁବିରୂଢମୂଲମ୍ ଅସଙ୍ଗଶସ୍ତ୍ରେଣ ଦୃଢେନ ଛିତ୍ତ୍ଵା || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Its real form is not perceived here in this world, neither its end, nor its beginning, nor its foundation; having cut down this firmly rooted Ashvattha tree with the strong sword of non-attachment (Asanga-shastra)—" Odia Translation "ଏହି ସଂସାରବୃକ୍ଷର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପ ଏଠାରେ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ, ଏହାର ନା କୌଣସି ଅନ୍ତ ଅଛି, ନା ଆରମ୍ଭ ଅଛି, ଏବଂ ନା କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଅଛି I ଏଥିପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ମୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସଂସାରରୂପୀ ଓସ୍ତ ବୃକ୍ଷକୁ ଦୃଢ଼ ବୈରାଗ୍ୟରୂପକ ଖଡ଼୍ଗ (ଅସଙ୍ଗଶସ୍ତ୍ରେଣ) ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭେଦ କରି," French Translation (Traduction en Français) "Sa forme réelle n'est pas perçue ici-bas, ni sa fin, ni son commencement, ni son fondement ; ayant coupé cet arbre Ashvattha aux racines profondes avec la forte épée du non-attachement —" Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 4 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिङ्गता न निवर्तन्ति भूयः । तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ १५.४ ॥ IAST transliteration tataḥ padaṃ tat parimārgitavyaṃ yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ | tam ēva cādyaṃ puruṣaṃ prapadyē yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī || 15.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ ପଦଂ ତତ୍ପରିମାର୍ଗିତବ୍ୟଂ ୟସ୍ମିଙ୍ଗତା ନ ନିବର୍ତନ୍ତି ଭୂୟଃ | ତମେବ ଚାଦ୍ୟଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରପଦ୍ୟେ ୟତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିଃ ପ୍ରସୃତା ପୁରାଣୀ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—then that goal should be sought after, attaining to which they return no more, saying: 'I take refuge in that Primal Soul (Adya Purusha) from whom streamed forth the ancient current of action.'" Odia Translation "—ତା’ପରେ ସେହି ପରମ ପଦରୂପକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାକୁ ଗଲେ ସାଧକ ପୁନର୍ବାର ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ ନାହିଁ; ଏବଂ ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ ଯେ, 'ଯେଉଁ ଆଦି ପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ସୃଷ୍ଟିର ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରବୃତ୍ତି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି, ମୁଁ ସେହି ଆଦିପୁରୁଷ ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଉଛି।'" French Translation (Traduction en Français) "—alors ce but doit être recherché, après lequel atteint on ne revient plus, en disant: 'Je cherche refuge en cet Esprit Premier d'où a coulé le flot antique de l'action.'" Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 5 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः । द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययम् तत् ॥ १५.५ ॥ IAST transliteration nirmānamōhā jitasaṅgadōṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ | dvandvair vimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñair gacchantyamūḍhāḥ padam avyayaṃ tat || 15.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିର୍ମାନମୋହା ଜିତସଙ୍ଗଦୋଷା ଅଧ୍ୟାତ୍ମନିତ୍ୟା ବିନିବୃତ୍ତକାମାଃ | ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୈର୍ବିମୁକ୍ତାଃ ସୁଖଦୁଃଖସଂଜ୍ଞୈ ର୍ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ୟମୂଢାଃ ପଦମବ୍ୟୟମ୍ ତତ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Free from pride and delusion, with the evil of attachment conquered, ever dwelling in the Self, with desires completely stilled, delivered from the dualities known as pleasure and pain, the undeluded pass to that imperishable status." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ଅଭିମାନ ଓ ମୋହରୁ ରହିତ, ଯିଏ ଆସକ୍ତିରୂପକ ଦୋଷକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସର୍ବଦା ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵରେ ସ୍ଥିର (ଅଧ୍ୟାତ୍ମନିତ୍ୟାଃ), ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାମନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ନାମକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରୁ ଯିଏ ବିମୁକ୍ତ, ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ ସେହି ଅବ୍ୟୟ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Exempts de fierté et d'illusion, ayant vaincu le mal de l'attachement, habitant continuellement le Soi, les désirs totalement apaisés, délivrés des dualités nommées plaisir et douleur, les sages passent à cet état impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 6 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः । यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ १५.६ ॥ IAST transliteration na tad bhāsayatē sūryō na śaśāṅkō na pāvakaḥ | yad gatvā na nivartanti tad dhāma paramaṃ mama || 15.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତଦ୍ଭାସୟତେ ସୂର୍ଯୋ ନ ଶଶାଙ୍କୋ ନ ପାବକଃ | ୟଦ୍ଗତ୍ଵା ନ ନିବର୍ତନ୍ତି ତଦ୍ଧାମ ପରମଂ ମମ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That the sun illumines not, nor the moon, nor fire; that is My supreme abode, going whither they return no more." Odia Translation "ମୋର ସେହି ପରମ ଦିବ୍ୟ ଧାମକୁ ନା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରିପାରନ୍ତି, ନା ଚନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ନା ଅଗ୍ନି ପ୍ରକାଶିତ କରିପାରେ; ଯେଉଁ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜୀବମାନେ ଆଉ ସଂସାରକୁ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହା ହିଁ ମୋର ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Cela, ni le soleil ne l'illumine, ni la lune, ni le feu ; c'est Ma demeure suprême, où venus ils ne reviennent plus." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 7 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः । मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ १५.७ ॥ IAST transliteration mamaivāṃśō jīvalōkē jīvabhūtaḥ sanātanaḥ | manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakrtisthāni karṣati || 15.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ମମୈବାଂଶୋ ଜୀବଲୋକେ ଜୀବଭୂତଃ ସନାତନଃ | ମନଃଷଷ୍ଠାନୀନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ପ୍ରକୃତିସ୍ଥାନି କର୍ଷତି || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "An eternal portion of Myself becomes the soul in the world of living beings; it draws to itself the five senses and the mind as the sixth, which abide in Nature." Odia Translation "ଏହି ଜୀବଲୋକରେ ସନାତନ ଜୀବାତ୍ମା ବାସ୍ତବରେ ମୋରି ହିଁ ଏକ ଶାଶ୍ଵତ ଅଂଶ (ମମୈବାଂଶଃ) ଅଟେ I ସେ ପ୍ରକୃତିରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୂପକ ମନକୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Une parcelle éternelle de Moi-même devient l'âme dans le monde des êtres vivants ; elle attire à soi les cinq sens et le mental comme sixième, qui résident dans la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 8 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः । गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ १५.८ ॥ IAST transliteration śarīraṃ yad avāpnōti yac cāpy utkrāmatīśvaraḥ | gr̥hītvaitāni saṃyāti vāyur gandhān ivāśayāt || 15.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶରୀରଂ ୟଦବାପ୍ନୋତି ୟଚ୍ଚାପ୍ୟୁତ୍କ୍ରାମତୀଶ୍ଵରଃ | ଗୃହୀତ୍ଵୈତାନି ସଂୟାତି ବାୟୁର୍ଗନ୍ଧାନିବାଶୟାତ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the Lord (the soul) puts on a body and when he leaves it, he takes these senses and goes, as the wind carries perfumes from their source (flowers)." Odia Translation "ଏହି ଶରୀରର ସ୍ଵାମୀ ଜୀବାତ୍ମା ଯେତେବେଳେ ଏକ ନୂତନ ଶରୀର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ କିମ୍ବା ଯେତେବେଳେ ପୁରାତନ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଉତ୍କ୍ରମଣ କରେ (ବାହାରିଯାଏ), ସେତେବେଳେ ସେ ଏହି ମନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ସହ ଘେନି ଚାଲିଯାଏ; ବାୟୁ ଯେପରି ପୁଷ୍ପାଦି ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରୁ ସୁଗନ୍ଧକୁ ଆପେ ଆପେ ବୋହି ନେଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Lorsque le Seigneur prend un corps et lorsqu'Il lo quitte, Il emporte ces sens et s'en va, comme le vent emporte les parfums de leur source." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 9 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च । अधिष्ठाय मनश्चायं विषयमुपसेवते ॥ १५.९ ॥ IAST transliteration śrōtraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇam ēva ca | adhiṣṭhāya manaś cāyaṃ viṣayam upasēvatē || 15.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ଚକ୍ଷୁଃ ସ୍ପର୍ଶନଂ ଚ ରସନଂ ଘ୍ରାଣମେବ ଚ | ଅଧିଷ୍ଠାୟ ମନଶ୍ଚାୟଂ ବିଷୟମୁପସେବତେ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Presiding over the ear, the eye, the sense of touch, the taste and the smell, and also the mind, he enjoys the objects of the senses." Odia Translation "ଏହି ଜୀବାତ୍ମା କାନ, ଆଖି, ତ୍ଵଚା (ସ୍ପର୍ଶନମ୍), ଜିହ୍ଵା ଓ ନାସିକା ଏବଂ ମନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି (ଅଧିଷ୍ଠାୟ), ଏହି ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗ ସମୂହ ଉପଭୋଗ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Présidant l'ouïe, la vue, le toucher, le goût et l'odorat, ainsi que le mental, il jouit des objets des sens." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 10 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् । विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ १५.१० ॥ IAST transliteration utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam | vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ || 15.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍କ୍ରାମନ୍ତଂ ସ୍ଥିତଂ ବାପି ଭୁଞ୍ଜାନଂ ବା ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ | ବିମୂଢା ନାନୁପଶ୍ୟନ୍ତି ପଶ୍ୟନ୍ତି ଜ્ઞାନଚକ୍ଷୁଷଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When he leaves the body or remains in it, or experiences sensations united with the modes of Nature, the deluded perceive him not; they see who have the eye of Knowledge." Odia Translation "ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଯିବା ସମୟରେ, ଶରୀରରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ସମୟରେ କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ବିଷୟଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ (ବିମୂଢାଃ) ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; କେବଳ ବିବେକରୂପକ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସାଧକମାନେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Lorsqu'il quitte le corps ou y demeure, ou qu'il fait l'expérience des sens uni aux modes de la Nature, les hommes égarés ne lo perçoivent pas ; seuls le voient ceux qui ont l'œil de la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 11 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् । यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ १५.११ ॥ IAST transliteration yatantō yōginaś cainaṃ paśyanty ātmany avasthitam | yatantō ’py akrtātmānō nainaṃ paśyanty acētasaḥ || 15.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତନ୍ତୋ ୟୋଗିନଶ୍ଚୈନଂ ପଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ମନ୍ୟବସ୍ଥିତମ୍ | ୟତନ୍ତୋଽପ୍ୟକୃତାତ୍ମାନୋ ନୈନଂ ପଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟଚେତସଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Yogins who strive behold Him situated in themselves; but the unpurified and undiscerning, though they strive, behold Him not." Odia Translation "ପ୍ରଯତ୍ନ କରୁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ନିଜର ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିପାରନ୍ତି; ମାତ୍ର ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି କରିନଥିବା (ଅକୃତାତ୍ମାନଃ) ବିବେକହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯେତେ ପ୍ରଯତ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les Yogis qui s'efforcent Lo contemplent situé en eux-mêmes ; mais les êtres non purifiés et dépourvus de discernement, bien qu'ils s'efforcent, ne Lo voient pas." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 12 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् । यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥ १५.१२ ॥ IAST transliteration yad ādityagataṃ tējō jagad bhāsayatē ’khilam | yac candramasi yac cāgnau tat tējō viddhi māmakam || 10.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦାଦିତ୍ୟଗତଂ ତେଜୋ ଜଗଦ୍ଭାସୟତେଽଖିଲମ୍ | ୟଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସି ୟଚ୍ଚାଗ୍ନୌ ତତ୍ତେଜୋ ବିଦ୍ଧି ମାମକମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The splendor abiding in the sun which illumines the whole world, and that which is in the moon and in fire, know that splendor to be Mine." Odia Translation "ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯେଉଁ ମହା ପ୍ରଭା ବା ତେଜ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ତେଜ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ତଥା ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି, ସେହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ତୁମେ ମୋରି ହିଁ ତେଜ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "La splendeur résidant dans le soleil qui illumine le monde entier, et celle qui είναι dans la lune et dans le feu, sache que cette splendeur είναι Mienne." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 13 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गामाविश्य च भूतानी धारयाम्यहमोजसा । पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ १५.१३ ॥ IAST transliteration gām āviśya ca bhūtāni dhārayāmy aham ōjasā | puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ sōmō bhūtvā rasātmakaḥ || 15.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗାମାବିଶ୍ୟ ଚ ଭୂତାନୀ ଧାରୟାମ୍ୟହମୋଜସା | ପୁଷ୍ଣାମି ଚୌଷଧୀଃ ସର୍ବାଃ ସୋମୋ ଭୂତ୍ଵା ରସାତ୍ମକଃ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Entering the earth, I sustain all existences by My vital energy (ojas); and becoming the sapful moon, I nourish all herbs and plants." Odia Translation "ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି (ଗାମାବିଶ୍ୟ), ନିଜର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବା ଓଜ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ; ଏବଂ ସରସ ରସାତ୍ମକ ଚନ୍ଦ୍ର (ସୋମଃ) ସ୍ଵରୂପ ହୋଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ ଓ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଷ୍ଟ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pénétrant la terre, Je soutiens toutes les existences par Mon énergie vitale (ojas) ; et devenant la lune pleine de sève, Je nourris toutes les herbes et les plantes." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 14 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः । प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १५.१४ ॥ IAST transliteration ahaṃ vaiśvānarō bhūtvā prāṇināṃ dēham āśritaḥ | prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmy annaṃ caturvidham || 15.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ ବୈଶ୍ଵାନରୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାଣିନାଂ ଦେହମାଶ୍ରିତଃ | ପ୍ରାଣାପାନସମାୟୁକ୍ତଃ ପଚାମ୍ୟନ୍ନଂ ଚତୁର୍ଭିଧମ୍ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Becoming the fire of digestion (Vaishvanara) lodged in the body of living creatures, and united with the outward and inward breaths (prana and apana), I digest the four kinds of food." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଜଠରାଗ୍ନି (ବୈଶ୍ଵାନରଃ) ସ୍ଵରୂପ ହୋଇ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହେ; ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ବାୟୁ ଦ୍ଵାରା ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିବା ଚାରି ପ୍ରକାରର ଅନ୍ନ (ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ଚୋଷ୍ୟ, ଲେହ୍ୟ) କୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ହଜମ କରାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Devenant le feu de la digestion (Vaishvanara) logé dans le corps des créatures vivantes, et uni aux souffles expirés et inspirés (prana et apana), Je digère les quatre sortes d'aliments." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 15 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च । वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ १५.१five ॥ IAST transliteration sarvasya cāhaṃ hr̥di sanniviṣṭō mattaḥ smrtir jñānam apōhanaṃ ca | vēdaiś ca sarvair aham ēva vēdyō vēdāntakrd vēdavid ēva cāham || 15.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବସ୍ୟ ଚାହଂ ହୃଦି ସନ୍ନିବିଷ୍ଟୋ ମତ୍ତଃ ସ୍ମୃତିର୍ଜ୍ଞାନମପୋହନଂ ଚ | ବେଦୈଶ୍ଚ ସର୍ବୈରହମେବ ବେଦ୍ୟୋ ବେଦାନ୍ତକୃଦ୍ବେଦବିଦେବ ଚାହମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And I am lodged in the heart of all; from Me are memory, knowledge and their removal. By all the Vedas I am That which is to be known; I am the author of the Vedanta, and I am the knower of the Veda." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ବିରାଜମାନ ଅଛି I ମୋଠାରୁ ହିଁ ଜୀବର ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଲୋପ (ଅପୋହନମ୍) ହୋଇଥାଏ I ସମଗ୍ର ବେଦ ସମୂହ ଦ୍ଵାରା ମୁଁ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ବସ୍ତୁ; ମୁଁ ହିଁ ବେଦାନ୍ତର ରଚୟିତା ଏବଂ ବେଦର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et Je suis logé dans le cœur de tous ; de Moi proviennent la mémoire, la connaissance et leur retrait. Par tous les Vedas Je suis Cela qui doit être connu ; Je suis l'auteur du Vedanta, et Je suis le connaisseur du Veda." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 16 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ १५.१६ ॥ IAST transliteration dvāvimau puruṣau lōkē kṣaraś cākṣara ēva ca | kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭasthō ’kṣara ucyatē || 15.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ଵାବିମୌ ପୁରୁଷୌ ଲୋକେ କ୍ଷରଶ୍ଚାକ୍ଷର ଏବ ଚ | କ୍ଷରଃ ସର୍ବାଣି ଭୂତାନି କୂଟସ୍ଥୋଽକ୍ଷର ଉଚ୍ୟତେ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There are two spirits (Purushas) in the world, the mutable (Kshara) and the immutable (Akshara); the mutable is all these existences, the immutable is called the changeless soul." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପୁରୁଷ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି—କ୍ଷର (ନାଶଶୀଳ ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତି) ଏବଂ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ ଜୀବାତ୍ମା) I ସମଗ୍ର ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ ହେଉଛନ୍ତି 'କ୍ଷର' ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ରହିଥିବା ଆତ୍ମାକୁ 'ଅକ୍ଷର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Il y a deux esprits (Purushas) dans le monde, le muable (Kshara) et l'immuable (Akshara) ; le muable représente toutes ces existences, l'immuable είναι appelé l'âme inaltérable." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 17 (ପଞ୍ୟଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ १५.१७ ॥ IAST transliteration uttamaḥ puruṣas tv anyaḥ paramātmēty udāhṛtāḥ | yō lōkatrayam āviśya bibharty avyaya īśvaraḥ || 15.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍ତମଃ ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵନ୍ୟଃ ପରମାତ୍ମେତ୍ୟୁଦାହୃତଃ | ୟୋ ଲୋକତ୍ରୟମାବିଶ୍ୟ ବିଭର୍ତ୍ୟବ୍ୟୟ ଈଶ୍ଵରଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But other than these is the Supreme Spirit, called the Supreme Self (Paramatma), who entering the three worlds sustains them, the imperishable Lord." Odia Translation "ମାତ୍ର ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ (ଉତ୍ତମଃ ପୁରୁଷଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି, ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ପରମାତ୍ମା' ନାମରେ କଥିତ I ସେହି ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ଈଶ୍ଵର ହିଁ ତ୍ରିଲୋକରେ (ଲୋକତ୍ରୟମ୍) ପ୍ରବେଶ କରି ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଧାରଣ ଓ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais distinct de ceux-ci είναι l'Esprit Suprême, nommé le Soi Suprême (Paramatma), qui, pénétrant les trois mondes lo soutient, le Seigneur impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 18 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥ १५.१८ ॥ IAST transliteration yasmāt kṣaram atītō ’ham akṣarād api cōttamaḥ | atō ’smi lōkē vēdē ca prathitaḥ puruṣōttamaḥ || 15.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ମାତ୍କ୍ଷରମତୀତୋଽହମକ୍ଷରାଦପି ଚୋତ୍ତମḥ | ଅତୋଽସ୍ମି ଲୋକେ ବେଦେ ଚ ପ୍ରଥିତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Since I am beyond the mutable, and supreme even above the immutable, therefore am I celebrated in the world and in the Veda as the Supreme Soul (Purushottama)." Odia Translation "ଯେହେତୁ ମୁଁ ସେହି କ୍ଷର (ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତି) ଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତୀତ ଏବଂ ସେହି ଅକ୍ଷର (ଜୀବାତ୍ମା) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଥିପାଇଁ ସଂସାରରେ ତଥା ବେଦ ସମୂହରେ ମୁଁ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' (ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ) ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Puisque Je suis au-delà du muable, et suprême même au-dessus de l'immuable, Je suis par conséquent célébré dans le monde et dans le Veda sous le nom d'Esprit Suprême (Purushottama)." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 19 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ १५.१९ ॥ IAST transliteration yō mām ēvam asammūḍhō jānāti puruṣōttamam | sa sarvavid bhajati māṃ sarvabhāvēna bhārata || 15.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ମାମେବମସମ୍ମୂଢୋ ଜାଣାତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ | ସ ସର୍ବବିଦ୍ଭଜତି ମାଂ ସର୍ବଭାବେନ ଭାରତ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who, undeluded, thus knows Me as the Supreme Soul, he, the all-knowing, loves and worships Me with his whole spiritual being, O Bharata." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେଉଁ ମୋହରହିତ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ମୋତେ ଏହିପରି ଭାବରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି ଜାଣେ, ସେହି ସର୍ବଜ୍ଞ (ସର୍ବବିଦ୍) ସାଧକ ନିଜର ସମଗ୍ର ଅନ୍ତଃକରଣର ଭାବ ଦ୍ଵାରା (ସର୍ବଭାବେନ) କେବଳ ମୋରି ହିଁ ଭକ୍ତି ଓ ଆରାଧନା କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui, exempt d'illusion, Me connaît ainsi comme l'Esprit Suprême, celui-là, connaissant tout, M'aime et M'adore de tout son être spirituel, ô Bharata." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 20 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाघन । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ १५.२० ॥ IAST transliteration iti guhyatamaṃ śāstram idam uktaṃ mayāghana | ētad buddhvā buddhimān syāt kṛtakṛtyaś ca bhārata || 15.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇତି ଗୁହ୍ୟତମଂ ଶାସ୍ତ୍ରମିଦମୁକ୍ତଂ ମୟାଘନ | ଏତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ସ୍ୟାତ୍କୃତକୃତ୍ୟଶ୍ଚ ଭାରତ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus this most secret Scripture (Guhyatama Shastra) has been told by Me, O sinless one! Awakening to this, a man becomes wise, and a doer of all that he ought to do, O Bharata!" Odia Translation "ହେ ନିଷ୍ପାପ ଅର୍ଜୁନ (ଅଘନ)! ଏହିପରି ଭାବରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୋପନୀୟ ଓ ରହସ୍ୟମୟ ଶାସ୍ତ୍ର (ଗୁହ୍ୟତମମ୍ ଶାସ୍ତ୍ରମ୍) ମୋ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶ କରାଗଲା I ହେ ଭାରତ, ଏହାକୁ ବୁଝିସାରିବା ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi cette Écriture la plus secrète (Guhyatama Shastra) a été révélée par Moi, ô toi sans péché ! S'éveillant à cela, un homme devient sage, et accomplit tout ce qu'il doit faire, ô Bharata !" ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे पुरुषोत्तमयोगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 16/ Chapter 16. Deva and Asura Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 1 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः । दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥ १६.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — abhayaṃ sattvasaṃśuddhir jñānayōgavyavasthitiḥ | dānaṃ damaś ca yajñaś ca svādhyāyas tapa ārjavam || 16.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅଭୟଂ ସତ୍ତ୍ଵସଂଶୁଦ୍ଧିର୍ଜ୍ଞାନୟୋଗବ୍ୟବସ୍ଥିତିଃ | ଦାନଂ ଦମଶ୍ଚ ୟଜ୍ଞଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟସ୍ତପ ଆର୍ଜଵମ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Fearlessness, purity of heart, steadfastness in the Yoga of Knowledge, giving, self-control and sacrifice, study of the scriptures, austerity and uprightness," Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଭୟଶୂନ୍ୟତା (ଅଭୟମ୍), ଅନ୍ତଃକରଣର ପବିତ୍ରତା, ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଯୋଗମାର୍ଗରେ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି, ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଦାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ (ଦମଃ), ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟ (ଶାସ୍ତ୍ରପାଠ), କଠୋର ତପସ୍ୟା ଏବଂ ସରଳତା;" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: L'absence de peur, la pureté du cœur, la constance dans le Yoga de la Connaissance, le don, la maîtrise de soi et le sacrifice, l'étude des écritures, l'austérité et la droiture," Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 2 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् । दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ १६.२ ॥ IAST transliteration ahiṃsā satyam akrōdhas tyāgaḥ śāntir apaiśunam | dayā bhūtēṣv alōluptvaṃ mārdavaṃ hrīr acāpalam || 16.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହିଂସା ସତ୍ୟମକ୍ରୋଧସ୍ତ୍ୟାଗଃ ଶାନ୍ତିରପୈଶୁନମ୍ | ଦୟା ଭୂତେଷ୍ଵଲୋଲୁପ୍ତଵଂ ମାର୍ଦଵଂ ହ୍ରୀରଚାପଲମ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Harmlessness, truth, absence of wrath, renunciation, peace, absence of crookedness, compassion to living beings, uncovetousness, gentleness, modesty, absence of fickleness," Odia Translation "ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, କ୍ରୋଧହୀନତା, ସମର୍ପଣ ଭାବ (ତ୍ୟାଗଃ), ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି, କାହାରି ପଛରେ ନିନ୍ଦା ନ କରିବା (ଅପୈଶୁନମ୍), ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା, ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିହୀନତା, କୋମଳତା, ଲଜ୍ଜା ଓ ଚଞ୍ଚଳତା ଶୂନ୍ୟତା;" French Translation (Traduction en Français) "L'inoffensivité, la vérité, l'absence de colère, le renoncement, la paix, l'absence de médisance, la compassion envers les êtres vivants, la non-convoitise, la gentillesse, la modestie, l'absence de légèreté," Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 3 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता । भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ १६.३ ॥ IAST transliteration tējaḥ kṣamā dhr̥tiḥ śaucam adrōhō nātimānitā | bhavanti sampadaṃ daivīm abhijātasya bhārata || 16.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମଦ୍ରୋହୋ ନାତିମାନିତା | ଭବନ୍ତି ସମ୍ପଦଂ ଦୈଵୀମଭିଜାତସ୍ୟ ଭାରତ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Energy, forgiveness, fortitude, purity, absence of malice, absence of pride—these belong to him who is born with the divine qualities, O Bharata." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଦିବ୍ୟ ତେଜ, କ୍ଷମା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ (ଧୃତିଃ), ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା, କାହା ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁଭାବ ନ ରଖିବା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ବ ନ କରିବା (ନାତିମାନିତା); ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ (ଦୈବୀମ ସମ୍ପଦମ୍) ନେଇ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'énergie, le pardon, la constance, la pureté, l'absence de malice, l'absence de fierté — tels sont ସେହି traits de celui yang est né avec les qualités divines, ô Bharata." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 4 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च । अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥ १६.४ ॥ IAST transliteration dambhō darpō ’bhimānaś ca krōdhaḥ pāruṣyam ēva ca | ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadam āsurīm || 16.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦମ୍ଭୋ ଦର୍ପୋଽଭିମାନଶ୍ଚ କ୍ରୋଧଃ ପାରୁଷ୍ୟମେଵ ଚ | ଅଜ୍ଞାନଂ ଚାଭିଜାତସ୍ୟ ପାର୍ଥ ସମ୍ପଦମାସୁରୀମ୍ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hypocrisy, pride, arrogance, wrath, harshness and ignorance belong to him who is born, O Partha, with the Asuric qualities." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! କପଟତା (ଦମ୍ଭଃ), ଗର୍ବ, ଅଭିମାନ, କ୍ରୋଧ, କଠୋରତା ବା ନିଷ୍ଠୁର ବାଣୀ ଏବଂ ବିବେକହୀନତା ବା ଅଜ୍ଞାନ; ଏହି ସମସ୍ତ ଭାବ ଆସୁରିକ ସମ୍ପଦ (ଆସୁରୀମ୍ ସମ୍ପଦମ୍) ବା କୁସଂସ୍କାର ଧରି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'hypocrisie, l'orgueil, l'arrogance, la colère, la dureté et l'ignorance appartiennent à celui yang est né, ô Partha, avec les qualités asuriques." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 5 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता । मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥ १६.५ ॥ IAST transliteration daivī sampad vimōkṣāya nibandhāyāsurī matā | mā śucaḥ sampadaṃ daivīm abhijātō ’si pāṇḍava || 16.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୈଵୀ ସମ୍ପଦ୍ଵିମୋକ୍ଷାୟ ନିବନ୍ଧାୟାସୁରୀ ମତା | ମା ଶୁଚଃ ସମ୍ପଦଂ ଦୈଵୀମଭିଜାତୋଽସି ପାଣ୍ଡଵ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The divine qualities lead to deliverance, the Asuric to bondage. Grieve not, O Pandava, thou art born with the divine wealth." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ! ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ ପରମ ମୋକ୍ଷ ବା ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଆସୁରିକ ସମ୍ପଦ ଜୀବକୁ ସଂସାରର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ କରେ ବୋଲି ମାନିବାକୁ ହେବ I ଏଣୁ ତୁମେ ଆଦୌ ଶୋକ କରନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ଦୈବୀ ସମ୍ପଦର ସାତ୍ତ୍ଵିକ ସଂସ୍କାର ଧରି ହିଁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛ।" French Translation (Traduction en Français) "Les qualités divines conduisent à la libération, les asuriques à l'enchaînement. Ne t'afflige point, ô Pandava, tu es né avec la richesse divine." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 6 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥ १६.६ ॥ IAST transliteration dvau bhūtasargau lōkē ’smin daiva āsura ēva ca | daivō vistaraśaḥ prōkta āsuraṃ pārtha mē śr̥ṇu || 16.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ଵୌ ଭୂତସର୍ଗୌ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ଦୈଵ ଆସୁର ଏଵ ଚ | ଦୈଵୋ ଵିସ୍ତରଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତ ଆସୁରଂ ପାର୍ଥ ମେ ଶୃଣୁ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There are two creations of beings in this world, the divine and the Asuric. The divine has been described at length; hear now from Me, O Partha, of the Asuric." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ମାନବ ସଂସାରରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସ୍ଵଭାବ ବା ସୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ—ଦୈବୀ (ସାତ୍ତ୍ଵିକ) ଏବଂ ଆସୁରିକ (ତାମସିକ) I ଦୈବୀ ସ୍ଵଭାବ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାର ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି, ଏବେ ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Il y a deux créations d'êtres dans ce monde, la divine et l'asurique. La divine a été décrite au long ; écoute maintenant de Moi, ô Partha, ce yang concerne l'asurique." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 7 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः । न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥ १६.७ ॥ IAST transliteration pravr̥ttiṃ ca nivr̥ttiṃ ca janā na vidur āsurāḥ | na śaucaṃ nāpi cācārō na satyaṃ tēṣu vidyatē || 16.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ ଚ ନିବୃତ୍ତିଂ ଚ ଜନା ନ ବିଦୁରାସୁରାଃ | ନ ଶୌଚଂ ନାପି ଚାଚାରୋ ନ ସତ୍ୟଂ ତେଷୁ ବିଦ୍ୟତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Asuric men know not the right path of action, nor the path of cessation; in them is found neither purity, nor right conduct, nor truth." Odia Translation "ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମରେ କିପରି ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଅଧର୍ମ କର୍ମରୁ କିପରି ନିବୃତ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ I ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନା ବାହ୍ୟ-ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା (ଶୌଚମ୍) ଥାଏ, ନା ସଦାଚାର ଥାଏ, ଏବଂ ନା କୌଣସି ସତ୍ୟ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes asuriques ne connaissent ni la voie de l'action juste, ni la voie du renoncement ; en eux ne se trouvent ni pureté, ni bonne conduite, ni vérité." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 8 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥ १६.८ ॥ IAST transliteration asatyam apratiṣṭhaṃ tē jagad āhur anīśvaram | aparasparasambhavūtaṃ kim anyat kāmahaitukam || 16.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସତ୍ୟମପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ତେ ଜଗଦାହୁରନୀଶ୍ଵରମ୍ | ଅପରସ୍ପରସମ୍ଭୂତଂ କିମନ୍ୟତ୍କାମହୈତୁକମ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They say: 'The universe is without truth, without moral basis, without a God; brought about by mutual union, caused by desire, what else?'" Odia Translation "ସେହି ନାସ୍ତିକମାନେ କହନ୍ତି: 'ଏହି ସଂସାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା (ଅସତ୍ୟମ୍), ଏହାର କୌଣସି ନୈତିକ ଆଧାର ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ଶାସକ ବା ଈଶ୍ଵର ମଧ୍ୟ ନାହାନ୍ତି I ଏହା କେବଳ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଯୋଗରୁ ଆପେ ଆପେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ କେବଳ କାମବାସନା ହିଁ ଏହାର ମୂଳ କାରଣ, ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କଣ ହୋଇପାରେ?'" French Translation (Traduction en Français) "Ils disent: 'L'univers est sans vérité, sans base morale, sans Dieu ; produit par l'union mutuelle, causé par le désir, quoi d'autre ?'" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 9 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः । प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥ १६.९ ॥ IAST transliteration ētāṃ dr̥ṣṭim avaṣṭabhya naṣṭātmānō ’lpabuddhayaḥ | prabhavanty ugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagatō ’hitāḥ || 16.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାଂ ଦୃଷ୍ଟିମବଷ୍ଟଭ୍ୟ ନଷ୍ଟାତ୍ମାନୋଽଲ୍ପବୁଦ୍ଧୟଃ | ପ୍ରଭବନ୍ତ୍ୟୁଗ୍ରକର୍ମାଣଃ କ୍ଷୟାୟ ଜଗତୋଽହିତାଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Leaning upon this false vision, these ruined souls of small intellect come forth as enemies of the world, performing fierce deeds for the destruction of mankind." Odia Translation "ଏହିପରି ନାସ୍ତିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିଜର ଆତ୍ମିକ ସ୍ଥିତି ହରାଇଥିବା ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସମଗ୍ର ଜଗତର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିବା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ସଦୃଶ ଉଗ୍ର କର୍ମ (ଭୟଙ୍କର ପାପ) କରି ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "S'appuyant sur cette fausse vision, ces âmes perdues à l'intelligence bornée surgissent en ennemis du monde, accomplissant des actes féroces pour la destruction de l'humanité." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 10 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः । मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥ १६.१० ॥ IAST transliteration kāmam āśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ | mōhād gr̥hītvāsadgrāhān pravartantē ’śucivratāḥ || 16.10 || Sanskrit Verse in Odia Script କାମମାଶ୍ରିତ୍ୟ ଦୁଷ୍ପୂରଂ ଦମ୍ଭମାନମଦାନ୍ଵିତାଃ | ମୋହାଦ୍ଗୃହୀତ୍ଵାସଦ୍ଗ୍ରାହାନ୍ପ୍ରବର୍ତନ୍ତେଽଶୁଚିଵ୍ରତାଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Giving themselves up to insatiable desires, full of hypocrisy, pride and arrogance, through delusion they hold false views and act with impure vows;" Odia Translation "କେବେହେଲେ ପୂରଣ ହୋଇନପାରୁଥିବା କାମନା ଓ ବାସନାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମିଥ୍ୟା ଦମ୍ଭ, ଗର୍ବ ଓ ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋହହେତୁ ଅଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭ୍ରାନ୍ତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅପବିତ୍ର ବ୍ରତ ବା ଆଚରଣ ଆପଣାଇ ସଂସାରରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "S'abandonnant à des désirs insatiables, pleins d'hypocrisie, d'orgueil et d'arrogance, par égarement ils adoptent des vues fausses et agissent avec des vœux impurs ;" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 11 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः । कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥ १६.११ ॥ IAST transliteration cintām aparimēyāṃ ca pralayāntām upāśritāḥ | kāmōpabhōgaparamā ētāvad iti niścitāḥ || 16.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚିନ୍ତାମପରିମେୟାଂ ଚ ପ୍ରଲୟାନ୍ତାମୁପାଶ୍ରିତାଃ | କାମୋପଭୋଗପରମା ଏତାବଦିତି ନିଶ୍ଚିତାଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Obsessed with innumerable anxieties that end only with death, looking upon the gratification of desires as their highest aim, and assured that this is all," Odia Translation "ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେଷ ନ ହେଉଥିବା ଅସୀମ ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଜାଲରେ ସେମାନେ ଜଡ଼ିତ ରହନ୍ତି; କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବା ହିଁ ଜୀବନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ (କାମୋପଭୋଗପରମାଃ) ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥାନ୍ତି;" French Translation (Traduction en Français) "Obsédés par d'innombrables anxiétés yang ne finissent qu'avec la mort, considérant la satisfaction des désirs comme leur but suprême, et assurés que cela est tout," Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 12 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः । ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥ १६.१२ ॥ IAST transliteration āśāpāśāśatair baddhāḥ kāmakrōdhaparāyaṇaḥ | īhantē kāmabhōgārtham anyāyēnārthasañcayān || 16.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଶାପାଶଶତୈର୍ବଦ୍ଧାଃ କାମକ୍ରୋଧପରାୟଣାଃ | ଈହନ୍ତେ କାମଭୋଗାର୍ଥମନ୍ୟାୟେନାର୍ଥସଞ୍ଚୟାନ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—bound by hundreds of bonds of desire, devoted wholly to lust and wrath, they strive to accumulate hoards of wealth by unjust means for sensual enjoyment." Odia Translation "—ଶତାଧିକ ଆଶାରୂପକ ସୁତା ବା ପାଶ ଦ୍ଵାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଧା ହୋଇ, କାମ ଏବଂ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ, ସେମାନେ କେବଳ ନିଜର ବିଷୟଭୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟ ତଥା ଅଧର୍ମ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରଚୁର ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଓ କୁଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—liés par des centaines de liens de désir, entièrement adonnés à la luxure et à la colère, ils s'efforcent d'accumuler des richesses par des moyens injustes pour leur jouissance sensuelle." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 13 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् । इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥ १६.१३ ॥ IAST transliteration idam adya mayā labdham imaṃ prāpsyē manōratham | idam astīdam api mē bhaviṣyati punar dhanam || 16.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଦମଦ୍ୟ ମୟା ଲବ୍ଧମିମଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟେ ମନୋରଥମ୍ | ଇଦମସ୍ତୀଦମପି ମେ ଭବିଷ୍ୟତି ପୁନର୍ଧନମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They say: 'This today has been gained by me; this desire I shall obtain; this wealth is mine, and this also shall be mine hereafter;'" Odia Translation "ସେମାନେ ନିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି: 'ଆଜି ମୋ ଦ୍ଵାରା ଏହି ଜିନିଷ ଲାଭ ହୋଇଛି, ଏବେ ମୁଁ ମୋ ମନର ସେହି ଅଭିଳଷିତ କାମନା ପୂରଣ କରିନେବି; ଏହି ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ମୋର ଅଟେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଧନ ଆହୁରି ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ;'" French Translation (Traduction en Français) "Ils disent: 'Ceci aujourd'hui a été gagné par moi ; ce désir je l'obtiendrai ; cette richesse est mienne, et celle-ci aussi sera mienne plus tard ;'" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 14 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि । ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥ १६.१४ ॥ IAST transliteration asau mayā hataḥ śatrur haniṣyē cāparān api | īśvarō ’ham ahaṃ bhōgī siddhō ’ham balavān sukhī || 16.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସୌ ମୟା ହତଃ ଶତ୍ରୁର୍ହନିଷ୍ୟେ ଚାପରାନପି | ଈଶ୍ଵରୋଽହମହଂ ଭୋଗୀ ସିଦ୍ଧୋଽହଂ ବଲବାନ୍ସୁଖୀ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "'That enemy has been slain by me, and others also I shall slay. I am the Lord, I am the enjoyer, I am successful, powerful and happy;'" Odia Translation "'ସେହି ବଳବାନ ଶତ୍ରୁ ମୋ ଦ୍ଵାରା ନିହତ ହୋଇଛି, ଆଉ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରିଦେବି I ମୁଁ ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଵାମୀ (ଈଶ୍ଵରଃ), ମୁଁ ହିଁ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଛି, ମୁଁ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ, ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସୁଖୀ ମନୁଷ୍ୟ ଅଟେ;'" French Translation (Traduction en Français) "'Cet ennemi a été tué par moi, et j'en tuerai d'autres aussi. Je suis le Seigneur, je suis le bénéficiaire, je suis couronné de succès, puissant et heureux ;'" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 15 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया । यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ १६.१५ ॥ IAST transliteration āḍhyō ’bhijanavān asmi kō ’nyō ’sti sadr̥śō mayā | yakṣyē dāsyāmi mōdiṣya ity ajñānavimōhitāḥ || 16.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଢ୍ୟୋଽଭିଜନବାନସ୍ମି କୋଽନ୍ୟୋଽସ୍ତି ସଦୃଶୋ ମୟା | ୟକ୍ଷ୍ୟେ ଦାସ୍ୟାମି ମୋଦିଷ୍ୟ ଇତ୍ୟଜ୍ଞାନବିମୋହିତାଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "'I am wealthy and high-born; who else is there equal to me? I will sacrifice, I will give alms, I will rejoice.' Thus are they deluded by ignorance." Odia Translation "'ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନୀ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଉଚ୍ଚ ବଂଶଜାତ; ମୋ ସଦୃଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂସାରରେ ଆଉ କିଏ ଅଛି? ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବି ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବି I' ଏହିପରି ଭାବରେ ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ଓ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ (ଅଜ୍ଞାନବିମୋହିତାଃ) ହୋଇ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "'Je suis riche et de haute naissance ; yang d'autre est égal à moi ? Je ferai des sacrifices, je ferai des aumônes, je me réjouirai.' Ainsi sont-ils égarés par l'ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 16 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः । प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥ १६.१६ ॥ IAST transliteration anēkacittavibhrāntā mōhajālasamāvṛtāḥ | prasaktāḥ kāmabhōgēṣu patanti narakē ’śucau || 16.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନେକଚିତ୍ତବିଭ୍ରାନ୍ତା ମୋହଜାଲସମାବୃତାଃ | ପ୍ରସକ୍ତାଃ କାମଭୋଗେଷୁ ପତନ୍ତି ନରକେଽଶୁଚୌ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Bewildered by numerous thoughts, entangled in the web of delusion, and deeply attached to the gratification of desires, they fall into a foul and filthy hell." Odia Translation "ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭ୍ରାନ୍ତ ଚିନ୍ତା ଦ୍ଵାରା ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ମୋହରୂପକ ଜାଲରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ ହୋଇ ଏବଂ କେବଳ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗରେ ପ୍ରସକ୍ତ (ଆସକ୍ତ) ରହି, ସେହି ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପବିତ୍ର ଓ କଷ୍ଟଦାୟକ ନରକରେ (ଅଶୁଚୌ ନରକେ) ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Égarés par de multiples pensées, enlacés dans le filet de l'illusion, et profondément attachés à la satisfaction des désirs, ils tombent dans un enfer immonde et impur." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 17 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः । यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥ १६.१७ ॥ IAST transliteration ātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ | yajantē nāmayajñaistē dambhēnāvidhipūrvakam || 16.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆତ୍ମସମ୍ଭାବିତାଃ ସ୍ତବ୍ଧା ଧନମାନମଦାନ୍ଵିତାଃ | ୟଜନ୍ତେ ନାମୟଜ୍ଞୈସ୍ତେ ଦମ୍ଭେନାବିଧିପୂର୍ବକମ୍ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Self-conceited, obstinate, filled with the pride and arrogance of wealth, they perform sacrifices which are such in name only, out of ostentation and contrary to the scriptural ordinance." Odia Translation "ନିଜକୁ ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେକରୁଥିବା (ଆତ୍ମସମ୍ଭାବିତାଃ), ଗର୍ବରେ ଜଡ଼ ବା ସ୍ତବ୍ଧ, ଧନ ତଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କେବଳ ଲୋକଦେଖାଣିଆ ଦମ୍ଭ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନରହିତ ଅବିଧିପୂର୍ବକ ଭାବେ ନାମମାତ୍ର ଯଜ୍ଞ (ନାମଯଜ୍ଞୈଃ) ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Suffisants, obstinés, remplis de l'orgueil et de l'arrogance de la richesse, ils accomplissent des sacrifices qui n'en ont que le nom, par ostentation et contrairement aux ordonnances rituelles." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 18 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः । मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥ १६.१८ ॥ IAST transliteration ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krōdhaṃ ca saṃśritāḥ | mām ātmaparadēhēṣu pradviṣantō ’bhyasūyakāḥ || 16.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଙ୍କାରଂ ବଲଂ ଦର୍ପଂ କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ଚ ସଂଶ୍ରିତାଃ | ମାମାତ୍ମପରଦେହେଷୁ ପ୍ରଦ୍ଵିଷନ୍ତୋଽଭ୍ୟସୂୟକାଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Given over to egoism, power, insolence, lust and wrath, these malicious people hate Me in their own bodies and in those of others." Odia Translation "ଅହଙ୍କାର, ଦାମ୍ଭିକ ବଳ, ଗର୍ବ (ଦର୍ପମ୍), କାମବାସନା ଏବଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସେହି ଦୋଷଦର୍ଶୀ ପରଶ୍ରୀକାତର (ଅଭ୍ୟସୂୟକାଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିଜ ଶରୀରରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ମୋର ଚେତନ ସ୍ଵରୂପକୁ ଦ୍ଵେଷ ଓ ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Adonnés à l'égoïsme, à la puissance, à l'insolence, à la luxure et à la colère, ces êtres malveillants Me haïssent dans leur propre corps et dans celui d'autrui." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 19 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् । क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥ १६.१९ ॥ IAST transliteration tān ahaṃ dviṣataḥ krūrān saṃsārēṣu narādhamān | kṣipāmy ajasram aśubhān āsurīṣv ēva yōniṣu || 16.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତାନ୍ ଅହଂ ଦ୍ଵିଷତଃ କ୍ରୂରାନ୍ସଂସାରେଷୁ ନରାଧମାନ୍ | କ୍ଷିପାମ୍ୟଜସ୍ରମଶୁଭାନାସୁରୀଷ୍ଵେବ ୟୋନିଷୁ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These cruel and malicious haters, the vilest of men in the world, I cast perpetually, as impious souls, into none other than Asuric (demonic) wombs." Odia Translation "ମୋତେ ଦ୍ଵେଷ କରୁଥିବା ସେହି କ୍ରୂର, ପାପାଚାରୀ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ସଂସାରର ଜନ୍ମ-ମରଣ ଚକ୍ରରେ ନିରନ୍ତର (ଅଜସ୍ରମ୍) କେବଳ ଆସୁରିକ ଯୋନିଗୁଡ଼ିକରେ (ଆସୁରୀଷୁ ଯୋନିଷୁ) ହିଁ ନିକ୍ଷେପ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ces haineux cruels et malveillants, les plus vils des hommes dans le monde, Je les jette perpétuellement, en tant qu'âmes impies, dans des matrices purement asuriques." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 20 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि । मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥ १६.२० ॥ IAST transliteration āsurīṃ yōnim āpannā mūḍhā janmani janmani | mām aprāpyaiva kauntēya tatō yānty adhamāṃ gatim || 16.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆସୁରୀଂ ୟୋନିମାପନ୍ନା ମୂଢା ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି | ମାମପ୍ରାପ୍ୟୈବ କୌନ୍ତେୟ ତତୋ ୟାନ୍ତ୍ୟଧମାଂ ଗତିମ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Attaining to Asuric wombs, these deluded souls birth after birth, fail to reach Me, O son of Kunti, and pass into a status yet lower than the lowest." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେହି ମୂଢ ଜୀବମାନେ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ କେବଳ ଆସୁରିକ ଯୋନି ଲାଭ କରି, ବିବେକ ହରାଇ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଶେଷରେ ତା’ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଅଧମ ଓ ଅତି ନୀଚ ଗତି (ନରକ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tombées dans des matrices asuriques, ces âmes égarées, de naissance en naissance, ne parviennent pas jusqu'à Moi, ô fils de Kunti, et descendent vers une condition encore plus basse." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 21 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः । कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥ १६.२१ ॥ IAST transliteration trividhaṃ narakasyēdaṃ dvāraṃ nāśanam ātmanaḥ | kāmaḥ krōdhas tathā lōbhas tasmād ētat trayaṃ tyajēt || 16.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ଵାରଂ ନାଶନମାତ୍ମନଃ | କାମଃ କ୍ରୋଧସ୍ତଥା ଲୋଭସ୍ତସ୍ମାଦେତତ୍ତ୍ରୟଂ ତ୍ୟଜେତ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Threefold is the gate of this hell, destructive of the self—lust, wrath and greed; therefore one should renounce this triad." Odia Translation "କାମ (ବାସନା), କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଲୋଭ—ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରକାର ହେଉଛି ଆତ୍ମାର ପତନ ବା ବିନାଶ କରୁଥିବା ନରକର ପ୍ରଧାନ ଦ୍ଵାର I ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଲ୍ୟାଣକାମୀ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ତିନୋଟିରୁ (ଏତତ୍ ତ୍ରୟମ୍) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Triple est la porte de cet enfer, destructrice du soi — la luxure, la colère et l'avidité ; c'est pourquoi on doit renoncer à cette triade." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 22 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः । आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥ १६.२२ ॥ IAST transliteration ētair vimuktaḥ kauntēya tamōdvārais tribhir naraḥ | ācaraty ātmanaḥ śrēyas tatō yāti parāṃ gatim || 16.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତୈର୍ଵିମୁକ୍ତଃ କୌନ୍ତେୟ ତମୋଦ୍ଵାରୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ନରଃ | ଆଚରତ୍ୟାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେୟସ୍ତତୋ ୟାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The man who is delivered from these three gates of darkness, O son of Kunti, practices what is good for his soul, and thereby reaches the supreme goal." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ନରକର ଏହି ତିନୋଟି ଅନ୍ଧକାରମୟ ଦ୍ଵାରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାର କଲ୍ୟାଣାଚରଣ (ଶ୍ରେୟଃ) ସାଧନ କରେ ଏବଂ ତାହା ଦ୍ଵାରା ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'homme qui est délivré de ces trois portes de ténèbres, ô fils de Kunti, pratique ce qui est bon pour son âme, et par là il atteint le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 23 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः । न सा सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ १६.२३ ॥ IAST transliteration yaḥ śāstravidhim utsṛjya vartatē kāmakārataḥ | na sā siddhim avāpnōti na sukhaṃ na parāṃ gatim || 16.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଃ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ବର୍ତତେ କାମକାରତଃ | ନ ସା ସିଦ୍ଧିମବାପ୍ନୋତି ନ ସୁଖଂ ନ ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who casts aside the rules of the scripture and acts under the impulse of desire, attains neither perfection, nor happiness, nor the supreme goal." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଦେଶ ତଥା ସଠିକ ବିଧିବିଧାନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି (ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ୟ), କେବଳ ନିଜ ମନମାନୀ ଇଚ୍ଛା ବା କାମବାସନା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଜୀବନରେ ନା କୌଣସି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧି ପାଏ, ନା ସୁଖ ପାଏ, ଏବଂ ନା କଦାପି ପରମ ଗତି ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui rejette les règles de l'écriture et agit sous l'impulsion du désir, n'atteint ni la perfection, ni le bonheur, ni le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 24 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ । ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥ १६.२४ ॥ IAST transliteration tasmāc chāstraṃ pramāṇaṃ tē kāryākāryavyavasthitau | jñātvā śāstravidhānōktaṃ karma kartum ihār hāsi || 16.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରମାଣଂ ତେ କାର୍ୟାକାର୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥିତୌ | ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶାସ୍ତ୍ରବିଧାନୋକ୍ତଂ କର୍ମ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore let the scripture be thy authority in determining what ought to be done and what ought not to be done; knowing what has been declared by the scriptural rule, thou shouldst perform action here on earth." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ (କାର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ କେଉଁଟି ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ (ଅକାର୍ଯ୍ୟ), ତାହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ହିଁ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରମାଣ ଅଟେ I ଏଣୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁସାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବିଧାନକୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଜାଣି, ତୁମେ ଏହି ସଂସାରରେ ଆପଣାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Que l'écriture soit donc ton autorité pour déterminer ce qui doit être fait et ce qui ne doit pas être fait ; connaissant ce qui est prescrit par la règle scripturaire, tu dois accomplir l'action ici-bas." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे दैवासुरसम्पદ્ଵିଭାଗଯୋଗୋ ନାମ ଷୋଡ଼ଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 17/ Chapter 17. Faith and The Three Gunas Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 1 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — ये शास्त्रविधिमुत्सृज्या यजन्ते श्रद्धयान्विताः । तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः ॥ १७.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — yē śāstravidhim utsṛjya yajantē śraddhayānvitāḥ | tēṣāṃ niṣṭhā tu kā kr̥ṣṇa sattvam āhō rajas tamaḥ || 17.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ଯଜନ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧୟାନ୍ଵିତାଃ | ତେଷାଂ ନିଷ୍ଠା ତୁ କା କୃଷ୍ଣ ସତ୍ତ୍ଵମାହୋ ରଜସ୍ତମଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Those who cast aside the rules of the scripture, yet perform sacrifice endowed with faith, what is their status, O Krishna? Is it Sattva (goodness), Rajas (passion), or Tamas (ignorance)?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରର ବିଧିବିଧାନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା ଓ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସେହି ସ୍ଥିତି ବା ନିଷ୍ଠା ପ୍ରକୃତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଅଟେ? ତାହା କଣ ସାତ୍ତ୍ଵିକ, ରାଜସିକ କିମ୍ବା ତାମସିକ?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ceux qui rejettent les règles de l'écriture, mais accomplissent le sacrifice doués de foi, quelle est leur condition, ô Krishna ? Est-ce Sattva, Rajas, ou Tamas ?" Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 2 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा । सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु ॥ १७.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — trividhā bhavati śraddhā dēhināṃ sā svabhāvajā | sāttvikī rājasī caiva tāmasī cēti tāṃ śr̥ṇu || 17.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ତ୍ରିବିଧା ଭବତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେହିନାଂ ସା ସ୍ଵଭାବଜା | ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ରାଜସୀ ଚୈବ ତାମସୀ ଚେତି ତାଂ ଶୃଣୁ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Threefold is the faith of embodied beings, born of their own nature—Sattvic, Rajasic, and Tamasic. Hear thou of it." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର (ଦେହିନାମ୍) ସେହି ସ୍ଵଭାବଜନିତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତିନି ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ—ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ, ରାଜସିକୀ ଏବଂ ତାମସିକୀ I ସେହି ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Triple est la foi des êtres incarnés, née de leur propre nature — Sattvique, Rajasique et Tamasique. Écoute ce qu'il en est." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 3 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत । श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १७.३ ॥ IAST transliteration sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata | śraddhāmayō ’yaṃ puruṣō yō yacchraddhaḥ sa ēva saḥ || 17.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵାନୁରୂପା ସର୍ବସ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭବତି ଭାରତ | ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟୋଽୟଂ ପୁରୁଷୋ ଯୋ ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଃ ସ ଏବ ସଃ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The faith of each character is according to his natural constitution, O Bharata. This Purusha (man) is made of faith; whatever his faith is, that he is." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟର ଶ୍ରଦ୍ଧା ତା’ର ଅନ୍ତଃକରଣର ସଂସ୍କାର ଅନୁରୂପ ହୋଇଥାଏ I ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟ ଅଟେ; ଯାହାର ଯେପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ, ସେ ବାସ୍ତବରେ ସେହିପରି ହିଁ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La foi de chacun est conforme à sa constitution naturelle, ô Bharata. Cet homme est fait de foi ; quelle que soit sa foi, tel il est." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 4 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः । प्रेतान्भूतगणांश्चाण्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ १७.४ ॥ IAST transliteration yajantē sāttvikā dēvān yakṣarakṣāṃsi rājasāḥ | prētān bhūtagaṇāṃś cānyē yajantē tāmasā jānāḥ || 17.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଜନ୍ତେ ସାତ୍ତ୍ଵିକା ଦେବାନ୍ୟକ୍ଷରକ୍ଷାଂସି ରାଜସାଃ | ପ୍ରେତାନ୍ଭୂତଗଣାଂଶ୍ଚାନ୍ୟେ ଯଜନ୍ତେ ତାମସା ଜନାଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattvic men worship the gods; Rajasic men, the Yakshas and Rakshasas; other men, who are Tamasic, worship the spirits of the dead and the hosts of ghosts." Odia Translation "ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ରାଜସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉପାସନା କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ତାମସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ଏବଂ ଭୂତଗଣଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes sattviques adorent les dieux ; les hommes rajasiques, les Yakshas et les Rakshasas ; les autres hommes, qui sont tamasiques, adorent les esprits des morts et les troupes de fantômes." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 5 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः । दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ १७.५ ॥ IAST transliteration aśāstravihitaṃ ghōraṃ tapyantē yē tapō janāḥ | dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ || 17.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶାସ୍ତ୍ରବିହିତଂ ଘୋରं ତପ୍ୟନ୍ତେ ଯେ ତପୋ ଜନାଃ | ଦମ୍ଭାହଙ୍କାରସଂଯୁକ୍ତାଃ କାମରାଗବଲାନ୍ଵିତାଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those men who practice fierce austerities contrary to the scriptural ordinance, full of hypocrisy and egoism, impelled by the force of desire and passion," Odia Translation "ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ (ଅଶାସ୍ତ୍ରବିହିତମ୍) ଘୋର କଠୋର ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା ଦମ୍ଭ ଓ ଅହଙ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହନ୍ତି ଏବଂ କାମନା, ଆସକ୍ତି ତଥା ଶାରୀରିକ ବଳର ଗର୍ବରେ ଅନ୍ଧ ଥାନ୍ତି;" French Translation (Traduction en Français) "Ces hommes qui pratiquent de farouches austérités contraires aux ordonnances rituelles, pleins d'hypocrisie et d'égoïsme, entraînés par la force du désir et de la passion," Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 6 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः । मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्वিদ্ধ्यासुरनिश्चयान् ॥ १७.६ ॥ IAST transliteration karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmam acētasaḥ | māṃ caivāntaḥśarīrasthaṃ tān viddhy āsuraniścayān || 17.6 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ଷୟନ୍ତଃ ଶରୀରସ୍ଥଂ ଭୂତଗ୍ରାମମଚେତସଃ | ମାଂ ଚୈବାନ୍ତଃଶରୀରସ୍ଥଂ ତାନ୍ଵିଦ୍ଧ୍ୟାସୁରନିଶ୍ଚୟାନ୍ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—senselessly torturing the group of elements in the body, and Me also who dwell within the body—know them to be of Asuric resolve." Odia Translation "—ସେହି ବିବେକହୀନ (ଅଚେତସଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପଞ୍ଚମହାଭୂତାଦି ଜଡ଼ ଶକ୍ତିକୁ ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିଦ୍ୟମାନ ମୋର ଚେତନ ସ୍ଵରୂପକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଳେଶ ବା ଦୁଃଖ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି I ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ ବା ନିଶ୍ଚୟର ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "—torturant insensément le groupe d'éléments dans le corps, et Moi aussi qui habite à l'intérieur du corps — sache qu'ils sont d'une résolution asurique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 7 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः । यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृणु ॥ १७.७ ॥ IAST transliteration āhāras tv api sarvasya trividhō bhavati priyaḥ | yajñas tapas tathā dānaṃ tēṣāṃ bhēdam imaṃ śr̥ṇu || 17.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆହାରସ୍ତୃପି ସର୍ବସ୍ୟ ତ୍ରିବିଧୋ ଭବତି ପ୍ରିୟଃ | ଯଜ୍ଞସ୍ତପସ୍ତଥା ଦାନଂ ତେଷାଂ ଭେଦମିମଂ ଶୃଣୁ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The food also which is dear to each is of three kinds, and so also are sacrifice, austerity and giving. Hear thou this distinction of them." Odia Translation "ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ପସନ୍ଦ ଅନୁସାରେ ଆହାର ମଧ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାରର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ I ସେହିପରି ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଦାନ ମଧ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାରର; ଏବେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ବା ଭେଦ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "La nourriture aussi qui est chère à chacun est de trois sortes, et ainsi en est-il du sacrifice, de l'austérité et du don. Écoute cette distinction qui les caractérise." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 8 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः । रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥ १७.८ ॥ IAST transliteration āyuḥsattvabalārōgyasukhaprītivivardhanāḥ | rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hr̥dyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ || 17.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆୟୁଃସତ୍ତ୍ଵବଲାରୋଗ୍ୟସୁଖପ୍ରୀତିବିବର୍ଧନାଃ | ରସ୍ୟାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧାଃ ସ୍ଥିରା ହୃଦ୍ୟା ଆହାରାଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକପ୍ରିୟାଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Foods which increase life, purity, strength, health, joy and cheerfulness, which are savory, oleaginous, substantial and agreeable, are dear to the Sattvic." Odia Translation "ଯେଉଁ ଆହାର ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ଆୟୁଷ, ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧି (ସତ୍ତ୍ଵ), ଶାରୀରିକ ବଳ, ଆରୋଗ୍ୟ (ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ), ଆନ୍ତରିକ ସୁଖ ଏବଂ ପ୍ରେମ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଯାହା ରସଯୁକ୍ତ, ସ୍ନିଗ୍ଧ (ଘୃତାଦି ଯୁକ୍ତ), ଅଧିକ ସମୟ ଶରୀରରେ ସ୍ଥିର ରହୁଥିବା ଏବଂ ମନ ପସନ୍ଦର, ସେହିପରି ଭୋଜନ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les aliments qui augmentent la vie, la pureté, la force, la santé, la joie et l'allégresse, qui sont savoureux, oléagineux, substantiels et agréables, sont chers aux hommes sattviques." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 9 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः । आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ १७.९ ॥ IAST transliteration kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ | āhārā rājasasyēṣṭā duḥkhaśōkāmayapradāḥ || 17.9 || Sanskrit Verse in Odia Script କଟ୍ଵମ୍ଲଲବଣାତ୍ୟୁଷ୍ଣତୀକ୍ଷ୍ଣରୂକ୍ଷବିଦାହିନଃ | ଆହାରା ରାଜସସ୍ୟେଷ୍ଟା ଦୁଃଖଶୋକାମୟପ୍ରଦାଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Foods that are bitter, sour, salty, over-hot, pungent, dry and burning, are desired by the Rajasic, and cause pain, grief and disease." Odia Translation "ଅତ୍ୟଧିକ ପିତା (କଟୁ), ଖଟା (ଅମ୍ଳ), ଲୁଣିଆ (ଲବଣ), ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗରମ, କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଶୁଖିଲା (ରୂକ୍ଷ) ଏବଂ ଶରୀରରେ ଦାହ ବା ଜଳନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆହାର କର୍ମପ୍ରବଣ ରାଜସିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ I ଏହା ଶେଷରେ କେବଳ ଦୁଃଖ, ଶୋକ ଏବଂ ରୋଗବ୍ୟାଧି (ଆମୟପ୍ରଦାଃ) ପ୍ରଦାନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Les aliments amers, acides, salés, trop chauds, piquants, secs et brûlants, sont désirés par les hommes rajasiques, et causent douleur, affliction et maladie." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 10 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् । उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ १७.१० ॥ IAST transliteration yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat | ucchiṣṭam api cāmēdhyaṃ bhōjanaṃ tāmasapriyam || 17.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯାତଯାମଂ ଗତରସଂ ପୂତି ପର୍ଯୁଷିତଂ ଚ ଯତ୍ | ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟମପି ଚାମେଧ୍ୟଂ ଭୋଜନଂ ତାମସପ୍ରିୟମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Food which is stale, tasteless, putrid and rotten, and remnants of food (left by others), and what is impure, is the food dear to the Tamasic." Odia Translation "ରନ୍ଧା ହେବାର ପ୍ରାୟ ତିନିଘଣ୍ଟା ପରର ବାସି (ଯାତଯାମମ୍), ସ୍ଵାଦହୀନ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ (ପୂତି), ବହୁ ପୂର୍ବର ପର୍ଯ୍ୟୁଷିତ, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଏବଂ ପବିତ୍ରତାହୀନ ଅମେଧ୍ୟ ଭୋଜନ ତାମସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les aliments rassis, sans saveur, corrompus et pourris, les restes d'aliments et ce qui est impur, constituent la nourriture chère aux hommes tamasiques." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 11 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते । यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः ॥ १७.११ ॥ IAST transliteration aphalākāṅkṣibhir yajñō vidhidr̥ṣṭō ya ijyatē | yaṣṭavyam ēvēti manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ || 17.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିର୍ଯଜ୍ଞୋ ବିଧିଦୃଷ୍ଟୋ ଯ ଇଜ୍ୟତେ | ଯଷ୍ଟବ୍ୟମେବେତି ମନଃ ସମାଧାୟ ସ ସାତ୍ତ୍ଵିକଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The sacrifice which is offered by men desiring no fruit, as directed by scriptural law, fixing the mind on the performance of sacrifice as a duty, that is Sattvic." Odia Translation "କୌଣସି ପ୍ରକାର ଫଳର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ନ ରଖି (ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିଃ), ଶାସ୍ତ୍ରର ବିଧି ଅନୁସାରେ ନିରୂପିତ ହୋଇ, 'ଯଜ୍ଞ କରିବା କେବଳ ମୋର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ'—ଏହିପରି ମନକୁ ସ୍ଥିର ସମାଧିସ୍ଥ କରି ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏ, ତାହା ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ' ଯଜ୍ଞ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le sacrifice qui est offert par des hommes ne désirant aucun fruit, tel que prescrit par la loi rituelle, l'esprit fixé sur l'accomplissement du sacrifice comme un devoir, celui-là est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 12 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अभिसन्धाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् । इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ १७.१२ ॥ IAST transliteration abhisandhāya tu phalaṃ dambhārtham api caiva yat | ijyatē bharataśrēṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam || 17.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଭିସନ୍ଧାୟ ତୁ ଫଲଂ ଦମ୍ଭାର୍ଥମପି ଚୈବ ଯତ୍ | ଇଜ୍ୟତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ବିଦ୍ଧି ରାଜସମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that which is offered seeking for fruit and for the sake of ostentation, O best of the Bharatas, know that sacrifice to be Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କୌଣସି ବିଶେଷ ସାଂସାରିକ ଫଳର ଆଶା ରଖି କିମ୍ବା କେବଳ ଲୋକଦେଖାଣିଆ ଦମ୍ଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ, ସେହି ଯଜ୍ଞକୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ 'ରାଜସିକ' ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui est offert en vue d'un fruit et par pur esprit d'ostentation, ô le meilleur des Bharatas, sache que ce sacrifice est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 13 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् । श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ १७.१३ ॥ IAST transliteration vidhihīnam asṛṣṭānnaṃ mantrahīnam adakṣiṇam | śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣatē || 17.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଵିଧିହୀନମସୃଷ୍ଟାନ୍ନଂ ମନ୍ତ୍ରହୀନମଦକ୍ଷିଣମ୍ | ଶ୍ରଦ୍ଧାଵିରହିତଂ ଯଜ୍ଞଂ ତାମସଂ ପରିଚକ୍ଷତେ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The sacrifice contrary to the scriptural rules, in which no food is distributed, which is devoid of mantras and gifts to the priests, and empty of faith, is called Tamasic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନ ଶୂନ୍ୟ (ବିଧିହୀନମ୍), ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରସାଦ ବା ଅନ୍ନ ଦାନ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ଯାହା ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରହିତ, ବିନା ଦକ୍ଷିଣାରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୂନ୍ୟ, ସେହିପରି ଯଜ୍ଞକୁ ତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ମାନେ 'ତାମସିକ' ଯଜ୍ଞ ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le sacrifice contraire aux règles rituelles, dans lequel aucune nourriture n'est distribuée, qui est dépourvu de mantras et d'offrandes aux prêtres, et vide de foi, est appelé tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 14 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् । ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १७.१४ ॥ IAST transliteration dēvadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucam ārjavam | brahmacaryam ahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyatē || 17.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦେବଦ୍ଵିଜଗୁରୁପ୍ରାଜ୍ଞପୂଜନଂ ଶୌଚମାର୍ଜଵମ୍ | ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମହିଂସା ଚ ଶାରୀରଂ ତପ ଉଚ୍ଯତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Worship of the gods, the twice-born (Brahmins), the Gurus and the wise, purity, straightforwardness, Brahmacharya (chastity) and harmlessness, are called the austerity of the body." Odia Translation "ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଜନ ତଥା ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ସାଦର ସେବା-ପୂଜା କରିବା, ବାହ୍ୟ ପବିତ୍ରତା, ସରଳତା (ଆର୍ଜବମ୍), ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ ଏବଂ ଅହିଂସାକୁ ପ୍ରକୃତ 'ଶାରୀରିକ ତପସ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'adoration des dieux, des deux fois nés (Brahmanes), des Gurus et des sages, la pureté, la droiture, le Brahmacharya et l'inoffensivité, sont appelés l'austérité du corps." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 15 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् । स्वाध्यायअभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ १७.१५ ॥ IAST transliteration anudwēgakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat | swādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyatē || 17.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନୁଦ୍ଵେଗକରଂ ବାକ୍ୟଂ ସତ୍ୟଂ ପ୍ରିୟହିତଂ ଚ ଯତ୍ | ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟାଭ୍ୟସନଂ ଚୈବ ଵାଙ୍ମୟଂ ତପ ଉଚ୍ଯତେ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Speech which causes no excitement, which is true, agreeable and beneficial, and the regular practice of the study of scripture, are called the austerity of speech." Odia Translation "କାହାରି ମନରେ କ୍ଷୋଭ ବା ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁନଥିବା ଶାନ୍ତ ମଧୁର ବାଣୀ, ସତ୍ୟ ବଚନ, ପ୍ରିୟ ତଥା ମଙ୍ଗଳକାରୀ ବାକ୍ୟ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ବୈଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବାର ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରକୃତ 'ବାଚନିକ ବା ବାଙ୍ମୟ ତପସ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La parole qui ne cause aucune agitation, qui est vraie, agréable et bénéfique, et la pratique régulière de l'étude des écritures, sont appelées l'austérité de la parole." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 16 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः । भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ १७.१६ ॥ IAST transliteration manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunam ātmavinigrahaḥ | bhāvasaṃśuddhir ity ētat tapō mānasam ucyatē || 17.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନଃପ୍ରସାଦଃ ସୌମ୍ୟତ୍ଵଂ ମୌନମାତ୍ମଵିନିଗ୍ରହଃ | ଭାଵସଂଶୁଦ୍ଧିରିତ୍ୟେତତ୍ତପୋ ମାନସମୁଚ୍ୟତେ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Serenity of mind, gentleness, silence, self-control, and the absolute purification of the whole temperament — these are called the austerity of the mind." Odia Translation "ମନର ପ୍ରସନ୍ନତା (ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି), ସୌମ୍ୟଭାବ (ସରଳତା), ମୌନ ରହି ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ କରିବା, ମନର ନିଗ୍ରହ (ଆତ୍ମବିନିଗ୍ରହଃ) ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବନା ରଖିବା—ଏହି ସମସ୍ତ ମାନସିକ ସଦ୍ଗୁଣକୁ ପ୍ରକୃତ 'ମାନସିକ ତପସ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La sérénité du mental, la gentillesse, le silence, la maîtrise de soi, et la purification absolue de tout le tempérament — voilà ce qui est appelé l'austérité du mental." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 17 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः । अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते ॥ १७.१७ ॥ IAST transliteration śraddhayā parayā taptaṃ tapas tat trividhaṃ naraiḥ | aphalākāṅkṣibhir yuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣatē || 17.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ପରୟା ତପ୍ତଂ ତପସ୍ତତ୍ତ୍ରିଵିଧଂ ନରୈଃ | ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିର୍ୟୁକ୍ତୈଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ପରିଚକ୍ଷତେ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This threefold austerity practiced with supreme faith by men who desire no fruit, integrated in devotion, is called Sattvic." Odia Translation "ଫଳର କୌଣସି ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ନ ରଖି (ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିଃ), ସଂଯମିତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆଚରଣ କରାଯାଉଥିବା ସେହି ପୂର୍ବୋକ୍ତ ତ୍ରିବିଧ ତପସ୍ୟାକୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ' ତପସ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Cette triple austérité pratiquée avec une foi suprême par des hommes qui ne désirent aucun fruit, intégrés dans la dévotion, est appelée sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 18 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्बेन चैव यत् । क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ १७.१८ ॥ IAST transliteration satkāramānapūjārthaṃ tapō dambhēna caiva yat | kriyatē tad iha prōktaṃ rājasaṃ calam adhruvam || 17.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍କାରମାନପୂଜାର୍ଥଂ ତପୋ ଦମ୍ଭେନ ଚୈଵ ଯତ୍ | କ୍ରିୟତେ ତଦିହ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରାଜସଂ ଚଲମଧ୍ରୁଵମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The austerity which is practiced for the sake of welcome, honor and worship, and out of ostentatiousness, is said here to be Rajasic, unstable and fleeting." Odia Translation "କେବଳ ନିଜର ସତ୍କାର, ସମ୍ମାନ (ମାନ) ଓ ପ୍ରଶଂସା ପୂଜା ପାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ଲୋକଦେଖାଣିଆ ଦମ୍ଭ ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଏହି ସଂସାରରେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ 'ରାଜସିକ' ତପସ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "L'austérité qui est pratiquée en vue d'obtenir un bon accueil, de l'honneur et de l'adoration, et par pure ostentation, est dite ici être rajasique, instable et passagère." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 19 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः । परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.१९ ॥ IAST transliteration mūḍhagrāhēṇātmanō yat pīḍayā kriyatē tapaḥ | parasyōtsādanārthaṃ vā tat tāmasam udāhṛtam || 17.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୂଢଗ୍ରାହେଣାତ୍ମନୋ ଯତ୍ପୀଡୟା କ୍ରିୟତେ ତପଃ | ପରସ୍ୟୋତ୍ସାଦନାର୍ଥଂ ଵା ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The austerity which is practiced with a deluded obstinacy, with self-torture, or for the purpose of destroying another, is declared to be Tamasic." Odia Translation "ମୂଢତାପୂର୍ଣ୍ଣ ହଠ ଓ ଜିଦ୍ ଦ୍ଵାରା (ମୂଢଗ୍ରାହେଣ), ନିଜ ଶରୀର ଓ ମନକୁ କ୍ଳେଶ ଦେଇ କରାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ବିନାଶ ବା ଅନିଷ୍ଟ ସାଧନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା ତପସ୍ୟାକୁ 'ତାମସିକ' ତପସ୍ୟା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "L'austérité qui est pratiquée avec une obstination aveugle, par auto-torture, ou dans le but de détruire autrui, est déclarée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 20 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे । देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम् ॥ १७.२० ॥ IAST transliteration dātavyam iti yad dānaṃ dīyatē ’nupakāriṇē | dēśē kālē ca pātrē ca tad dānaṃ sāttvikaṃ smṛtam || 17.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦାତଵ୍ୟମିତି ଯଦ୍ଦାନଂ ଦୀୟତେଽନୁପକାରିଣେ | ଦେଶେ କାଲେ ଚ ପାତ୍ରେ ଚ ତଦ୍ଦାନଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ସ୍ମୃତମ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The gift which is given saying 'it ought to be given', to one from whom no return is expected, at the right place and time, and to a worthy person, that gift is remembered as Sattvic." Odia Translation "ଦାନ ଦେବା ହିଁ କେବଳ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ (ଦାତବ୍ୟମ୍)—ଏହି ଭାବରେ ପ୍ରତିଉପକାର ଆଶା ରଖୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ, ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏବଂ ସଠିକ ସାଧୁ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନକୁ ପ୍ରକୃତ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ' ଦାନ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le don qui est fait en se disant 'il doit être fait', à quelqu'un dont on n'attend aucun retour, au bon endroit et au bon moment, et à une personne d'igne, ce don est reconnu comme sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 21 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः । दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १७.२१ ॥ IAST transliteration yat tu pratyupakārārthaṃ phalam uddiśya vā punaḥ | dīyatē ca parikliṣṭaṃ tad dānaṃ rājasaṃ smṛtam || 17.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟୁପକାରାର୍ଥଂ ଫଲମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟ ଵା ପୁନଃ | ଦୀୟତେ ଚ ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟଂ ତଦ୍ଦାନଂ ରାଜସଂ ସ୍ମୃତମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that which is given for the sake of a return, or looking for fruit in the future, or with a grudging heart, that gift is remembered as Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଦାନ ପ୍ରତିବଦଳରେ କିଛି ଉପକାର ପାଇବା ଆଶାରେ (ପ୍ରତ୍ୟୁପକାରାର୍ଥମ୍), ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ଫଳ ପାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କିମ୍ବା ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳେଶ ବା କୁଣ୍ଠାବୋଧ ସହିତ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନକୁ 'ରାଜସିକ' ଦାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui est fait dans l'espoir d'un retour, ou en vue d'un fruit futur, ou avec un cœur réticent, ce don est reconnu comme rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 22 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते । असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.२२ ॥ IAST transliteration adēśakālē yad dānaṃ apātrēbhyaś ca dīyatē | asatkṛtam avajñātaṃ tat tāmasam udāhṛtam || 17.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଦେଶକାଲେ ଯଦ୍ଦାନମପାତ୍ରେଭ୍ୟଶ୍ଚ ଦୀୟତେ | ଅସତ୍କୃତମଵଜ୍ଞାତଂ ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୨ 🍉 || Sri Aurobindo's English Interpretation "The gift which is given at an improper place and time, and to unworthy persons, without respect and with contempt, is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଯେଉଁ ଦାନ ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଓ ଅସମୟରେ (ଅଦେଶକାଳେ), ଅପାତ୍ର ବା ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ, ବିନା କୌଣସି ଆଦର ସତ୍କାରରେ ଏବଂ ଅବଜ୍ଞା ତଥା ତିରସ୍କାରପୂର୍ବକ ଦିଆଯାଏ, ତାହାକୁ 'ତାମସିକ' ଦାନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le don qui est fait en un lieu inapproprié et hors de saison, et à des personnes indignes, sans respect et avec mépris, est déclaré tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 23 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः । ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ १७.२३ ॥ IAST transliteration ōṃ tat sad iti nirdēśō brahmaṇas trividhaḥ smṛtaḥ | brāhmaṇās tēna vēdāś ca yajñāś ca vihitāḥ purā || 17.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଓଁ ତତ୍ସଦିତି ନିର୍ଦେଶୋ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତ୍ରିଵିଧଃ ସ୍ମୃତଃ | ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତେନ ବେଦାଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ଵିହିତାଃ ପୁରା || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "'OM, TAT, SAT' — this is remembered as the threefold designation of the Brahman. By this, of old, the Brahmins, the Vedas and the sacrifices were ordained." Odia Translation "'ଓଁ, ତତ୍, ସତ୍' (OM, TAT, SAT)—ଏହି ତିନୋଟି ଶବ୍ଦ ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ନାମ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ନିରୂପିତ ହୋଇଛି I ସୃଷ୍ଟିକାଳର ଆରମ୍ଭରେ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ବେଦ ସମୂହ ଏବଂ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକ ବିହିତ (ନିର୍ମିତ) ହୋଇଥିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "'OM, TAT, SAT' — voilà ce qui est reconnu comme la triple désignation du Brahman. Par elle, autrefois, les Brahmanes, les Vedas et les sacrifices ont été institués." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 24 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः । प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७.२४ ॥ IAST transliteration tasmād ōm ity udāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ | pravartantē vidhānōktāḥ satataṃ brahmavādinām || 17.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦୋମିତ୍ୟୁଦାହୃତ୍ୟ ଯଜ୍ଞଦାନତପଃକ୍ରିୟାଃ | ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଵିଧାନୋକ୍ତାଃ ସତତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore, uttering the syllable 'OM', the acts of sacrifice, giving and austerity, as declared in the scriptural ordinances, are always initiated by the seekers of Brahman." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ, ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଅନୁସାରେ ନିରୂପିତ ହୋଇଥିବା ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ (ଭଗବଦ୍-ପରାୟଣ) ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସର୍ବଦା 'ଓଁ' (OM) ଶବ୍ଦର ଉଚ୍ଚାରଣ ପୂର୍ବକ ହିଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, en prononçant la syllabe 'OM', les actes de sacrifice, de don et d'austérité, tels que prescrits par les règles rituelles, sont toujours commencés par les chercheurs de Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 25 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः । दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ १७.२५ ॥ IAST transliteration tad ity anabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ | dānakriyāś ca vividhāḥ kriyantē mōkṣakāṅkṣibhiḥ || 17.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଦିତ୍ୟନଭିସନ୍ଧାୟ ଫଲଂ ଯଜ୍ଞତପଃକ୍ରିୟାଃ | ଦାନକ୍ରିୟାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାଃ କ୍ରିୟନ୍ତେ ମୋକ୍ଷକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିଃ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Uttering the syllable 'TAT' (That), without seeking any fruit, the acts of sacrifice and austerity, and the various acts of giving, are performed by the seekers of liberation." Odia Translation "ସେହିପରି 'ତତ୍' (TAT—ଅର୍ଥାତ୍ ସବୁ କିଛି ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କର ହିଁ ଅଟେ) ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଂସାରିକ ଫଳର ଆଶା ନ ରଖି, ମୋକ୍ଷାଭିଳାଷୀ ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଦାନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "En prononçant la syllabe 'TAT', sans rechercher aucun fruit, les actes de sacrifice et d'austérité, et les divers actes de don, sont accomplis par les chercheurs de libération." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 26 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते । प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ १७.२६ ॥ IAST transliteration sadbhāvē sādhubhāvē ca sad ity ētat prayujyatē | praśastē karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyatē || 17.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଦ୍ଭାଵେ ସାଧୁଭାଵେ ଚ ସଦିତ୍ୟେତତ୍ପ୍ରୟୁଜ୍ୟତେ | ପ୍ରଶସ୍ତେ କର୍ମଣି ତଥା ସଚ୍ଛବ୍ଦଃ ପାର୍ଥ ୟୁଜ୍ୟତେ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The syllable 'SAT' is used in the sense of reality and of goodness; and so also, O Partha, the word 'SAT' is employed for a praiseworthy and auspicious action." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! 'ସତ୍' (SAT) ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧୁ ଭାବରେ କରାଯାଇଥାଏ I ଏବଂ ସେହିପରି କୌଣସି ବି ପ୍ରଶଂସନୀୟ ତଥା କଲ୍ୟାଣକର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La syllabe 'SAT' est employée dans le sens de réalité et de bonté ; et de même, ô Partha, le mot 'SAT' est appliqué à une action louable et bénéfique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 27 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते । कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधियते ॥ १७.२७ ॥ IAST transliteration yajñē tapasi dānē ca sthitiḥ sad iti cōcyatē | karma caiva tadarthīyaṃ sad ity ēvābhidhīyatē || 17.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଜ୍ଞେ ତପସି ଦାନେ ଚ ସ୍ଥିତିଃ ସଦିତି ଚୋଚ୍ଯତେ | କର୍ମ ଚୈଵ ତଦର୍ଥୀୟଂ ସଦିତ୍ୟେଵାଭିଧୀୟତେ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Steadfastness in sacrifice, in austerity and in giving is also called 'SAT'; and action solely for the sake of That (the Divine) is likewise designated as 'SAT'." Odia Translation "ଯଜ୍ଞରେ, ତପସ୍ୟାରେ ଏବଂ ଦାନରେ ଥିବା ସାଧକର ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି ବା ନିଷ୍ଠାକୁ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' (SAT) ବୋଲି କୁହାଯାଏ I ଏବଂ କେବଳ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ପ୍ରୀତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା ଭଗବଦ୍-କର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' ଶବ୍ଦ ଦ୍ଵାରା ଅଭିହିତ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La constance dans le sacrifice, dans l'austérité et dans le don est aussi appelée 'SAT' ; et l'action accomplie uniquement pour l'amour de Cela est de même désignée comme 'SAT'." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 28 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् । असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ १७.२८ ॥ IAST transliteration aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapas taptaṃ kṛtaṃ ca yat | asad ity ucyatē pārtha na ca tat prētya nō iha || 17.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶ୍ରଦ୍ଧୟା ହୁତଂ ଦତ୍ତଂ ତପସ୍ତପ୍ତଂ କୃତଂ ଚ ଯତ୍ | ଅସଦିତ୍ୟୁଚ୍ଯତେ ପାର୍ଥ ନ ଚ ତତ୍ପ୍ରେତ୍ୟ ନୋ ଇହ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever is offered as sacrifice, given as alms, or practiced as austerity without faith, is called 'ASAT' (unreal), O Partha! It is of no value here on earth nor hereafter in the world beyond." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ବିନା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ (ହୋମ) କରାଯାଏ, ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଚରଣ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଯେଉଁ କିଛି ବି ଶୁଭକର୍ମ କରାଯାଏ, ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ 'ଅସତ୍' (ASAT) ବୋଲି କୁହାଯାଏ I ତାହା ଦ୍ଵାରା ସାଧକର ନା ଏହି ଲୋକରେ କୌଣସି ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ, ନା ପରଲୋକରେ (ପ୍ରେତ୍ୟ) କୌଣସି ଲାଭ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Tout ce qui est offert en sacrifice, donné en aumône, ou pratiqué comme austérité sans foi, est appelé 'ASAT' (irréel), ô Partha ! Cela n'a de valeur ni ici-bas ni plus tard dans le monde au-delà." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे श्रद्धात्रयविभागयोगो नाम सप्तदशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 18/ Chapter 18. Renunciation and Moksha Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 1 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् । त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ १८.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — saṃnyāsasya mahābāhō tattvam icchāmi vēditum | tyāgasya ca hr̥ṣīkēśa pr̥thak kēśiniṣūdana || 18.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସନ୍ନ୍ୟାସସ୍ୟ ମହାବାହୋ ତତ୍ତ୍ଵମିଚ୍ଛାମି ବେଦିତୁମ୍ | ତ୍ୟାଗସ୍ୟ ଚ ହୃଷୀକେଶ ପୃଥକ୍କେଶିନିଷୂଦନ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: I desire to know, O mighty-armed, the true principle of Sannyasa (renunciation of actions) and of Tyaga (relinquishment of the fruit of action), separately, O Hrishikesha, O slayer of Keshi!" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ! ହେ ହୃଷୀକେଶ! ହେ କେଶିନାଶକ (କେଶିନିଷୂଦନ)! ମୁଁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଏବଂ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ବା ତତ୍ତ୍ଵ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ସବିଶେଷ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Je désire connaître, ô aux bras puissants, le vrai principe du Sannyasa et du Tyaga, séparément, ô Hrishikesha, ô vainqueur de Keshi !" Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 2 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः । सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ १८.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ saṃnyāsaṃ kavayō viduḥ | sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || 18.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | କାମ୍ୟାନାଂ କର୍ମଣାଂ ନ୍ୟାସଂ ସନ୍ନ୍ୟାସଂ କବୟୋ ବିଦୁḥ | ସର୍ବକର୍ମଫଲତ୍ୟାଗଂ ପ୍ରାହୁସ୍ତ୍ୟାଗଂ ବିଚକ୍ଷଣାଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: The renunciation of desire-driven actions (kāmya karma) is known by the seers as Sannyasa; the relinquishment of the fruit of all actions is called Tyaga by the wise." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଅନେକ ପଣ୍ଡିତଗଣ ସାଂସାରିକ ବାସନାଯୁକ୍ତ କାମ୍ୟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକର ପରିତ୍ୟାଗକୁ 'ସନ୍ନ୍ୟାସ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଆଉ ଅନ୍ୟ ବିବେକୀ ବିଜ୍ଞ ପୁରୁଷମାନେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବା କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ 'ତ୍ୟାଗ' (ତ୍ୟାଗମ୍) ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Le renoncement aux actions motivées par le désir est connu par les sages comme le Sannyasa ; l'abandon du fruit de toutes les actions est appelé Tyaga par les hommes avisés." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 3 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः । यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ १८.३ ॥ IAST transliteration tyājyaṃ dōṣavad ity ēkē karma prāhur manīṣiṇaḥ | yajñadānatapaḥkarma na tyājyam iti cāparē || 18.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ୟାଜ୍ୟଂ ଦୋଷବଦିତ୍ୟେକେ କର୍ମ ପ୍ରାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ | ୟଜ୍ଞଦାନତପଃକର୍ମ ନ ତ୍ୟାଜ୍ୟମିତି ଚାପରେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Some philosophers declare that action should be abandoned as an evil; while others maintain that acts of sacrifice, giving and austerity should not be relinquished." Odia Translation "କେତେକ ବିଜ୍ଞ ଚିନ୍ତକ ବା ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଦୋଷଯୁକ୍ତ, ଏଣୁ ତାହାକୁ ହିଁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ମାତ୍ର ଅନ୍ୟ କେତେକ ବିଦ୍ଵାନ କହନ୍ତି ଯେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରୂପକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Certains philosophes déclarent que l'action doit être abandonnée comme un mal ; tandis que d'autres soutiennent que les actes de sacrifice, de don et d'austérité ne doivent pas être délaissés." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 4 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम । त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः ॥ १८.४ ॥ IAST transliteration niścayaṃ śr̥ṇu mē tatra tyāgē bharatasattama | tyāgō hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ || 18.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିଶ୍ଚୟଂ ଶୃଣୁ ମେ ତତ୍ର ତ୍ୟାଗେ ଭରତସତ୍ତମ | ତ୍ୟାଗୋ ହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ତ୍ରିବିଧଃ ସମ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear My definitive conclusion, O best of the Bharatas, concerning relinquishment (Tyaga). Relinquishment, O tiger among men, has been declared to be of three kinds." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଭରତସତ୍ତମ)! ସେହି ତ୍ୟାଗ ବିଷୟରେ ମୋର ସୁନିଶ୍ଚିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଶୁଣ I ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ (ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର)! ସେହି ତ୍ୟାଗ ପ୍ରକୃତରେ ସାତ୍ତ୍ଵିକ, ରାଜସିକ ଓ ତାମସିକ ଭେଦରେ ତିନି ପ୍ରକାରର ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୀର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Écoute Ma conclusion définitive, ô le meilleur des Bharatas, concernant l'abandon (Tyaga). Car l'abandon, ô tigre parmi les hommes, a été déclaré être de trois sortes." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 5 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् । यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ १८.五 ॥ IAST transliteration yajñadānatapaḥkarma na tyāgyaṃ kāryam ēva tat | yajñō dānaṃ tapaś caiva pāvanāni manīṣiṇām || 18.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞଦାନତପଃକର୍ମ ନ ତ୍ୟାଜ୍ୟଂ କାର୍ୟମେବ ତତ୍ | ୟଜ୍ଞୋ ଦାନଂ ତପଶ୍ଚୈବ ପାବନାନି ମନୀଷିଣାମ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Acts of sacrifice, giving and austerity must not be abandoned, but should be performed; for sacrifice, giving and austerity are purifiers of the wise." Odia Translation "ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରୂପକ କର୍ମ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତାହା ଅବଶ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ; କାରଣ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀ ମନୀଷୀମାନଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ (ପାବନାନି)।" French Translation (Traduction en Français) "Les actes de sacrifice, de don et d'austérité ne doivent pas être abandonnés, mais doivent être accomplis ; car le sacrifice, le don et l'austérité sont les purificateurs des sages." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 6 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानी च । कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ १८.६ ॥ IAST transliteration ētāny api tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni ca | kartavyānīti mē pārtha niścitaṃ matam uttamam || 18.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାନ୍ୟପି ତୁ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଫଲାନି ଚ | କର୍ତବ୍ୟାନୀତି ମେ ପାର୍ଥ ନିଶ୍ଚିତଂ ମତମୁତ୍ତମମ୍ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But even these actions must be performed, O Partha, leaving aside attachment and the fruits; such is My definitive and supreme judgment." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ଯଜ୍ଞାଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନର ଆସକ୍ତି (ସଙ୍ଗମ୍) ଏବଂ ସମସ୍ତ ଫଳ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ହିଁ ସମ୍ପାଦନ କରାଯିବା ଉଚିତ—ଏହା ହିଁ ମୋର ସୁନିଶ୍ଚିତ ତଥା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ces actions elles-mêmes doivent être accomplies, ô Partha, en abandonnant l'attachement et les fruits ; tel est Mon jugement définitif et suprême." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 7 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते । मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ १८.७ ॥ IAST transliteration niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇō nōpapadyatē | mōhāt tasya parityāgas tāmasaḥ parikīrtitāḥ || 18.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିୟତସ୍ୟ ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସଃ କର୍ମଣୋ ନୋପପଦ୍ୟତେ | ମୋହାତ୍ତସ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗସ୍ତ୍ୟାଗସ୍ତାମସଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Renunciation of an obligatory duty (niyata karma) is not right; the abandonment of it through delusion is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରଦ୍ଵାରା ନିରୂପିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମର (ନିୟତସ୍ୟ କର୍ମଣଃ) ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଯଥାର୍ଥ ନୁହେଁ I ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ହେତୁ ସେହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ 'ତାମସିକ ତ୍ୟାଗ' ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le renoncement à un devoir obligatoire (niyata karma) n'est pas juste ; son abandon par égarement est déclaré être tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 8 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् । स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ १८.८ ॥ IAST transliteration duḥkham ity ēva yat karma kāyaklēśabhayāt tyajēt | sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhēt || 18.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୁଃଖମିତ୍ୟେବ ୟତ୍କର୍ମ କାୟକ୍ଲେଶଭୟାତ୍ତ୍ୟଜେତ୍ | ସ କୃତ୍ଵା ରାଜସଂ ତ୍ୟାଗଂ ନୈବ ତ୍ୟାଗଫଲଂ ଲଭେତ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who leaves action because it is difficult or out of fear of bodily trouble, performs a Rajasic abandonment, and shall not obtain the fruit of renunciation." Odia Translation "କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମକୁ ଦୁଃଖଦାୟକ ମନେ କରି, କେବଳ ଶାରୀରିକ କ୍ଳେଶ ବା କଷ୍ଟ ଭୟରେ (କାୟକ୍ଲେଶଭୟାତ୍) ଯଦି କେହି ତାହାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ସେ ସେହି 'ରାଜସିକ ତ୍ୟାଗ' କରି ତ୍ୟାଗର ପ୍ରକୃତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଫଳ କଦାପି ଲାଭ କରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui délaisse l'action parce qu'elle est difficile ou par crainte d'une souffrance corporelle, accomplit un abandon rajasique, et n'obtiendra point le fruit du renoncement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 9 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन । सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ १८.९ ॥ IAST transliteration kāryam ity ēva yat karma niyataṃ kriyatē ’rjuna | saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttvikō mataḥ || 18.9 || Sanskrit Verse in Odia Script କାର୍ୟମିତ୍ୟେବ ୟ ତ୍କର୍ମ ନିୟତଂ କ୍ରିୟତେଽର୍ଜୁନ | ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଫଲଂ ଚୈବ ସ ତ୍ୟାଗଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକୋ ମତଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When action that is obligatory is performed simply because it ought to be done, O Arjuna, leaving aside attachment and the fruit, that abandonment is deemed to be Sattvic." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! 'ଏହା ହିଁ ମୋର ଏକମାତ୍ର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ'—ଏପରି ମନେ କରି ଶାସ୍ତ୍ରନିରୂପିତ ନିୟତ କର୍ମକୁ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନର ଆସକ୍ତି (ସଙ୍ଗମ୍) ଏବଂ ଫଳାକାଙ୍ଖ୍ଷା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସମ୍ପାଦନ କଲେ, ସେହି ତ୍ୟାଗକୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ ତ୍ୟାଗ' ବୋଲି ମାନିବାକୁ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand l'action obligatoire est accomplie simplement parce qu'elle doit être faite, ô Arjuna, en abandonnant l'attachement et le fruit, cet abandon est considéré comme sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 10 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते । त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ १८.१० ॥ IAST transliteration na dvēṣṭy akuśalaṃ karma kuśalē nānuṣajjatē | tyāgī sattvasamāviṣṭō mēdhāvī chinnasaṃśayaḥ || 18.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟ୍ୟକୁଶଲଂ କର୍ମ କୁଶଲେ ନାନୁଷଜ୍ଜତେ | ତ୍ୟାଗୀ ସତ୍ତ୍ଵସମାବିଷ୍ଟୋ ମେଧାବୀ ଛିନ୍ନସଂଶୟଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The relinquisher who is filled with the nature of Sattva, intelligent, with his doubts torn asunder, hates not an unpleasurable action, nor is he attached to a pleasurable action." Odia Translation "ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବେଶିତ (ସତ୍ତ୍ଵସମାବିଷ୍ଟଃ), ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ଦୂର ହୋଇଥିବା ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗୀ, ଅପ୍ରିୟ କର୍ମକୁ (ଅକୁଶଳ କର୍ମ) ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଶୁଭ ପ୍ରିୟ କର୍ମରେ (କୁଶଳେ) ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le renonçant qui est rempli de la nature de Sattva, intelligent, les doutes déchirés, ne hait pas une action désagréable, et ne s'attache pas non plus à une action agréable." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 11 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः । यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधियते ॥ १८.११ ॥ IAST transliteration na hi dēhabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇy aśēṣataḥ | yas tu karmaphalatyāgī sa tyāgīty abhidhīyatē || 18.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ଦେହଭୃତା ଶକ୍ୟଂ ତ୍ୟକ୍ତୁଂ କର୍ମାଣ୍ୟଶେଷତଃ | ୟସ୍ତୁ କର୍ମଫଲତ୍ୟାଗୀ ସ ତ୍ୟାଗୀତ୍ୟଭିଧୀୟତେ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For it is not possible for embodied beings to abandon actions completely; but he who relinquishes the fruit of action is called a true relinquisher (Tyagi)." Odia Translation "କାରଣ ଶରୀରଧାରୀ (ଦେହଭୃତା) ଜୀବ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବା କର୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା କଦାପି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ I ଏଣୁ ଯିଏ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାକୁ ହିଁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରକୃତ 'ତ୍ୟାଗୀ' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Car il n'est pas possible pour les êtres incarnés d'abandonner les actions complètement ; mais celui qui renonce au fruit de l'action est appelé un véritable renonçant (Tyagi)." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 12 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् । भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ १८.१२ ॥ IAST transliteration aniṣṭam iṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam | bhavaty atyāgināṃ prētya na tu saṃnyāsināṃ kvacit || 18.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନିଷ୍ଟମିଷ୍ଟଂ ମିଶ୍ରଂ ଚ ତ୍ରିଵିଧଂ କର୍ମଣଃ ଫଲମ୍ | ଭବତ୍ୟତ୍ୟାଗିନାଂ ପ୍ରେତ୍ୟ ନ ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସିନାଂ କ୍ଵଚିତ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Threefold is the fruit of action after death for those who have not relinquished desire — agreeable (iṣṭa), disagreeable (aniṣṭa), and mixed; but for the sannyasins there is none whatever." Odia Translation "କର୍ମଫଳ ତ୍ୟାଗ କରିନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ (ପ୍ରେତ୍ୟ) ଅନିଷ୍ଟ (ନରକାଦି), ଇଷ୍ଟ (ସ୍ଵର୍ଗାଦି) ଏବଂ ମିଶ୍ର (ମାନବ ଜନ୍ମ)—ଏହିପରି ତିନି ପ୍ରକାରର କର୍ମଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ; ମାତ୍ର ସର୍ବସଙ୍ଗ ପରିତ୍ୟାଗୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କୁ କେବେହେଲେ କୌଣସି ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Triple est le fruit de l'action après la mort pour ceux qui n'ont pas renoncé au désir — agréable, désagréable et mêlé ; mais pour les sannyasins il n'en est absolument aucun." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 13 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पञ्चैतानी महाबाहो कारणानी निबोध मे । साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ १८.१३ ॥ IAST transliteration pañcaitāni mahābāhō kāraṇāni nibōdha mē | sāṅkhyē kṛtāntē prōktāni siddhayē sarvakarmaṇām || 18.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ କାରଣାନି ନିବୋଧ ମେ | ସାଙ୍ଖ୍ୟେ କୃତାନ୍ତେ ପ୍ରୋକ୍ତାନି ସିଦ୍ଧୟେ ସର୍ବକର୍ମଣାମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Learn from Me, O mighty-armed, these five causes declared in the Sankhya philosophy (the wisdom-conclusion) for the accomplishment of all actions." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ସମସ୍ତ କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ ବା ସିଦ୍ଧ ହେବା ନିମନ୍ତେ କର୍ମର ସମାପ୍ତି ଦର୍ଶାଉଥିବା ସାଙ୍ଖ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ (କୃତାନ୍ତେ ସାଙ୍ଖ୍ୟେ) କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୂଳ କାରଣ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ବୁଝିରଖ;" French Translation (Traduction en Français) "Apprends de Moi, ô aux bras puissants, ces cinq causes déclarées dans la philosophie Sankhya pour l'accomplissement de toutes les actions." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 14 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् । विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ १८.१४ ॥ IAST transliteration adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pr̥thagvidham | vividhāś ca pr̥thakcēṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam || 18.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧିଷ୍ଠାନଂ ତଥା କର୍ତା କରଣଂ ଚ ପୃଥଗ୍ଵିଧମ୍ | ବିବିଧାଶ୍ଚ ପୃଥକ୍ଚେଷ୍ଟା ଦୈବଂ ଚୈବାତ୍ର ପଞ୍ଚମମ୍ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The seat of action (the body), the doer (ego), the various instruments (senses), the manifold and distinct efforts, and the divine Providence (Daiva) as the fifth." Odia Translation "କର୍ମର ଆଧାର ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର (ଅଧିଷ୍ଠାନମ୍), କର୍ତ୍ତା ଅଭିମାନଯୁକ୍ତ ଜୀବ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହ (କରଣମ୍), ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପୃଥକ ପୃଥକ ଚେଷ୍ଟା ବା ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟା ଏବଂ ସେହିପରି ପଞ୍ଚମ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସଂସ୍କାରରୂପକ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦୈବ ନିୟତି (ଦୈବମ୍)।" French Translation (Traduction en Français) "Le siège de l'action (le corps), l'agent, les divers instruments, les efforts multiples et distincts, et la divine Providence (Daiva) comme cinquième." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 15 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः । न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ १८.१५ ॥ IAST transliteration śarīravāṅmanōbhir yat karma prārabhatē naraḥ | nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaitē tasya hētavaḥ || 18.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶରୀରବାଙ୍ମନୋଭିର୍ୟତ୍ କର୍ମ ପ୍ରାରଭତେ ନରଃ | ନ୍ୟାୟ୍ୟଂ ବା ବିପରୀତଂ ବା ପଞ୍ଚୈତେ ତସ୍ୟ ହେତବଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever action a man undertakes by his body, speech or mind, whether right (just) or wrong (unjust), these five are its causes." Odia Translation "ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ଶରୀର, ବାଣୀ (ବାକ୍) କିମ୍ବା ମନ ଦ୍ଵାରା ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁକୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ କିମ୍ବା ଏହାର ବିପରୀତ ଶାସ୍ତ୍ରବିରୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ, ସେହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ଉପାଦାନ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelque action qu'un homme entreprenne par son corps, sa parole ou son mental, qu'elle soit juste ou injuste, ces cinq éléments en sont les causes." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 16 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः । पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ १८.१६ ॥ IAST transliteration tatraivaṃ sati kartāram ātmānaṃ kēvalaṃ tu yaḥ | paśyaty akṛtabuddhitvān na sa paśyati durmatiḥ || 18.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରୈବଂ ସତି କର୍ତାରମାତ୍ମାନଂ କେବଲଂ ତୁ ୟଃ | ପଶ୍ୟତ୍ୟକୃତବୁଦ୍ଧିତ୍ଵାନ୍ନ ସ ପଶ୍ୟତି ଦୁର୍ମତିଃ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Such being the case, he who through unpurified understanding looks upon the pure Self alone as the doer, he, of perverted intellect, sees not at all." Odia Translation "ଏପରି ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି ଥାଇ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ଅଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣାର ଅଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ହେତୁ (ଅକୃତବୁଦ୍ଧିତ୍ଵାତ୍) ସେହି ସର୍ବଦା ନିର୍ଲିପ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ କର୍ମର ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତା ମନେକରେ, ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ବାସ୍ତବରେ ସତ୍ୟ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les choses étant ainsi, celui qui, par une intelligence non purifiée, considère le pur Soi seul comme l'agent, celui-là, à l'esprit faussé, ne voit pas du tout." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 17 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्य नाहङ्कृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते । हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १८.१७ ॥ IAST transliteration yasya nāhaṅkṛtō bhāwō buddhir yasya na lipyatē | hatvāpi sa imāñ llōkān na hanti na nibadhyatē || 18.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ୟ ନାହଙ୍କୃତୋ ଭାବୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ୟସ୍ୟ ନ ଲିପ୍ୟତେ | ହତ୍ଵାପି ସ ଇମାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ନ ହନ୍ତି ନ ନିବଧ୍ୟତେ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who is free from the egoistic notion (na ahaṅkr̥to bhāvaḥ), whose understanding is not tainted, though he should slay these worlds, he slays not, nor is he bound by action." Odia Translation "ଯେଉଁ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ 'ମୁଁ କରୁଛି'—ଏହିପରି କୌଣସି ଅହଙ୍କାର ଭାବ ନଥାଏ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ସଂସାରର କୌଣସି ଫଳରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେହି ସାଧକ ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ସେ ମାରନ୍ତି ନାହିଁ କି କୌଣସି ପାପବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui est libre de toute notion égoïste, dont l'intelligence n'est point souillée, quand bien même il tuerait ces mondes, il ne tue pas, et n'est point lié par l'action." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 18 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना । करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः ॥ १८.१८ ॥ IAST transliteration jñānaṃ jñēyaṃ parijñātā trividhā karmacōdanā | karaṇaṃ karma kartēti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ || 18.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ପରିଜ୍ଞାତା ତ୍ରିଵିଧା କର୍ମଚୋଦନା | କରଣଂ କର୍ମ କର୍ତେତି ତ୍ରିଵିଧଃ କର୍ମସଙ୍ଗ୍ରହଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowledge, the Object of Knowledge, and the Knower—this is the threefold impulse to action; the Instrument, the Action, and the Doer—this is the threefold basis of action." Odia Translation "ଜ୍ଞାନ, ଜ୍ଞେୟ (ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟ) ଏବଂ ଜ୍ଞାତା (ଜାଣିଥିବା ଜୀବ)—ଏହି ତିନୋଟି ହେଉଛି କୌଣସି ବି କର୍ମ କରିବାର ପ୍ରେରଣା (କର୍ମଚୋଦନା); ଆଉ ସାଧନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (କରଣମ୍), କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ (କର୍ମ) ଏବଂ କର୍ତ୍ତା—ଏହି ତିନୋଟି ହେଉଛି କର୍ମର ବାସ୍ତବ ଆଧାର ବା ସମାହାର (କର୍ମସଙ୍ଗ୍ରହଃ)।" French Translation (Traduction en Français) "La Connaissance, l'Objet de Connaissance, et le Connaisseur — telle est la triple impulsion à l'action ; l'Instrument, l'Action, et l'Agent — tel est le triple assemblage de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 19 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानं कर्म च कर्ता च गुणसंख्याने । प्रोच्यते गुणभेदतः यथावच्छृणु तान्यपि ॥ १८.१९ ॥ IAST transliteration jñānaṃ karma ca kartā ca guṇasaṅkhyānē | prōcyatē guṇabhēdataḥ yathāvac chr̥ṇu tāny api || 18.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନଂ କର୍ମ ଚ କର୍ତା ଚ ଗୁଣସଙ୍ଖ୍ୟାନେ | ପ୍ରୋଚ୍ୟତେ ଗୁଣଭେଦତଃ ୟଥାବଚ୍ଛୃଣୁ ତstackାନ୍ୟପି || ୧应用 || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowledge, Action and the Doer are declared in the philosophy of the modes (Sankhya) to be of three kinds, according to the distinction of the modes; hear thou duly of these also." Odia Translation "ଗୁଣଗୁଡ଼ିକର ରହସ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ସାଙ୍ଖ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ (ଗୁଣସଙ୍ଖ୍ୟାନେ), ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ ଏବଂ କର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଭେଦ ଅନୁସାରେ ତିନି ତିନି ପ୍ରକାରର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ମୋଠାରୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "La Connaissance, l'Action et l'Agent sont déclarés dans la philosophie des modes être de trois sortes, selon la distinction des modes ; écoute convenablement ce qu'il en est d'eux aussi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 20 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ १८.२० ॥ IAST transliteration sarvabhūtēṣu yēnāikaṃ bhāvam avyayam īkṣatē | avibhaktaṃ vibhaktēṣu taj jñānaṃ viddhi sāttvikam || 18.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତେଷୁ ୟେନୈକଂ ଭାବମବ୍ୟୟମୀକ୍ଷତେ | ଅଵିଭକ୍ତଂ ଵିଭକ୍ତେଷୁ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଵିଦ୍ଧି ସାତ୍ତ୍ଵିକମ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That knowledge by which one sees one imperishable State of being (Bhava) in all existences, undivided in the divided, know that knowledge to be Sattvic." Odia Translation "ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥକ ପୃଥକ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅବିନାଶୀ ଅବ୍ୟୟ ପରମାତ୍ମ ଭାବ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ଅଭେଦ (ଅବିଭକ୍ତ) ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାର ଦେଖେ, ସେହି ଚେତନା ବା ଜ୍ଞାନକୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Cette connaissance par laquelle on voit un unique Être impérissable (Bhava) en toutes les existences, indivis au sein du divisé, sache que cette connaissance est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 21 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् । वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ १८.२१ ॥ IAST transliteration pr̥thaktvēna tu yaj jñānaṃ nānābhāvān pr̥thagvidhān | vētti sarvēṣu bhūtēṣu taj jñānaṃ viddhi rājasam || 18.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ତୁ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ନାନାଭାବାନ୍ପୃଥଗ୍ଵିଧାନ୍ | ବେତ୍ତି ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ବିଦ୍ଧି ରାଜସମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that knowledge which sees the multiplicity of distinct existences of various kinds in all beings, know that knowledge to be Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଵରୂପର ଅସଂଖ୍ୟ ଜୀବାତ୍ମା ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଭେଦଭାବରେ ଜାଣେ, ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ତୁମେ 'ରାଜସିକ ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais cette connaissance qui voit la multiplicité d'existences distinctes de diverses sortes en tous les êtres, sache que cette connaissance est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 22 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तत्कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहेतुकम् । अतत्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.२२ ॥ IAST transliteration yat tat kr̥tsnavad ēkasmin kāryē saktam ahētukam | atattvārthavad alpaṃ ca tat tāmasam udāhr̥tam || 18.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତତ୍କୃତ୍ସ୍ନବଦେକସ୍ମିନ୍କାର୍ଯେ ସକ୍ତମହେତୁକମ୍ | ଅତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥବଦଲ୍ପଂ ଚ ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And that which is attached to one single effect as if it were the whole, without reason, not founded on truth, and narrow, that is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ କୌଣସି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ବା ଶରୀରକୁ ହିଁ ସର୍ବସ୍ଵ (ସମଗ୍ର) ମନେକରି ସେଥିରେ ଆସକ୍ତ ରହେ, ଯାହା ଯୁକ୍ତିରହିତ (ଅହେତୁକମ୍), ସତ୍ୟ ପରମାର୍ଥରୁ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ସଂକୁଚିତ, ତାହାକୁ 'ତାମସିକ ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Et celle qui est attachée à un seul effet comme s'il était le tout, sans raison, non fondée sur la vérité, et étroite, celle-là est déclarée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 23 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् । अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ १८.२३ ॥ IAST transliteration niyataṃ saṅgarahitam arāgadvēṣataḥ kr̥tam | aphalaprēpsunā karma yat tat sāttvikam ucyatē || 18.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିୟତଂ ସଙ୍ଗରହିତମରାଗଦ୍ଵେଷତଃ କୃତମ୍ | ଅଫଲପ୍ରେପ୍ସୁନା କର୍ମ ଯତ୍ତତ୍ସାତ୍ତ୍ଵିକମୁଚ୍ଯତେ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "An obligatory action performed without attachment, without liking or disliking, by one who seeks no fruit, that is called Sattvic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରଦ୍ଵାରା ନିରୂପିତ ହୋଇଥିବା ଯେଉଁ ନିୟତ କର୍ମ, କୌଣସି କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନର ଆସକ୍ତି ନରଖି, ପ୍ରିୟ ବା ଅପ୍ରିୟ ପ୍ରତି ରାଗ-ଦ୍ଵେଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଏବଂ ଫଳର କୌଣସି ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ନ ରଖି ପ୍ରେମପୂର୍ବକ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ କର୍ମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Une action obligatoire accomplie sans attachement, sans attraction ni répulsion, par quelqu'un qui ne recherche aucun fruit, cela est appelé sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 24 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः । क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ १८.२४ ॥ IAST transliteration yat tu kāmēpsunā karma sāhaṅkārēṇa vā punaḥ | kriyatē bahulāyāsaṃ tad rājasam udāhr̥tam || 18.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତୁ କାମେପ୍ସୁନା କର୍ମ ସାହଙ୍କାରେଣ ଵା ପୁନଃ | କ୍ରିୟତେ ବହୁଲାୟାସଂ ତଦ୍ରାଜସମୁଦାହୃତମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that action which is performed seeking the satisfaction of desires, or again with a sense of egoism, and with much effort, that is declared to be Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ଭୋଗ୍ୟ ବାସନାର ସକାମ କାମନା ରଖି କିମ୍ବା ଅହଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟଧିକ ପରିଶ୍ରମ ଓ କ୍ଳେଶ ବା ଆୟାସ ସହିତ (ବହୁଲାୟାସମ୍) ଯେଉଁ କର୍ମ କରାଯାଏ, ସେହି କର୍ମକୁ 'ରାଜସିକ କର୍ମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais cette action qui est accomplie en recherchant la satisfaction des désirs, ou encore avec un sentiment d'égoïsme, et avec beaucoup d'effort, celle-là est déclarée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 25 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् । मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ १८.२५ ॥ IAST transliteration anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsām anapēkṣya ca pauruṣam | mōhād ārabhyatē karma yat tat tāmasam ucyatē || 18.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନୁବନ୍ଧଂ କ୍ଷୟଂ ହିଂସାମନପେକ୍ଷ୍ୟ ଚ ପୌରୁଷମ୍ | ମୋହାଦାରଭ୍ୟତେ କର୍ମ ଯତ୍ତତ୍ତାମସମୁଚ୍ଯତେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The action which is undertaken through delusion, without regarding the consequences, the loss, injury (to others), or one's own capacity, that is called Tamasic." Odia Translation "ଭବିଷ୍ୟତର ପରିଣାମ (ଅନୁବନ୍ଧମ୍), ନିଜର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କ୍ଷୟ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସା ଏବଂ ନିଜର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବିଚାର ନ କରି, କେବଳ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ହେତୁ ଯେଉଁ କର୍ମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ 'ତାମସିକ କର୍ମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'action qui est entreprise par égarement, sans tenir compte des conséquences, de la perte, du dommage causé (à autrui), ou de sa propre capacité, celle-là est appelée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 26 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः । सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ १८.२६ ॥ IAST transliteration muktasaṅgō ’nahaṃvādī dhr̥tyutsāhasamanvitaḥ | siddhyasiddhyōr nirvikāraḥ kartā sāttvika ucyatē || 18.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୁକ୍ତସଙ୍ଗୋଽନହଂବାଦୀ ଧୃତ୍ୟୁତ୍ସାହସମନ୍ଵିତः | ସିଦ୍ଧ୍ୟସିଦ୍ଧ୍ୟୋର୍ନିର୍ବିକାରଃ କର୍ତା ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଉଚ୍ଯତେ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Free from attachment, non-egoistic, endowed with fortitude and enthusiasm, unmoved by success or failure, such a doer is called Sattvic." Odia Translation "ଆସକ୍ତିରହିତ (ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ), ଅହଙ୍କାରରହିତ ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମନ୍ଵିତ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ସିଦ୍ଧି ବା ଅସିଦ୍ଧିରେ ସର୍ବଦା ନିର୍ବିକାର (ସ୍ଥିର) ରହୁଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Libre de tout attachement, non égoïste, doué de constance et d'enthousiasme, indifférent au succès ou à l'échec, un tel agent est appelé sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 27 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः । हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ १८.२७ ॥ IAST transliteration rāgī karmaphalaprēpsur lubdhō hiṃsātmakō ’śuciḥ | harṣaśōkānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ || 18.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ରାଗୀ କର୍ମଫଲପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଲୁବ୍ଧୋ ହିଂସାତ୍ମକୋଽଶୁଚିଃ | ହର୍ଷଶୋକାନ୍ଵିତଃ କର୍ତା ରାଜସଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ || ୨convert୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Passionate, seeking the fruits of action, greedy, harmful to others, impure, and moved by joy and sorrow, such a doer is declared to be Rajasic." Odia Translation "ଆସକ୍ତିମୟ (ରାଗୀ), କର୍ମର ଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟାକୁଳ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟୀ, ଅତି ଲୋଭୀ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଥିବା ହିଂସ୍ର ପ୍ରବୃତ୍ତିର, ଅପବିତ୍ର ଆଚାର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ସାଂସାରିକ ବିଜୟ-ପରାଜୟରେ ହର୍ଷ ଓ ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ହେଉଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ 'ରାଜସିକ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Passionné, recherchant les fruits de l'action, avide, nuisible (à autrui), impur, et mû par la joie et l'affliction, un tel agent est déclaré rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 28 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः । विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ १८.२८ ॥ IAST transliteration ayuktaḥ prākr̥taḥ stabdhaḥ śaṭhō naiṣkr̥tikō ’lasaḥ | viṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasam ucyatē || 18.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅୟୁକ୍ତଃ ପ୍ରାକୃତଃ ସ୍ତବ୍ଧଃ ଶଠୋ ନୈଷ୍କୃତିକୋଽଲସଃ | ବିଷାଦୀ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଚ କର୍ତା ତାମସ ଉଚ୍ଯତେ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Discordant, vulgar, obstinate, cheating, malicious, lazy, despondent and procrastinating, such a doer is called Tamasic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଶୂନ୍ୟ ଅସଂଯମିତ (ଅଯୁକ୍ତଃ), ଅଶିକ୍ଷିତ ଜଡ଼ ସ୍ଵଭାବର, ଗର୍ବରେ ଜଡ଼ ବା ସ୍ତବ୍ଧ, କପଟୀ (ଶଠଃ), ଅନ୍ୟର ବୃତ୍ତି ବା ଜୀବିକା ନାଶ କରୁଥିବା, ଅଳସୁଆ, ସର୍ବଦା ନିରାଶାବାଦୀ ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଡ଼ାଉଥିବା (ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ) କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ 'ତାମସିକ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Inconstant, vulgaire, obstiné, trompeur, malveillant, paresseux, découragé et procrastinateur, un tel agent est appelé tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 29 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु । प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ १८.२९ ॥ IAST transliteration buddhēr bhēdaṃ dhr̥tēś caiva guṇatas trividhaṃ śr̥ṇu | prōcyamānam aśēṣēṇa pr̥thaktvēna dhanañjaya || 18.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧେର୍ଭେଦଂ ଧୃତେଶ୍ଚୈଵ ଗୁଣତସ୍ତ୍ରିଵିଧଂ ଶୃଣୁ | ପ୍ରୋଚ୍ୟମାନମଶେଷେଣ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ଧନଞ୍ଜୟ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear now the threefold division of the intellect (buddhi) and of fortitude (dhriti), according to the modes of Nature, declared exhaustively and separately, O Dhananjaya." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟର (ଧୃତେଃ) ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ତିନି ପ୍ରକାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି, ମୋ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପୃଥକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଉଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ତୁମେ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Écoute maintenant la triple division de l'intelligence (buddhi) et de la constance (dhriti), selon les modes de la Nature, déclarée exhaustivement et séparément, ô Dhananjaya." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 30 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये । बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३० ॥ IAST transliteration pravr̥ttiṃ ca nivr̥ttiṃ ca kāryākāryē bhayābhayē | bandhaṃ mōkṣaṃ ca yā vētti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || 18.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ ଚ ନିବୃତ୍ତିଂ ଚ କାର୍ୟାକାର୍ୟେ ଭୟାଭୟେ | ବନ୍ଧଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ୟା ବେତ୍ତି ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପାର୍ଥ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That intellect which knows the path of activity and the path of cessation, what ought to be done and what ought not to be done, what is to be feared and what is not to be feared, and what is bondage and what is liberation, that, O Partha, is Sattvic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଶାସ୍ତ୍ରାନୁକୂଳ ସତ୍କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ ଅସତ୍କର୍ମରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବାର ରହସ୍ୟ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ କେଉଁଟି ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ, କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତି ଭୟପ୍ରଦ ଓ କେଉଁଟି ଅଭୟ, ଏବଂ ବନ୍ଧନ ତଥା ମୋକ୍ଷର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣେ, ସେହି ବୁଦ୍ଧି ହିଉଛି 'ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ବୁଦ୍ଧି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette intelligence qui connaît la voie de l'action et la voie du renoncement, ce qui doit être fait et ce qui ne doit pas être fait, ce qui est à craindre et ce qui n'est pas à craindre, et ce qui est enchaînement et ce qui est libération, celle-là, ô Partha, est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 31 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च । अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३१ ॥ IAST transliteration yayā dharmam adharmaṃ ca kāryaṃ cākāryam ēva ca | ayathāvat prajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī || 18.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୟା ଧର୍ମମଧର୍ମଂ ଚ କାର୍ୟଂ ଚାକାର୍ୟମେବ ଚ | ଅୟଥାବତ୍ପ୍ରଜାନାତି ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପାର୍ଥ ରାଜସୀ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That intellect by which one discerns inaccurately or indistinctly Dharma (righteousness) and Adharma (unrighteousness), and what ought to be done and what ought not to be done, that, O Partha, is Rajasic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମ ଏବଂ ଅଧର୍ମକୁ ତଥା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ନ ଜାଣି ଭ୍ରାନ୍ତ କିମ୍ବା ଆଂଶିକ ଭାବରେ (ଅଯଥାବତ୍) ଜାଣେ, ସେହି ବୁଦ୍ଧି ହେଉଛି 'ରାଜସୀ ବୁଦ୍ଧି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette intelligence par laquelle on discerne de façon erronée ou confuse le Dharma et l'Adharma, et ce qui doit être fait et ce qui ne doit pas être fait, celle-là, ô Partha, est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 32 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता । सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३२ ॥ IAST transliteration adharmaṃ dharmam iti yā manyatē tamasāvṛtā | sarvārthān viparītāṃś ca buddhiḥ sā pārtha tāmasī || 18.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧର୍ମଂ ଧର୍ମମିତି ୟା ମନ୍ୟତେ ତମସାବୃତା | ସର୍ବାର୍ଥାନ୍ଵିପରୀତାଂଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପାର୍ଥ ତାମସୀ || ୩tracking୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That intellect which, shrouded in darkness (Tamas), regards Adharma (unrighteousness) as Dharma (righteousness), and views all things pervertedly, contrary to the truth, that, O Partha, is Tamasic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ (ତମସାବୃତା) ହୋଇ ରହିଥିବା ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରକୃତ ଅଧର୍ମକୁ ହିଁ 'ଧର୍ମ' ବୋଲି ମନେକରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପରମାର୍ଥ ବିଷୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ ଓ ଓଲଟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହି ବୁଦ୍ଧି ହେଉଛି 'ତାମସୀ ବୁଦ୍ଧି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette intelligence qui, enveloppée de ténèbres (Tamas), considère l'Adharma comme le Dharma, et voit toutes les choses de façon pervertie, à l'inverse de la vérité, celle-là, ô Partha, est tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 33 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः । योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३३ ॥ IAST transliteration dhr̥tyā yayā dhārayatē manaḥprāṇēndriyakriyāḥ | yōgēnāvyabhicāriṇyā dhr̥tiḥ sā pārtha sāttvikī || 18.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୃତ୍ୟା ୟୟା ଧାରୟତେ ମନଃପ୍ରାଣେନ୍ଦ୍ରିୟକ୍ରିୟାଃ | ୟୋଗେନାଵ୍ୟଭିଚାରିଣ୍ୟା ଧୃତିଃ ସା ପାର୍ଥ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That unswerving fortitude (dhriti) by which one controls and sustains the activities of the mind, the vital breath (prana) and the senses, through Yoga, that, O Partha, is Sattvic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଭଗବଦ୍-ଧ୍ୟାନରୂପକ ଅବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ଏକାଗ୍ର ଯୋଗ ଦ୍ଵାରା, ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ବା ଶକ୍ତି (ଧୃତ୍ୟା) ସାହାଯ୍ୟରେ ମନ, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାକୁ ସଂଯମ କରି ଧାରଣ କରେ, ସେହି ସ୍ଥିର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି 'ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ଧୃତି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette constance inébranlable (dhriti) par laquelle on contrôle et soutient les activités du mental, du souffle vital (prana) et des sens, par le Yoga, celle-là, ô Partha, est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 34 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन । प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३४ ॥ IAST transliteration yayā tu dharmakāmārhān dhr̥tyā dhārayatē ’rjuna | prasaṅgēna phalākāṅkṣī dhr̥tiḥ sā pārtha rājasī || 18.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୟା ତୁ ଧର୍ମକାମାର୍ଥାନ୍ ଧୃତ୍ୟା ଧାରୟତେଽର୍ଜୁନ | ପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷୀ ଧୃତିଃ ସା ପାର୍ଥ ରାଜସୀ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that fortitude by which one holds fast to Dharma (duty), Kama (desire) and Artha (wealth), O Arjuna, seeking the fruits through attachment on every occasion, that, O Partha, is Rajasic." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମାତ୍ର ଅତ୍ୟଧିକ ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତି ହେତୁ (ପ୍ରସଙ୍ଗେନ), ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫଳର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ରଖୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ଵାରା କେବଳ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଏବଂ କାମକୁ ଆପଣାଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧାରଣ କରେ, ସେହି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି 'ରାଜସୀ ଧୃତି'।" French Translation (Traduction en Français) "Mais cette constance par laquelle on s'attache fermement au Dharma, au Kama et à l'Artha, ô Arjuna, en recherchant les fruits par attachement en chaque occasion, celle-là, ô Partha, est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 35 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च । न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३५ ॥ IAST transliteration yayā svapnaṃ bhayaṃ śōkaṃ viṣādaṃ madam ēva ca | na vimuñcati durmēdhā dhr̥tiḥ sā pārtha tāmasī || 18.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୟା ସ୍ଵପ୍ନଂ ଭୟଂ ଶୋକଂ ବିଷାଦଂ ମଦମେବ ଚ | ନ ବିମୁଞ୍ଚତି ଦୁର୍ମେଧା ଧୃତିଃ ସା ପାର୍ଥ ତାମସୀ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That fortitude by which a dull-witted man does not abandon sleep, fear, grief, despondency, and arrogance also, that, O Partha, is Tamasic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ କୁବୁଦ୍ଧି (ଦୁର୍ମେଧା) ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣାର ଅଜ୍ଞାନତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରା (ସ୍ଵପ୍ନମ୍), ଭୟ, ସାଂସାରିକ ଶୋକ, ନିରାଶା (ବିଷାଦମ୍) ଏବଂ ଗର୍ବ ମଦକୁ ଆଦୌ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ, ସେହି ଅସ୍ଥିର ଶକ୍ତି ବା ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି 'ତାମସୀ ଧୃତି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette constance par laquelle un homme à l'esprit lourd ne renonce pas au sommeil, à la peur, à l'affliction, au découragement, et à l'arrogance aussi, celle-là, ô Partha, est tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 36 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ । अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ १८.३६ ॥ IAST transliteration sukhaṃ tv idānīṃ trividhaṃ śr̥ṇu mē bharatarṣabha | abhyāsād ramatē yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati || 18.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୁଖମ ତ୍ଵିଦାନୀଂ ତ୍ରିଵିଧଂ ଶୃଣୁ ମେ ଭରତର୍ଷଭ | ଅଭ୍ୟାସାଦ୍ରମତେ ୟତ୍ର ଦୁଃଖାନ୍ତଂ ଚ ନିଗଚ୍ଛତି || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And now hear from Me the three kinds of pleasure, O chief of the Bharatas, in which one rejoices by long practice, and in which one finds the end of all sorrow." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏବେ ମୋଠାରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ସୁଖ ବିଷୟରେ ଶୁଣ I ସାଧନାର ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ସୁଖରେ ସାଧକ ପରମ ରମଣ ବା ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତ (ନାଶ) ଘଟିଥାଏ;" French Translation (Traduction en Français) "Et maintenant écoute de Moi les trois sortes de plaisir, ô chef des Bharatas, dans lesquelles on se réjouit par une longue pratique, et dans lesquelles on trouve la fin de toute douleur." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 37 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् । तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ १८.३७ ॥ IAST transliteration yat tad agrē viṣam iva pariṇāmē ’mṛtōpamam | tat sukhaṃ sāttvikaṃ prōktam ātmabuddhiprasādajam || 18.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍ତଦଗ୍ରେ ବିଷମିବ ପରିଣାମେଽମୃତୋପମମ୍ | ତତ୍ସୁଖଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ପ୍ରୋକ୍ତମାତ୍ମବୁଦ୍ଧିପ୍ରସାଦଜମ୍ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That pleasure which in the beginning is like poison, but in the end is like nectar, born of the clear serenity of one's own self-understanding, that is declared to be Sattvic." Odia Translation "ଯେଉଁ ସୁଖ ସାଧନାର ଆରମ୍ଭ କାଳରେ (ଅଗ୍ରେ) ବିଷ ପରି କଠିନ ମନେହୁଏ, ମାତ୍ର ସାଧନାର ପରିଣାମ ସିଦ୍ଧି କାଳରେ ପରମ ଅମୃତ ସଦୃଶ ମଧୁର ହୋଇଥାଏ, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ବୁଦ୍ଧିର ପବିତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନତାରୁ ଜାତ (ଆତ୍ମବୁଦ୍ଧିପ୍ରସାଦଜମ୍) ସେହି ସୁଖକୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ ସୁଖ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce plaisir qui au commencement est comme du poison, mais à la fin est comme un nectar, né de la claire sérénité de sa propre intelligence spirituelle, celui-là est déclaré sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 38 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् । परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ १८.३८ ॥ IAST transliteration viṣayēndriyasaṃyōgād yat tad agrē ’mṛtōpamam | pariṇāmē viṣam iva tat sukhaṃ rājasaṃ smṛtam || 18.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ଵିଷୟେନ୍ଦ୍ରିୟସଂୟୋଗାଦ୍ୟତ୍ତଦଗ୍ରେଽମୃତୋପମମ୍ | ପରିଣାମେ ବିଷମିବ ତତ୍ସୁଖଂ ରାଜସଂ ସ୍ମୃତମ୍ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That pleasure which arises from the conjunction of the senses with their objects, and which in the beginning is like nectar, but in the end is like poison, that gift is remembered as Rajasic." Odia Translation "ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗର ସଂଯୋଗରୁ ଜାତ ହେଉଥିବା ଯେଉଁ ସୁଖ, ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଅମୃତ ସଦୃଶ ଅତି ମଧୁର ମନେହୁଏ, ମାତ୍ର ପରିଣାମ ବା ଶେଷ କାଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଷ ସଦୃଶ ହୋଇଯାଏ, ସେହି କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ସୁଖକୁ 'ରାଜସିକ ସୁଖ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce plaisir qui naît de la conjonction des sens avec leurs objets, et qui au commencement est comme un nectar, mais à la fin est comme du poison, ce plaisir est reconnu comme rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 39 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः । निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.३९ ॥ IAST transliteration yad agrē cānubandhē ca sukhaṃ mōhanam ātmanaḥ | nidrālasyapramādōtthaṃ tat tāmasam udāhṛtam || 18.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦଗ୍ରେ ଚାନୁବନ୍ଧେ ଚ ସୁଖଂ ମୋହନମାତ୍ମନଃ | ନିଦ୍ରାଲସ୍ୟପ୍ରମାଦୋତ୍ଥଂ ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The pleasure which both in the beginning and in the consequence is delusive to the soul, arising from sleep, indolence and negligence, is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଯେଉଁ ସୁଖ ଭୋଗ କରିବାର ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ପରିଣାମ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ କରି ଅଜ୍ଞାନରେ ରଖେ, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରା, ଅଳସୁଆମି (ଆଲସ୍ୟ) ଏବଂ ପ୍ରମାଦ ବା ଅବହେଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ (ନିଦ୍ରାଲସ୍ୟପ୍ରମାଦୋତ୍ଥମ୍), ତାହାକୁ 'ତାମସିକ ସୁଖ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le plaisir qui, au commencement comme dans ses suites, est illusoire pour l'âme, provenant du sommeil, de la paresse et de la négligence, est déclaré tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 40 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तदस्ति पृथिव्याँ वा दिवि देवेषु वा पुनः । सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥ IAST transliteration na tad asti pr̥thivyāṃ vā divi dēvēṣu vā punaḥ | sattvaṃ prakr̥tijair muktaṃ yad ēbhiḥ syāt tribhir guṇaiḥ || 18.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତଦସ୍ତି ପୃଥିବ୍ୟାଁ ଵା ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଵା ପୁନଃ | ସତ୍ତଵଂ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ମୁକ୍ତଂ ୟଦେଭିଃ ସ୍ୟାତ୍ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣୈଃ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is no existence on earth, or again in heaven among the gods, which is free from these three modes born of Nature." Odia Translation "ଏହି ପୃଥିବୀରେ, କିମ୍ବା ଆକାଶ ବା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକର ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କୌଣସି ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ (ସତ୍ତ୍ଵମ୍) ନାହିଁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est aucune existence sur terre, ni non plus au ciel parmi les dieux, qui soit libre de ces trois modes nés de la Nature." I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 30 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः । तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ ११.३० ॥ IAST transliteration lēlihyasē grasamānaḥ samantāl lōkān samagrān vadanair jwaladbhiḥ | tējōbhir āpūrya jagat samagraṃ bhāsas tavōgrāḥ pratapanti viṣṇō || 11.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲେଲିହ୍ୟସେ ଗ୍ରସମାନଃ ସମନ୍ତାଲ୍ଲୋକାନ୍ସମଗ୍ରାନ୍ଵଦନୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ | ତେଜୋଭିରାପୂର୍ଯ ଜଗତ୍ସମଗ୍ରଂ ଭାସସ୍ତବୋଗ୍ରାḥ ପ୍ରତପନ୍ତି ବିଷ୍ଣୋ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Licking them up, Thou swallowest all these worlds from every side with Thy flaming mouths; filling the whole universe with their radiance, Thy fierce rays burn, O Vishnu!" Odia Translation "ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଆପଣ ଚାରିଆଡ଼ୁ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରି କରି ଜିହ୍ଵା ଦ୍ଵାରା ଚାଟୁଛନ୍ତି (ଲେଲିହ୍ୟସେ) I ଆପଣଙ୍କର ସେହି କଠୋର ଉଗ୍ର କିରଣଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ତେଜ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଦଗ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En les léchant, Tu avales tous ces mondes de tous côtés avec Tes bouches enflammées ; remplissant l'univers entier de leur radiance, Tes rayons féroces brûlent, ô Vishnu !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 31 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो नमोऽस्तु ते देववर प्रसीद । विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ॥ ११.३१ ॥ IAST transliteration ākhyāhi mē kō bhavān ugrarūpō namō ’stu tē dēvavara prasīda | vijñātum icchāmi bhavantam ādyaṃ na hi prajānāmi tava pravr̥ttim || 11.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଖ୍ୟାହି ମେ କୋ ଭବାନୁଗ୍ରରୂପୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଦେବବର ପ୍ରସୀଦ | ବିଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ଭବନ୍ତମାଦ୍ୟଂ ନ ହି ପ୍ରଜାନାମି ତବ ପ୍ରବୃତ୍ତିମ୍ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Tell me who Thou art, fierce in form. Salutation to Thee, O Thou great God; be gracious! I desire to know Thee, the Primal One; for I do not understand Thy setting forth." Odia Translation "ହେ ଦେବବର! ଏପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଆପଣ ପ୍ରକୃତରେ କିଏ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ I ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ; ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ I ଆଦି ପୁରୁଷ ସ୍ଵରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି (ଲୀଳା ବା ଚେଷ୍ଟା) କୁ ମୁଁ ଆଦୌ ବୁଝିପାରୁ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Dis-moi qui Tu es, Toi à la forme terrible. Salutations à Toi, ô Dieu suprême ; sois gracieux ! Je désire Te connaître, Toi le Premier ; car Je ne comprends pas Ton action." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 32 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कालोऽस्मी लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः । ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे येऽवस्थितः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ ११.३२ ॥ IAST transliteration kālō ’smi lōkakṣayakṛt pravṛddhō lōkān samāhartum iha pravṛttaḥ | ṛtē ’pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarvē yē ’vasthitāḥ pratyanīkēṣu yōdhāḥ || 11.32 || Sanskrit Verse in Odia Script କାଲୋଽସ୍ମି ଲୋକକ୍ଷୟକୃତ୍ପ୍ରବୃଦ୍ଧୋ ଲୋକାନ୍ସମାହର୍ତୁମିହ ପ୍ରବୃତ୍ତଃ | ଅଭାବେଽପି ତ୍ଵାଂ ନ ଭବିଷ୍ୟନ୍ତି ସର୍ବେ ୟେଽବସ୍ଥିତାḥ ପ୍ରତ୍ୟନୀକେଷୁ ୟୋଧାḥ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: I am Time (Kala), the destroyer of the worlds, arisen huge here to swallow up the peoples. Even without thee, all these warriors standing arrayed in the opposing armies shall cease to be." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା ମହାକାଳ (ସମୟ), ଏବେ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରବୃଦ୍ଧ ବା ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି I ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ନ କର, ତଥାପି ବିପକ୍ଷ ସେନାରେ ବ୍ୟୁହ ରଚନା କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବଞ୍ଚି ରହିବେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Je suis le Temps, destructeur des mondes, manifesté ici pour engloutir les peuples. Même sans toi, tous ces guerriers rangés en ordre dans les armées opposées cesseront d'être." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 33 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् । मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥ ११.३३ ॥ IAST transliteration tasmāt tvam uttiṣṭha yaśō labhasva jitvā śatrūn bhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham | mayaivaitē nihatāḥ pūrvam ēva nimittamātraṃ bhava savyasācin || 11.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ୟଶୋ ଲଭସ୍ଵ ଜିତ୍ଵା ଶତ୍ରୂନ୍ ଭୁଞ୍କ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ୟଂ ସମୃଦ୍ଧମ୍ | ମୟୈଵୈତେ ନିହତାḥ ପୂର୍ବମେବ ନିମିତ୍ତମାତ୍ରଂ ଭବ ସବ୍ୟସାଚିନ୍ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore arise, get thee glory, conquer thy enemies and enjoy an opulent kingdom. By Me already have these been slain; be thou only the immediate instrument, O Savyasachin (Arjuna, ambidextrous archer)." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ଠିଆ ହୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ ଜୟ କରି ବୀର ଯଶ ଲାଭ କର ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର I ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନିହତ (ମୃତ୍ୟୁବରଣ) ହୋଇସାରିଛନ୍ତି; ହେ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ କେବଳ ବାହ୍ୟତଃ ଏକ ନିମିତ୍ତ ମାତ୍ର (ଉପାଧି) ହୋଇ ରୁହ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi lève-toi, gagne ta gloire, vaincs tes ennemis et jouis d'un royaume opulent. Par Moi ils ont déjà été tués ; ne sois que l'instrument immédiat, ô Savyasachin." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 34 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् । मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान् ॥ ११.३४ ॥ IAST transliteration drōṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyān api yōdhavīrān | mayā hatāns tvaṃ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jētāsi raṇē sapatnān || 11.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଭୀଷ୍ମം ଚ ଜୟଦ୍ରଥଂ ଚ କର୍ଣଂ ତଥାନ୍ୟାନପି ୟୋଧବୀରାନ୍ | ମୟା ହତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ମା ବ୍ୟଥିଷ୍ଠା ୟୁଧ୍ୟସ୍ଵ ଜେତାସି ରଣେ ସପତ୍ନାନ୍ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Drona and Bhishma and Jayadratha and Karna and the other heroic warriors, slay thou, since they are already slain by Me. Fear not, fight; thou shalt conquer thy rivals in the battle." Odia Translation "ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ, ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଜୟଦ୍ରଥ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ମରିସାରିଛନ୍ତି, ତୁମେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କର I ଆଦୌ ଭୟଭୀତ ହୁଅ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ କର; ତୁମେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ (ସପତ୍ନାନ୍) ନିଶ୍ଚିତ ଜୟ କରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Drona et Bhishma et Jayadratha et Karna et les autres vaillants guerriers, tue-les, puisqu'ils sont déjà tués par Moi. Ne crains rien, combats ; tu vaincras tes rivaux dans la bataille." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 35 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी । नमस्कृत्वा भूय एव आह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥ ११.३५ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ētac chrutvā vacanaṃ kēśavasya kr̥tāñjalir vēpamānaḥ kirīṭī | namaskṛtvā bhūya ēvāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya || 11.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ବଚନं କେଶବସ୍ୟ କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ଵେପମାନḥ କିରୀଟି | ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଭୂୟ ଏବ ଆହ କୃଷ୍ଣଂ ସଗଦ୍ଗଦଂ ଭୀତଭୀତḥ ପ୍ରଣମ୍ୟ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Hearing these words of Keshava, Kirītin (Arjuna), with palms folded, trembling, bowed down again, and spoke to Krishna in a faltering voice, overwhelmed with absolute fear, prostrating himself." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍! କେଶବଙ୍କର ଏହି ବଚନ ଶ୍ରବଣ କରି, କିରୀଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ହାତ ଯୋଡ଼ି କମ୍ପିତ ଶରୀରରେ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର କଲେ I ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଗଦ୍ଗଦ୍ (ରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ) ସ୍ଵରରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ayant entendu ces paroles de Keshava, Kirītin, les mains jointes et tremblant, s'inclina de nouveau, et s'adressant à Krishna d'une voix tremblante, accablé de peur, se prosterna." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 36 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च । रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ ११.३६ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — sthānē hr̥ṣīkēśa tava prakīrtyā jagat prahṛṣyaty anurajyatē ca | rakṣāṃsi bhītāni diśō dravanti sarvē namasyanti ca siddhasaṅghāḥ || 11.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସ୍ଥାନେ ହୃଷୀକେଶ ତବ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ୟା ଜଗତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ୟତ୍ୟନୁରଜ୍ୟତେ ଚ | ରକ୍ଷାଂସି ଭୀତାନି ଦିଶୋ ଦ୍ରବନ୍ତି ସର୍ବେ ନମସ୍ୟନ୍ତି ଚ ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାḥ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Rightly, O Hrishikesha, does the universe rejoice and feel attraction in Thy magnificence; the Rakshasas in fear flee to all quarters of space, and all the hosts of the Siddhas bow down before Thee in salutation." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ହୃଷୀକେଶ! ଆପଣଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ନାମ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଅନୁରକ୍ତ ହେଉଛି, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଥାର୍ଥ (ସ୍ଥାନେ) ଅଟେ I ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦିଗବିଦିଗକୁ ପଳାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସମୂହ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦରର ସହ ପ୍ରଣାମ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: C'est à juste titre, ô Hrishikesha, que l'univers se réjouit et ressent de l'attraction pour Ta magnificence ; les Rakshasas effrayés fuient de tous côtés, et toutes les troupes de Siddhas s'inclinent devant Toi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 37 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे । अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥ ११.३७ ॥ IAST transliteration kasmāc ca tē na namēran mahātman garīyasē brahmaṇō ’py ādikartrē | ananta dēvēśa jagannivāsa tvam akṣaraṃ sad asat tatparaṃ yat || 11.37 || Sanskrit Verse in Odia Script କସ୍ମାଚ୍ଚ ତେ ନ ନମେରନ୍ମହାତ୍ମନ୍ ଗରୀୟସେ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽପ୍ୟାଦିକର୍ତ୍ରେ | ଅନନ୍ତ ଦେବେଶ ଜଗନ୍ନିବାସ ତ୍ଵମକ୍ଷରଂ ସଦସତ୍ତତ୍ପରଂ ୟତ୍ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And why should they not bow down to Thee, O great Soul (Mahatman), who art greater than Brahma, the primal Creator? O Boundless, O Lord of gods, O Abode of the universe, Thou art the Imperishable, Being and Non-Being and That which is supreme beyond them." Odia Translation "ହେ ମହାତ୍ମନ୍! ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଆଦି ସ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ (ଗରୀୟସେ) ହୋଇଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ କାହିଁକି ବା ପ୍ରଣାମ ନ କରିବେ? ହେ ଅନନ୍ତ! ହେ ଦେବେଶ! ହେ ଜଗନ୍ନିବାସ! ଆପଣ ହିଁ ଅକ୍ଷର ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ, ଆପଣ ହିଁ ସତ (ଚେତନ) ଓ ଅସତ (ଜଡ଼) ଏବଂ ସେହି ଦୁଇଟିରୁ ଅତୀତ ଥିବା ପରମବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ହିଁ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et pourquoi ne s'inclineraient-ils pas devant Toi, ô grande Âme, Toi qui es plus grand que Brahma, le Créateur premier ? Ô Sans bornes, ô Seigneur des dieux, ô Demeure de l'univers, Tu es l'Impérissable, l'Être et le Non-Être et Ce qui est suprême au-delà d'eux." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 38 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्वमादिदेवः पुरुषः पुराणस्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् । वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥ ११.३८ ॥ IAST transliteration tvam ādidēvaḥ puruṣaḥ purāṇas tvam asya viśvasya paraṃ nidhānam | vēttāsi vēdyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvam anantarūpa || 11.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ଵମାଦିଦେବḥ ପୁରୁଷḥ ପୁରାଣସ୍ତ୍ଵମସ୍ୟ ବିଶ୍ଵସ୍ୟ ପରଂ ନିଧାନମ୍ | ବେତ୍ତାସି ବେଦ୍ୟଂ ଚ ପରଂ ଚ ଧାମ ତ୍ଵୟା ତତଂ ବିଶ୍ଵମନନ୍ତରୂପ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art the primal God, the ancient Soul (Purusha), Thou art the supreme Ultimate Abode of this universe; Thou art the Knower and the Object of Knowledge and the supreme status; by Thee is the whole universe extended, O Thou of boundless forms!" Odia Translation "ଆପଣ ହିଁ ସର୍ବାଦି ଦେବତା (ଆଦିଦେବଃ), ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ (ସନାତନ ଆତ୍ମା) ଏବଂ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରର ପରମ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (ନିଧାନମ୍) ଅଟନ୍ତି I ଆପଣ ହିଁ ଜ୍ଞାତା (ବେତ୍ତା) ଏବଂ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ବସ୍ତୁ ତଥା ପରମଧାମ ଅଟନ୍ତି; ହେ ଅନନ୍ତରୂପ! ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Tu es le Dieu premier, l'antique Esprit, Tu es la Demeure suprême de cet univers ; Tu es le Connaisseur et l'Objet de Connaissance et le statut suprême ; par Toi l'univers entier est déployé, ô Toi aux formes sans bornes !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 39 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च । नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ ११.३९ ॥ IAST transliteration vāyur yamō ’gnir varuṇaḥ śasāṅkaḥ prajāpatis tvaṃ prapitāmahaś ca | namō namas tē ’stu sahasrakṛtvaḥ punaś ca bhūyō ’pi namō namas tē || 11.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ବାୟୁର୍ୟମୋଽଗ୍ନିର୍ବରୁଣḥ ଶଶାଙ୍କḥ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରପିତାମହଶ୍ଚ | ନମୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସହସ୍ରକୃତ୍ଵḥ ପୁନଶ୍ଚ ଭୂୟୋଽପି ନମୋ ନମସ୍ତେ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art Air and Yama and Fire and Ocean and the Moon, and Brahma (Prajapati) and the Great-grandsire (Prapitamaha). Salutation to Thee a thousand times, and again and yet again salutation, salutation to Thee!" Odia Translation "ଆପଣ ବାୟୁ, ଯମରାଜ, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର (ଶଶାଙ୍କଃ), ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ପିତାମହଙ୍କର ବି ପିତା (ପ୍ରପିତାମହଃ) ଅଟନ୍ତି I ଆପଣଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ବାର ନମସ୍କାର ହେଉ, ପୁନର୍ବାର ନମସ୍କାର ଏବଂ ପୁଣି ଭୂୟୋଭୂୟ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର କୋଟି କୋଟି ନମସ୍କାର ହେଉ।" French Translation (Traduction en Français) "Tu es l'Air et Yama et le Feu et l'Océan et la Lune, et Brahma et le Grand-père des ancêtres. Salutations à Toi mille fois, et encore et de nouveau salutations, salutations à Toi !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 40 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व । अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ ११.४० ॥ IAST transliteration namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas tē namō ’stu tē sarvata ēva sarva | anantavīryāmitavikramas tvaṃ sarvaṃ samāpnōṣi tatō ’si sarvaḥ || 11.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନମḥ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତସ୍ତେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ସର୍ବତ ଏବ ସର୍ବ | ଅନନ୍ତବୀର୍ଯାମିତବିକ୍ରମସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ବଂ ସମାପ୍ନୋଷି ତତୋଽସି ସର୍ବḥ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Salutation to Thee in front and behind, salutation to Thee on every side, O All! Thou art infinite in might and immeasurable in strength; Thou pervadest all, and therefore Thou art All." Odia Translation "ହେ ସର୍ବସ୍ଵରୂପ ପ୍ରଭୁ! ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରୁ (ପୁରସ୍ତାତ୍) ପ୍ରଣାମ, ପଛପଟୁ (ପୃଷ୍ଠତଃ) ପ୍ରଣାମ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଣାମ I ଆପଣ ଅନନ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଅସୀମ ପରାକ୍ରମୀ ଅଟନ୍ତି; ଆପଣ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି ରହିଛନ୍ତି, ଏଣୁ ଆପଣ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ସବୁ କିଛି (ସର୍ବଃ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Salutations à Toi par-devant et par-derrière, salutations à Toi de tous côtés, ô Toi qui es Tout ! Tu es infini en puissance et immesurable en force ; Tu envahis tout, et c'est pourquoi Tu es Tout." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 41 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति । अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ॥ ११.४१ ॥ IAST transliteration sakhēti matvā prasabhaṃ yad uktaṃ hē kṛṣṇa hē yādava hē sakhēti | ajānatā mahimānaṃ tavēdaṃ mayā pramādāt praṇayēna vāpi || 11.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଖେତି ମତ୍ଵା ପ୍ରସଭଂ ୟଦୁକ୍ତଂ ହେ କୃଷ୍ଣ ହେ ୟାଦବ ହେ ସଖେତି | ଅଜାନତା ମହିମାନଂ ତବେଦଂ ମୟା ପ୍ରମାଦାତ୍ପ୍ରଣୟେନ ବାପି || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For whatsoever I have spoken discourteously, thinking of Thee as a friend, crying 'O Krishna, O Yadava, O Friend,' ignorant of this Thy majesty, through inadvertence or from love," Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଅଲୌକିକ ମହିମାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ନଜାଣି, କେବଳ ନିଜର ସଖା ବୋଲି ମନେ କରି, ସାଧାରଣ ଚପଳତା ବଶତଃ ପ୍ରମାଦପୂର୍ବକ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହ ଆସକ୍ତି କାରଣରୁ ମୁଁ ବଳପୂର୍ବକ (ପ୍ରସଭମ୍) 'ହେ କୃଷ୍ଣ! ହେ ଯାଦବ! ହେ ସଖା!' ବୋଲି ଯାହା କହିଛି—" French Translation (Traduction en Français) "Pour tout ce que J'ai prononcé avec discourtoisie, Te considérant comme un ami, criant : 'Ô Krishna, ô Yadava, ô Ami', ignorant Ta majesté, par inadvertance ou par amour," Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 42 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यच्चावहासार्थमसतकृतोऽसि विहारशय्यासनभोजनेषु । एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥ ११.४२ ॥ IAST transliteration yac cāvahāsārtham asatkṛtō ’si vihāraśayyāsanabhōjanēṣu | ēkō ’thavāpy acyuta tat samakṣaṃ tat kṣāmayē tvām aham apramēyam || 11.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଚ୍ଚାବହାସାର୍ଥମସତକୃତୋଽସି ବିହାରଶୟ୍ୟାସନଭୋଜନେଷୁ | ଏକୋଽଥବାପ୍ୟଚ୍ୟୁତ ତତ୍ସମକ୍ଷଂ ତତ୍କ୍ଷାମୟେ ତ୍ଵାମହମପ୍ରମେୟମ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And for whatsoever disrespect was shown Thee in jest, while at play, on our couch, in our sitting or at meals, alone or in the presence of others, O Achyuta (Infallible One), I pray forgiveness from Thee, the Boundless." Odia Translation "—ଏବଂ ହେ ଅଚ୍ୟୁତ (ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ)! ହସଖେଳ ବା ପରିହାସ ମଧ୍ୟରେ, ଭ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ, ଶଯ୍ୟାରେ, ବସିବା ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ସମୟରେ, ଏକାକୀ ଥିବା ବେଳେ ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁ ଅନାଦର ହୋଇଛି, ସେହି ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପରି ଆକଳନର ଅତୀତ (ଅପ୍ରମେୟମ୍) ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Et pour tout le manque de respect qui T'a été montré en plaisantant, en jouant, sur notre couche, sur nos sièges ou aux repas, seul ou en présence d'autres, ô Achyuta, Je Te demande pardon, Toi l'Incommensurable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 43 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶ Ś୍ଳୋକ) Devanagari script पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् । न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥ ११.४३ ॥ IAST transliteration pitāsi lōkasya carācarasya tvam asya pūjyaś ca gurur garīyān | na tvatsamō ’sty abhyadhikaḥ kutō ’nyō lōkatrayē ’py apratimaprabhāva || 11.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ପିତାସି ଲୋକସ୍ୟ ଚରାଚରସ୍ୟ ତ୍ଵମସ୍ୟ ପୂଜ୍ୟଶ୍ଚ ଗୁରୁର୍ଗରୀୟାନ୍ | ନ ତ୍ଵତ୍ସମୋଽସ୍ତ୍ୟଭ୍ୟଧିକḥ କୁତୋଽନ୍ୟୋ ଲୋକତ୍ରୟେଽପ୍ୟପ୍ରତିମପ୍ରଭାବ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art the Father of this world animate and inanimate, Thou art its venerable and most highly revered Teacher; there is none equal to Thee, how then any greater than Thee in the three worlds, O Thou of immeasurable power?" Odia Translation "ଆପଣ ଏହି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତର ପିତା, ପୂଜନୀୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁମାନଙ୍କର ବି ମହାଗୁରୁ (ଗୁରୁର୍ଗରୀୟାନ୍) ଅଟନ୍ତି I ହେ ଅତୁଳନୀୟ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ (ଅପ୍ରତିମପ୍ରଭାବ)! ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ବି କେହି ନାହିଁ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଉ କିଏ ବା ହୋଇପାରିବ?" French Translation (Traduction en Français) "Tu es le Père de ce monde mobile et immobile, Tu es son Maître vénérable et le plus hautement révéré ; il n'est personne qui soit Ton égal, comment alors y en aurait-il de plus grand que Toi dans le triple monde, ô Toi à la puissance immesurable ?" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 44 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमिशमीड्यम् । पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ ११.४४ ॥ IAST transliteration tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādayē tvām aham īśam īḍyam | pitēva putrasya sakhēva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi dēva sōḍhum || 11.44 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଣମ୍ୟ ପ୍ରଣିଧାୟ କାୟଂ ପ୍ରସାଦୟେ ତ୍ଵାମହମିଶମୀଡ୍ୟମ୍ | ପିତେବ ପୁତ୍ରସ୍ୟ ସଖେବ ସଖ୍ୟୁḥ ପ୍ରିୟḥ ପ୍ରିୟାୟାର୍ହସି ଦେବ ସୋଢୁମ୍ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore bowing down, prostrating my body, I crave grace of Thee, the adorable Lord; as a father to his son, as a friend to his friend, as a lover to his beloved, O God, Thou shouldst bear with me." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡବତ ଭାବେ ଶରୀରକୁ ସମର୍ପଣ କରି ପ୍ରଣାମ କରୁଛି ଏବଂ ସ୍ତୁତି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଵାମୀ (ଈଶମୀଡ୍ୟମ୍) ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି I ପିତା ଯେପରି ପୁତ୍ରର, ସଖା ଯେପରି ସଖାର ଏବଂ ସ୍ଵାମୀ ଯେପରି ନିଜ ପ୍ରିୟା ସ୍ତ୍ରୀର ଅପରାଧ ସହ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୋ! ଆପଣ ସେହିପରି ମୋର ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, m'inclinant et prosternant mon corps, Je sollicite Ta grâce, ô Seigneur adorable ; comme un père envers son fils, comme un ami envers son ami, comme un amant envers sa bien-aimée, ô Dieu, Tu devrais te montrer indulgent envers moi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 45 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मी दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे । तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ११.४५ ॥ IAST transliteration adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣitō ’smi dṛṣṭvā bhayēna ca pravyathitaṃ manō mē | tad ēva mē darśaya dēva rūpaṃ prasīda dēvēśa jagannivāsa || 11.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବଂ ହୃଷିତୋଽସ୍ମି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୟେନ ଚ ପ୍ରବ୍ୟଥିତଂ ମନୋ ମେ | ତଦେବ ମେ ଦର୍ଶୟ ଦେବ ରୂପଂ ପ୍ରସୀଦ ଦେବେଶ ଜଗନ୍ନିବାସ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I have seen what was never seen before, and I am glad, yet my mind is smitten with dismay and fear; show me, O God, that other Form of Thine; be gracious, O Lord of gods, O Abode of the universe!" Odia Translation "ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିନଥିବା ଏହି ଅଲୌକିକ ରୂପକୁ ଦେଖି ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି, ମାତ୍ର ଭୟ ହେତୁ ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ କମ୍ପିତ ହେଉଛି I ଏଣୁ ହେ ଦେବେଶ! ହେ ଜଗନ୍ନିବାସ! ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ପ୍ରିୟ ସାକାର ରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "J'ai vu ce qui n'avait jamais été vu auparavant, et Je me réjouis, pourtant mon esprit est frappé d'épouvante et de peur ; montre-moi, ô Dieu, cette autre Forme Tienne ; sois gracieux, ô Seigneur des dieux, ô Demeure de l'univers !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 46 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तम् इच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव । तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ ११.४६ ॥ IAST transliteration kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam icchāmi tvāṃ draṣṭum ahaṃ tathaiva | tēnaiva rūpēna caturbhujēna sahasrabāhō bhava viśvamūrtē || 11.46 || Sanskrit Verse in Odia Script କିରୀଟିନଂ ଗଦିନଂ ଚକ୍ରହସ୍ତମ୍ ଇଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମହଂ ତଥୈବ | ତେନୈବ ରୂପେଣ ଚତୁର୍ଭୁଜେନ ସହସ୍ରବାହୋ ଭବ ବିଶ୍ଵମୂର୍ତେ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I desire to see Thee as before, with Thy diadem, Thy mace and Thy discus in Thy hand; assume again that four-armed shape, O Thou of a thousand arms, O cosmic Form!" Odia Translation "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବପରି କିରୀଟଧାରୀ, ହାତରେ ଗଦା ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ରୂପରେ ହିଁ ଦେଖିବାକୁ ପରମ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି I ହେ ସହସ୍ରବାହୋ! ହେ ବିଶ୍ଵରୂପ! ଆପଣ ପୁନର୍ବାର ଆପଣାର ସେହି ମନୋହର ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ (ନାରାୟଣ ରୂପ) ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je désire Te voir comme auparavant, avec Ton diadème, Ta masse et Ton disque en main ; revêts de nouveau cette forme à quatre bras, ô Toi aux mille bras, ô Forme cosmique !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 47 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् । तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥ ११.४७ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — mayā prasannēna tavārjunēdaṃ rūpaṃ paraṃ darśitam ātmayōgāt | tējōmayaṃ viśvam anantam ādyaṃ yan mē tvadanyēna na dr̥ṣṭapūrvam || 11.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ମୟା ପ୍ରସନ୍ନେନ ତବାର୍ଜୁନେଦଂ ରୂପଂ ପରଂ ଦର୍ଶିତମାତ୍ମୟୋଗାତ୍ | ତେଜୋମୟଂ ବିଶ୍ଵମନନ୍ତମାଦ୍ୟଂ ୟନ୍ମେ ତଵଦନ୍ୟେନ ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବମ୍ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: By My grace, O Arjuna, and by My own Yoga-power has this supreme, resplendent, cosmic, boundless, primal Form of Mine been shown to thee, which none before thee has ever seen." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିଜର ଆତ୍ମଶକ୍ତି (ଯୋଗବଳ) ଦ୍ଵାରା ମୋର ଏହି ପରମ, ପ୍ରେମମୟ, ତେଜୋମୟ, ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ, ଅନନ୍ତ ଓ ଆଦି ରୂପ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଛି, ଯାହା ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ଵାରା କଦାପି ଦେଖାଯାଇ ନଥିଲା।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Par Ma grâce, ô Arjuna, et par Mon propre pouvoir de Yoga, cette Forme Mienne suprême, resplendissante, cosmique, sans bornes et première t'a été montrée, que personne avant toi n'a jamais vue." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 48 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानैर्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः । एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ॥ ११.४८ ॥ IAST transliteration na vēdayajñādhyayanair na dānair na ca kriyābhir na tapōbhir ugraiḥ | ēvaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛlōkē draṣṭuṃ tvadanyēna kurupravīra || 11.48 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ବେଦୟଜ୍ଞାଧ୍ୟୟନୈର୍ନ ଦାନୈର୍ନ ଚ କ୍ରିୟାଭିର୍ନ ତପୋଭିରୁଗ୍ରୈḥ | ଏବଂରୂପḥ ଶକ୍ୟ ଅହଂ ନୃଲୋକେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତଵଦନ୍ୟେନ କୁରୁପ୍ରବୀର || ୪୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Neither by the study of the Vedas and sacrifices, nor by gifts, nor by ritual acts, nor by severe austerities can I be seen in this form in the world of men by any other than thee, O hero of the Kurus!" Odia Translation "ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (କୁରୁପ୍ରବୀର)! ମାନବ ଲୋକରେ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଏହି ପ୍ରକାର ବିଶ୍ଵରୂପ ଦେଖାଯିବା ଆଦୌ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ I ଏହା ନା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ଵାରା, ନା ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ଵାରା, ନା ଦାନ ଦ୍ଵାରା, ନା କର୍ମକାଣ୍ଡ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ନା କଠୋର ତପସ୍ୟା (ଉଗ୍ରୈଃ ତପୋଭିଃ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଇପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ni par l'étude des Vedas et des sacrifices, ni par des dons, ni par des actes rituels, ni par de sévères austérités Je ne puis être vu sous cette forme dans le monde des hommes par un autre que toi, ô héros des Kurus !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 49 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ममेदम् । व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥ ११.४९ ॥ IAST transliteration mā tē vyathā mā ca vimūḍhabhāvō dr̥ṣṭvā rūpaṃ ghōram īdṛṅ mamēdam | vyapētabhīḥ prītamanāḥ punas tvaṃ tad ēva mē rūpam idaṃ prapasya || 11.49 || Sanskrit Verse in Odia Script ମା ତେ ବ୍ୟଥା ମା ଚ ବିମୂଢଭାବୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପଂ ଘୋରମୀଦୃଙ୍ମମେଦମ୍ | ବ୍ୟପେତଭୀḥ ପ୍ରୀତମନାḥ ପୁନସ୍ତ୍ଵଂ ତଦେବ ମେ ରୂପମିଦଂ ପ୍ରପଶ୍ୟ || ୪୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Let there be no dismay in thee, nor any bewilderment, seeing this terrible Form of Mine; free from fear, with a gladdened heart, behold again that other Form of Mine." Odia Translation "ମୋର ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ରୂପ (ଘୋର ରୂପମ୍) ଦେଖି ତୁମେ ଆଦୌ ବ୍ୟଥିତ କିମ୍ବା ବା ଭ୍ରମିତ (ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ) ହୁଅ ନାହିଁ I ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ (ବ୍ୟପେତଭୀଃ) ହୋଇ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ ଚିତ୍ତରେ ମୋର ସେହି ପୂର୍ବ ନାରାୟଣ ବା ସାକାର ଶାନ୍ତ ରୂପକୁ ପୁନର୍ବାର ଦର୍ଶନ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Qu'il n'y ait en toi ni effroi, ni égarement, en voyant cette terrible Forme Mienne ; exempt de peur, le cœur réjoui, contemple de nouveau cette autre Forme Mienne." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 50 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः । आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ॥ ११.५० ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ity arjunaṃ vāsudēvas tathōktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ | āśvāsayāmāsa ca bhītām ēnaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapur mahātmā || 11.50 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଇତ୍ୟର୍ଜୁନଂ ବାସୁଦେବସ୍ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ରୂପଂ ଦର୍ଶୟାମାସ ଭୂୟଃ | ଆଶ୍ଵାସୟାମାସ ଚ ଭୀତମେନଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଃ ସୌମ୍ୟବପୁର୍ମହାତ୍ମା || ୫୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Vasudeva (Krishna), having thus spoken to Arjuna, showed again His own form; and the Great Soul, becoming once more of a benign body, consoled him who was terrified." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ମହାତ୍ମା ବାସୁଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏପରି କହିସାରିବା ପରେ, ପୁନର୍ବାର ନିଜର ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ନିଜର ଅତି ସୌମ୍ୟ ଓ ମନୋହର ମାନବ ଶରୀର (ସୌମ୍ୟବପୁଃ) ଧାରଣ କରି, ସେହି ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ଵାସନା ପ୍ରଦାନ କଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Vasudeva, ayant ainsi parlé à Arjuna, lui montra de nouveau Sa propre forme ; et la Grande Âme, reprenant un corps bénin, consola celui qui était terrifié." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 51 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन । इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥ ११.५१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — dr̥ṣṭvēdaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana | idānīm asmi saṃvr̥ttaḥ sacētāḥ prakr̥tiṃ gataḥ || 11.51 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେଦଂ ମାନୁଷଂ ରୂପଂ ତବ ସୌମ୍ୟଂ ଜନାର୍ଦନ | ଇଦାନୀମସ୍ମି ସଂବୃତ୍ତଃ ସଚେତାଃ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ || ୫୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Seeing this Thy gentle human form, O Janardana, I am now collected in mind and have returned to my normal nature." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଆପଣଙ୍କର ଏହି ପରମ ଶାନ୍ତ ମାନବ ରୂପ (ମାନୁଷଂ ରୂପମ୍) ଦେଖିବା ପରେ, ଏବେ ମୋର ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି ଏବଂ ମୁଁ ପୁଣି ନିଜର ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଆସିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: En voyant cette Forme humaine et douce qui είναι la Tienne, ô Janardana, mon esprit s'est calmé et je suis revenu à ma condition normale." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 52 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम । देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ११.५२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — sudurdarśam idaṃ rūpaṃ dr̥ṣṭavān asi yan mama | dēvā apy asya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ || 11.52 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶମିଦଂ ରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟବାନସି ୟନ୍ମମ | ଦେବା ଅପ୍ୟସ୍ୟ ରୂପସ୍ୟ ନିତ୍ୟଂ ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ || ୫୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Very difficult to see is this Form of Mine which thou hast beheld; even the gods are always longing to see this Form." Odia Translation | ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ତୁମେ ମୋର ଯେଉଁ ବିଶ୍ଵରୂପକୁ ଦେଖିଛ, ତାହା ଦେଖିବା ପ୍ରକୃତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ (ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶମ୍) ଅଟେ I ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ଵରୂପର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Très difficile à voir est cette Forme Mienne que tu as contemplée ; les dieux eux-mêmes aspirent sans cesse à voir cette Forme." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 53 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया । शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ॥ ११.५३ ॥ IAST transliteration nāhaṃ vēdair na tapasā na dānēna na cējyayā | śakya ēvaṃvidhō draṣṭuṃ dr̥ṣṭavān asi māṃ yathā || 11.53 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାହଂ ବେଦୈର୍ନ ତପସା ନ ଦାନେନ ନ ଚେଜ୍ୟୟା | ଶକ୍ୟ ଏବଂବିଧୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦୃଷ୍ଟବାନସି ମାଂ ୟଥା || ୫୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Neither by the Vedas, nor by austerity, nor by gifts, nor by sacrifice, can I be seen in such a form as thou hast beheld Me." Odia Translation "ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଭାବରେ ଦେଖିଲ, ଏପରି ରୂପରେ ମୋତେ ନା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ଵାରା, ନା କଠୋର ତପସ୍ୟା ଦ୍ଵାରା, ନା ଦାନ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ନା ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ଵାରା ଦେଖାଯାଇ ପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Ni par les Vedas, ni par l'austérité, ni par les dons, ni par le sacrifice, Je ne puis être vu sous une telle forme que celle où tu M'as contemplé." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 44 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଃପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन । ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप ॥ ११.५४ ॥ IAST transliteration bhaktyā tv ananyayā śakya aham ēvaṃvidhō ’rjuna | jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvēna pravēṣṭuṃ ca parantapa || 11.54 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭକ୍ତ୍ୟା ତ୍ଵନନ୍ୟୟା ଶକ୍ୟ ଅହମେବଂବିଧୋଽର୍ଜୁନ | ଜ୍ଞାତୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵେନ ପ୍ରବେଷ୍ଟୁଂ ଚ ପରନ୍ତପ || ୫୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But by undivided devotion alone, O Arjuna, can I be known and seen in true principles, and entered into, O scorcher of the foe!" Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ଶତ୍ରୁତପନ ଅର୍ଜୁନ (ପରନ୍ତପ)! କେବଳ ଏକମାତ୍ର ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି (ଏକାଗ୍ର ପ୍ରେମ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ମୋର ଏହି ରୂପକୁ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିବା, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିବା ଏବଂ ମୋଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକାକାର ହେବା ସମ୍ଭବ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais par une dévotion sans partage seule, ô Arjuna, Je puis être connu et vu dans Mes vrais principes, et pénétré, ô vainqueur des ennemis !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 55 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः । निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ॥ ११.५५ ॥ IAST transliteration matkarmakṛn matparamō madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ | nirvairaḥ sarvabhūtēṣu yaḥ sa mām ēti pāṇḍava || 11.55 || Sanskrit Verse in Odia Script ମତ୍କର୍ମକୃନ୍ମତ୍ପରମୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସଙ୍ଗବର୍ଜିତଃ | ନିର୍ଵୈରଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ୟଃ ସ ମାମେତି ପାଣ୍ଡବ || ୫୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who does My work, who makes Me his supreme goal, who is My devotee, free from attachment, and without enmity towards any creature, he comes to Me, O Pandava." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ! ଯେଉଁ ସାଧକ କେବଳ ମୋରି ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରେ, ଯିଏ ମୋତେ ହିଁ ନିଜ ଜୀବନର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାନେ (ମତ୍ପରମଃ), ଯିଏ ମୋର ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବୈରଭାବ ରହିତ (ନିର୍ଵୈରଃ), ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui accomplit Mon œuvre, qui fait de Moi son but suprême, qui είναι Mon dévot, libre de tout attachement, et sans inimitié envers aucune créature, celui-là vient à Moi, ô Pandava." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विश्वरूपदर्शनयोगो नाम एकादशोऽध्यायः ॥ Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 40 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तदस्ति पृथिव्याँ वा दिवि देवेषु वा पुनः । सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥ IAST transliteration na tad asti pr̥thivyāṃ vā divi dēvēṣu vā punaḥ | sattvaṃ prakr̥tijair muktaṃ yad ēbhiḥ syāt tribhir guṇaiḥ || 18.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତଦସ୍ତି ପୃଥିବ୍ୟାଁ ଵା ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଵା ପୁନଃ | ସତ୍ତଵଂ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ମୁକ୍ତଂ ୟଦେଭିଃ ସ୍ୟାତ୍ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣୈଃ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is no existence on earth, or again in heaven among the gods, which is free from these three modes born of Nature." Odia Translation "ଏହି ପୃଥିବୀରେ, କିମ୍ବା ଆକାଶ ବା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକର ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କୌଣସି ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ (ସତ୍ତ୍ଵମ୍) ନାହିଁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est aucune existence sur terre, ni non plus au ciel parmi les dieux, qui soit libre de ces trois modes nés de la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 41 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप । कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ १८.४१ ॥ IAST transliteration brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa | karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavair guṇaiḥ || 18.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିୟବିଶାଂ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚ ପରନ୍ତପ | କର୍ମାଣି ପ୍ରବିଭକ୍ତାନି ସ୍ଵଭାବପ୍ରଭବୈର୍ଗୁଣୈଃ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The duties of Brahmins, Kshatriyas, Vaishyas, and Shudras, O scorcher of the foe (Parantapa), are distributed according to the qualities born of their own nature (svabhava)." Odia Translation "ହେ ଶତ୍ରୁତପନ (ପରନ୍ତପ ଅର୍ଜୁନ)! ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଆନ୍ତରିକ ସ୍ଵଭାବରୁ ଜାତ ହୋଇଥିବା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଅନୁସାରେ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Les devoirs des Brahmanes, des Kshatriyas, des Vaishyas et des Shudras, ô vainqueur des ennemis (Parantapa), sont répartis selon les qualités nées de leur propre nature (svabhava)." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 42 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च । ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ १८.४२ ॥ IAST transliteration śamō damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam ēva ca | jñānaṃ vijñānam āstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam || 18.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶମୋ ଦମସ୍ତପଃ ଶୌଚଂ କ୍ଷାନ୍ତିରାର୍ଜବମେବ ଚ | ଜ୍ଞାନେ ବିଜ୍ଞାନମାସ୍ତିକ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମ ସ୍ଵଭାବଜମ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Calmness, self-control, austerity, purity, forgiveness, uprightness, knowledge, spiritual experience, and faith in the Divine—these are the natural duties of a Brahmin." Odia Translation "ମନର ସଂଯମ (ଶମଃ), ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ (ଦମଃ), ଧର୍ମ ପାଇଁ କଷ୍ଟ ସ୍ଵୀକାର କରିବା (ତପଃ), ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା, କ୍ଷମାଶୀଳତା, ସରଳତା, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆସ୍ତିକ୍ୟ ଭାବ—ଏହା ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le calme, la maîtrise de soi, l'austérité, la pureté, le pardon, la droiture, la connaissance, l'expérience spirituelle et la foi — tels sont les devoirs naturels d'un Brahmane." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 43 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् । दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ १८.४३ ॥ IAST transliteration śauryaṃ tējō dhṛtirdākṣyaṃ yuddhē cāpy apalāyanam | dānam īśvarabhāvaś ca kṣātraṃ karma svabhāvajam || 18.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୌର୍ଯ୍ୟଂ ତେଜୋ ଧୃତିର୍ଦାକ୍ଷ୍ୟଂ ୟୁଦ୍ଧେ ଚାପ୍ୟପଲାୟନମ୍ | ଦାନମୀଶ୍ଵରଭାବଶ୍ଚ କ୍ଷାତ୍ରଂ କର୍ମ ସ୍ଵଭାବଜମ୍ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Heroism, high spirit, fortitude, resourcefulness, courage in the battle and not fleeing from it, generosity, and lordly leadership—these are the natural duties of a Kshatriya." Odia Translation "ଶୌର୍ଯ୍ୟ (ବୀରତ୍ଵ), ଦିବ୍ୟ ତେଜ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଚତୁରତା (ଦାକ୍ଷ୍ୟମ୍), ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାୟନ ନ କରିବା, ଦାନଶୀଳତା ଏବଂ ପ୍ରଜା ପାଳନ କରିବାର ଶାସନ କ୍ଷମତା (ଇଶ୍ଵରଭାବଃ)—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ କ୍ଷତ୍ରିୟର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'héroïsme, la vigueur, la constance, l'habileté, le courage au combat et le fait de ne pas fuir, la générosité et l'aptitude au commandement — tels sont les devoirs naturels d'un Kshatriya." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 44 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् । परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ १८.४४ ॥ IAST transliteration kr̥ṣigōrakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam | paricaryātmakāṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam || 18.44 || Sanskrit Verse in Odia Script କୃଷିଗୌରକ୍ଷ୍ୟବାଣିଜ୍ୟଂ ବୈଶ୍ୟକର୍ମ ସ୍ଵଭାବଜମ୍ | ପରିଚର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକଂ କର୍ମ ଶୂଦ୍ରସ୍ୟାପି ସ୍ଵଭାବଜମ୍ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Agriculture, cattle-rearing, and trade are the natural duties of a Vaishya; and service to others is the natural duty of a Shudra." Odia Translation "କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ, ଗୋପାଳନ ତଥା ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବା ହେଉଛି ବୈଶ୍ୟର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ I ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ସେବା ଓ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା (ପରିଚର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକମ୍) ହେଉଛି ଶୂଦ୍ରର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'agriculture, l'élevage du bétail et le commerce sont les devoirs naturels d'un Vaishya ; et le service rendu aux autres est lo devoir naturel d'un Shudra." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 45 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः । स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ १८.४five ॥ IAST transliteration svē svē karmaṇy abhirataḥ saṃsiddhiṃ labhatē naraḥ | svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tac chr̥ṇu || 18.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ଵେ ସ୍ଵେ କର୍ମଣ୍ୟଭିରତଃ ସଂସିଦ୍ଧିଂ ଲଭତେ ନରଃ | ସ୍ଵକର୍ମନିରତଃ ସିଦ୍ଧିଂ ୟଥା ବିନ୍ଦତି ତଚ୍ଛୃଣୁ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Devoted each to his own natural duty, a man attains to the highest perfection. Hear now how he wins perfection by devotion to his own work." Odia Translation "ଆପଣା ଆପଣାର ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ନିରତ ରହି (ଅଭିରତଃ) ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ I ନିଜ କର୍ମରେ ନିବିଷ୍ଟ ରହି ସାଧକ କିପରି ସେହି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥାଏ, ସେହି ରହସ୍ୟ ଏବେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Consacré chacun à son devoir naturel, un homme atteint la plus haute perfection. Écoute maintenant comment il obtient la perfection par l'attachement à son propre travail." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 46 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् । स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ १८.४६ ॥ IAST transliteration yataḥ pravr̥ttir bhūtānāṃ yēna sarvam idaṃ tatam | svakarmaṇā tam abhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ || 18.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିର୍ଭୂତାନାଂ ୟେନ ସର୍ବମିଦଂ ତତମ୍ | ସ୍ଵକର୍ମଣା ତମଭ୍ୟର୍ଚ୍ୟ ସିଦ୍ଧିଂ ବିନ୍ଦତି ମାନବଃ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He from whom all existences go forth and by whom all this world is extended, by worshipping Him with his own natural work, man attains perfection." Odia Translation "ଯେଉଁ ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କଠାରୁ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି, ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣାର ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ଵାରା (ସ୍ଵକର୍ମଣା) ତାଙ୍କରି ଆରାଧନା ବା ପୂଜା କରି ପରମ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui d'où procèdent toutes les existences et par qui tout ce monde est déployé, en L'adorant par son propre travail naturel, l'homme atteint la perfection." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 47 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् । स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ १८.४७ ॥ IAST transliteration śrēyān svadharmō viguṇah paradharmāt svanuṣṭhitāt | svabhāvaniyataṃ karma kurvan nāpnōti kilbiṣam || 18.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟାନ୍ସ୍ଵଧର୍ମୋ ବିଗୁଣଃ ପରଧର୍ମାତ୍ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାତ୍ | ସ୍ଵଭାବନିୟତଂ କର୍ମ କୁର୍ବନ୍ନାପ୍ନୋତି କିଲ୍ବିଷମ୍ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better is one's own law of nature (svadharma), though imperfect, than an alien law well-performed. Performing action ordained by his own nature, a man incurs no sin." Odia Translation "ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ୟର ଧର୍ମ (ପରଧର୍ମ) ଅପେକ୍ଷା ଗୁଣରହିତ ବା ଦୋଷଯୁକ୍ତ ମନେହେଉଥିବା ଆପଣାର ସ୍ଵଧର୍ମ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I କାରଣ ନିଜର ସ୍ଵଭାବ ଦ୍ଵାରା ନିରୂପିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ (ସ୍ଵଭାବନିୟତମ୍) କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କଦାପି କୌଣସି ପାପଭାଗୀ (କିଲ୍ବିଷମ୍) ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mieux vaut sa propre loi de nature (svadharma), même imparfaite, qu'une loi étrangère bien accomplie. En accomplissant l'action prescrite par sa propre nature, un homme n'encourt aucun péché." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 48 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् । सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ १८.४८ ॥ IAST transliteration sahajaṃ karma kauntēya sadōṣam api na tyajēt | sarvārambhā hi dōṣēṇa dhūmēnāgnir ivāvṛtāḥ || 18.48 || Sanskrit Verse in Odia Script ସହଜଂ କର୍ମ କୌନ୍ତେୟ ସଦୋଷମପି ନ ତ୍ୟଜେତ୍ | ସର୍ବାରମ୍ଭା ହି ଦୋଷେଣ ଧୂମେନାଗ୍ନିରିବାବୃତାଃ || ୪୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The natural work, O son of Kunti, though accompanied by defect, ought not to be abandoned; for all undertakings are clouded by defects, as fire by smoke." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସ୍ଵଭାବରୁ ଜାତ ସହଜ କର୍ମ ଦୋଷଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମନେହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ କଦାପି ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ I କାରଣ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ସର୍ବଦା ଧୂଆଁ ଦ୍ଵାରା ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ସଂସାରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନା କିଛି ଦୋଷ ଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le travail naturel, ô fils de Kunti, même accompagné de défauts, ne doit pas être abandonné ; car toutes les entreprises sont obscurcies par des défauts, comme le feu par la fumée." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 49 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः । नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ १८.४९ ॥ IAST transliteration asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspr̥haḥ | naiṣkamyasiddhiṃ paramāṃ saṃnyāsēnādhigacchati || 18.49 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସକ୍ତବୁଦ୍ଧିଃ ସର୍ବତ୍ର ଜିତାତ୍ମା ବିଗତସ୍ପୃହଃ | ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟସିଦ୍ଧିଂ ପରମାଂ ସନ୍ନ୍ୟାସେନାଧିଗଚ୍ଛତି || ୪୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "An understanding unattached everywhere, a self conquered, from whom desire has fled, wins by renunciation (sannyasa) the supreme perfection of the actionless state (naishkarmya-siddhi)." Odia Translation "ସର୍ବତ୍ର ଆସକ୍ତିରହିତ ବୁଦ୍ଧି ବିଶିଷ୍ଟ, ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଥିବା (ଜିତାତ୍ମା) ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମନାରୁ ରହିତ ହୋଇଥିବା ସାଧକ, ସମର୍ପଣ ଭାବରୂପକ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ପରମ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି (କର୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Une intelligence détachée partout, un soi conquis, de qui le désir s'est enfui, obtient par lo renoncement (sannyasa) la perfection suprême de l'état d'inaction (naishkarmya-siddhi)." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 50 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे । समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ १८.५० ॥ IAST transliteration siddhiṃ prāptō yathā brahma tathāpnōti nibōdha mē | samāsēnaiva kauntēya niṣṭhā jñānasya yā parā || 18.50 || Sanskrit Verse in Odia Script ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ୟଥା ବ୍ରହ୍ମ ତଥାପ୍ନୋତି ନିବୋଧ ମେ | ସମାସେନୈବ କୌନ୍ତେୟ ନିଷ୍ଠା ଜ୍ଞାନସ୍ୟ ୟା ପରା || ୫୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Learn from Me in brief, O son of Kunti, how having attained to this perfection, he reaches also the Brahman, which is the supreme status of the Knowledge." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେହି ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସାଧକ ଜ୍ଞାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥିତି ସ୍ଵରୂପ ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ କିପରି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲାଭ କରିଥାଏ, ତାହା ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବୁଝିରଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Apprends de Moi en abrégé, ô fils de Kunti, comment ayant atteint cette perfection, il parvient aussi au Brahman, yang est l'état suprême de la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 51 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च । शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ १८.५१ ॥ IAST transliteration buddhyā viśuddhayā yuktō dhṛtyātmānaṃ niyamya ca | śabdādīn viṣayāṃs tyaktvā rāgadvēṣau vyudasya ca || 18.51 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ବିଶୁଦ୍ଧୟା ୟୁକ୍ତୋ ଧୃତ୍ୟାତ୍ମାନଂ ନିୟମ୍ୟ ଚ | ଶବ୍ଦାଦୀନ୍ଵିଷୟାଂସ୍ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ବ୍ୟୁଦସ୍ୟ ଚ || ୫୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Integrated with a pure understanding, controlling the self by a firm fortitude, turning away from sound and other objects of the senses, casting aside attraction and repulsion," Odia Translation "ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ଥିର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ମନକୁ ସଂଯମ କରି, ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ ଆଦି ବିଷୟଭୋଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ସାଂସାରିକ ରାଗ ଓ ଦ୍ଵେଷକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କରି," French Translation (Traduction en Français) "Intégré par une intelligence pure, contrôlant lo soi par une ferme constance, se détournant des sons et des autres objets des sens, rejetant l'attraction et la répulsion," Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 52 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः । ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १८.५२ ॥ IAST transliteration viviktasēvī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ | dhyānayōgaparō nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ || 18.52 || Sanskrit Verse in Odia Script ବିବିକ୍ତସେବୀ ଲଘ୍ଵାଶୀ ୟତବାକ୍କାୟମାନସଃ | ଧ୍ୟାନୟୋଗପରୋ ନିତ୍ୟଂ ବୈରାଗ୍ୟେ ସମୁପାଶ୍ରିତଃ || ୫୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—resorting to solitary places, eating lightly, with speech, body and mind controlled, constantly devoted to the Yoga of meditation, taking refuge in complete dispassion (vairagya)," Odia Translation "—ଏକାନ୍ତ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନ ସେବନ କରୁଥିବା (ବିବିକ୍ତସେବୀ), ମିତାହାରୀ ଲଘୁଭୋଜୀ, ନିଜର ବାଣୀ, ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସଂଯମ କରିଥିବା, ସର୍ବଦା ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ତତ୍ପର ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବୈରାଗ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସାଧକ," French Translation (Traduction en Français) "—recourant aux lieux solitaires, mangeant légèrement, ayant la parole, lo corps et lo mental maîtrisés, constamment adonné au Yoga de la méditation, cherchant refuge dans un total détachement," Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 53 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् । विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १८.५३ ॥ IAST transliteration ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krōdhaṃ parigraham | vimucya nirmamaḥ śāntō brahmabhūyāya kalpatē || 18.53 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଙ୍କାରଂ ବଲଂ ଦର୍ପଂ କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ପରିଗ୍ରହମ୍ | ବିମୁଚ୍ୟ ନିର୍ମମଃ ଶାନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂୟାୟ କଳ୍ପତେ || ୫୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—having cast aside egoism, power, pride, lust, wrath, and possessive gathering, free from the sense of 'mine' and tranquil, he is worthy of becoming the Brahman." Odia Translation "—ଅହଙ୍କାର, ଦାମ୍ଭିକ ବଳ, ଦର୍ପ, ସକାମ କାମନା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ସଞ୍ଚୟ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ (ପରିଗ୍ରହମ୍) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ମମତାଶୂନ୍ୟ ଓ ପରମ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସେହି ସାଧକ ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥ ବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—ayant abandonné l'égoïsme, la puissance, l'orgueil, la luxure, la colère et l'esprit de possession, libre du sens du 'mien' et tranquille, il est digne de devenir lo Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 44 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଃପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति । समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ १८.५४ ॥ IAST transliteration brahmabhūtaḥ prasannātmā na śōcati na kāṅkṣati | samaḥ sarvēṣu bhūtēṣu madbhaktiṃ labhatē parām || 18.54 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ନ ଶୋଚତି ନ କାଙ୍ଖ୍ଷତି | ସମଃ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ମଦ୍ଭକ୍ତିଂ ଲଭତେ ପରାମ୍ || ୫୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Reaching the Brahman-state, cheerful in the soul, he neither grieves nor desires; equal-minded to all existences, he attains to a supreme devotion (Para Bhakti) unto Me." Odia Translation "ସେହି ବ୍ରହ୍ମଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ମହାତ୍ମା (ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା) ସଂସାରରେ କାହାରି ପାଇଁ ଶୋକ କରେ ନାହିଁ କି କୌଣସି ବିଷୟର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରେ ନାହିଁ I ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଏକ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ସେ ମୋର ପରମା ଭକ୍ତି (ପରାମ୍ ମଦ୍ଭକ୍ତିମ୍) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parvenu à l'état de Brahman, l'âme joyeuse, il ne s'afflige ni ne désire ; égal envers toutes les existences, il atteint une dévotion suprême (Para Bhakti) envers Moi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 55 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः । ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ १८.५five ॥ IAST transliteration bhaktyā mām abhijānāti yāvān yaś cāsmi tattvataḥ | tatō māṃ tattvatō jñātvā viśatē tadanantaram || 18.55 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭକ୍ତିୟା ମାମଭିଜାନାତି ୟାବାନ୍ୟଶ୍ଚାସ୍ମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ | ତତୋ ମାଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ବିଶତେ ତଦନନ୍ତରମ୍ || ୫୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By devotion he comes to know Me, who and how much I am in true principles; then having known Me in true principles, he enters into Me immediately." Odia Translation "ସେହି ପରମା ଭକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ସେ ମୋର ବାସ୍ତବ ସ୍ଵରୂପ କଣ ଏବଂ ମୁଁ କିପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତାହା ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିପାରେ I ତା’ପରେ ମୋତେ ତତ୍ତ୍ଵତଃ (ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା) ଜାଣିସାରିବା ପରେ ସେ ସେହିକ୍ଷଣି ମୋର ପରମ ସ୍ଵରୂପରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକାକାର ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par la dévotion il apprend à Me connaître, qui et quel Je suis en Mes vrais principes ; puis M'ayant connu en Mes vrais principes, il pénètre en Moi immédiatement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 56 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वकर्माण्यापि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः । मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतम् पदमव्ययम् ॥ १८.५६ ॥ IAST transliteration sarvakarmāṇy api sadā kurvāṇō madvyapāśrayaḥ | matprasādād avāpnōti śāśvataṃ padam avyayam || 18.56 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବକର୍ମାଣ୍ୟପି ସଦା କୁର୍ଵାଣୋ ମଦ୍ଵ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ | ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦବାପ୍ନୋତି ଶାଶ୍ଵତମ୍ ପଦମବ୍ୟୟମ୍ || ୫୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Performing also all actions continually, taking refuge in Me, by My grace he attains to the eternal and imperishable status." Odia Translation "ମୋର ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସାଧକ (ମଦ୍ଵ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ), ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଦିବ୍ୟ କୃପା ବଳରୁ (ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍) ସେହି ସନାତନ ଅବ୍ୟୟ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Accomplissant aussi toutes les actions continuellement, cherchant refuge en Moi, par Ma grâce il atteint l'état éternel et impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 57 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः । बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ १८.५७ ॥ IAST transliteration cētasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥ | buddhiyōgam upāśritya maccittaḥ satataṃ bhava || 18.57 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚେତସା ସର୍ବକର୍ମାଣି ମୟି ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟ ମତ୍ପରଃ | ବୁଦ୍ଧିୟୋଗମୁପାଶ୍ରିତ୍ୟ ମଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସତତଂ ଭବ || ୫୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Mentally renouncing all actions in Me, making Me thy supreme goal, and resorting to the Yoga of the understanding (buddhi-yoga), be thou constantly fixed in heart on Me." Odia Translation "ତୁମେ ନିଜ ବିବେକୀ ଚିତ୍ତ ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, ମୋ-ପରାୟଣ (ମତ୍ପରଃ) ହୋଇ ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ସମତ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିରନ୍ତର ମୋଠାରେ ହିଁ ମନ ରଖି ମଚ୍ଚିତ୍ତ (ମଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସତତଂ ଭବ) ହୋଇ ରୁହ।" French Translation (Traduction en Français) "Renonçant mentalement à toutes les actions en Moi, faisant de Moi ton but suprême, et recourant au Yoga de l'intelligence (buddhi-yoga), aie le cœur constamment fixé sur Moi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 58 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि । अथ चेत्त्वमशङ्कारात्र श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ १८.५८ ॥ IAST transliteration maccittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāt tariṣyasi | atha cēt tvam ahaṅkārān na śrōṣyasi vinaṅkṣyasi || 18.58 || Sanskrit Verse in Odia Script ମଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସର୍ବଦୁର୍ଗାଣି ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ତରିଷ୍ୟସି | ଅଥ ଚେତ୍ତ୍ଵମହଙ୍କାରାନ୍ନ ଶ୍ରୋଷ୍ୟସି ବିନଙ୍କ୍ଷ୍ୟସି || ୫୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Fixing thy heart on Me, thou shalt cross over all difficult barriers by My grace; but if from egoism thou wilt not hear Me, thou shalt utterly perish." Odia Translation "ମୋଠାରେ ମନ ରଖିବା ଦ୍ଵାରା, ତୁମେ ମୋର ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ କୃପାରୁ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟ ଓ ଦୁର୍ଗମ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ (ସର୍ବଦୁର୍ଗାଣି) ସହଜରେ ପାର ହୋଇଯିବ; ମାତ୍ର ଯଦି ତୁମେ ଅହଙ୍କାର ହେତୁ ମୋର ଏହି ବାଣୀ ଶ୍ରବଣ ନ କରିବ, ତେବେ ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପତନ ବା ବିନାଶ ଘଟିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Fixant ton cœur sur Moi, tu franchiras tous les obstacles difficiles par Ma grâce ; mais si par égoïsme tu ne M'écoutes pas, tu périras complètement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 59 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे । मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ १८.५९ ॥ IAST transliteration yad ahaṅkāram āśritya na yōtsya iti manyasē | mithyaiṣa vyavasāyas tē prakr̥tis tvāṃ niyōkṣyati || 18.59 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦହଙ୍କାରମାଶ୍ରିତ୍ୟ ନ ୟୋତ୍ସ୍ୟ ଇତି ମନ୍ୟସେ | ମିଥ୍ୟୈଷ ବ୍ୟବସାୟସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵାଂ ନିୟୋକ୍ଷ୍ୟତି || ୫୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If, leaning upon egoism, thou thinkest: 'I will not fight', vain is this thy resolution; thy nature (prakriti) will compel thee to it." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ଅହଙ୍କାରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଛ ଯେ 'ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ', ତେବେ ତୁମର ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବା ସଙ୍କଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ଅଟେ; କାରଣ କ୍ଷତ୍ରିୟର କର୍ମପ୍ରବଣ ବାହ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ହିଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧ୍ୟ କରି ନିୟୋଜିତ କରାଇବ।" French Translation (Traduction en Français) "Si, t'appuyant sur l'égoïsme, tu penses: 'Je ne combattrai pas', vaine est ta résolution ; ta nature (prakriti) t'y contraindra." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 60 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा । कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि सः ॥ १८.६० ॥ IAST transliteration svabhāvajēna kauntēya nibaddhaḥ svēna karmaṇā | kartuṃ nēcchasi yan mōhāt kariṣyasy avaśō ’pi saḥ || 18.60 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ଵଭାବଜେନ କୌନ୍ତେୟ ନିବଦ୍ଧଃ ସ୍ଵେନ କର୍ମଣା | କର୍ତୁଂ ନେଚ୍ଛସି ୟନ୍ମୋହାତ୍କରିଷ୍ୟସ୍ୟବଶୋଽପି ସଃ || ୬୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Bound by thy own work born of thy nature, O son of Kunti, that which from delusion thou desirest not to do, thou shalt do helplessly even against thy current will." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ନିଜର ସ୍ଵଭାବରୁ ଜାତ ହୋଇଥିବା କ୍ଷାତ୍ର କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ, ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ତୁମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହଁ, ନିଜ ପ୍ରକୃତିର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ବିବଶ ଭାବେ (ଅବଶଃ) ତୁମକୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ହିଁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Lié par ton propre travail né de ta nature, ô fils de Kunti, ce que par égarement tu ne désires pas faire, tu lo feras impuissant, même contre ta volonté actuelle." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 61 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति । भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ १८.६१ ॥ IAST transliteration īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddēśē ’rjuna tiṣṭhati | bhrāmayans sarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || 18.61 || Sanskrit Verse in Odia Script ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ହୃଦ୍ଦେଶେଽର୍ଜୁନ ତିଷ୍ଠତି | ଭ୍ରାମୟନ୍ସର୍ବଭୂତାନି ୟନ୍ତ୍ରାରୂଢାନି ମାୟୟା || ୬୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Lord abideth in the heart of all existences, O Arjuna, turning all existences round as if mounted on a machine by His Maya." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ପରମେଶ୍ଵର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଦେଶରେ (ହୃଦ୍ଦେଶେ) ସ୍ଵାଭାବିକ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି I ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇଥିବା କାଠପୁତଳା ପରି, ସେ ନିଜର ମାୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଂସାର ଭ୍ରମଣ କରାଉଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Seigneur réside dans le cœur de toutes les existences, ô Arjuna, faisant tourner toutes les existences comme si elles étaient montées sur une machine par Sa Maya." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 62 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत । तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ १८.६२ ॥ IAST transliteration tam ēva śaraṇaṃ gaccha sarvabhāvēna bhārata | tatprasādāt parāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam || 18.62 || Sanskrit Verse in Odia Script ତମେବ ଶରଣଂ ଗଚ୍ଛ ସର୍ବଭାବେନ ଭାରତ | ତତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପରାଂ ଶାନ୍ତିଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ଶାଶ୍ଵତମ୍ || ୬୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In Him take refuge in every way of thy being, O Bharata; by His grace thou shalt attain to supreme peace and the eternal status." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ନିଜର ସମଗ୍ର ସ୍ଵଭାବ ଓ ଅନ୍ତଃକରଣ ଦ୍ଵାରା (ସର୍ବଭାବେନ) କେବଳ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୁଅ I ତାଙ୍କରି ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ ବଳରୁ ତୁମେ ପରମ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସନାତନ ଶାଶ୍ଵତ ପଦ ଲାଭ କରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "En Lui cherche refuge de tout ton être, ô Bharata ; par Sa grâce tu atteindras la paix suprême et l'état éternel." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 63 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରେଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया । विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १८.६३ ॥ IAST transliteration iti tē jñānam ākhyātaṃ guhyād guhyataraṃ mayā | vimṛśyaitad aśēṣēṇa yathēcchasi tathā kuru || 18.63 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇତି ତେ ଜ୍ଞାନମାଖ୍ୟାତଂ ଗୁହ୍ୟାଦ୍ଗୁହ୍ୟତରଂ ମୟା | ବିମୃଶ୍ୟୈତଦଶେଷେଣ ୟଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ || ୬୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus has wisdom more secret than all secrets been declared to thee by Me; reflect on it fully, and then act as thou listest." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ, ଗୋପନୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଅତି ଗୋପନୀୟ (ଗୁହ୍ୟାଦ୍ ଗୁହ୍ୟତରମ୍) ଏହି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ମୋ ଦ୍ଵାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା I ଏହା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର (ବିମୃଶ୍ୟ), ଏବଂ ତା’ପରେ ତୁମର ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ସେପରି କର।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi cette sagesse plus secrète que tous les secrets t'a été révélée par Moi ; réfléchis-y pleinement, puis agis comme tu le désires." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 64 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚଉଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः । इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ १८.६४ ॥ IAST transliteration sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śr̥ṇu mē paramaṃ vacaḥ | iṣṭō ’si mē dṛḍham iti tatō vakṣyāmi tē hitam || 18.64 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଗୁହ୍ୟତମଂ ଭୂୟଃ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ବଚଃ | ଇଷ୍ଟୋଽସି ମେ ଦୃଢମିତି ତତୋ ବକ୍ଷ୍ୟାମି ତେ ହିତମ୍ || ୬୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear yet again My supreme word, most secret of all; because thou art dearly loved by Me, therefore I will speak for thy good." Odia Translation "ସମସ୍ତ ଗୋପନୀୟ ତତ୍ତ୍ଵ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଗୋପନୀୟ (ସର୍ବଗୁହ୍ୟତମମ୍) ମୋର ସେହି ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଶ୍ରବଣ କର I ତୁମେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ସୁହୃତ୍ ଓ ଭକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମର ପରମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ (ତେ ହିତମ୍) ଏହି ରହସ୍ୟ କହୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Écoute encore Ma parole suprême, la plus secrète de toutes ; parce que tu es chèrement aimé de Moi, Je parlerai donc pour ton bien." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 65 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु । मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८.६five ॥ IAST transliteration manmanā bhava madbhaktō madyājī māṃ namaskuru | mām evaiṣyasi satyaṃ tē pratijānē priyō ’si mē || 18.65 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନ୍ମନା ଭବ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ମଦ୍ୟାଜୀ ମାଂ ନମସ୍କୁରୁ | ମାମେବୈଷ୍ୟସି ସତ୍ୟଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନେ ପ୍ରିୟୋଽସି ମେ || ୬୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Become My-minded, My devotee, My worshipper, bow down before Me; thou shalt come unto Me, truly do I promise unto thee, for thou art dear to Me." Odia Translation "ତୁମେ ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ କର (ମନ୍ମନା ଭବ), ମୋର ଭକ୍ତ ହୁଅ, ମୋର ଯଜ୍ଞ ଓ ସେବା ଆରାଧନା କର ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କର I ଏପରି କରିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟ।" French Translation (Traduction en Français) "Remplis ton esprit de Moi, sois Mon dévot, Mon adorateur, prosterne-toi devant Moi ; tu viendras à Moi, Je te le promets en vérité, car tu M'es cher." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 66 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛଅଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज । अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ १८.६६ ॥ IAST transliteration sarvadharmān parityajya mām ēkaṃ śaraṇaṃ vraja | ahaṃ tvā sarvapāpēbhyō mōkṣayiṣyāmi mā śucḥ || 18.66 || Sanskrit Verse in Odia Script सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज । अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ ୬୬ ॥ Sri Aurobindo's English Interpretation "Abandon all dharmas and take refuge in Me alone; I will deliver thee from all sin; grieve not." Odia Translation "ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଆଶ୍ରୟ ତଥା ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମର ଚିନ୍ତା ପରିତ୍ୟାଗ କରି (ସର୍ବଧର୍ମାନ୍ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ), ତୁମେ କେବଳ ଏକମାତ୍ର ମୋରି ଶରଣାଗତ ହୁଅ I ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଏବଂ ବନ୍ଧନରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି; ତୁମେ ଆଦୌ ଶୋକ କରନାହିଁ (ମା ଶୁଚଃ)।" French Translation (Traduction en Français) "Abandonne tous les dharmas et cherche refuge en Moi seul ; Je te délivrerai de tout péché ; ne t'afflige point." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 67 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन । न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ १८.६७ ॥ IAST transliteration idaṃ tē nātapaskāya nābhaktāya kadācana | na cāśuśrūṣavē vācyaṃ na ca māṃ yō ’bhyasūyati || 18.67 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଦଂ ତେ ନାତପସ୍କାୟ ନାଭକ୍ତାୟ କଦାଚନ | ନ ଚାଶୁଶ୍ରୂଷବେ ବାଚ୍ୟଂ ନ ଚ ମାଂ ୟୋଽଭ୍ୟସୂୟତି || ୬୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This is never to be spoken by thee to one who is without austerity, nor to one who is not a devotee, nor to one who desires not to hear, nor to one who cavils at Me." Odia Translation "ମୋ ଦ୍ଵାରା କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ପରମ ଗୋପନୀୟ ଜ୍ଞାନ ତୁମେ କଦାପି ତପସ୍ୟାହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିବ ନାହିଁ, ଭକ୍ତିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିବ ନାହିଁ, ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ରଖୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ମୋଠାରେ ଦୋଷଦର୍ଶନ କରି ମୋତେ ଦ୍ଵେଷ କରେ (ଅଭ୍ୟସୂୟତି), ତାକୁ ମଧ୍ୟ କଦାପି କହିବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceci ne doit jamais être répété par toi à celui qui est sans austérité, ni à celui qui n'est pas Mon dévot, ni à celui qui ne désire pas entendre, ni à celui qui Me dénigre." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 68 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति । भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ १८.६८ ॥ IAST transliteration ya imaṃ paramaṃ guhyāṃ madbhaktēṣv abhidhāsyati | bhaktiṃ mayi parāṃ kr̥tvā mām evaiṣyaty asaṃśayaḥ || 18.68 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟ ଇମଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ୟଂ ମଦ୍ଭକ୍ତେଷ୍ଵଭିଧାସ୍ୟତି | ଭକ୍ତିଂ ମୟି ପରାଂ କୃତ୍ଵା ମାମେବୈଷ୍ୟତ୍ୟସଂଶୟଃ || ୬୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who with supreme devotion to Me shall declare this supreme secret among My devotees, shall indubitably come unto Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ସାଧକ ମୋଠାରେ ପରମା ଭକ୍ତି ରଖି, ମୋର ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପରମ ରହସ୍ୟମୟ ଗୋପନୀୟ ବିଶ୍ଵଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର କରିବ (ଅଭିଧାସ୍ୟତି), ସେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui, avec une suprême dévotion envers Moi, transmettra ce secret suprême parmi Mes dévots, viendra indubitablement à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 69 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न च तस्मानमनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः । भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ १८.६९ ॥ IAST transliteration na ca tasmān manuṣyēṣu kaścin mē priyakṛttamaḥ | bhavitā na ca mē tasmād anyaḥ priyatarō bhuvi || 18.69 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚ ତସ୍ମାନ୍ମନୁଷ୍ୟେଷୁ କଶ୍ଚିନ୍ମେ ପ୍ରିୟକୃତ୍ତମଃ | ଭବିତା ନ ଚ ମେ ତସ୍ମାଦନ୍ୟଃ ପ୍ରିୟତରୋ ଭୁବି || ୬୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Nor is there any among men who does Me a more dear service than he, nor shall there be another dearer to Me than he on earth." Odia Translation "ଏହି ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ତା’ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭକ୍ତ (ପ୍ରିୟକୃତ୍ତମଃ) ଆଉ କେହି ନାହିଁ I ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ସାରା ପୃଥିବୀରେ (ଭୁବି) ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ମୋର ଅନ୍ୟ କୌଣସի ବ୍ୟକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Et il n'est aucun homme parmi les hommes qui Me rende un service plus cher que lui, et il n'y en aura pas d'autre sur terre qui Me soit plus cher que lui." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 70 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवाद्मावयोः । ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ १८.७० ॥ IAST transliteration adhyēṣyatē ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādam āvayōḥ | jñānayajñēna tēnaham iṣṭaḥ syām iti mē matiḥ || 18.70 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧ୍ୟେଷ୍ୟତେ ଚ ୟ ଇମଂ ଧର୍ମ୍ୟଂ ସଂବାଦମାବୟୋଃ | ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞେନ ତେନାହମିଷ୍ଟଃ ସ୍ୟାମିତି ମେ ମତିଃ || ୭୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who shall study this sacred dialogue of ours, by him I shall be worshipped with the sacrifice of Knowledge (Jnana-yajna); such is My judgment." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର ଧର୍ମାନୁକୁଳ କଥୋପକଥନ ବା ସଂବାଦ ଅଧ୍ୟୟନ ବା ପାଠ କରିବ, ସେ ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ମୋର ହିଁ ପୂଜା ଅରାଧନା କରିବ—ଏହା ହିଁ ମୋର ପରମ ମତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui étudiera ce dialogue sacré qui είναι le nôtre, par lui Je serai adoré par le sacrifice de la Connaissance (Jnana-yajna) ; tel est Mon jugement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 71 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः । सोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.७१ ॥ IAST transliteration śraddhāvān anasūyaś ca śr̥ṇuyād api yō naraḥ | sō ’pi muktaḥ śubhāl lōkān prāpnuyāt puṇyakarmaṇām || 18.71 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନନସୂୟଶ୍ଚ ଶୃଣୁୟାଦପି ୟୋ ନରଃ | ସୋଽପି ମୁକ୍ତଃ ଶୁଭାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁୟାତ୍ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣାମ୍ || ୭୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The man also who hears it with faith and without cavil, he too, liberated, shall attain to the auspicious worlds of the righteous." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷଦର୍ଶନରହିତ (ଅନସୂୟଃ) ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଏହି ଗୀତା ଶାସ୍ତ୍ର କେବଳ ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ କରିବ, ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସେହି ପବିତ୍ର ଶୁଭଲୋକସମୂହ (ଶୁଭାନ୍ ଲୋକାନ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "L'homme aussi qui l'écoute avec foi et sans dénigrement, lui aussi, libéré, atteindra les mondes heureux des hommes vertueux." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 72 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବାସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा । कच्चिदज्ञानसम्मोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ १८.७२ ॥ IAST transliteration kaccid ētac chrutaṃ pārtha tvayāikāgrēṇa cētasā | kaccid ajñānasammōhaḥ pranaṣṭas tē dhanañjaya || 18.72 || Sanskrit Verse in Odia Script କଚ୍ଚିଦେତଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ପାର୍ଥ ତ୍ଵୟୈକାଗ୍ରେଣ ଚେତସା | କଚ୍ଚିଦଜ୍ଞାନସମ୍ମୋହଃ ପ୍ରନଷ୍ଟସ୍ତେ ଧନଞ୍ଜୟ || ୭୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Has this been heard by thee, O Partha, with an undivided mind? Has the delusion of thy ignorance been destroyed, O Dhananjaya?" Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ବାଣୀ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶ୍ରବଣ କଲ କି? ଆଉ ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ତୁମ ମନରେ ଥିବା ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ସେହି ମୋହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ (ପ୍ରନଷ୍ଟଃ) ହୋଇଗଲା କି?" French Translation (Traduction en Français) "Ceci a-t-il été entendu par toi, ô Partha, d'un esprit attentif ? L'illusion de ton ignorance est-elle détruise, ô Dhananjaya ?" Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 73 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତେସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत । स्थितोऽस्मी गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ १८.७३ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — naṣṭō mōhaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādān mayācyuta | sthitō ’smī gatasandēhaḥ kariṣyē vacanaṃ tava || 18.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ନଷ୍ଟୋ ମୋହଃ ସ୍ମୃତିର୍ଲବ୍ଧା ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମୟାଚ୍ୟୁତ | ସ୍ଥିତୋଽସ୍ମି ଗତସନ୍ଦେହଃ କରିଷ୍ୟେ ବଚନଂ ତବ || ୭୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Destroyed is my delusion, and I have regained memory through Thy grace, O Infallible One (Achyuta)! I stand firm, with all doubts gone; I will act according to Thy word." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଆପଣଙ୍କ ପରମ ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ କୃପାରୁ (ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍) ମୋର ସମସ୍ତ ମୋହ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ମୁଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରୂପକ ସ୍ମୃତି ଫେରି ପାଇଛି I ମୋର ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି (ଗତସନ୍ଦେହଃ), ଏବେ ମୁଁ ସ୍ଥିର ରହି ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Détruite est mon illusion, et j'ai retrouvé la mémoire par Ta grâce, ô Infaillible ! Je me tiens ferme, tous les doutes évanouis ; j'agirai selon Ta parole." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 74 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚଉସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः । संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ १८.७४ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ity ahaṃ vāsudēvasya pārthasya ca mahātmanaḥ | saṃvādam imam aśrauṣam adbhutaṃ rōmaharṣaṇam || 18.74 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଇତ୍ୟହଂ ବାସୁଦେବସ୍ୟ ପାର୍ଥସ୍ୟ ଚ ମହାତ୍ମନଃ | ସଂବାଦମିମମଶ୍ରୌଷମଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍ || ୭୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Thus have I heard this wonderful and soul-thrilling dialogue of Vasudeva (Krishna) and the great-souled Partha (Arjuna)." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ଏହିପରି ଭାବରେ ମୁଁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବଂ ମହାତ୍ମା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଲୌକିକ ତଥା ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ (ରୋମହର୍ଷଣମ୍) ସଂବାଦ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରବଣ କଲି।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ainsi j'ai entendu ce dialogue merveilleux et palpitant de Vasudeva et de Partha, la grande âme." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 75 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् । योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ १८.७५ ॥ IAST transliteration vyāsaprasādāc chrutavān ētad guhyam ahaṃ param | yōgaṃ yōgēśvarāt kṛṣṇāt sākṣāt kathayataḥ svayam || 18.75 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ୟାସପ୍ରସାଦାଚ୍ଛ୍ରୁତବାନେତଦ୍ଗୁହ୍ୟମହଂ ପରମ୍ | ୟୋଗଂ ୟୋଗେଶ୍ଵରାତ୍କୃଷ୍ଣାତ୍ସାକ୍ଷାତ୍କଥୟତଃ ସ୍ଵୟମ୍ || ୭୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By the grace of Vyasa have I heard this supreme and secret Yoga, spoken directly by Krishna Himself, the Lord of Yoga." Odia Translation "ପରମ ମହର୍ଷି ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରସାଦ କୃପାରୁ (ବ୍ୟାସପ୍ରସାଦାତ୍) ହିଁ ମୁଁ ଏହି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଗୋପନୀୟ ଯୋଗ ଶାସ୍ତ୍ର, ସ୍ଵୟଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯୋଗେଶ୍ଵର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରବଣ କରିପାରିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Par la grâce de Vyasa j'ai entendu ce Yoga suprême et secret, révélé directement par Krishna Lui-même, le Seigneur du Yoga." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 76 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛଅସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् । केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ १८.७६ ॥ IAST transliteration rājan saṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādam imam adbhutam | kēśavārjunayōḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi ca muhur muhuḥ || 18.76 || Sanskrit Verse in Odia Script ରାଜନ୍ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ସଂବାଦମିମମଦ୍ଭୁତମ୍ | କେଶବାର୍ଜୁନୟୋଃ ପୁଣ୍ୟଂ ହୃଷ୍ୟାମି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ || ୭୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "O King, remembering again and again this wonderful and holy dialogue of Keshava and Arjuna, I rejoice over and over again." Odia Translation "ହେ ରାଜନ୍ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସଂବାଦକୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ମରଣ କରି କରି (ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ), ମୋର ଅନ୍ତଃକରଣ ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ (ହୃଷ୍ୟାମି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ) ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Ô Roi, en me rappelant encore et encore ce dialogue merveilleux et saint de Keshava et d'Arjuna, je me réjouis indéfiniment." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 77 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସତସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तच्च संसंस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः । विस्मयो मे महान् राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ १८.७७ ॥ IAST transliteration tac ca saṃsaṃsmṛtya rūpam atyadbhutaṃ harēḥ | vismayō mē mahān rājan hṛṣyāmi ca punaḥ punaḥ || 18.77 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଚ୍ଚ ସଂସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ରୂପମତ୍ୟଦ୍ଭୁତଂ ହରେଃ | ବିସ୍ମୟୋ ମେ ମହାନ ରାଜନ୍ହୃଷ୍ୟାମି ଚ ପୁଣଃ ପୁଣଃ || ୭୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And remembering again and again that most wonderful Form of Hari, great is my amazement, O King, and I rejoice over and over again." Odia Translation "ଏବଂ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବିଶ୍ଵରୂପକୁ ବାରମ୍ବାର ମନେ ପକାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ମନରେ ବିସ୍ମୟର ସୀମା ରହୁନାହିଁ ଏବଂ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ହର୍ଷିତ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Et en me rappelant encore et encore cette Forme tout à fait merveilleuse de Hari, grand est mon étonnement, ô Roi, et je me réjouis indéfiniment." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 78 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଠସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः । तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ १८.७८ ॥ IAST transliteration yatra yōgēśvaraḥ kṛṣṇō yatra parthō dhanurdharaḥ | tatra śrīr vijayō bhūtir dhruvā nītir matir mama || 18.78 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ର ଯୋଗେଶ୍ଵରଃ କୃଷ୍ଣୋ ଯତ୍ର ପାର୍ଥୋ ଧନୁର୍ଧରଃ | ତତ୍ର ଶ୍ରୀର୍ଵିଜୟୋ ଭୂତିର୍ଧ୍ରୁଵା ନୀତିର୍ମତିର୍ମମ || ୭୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Wherever is Krishna, the Lord of Yoga, and wherever is Partha, the archer, there are fortune, victory, prosperity and unswerving law; such is my faith." Odia Translation "ଯେଉଁଠାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯୋଗେଶ୍ଵର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଅର୍ଜୁନ (ପାର୍ଥୋ ଧନୁର୍ଧରଃ) ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ହିଁ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ଶ୍ରୀଃ), ବିଜୟ, ବିଭୂତି (ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ ଅଟଳ ନୀତି ସର୍ବଦା ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ—ଏହା ହିଁ ମୋର ପରମ ନିଶ୍ଚିତ ମତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Partout où se trouve Krishna, le Seigneur du Yoga, et partout où se trouve Partha, l'archer, là règnent la fortune, la victoire, la prospérité et la loi inébranlable ; tel est mon sentiment." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे मोक्षसंन्यासयोगो नाम अष्टादशोऽध्यायः ॥ ॥ श्रीमद्भगवद्गीता ସମାପ୍ତା ॥ Download this WEB PAGE in PDF format: "At times I sense there’s an extraordinary secret to discover, just there at my finger tips; I feel that I am going to catch the Thing, to know ... Sometimes, for a second, I see the Secret; there is an opening, and again it closes. Then once again it is unveiled for a second and I come to know a little more. Yesterday the Secret was there completely clear, wide open. But it’s not something that can be explained: words are silly, it must be experienced. Sri Aurobindo speaks of this Secret almost everywhere, especially in his Essays on the Gita. (A touch supreme surprised his hurrying heart, (Savitri-237), "A fire has come and touched men’s hearts and gone; A few have caught flame and risen to greater life." (Savitri-7)) He tells us that in the Gita itself one gets glimpses of this thing which is beyond the Impersonal, beyond even the Personal behind the Impersonal, beyond the Transcendent. Well, I saw this Secret – I saw that the Supreme only becomes perfect in terrestrial matter, on earth. ‘Becomes’ is just a way of speaking, of course, for everything already is, and the Supreme is what He is. But we live in time, in a successive unfoldment, and it would be absurd to say that at present Matter is the expression of a perfect Divine. I saw this Secret (which is getting more and more perceptible as the Supramental becomes clear), I saw it in the everyday, outer life, precisely in this very physical life which all spirituality rejects ... a kind of accuracy or exactitude right down to the atom. I am not saying that the ‘Divine’ becomes perfect in Matter – the Divine is already there – but that THE SUPREME becomes perfect in Matter." The Mother The Mother's Agenda-06.05.1960 "ବେଳେବେଳେ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ରହସ୍ୟ ଅଛି, କେବଳ ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟିପରେ ଅଛି; ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ମୁଁ ସେହି ବସ୍ତୁକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଜାଣିବା ପାଇଁ ... ବେଳେବେଳେ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୁଁ ଏ ରହସ୍ୟ ଦେଖେ; ସେଠାରେ ଏକ ଦ୍ବାର ଖୋଲିଯାଏ, ଏବଂ ପୁଣି ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ତା'ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଏ ଏବଂ ମୁଁ ଆଉ ଟିକିଏ ଅଧିକ ଏ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି| ଗତକାଲି ଏ ରହସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା ଏପରି କିଛି ନୁହେଁ ଯାହାକୁ ଶବ୍ଦଦ୍ବାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ: ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ମୂର୍ଖତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ| ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଏହି ରହସ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ସବୁଠି, ବିଶେଷ କରି 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । (ଏକ ପରମ ସ୍ପର୍ଶ ତାଙ୍କ ଚଂଚଳ ହୃଦୟକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ କରିଥିଲା, (ସାବିତ୍ରୀ-୨୩୭)) ସେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଗୀତାରେ ହିଁ ଏହି ଜିନିଷର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯାହା ନୈବ୍ୟକ୍ତିକ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ, ଏପରିକି ନୈବ୍ୟକ୍ତ ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ବାତୀତ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ। ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି - ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ ପରମାତ୍ମା କେବଳ ଜଡ ଜଗତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ପୃଥିବୀରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । 'ହେବା' କେବଳ କହିବାର ଏକ ଉପାୟ, ଅବଶ୍ୟ, କାରଣ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ଏବଂ ପରମ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ଯାହା ଅଟନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମେ ସମୟ କ୍ରମେ ବଞ୍ଚିଥାଉ, କ୍ରମାଗତ ପ୍ରସ୍ଫୁଟନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଏବଂ ଏହା କହିବା ଅଯଥା ହେବ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜଡ ପଦାର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି (ଯାହା ଅତିମାନସ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଅନୁଭବ ହେଉଛି), ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ, ବାହ୍ୟ ଜୀବନରେ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାରୀରିକ ଜୀବନରେ ଦେଖିଲି ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି ... ଏକ ପ୍ରକାର ସଠିକତା ବା ଏହି ସଠିକତା ପରମାଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ମୁଁ କହୁନାହିଁ ଯେ 'ଦିବ୍ୟ' ଜଡମଧ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ - ଈଶ୍ୱର ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି - ବରଂ ପରମାତ୍ମା ଜଡ ପଦାର୍ଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା-୦୬.୦୫.୧୯୬୦

"A power dwelt in her soul too great for earth, A bliss lived in her heart too large for heaven; Light too intense for thought and love too boundless For earth’s emotions lit her skies of mind And spread through her deep and happy seas of soul." Savitri - The Return to Earth ALL LIFE IS YOGA(sarva (ananta) jivanam nitya-yogamastu ) “One must accept infirmity and even accept looking like an imbecile, one must accept everything, and there is not one person in fifty millions who has the courage to do it (Sri Aurobindo told me I was the only one!…[laughing] It may be so!). Many have also gone off elsewhere, into other, more or less subtle worlds— you see, there are millions of ways to escape, but only one way to stay: that is to have courage and endurance, to accept all the appearances of infirmity, powerlessness, ignorance—the appearances of the very negation of truth. But if one does not accept that, nothing will ever change. As for those who want to go on being great, luminous, strong, powerful and so on and so forth, well, let them stay where they are, they cannot do anything for earth.” The Mother The Mother's Agenda-25.09.1965 The Mother's above Subconscient transformation experience hints that if one very rarest of the rare Soul has the Supreme force of Vijnana at his disposal, then he can adventure into the dark Inconscient and Subconscient Sheaths to face and confront all infirmity, powerlessness and negations and Divinise them. This immense transformative work by renouncing 'the glory and felicity,' (Savitri-136) appears outwardly as a vain and thankless job and to do such inner action, one must have the Spirit of long and hard Sacrifice. If one man becomes a channel of descent of the Supreme energy, then the whole of humanity will benefit by a leap in Consciousness. The Savitri book has a message to the aimless and issueless circling human race to be conscious of the issue and aim of Savitri within , who must accumulate Soul Force in each birth, by concentration on the single issue, “This was the day when Satyavan must die.” (Savitri-10) This dark foreknowledge of 'the soul of the world' (Savitri-666) helped her Soul to a new attempt to confront and wrestle endlessly with Death, Fate, the riddle of human birth and the shadow of negative energies until the last breath, and to trace a path to divinise the clay and 'Plants heaven’s delight in the heart’s passionate mire.' (Savitri-354) Her universalised Consciousness accepts 'No victory...of Death or Fate' (Savitri-354) and she drives all the Souls to a new attempt to confront Death. Her Soul’s issue is to change the human destiny through Yogic discipline, initially by the movement of ascending and descending Consciousness and finally to reach an apex Consciousness of world destiny where all is won or transformed by the dynamization of Static Witness Supreme Self, Para-prakriti, or all is lost or all the past 'Must now be left behind' (Savitri-307) for man by non-dynamization of Static Witness Supreme Self, Paramatma . Aspiring to the highest is divided into two parts. One is static union with the Supreme Self and the other is dynamic union with the Supreme Self. The problem of existence cannot be resolved with union with static Supreme Self and all problems of existence can be resolved by dynamic union with the Supreme Self. She insists on dynamising the apex Bliss Consciousness in all the ten planes or worlds, including this external world. Integral Yoga proposes a Sadhak to become a newborn child with an empty mind, pure vital and plastic body. His most difficult task is the extreme accumulation of the ‘Spirit’s bare and absolute potencies’ (Savitri-57) which can travel back to consume 'the limiting figures of the past' (Savitri-81) births by 'Lighting a pathway through strange symbol dreams.' (Savitri-9) He becomes mightier than all the forces of the material and vital world and wrestles with Matter to meet and confront victoriously dark Subconscient forces of naked Hell, compel active dynamic unification of cosmic Nature and tearing of desire from its bleeding Inconscient root is identified as ‘last and mightiest transformation’ (Savitri-318) which culminates in Divinisation of mundane surface Nature. Then he emerges as Universalised individual Soul Centre with a liberated immobile Soul and transformed mobile Nature. "Whoever is too great must lonely live. Adored he walks in mighty solitude; Vain is his labour to create his kind, His only comrade is the Strength within." Savitri-368 " He shall know what mortal mind barely durst think, He shall do what the heart of the mortal could not dare." Savitri-344 "The great are strongest when they stand alone." Savitri-460 When a prepared Soul takes birth on earth, it becomes difficult for him to find equal Souls who can commune with eternal essence and eternally unite with fourfold Divine union or as the Mother confirms, "Only, the whole thing is that the time must have come, there must be only That left – all the rest spoils, whatever it is, even the highest, purest, noblest, most beautiful and marvelous things: all that spoils. Only That. ” (The Mother's Agenda/ March 26, 1966) Till the arrival of the 'predestined face' without, he must live alone with his Psychic Being within and must be isolated as much as possible from existing inferior human existence dominated by three Gunas . Or he 'will be identified with the Divine and with others only through the divine consciousness and not through the mental nature.' (CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-211) The desperate effort made to create, nurture and build an equal Soul or Spiritual Successor, lokasangraha, is identified here as a waste of time and vain effort. Because the present Soul incarnation is 'made ready through a thousand years' (Savitri-398) of past birth preparation. Before arriving at any higher Universal life, time and space must be utilised exclusively to the preliminary work of 'psychicisation and spiritualisation of the being and nature...' (CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-290) through renunciation, concentration, consecration, purification, liberation and perfection of intelligence and will (buddhi yoga ). Savitri further proposes a Sadhak to accept the Psychic Being or the Soul within the heart centre as the one and only best friend, guide and fosterer of All Life, and Universalise and Supramentalise it as a later state of perfection. Savitri is a representative symbol of Incarnation and a few Instruments and Emanations, always extending subtle physical presence very close to the earth’s atmosphere, ready to waste all Infinity of time, with the single mission of divinising life. The above verse recognises them as '‘the sun-eyed children of a marvellous dawn" (Savitri-343) or 'Omnipotent's flaming pioneers.' (Savitri-343) However small the number, they may be; they must not squander time and energy to 'widely spread the mission' (CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-290) but rather devote time to Psychicise and Spiritualise being and nature. Thus, they accumulate and universalise Spiritual energy and canalise this invisible Universal and Transcendent Force to earth and men. They learn the lesson to depend on descending overhead Spiritual energy rather than on collective force. The Mother defined her universal world action in the following terms: “In the night, I am always given a state of human consciousness to put right, one after another—there are millions of them. And there are always all the images and events that illustrate that particular state of consciousness. At times, it is very hard going: I wake up tired, as after a long period of work.” The Mother The Mother’s Agenda-5/p-170-71 “All the mornings are difficult...for instance, all the vibrations from sick people, all those problems of life come from everywhere. And for those three hours, there is tension, struggle, acute seeking for what should be done or for the attitude to be taken...It is that time I have tested the power of mantra. ..I repeat my mantra automatically, without stopping; and every time the difficulty increases, a kind of Power comes into those words and acts on Matter...It saves the situation at critical moments...it restores order.” The Mother The Mother’s Agenda-5/p-225 This work of harmonising the world discord on a large scale is restated in the Mother’s language, “That union between the two, between the subtle physical and the material physical, is taking place all the time—day and night...there is an attempt to substitute one for the other.” The Mother The Mother’s Agenda-11/p-151 “A million wounds gape in his (Avatar’s ) secret heart... The sorrow of all living things shall come And knock at his (Avatar’s ) doors and live within his house;” Savitri-446 "For about sixty years I have been constantly looking after people who are said to be "dying" – constantly." The Mother The Mother's Agenda-April 28, 1965 (Savitri said) "Are there not still a million fights to wage?" Savitri-687 This large-scale subtle-physical world action executed by an Avatar (a special manifestation of the Supreme Lord, Parameswara ) can be repeated on a relatively small scale by Her instruments and Emanations (one centre of the multiple Divine or creation of universal Mother or all the manifestations of Vibhutis are an infinitesimal portion of His Existence. (The Gita-10.41)) by accepting life as a field of constant enlargement and growing Spiritual Influence through overhead descent of Divine Will, Wisdom and Love. "Only a slow advance the earth can bear.” (Savitri-244) "The surface men scan, the depths refuse their search:” (Savitri-657) In the long run, humanity will be prepared to enter inner life and divinise themselves by going beyond the slavery of lower Nature and learning the lesson of ceaseless sacrificial Divine Action and Wisdom. All the Divine opulence will be given to them by opening themselves towards the Supreme Self and dynamisation of Sachchidananda Consciousness in external life and action. OM TAT SAT DOWNLOAD THIS WEBPAGE IN PDF FORMAT: DOWNLOAD THE ODIA WEBPAGE IN PDF FORMAT: ABOUT SRI MATRINIKETAN ASHRAM “Earthly realisations easily take on a great importance in our eyes, for they are proportionate to our external being with this limited form which makes us men. But what is an earthly realisation beside Thee, before Thee? However perfect, complete, divine it may be, it is nothing but an indiscernible moment in Thy eternity ; and the results obtained by it, however powerful and marvellous they may be, are nothing but an imperceptible atom in the infinite march to Thee. This is what Thy workers must never forget , otherwise they will become unfit to serve Thee.” The Mother Prayers And Meditations-July-17/1914 READ MORE >> SRI MATRI DHYANA MANDIR "All must be done for the Divine; all must be directed towards the Divine. Nothing must be attempted for ourselves as a separate existence; nothing done for others, whether neighbours, friends, family, country or mankind or other creatures merely because they are connected with our personal life and thought and sentiment or because the ego takes a preferential interest in their welfare. In this way of doing and seeing all works and all life become only a daily dynamic worship and service of the Divine in the unbounded temple of his own vast cosmic existence. Life becomes more and more the sacrifice of the eternal in the individual constantly self-offered to the eternal Transcendence." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-113 READ MORE >> TATTVAMASI “Then there were the few —the rare individuals— who are ready to make the necessary effort to prepare themselves for the transformation and to attract the new forces , try to adapt matter, seek the means of expression and so forth. Those are ready for Sri Aurobindo’s Yoga . They are very few . There are even those who have the sense of sacrifice and are ready have a hard and difficult life, as long as it leads them or helps them towards this future transformation. But they should not, they should in no way try to influence others and make them share their own effort : that would be quite unjust – not only unjust, but extremely clumsy because it would alter the universal – or at least terrestrial – rhythm and movement, and instead of helping, it would cause conflicts and result in chaos.” The Mother The Mother's Agenda/27th November, 1965 READ MORE >> “If by solitude you mean not seeing people any more than is indispensable and not speaking with them unless it is absolutely necessary, then we are agreed .” The Mother TMCW-17/More answers from the Mother/p-100 “Moreover, he who wants to do “ intensive sadhana ” must be able to isolate himself from his surroundings and, if necessary, to sit in deep meditation even on a battlefield in the midst of the roaring guns.” The Mother TMCW-14/Words of the Mother-II/p-47, Our Mantra of collective Divine living is "Accept everything, but cling to nothing."¹ For that is a necessary condition of harmonising and organising the Subconscient of the whole earth² with the recognition of the fact that 'For in everything he seeks truth, in everything right, in everything height and freedom'² ⁰ and 'in the unseen providence of things our greatest difficulties are our best opportunities.'¹⁴ Its inspiring Psychic and Spiritual motive is 'To arrive by the shortest way at the largest development'¹³ and this 'perfect assurance of a rapid progress'¹ ⁵ is ensured by complete possession of equality, samata ; for perfect equality gives the fitness²³ to pursue the Yoga of Self-perfection. Its mission is primarily the invisible inner action of movement of Psychic and Spiritual Consciousness , of which this Ashram, website and Sri Matri Dhyana Mandir are secondary outer manifestations of Karma, Jnana and Bhakti Yoga respectively . By this exercise, we partly fulfill the instruction issued in Sri Aurobindo’s principal Teachings, The Synthesis of Yoga, that a Sadhaka of integral Yoga must be accountable ³ for his Sadhana to the Self, the World and the Divine. He must have an account of Karma Yoga through the manifestation of nine inner kingdoms and one outer kingdom, an account of Jnana Yoga through the manifestation of mundane and Supreme Wisdom; 'for while it embraces the knowledge received from the past, it seeks to organise it anew for the present and the future,'¹ ⁹ an account of Bhakti Yoga through the manifestation of Divine Love, Beauty, and Delight, and an account of the Yoga of Self-perfection through the transformation of Nature. He must have a full account⁴ of the inner and outer evolution of Earth's Spiritual history , its rise and fall of Consciousness and all the 'limited revelations of modern knowledge and seeking.'⁴ Savitri book defines the life of an ordinary Soul as 'A swimmer lost between two leaping seas'¹⁶ of Light and life of a Spiritualised and Supramentalised Psychic Soul as 'Our life is entrenched between two rivers of Light,'¹⁷ or ''Heaven’s leaning down to embrace from all sides earth.'¹⁸ Those who are beneficiaries of a brief touch of Supramental Energy, now active on earth's atmosphere, can act, think and love far beyond the limitations of the human mind and in this new manifestation, they will feel a considerable difference in earth's atmosphere in the sense that a Nameless Force is felt all around, permeating, warming and fulfilling the body, life and mind. This is a life filled with another fresh Energy whose inrush is felt from within, above, around and below the feet. Savitri book confirms that this experience of "body quivered with eternity’s touch," (Savitri-671) is possible: “Even when we fail to look into our souls" (Savitri-46) and "Even in our sceptic mind of ignorance." (Savitri-170) The quality of an individual and an institution is measured by the degree of Truth, Purity and Knowledge they have worked out from a Transcendent Source. An individual (or an institution) is weighed by the accumulation of the quantum of overhead Divine Will, Divine Wisdom and Divine Love, that has descended to his purified vessel and that he will carry as accumulated Soul Force in successive births. The most conscious individual personalit y prepares himself to become a channel through which an incalculable amount of Divine Force, Love, Delight, Wisdom and Beauty rushes into the earth’s atmosphere. Thus, his Divine action is related to the enrichment and doing good of all creatures, sarvabhuta hiteratah, ¹² harmonisation of world problems and upliftment of the earth's obscure Fate. His Divine Wisdom is 'A lightning from the heights that think and plan,'⁵ 'Saw the unseen and thought the unthinkable, Opened the enormous doors of the unknown,'⁶ 'The Eternal’s truth shall mould his thoughts and acts, The Eternal’s truth shall be his light and guide.'⁷ His all-embracing, intimate universal Divine Love 'comes sea-like down to fill the image of our transience,'⁸ 'stilled all weeping with its hand of joy,'⁹ 'led things evil towards their secret good,'⁹ 'turned racked falsehood into happy truth,'⁹ and 'A constant touch of sweetness linked all hearts.'⁹ The business of night and death fails when a Lover 'Gathers the whole world into his single breast.' ² ¹ His transcendent Divine Love is a stranger to all human relations¹⁰ and this Divine Love labours in the depths of dark Inconscient and exults on the heights of Sachchidananda plane and shall remake¹¹ and rebuild this naked hardest material world. His Inconscient Self Divine Love, can awaken the greatest Divine energy, which is identified as 'A bliss is born that can remake our life.' ²² Thus, the task of the nameless integral Sadhak is partly foreseen and executed in this birth in secrecy and silence. OM TAT SAT References: 1: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-718, 2: The Mother's Agenda-26.07.1960, 3: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-631, 4: CWSA-19/Essays on the Gita/p-10, 5: Savitri-336, 6: Savitri-359, 7: Savitri-707, 8: Savitri-171, 9: Savitri-291, 10: Savitri-657, 11: Savitri-592,12: The Gita-5.25, 12.4, 13: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-613, 14: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-11, 15: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-724, 16: Savitri-700, 17: Savitri-531. 18: Savitri-716, 19: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-56, 20: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-443, 21: Savitri-632-633, 22: Savitri-397-398, 23: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-702, )

EDUCATION IN BRIEF All Life is Education (ସମଗ୍ର ଅନନ୍ତ ଜୀବନ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ) “To love to learn is the most precious gift that one can give to a child: to love to learn always and everywhere, so that all circumstances, all happenings in life may be constantly renewed opportunities for learning more and always more.” The Mother TMCW-12/On Education/p-25 “In all the sections, Primary, Secondary and Higher Course, the children will follow yogic methods in their education and prepare and try to bring down new knowledge. So all the students can be said to be doing Yoga.” The Mother TMCW-12/On Education/p-179 The theory of complete Education pursued through all life or long succession of rebirths can be realised through the Synthesis of Education which has four strong pillars or four legitimate motives of development of educational capacity in all Time, that of firstly a period of education and preparation that will make us able to satisfy the basic needs and requirement of life and a concentration of Surface Education to develop separative individuality and in it the unity of all aspect of life is lost on the surface; here body, life and mind are divided from each other through ignorance but can be illumined and made aware of themselves; secondly a period of normal living to satisfy the human desires and interests under the moderating rule of ethical and intellectual part in us, to educate all our human capacities of force and knowledge and enjoyment so that we may turn them upon the world with more and more mastery and force, a concentration of Potential Education ; thirdly a period of inward turn of the mind and Spiritual preparation, a concentration of Subjective Education and lastly, the Spiritual entity within us must develop its own integral perfection which is a period of complete fulfilment of Truth living, fulfilling and perfecting the objective living by transforming and Divinising it, a concentration of Comprehensive Education. This educational Synthesis also arrives at the reconciling equation between the Matter and the Spirit where - (1) the existing human mind and intellect are considered as its nodus and subjective turn of phenomenal education; (2) the knowledge on the cosmic and terrestrial surface world which is the field and circumstance of Physical, Vital and Mental education; (3) the knowledge on the Supraterrestrial or other worldly or occult plane which is a condition and connecting hidden link and which forms the basis of intermediate Subliminal, Psychic and Spiritual Education and not to have the experience of these great regions of the Selves, not to know and manifest their law in ourselves ‘is to fall short of the height and fullness of our being;’¹ (4) the knowledge and integration of the Supracosmic Reality is the highest reach of Integral Education which is the almighty source, support and ‘highest remote origin of our existence.’² The Synthesis of Education can be satisfying which ends in its aim of uniting the imperfect Matter and the perfect Spirit in a liberated, ecstatic and fulfilled human existence. In the past, the theory of complete education through the Synthesis of Education was attempted with little success due to the exaggeration or exclusive importance on either of the four or in most cases the first two Schools of thought. If we are satisfied with the first two educational movements, then the ‘synthesis is unnecessary and a waste of time.’³⁴ If our aim is integral Perfection, then the synthesis becomes necessary by tracing and practising the sevenfold hierarchy of concentration, which is identified as the Central Truth of Integral Education. In the recent development of Integral Education, all four stairs of human development have been fully recognised as the knowledge within the power and capacity of humanity and attempted within the framework of its existing infrastructure. The perfect learning of the secret of existence through material Science, Arts and Literature is to be rightly related with the limited superficial enjoyment of existence, material success and satisfaction of human desire. This objective entry into the opulence of existence must take a subjective turn and search for an unlimited sources of beyond sense enjoyments and this seeking towards the Knowledge of the One and finally discovery of the Knowledge of the One is to be rightly related with the knowledge of the Many and movement towards the source, the Supracosmic existence, from which the unending riches of the Spirit will pour down on the Matter to bring completeness of Integral Education. So, we can define Education in its totality beginning with the surface mental, surface vital and surface physical education which builds a strong material foundation. Behind it, there is a large ocean of subtle mental, subtle vital and subtle physical Education extending over All Life. At its core, there is a true mental, true vital and true physical being. Mental education liberates the intellect from ‘all twilight thought;’²⁰ vital education draws the sense to ‘pure celestial joy’²¹ and physical education makes ‘body’s joy as vivid as the soul’s.’²² In this Subliminal Self one experiences ‘The blissful sweetness of the intangible’s touch.'³² In subtle physical education one ‘laughs in sweet and sunlit groves’⁵ and there ‘response to Truth is swift and sure.’⁶ In subtle vital education, ‘The world’s senseless beauty mirrors God’s delight’⁷ and ‘Always a heaven-truth broods in life’s deeps.’⁷ In subtle mental education, Thought is ‘leaned on a Vision beyond thought’⁸ and there ‘beauty and mightiness walk hand in hand.’⁹ Then, behind it there are still greater planes of Psychic, Spiritual, Universal and Supramental worlds. Psychic education is ‘Much sweeter… than any rapture known’²³ and its ‘momentary and escaping thrill’²³ cannot be recompensed by ‘Earth or all-conquering heaven.’²³ Spiritual education gives the sense of impersonal Love, Peace, Silence, infinite Existence, infinite Consciousness and ‘The Bliss that none can ever hope to taste.’²⁴ Universal Education is ‘A constant touch of sweetness that linked all hearts’¹⁵ and “Thrilled with the hidden Transcendent’s joy and peace.’¹⁶ Supramental education turns ‘to the best the worst,’²⁵ heals ‘the bitter cruelties of earth’²⁵ and ‘A joy exceeding earth’s and heaven’s poured down.’²⁵ This Supramental 'Divine Love descends first as something transcendent and universal and out of that transcendence and universality it applies itself to persons according to the Divine Truth and Will, creating a vaster, greater, purer personal love than any the human mind or heart can now imagine. '²⁹ The dynamisation of Supramental energy can lead towards entry into the dark Subconscient sheath and discovery of the Subconscient Self, which is identified as another important achievement ‘whose priceless value could have saved the world’³ and all error and pain ‘became a quivering ecstasy.’¹⁷ Then subsequently entry into Inconscient sheath and discovery of the Inconscient Self is identified as one of the last and most profound Spiritual experiences, ‘the grand solution’⁴ in which the height of mortal effort end and in that darkest world ‘A bliss is born that can remake our life .'¹⁸ All these worlds and planes have their influence on our earthly substance and can mould the earthly living into a Divine living of unaging youth and Divine perfection. Our objective is to establish an equal fourfold concentration of Education or to explore all the planes of Consciousness and call down their full manifestation in our surface material life. We will realise that the Spirit is not only the cause, supporting power and the indwelling principle of the Matter but also its material and sole material. In this context, the present approach of surface phenomenal Education, divided and deviated from the Source with its unequal concentration, can be considered as the right beginning. This surface education is identified as the Universal Mother’s ‘most outward executive aspect’¹⁰ and as ‘God fulfilled in outwardness.'¹¹ OM TAT SAT The References are available in the Manuscript "The Synthesis of Education" (page-24-25) Download this WEB PAGE as PDF file: Download the ODIA WEB PAGE as PDF file: EDUCATION IN DETAIL SECTION FRANÇAISE “…but those who want to read me, well, let them learn French, it won’t do them any harm!... French gives a precision to thought like no other language... Because it is something else altogether. Untranslatable, not the same mentality! Like French humor and English humor- they are far, far apart…so far apart that they’re usually impervious to each other!” The Mother The Mother's Agenda-15.09.1962 “In our school I have put French as the medium of instruction. One of the reasons is that French is the cultural language of the world . The children can learn the Indian languages at a later stage. If more stress is laid upon Indian languages at present, then the natural tendency of the Indian mind will be to fall back upon the ancient literature, culture and religion. You know very well that we realise the value of ancient Indian things, but we are here to create something new, to bring down something that will be quite fresh for the earth. In this endeavour, if your mind is tied down to the ancient things, then it will refuse to go forward. The study of the past has its place, but it must not hamper the work for the future.” The Mother TMCW-12/On Education-216 The Mother’s Agenda-3/347 This web page is exclusively meant for learning French. "A captive Life wedded her conqueror." Savitri-125 «Une vie captive épousa son vainqueur. » Savitri-125 "ଏକ ଏକାନ୍ତ ବନ୍ଦୀ ଜୀବନ ତାଙ୍କ ବିଜେତା ଭଗବାନ୍-ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲା।" ସାବିତ୍ରୀ-୧୨୫ (ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦି ଜଣେ ଏକୁଟିଆ ଏକାନ୍ତ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ ତେବେ ତାହାର ଭଗବାନ୍-ଙ୍କ ସହ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ| ) READ MORE >> ODIA SECTION "ସୁଖ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା, (ଏବଂ) ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭଗବତ୍ ସତ୍ତାଙ୍କୁ (ବା ଦିବ୍ୟ ଚେତନାକୁ) ଉପଲବ୍ଧି କରିବା।" ଶ୍ରୀମାଆ ଦି ମଦର୍ସ କଲେକ୍ଟେଡ୍ ୱର୍କସ - ୧୪ / ପୃଷ୍ଠା-୭ (ନାରଦ କହିଛନ୍ତି ) “ଜଣେ ଯଦି ଅତ୍ୟଧିକ ଆତ୍ମିକ ସୁଖ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ ତେବେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ତା ଜୀବନରେ ଶୋଇ ପଡ଼ିପାରେ; ଏହି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଶକ୍ତି ଭାବରେ ମଣିଷର ଅଚେତନ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରେ ଓ କବଳାକୃତ କରେ, ଯଦି ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଏକ ଅତିମାନସ ଜଗତରେ ଚିରକାଳ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ଚେତନା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନ ଜାଗ୍ରତ ଜୀବନ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ତେବେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଶୋଇ ପଡ଼ିବାକୁ ସେ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ପାରନ୍ତି। “ ସାବିତ୍ରୀ-୪୨୦ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସତ୍ୟ ହେଉଛି ସଂଯମ । ଯେଉଁ କର୍ମ ଓ ଚିନ୍ତନ ମଣିଷକୁ ପ୍ରକୃତିର ଦାସ କରି ରଖେ ତାକୁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାକୁ ସଂଯମ କୁହାଯାଏ । ଏହି ସଂଯମ ଆଚରଣ ଦ୍ବାରା ଜଣେ ପଶୁରୁ ମଣିଷ ହୁଏ ଏବଂ କଠୋର ଆତ୍ମ ସଂଯମ ଆଚରଣ ଦ୍ବାରା ଜଣେ ମଣିଷ ରୁପାନ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ବାରା ଦେବତାରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷାର ମହାମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି "ସମଗ୍ର ଅନନ୍ତ ଜୀବନ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ।" ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ ହେଉଛି ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣତା| ଏହି ସାମଗ୍ରିକ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହେଉଛି ଜୀବନର ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଚେତନାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଆତ୍ମାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା| ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରେରଣା ଦାୟକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ସବୁଠାରୁ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ବିକାଶ| ଶ୍ରୀ ମା’ଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟାଳୟ PHOTO GALLERY “Virgin who comest perfected by joy,” Savitri-424 “ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ମନ, ପ୍ରାଣ ଓ ଶରୀରକୁ ପବିତ୍ର ଓ ଅଛୁଆଁ କରି ରଖନ୍ତି ସେମାନେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି|” ସାବିତ୍ରୀ-୪୨୪ "Even as her body, such is she within." Savitri-422 “ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ଯେପରି ପବିତ୍ର ତାଙ୍କ ଶରୀର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ପବିତ୍ର|“ ସାବିତ୍ରୀ-୪୨୨ " Heaven’s joys might have been earth’s if earth were pure.” Savitri-123 “ସ୍ଵର୍ଗର ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ପୃଥିବୀରେ ଚିର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତା ଯଦି ପୃଥିବୀ ସ୍ଵର୍ଗ ପରି ପବିତ୍ର ହୋଇପାରନ୍ତା|” ସାବିତ୍ରୀ-୧୨୩ “Forbidding to him rest and earthly ease, Till he has found himself he cannot pause.” Savitri-339 “ ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତାର ସନ୍ଧାନୀ ଅଭୀପ୍ସୁଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବିଶ୍ରାମ ଏବଂ ପାର୍ଥିବ ସୁଖ ନିଷିଦ୍ଧ।” ସାବିତ୍ରୀ-୩୩୯ "ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସାଧକଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଯଶ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ପରିତେଜ୍ୟ" ସାବିତ୍ରୀ-୧୩୬ “କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କର ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷିତ ଯେଉଁମାନେ ହୃଦୟରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।” ସାବିତ୍ରୀ-୨୧୧ “The soul that can live alone with itself meets God;” Savitri-460 “ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ଆତ୍ମା ନିଜସହିତ ଏକୁଟିଆ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ତା ଙ୍କ ର ଭଗବାନଙ୍କର ସହିତ ସାକ୍ଷାତକାର ହୁଏ।“ ସାବିତ୍ରୀ-୪୬୦ ଶ୍ରୀ ମା’ଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟାଳୟ The Central Truth of Integral Education is identified as concentration, samyama , which is defined as learning the lesson persistently to reject all those actions and thoughts that will lead towards slavery. Or it is described as control of lower Nature by the influence of higher Nature. “Never forget that, as much outside as in the Ashram, if you want to lead a happy life, you must be the master of your lower nature and control your desires and vital impulses ; otherwise there is no end to the miseries and the troubles.” The Mother The Mother’s Centenary Works/Vol-14/p-255 "To understand the true reason why you are here, you must remember that we want to become instruments that are as perfect as possible, instruments that express the divine will in the world. And if the instruments are to be perfect, they must be cultivated, educated, trained. They must not be left like fallow land or a formless piece of stone. A diamond reveals all its beauty only when it is artistically cut. It is the same for you. If you want your physical being to be a perfect instrument for the manifestation of the supramental consciousness, you must cultivate it, sharpen it, refine it, give it what it lacks, perfect what it already possesses. That is why you go to school, my children, whether you are big or small, for one can learn at any age — and so you must go to your classes." The Mother TMCW-12/On Education/p-73 “We can learn things from a flower, an animal, a child, if we are eager to know always more, because there is only One Teacher in the world — the Supreme Lord, and He manifests through everything.” The Mother TMCW-12/On Education/p-129

"Yet still, a captive in her golden hands," Savitri-723 The Central Thuth of The Mother "And behind her is the Ishwara and faith in him is the most central thing in the sraddha of the integral Yoga. This faith we must have and develop to perfection that all things are the workings under the universal conditions of a supreme self-knowledge and wisdom, that nothing done in us or around us is in vain or without its appointed place and just significance, that all things are possible when the Ishwara as our supreme Self and Spirit takes up the action and that all that has been done before and all that he will do hereafter was and will be part of his infallible and foreseeing guidance and intended towards the fruition of our Yoga and our perfection and our life work. This faith will be more and more justified as the higher knowledge opens, we shall begin to see the great and small significances that escaped our limited mentality and faith will pass into knowledge. Then we shall see beyond the possibility of doubt that all happens within the working of the one Will and that that will was also wisdom because it develops always the true workings in life of the self and nature. The highest state of the assent, the sraddha of the being will be when we feel the presence of the Ishwara and feel all our existence and consciousness and thought and will and action in his hand and consent in all things and with every part of our self and nature to the direct and immanent and occupying will of the Spirit. And that highest perfection of the sraddha will also be the opportunity and perfect foundation of a divine strength: it will base, when complete, the development and manifestation and the works of the luminous supramental Shakti ." Sri Aurobindo CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-781-782 The Central Truth of The Mother or The Book of Consecrated Faith “A glad and strong and helpful submission is demanded to the working of the Divine Force, the obedience of the illumined disciple of the Truth, of the inner Warrior who fights against obscurity and falsehood, of the faithful servant of the Divine. This is the true attitude and only those who can take and keep it, preserve a faith unshaken by disappointments and difficulties and shall pass through the ordeal to the supreme victory and the great transmutation.”³¹ Sri Aurobindo “I have said somewhere, or may be written, that no matter how great your faith and trust in the divine Grace, no matter how great your capacity to see it at work in all circumstances, at every moment, at every point in life, you will never succeed in understanding the marvellous immensity of Its Action, and the precision, the exactitude with which this Action is accomplished; you will never be able to grasp to what extent the Grace does everything, is behind everything, organises everything, conducts everything, so that the march forward to the divine realisation may be as swift, as complete, as total and harmonious as possible, considering the circumstances of the world.” As soon as you are in contact with It, there is not a second in time, not a point in space, which does not show you dazzlingly this perpetual work of the Grace, this constant intervention of the Grace. And once you have seen this, you feel you are never equal to it, for you should never forget it, never have any fears, any anguish, any regrets, any recoils... or even suffering. If one were in union with this Grace, if one saw It everywhere, one would begin living a life of exultation, of all-power, of infinite happiness. And that would be the best possible collaboration in the divine Work.”¹⁵ The Mother This paper chooses Sraddha as the central truth of The Mother book because through prolongation of faith, the static Divine union of the Supreme Self is dynamised to experience union with the Supreme Mother; thus through 'ascending faith,' a contact with the Divine is established and through 'descending faith, ' the Divine Shakti comes down to mind, life, body, subconscient and inconscient planes. The Maha Mantra of integral Yoga in the language of The Mother book is "All Life is Yoga or All Life is possession of the fourfold Divine Shaktis ." Its Maha Vakya or Supreme Word is "The Mother’s power and not any human endeavour and tapasya can alone rend the lid and tear the covering and shape the vessel and bring down into this world of obscurity and falsehood and death and suffering Truth and Light and Life divine and the immortal’s Ananda ."⁴⁰ This line suggests that The Mother's infinite Grace is supported and subordinated by Self-control, which we understand as Tapasya . Both are combined, ceasless consecration to call down Divine Force and arduous or rigorous self-control which assists in the increase of consecration. ‘The Mother ’ book proposes a Vedantic self-discipline in order to arrive at a Tantric aim. It gives us hints that by prolonging the Vedantic sacrifice of static Divine Union, one will arrive at the dynamic Divine Union of Tantric objective. Faith acts as a link through which static Divine union is dynamised and it also serves as a link through which dynamic Divine Shakti penetrates into Material life. So, faith acts as a connecting link in both the ascending and descending action of Consciousness. The faith has its double utility in integral Yoga, that of firstly, (1) the faith in the Divine, Vedantic faith which is defined as ‘ascent of the whole being to the truth seen by it or offered to its acceptance;’⁵ and the other is (2) faith in the Shakti, Vedic faith, which is defined as Influence²⁷ and Will of the Supreme dynamised as Shakti, directed to press upon the lower nature of mind, life and body to realise the greater truth of self-becoming and self-exceeding.¹⁹ It is a free perception or an imperative direction from the inner Spirit. The dependency on the ever-growing static and dynamic faith, sraddha , is felt imperative in four successive stages. The true nature of static faith as proposed in the Gita is of quadruple kind ; first is the ‘faith of each man takes the shape, hue, quality given to it by his stuff of being, his constituting temperament, his innate power of existence, sattvanurupa sarvasya sraddha ;’¹⁶ secondly , Sraddha is that it is an aspect of the Self, sraddhamayayo Purusha ;² thirdly, whatever is man’s faith that he becomes ultimately, yo yachhadra sa evasah .² Lastly, this faith is Divinely fulfilled and culminated in an eternal flame of knowledge, sraddhavan labhate jnanam .³ 'At the end, the flickerings of faith will cease; for we shall see his face and feel always the Divine Presence.' ¹⁴ Integral Yoga proposes that the true nature of dynamic faith is of quadruple kind. Firstly, we have to change our central faith¹⁷ from the formation of ordinary material and mental man that concentrates on the ‘development and satisfaction and interests in the old externalised order of things’¹ to a ‘deeper faith and vision which see only the Divine and seek only after the Divine.’¹ If the equality, the Psychic light and will are already there, then a sure guidance and protection will be present throughout and we will realise that all is done for the best, the progress assured and victory inevitable. Secondly , If the central faith is established in the Divine, then one’s Spiritual destiny³⁰ is decreed. Thirdly, the dynamic faith has the magic power to bring the dead back to life, the capacity to turn the bitter poisons of the world into immortal nectar, can see the happier positive Spiritual intention behind all adversity and opposition, the mystery of Divine Love behind all hatred, jealousy and suffering and the flower of Divine strength and joy in the seed of pain. Fourthly , a Sadhaka of integral Yoga must remember that he carries with him a fragment of Eternal’s Omnipotence and Omniscience or ‘Godhead’s seed’³⁵ and its entire revelation in his bodily life is the inevitable consequence of his integral faith that is only a will aiming at the realisation of a greater static and dynamic truth. This Integral Faith is really an influence from the supreme Spirit which calls the lower nature to rise out of its petty limitation and narrowness and transforms itself to illimitable Divine Nature. The two active mental imperfections, (1) samsaya, the sceptical doubt,²⁸ which always turns its back on our total knowledge of Spiritual possibilities and (2) asuya , the constant carping of the narrow uncreative intellect which paralyses⁵ our collective Ashram living, must however be conquered for the Divine perfection by systematic development of sraddha. We begin this journey with the three elements of complete mental faith on the Divine that are (1) the mind's constant concurrence, (2) strong consent of the will and (3) the heart’s intense delight and submission. The last siddhi, perfection of faith in the Divine Shakti is identified as ‘intimate feeling of her presence and her powers and the satisfied assent of all our being to her workings in and around it.’⁶ This paper proposes some series of Perfection/siddhi or provisional psycho-physical exercises or mental belief on faith, Sraddha , which is meant for educating one to begin, repeat subsequently and end each day with the revival of the highest aspiration of the Soul, towards God, Light, Freedom, Bliss and Immortality. With Spiritual realisation, our mental faith and ideas become concrete reality, living truth and dynamic power. In integral Yoga, it is defined that for beginners Vedantic method of self-discipline is indispensable and the Vedic method of self-discipline is indispensable after one is established in static union with the Divine; both methods are indispensable for developed Souls. If this understanding will not be given importance, then it will give birth to fear, impatience and doubt and one will be under the subjection of Nature. This suggestion is already there as hinted in the Gita where Arjuna was discouraged³⁶ to do Vedic sacrifice in the initial phase of the sadhana and encouraged³⁷ in the final stage of sadhana . The seven Indispensable Vedantic Faith or Faith in the static Divine: 1) The first indispensable faith is, “The Divine exists within, above and outside me and my meeting with Him everywhere cannot fail in this life. I want direct contact, Pratakhya , with Him and adore Him in all creatures and extend my infinite gratitude towards Him.” 2) The second indispensable faith is, “There is nothing worth living in my life without Him and He is the only inexhaustible source of all my delight, thought and action and the higher I project this aspiration, the greater the truth that seeks to descend upon me. So, my whole life and all life is a broadening of receptivity and constant prayer offered to the Divine.” 3) The third indispensable faith is, “He has taken my full and total responsibility and His sure guidance and protection is present throughout in spite of many dangers, difficulties and failures. His failures are part of the act of His omniscient Omnipotence which knows the right time and circumstance for the incipience, the change of destiny, the immediate and the final results of all its cosmic undertakings.” 4) The fourth indispensable faith is, “He responds to my every call and even to my most external emotional call and gives me this conviction that all unforeseen events and apparent discords are parts of His illimitable secret plan and vast harmony.” "Whether it seem good or evil to men’s eyes, Only for good the secret Will can work." Savitri-424 5) The fifth indispensable faith is, “What the Divine wills for me or decides for me is the best and faultless, the progress assured and victory inevitable; He leads me in the shortest possible path towards the ultimate goal in spite of my ignorance, misunderstanding, ego, revolt and cry. This belief can be further extended for His creation that what He decides or what He arranges everywhere all things rightly from the beginning of the creation, whether it seems good or evil to the mortal eye, only for the good and for the best, the Divine Will can work. The Creation exists, moves forward and whatever happens are preparing for far more complete, far more integral than we can imagine and see with the one side of things and are intended for the full satisfaction of the whole vision of the Creator. His Will must be worked out in the passage of time in spite of all evil that rises from the Inconscient sheath, all Ignorance with its obstinate strength, all stumbling of man’s personal will, deep folly of his mind and blind reluctance of his heart.”³⁸ I know ‘that whatever happens in the Divine Providence is for the best even though it may seem to the mind otherwise.’³⁴ 6) The sixth indispensable faith is that we must repeat to the doubting intellect the promise of the Master of the Gita, “I will surely deliver you from all sin and evil; do not grieve.”¹¹ Or the promise of Savitri, “Yet still to ourselves we say rekindling faith, “Oh, surely one day he shall come to our cry, One day he shall create our life anew And utter the magic formula of peace And bring perfection to the scheme of things. One day he shall descend to life and earth, Leaving the secrecy of the eternal doors, Into a world that cries to him for help, And bring the truth that sets the spirit free, The joy that is the baptism of the soul, The strength that is the outstretched arm of Love. One day he shall lift his beauty’s dreadful veil, Impose delight on the world’s beating heart And bare his secret body of light and bliss.””¹² 7) The seventh indispensable faith is, “He is all Love, all Ananda , all Beauty, all Peace, all Knowledge and all Light and He is ready to pour these Divine attributes when called upon.” The Eight Specialised Vedic Faith or Faith in the dynamic Shakti ¹⁸: “One day I shall behold my great sweet world Put off the dire disguises of the gods, Unveil from terror and disrobe from sin. Appeased we shall draw near our mother’s face, We shall cast our candid souls upon her lap; Then shall we clasp the ecstasy we chase, Then shall we shudder with the long-sought god, Then shall we find Heaven’s unexpected strain.” Savitri-613 In addition to Vedantic faith we can practice remembering some specialised form of faith or dispensable faith to remould some of our finest faculty. Once the indispensable faith establishes the Spiritual base, the practice of the dispensable faith helps to integrate it. So, the dispensable faith becomes indispensable and more profoundly, its necessity is felt in the difficult transformation action of integral Yoga. 1) ‘Faith is certainly a gift given to us by the Divine Grace. It is like a door suddenly opening upon an eternal truth, through which we can see it, almost touch it.’⁴ For Supramental descent, ‘An entire faith, opening, self-giving to the Mother are the one condition necessary throughout.’²² The first indispensable faith is, “If the faith and surrender are complete in all parts of the being then there can be no attack. If there is a strong central faith and surrender at all times, then there can be attacks but the attacks will have no chance of success.”²⁰ 2) When we suffer long or stumble in the darkness¹⁴ (Spiritual fall), the sceptic mind murmurs, “I have trusted to the Highest and I am betrayed into suffering and sin and error.”¹⁴ So when doubt, depression, tamas and insincerity predominates over the nature, then the mantra of repetition is, “Never mind, my aspiration will come back again. Meanwhile I know that The Mother is with me even when I do not feel Her, She will carry me through even the darkest period.”²⁴ ‘Even when you cannot aspire actively, keep yourself turned to the Mother for the help to come — that is the one thing to do always.’³² ‘What the psychic always feels is “What the Mother does is for the best”, and it accepts all with gladness. It is the vital part of the heart that is easily touched by the suggestions.’²³ 3) When all higher experience is forgotten and bitterness of life comes to the surface, the sceptic mind repeats, “I have staked my whole life on an idea which the stern facts of experience contradict and discourage. It would have been better to be as other men are who accept their limitations and walk on the firm ground of normal experience.”¹⁴ To all such suggestions of impurity, weakness, unfitness, turn back from Divine labour and Spiritual fall due to temporary defeat repeat the mantra, “I am a child of Immortality chosen by the Divine; I have but to be true to myself and Him --the victory is sure; even if I fell, I would rise again.”⁷ “Do not think whether people agree with you or do not agree with you or whether you are good or bad, but think only that 'the Mother loves me and I am the Mother’s .' If you base your life on that thought, everything will soon become easy.”³⁹ 4) The rajasic and sattwic egoism are eliminated by concentration of the following mantra, “A Divine (Mother) Power works in this mind and body and it is the same that works in all men and in the animal, in the plant and in the metal, in conscious and living things and in things apparently inconscient and inanimate.”⁸ 5) To all suggestions of death, disease and accident, repeat the mantra , “No part of my being supports or dwell upon the disease of the body. All disease, all accidents and all death are a perfect illusion and non-existent to the true consciousness of the body.” Additionally, the promise of Savitri that she keeps her will to divinise the clay in spite of repeated failure, prolonged defeat and dead resistance. She always drives the Souls to a new attempt of winning victory over death and fate, plants heaven’s delight in heart’s passionate mire, pours godhead’s seeking into a bare beast frame and hides immortality in the mask of death.¹³ 6) We must always persist unwearied to the last in the atmosphere of every contradicting event and disillusionment and adhere to the injunction of the Gita , “Yoga must be continually practised without yielding to any discouragement by difficulty or failure until the bliss of Nirvana is secured.”⁹ and for the Divine Shakti in man nothing is impossible. Every thought and impulse has to be reminded in the language of the Kena Upanishad , “That is the Divine Power of Brahman and not this which men here cherish and adore.”²⁵ 7) The seventh indispensable faith is, “A wise impersonality, a quiescent equality, a universality which sees all things as the manifestations of the Divine, the one Existence, is not angry, troubled, impatient with the way of things or on the other hand excited, over-eager and precipitate, but sees that the law must be obeyed and the pace of time respected, observes and understands with sympathy the actuality of things and beings, but looks also behind the present appearance to their inner significances and forward to the unrolling of their divine possibilities, is the first thing demanded of those who would do works as the perfect instruments of the Divine.”¹⁰ 8) The eighth indispensable faith is, “Divine is All and by the entire descent of His Shakti all the problems of existence can be resolved instantly. But for such a descent to be practicable, we have to enlarge the purity of the subtle and causal body indefinitely. It is only they who ascend in their consciousness to the luminous Source or enter the Spiritual experience of Origin of existence they only can avoid and overcome catastrophes²⁶ of all kinds and will stand in a golden glory.” Recapitulation: “Only were safe who kept God in their hearts: Courage their armour, faith their sword, they must walk, The hand ready to smite, the eye to scout, Casting a javelin regard in front, Heroes and soldiers of the army of Light.” Savitri-211 "Happy are men anchored on fixed belief… Happiest who stand on faith as on a rock” Savitri-499 "No signal light of hope has gleamed in vain.” Savitri-638 “There is one kind of faith demanded as indispensable by the integral Yoga and that may be described as (1) faith in God and the Shakti, (2) faith in the presence and power of the Divine in us and the world, (3) a faith that all in the world is the working of one divine Shakti, that (4) all the steps of the Yoga, its strivings and sufferings and failures as well as its successes and satisfactions and victories are utilities and necessities of her workings and (5) that by a firm and strong dependence on and a total self-surrender to the Divine and to his Shakti in us we can attain to oneness and freedom and victory and perfection.”⁵ Sri Aurobindo “— but that he who desires only the Divine shall reach the Divine is a certitude much more certain than that two and two make four. That is the faith every sadhak must have in the bottom of his heart, supporting him through every stumble and blow and ordeal. It is only false ideas still casting their shadow on your mind that prevent you from having it. Push them aside for good and see this simple inner truth in a simple and straightforward way — the back of the difficulty will be broken.”²¹ Sri Aurobindo Once the centralised faith is established in the Divine, then an individual’s higher Spiritual life is decreed. Then this faith has to be integralised through psycho-physical exercise as stated above, followed by the Spiritual union of Ishwara and Ishwari and the Supramental union of Brahman and Maya. Once the faith is integralised then an individual’s Supramental destiny is decreed. After the centralised faith is established in the Divine, then the centralising thought shuns its former dividing nature and retains its power of Truth and Oneness and once the faith is integralised, then the reconciling wisdom is activated, which harmonises all the inarticulate murmur⁴¹ and disjointed mutterings of the Inconscient and unites Matter and Spirit. The utility and necessity of doubt²⁸ is felt at a certain stage of sadhana of integral Yoga because man in his ignorance and in his progressive labour towards knowledge, would remain obstinate in an ignorant belief and limited knowledge. Now, whatever new ideas seize us or are generated through our writings and expressions demand our credence but they are not without regard to their possible error, limitation, imperfection and influence of three gunas . So, all ideas and suggestions can be held in suspense until it is given their right place and luminous shape of truth through Psychic and Spiritual intervention and further strengthened and fulfilled by Supramental knowledge. This is what is confirmed in the Gita that through faith, sraddha, the knowledge of Psychic Being and Spiritual being are gained, sraddhavan labhate jnanam ³ and the innate Nature of Psychic Being and Spiritual being are made up of faith, shraddha mayoyam purusho .² The utility and necessity of doubt will cease to exist when ‘the foundation of equality is firmly established’³³ and ‘when the sun of the gnosis has risen.’³³ In integral Yoga, faith is utilised to remove two imperfections of sceptical doubt, samsaya, and narrow carping, asuya . Faith is identified as the pivot of all endeavour and action related with the increase²⁹ of means of sadhana such as (1) aspiration, (2) rejection of lower nature, (3) surrender and (4) sincerity. Faith further helps for (1) the perfection and surrender of the four fundamental Executrix Mother Powers or Soul powers of Brahma Shakti, Kshetra Shakti, Vaisya Shakti and Shudra Shakti , (2) the perfection and surrender of four instrumental nature, intellect, heart, vital and body, (3) perfection and dynamisation of four mediatrix Mother Powers or Spiritual powers that of Maheswari, Mahakali, Mahalakshmi and Mahasaraswati and finally (4) leading towards the dynamisation and culmination of four Creatrix Mother Powers or Supramental power that of Truth Supreme, Power Supreme, Supreme Delight and Will Supreme. OM TAT SAT References: - 1: “The first necessity is to dissolve that central faith and vision in the mind which concentrate it on its development and satisfaction and interests in the old externalised order of things. It is imperative to exchange this surface orientation for the deeper faith and vision which see only the Divine and seek only after the Divine. The next need is to compel all our lower being to pay homage to this new faith and greater vision.” Sri Aurobindo/ CWSA-23/The Synthesis of Yoga/72, ““Since I want only the Divine, my success is sure, I have only to walk forward in all confidence and His own Hand will be there secretly leading me to Him by His own way and at His own time.” That is what you must keep as your constant mantra and it is besides the only logical and reasonable thing to do — for anything else is an irrational self-contradiction of the most glaring kind. Anything else one may doubt — whether the supermind will come down, whether this world can ever be anything but a field of struggle for the mass of men, — these can be rational doubts — but that he who desires only the Divine shall reach the Divine is a certitude much more certain than that two and two make four. That is the faith every sadhak must have in the bottom of his heart, supporting him through every stumble and blow and ordeal. It is only false ideas still casting their shadow on your mind that prevent you from having it. Push them aside for good and see this simple inner truth in a simple and straightforward way — the back of the difficulty will be broken.” SABCL-23/Letters on Yoga/584-585, CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-97, “But if we desire to make the most of the opportunity that this life gives us, if we wish to respond adequately to the call we have received and to attain to the goal we have glimpsed, not merely advance a little towards it, it is essential that there should be an entire self-giving. The secret of success in Yoga is to regard it (goal is the Divine) not as one of the aims to be pursued in life, but as the one and only aim, not as an important part of life, but as the whole of life.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-71, 2: “(1) The faith of each man takes the shape given to it by his stuff of being, O Bharata . (2) This Purusha, this soul in man, is, as it were, made of shraddha, a faith, a will to be a belief in itself and existence, and (3) whatever is that will, faith or constituting belief in him, he is that and that is he.” The Gita-17.3, 3: The Gita-4.39, 4: TMCW-9/Questions and answers-1957-1958/p-351, 5: “The perfect faith is an assent of the whole being to the truth seen by it or offered to its acceptance, and its central working is a faith of the soul in its own will to be and attain and become and its idea of self and things and its knowledge, of which the belief of the intellect, the heart’s consent and the desire of the life mind to possess and realise are the outward figures.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-771, “And yet faith is necessary throughout and at every step because it is a needed assent of the soul and without this assent there can be no progress. Our faith must first be abiding in the essential truth and principles of the Yoga, and even if this is clouded in the intellect, despondent in the heart, outwearied and exhausted by constant denial and failure in the desire of the vital mind, there must be something in the innermost soul which clings and returns to it, otherwise we may fall on the path or abandon it from weakness and inability to bear temporary defeat, disappointment, difficulty and peril. In the Yoga as in life it is the man who persists unwearied to the last in the face of every defeat and disillusionment and of all confronting, hostile and contradicting events and powers who conquers in the end and finds his faith justified because to the soul and Shakti in man nothing is impossible . And even a blind and ignorant faith is a better possession than the sceptical doubt which turns its back on our spiritual possibilities or the constant carping of the narrow pettily critical uncreative intellect, asuya, which pursues our endeavour with a paralysing incertitude. The seeker of the integral Yoga must however conquer both these imperfections.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-773, “The Divine Grace and Power can do everything, but with the full assent of the sadhak . To learn to give that full assent is the whole meaning of the sadhana . It may take time either because of ideas in the mind, desires in the vital or inertia in the physical consciousness, but these things have to be and can be removed with the aid or by calling in the action of the Divine Force.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-171, 6: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-781, 7: CWSA-29/Letters on Yoga-II-p-99, “Keep firm faith in the victory of the Light and face with calm equanimity the resistances of Matter and human personality to their own transformation.” SABCL-23/Letters on Yoga-II-III/p-585, “They (faith, surrender and samata) have to be put into every part and atom of the being so that there may be no possibility of a contrary vibration anywhere.” SABCL-23/Letters on Yoga-II-III/p-584, 8: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-250, 9: The Gita-6.23, 10: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-700, 11: The Gita-18-66, 12: Savitri-200, 13: Savitri-354, 14: "It is difficult to acquire or to practise this faith and steadfastness on the rough and narrow path of Yoga because of the impatience of both heart and mind and the eager but soon faltering will of our rajasic nature. The vital nature of man hungers always for the fruit of its labour and, if the fruit appears to be denied or long delayed, he loses faith in the ideal and in the guidance. For his mind judges always by the appearance of things, since that is the first ingrained habit of the intellectual reason in which he so inordinately trusts. Nothing is easier for us than to accuse God in our hearts when we suffer long or stumble in the darkness or to abjure the ideal that we have set before us. For we say, “I have trusted to the Highest and I am betrayed into suffering and sin and error.” Or else, “I have staked my whole life on an idea which the stern facts of experience contradict and discourage. It would have been better to be as other men are who accept their limitations and walk on the firm ground of normal experience.” In such moments — and they are sometimes frequent and long — all the higher experience is forgotten and the heart concentrates itself in its own bitterness. It is in these dark passages that it is possible to fall for good or to turn back from the divine labour ." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-244, “If one has walked long and steadily in the path, the faith of the heart will remain under the fiercest adverse pressure ; even if it is concealed or apparently overborne, it will take the first opportunity to re-emerge. For something higher than either heart or intellect upholds it in spite of the worst stumblings and through the most prolonged failure. But even to the experienced sadhaka such falterings or overcloudings bring a retardation of his progress and they are exceedingly dangerous to the novice. It is therefore necessary from the beginning to understand and accept the arduous difficulty of the path and to feel the need of a faith which to the intellect may seem blind, but yet is wiser than our reasoning intelligence. For this faith is a support from above; it is the brilliant shadow thrown by a secret light that exceeds the intellect and its data; it is the heart of a hidden knowledge that is not at the mercy of immediate appearances. Our faith, persevering, will be justified in its works and will be lifted and transfigured at last into the self-revelation of a divine knowledge. Always we must adhere to the injunction of the Gita, “Yoga must be continually applied with a heart free from despondent sinking.” (Th Gita-6.23) Always we must repeat to the doubting intellect the promise of the Master, “I will surely deliver thee from all sin and evil; do not grieve.” (The Gita-18.66) At the end, the flickerings of faith will cease; for we shall see his face and feel always the Divine Presence. ” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-245, 15: The Mother’s Centenary Works (second edition)/Vol-8/p-250, “If mankind only caught a glimpse of what infinite enjoyments, what perfect forces, what luminous reaches of spontaneous knowledge, what wide calms of our being lie waiting for us in the tracts which our animal evolution has not yet conquered, they would leave all and never rest till they had gained these treasures. But the way is narrow, the doors are hard to force, and fear, distrust and scepticism are there, sentinels of Nature, to forbid the turning away of our feet from her ordinary pastures.” Sri Aurobindo/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms/p-10-11, 16: CWSA-19/Essays on the Gita/p-481-482, 17: “And behind her (Shakti) is the Ishwara and faith in him is the most central thing in the sraddha of the integral Yoga. This faith we must have and develop to perfection that all things are the workings under the universal conditions of a supreme self-knowledge and wisdom, that nothing done in us or around us is in vain or without its appointed place and just significance, that all things are possible when the Ishwara as our supreme Self and Spirit takes up the action and that all that has been done before and all that he will do hereafter was and will be part of his infallible and foreseeing guidance and intended towards the fruition of our Yoga and our perfection and our life work.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-781, 18: “The Shakti in her workings will strike ruthlessly at all forms of ignorance and blindness and all even that trusts wrongly and superstitiously in her, and we must be prepared to abandon a too persistent attachment to forms of faith and cling to the saving reality alone. A great and wide spiritual and intelligent faith, intelligent with the intelligence of that larger reason which assents to high possibilities, is the character of the sraddha needed for the integral Yoga .” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-774, 19: “This sraddha — the English word faith is inadequate to express it — is in reality an influence from the supreme Spirit (descending faith) and its light a message from our supramental being which is calling the lower nature to rise out of its petty present to a great self-becoming and self-exceeding.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-774, “What is meant by one’s own force? All force is cosmic and the individual is merely an instrument — a certain amount of the force may be stored in him, but that does not make it his own… There are certain possibilities in the way of the experience. First there is the faith, or sometimes a mental realisation and this of itself is enough to make one open to the Mother’s force so that it is always available at need or call. Even if one does not feel the Force coming, yet the results are there and visible. The next is when one feels oneself like an instrument and is aware of the Energy using it. A third is the contact with the Power above and its descent (spontaneous or at call) into the body — this is the more concrete way of having it, for one physically feels the Force working in one. Finally there is a state of awareness of close contact with the Mother (inward) which brings a similar result.” CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother/p-202, 20: CWSA-31/Letters on Yoga-IV/p-794, 21: CWSA-29/Letters on Yoga-II-p-97, 22: CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother/p-157, 23: CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother/p-163, 24: CWSA-31/Letters on Yoga-IV/p-676, 25: Kena Upanishada-1.4, CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-72, CWSA-21/The Life Divine/p-403, 26: “Strange feeling …Since last night, a strange impression that the Divine has become… (how to formulate it?) like a golden Force pressing down like this (gesture of pressure on the earth). They alone, who by their aspiration are able to pass through to the Divine Origin, will escape catastrophes… Only those who have an aspiration, a sincere and unconditional aspiration towards the Divine, only they will escape –they will stand in a golden glory.” The Mother’s Agenda-May 4, 1972, “... It presses down on Matter, to force it, to compel it to turn INWARDLY to the Divine – not an external flight (pointing above) but inwardly turning to the Divine. And the apparent outcome seems to be inevitable catastrophes. But along with this sense of inevitable catastrophe, there come solutions to situations or events that look simply miraculous…As if both extremes were becoming more extreme: the good getting better and the bad worse. Like that. And a stupendous Power PRESSING down on the world. Such is my impression.” The Mother’s Agenda/May 6, 1972, “Certain ideas of a more general, more extensive, more collective nature, as it were, are being worked out and are at work in the world. And the two go together: a greater and more total possibility of destruction and an inventiveness that unrestrainedly increases the possibility of catastrophe, a catastrophe that would be much more massive than it has ever been; and at the same time, the birth, or rather the manifestation, of much higher and more comprehensive ideas and wills which, when heard, will bring a vaster, more extensive, more complete and more perfect solution than before.” The Mother’s Agenda-June 1958, "For instance, the outcome of Distortion or of the vibration of distortion should naturally have been an accident or catastrophe, but if, within those vibrations, there is a consciousness that has the power to become aware of the Vibration of Truth and therefore manifest the Vibration of Truth, it can –it must –cancel the other vibration. Which would be translated, in the external phenomenon, by an intervention that would stop catastrophe… There is a growing feeling that the True is the only way to change the world; that all other process of slow transformation are always a tangent (you draw nearer and nearer but you never arrive) and the last step must be this --the substitution of the true vibration. " The Mother's Agenda, 24th March, 1964, "But even when you have the vision of the true thing, it’s RARELY wise to intervene. It becomes indispensable only if someone wants to do something that will necessarily end in a catastrophe. And even then (smiling), the intervention isn’t always very effective." The Mother’s Agenda-7/198-199, 27: “There are no conditions for receiving the influence of Sri Aurobindo and the Mother except faith, an entire sincerity in following the spiritual path and a will and capacity to open oneself to the influence; but this capacity usually comes as the result of sincerity and faith.” CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-106, 28: “I don’t think that real faith is so very super abundant in this Asram. There are some who have it, but for the most part I have met not only doubt, but sharp criticism, constant questioning, much mockery of faith and spiritual experience, violent attacks on myself and the Mother — and that has been going on for the last fourteen years and more. Things are not so bad as they were, but there is plenty of it left still, and I do not think the time has come when the danger of an excessive faith is likely to take body.” 28 June 1934/CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-114, "The Divine holds our hand through all and if he seems to let us fall, it is only to raise us higher. This saving return we shall experience so often that the denials of doubt will become eventually impossible and, when (1) once the foundation of equality is firmly established and (2) still more when the sun of the gnosis has risen, doubt itself will pass away because its cause and utility have ended." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-775, “You see, the faith of people is a superstition – it’s not faith, it’s superstition. Now there are more and more people who think they have faith, and they ask me ridiculous things! They have superstitions like. Someone brings me a child born with a deformed arm, and the superstition is that if I put my hand on the arm of the child, he’ll be healed.... Things like that. It’s completely stupid. That’s not Power! They need a little miracle, you know, at their level.” The Mother’s Agenda-8.05.1971, 29: “There is no method in this Yoga except to concentrate, preferably in the heart, and call the presence and power of the Mother to take up the being and by the workings of her force transform the consciousness; one can concentrate also in the head or between the eyebrows, but for many this is a too difficult opening. When the mind falls quiet and the concentration becomes strong and the aspiration intense, then there is a beginning of experience. The more the faith, the more rapid the result is likely to be. For the rest one must not depend on one’s own efforts only, but succeed in establishing a contact with the Divine and a receptivity to the Mother’s Power and Presence.” CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-217, 30: “Keep faith in your spiritual destiny, draw back from error and open more the psychic being to the direct guidance of the Mother’s light and power. If the central will is sincere, each recognition of a mistake can become a stepping-stone to a truer movement and a higher progress.” CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-228, 31: CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-5, 32: CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-294, 33: “The Divine holds our hand through all and if he seems to let us fall, it is only to raise us higher. This saving return we shall experience so often that the denials of doubt will become eventually impossible and, when once the foundation of equality is firmly established and still more when the sun of the gnosis has risen, doubt itself will pass away because its cause and utility have ended.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-775, 34: CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-528, 35: Savitri-73, 36: “The action of the three gunas is the subject-matter of the Veda ; but do thou become free from the triple guna , nistreigunya, O Arjuna ; without the dualities, ever based in the true being, without getting or having, possessed of the self, nityasattwastha or O Arjuna live with your ceaseless Psychic waking trance.” The Gita-2.45, 37: “Therefore at all times remember me and fight; for if thy mind and thy understanding are always fixed on and given up to Me, to Me thou shalt surely come.” The Gita-8.7, (Japa is identified as prakriti Yajna.)“He who continually remembers Me, thinking of none else, the Yogin, O Partha, who is in constant union with Me, finds Me easy to attain.” The Gita-8.14, “Worship given to the godhead, to the twice-born, to the spiritual guide, to the wise, cleanness, candid dealing, sexual purity and avoidance of killing and injury to others, are called the askesis of the body.” The Gita-17.14, “Therefore with the pronunciation of OM the acts of sacrifice, giving and askesis as laid down in the rules are always commenced by the knowers of the Brahman or Spiritual man.” The Gita-17.24, 38: Savitri-444, 39: CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-480, 40: CWSA-32/The Mother with letters on the Mother/p-26, 41: “…but the healing by faith in the cells is an actual fact and a law of Nature and has been demonstrated often enough even apart from Yoga. The way to get faith and everything else is to insist on having them and refuse to flag or despair or give up until one has them — it is the way by which everything has been got since this difficult world began to have thinking and aspiring creatures upon it. It is to open always, always to the Light and turn one’s back on the darkness. It is to refuse the voices that cry persistently, “You cannot, you shall not, you are incapable, you are the puppet of a dream” — for these are the enemy voices, they cut one off from the result that was coming by their strident clamour and then triumphantly point to the barrenness of result as a proof of their thesis. The difficulty of the endeavour is a known thing, but the difficult is not the impossible — it is the difficult that has always been accomplished and the conquest of difficulties makes up all that is valuable in the earth’s history . In the spiritual endeavour also it shall be so.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-100 Download this WEB PAGE as a PDF file: "All paralysing self-distrust has to be discouraged, all doubt of our strength to accomplish, for that is a false assent to impotence, an imagination of weakness and a denial of the omnipotence of the spirit. A present incapacity, however heavy may seem its pressure, is only a trial of faith and a temporary difficulty and to yield to the sense of inability is for the seeker of the integral Yoga a non-sense, for his object is a development of a perfection that is there already, latent in the being, because man carries the seed of the divine life in himself, in his own spirit , the possibility of success is involved and implied in the effort and victory is assured because behind is the call and guidance of an omnipotent power. At the same time this faith in oneself must be purified from all touch of rajasic egoism and spiritual pride. The sadhaka should keep as much as possible in his mind the idea that his strength is not his own in the egoistic sense but that of the divine universal Shakti and whatever is egoistic in his use of it must be a cause of limitation and in the end an obstacle. The power of the divine universal Shakti which is behind our aspiration is illimitable, and when it is rightly called upon it cannot fail to pour itself into us and to remove whatever incapacity and obstacle, now or later; for the times and durations of our struggle while they depend at first, instrumentally and in part, on the strength of our faith and our endeavour, are yet eventually in the hands of the wisely determining secret Spirit, alone the Master of the Yoga, the Ishwara . Sri Aurobindo CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-779-780 “If we see unity everywhere, if we recognize that all comes by the divine will, see God in all, in our enemies or rather our opponents in the game of life as well as our friends, in the powers that oppose and resist us as well as the powers that favour and assist, in all energies and forces and happenings. And if besides we can feel that all is undivided from our self, all the world one with us within our universal being, then this attitude becomes much easier to the heart and mind. But even before we can attain or are firmly seated in that universal vision, we have by all the means in our power to insist on this receptive and active equality and calm. Even something of it, alpam api asya dharmasya, is a great step towards perfection; a first firmness in it is the beginning of liberated perfection; its completeness is the perfect assurance of a rapid progress in all the other members of perfection. For without it we can have no solid basis; and by the pronounced lack of it we shall be constantly falling back to the lower status of desire, ego, duality, ignorance.” Sri Aurobindo CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-724

The Divine Call "Hearts touched by thy (Savitri's) love shall answer to my (Supreme Lord's) call," Savitri-701 (Supreme Lord said to Savitri) "And with my nameless influence fill men’s lives." Savitri-703 “Two irrefutable signs prove that one is in relation with the Supramental : A perfect and constant equality: To be perfect, the equality must be invariable and spontaneous, effortless, towards all circumstances, all happenings, all contacts, material or psychological, irrespective of their character and impact. 2. An absolute certainty in the knowledge: The absolute and indisputable certainty of an infallible knowledge through identity." THE MOTHER TMCW-15/Words of The Mother-III/p-102, “The capacities required to gain access to the supramental world . Capacity for indefinite expansion of consciousness on all planes including the material. Limitless plasticity, to be able to follow the movement of becoming. Perfect equality abolishing all possibility of ego reaction." THE MOTHER The Mother’s Agenda/January 12, 1962. “The Divinity mentioned by Sri Aurobindo is NOT A PERSON, but a condition to be shared and lived by all those who prepare themselves for it." THE MOTHER TMCW-15/Words of The Mother-III/p-104 "All he had been and all towards which he grew Must now be left behind or else transform Into a self of That which has no name." Savitri-307 “And actually, to do Sri Aurobindo’s work is to realize the Supramental on earth. So I began that work and, as a matter of fact, this was the only thing I asked of my body. I told it, ‘Now you shall set right everything which is out of order and gradually realize this intermediate supermanhood between man and the supramental being or, in other words, what I call the superman.’... And this is what I have been doing for the last eight years, and even much more during the past two years, since 1956. Now it is the work of each day, each minute.” The Mother The Mother’s Agenda- 10th May 1958 “When the Supramental manifests, an unequalled joy spreads over the earth.” The Mother TMCW-15/Words of the Mother-III/p-91 “It seems to me that the purpose of the Supramental Yoga is to dissipate ignorance from the entire cosmos and remove the darkness of earthly nature, in order to make the divine life possible.” Sri Aurobindo CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-279-280 All noble and high Religions aim at transfiguration of son of men into son of God and are having three fundamental ways or three essential affirmations of approaching life that can be adopted with regard to our existence: Firstly , the belief in the immortality, the eternal persistence of the individual human Spirit apart from the body, that is our Supra-terrestrial or other worldly existence or an occult link through which all things are ordered, governed and harmonised in their fundamental relations and process; secondly , it is in Heavens beyond that we must seek our entire Divine fulfilment, and their other assertion of the kingdom of God or the kingdom of the perfect upon Earth must be put aside as delusion, or in any case, the Absolute, the Parabrahman is the origin and goal of all existence, that is our Supracosmic view of things; thirdly, an emphasis on the development of the Ethical and Spiritual being as the means of ascension and therefore the one proper business of this brief life in this world of Matter; during this temporary stay from birth to death we have to study the laws of becoming and take the best advantage of them to realise the dynamism and potentiality in us, that is our cosmic and Terrestrial existence . It is practically impossible for man taken as a race to guide his life permanently or wholly by the leading motive of any of these three mental attitudes towards life to the exclusion of the other two claims on his nature. Thus, one of the above three does not harmonise with the other two and by this disharmony humanity is thrown into great perplexities of contradiction and hence subjects itself to doubt, division, denial and leap away from the problem. Integral Yoga rejects the above three limiting conclusions or unsatisfactory solutions that after liberating Mind, Life and Soul within one must turn from the unconquerable Material principle and from the intractable and unregenerated Earth to find elsewhere his Divine substance. The speciality and superiority of integral Yoga over all the Religious and Yogic schools is that a fourth fundamental theory is sufficiently nurtured¹⁹ which is integration, synthesis, mutual indwelling and reconciliation of the above three Religious factors and it is by knowing each in its completeness that the three reconcile to become one in our total Consciousness and total Knowledge. It recognises the other subtle states of Matter or an ascending series of the Divine gradations of substance and through acceptance of this higher law of ascending and descending Consciousness, the luminous and puissant material transfiguration is possible. In this last category would fall the view of Integral Spiritual Evolution where Supracosmic is accepted as source and support , the Supraterrestrial or otherworldly for a condition and connecting link (for bridging the gulf between Suparacosmic and terrestrial Matter) and the cosmic and Terrestrial for its field and circumstance, and with human Mind, Life and Body for its nodus, turning point and dynamic mould into which Supreme existence can be poured in, initially intermittently and finally continuously for a higher and even highest perfection. In India, three types of Divines are generally adored. The first type of Divine belongs to Moderate Spirituality, who is identified as the giver of boons and curses. Devotees worship Him with rapt attention with the intention of getting favour¹⁵ from Him and leading an easy²¹ and comfortable life. He is aware in his mind of the Divine’s personal form and oblivious of His Impersonal Spiritual form; thus, he transforms the high truth of swift Spiritual evolution into the slow evolution of religious movement. The second type of Divine belongs to later Vedantists , Illusionists and Nirvanists, where Brahman is experienced as That, which, being known, all becomes unreal and an incomprehensible mystery or as the Kena Upanishad recognises, ‘That is the divine Brahman and not this which men here adore.”⁴ This adoration of the Impersonal Divine of Jnana Yoga/Sankhya is identified as the principal motive and passage for higher Spiritual life for developing Souls/traditional Sadhakas /beginners of integral Yoga, dvija. The third type of Divine belongs to Ancient Vedantists where Brahman is experienced as That which being known all is known and nothing is lost¹⁶ or Brahman is experienced as the triple formula of Psychic, Spiritual and Supramental Self. (1) The Self is in all things, which is the basis of our Psychic individuality in the universal; (2) all things are within the Self, which is the basis of our Spiritual oneness in difference and (3) all things are made up of the stuff of the Self, which is the basis of our Supramental oneness with all. In this quest, a relation between Spirit and Matter is worked out and the force of Brahman penetrates into material life. In this trend, adoration of the Divine’s personal form (as Purushottama , Supramental Self) is identified as more important than His impersonal form (as Akshara Purusha , Spiritual Being). This subordination of Impersonal Divine to Personal Divine is the basis of Sadhana for a developed Soul¹ or Sadhaka of integral Yoga. Thus, Matter and Spirit get equal attention and importance and are reconciled. The Moderate and later Vedantic Spirituality are identified as escapist Spirituality¹³ and they cannot confront Death. In ancient Vedantic Spirituality, four fold Spiritual energy are accumulated which later confronts with four imperfections or negations of Matter that of Ignorance, Falsehood, Suffering and Death; these imperfections are purified, transformed and perfected into Knowledge, Truth, Delight and Immortality. During the hour of death and extreme adversity, the ancient Vedantists confront them, whereas Moderates submit before them and later Vedantists accept Death as a passage to Param Dham . The God of popular Religion is a Power who must do favours to the devotees; they always want something, demand something, expect to get something and their whole life is a perpetual bargain to satisfy their desire. Their idea of the Divine is something that knows little more than they do and is at their exclusive service. The Gita confirms² that those who adore the Divine to satisfy their desire do not experience movement in higher planes of consciousness. In Spiritual life, this conditional worship is transformed into self-offering, self-giving, and self-consecration of what one has, what one is, and what one will become. Pulling of the Divine Force²⁰ is replaced with offering of oneself to the Divine. The self-fulfilment by (1) sacrifice with Self-control, atma-samyama ,⁶ and rejection of lower Nature, vairagya ⁹ or (2) motiveless sacrificial work by renouncing the fruit of work, phala tyagam ,⁷ or (3) desiring nothing from the supreme Lover and His creation, anapekhya ,⁸ leads one to higher planes of Consciousness and these three fundamental truths are less easily grasped by bound souls. A religious man wants to take something from the Divine, pull the Divine Force out of impatience, while a Spiritual man wants to give himself to the Divine, and waits all infinity without hurry for the fulfilment of his Divine mission. "The will of self-giving forces away by its power the veil between God and man; it annuls every error and annihilates every obstacle. "¹⁴ The basis of Spiritual life is an intense need to become one with the Divine, to melt in the Divine, and to disappear in the Divine. The aim of Spiritual and Supramental action is not miraculous realisations without lasting results filling the world with admiration but a frequent or constant natural miracle that alone effects a lasting transformation and by full mastery of constantly calling down of the luminous dynamic Divine Shakti one can face/solve all the problems of existence which is the logical, natural and inevitable consequence of intense aspiration, sincere endeavour and firm conviction. The Divinity visioned by Sri Aurobindo is an inherent all-pervading Consciousness-Force, ‘a half-veiled Manifestation present and near to us here in the universe’³ that does not reject but accepts and transcends the limitation of the personal God of popular Religion, which is a form restricted by his quality, representation, name, personality and is distinguished from all other Deities of other doctrines. The disadvantage of the gospel of personal extra-cosmic omnipotent Godhead who has created and governs this world in most of the religious schools is that this worship forms an unbridgeable gulf¹⁷ between God and man, Brahman and the world and the possibility of man ascending to the status of God becomes remote. The error created by man in his relation with God, a partial manifestation of the Divine, elevates an actual and practical differentiation in Being, Consciousness and Force into an essential division, confusion and ethical difficulty. If man has to ascend to the status of God, then he has to go beyond the paralysing division of the mind where Knowledge is not self-divided, Force is not self-divided, Being is not self-divided and there will be no idea clash with other ideas and no opposition of the will or force with other will or force. A Sadhak of integral Yoga has to realise Integral Godhead primarily as comprehensive Consciousness, Vijnana , the force of blissful Oneness, Harmony and Order, the harmonious invasion of 'fiery ocean of felicity ,'¹² Truth, and Light; secondarily as impersonal Spiritual truth of the multiple Divine Concentration, Jnana, and this Light has descended sea like into an evolutionary world of Cosmic Ignorance and tertiarily as apprehensive Consciousness, Prajnana, cosmic differentiation, mental adoration of personal aspect of monotheistic and polytheistic Deities, Brahman and an infinite multiplicity of ignorant and suffering beings unaware of the Self. The Divine or the Brahman of the East or the Absolute of the West has in its nature two sides or two terms of the Being, the fundamental Reality and the Becoming, an effectual Reality; it is only a pure infinite essence that can manifest in infinite ways. It is at once the supreme Person, the Being in its transcendental and cosmic Consciousness and Force, the Sachchidananda with infinite Quality and without any Quality, Saguna and Nirguna , Omnipotent, Omniscient and Omnipresent which informs, embraces and governs all existences, the Controller of all energies, the Conscious in all that is Conscient and Inconscient, the inhabitant of all souls, minds, hearts and bodies, the Ruler and Over-ruler of all works, the Seer and Overseer of all happenings, the Enjoyer of all Delight, the Creator who has built all things in His own being, the All Person of whom all beings are personalities; in His Consciousness-Force He is the Creatrix Divine Mother, a Power and Energy working out of the Being; in His Being He is the Creator Father of all that is; in His Beauty and Joy He is the All-Beloved and All-Lover; in His existence He is the Friend of all creature; in His dynamism of Will to light and vision and Will to power and works He is the Master of all action; in His wisdom of state of Knowledge and power of Knowledge, He is the All-Teacher; in His world play He is the Divine Playmate. The Unknowable is something to us supreme, wonderful and ineffable by our mind-created speech, which continually formulates itself to our consciousness and continually escapes from the formulation it has made; but even when we are most aware of it, we cannot describe it because our language and thought can deal only with the relative. The Absolute does not deny the truth of His own existence but is so infinitely expansive that no finite positive iti iti (It is this, it is that) and finite negative, neti neti (It is not this, it is not that) can be formulated which can exhaust It or bind It to the limitation of the definition. So, the Divine can be limited neither by formlessness nor by form, neither by unity nor by multiplicity, neither by immobile stable status of Self nor by dynamic mobility of Nature; it can be restricted neither by these illimitable attributes nor by our most affirmative experiences which exceed all definitions, nor even can it be expressed by our largest conception of original self-concentration of Sachchidananda. Though the Unknowable is not knowable by the finite mind or to our limited consciousness, it is not altogether and in every way unknowable; it is self-evident to an infinite Consciousness or a knowledge by Identity and the Spiritual Being within us can explore all the ranges of Consciousness from the dark Inconscient plane to the highest plane of Sachchidananda to unravel the whole of the Unknowable and its complete Divine manifestation. The human liberated Soul carries within him the triune Consciousness of the Individual, the Universal and the Transcendent, can alone work out at its critical turning point the movement of Divine self-manifestation which appears to us as involution and evolution of the impersonal Divine Consciousness between two terms of Ignorance and Knowledge. He is no longer considered as a subordinate or minor circumstance in the Divine Play or Lila of the Nara-Narayana , but one with the total movement of the Infinite, capable of incarnating Godhead Consciousness in himself. The individual Soul in Becoming arrives at Infinite Self-Knowledge and All-Knowledge when it knows the Supreme and Absolute as Bliss of Existence, Bliss of Consciousness and Bliss of Force or Will and possesses the Nature and Consciousness of the Transcendent and the Universal, the unity of One Being and all Beings and to live in that Knowledge and to transform his life by the evolution of seven-fold Power of Being (Brahman, the ancient Seers said is the Matter, is the Life, is the Mind, is the Supermind, Vijnana and is the triune glory of Sachchidananda ) is his Divine destiny. The main method or the indispensable self-disciplines of integral Yoga are derived from Ancient Vedanta (for example, the Isha, Taittiriya, Kena Upanishads etc) with comprehensive concentration as the principal instrument of sadhana , whereas the substitute methods or the dispensable self-disciplines of this Yoga are derived from the later Vedanta and the Tantra , where exclusive concentration is the chief instrument of Sadhana. The difference between the two Vedantic quests are that in the former two great formulas of existence, “One without a second”, ekamevadvitiyam ¹⁰ and “All this is the Brahman” , sarvam khalu idam brahma ¹¹ are successfully combined and hence Brahman is experienced as That which being known all is known, yasmin vijnate sarvam idam vijnatam ; whereas in the latter quest exclusive importance is given to the first formula of existence to the total exclusion of the second formula and hence Brahman is experienced as That, which being known, all becomes unreal and an incomprehensible mystery, (mental) Maya. The exclusive quest of later Vedanta was a departure from the comprehensive quest of the ancient Vedanta, and the vehement, impatient longing of the former to possess the Divine exclusively gave birth to the psycho-physical methods of sadhana , whereas in the latter, integral faith, patience and courage to search the truth equally in Matter and Spirit gave birth to Spiritual methods of sadhana . The disadvantages of psycho-physical methods are that they stress the rise of the six Kundalini chakras from below, where the physical presence of the guru is indispensable in order to avoid any Spiritual fall and lower formulations are used for higher Spiritual gain. A dependency on psycho-physical methods only is to subject oneself to outer nature leading towards mechanised living, artificially constructed unity, and ‘will bring in a limitation and subjection to Prakriti, '¹⁸’ which can give birth to tamasic i mpatience and rajasic ambition of the exclusive kind. But if it can be an efficient subordinate of the Psychic, Spiritual and Supramental methods, then it will be the most powerful of all means for physical transformation. Integral Yoga through Savitri book proposes a Sadhaka to attain the highest status of Jnana and Bhakti Yoga by becoming Karma Yogi or by performing consecrated action. It proposes to pursue sadhana or Karma Yoga in double seclusion. Seclusion from the enjoyment of the five sense organs and seclusion from the attraction of the outer world. Karma Yoga establishes a Sadhaka in kinghood of possession of inner and outer kingdom; Jnana Yoga establishes a Sadhaka in becoming an adventurer and pioneer of new Consciousness and of protecting the Kingdom or of guarding Truth’s diamond throne; Bhakti Yoga fulfils life of outer kingdom by manifestation of Beauty, Delight and Love. It enlarges the inner kingdom as the Divine 'Love’s golden wings have power to ’⁵ bridge the void in Consciousness; ‘The feet of love tread naked hardest '’⁵ Subconscient and Inconscient worlds; Love labours in the depths of Inconscient, 'exults on the heights'⁵ of Sachchidananda ’ to divinise life. After one is established in the above three Yogas, he reconciles them and out of the effort of reconciliation a fourth Yoga is born, known as Yoga of Self-perfection. This higher instrumentation is responsible for Subconscient, Inconscient and Cellular transformation action. These are identified as the highest Call of integral Yoga through which the Divine Contact in the material world is established. OM TAT SAT References: 1: “Arjuna said: Those seekers of Bhakti Yoga who thus by a constant union seek after Thy personal Form and those seekers of Jnana Yoga who seek after Thy unmanifest Immutable impersonal Form, which of them are greater Yoga? The Blessed Lord said those who are most united with Me and adore Me through constant union, emotional mind is settled in Me and are possessed of the supreme faith of Bhakti Yoga , I consider them to be the greatest Yogi.” The Gita-12.1, 2, 2: “The sacrifices offered with a view of getting personal fruit and benefit and also for ostentation, know that to be rajasic sacrifice.” (The Gita-17.12) “If one does work with attachment to the fruits of work then that sacrifice does not go to the Divine but to the ego, to Asura, Yakshas and Rakshasas .” (The Gita-17.4) “They who desire the fulfilment of the fruit of their works, siddhi , on earth sacrifice to Gods because by that sacrificial work without knowledge, one gets easy and swift result, khipram siddhirbhabati ,” (The Gita-4.12). " Therefore without attachment perform ever the work that is to be done (done for the sake of the world, lokasangraha , as is made clear immediately afterwards); for by doing work without attachment man attains to the highest." (The Gita-3.19) Sacrificial work with knowledge of the wheel of Works, evam pravartitam chakram, (The Gita-3.16) and without attachment leads to higher planes of Consciousness. “To walk on the path you must have a dauntless intrepidity, you must never turn back upon yourself with this mean, petty, weak, ugly movement that fear is…An indomitable courage, a perfect sincerity, a total self-giving to the extent that you do not calculate or bargain, you do not give with the idea of receiving, you do not offer yourself with the intention of being protected, you do not have a faith that needs proofs, — this is indispensable for advancing on the path, — this alone can shelter you against all dangers.” Words Of The Mother/Volume-15/P-190, 3: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-74, 4: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-72, "On the other hand, the weakness of a contemplative quietistic spirituality is that it arrives at this result by a too absolute abstraction and in the end it turns into a nothing or a fiction the human soul whose aspiration was yet all the time the whole sense of this attempt at union; for without the soul and its aspiration liberation and union could have no meaning. The little that this way of thinking recognises of his other powers of existence, it relegates to an inferior preliminary action which never arrives at any full or satisfying realisation in the Eternal and Infinite. Yet these things too which it restricts unduly, the potent will, the strong yearning of love, the positive light and all-embracing intuition of the conscious mental being are from the Divine, represent essential powers of him and must have some justification in their Source and some dynamic way of self-fulfilment in him." CWSA-19/Essays on the Gita/p-339-340, 5: Savitri-592, 6: The Gita-4.27, 7: The Gita-12.11, 12, 8: The Gita-12.16, “There is a love in which the emotion is turned towards the Divine in an increasing receptivity and growing union. What it receives from the Divine it pours out on others, but truly without demanding a return. If you are capable of that, then that is the highest and most satisfying way to love.” The Mother/(CWM-14, p. 122), “The true purpose of life —To live for the Divine, or to live for the Truth, or at least to live for one’s soul. And the true sincerity —To live for the Divine without expecting any benefit from Him in return.” TMCW-14/Words of the Mother-II/p-4, 9: The Gita-6.35, 13.8, 10: Chandogya Upanishad-6.2.1, 11: Chandogya Upanishad-3.14.1, 12: Savitri-237, 13: “To be was a prison, extinction the escape.” Savitri-288, (prison of Moderate Spirituality and extinction of Ascetic Spirituality) (Death said to Savitri) "Two only are the doors of man’s escape, Death of his body Matter’s gate to peace, Death of his soul his last felicity." Savitri-635, "Escape brings not the victory and the crown! Something thou cam’st to do from the Unknown, But nothing is finished and the world goes on Because only half God’s cosmic work is done. Only the everlasting No has neared And stared into thy eyes and killed thy heart: But where is the Lover’s everlasting Yes, And immortality in the secret heart, The voice that chants to the creator Fire," Savitri-310 "An exit is shown, a road of hard escape From the sorrow and the darkness and the chain; But how shall a few escaped release the world? The human mass lingers beneath the yoke. Escape, however high, redeems not life, Life that is left behind on a fallen earth. Escape cannot uplift the abandoned race Or bring to it victory and the reign of God. A greater power must come, a larger light." Savitri-448 14: CWSA-19/Essays on the Gita/p-335, 15: "In the transformation of ordinary religious worship into the Yoga of pure Bhakti we see this development from the motived and interested worship of popular religion into a principle of motiveless and self-existent love. This last is in fact the touch- stone of the real Bhakti and shows whether we are really in the central way or are only upon one of the bypaths leading to it. We have to throw away the props of our weakness, the motives of the ego, the lures of our lower nature before we can deserve the divine union." CWSA-24/The Synthesis of Yoga-553, "It may be asked how is that devotion high and noble, udara , which seeks God only for the worldly boons he can give or as a refuge in sorrow and suffering, and not the Divine for its own sake? Do not egoism, weakness, desire reign in such an adoration and does it not belong to the lower nature ? Moreover, where there is not knowledge, the devotee does not approach the Divine in his integral all-embracing truth, vasudevah sarvam iti , (The Gita-7.19) but constructs imperfect names and images of the Godhead which are only reflections of his own need, temperament and nature, and he worships them to help or appease his natural longings. He constructs for the Godhead the name and form of Indra or Agni, of Vishnu or Shiva, of a divinised Christ or Buddha , or else some composite of natural qualities, an indulgent God of love and mercy, or a severe God of righteousness and justice, or an awe-inspiring God of wrath and terror and flaming punishments, or some amalgam of any of these, and to that he raises his altars without and in his heart and mind and falls down before it to demand from it worldly good and joy or healing of his wounds or a sectarian sanction for an erring, dogmatic, intellectual, intolerent knowledge. All this up to a certain point is true enough. Very rare is the great soul who knows that Vasudeva the omnipresent Being is all that is, va sudevah. sarvam iti sa maha tma sudurlabhah . (The Gita-7.19) Men are led away by various outer desires which take from them the working of the inner knowledge, ka mais tais tair hri tajn a na h . (The Gita-7.20) Ignorant, they resort to other godheads, imperfect forms of the deity which correspond to their desire, prapadyante ’nyadevatah (The Gita-7.20) . Limited, they set up this or that rule and cult, tam tam niyamam asthaya , (The Gita-7.20) which satisfies the need of their nature. And in all this it is a compelling personal determination, it is this narrow need of their own nature that they follow and take for the highest truth, incapable yet of the infinite and its largeness. The Godhead in these forms gives them their desires if their faith is whole; but these fruits and gratifications are temporary and it is a petty intelligence and unformed reason which makes the pursuit of them its principle of religion and life. " CWSA-19/Essays on the Gita/p-285-286, "But the weakness of the kinetic and the emotional religions is that they are too much absorbed in some divine Personality and in the divine values of the finite. And, even when they have a conception of the infinite Godhead, they do not give us the full satisfaction of knowledge because they do not follow it out into its most ultimate and supernal tendencies. These religions fall short of a complete absorption in the Eternal and the perfect union by identity, — and yet to that identity in some other way, if not in the abstractive, since there all oneness has its basis, the spirit that is in man must one day arrive." CWSA-19/Essays on the Gita/p-339, "The weakness of the human heart wants only fair and comforting truths or in their absence pleasant fables; it will not have the truth in its entirety because there there is much that is not clear and pleasant and comfortable, but hard to understand and harder to bear. The raw religionist, the superficial optimistic thinker, the sentimental idealist, the man at the mercy of his sensations and emotions agree in twisting away from the sterner conclusions, the harsher and fiercer aspects of universal existence." CWSA-19/Essays on the Gita/p-381, “It is difficult to acquire or to practise this faith and steadfastness on the rough and narrow path of Yoga because of the impatience of both heart and mind and the eager but soon faltering will of our rajasic nature. The vital nature of man hungers always for the fruit of its labour and, if the fruit appears to be denied or long delayed, he loses faith in the ideal and in the guidance. For his mind judges always by the appearance of things, since that is the first ingrained habit of the intellectual reason in which he so inordinately trusts. Nothing is easier for us than to accuse God in our hearts when we suffer long or stumble in the darkness or to abjure the ideal that we have set before us. For we say, “I have trusted to the Highest and I am betrayed into suffering and sin and error.” Or else, “I have staked my whole life on an idea which the stern facts of experience contradict and discourage. It would have been better to be as other men are who accept their limitations and walk on the firm ground of normal experience.” In such moments — and they are sometimes frequent and long — all the higher experience is forgotten and the heart concentrates itself in its own bitterness. It is in these dark passages that it is possible to fall for good or to turn back from the divine labour.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-244, "Sri Aurobindo is always there. At times he becomes very active, especially when people "pump" or pull or crush you under the weight of all their difficulties and all their desires. Then (these last few days have been like that), I might put it into the words he often used, but this is his attitude: "They accept the God only when they can crucify him." I find that so interesting, you know! They accept God – the Divine – only when they can crucify him. That is to say, they recognize the Divine in a body only if that body is fit to be crucified or tortured. And then, if things go wrong, "So he’s not divine!" He is not divine.... He always used to say, "The Divine takes care to veil himself so as not to crush them." And it’s true, I have noticed it: at times when the Force comes with really all its might, it’s terrible! Even for those who are most used to it, even for the most courageous ... it’s hard. So it’s always like that: it contains itself so as not to be ... unbearable." The Mother's Agenda-February 20, 1968, "I was looking at a problem....Basically, if you remove the veneer – the veneer of good manners – man admits the existence of the Divine only on condition that his sole occupation be to satisfy all of man’s needs and desires – it may be collective desires, even "planetary" desires as Y. would put it, but it boils down to that... And it’s like that especially, especially with the notion of a Divine who put on a body.... In fact, they found it quite natural that Christ should be crucified for their own salvation – I find it monstrous... I’ve always found it monstrous." The Mother's Agenda/June 8, 1968 16: "No God-knowledge can be integral, perfect or universally satisfying which leaves unfulfilled their absolute claim , no wisdom utterly wise which in its intolerant asceticism of search negates or in the pride of pure knowledge belittles the spiritual reality behind these ways of the Godhead... The greatness of the central thought of the Gita in which all its threads are gathered up and united, consists in the synthetic value of a conception which recognises the whole nature of the soul of man in the universe and validates by a large and wise unification its many-sided need of the supreme and infinite Truth, Power, Love, Being to which our humanity turns in its search for perfection and immortality and some highest joy and power and peace. There is a strong and wide endeavour towards a comprehensive spiritual view of God and man and universal existence. Not indeed that everything without any exception is seized in these eighteen chapters, no spiritual problem left for solution ; but still so large a scheme is laid out that we have only to fill in, to develop, to modify, to stress, to follow out points, to work out hint and illuminate adumbration in order to find a clue to any further claim of our intelligence and need of our spirit. The Gita itself does not evolve any quite novel solution out of its own questionings. To arrive at the comprehensiveness at which it aims, it goes back behind the great philosophical systems to the original Vedanta of the Upanishads; for there we have the widest and profoundest extant synthetic vision of spirit and man and cosmos. But what is in the Upanishads undeveloped to the intelligence because wrapped up in a luminous kernel of intuitive vision and symbolic utterance, the Gita brings out in the light of a later intellectual thinking and distinctive experience. " CWSA-19/Essays on the Gita/p-340, 17: “For myself it was Ramakrishna who personally came & first turned me to this Yoga. Vivekananda in the Alipore jail gave me the foundations of that knowledge which is the basis of our sadhana. The error of the Mission is to keep too much to the forms of Ramakrishna & Vivekananda & not keep themselves open for new outpourings of their spirit, — the error of all “Churches” and organised religious bodies. ” CWSA-36/Autobiographical Note/p-177-178, “But I can tell you about my own experience. Until the age of about twenty-five, all I knew was the God of religions, God as men have created him, and I did not want him at any price. I denied his existence but with the certitude that if such a God did exist, I detested him …When I was about twenty-five I discovered the inner God and at the same time I learned that the God described by most Western religions is none other than the Great Adversary…When I came to India, in 1914, and became acquainted with Sri Aurobindo’s teaching, everything became very clear.” The Mother/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms-331-332, “That is precisely the distortion in the Western attitude as opposed to the attitude of the Gita. It is extremely difficult for the Western mind to understand in a living and concrete manner that everything is the Divine.” The Mother/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms/p-101, 18: "The Prana is not only a force for the action of physical and vital energy, but supports also the mental and spiritual action. Therefore the full and free working of the pranic shakti is required not only for the lower but still necessary use, but also for the free and full operation of mind and supermind and spirit in the instrumentality of our complex human nature. That is the main sense of the use of exercises of Pranayama for control of the vital force and its motions which is so important and indispensable a part of certain systems of Yoga. The same mastery must be got by the seeker of the integral Yoga; but he may arrive at it by other means and in any case he must not be dependent on any physical or breathing exercise for its possession and maintenance, for that will at once bring in a limitation and subjection to Prakriti . Her instrumentation has to be used flexibly by the Purusha, but not to be a fixed control on the Purusha . The necessity of the pranic force, however, remains and will be evident to our self-study and experience. It is in the Vedic image the steed and conveyance of the embodied mind and will, vahana . If it is full of strength and swiftness and a plenitude of all its powers, then the mind can go on the courses of its action with a plenary and unhampered movement. But if it is lame or soon tired or sluggish or weak, then an incapacity is laid on the effectuation of the will and activity of the mind. The same rule holds good of the supermind when it first comes into action. There are indeed states and activities in which the mind takes up the pranic shakti into itself and this dependence is not felt at all; but even then the force is there, though involved in the pure mental energy. The supermind, when it gets into full strength, can do pretty well what it likes with the pranic shakti , and we find that in the end this life power is transformed into the type of a supramentalised prana which is simply one motor power of that greater consciousness. But this belongs to a later stage of the siddhi of the Yoga." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-733-734, 19: "The Asram has nothing to do with Hindu religion or culture or any religion or nationality. The Truth of the Divine which is the spiritual reality behind all religions and the descent of the supramental which is not known to any religion are the sole things which will be the foundation of the work of the future. ” Sri Aurobindo/CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-701, 20: "(Q) Mother, what is the difference between an ardent aspiration and a pulling down of force? (Ans:) It is the vital that pulls down and the psychic that aspires." TMCW-14/Words of the Mother-II/p-77, "There is certainly a great difference between calling and pulling — you can and must always call for help and the rest — the answer will be proportionate to your capacity of reception and assimilation. Pulling is a selfish movement that may bring down forces quite disproportionate to your capacities and thus are harmful." TMCW-14/Words of the Mother-II/p-77, 21: "But actually, to tell you the truth, I think your lives are so easy that you don’t exert yourselves very much! How many among you have truly an INTENSE need to find their psychic beings? To find out truly who they are? To find out what their roles are, why they are here? ... You just let yourselves drift. You even complain when things aren’t easy enough! You just take things as they come. And sometimes, should an aspiration arise in you and you encounter some difficulty in yourself, you say, ‘Oh, Mother is there! She’ll take care of it for me!’ And you think about something else." The Mother's Agenda/August 25, 1954, Download this WEB PAGE in PDF format: The Mother's Call “Are there not still million fights to wage?” Savitri-687 The Mind's Method of Abstraction "The buddhi dwelling always in this master idea (self-surrender) must discourage all its own lesser insistences and preferences and teach the whole being that the ego whether it puts forth its claim through the reason, the personal will, the heart or the desire-soul in the prana, has no just claim of any kind and all grief, revolt, impatience, trouble is a violence against the Master of the being." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-723, The First Capacity of Mind: It is a habituated divider of the Indivisible and its whole nature is to dwell on one thing at a time to the exclusion of others. The ultimate unity and absolute infinity are to its conscience of things abstract notions and unseizable quantities, not something that is real to its grasp, much less something that is alone real. The first difficulty of the mind is identified as its inability to hold at once the unity and multiplicity of the existence. The Third Capacity of Mind: To train the mind as pure, clear and passive reflector of the Divine is identified as an important exercise in integral Yoga. The intellect cannot be a sufficient guide in the search for spiritual truth and realization and yet it has to be utilised in the integral movement of our nature. The third difficulty of the mind is identified as realization of all this as Sachchidananda. The Second Capacity of Mind: The characteristic energy of pure Mind is change through self-enlargement and self-improvement and moves continually from a smaller and simpler to a larger and more complex perfection. The second difficulty is that fear, desire and sorrow are recognized as diseases of the mind, born of its sense of division and limitation. The Fourth Capacity of Mind: The last gradation of thinking opens in us the pure ideative mind which lives disinterestedly in the truth of ideas for Divine action and Spiritual experience. The fourth difficulty is to unify without losing and integralise without rejecting. Read More The Sunlit and Golden Path Sun-lit Path: The pure in Soul can walk in Light. The Golden Path: Light re-enters life through multiple (ten) Selves. The Abysmal Night: Light re-enters Inconscient Night. The Double Twilight: The First Twilight is created due to the invasion of the Sea of Light above the head to the dark Subconscient Sheath and the Second Twilight is created due to the invasion of the Sea of Light of Inconscient and Subconscient Self below the Feet to the dark Subconscient Sheath. The Eternal Day: Permanent rise of consciousness to Sachchidananda plane of Everlasting Day. Earthly Return: Permanent descent of Sachchidananda consciousness through return to Subconscient and Inconscient Earth. Read More The Supramental Yoga “The conditions (of Supramental transformation) Sri Aurobindo gives in detail in The Synthesis of Yoga and in still greater detail in his last articles on the (book) Supramental Manifestation . So now it is only a question of realisation .” The Mother TMCW-8/The Questions and Answers-1956/p-322 It appears from Sri Aurobindo’s following writings that those whose intellect is Spiritualised or those who have practiced Buddhi Yoga of the Gita can draw direct benefit from Supramental energy, that is now active in the earth’s atmosphere, “But still this line of development too is necessary, because there must be a bridge between the spirit and the intellectual reason: the light of a spiritual or at least a spiritualised intelligence is necessary for the fullness of our total inner evolution, and without it, if another deeper guidance is lacking, the inner movement may be erratic and undisciplined, turbid and mixed with unspiritual elements or one-sided or incomplete in its catholicity. For the transformation of the Ignorance into the integral Knowledge the growth in us of a spiritual intelligence ready to receive a higher light and canalise it for all the parts of our nature is an intermediate necessity of great importance.” CWSA-22/The Life Divine-913, “All that [ideas such as “everything will soon be spiritualised”] is absurd. The descent of the supramental means only that the Power will be there in the earth consciousness as a living force just as the thinking mental and the higher mental are already there. But an animal cannot take advantage of the presence of the thinking mental Power or an undeveloped man of the presence of the higher mental Power — so too everybody will not be able to take advantage of the presence of the supramental Power. I have also often enough said that it will be at first for the few, not for the whole earth, — only there will be a growing influence of it on the earth life.” Sri Aurobindo CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-290 "Eventually their (purified intelligence and will, buddhya visuddhaya, The Gita-18.51) response can be opened up to the perfect discernings, intuitions, inspirations, revelations of the supermind and proceed by a more and more luminous and even infallible action. " Sri Aurobindo CWSA/24/The Synthesis of Yoga/p-655 "The buddhi dwelling always in this master idea (self-surrender) must discourage all its own lesser insistences and preferences and teach the whole being that the ego whether it puts forth its claim through the reason, the personal will, the heart or the desire-soul in the prana, has no just claim of any kind and all grief, revolt, impatience, trouble is a violence against the Master of the being. ... This complete self-surrender must be the chief mainstay of the sadhaka because it is the only way, apart from complete quiescence and indifference to all action, — and that has to be avoided, — by which the absolute calm and peace can come. The persistence of trouble, asanti, the length of time taken for this purification and perfection, itself must not be allowed to become a reason for discouragement and impatience. It comes because there is still something in the nature which responds to it, and the recurrence of trouble serves to bring out the presence of the defect, put the sadhaka upon his guard and bring about a more enlightened and consistent action of the will to get rid of it. When the trouble is too strong to be kept out, it must be allowed to pass and its return discouraged by a greater vigilance and insistence of the spiritualised buddhi . Thus persisting, it will be found that these things lose their force more and more, become more and more external and brief in their recurrence, until finally calm becomes the law of the being. This rule persists so long as the mental buddhi is the chief instrument; but when the supramental light takes possession of mind and heart, then there can be no trouble, grief or disturbance; for that brings with it a spiritual nature of illumined strength in which these things can have no place. There the only vibrations and emotions are those which belong to the anandamaya nature of divine unity.” Sri Aurobindo CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-722-724, "But that (Supramental) cannot work in him so long as his present mental, vital, physical being is not liberated from its actual inferior working (of the three Gunas ). This purification is the first necessity." Sri Aurobindo CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-644-645, "Ordinarily the supramental knowledge will be organised first and with the most ease in the processes of pure thought and knowledge , jnana, because here the human mind has already the upward tendency and is the most free." Sri Aurobindo CWSA/24/The Synthesis of Yoga/p-839 "It is only when mentality is overpassed and drops away into a passive silence that there can be the full disclosure and the sovereign and integral action of the supramental gnosis." Sri Aurobindo CWSA/24/The Synthesis of Yoga/p-861 "A true, sincere, spontaneous life, as in the supramental world, is a springing forth of things through the fact of conscious will, a power over substance that shapes this substance according to what we decide it should be. And he who has this power and this knowledge can obtain whatever he wants , whereas he who does not has no artificial means of getting what he desires." The Mother The Mother's Agenda/3.2.1958 The First Character of this Supramental Change: is a complete reversal, a turning over, one might almost say, upside down of the whole activity… "In the kingdom of the Spirit’s power and light, As if one who arrived out of infinity’s womb He came new-born, infant and limitless And grew in the wisdom of the timeless Child; He was a vast that soon became a Sun." Savitri-301 The Second Character of the Supramental Change: is that the formation of the thought, will and delight can take place now wholly on the Supramental level and therefore there is initiated and reconciled an entirely luminous and effective Divine Will, Divine Wisdom and Divine Bliss or as hinted in Savitri: “But Savitri replied to the dread Voice: “O Death, who reasonest, I reason not, Reason that scans and breaks, but cannot build Or builds in vain because she doubts her work. I am, I love, I see, I act, I will.” (Savitri-594) "The Unseen’s eye that looks at the unseen, When Light with a golden ecstasy fills his brain And the Eternal’s wisdom drives his choice And eternal Will seizes the mortal’s will.” Savitri-665 The Third Character of the Supramental Change: The third character of this action is the Brahmic consciousness and vision… "There Knowledge called him to her mystic peaks Where thought is held in a vast internal sense And feeling swims across a sea of peace And vision climbs beyond the reach of Time." Savitri-299 “An invisible sunlight ran within her veins And flooded her brain with heavenly brilliances That woke a wider sight than earth could know.” Savitri-356 (Supramental vision) The Fourth Character of the Supramental Change: The final stage of the change will come when the Supermind occupies and Supramentalises the whole being and turns even the vital and physical sheaths into moulds of itself, responsive, subtle and instinctive with its powers. The man then becomes wholly Superman. This is at least the natural and integral process. "A divinising stream possessed his veins, His body’s cells awoke to spirit sense, Each nerve became a burning thread of joy: Tissue and flesh partook beatitude. Alight, the dun unplumbed subconscient caves Thrilled with the prescience of her longed-for tread And filled with flickering crests and praying tongues." Savitri-334 "A divine force shall flow through tissue and cell And take the charge of breath and speech and act And all the thoughts shall be a glow of suns And every feeling a celestial thrill." Savitri-710 OM TAT SAT Read More The Mother's Yoga Our Relation with the Mother: The Mother book written by Sri Aurobindo gives a detailed account of a Spiritual or Impersonal Mother and hints briefly about the personal Psychic Mother and personal Supramental Mother. We enter direct relation with Her four dynamic Spiritual attributes after our Spiritual Being or Akshara Purusha above the head opens. The Mother’s Mission: The Mother’s mission on earth is to build our Soul and Nature into the Divine Truth, consistent with the decrees of the Supreme and draws us irresistibly towards the supreme ecstasies, the highest heights, the noblest aims and the largest vistas. Through union with the mediatrix, Spiritual Mother, fourfold Soul Forces are accumulated, which help confront the Inconscient negative energies, and these accumulated Soul Forces accompany us in successive births. Our Mission: The one and only purpose for which our life is destined is the Divine Work without all desire and self-regarding ego, all our life and not a part of life must be an offering to the Supreme and we must give ourselves completely without condition, demand and reservation and our only object in action shall be (1) to serve selflessly, (2) to receive inner growth, (3) to fulfil the Mother’s Divine Presence, (4) to become a manifesting instrument of the Divine Shakti in her works. The Starting Point of The Mother’s Yoga: The starting point of the Mother’s Yoga is identified as to detect first what is false or obscure in us and persistently reject it. If we support little false action and false thought then we lose not only the Divine’s Grace but also the Divine in every way and in its entirety. Our relationship with the Divine Mother is conditional. When we are open towards overhead Truth or Soul Saving Truth She is very close to us and when we are open towards falsehood or Soul Slaying Truth of three Gunas, She is very far from us. The Perfection Sought by Us: The perfection sought by us is to be one with Her in Her highest Spiritual and Universal action and to realise and possess the fullness of Her Shakti in our individual life. OM TAT SAT Read More The Mighty Mother's Playmate The First Condition of Becoming the Playmate: First one has to open one’s Soul in the heart or the Psychic being and dynamise four Divine Shaktis that of the Brahma Shakti of wisdom, Kshetra Shakti of Courage, Vaisya Shakti of Mutuality and Shudra Shakti of service and self-surrender. The Second Condition of Becoming the Playmate: Secondly one has to open the soul in the mind above the head, the spiritual being and dynamise four Divine Shaktis that of Maheshwari representing Wisdom, Mahakali, representing Power, Mahalakshmi representing Harmony and Mahasaraswti representing perfection in work. The Third Condition of Becoming the Playmate: Thirdly one has to open the soul in Supermind and dynamise four Supramental Divine Shaktis having the attributes of Truth Supreme, Power Supreme, Supreme Delight and Will Supreme. The Fourth Condition of Becoming the Playmate: One has to rise to the source of the Ananda and meet the Mother’s absolute power of Chit Shakti. Read More “There is no difference between the Mother’s path and mine; we have and have always had the same path, the path that leads to the supramental change and the divine realisation; not only at the end, but from the beginning they have been the same…The attempt to set up a division and opposition of this kind, putting the Mother on one side and myself on another and opposite or quite different side, has always been a trick of the forces of the Falsehood when they want to prevent a sadhaka from reaching the Truth. Dismiss all such falsehoods from your mind.” Sri Aurobindo CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother-81 “I wrote once before that these ideas about the separation between the Mother and myself and our paths being different or our goal different are quite erroneous. Our path is the same; our goal too is the same — the Supramental Divine .” Sri Aurobindo CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother-81, The Mother's Teachings complements Sri Aurobindo's Teachings and The Mother's Yoga completes and fulfills Sri Aurobindo's Yoga . A thorough knowledge of The Mother’s Teachings preconditions a thorough knowledge of Sri Aurobindo. Similarly, a thorough knowledge of Sri Aurobindo’s Teachings preconditions a thorough knowledge of traditional Schools of Yoga and the subjective and objective knowledge of the whole Spiritual history of Earth. A thorough Spiritual knowledge of Their dual Divinities of a purified vessel dynamises limitless movements of ascending and descending Consciousness and an inflow of an incalculable quantum of continuous overhead Wisdom, Love, Light, Peace, Bliss, Force and Silence to earth's nether atmosphere.

Earth's Spiritual History ( Para-prakriti Savitri's declaration on Paramatma Satyavan ) "Desiring me since first the world began." (Savitri-614), “And once you enter into this consciousness where all things are seen with a single look, the infinite multitude of the Divine’s relationships with men, you realize how wonderful everything is, in every detail. You can also look at the history of mankind and see how much the Divine has evolved depending upon what men have understood, desired, hoped for or dreamed; how he was materialistic with the materialist, and how each day he grows, draws nearer, becomes more luminous, as the human consciousness widens. Everyone is free to choose. The perfection of this endless variety of relationships between man and God throughout the history of the world is an unutterable wonder. Yet all this together is but a second in the total manifestation of the Divine. The Divine is with you according to your aspirations. This does not mean, naturally, that He bends to the whims of your outer nature – I am speaking here of the truth of your being. Yet sometimes He does fashion himself according to your outer aspirations; and if, like the devout, you live alternately in estrangement and embrace, ecstasy and despair, the Divine too will be estranged from you or draw near, according to your belief. Therefore, one’s attitude is extremely important, even one’s outer attitude. People do not know just how important faith is, how faith is miracle – the creator of miracles. For if at each moment, you expect to be uplifted and drawn towards the Divine, He will come and uplift you, and He will be there, very near, nearer and nearer. " The Mother The Mother's Agenda/Vol-1/Undated 1957 Editorial Note This paper was first published in the 12th issue of Sri Matriniketan Ashram’s quarterly journal, The Descent, on the occasion of the Ashram’s inauguration on 01.02.2003. The manuscript was corrected by our Spiritual Fosterer, Sri K. Anurakta . His editorial contribution is documented in the e-Kindle book "Sri K. Anurakta and the Evolution of Sri Matriniketan Ashram . " Sri Matriniketan Ashram will celebrate its Silver Jubilee on 01.02.2028. On this auspicious occasion, the 115th issue of The Descent is scheduled to be released, featuring an expanded version of this special paper. In an earlier assessment, ChatGPT identified Earth’s Spiritual History as the spiritually most powerful webpage among the Ashram’s 100 webpages. We receive this assessment with gratitude, while recognising that the Spiritual significance of a work ultimately exceeds any external evaluation. We consecrate this paper at the Lotus Feet of The Mother and Sri Aurobindo and pray that They may accept it as an instrument for our deeper Sadhana and higher concentration. We have accepted Their Teachings not as a fixed set of monuments belonging to the immediate and distant past, but as Truths that are “constantly renewed, relived, their stuff of permanent truth constantly reshaped and developed in the inner thought and spiritual experience of a developing humanity.” — Sri Aurobindo, CWSA, Vol. 19, Essays on the Gita, p. 5. OM TAT SAT A Thorough Knowledge of Earth's Spiritual History “We do not belong to the past dawns, but to the noons of the future. A mass of new material is flowing into us; we have not only to assimilate the influences of the great theistic religions of India and of the world and a recovered sense of the meaning of Buddhism, but to take full account of the potent though limited revelations of modern knowledge and seeking; and, beyond that, the remote and dateless past which seemed to be dead is returning upon us with an effulgence of many luminous secrets long lost to the consciousness of mankind but now breaking out again from behind the veil. All this points to a new, a very rich, a very vast synthesis; a fresh and widely embracing harmonisation of our gains is both an intellectual and a spiritual necessity of the future. But just as the past syntheses have taken those which preceded them for their starting-point, so also must that of the future, to be on firm ground, proceed from what the great bodies of realised spiritual thought and experience in the past have given.”²² Sri Aurobindo Integral Yoga proposes a Sadhaka ¹ to have a full account of the Spiritual history of the earth which is ‘a constant development of a divine purpose, not a book that is closed, the lines of which have to be constantly repeated.’²³ This account also includes knowledge on the limited vision of modern Science,²² long practice of self-disciplines of traditional Shastra of the Veda, the Upanishad and the Gita ²⁰ subordinated by the long practice of the methods of Raja Yoga, Hatha Yoga and Tantra . This study of full account also includes Spiritual rise and Spiritual fall of human consciousness, the conquest of difficulties,³⁵ and the study of the limitations and immense possibilities of traditional and integral Sadhakas . Those who are fit for the Supramental world, for them, the knowledge of the Spiritual history of the earth will knock at their door. King Aswapati was able to receive such knowledge and by this experience, his position in existence became greater than God. (Refer to this line of Savitri, “All that the Gods have learned are there self-known.” Savitri-74) A complete knowledge on traditional schools of Yoga preconditions total knowledge from within and without on the Spiritual history of Earth. The full knowledge of history of earth can be traced from within by ascending to a higher state of Consciousness⁴⁰ and it can be traced from without by detailed study and practice of ancient Shastras where all the external 'Events are the crowded history of his' (Savitri-680) ordinary life. An in-depth knowledge on Sri Aurobindo’s Teachings is developed by rigorous practice of traditional schools of Yoga and restatement of the Spiritual history of the earth. So, a thorough knowledge of Sri Aurobindo preconditions a thorough knowledge on traditional schools of Yoga. The Mother’s Teachings is identified as a restatement of Sri Aurobindo’s Teachings. So a thorough knowledge on The Mother’s Teachings preconditions thorough knowledge of Sri Aurobindo’s Teachings. The Mother’s Work rests on the thorough knowledge on Her Teachings or detailed knowledge²¹ on the movement of Her comprehensive Consciousness. The Mother observed, “But the difficulty is to find the “some one” who knows Sri Aurobindo thoroughly…(and subsequently) who is capable of receiving His inspirations directly…capable of understanding Sri Aurobindo’s inspiration and transmitting it…and has at the same time very strong character… (and if possible) to have His genius… For years I have been looking for that man, without finding him.”¹⁹ Evolution is a global process. Each species reproduces itself endlessly to rediscover in itself the missing link²⁴ and men are the first sons of nature, who aspire to reach the highest through the organised faculty of purified mind³² and intellect. The individual’s sense of responsibility to the requirement of his evolutionary need can be visualised by dissecting his present faculties and their collaboration in the destined journey from the suffocation of ignorance, falsehood, suffering and death to the ascending stairs of Knowledge, Truth, Ananda and Immortality. If man’s sole objective is to generate more and more wealth, procreation of a family and maintenance of it through out the life and enjoy life with the existing faculty of instincts, then we have to be rest satisfied with the arrested development of the species. Or else we have to evolve another formula of self-development, which our ancient Seers and subsequent Spiritual disciplines have proposed, that can truly liberate us to its extreme end of integral satisfaction. Fulfillment of life does not ask to possess more and more of what we have and of what we enjoy but to rediscover in ourselves the all-inclusive totality and possession of all that is eternal, infinite and true. The Importance of Shastras, Gurus, Avataras and the Divine Mother: - “One must first find one’s soul, this is absolutely indispensable, and identify oneself with it. Later one can come to the transformation. Sri Aurobindo has written somewhere: “Our Yoga begins where the others end.” Usually yoga leads precisely to this identification, this union with the Divine — that is why it is called “yoga”. And when people reach this, well, they are at the end of their path and are satisfied. But Sri Aurobindo has written: we begin when they finish; you have found the Divine but instead of sitting down in contemplation and waiting for the Divine to take you out of your body which has become useless, on the contrary, with this consciousness you turn to the body and to life and begin the work of transformation — which is very hard labour. It’s here that he compares it with cutting one’s way through a virgin forest; because as nobody has done it before, one must make one’s path where there was none. But to try to do this without having the indispensable directive of the union with the Divine within, within one’s soul, is childishness.”³³ The Mother Shastra : “Therefore our integral Yoga will take up these various disciplines and concentrations, but harmonise and if possible fuse them by a synthesis which removes their mutual exclusions. Not realising the Lord and the All only to reject them for silent Self or unknowable Absolute as would an exclusively transcendental, nor living for the Lord alone or in the All alone as would an exclusively theistic or an exclusively pantheistic Yoga, the seeker of integral knowledge will limit himself neither in his thought nor in his practice nor in his realisation by any religious creed or philosophical dogma. He will seek the Truth of existence in its completeness. The ancient disciplines he will not reject, for they rest upon eternal truths, but he will give them an orientation in conformity with his aim.”⁵⁹ Sri Aurobindo Scriptures are generally secret knowledge descended from above. They are vast records of Spiritual experiences that our ancient Rishis and later Seers have witnessed. Our ancient Scriptures are great in their wisdom. Great pasts always help mankind to arrive at a greater future and dawn succeeds dawn. Mankind shall arrive at its greatest wisdom when it will be able to recover from its lost totality fulfilling all the past promises. Our ancient Seers had foreseen the ultimate future of mankind in the culmination and possession of God, Light, Freedom, Bliss and Immortality. The importance of reference to the Scriptures were felt because the secret formula of Soul’s ascent were recorded there and these Seers were masters in discovering new heights in Soul’s ascent and arrived at corresponding new siddhis . Each proposed a new path and they are quite essential while tracing one’s own path and each siddhi is a step required in the integral development. So the perfection is to be sought through ascent of thousands of manifold paths leading to the one Divine and the corresponding return of the same Divinity in to multiplicities of the material life. The popular tendency of human mind to attain the Divine through the path of the shortest of the shortcuts is henceforward not considered from our subject of scrutiny. Guru : “The Teacher of the integral Yoga will follow as far as he may the method of the Teacher within us. He will lead the disciple through the nature of the disciple. Teaching, example, influence,—these are the three instruments of the Guru . But the wise Teacher will not seek to impose himself or his opinions on the passive acceptance of the receptive mind; he will throw in only what is productive and sure as a seed which will grow under the divine fostering within. He will seek to awaken much more than to instruct; he will aim at the growth of the faculties and the experiences by a natural process and free expansion. He will give a method as an aid, as a utilisable device, not as an imperative formula or a fixed routine. And he will be on his guard against any turning of the means into a limitation, against the mechanising of process. His whole business is to awaken the divine light and set working the divine force of which he himself is only a means and an aid, a body or a channel. ”⁴⁴ Sri Aurobindo Guru is an intermediary destined to lead aspirant Souls towards the Supreme and his physical presence is a rare opportunity in the life of disciples. ‘The divine soul reproduces itself in similar liberated souls as the animal reproduces itself in similar bodies. Therefore, whenever even a single soul is liberated, there is a tendency to an extension and even to an outburst of the same divine self-consciousness in other individual souls of our terrestrial humanity…’² In this integral Yoga, The Mother and Sri Aurobindo are identified as physical embodiment of the Divine, symbols of comprehensive movement of Consciousness, the Primary Source of our Spiritual and Material Life, dual Avatar and a special manifestation of the Supreme Guru , Parameswar . Integral Teacher is a symbol of movement of Psychic and Spiritual Consciousness, leading it to still higher planes of Cosmic Consciousness, one Soul centre of the multiple or universal Divine, the secondary Source, Spiritual fosterer of twice-born Souls and his task is to strengthen the contact of twice-born Souls with the primary Source, who is at once Transcendent, Universal and Individual Psychic Being. Avatar: “In the eternity of becoming, each Avatar is only the announcer, the forerunner of a more perfect realisation.”⁶⁰ The Mother "...the Divine of yesterday is only an apprentice to the Divine of tomorrow ..."⁴⁹ The Mother “Since the beginning of earth history, Sri Aurobindo has always presided over the great earthly transformations, under one form or another, one name or another."⁵⁰ The Mother Avataras descend on earth equipped with the delegated power from the Supreme, when humanity suffers a crisis in Consciousness and lead humanity to the next step of the ladder in the evolutionary ascent. Avatar’s main work is to reveal in man His Divine nature, madbhava and show Divine work, which becomes a means of rebirth of divinities in man. His other mission is the restoration of good, dharma by the destruction of evil as did Sri Rama and Sri Krishna or He may represent Himself as divine messenger preaching the gospel of love and peace, as did Buddha, Christ and Sri Chaitanya. Avatara’s birth brings an opportunity in each individual formation of the human species to repeat His Spiritual experiences and elevate to His Spiritual status. ‘Islam was a return towards sensation, beauty, and harmony in the form, and legitimization of sensations and joy in beauty.’³ ‘Mahomed, as we know, only developed the existing social, religious and administrative customs of the Arab people in to a new system dictated to him often in trance, in which he passed from his conscient into superconscient self, by the Divinity to his secret intuitive mind.’³ Christ came to show the earth that how sorrow and suffering⁴ can be means of redemption. The purpose behind Sri Rama’s Avatarahood was to establish on earth Rama Rajya , the kingdom of sattwic man by the destruction of asuric forces, Ravana; whereas His predecessors, the Dwarf, known as V amana and Parshurama were Avataras representing tamasic and rajasic aspects of man respectively in the manifestation. The successive Avataras after Sri Rama ⁴⁸ were from the trigunatita planes of consciousness representing different hierarchies; Buddha was from the illumined mind, Sri Chaitanya ⁴¹ was from the Spiritual-Psychic plane, Sri Ramakrishna was from the intuitive mind and Sri Krishna was from the Overmind plane of consciousness. They came to lead the human Souls to Divine heights, trigunatita chetana and established the passage to the kingdom of God in heaven and a dynasty of self-ruling kings on earth, Dharma-rajya . Buddhistic Nirvana is the disintegration of samskara and Vedantic Nirvana is the abolition of samskara and one can do all action while remaining in this state of absolute peace and freedom. Samskara is here the accumulated past Karma of this life as well as that of past lives stored in our chitta or in the Subconscient Sheath and this samskara clouds the Soul, which we mistake for our Self. Buddha’s Nirvana is the supreme liberation but that liberation is negative, as that Divine state does not return upon earth positively to complete the evolution. He was horrified by the suffering, impermanence, and decay of all things and concluded that the disappearance of creation is the true remedy. Sri Krishna represents complete divine manhood, leading the race towards Divine Love and Divine Ananda culminating in Jivanmukta State. To grow in Krishna Consciousness is to feel His Presence, enter Spiritual relation with Him by union in Soul and know Him as a Friend, Lover, Father, Mother, Play-mate, Guide and Teacher. ‘And in the Gita he speaks of this human world as a transient and sorrowful affair and, in spite of his gospel of divine action, seems almost to admit that to leave it is after all the best solution.’⁵ The Gita remained silent about the total solution of all problems of existence. Kalki (His coming is symbolic and His action has already begun), the last Avatara, ⁶¹ will complete the work that Sri Krishna began and correct what Buddha and Sri Krishna left, by bringing the Divine upon earth and destroying the opposing asuric forces. The Kingdom of God on earth, Deva-rajya is the last promise of future Avataras and Vibhutis in order to complete the work of evolution. So, the future Christ who transforms the cross⁶³ of crucifixion into a source of infinite Light, Joy and Power or the future Hindu Godhead Kalki with His sword destroying opposing asuric forces, for which humanity is waiting patiently, is foreseen by Sri Aurobindo not merely as a PERSON, but 'symbolically indicated'⁶² as the embodiment and manifestation of a state of Supreme Consciousness, to which all humanity can elevate; for this Consciousness can destroy falsehood, save Truth instantaneously and establish the Kingdom of Heaven on Earth. After Buddha, those who dominated Indian Spirituality were Shankara, Sri Chaitanya and Sri Ramakrishna. Shankara’s main realisation was Brahma satyam Jagat mithya, the Divine alone is truth and all the rest are illusion, Maya. He, like Buddha, further confirmed that work has to be renounced in order to attain the Brahman and all the ascetic movements after Buddha and their theory of inaction have left India weaker;⁵⁸ added to it the lure of Sannyasa isolated the best souls of the then time from the main streams of life and society; whereas Shankara’s predecessor Sri Krishna confirmed that all work, sarva karmani is an indispensable means for continuation of earth life and attaining Brahma Nirvana. India failed to pursue the spirit of The Gita and its method of integral development through Jnana, Bhakti, the gospel of Divine action, surrender and equality in the subsequent period of human history, resulting in a tamasic decline of a race. ‘The main work of Sri Chaitanya was to establish the type of a Spiritual and Psychic bhakti and love in the emotional vital part of man, preparing the vital in us in that way to turn towards the Divine—at any rate, to fix that possibility in the earth-nature.’⁶ His mission was to show the secret principle of Bhakta becoming Bhagavan by possession of the Godhead into a human vessel. ‘Ramakrishna’s Yoga was also turned only to an inner realisation of the inner Divine, --nothing less, but also nothing more.’⁷ Sri Ramakrishna, like Shankara succeeded in generating thousands of perfect Sannyasis, because sannayasa has been widely preached and numerously practised. Earth shall move forward in order to create thousands of perfect Janaka , who symbolize a dynasty of self-ruling universalised Kings and Karma Yogis. These strong and liberated Souls will not wear the garb and outer token of world shunning Sannyasis who are preoccupied with individual liberation in heaven; for these Janakas wear the garb of the world and they will liberate earth through the movement of universal Consciousness. If humanity fails to reach a favourable atmosphere for substantial change in the present discord and disharmony, then ‘Kalki’s sword alone can purify the earth of the burden of an obstinately asuric humanity. Or the Divine Mother revealed in the Kali’s laughter and death dance shall capture an unquiet earth and mankind will be deprived of Krishna’s Ananda . The choice depends on the species itself; for as it sows, so shall it reap the fruit of its Karma .’⁸ Kalki’s destruction can be avoided if Earth consents to become pure, liberating itself from the clutch of Adam and Eve , who symbolise bondage through physical passion. A pure earth can become a play field of Krishna and Kali where God is revealed as “happiest boy and strongest girl of the crowd”⁹ bringing down the Supreme’s Love and the Kingdom of God on earth. The earliest school of Indian seers, the Vedic Rishis sought after physical immortality. They proposed a double movement of ascent of the Soul into the Divine height and descent of Divine Shakti into the triple world of mind, life and body in order to reestablish in these domains the lost Divinity. They failed to achieve their goal as the quest was exclusive, which may be analyzed in the following manner; (1) humanity in its collectivity was not ready for such transformation as human evolution in that period was in a formative stage and was far from being mature; (2) their quest for Immortality was individualistic in nature, oblivious of a certain amount of collective universal evolution; (3) immortality has to be sought in the transcendence after the universalisation of individual Consciousness, as Sri Aurobindo proposes.³⁷ But the Vedic seers escaped into Transcendent Consciousness from individual Consciousness by bypassing the process of Universalisation; (4) they made little attempt to accelerate the universal evolution and the common humanity of the then time was left in deep darkness, tamas and ignorance. In the subsequent Spiritual quests, in the post Vedic era, the ascent of Soul into Divine height found its predominance and the importance was confined to the merger of Soul in the Divine state by exclusive samadhi in this life and return of the Soul into Divine state in the afterlife; and the corresponding descent of these Divinities into the material life was left into oblivion. Hence, material life was left neglected and the gap between Matter and the Spirit grew, resulting in an irreconcilable gulf and bankruptcy of material opulence. The Divine Mother: “.... I am waiting—I am millions of years old and I am waiting (to complete the Divine task).”⁵¹ The Mother “Since the beginning of the earth, wherever and whenever there was the possibility of manifesting a ray of the Consciousness, I was there.”⁵² The Mother In Indian Spiritual history, the Ishwari aspect of the Divine found its predominance in Tantra. The Divine Mother’s role in our total development has been identified by the saying, ‘How shall he attain to Krishna who has never worshipped Kali ?’²⁹ Violent action, roudra , calls down and establishes the peaceful and tranquil state, Soumya . Intimacy with the Divine Mother is felt indispensable in the life of Her children as Her supreme touch protects and nourishes the pure and virgin stuff of our mind, life and body. She is concerned with the total care of Her children and She pursues in each successive life the leading of the children towards their supreme Goal. The supreme task of the Divine Mother is to liberate our nature from the bondage of fixed destiny, narrow creeds, established habits and indispensable Laws, leading us to a higher Spiritual destiny, absolute freedom from habits, transformation of Nature and a Deathless state. She is the author of Earth’s High Change and Her single perfection can save the earth from intimidating doom. Her ultimate mission is ‘to stay the wheels of doom’¹⁰ so that the ‘doom may be left to sleep…for all time.’¹¹ Earth’s Spiritual history saw Her long and endless struggle and suffering, and Earth shall wait to see with intense gratitude Her final victory. Superseding the Spiritual Predecessors: - Sri Aurobindo was asked by one of His disciples whether He and the Mothe r were Avataras on earth. Sri Aurobindo’s reply was clear that they came to earth not as exclusive Avataras .¹² But a study of Them reveals that the above reply was His greatness and humbleness, and They were constantly present in Earth's atmosphere throughout history as Emanations and during crises of human Consciousness as Avatara and also They had far exceeded the limits of Their Spiritual Predecessors. After landing on Indian soil, Sri Aurobindo’s first major Spiritual realisation was Immutable Brahman , which gave a strong feeling that the Divine alone is truth and all the rest were illusion, Brahma Satyam Jagat Mithya. He superseded Shankara with the arrival of His second major realisation at Alipore Jail of Basudev Sarvamiti, which gave a strong sense that this world as well as the Brahman were real and true and this world is as real as the Brahman . Before His arrival at Pondicherry, He had already realised the Inner Divine, which was the main objective of Sri Ramakrishna’s Yoga, He went beyond Buddha in the sense that His realisation of the Supreme had the capacity of return positively to complete the evolution. He had already realised the Psychic Bhakti as Sri Chaitanya had and was in the process of bringing the Divine Love to the triple world of mind, life and body. At Pondicherry, He concentrated for the first sixteen years, from 1910 to 1926, on the difficult side of sadhana related to thirty-five (28+7) siddhis and a number of sub-siddhis covering a whole range of Yoga of self-perfection. On 24th November, 1926, He attained, along with The Mother , the Overmental siddhi, the highest Divine realisation descended to earth through Sri Krishna. Sri Krishna supports evolution through multiple concentrations or Overmind, leading it towards Ananda . None of the past attempts to unite with the Divine satisfied Sri Aurobindo ; He wanted something more, something more comprehensive. He observed, "I may say that it is far from my purpose to propagate any religion new or old for humanity in the future. A way to be opened that is still blocked, not a religion to be founded, is my conception of the matter.”²³ After 1926, He concentrated for about twenty-four years on bringing down the Supramental, the integral concentration that will complete earth’s evolution. Before this, the evolutionary urges that were active for accelerating the earth’s evolution were (1) exclusive concentration, (2) essential concentration and (3) multiple concentration. These three concentrations cannot resolve the fundamental problems of existence. Supramental concentration puts a big pressure on humanity (and also on the animal and plant kingdoms) in order to transcend its limitations. But the present humanity will fail to understand its all-inclusive benefits due to its confinement within the boundaries of exclusive concentration. Because Supramental energy is so close to Earth's atmosphere, this last century has witnessed a burst of genius under the pressure of this new concentration, unlike anything seen throughout the millennium. But man’s possibility of uniting with Him is open through ever-exceeding hierarchies of Consciousness and he has to decide whether he has to remain satisfied with the existing faculties or to explore deeper realms of Consciousness. Sri Aurobindo confirmed that a comprehensive solution of all problems of existence is possible, including the quest for physical Immortality of the Vedic Rishis . Immortality is the final victory and perfection of Spirit over material substance. Here, this quest for immortality is not exclusive in nature but a part of the all-inclusive totality and it can continue in three steps:- (1) accessibility, (2) purification and (3) perfection of all the intermediate planes (Inconscient sheath, Subconscient Sheath, subtle physical, subtle vital, subtle mental, Psychic, Spiritual, Universal sheaths) of Consciousness. Accessibility to these intermediate planes of Consciousness is possible by partial opening of Psychic and Spiritual being, which is again possible by quieting the surface mind, surface vital and surface physical instincts and habits. The purification and perfection of these planes of Consciousness are possible by Psychic influence and descent of divinities from the Spiritual planes of Consciousness. A similar account of The Mother’s Spiritual experiences can be recorded. Truckloads of Spiritual experiences dumped over Her head right from the age of four.³⁸ Later on She said that She was forced to refer to Scriptures only to confirm and understand Her own Spiritual experiences. When Sri Aurobindo left His body in 1950, a major part of His accumulated Spiritual force was transferred to The Mother’s body and the rest dispersed into the subtle physical. The Mother continued the work that Sri Aurobindo left for the next twenty-three years. On 29th February, 1956, another major siddhi in Sri Aurobindo’s Yoga came when the much-awaited Supramental force entered the Earth’s domain through the Mother’s intervention in the subtle physical and was swallowed by the hunger of the Inconscient world. Previously, the action of this force on earth was routed through the universalized Consciousness of The Mother and Sri Aurobindo. From this day onwards, The Mother entered into a new domain of Cellular transformation, most rare in earth’s Spiritual history (some southern saints like Thirumoolar and Ramalingam ⁴⁷ were aware of Cellular transformation but their quest was individualistic or not universalized.). The Cellular transformation is the behavior of cells of the body, which began to undulate in between the old existing mechanical concentration and a new immortal principle. The cells underwent a training of constitutional change in order to hold the higher intensities of Supramental force. The transition between attachment to the old way of cells living and adopting a new principle is the most difficult issue before mankind that humanity has to face and pursue. Since the Mother left at this transition, the further future exploration shall wait for the arrival (or they may be present in Earth’s atmosphere) of strong and capable Souls. The Mother confirmed that Her Yoga of cellular transformation can be followed by every body¹³ unconsciously and it is not the privilege of a few exceptional Souls, since the constitution of the cells of Her body is as inert and unconscious as that of others and from a positive point of view this new Consciousness is highly contagious in its nature and one can hardly escape from its Influence. The next difficult task of Mother Nature related to the multiplication of individual Cellular transformation may be understood in The Mother’s language, “If, for any reason this body (The Mother’s body) becomes unusable, the universal Mother will again start manifesting in hundreds of individualities according to their capacity and receptivity, each one being a partial manifestation of the Universal Consciousness.”³⁹ The Mother probably kept a tremendous hope that Her future generation will be born with substantial Spiritual force or born with new material substance or the new Consciousness will contagiously spread over the material substance and it will be easy for them to trace the path and they will cover and spread over the whole of humanity. Sri Aurobindo was absolutely against any propaganda and advertisement³⁴ of His Teachings as that is foreign to the free and dominant functioning of the new Consciousness and He knew that those strong Souls who will pursue His Yoga are destined for it and they are very few in number in the present scenario and in future they will spread to cover the whole of humanity. He was also against the generation of thousands of disciples and devotees; for He knew that they will not be sincere enough to universalise and transcendentalise their Consciousness; rather they will ruin and corrupt His action by institutionalization and secterianization.¹⁴ His Teachings may be diluted through religious movements of ambitious Devotees. Transforming the human destiny is the subject of concentration and perfection of a single individual or few individuals or it is the responsibility of Supramental Concentration and this inner movement is inconsistent with the organised mass movement. Mass association is effective only in religious, political and national movements because their objective is narrow and localised. Or those Spiritual masters or Religious Teachers who are destined for Divine work through essential and multiple concentration may rely on organized mass movement, lokasangraha. The Mother was equally not interested in any action that will lead to name and fame³⁶ and from study we have understood that the name and fame arrest the consciousness in rajasic plane. Sri Aurobindo was not interested to become a Guru and in His earlier Spiritual life He was even against the doctrine of guruhood, guruvad . Later He became Guru as it was destined for Him and He accepted people to live with Him out of His compassion and compulsion of the surrounding world. Gradually, the number grew and His house expanded into an Ashram . Those who are ready to become the Mother’s children, which means those who are simple, truthful, sincere, pure, not ambitious, have a substantial thirst to grow, ready to serve and surrender before the Divine by giving up ego, are accepted as His disciples. The Mother defined that those who offer their soul, life, work and wealth entirely to the Divine are Her true children. For Sri Aurobindo, the Guru is an aid and helper and not an indispensable means for self-development and in His Yoga, the Supreme Divine above or the inner Divine Guru in the heart will replace the necessity and subordination of physical Guru . In integral Yoga, if a Sadhaka has a Spiritual fosterer within as a Psychic being and without as a living Spiritual Teacher, then that is identified as exceptional privilege.³⁰ Those who ‘follow the true Guide within and without will discover the spiritual law and reach the goal of the Yoga’³⁰ Sri Aurobindo confirms in The Synthesis of Yoga that a 'strong (man) but crude vital natures'⁴² cannot become the true leader of men. Those who are in a preliminary stage, not open to the Divine directly, as Sri Aurobindo proposes, can turn towards The Mother’s subtle-physical help through consecrated action and consecrated Bhakti ;⁴³ for She had the exceptional privilege of direct contact with the Divine from Her birth. Through Avatar’s influence, one can transcend his lower Nature and transform his ordinary action to Divine action. In His Ashram, the relationship between Bhakta and Bhagaban , Guru and Shishya , Lover and Beloved has transformed into an ecstatic play field of the Mother and Child. The main contribution of Sri Aurobindo to earth’s Spiritual history is the bringing down the Divine to the material plane or bringing down the Supramental concentration, the comprehensive and strong Spiritual force through which humanity will be able to eliminate four fundamental problems of existence: Ignorance, Suffering, Falsehood and Death. The pressure of this Integral concentration is all-pervasive and it leaves no corner of the earth untouched from the domain of its self-growth. His mission was ‘not to create mathas, ascetics and Sannyasis; but to call back the souls of the strong to the Lila of Krishna and Kali. ’¹⁸ This means the Psychic heart Centre will be a playfield of Paramatma Satyavan and Para-prakriti Savitri and thus God’s Supramental door opens. The Mother’s main contribution was to lead a step ahead in commencing a Cellular transformation in an individual vessel. Bearing earth’s pain in a single body and bearing the weight of the Eternal and Infinite in a death-bound finite body is the secret behind Her earthly life. Other Avatars never suffered physical pain to such an extent because Their objectives were not to bring down the Divine into a mortal vessel. She created a new history in the management of the Ashram and Auroville, where all the aspects of life were included for a Divine purpose, inspiring millions to restructure and strengthen their social infrastructure and transform them into a Divine community. The task before the next evolutionary pioneers is to understand and catch the threads of the Cellular transformation and Subconscient transformation. The All-inclusive Totality:- “Among thousands of men one here and there strives after perfection, and of those who strive and attain to perfection one here and there knows Me integrally in all the principles of my existence, samagram-mam. ” Gita-7.3 “A radical and total change of consciousness is not only the whole meaning but, in an increasing force and by progressive stages, the whole method of the integral Yoga.”⁴⁶ Sri Aurobindo The Mother said, “for Sri Aurobindo, the goal was perfection. Perfection not in the sense of a summit but of an all-inclusive totality in which everything is represented, has a place. And I saw that this Perfection would come—must come-in stages. He announced something the realisation of which will stretch over thousands of years. So it must come in stages.”¹⁵ Clarifying more on it, the Mother said, “We thirst for perfection, not this human perfection which is the perfection of the ego and bars the way to the Divine Perfection, but the ONE perfection which has the power to manifest upon Earth the eternal Truth.”¹⁶ Sri Aurobindo declared that it is difficult for Him (also for The Mother) to pursue the Yoga that He has evolved; for ‘The only real difficulty which took decades of spiritual effort to work out towards completeness was to apply spiritual knowledge utterly to the world…’¹⁷ More reasons behind the difficulties are:- Firstly , the extent of transformation required in the mind, vital, body, inconscient self, subliminal self and universal self is so colossal in nature, the extent of revolt and opposition from the dark domain towards any change is so great that one lifespan is now too small for completion of such exercise. Secondly, He saw that the progress in Yoga during the last twelve years of the forty years concentrated sadhana at Pondicherry was not as intended by Him and He felt the work had to be accelerated in the subtle physical and that is possible by leaving the existing body. Thirdly , He saw that the surrounding world was not ready to bear the massive descent of the Supramental force and the revolt and opposition of the surrounding people was disturbing; as a remedy the exercise of accelerating the universal evolution in the individual body must continue. Fourthly, the Yogi-disciples trained by Him were far behind in Yogic perfection of His demand and were not ready to share the Spiritual burden of the Master or, as described in Savitri, ‘A distance severed her from those most close.’²⁶ Fifthly , He saw that the constitution of the cells of His physical substance was not plastic enough to bear these higher intensities of Supramental force. He felt the constitution of cells of the Mother’s body were supple and plastic enough to continue this exercise and He decided to accelerate this work from subtle physical by leaving the body and helping The Mother from beyond. The Mother observed, “He (Sri Aurobindo ) himself has a greater action, a greater power of action now than when he was in his body. Besides, that’s why he left-because it had to be done that way... It’s very tangible, you know. His action has become very tangible. Of course, it isn’t something mental at all. It is from another region. But it isn’t ethereal-it’s tangible. I could almost say material."²⁷ The Last twelve years in the life of both Sri Aurobindo and The Mother, which passed in extreme suffering, remind us of Their bearing the Earth’s burden that has to be exhausted in an individual (or dual) body for the purpose of acceleration of universal evolution or as hinted in Savitri, "Thou shalt bear all things that all things may change," (Savitri-699). They never came to achieve the goal but to help humanity to enter another domain of growth or another third reversal of Consciousness. They never searched for individual immortality in the Himalayan gorge , as with that achievement humanity would not have benefited; for in this transformation action even the most deprived one will also have to grow and participate to the extent of his capacity and he too is a part and beneficiary of total growth. They never came to confine Their action within the boundaries of Their Ashram and disciples; rather, they accepted each member of the Ashram as a specimen for resolving the world problems. An innumerable account of Their Spiritual experiences is left lying before the next generation for further exploration. This will be useful for those who are sincere, those who believe that the possession of constantly growing Divine is the object of life and before Its Presence all the separate identity is meaningless. Yoga through Fourfold Concentration and Fourfold Cognition: - “By energism of consciousness (or Tapas or Concentration) Brahman is massed; from that Matter is born and from Matter Life and Mind and the intermediate worlds.” Mundaka Upanishad-I.1.8 “We are each of us a dynamo into which waves of that energy have been generated and stored, and are being perpetually conserved, used up and replenished. The same force which moves in the star and the planet, moves in us, and all our thought and action are merely its play and born of the complexity of its functionings. There are processes by which man can increase his capacity as an adhara. There are other processes by which he can clear of obstructions the channel of communication between himself and the universal energy and bring greater and greater stores of it pouring into his soul and brain and body. This continual improvement of the adhara and increase in quantity and complexity of action of the informing energy, is the whole aim of evolution.”³¹ Sri Aurobindo The Upanishad said that out of tremendous concentration of will heat is generated, which sets the whole being into fire. This concentration is Tapas, which is always present in the manifestation as the inherent power of consciousness and from the pressure of this Tapas Matter has evolved and from Matter, mind, life, and other intermediary worlds:- subliminal Self, inconscient Self and universal Self have evolved. In the progressive evolution this concentration works in four distinct manners in order to evolve four cognitive aspect, which is the subject of our study. The supreme integrality of the Absolute constitutes all these four states of concentration and cognition. Through development of these faculties we can know directly the past, present and future of earth which lies hidden in our Subconscient, Subliminal and Superconscient Sheaths. This knowledge of three times was earlier identified by Seers as trikaladristi . Through development of this triple time faculty, earth’s Spiritual history can be traced directly. Through development of Essential, Multiple and Integral concentration, earth’s Spiritual history can be traced from within and through development of exclusive concentration it can be traced from without. Both are needed for complete understanding and cognition. 1: Exclusive Concentration and Separative Knowledge by indirect contact:- “The student life was framed to lay the groundwork of what the man had to know, do and be. It gave a thorough training in the necessary arts, sciences, branches of knowledge, but it was still more insistent on the discipline of the ethical nature and in earlier days contained as an indispensable factor a grounding in the Vedic formula of spiritual knowledge. In these earlier days this training was given in suitable surroundings far away from the life of cities and the teacher was one who had himself passed through the round of this circle of living and, very usually, even, one who had arrived at some remarkable realisation of spiritual knowledge. But subsequently education became more intellectual and mundane; it was imparted in cities and universities and aimed less at an inner preparation of character and knowledge and more at instruction and the training of the intelligence.”²⁵ Sri Aurobindo The scope of exclusive concentration is confined within the boundaries of ignorance. We understand ignorance as partial knowledge or limited knowledge in which mind is separated from the source of Knowledge, is oblivious of totality and is narrow and rigid and opposes all harmonious working of the Supreme force. Our forgetfulness of the totality of existence and concentration on an exclusive object is the cause of Ignorance. For clarity, we have defined here briefly our totality of existence: - (1) Surface physical self or sthula sharira: - this constitutes our surface mind, life, body and desire soul regarding which we remain aware and delude it as our whole of identity; (2) Subliminal self or Sukhma sharira :- we are ignorant of a vast domain of our inner mind, inner life, subtle body and inner Psychic being. This sukhma sharira holds the sthula sharira and it survives after dissolution of sthula sharira; all transformative action of higher possibility takes shape in this domain. Subliminal Self is the meeting ground of all other Selves and all our past, present and future coexist here; (3) Inconscient Sheath (ancient scriptures divide this self into fourteen hells):- we are ignorant of a vast dark and nether domain from which Matter has evolved and this is also the home of all unconsciousness, disharmony and discord like death, disease, accident and past samskara; Subconscient is a world of double twilight, which exists above the Inconscient sheath, (4) Universal Sheath:- we are ignorant of our universal Self through which we enter relation with the universe and become identified with it; (5) Superconscient Self or karana sharira :- we are ignorant of our causal body which holds both our sukhma sharira and our sthula sharira. This is the world of all higher Divine hierarchies from which all the Divine possibilities descend to the material domain. These divine hierarchies are:- higher Mind, illumined Mind, intuitive Mind, Overmind and the mind of Light; (6) Supreme self or Paramatma :- we are ignorant of our Sachchidananda consciousness, which is the source of all other Selves including the Supramental. Yoga through exclusive concentration means quieting the surface physical Self and entry into the subliminal Self, leading one to a state of self-realisation. This may be practiced by the methods proposed by different Yogic schools and instructions issued by the scriptures. All our scientific research and their inventions, literary creations, work that brings name and fame and success, work related with philanthropy come under the purview of exclusive concentration. With the evolution of mind, man has been bestowed with this faculty of exclusive concentration for solution of all problems. We get the knowledge of ourselves and the surrounding world with the help of our sense organs, mind and intellect. This cognition is Separative Knowledge by Indirect Contact. All diagnostic instruments invented by modern Science fall within this range of cognition. Since this concentration and cognition lie within the boundaries of ignorance, so it fails to give a true and real picture of the world and fails to face and solve the whole problem of existence. The attempt of medical Science to eliminate disease and death from earth can not succeed unless they go beyond this gross world and the range of exclusive concentration. 2) Essential Concentration and Separative Knowledge by Direct Contact:- “As much use as there is in a well with water in flood on every side, so much is there in all the Vedas (Scriptures) for the Brahmin who has Knowledge.” The Gita-2.46 Essential Concentration resumes action with the opening of the passage to Psychic Self. Psychic Being has the capacity to travel in all the worlds and planes of Consciousness. A vast domain of inner mind, inner life, subtle physical and inner Psychic being is made accessible. Then a conscious movement begins to undulate in between the Inconscient self and Superconscient self and the Divine Force, Knowledge and Light etc. from Superconscient self will invade the inconscient self, universal self, subliminal self and surface physical self for the purpose of purification and transformation of these domains. When our sense organs, mind and intellect receive their inspiration from the vast reservoir of the Psychic self, then that cognition is Separative Knowledge by Direct Contact. All scientific discoveries and all success stories in the life of individuals find their source of knowledge from this domain, while at the same time they, by their limitation of ignorance live in the boundaries of exclusive concentration. When our centre of living is changed from surface physical self to the Subliminal and Psychic self, which is a world of truth, knowledge and new creation, which is also a world of meeting place of all other Selves for the purpose of transformation, then the Essential Concentration finds its predominance in life. This concentration is a sole indwelling or an entire absorption in the essence of its own being and undulates in between the discord of inconscient self and the silence and harmony of Superconscient self. Essential concentration culminates in the universalization of individual consciousness. 3) Multiple Concentration and Knowledge by Direct contact:- “After many births of preparation, a Jnana Yogi with strong foundation of Karma and Bhakti Yoga , attains My Purushottama or Supramental state of Consciousness. He also realises the intermediate stair that all this existence is Divine, the Cosmic Consciousness, Vasudevah sarvamiti. Such a great Soul or integral Yogi is very rare.” The Gita-7.19 Multiple concentration resumes action after the universalization of the individual consciousness. The subliminal self or the sukhma sharira that surrounds the gross body grows by loss of ego and descent of Superconscient divine forces. When this sukhma sharira grows to the proportion of earth, then a Yogi attains universalization. After this realisation of universal Self, one feels the universe within and there is free flow of universal energy into the individual vessel. Sri Aurobindo had this realisation of universal self at Alipore jail and He took around eighteen years, from 1908 to 1926 to exhaust all the siddhis in this domain and reached the final Overmental siddhi. A Guru can protect and guide all his disciples through the intervention of this concentration. Sri Aurobindo’s help was not confined to His disciples alone, His action was global; for instance during world war-II, He sent thousands of His emanations at a time, who materialized in the war field and extended His physical help to those who were in danger. He even applied His Overmental Spiritual force against the Nazis in order to change the course of world event. The Godhead of The Gita presided over the whole war of Kurukshetra and the Viswarupa Darshan of chapter 11, through intervention of this concentration. Multiple world problems are resolved at a time by intervention of this concentration. Knowledge by direct contact is the whole range of knowledge covering the past, present and future, which is available in the subliminal Self. In the subliminal Self there is a whole range of inner sight, inner hearing, inner taste, inner touch and smell which far exceed the limit of outer sense organs and the contact with truth of things is more intense, real and profound. But this knowledge has its source in the superconscient Self and it suffers some error due to presence of some impurity in the surface part of subliminal Self, that is close to gross physical. The foreknowledge of the war at Kurukshetra to the Divine Teacher is an example of this knowledge and He saw through His Divine eye all the happenings of the Kurukshetra before the war and the same capacity of vision was also offered to Arjuna and Sanjaya in the war field. After universalization of individual consciousness, acceleration of universal evolution in an individual body is possible by invasion of Superconscient divinities in to the universal Self and the most difficult task in the Integral Yoga is to clean the world debris of impurities in the form of Subconscient ignorance, falsehood, suffering and death in an individual body. 4) Integral Concentration and Knowledge by Identity:- “An exclusive concentration, or even a succession of concentrations of that kind, can be in his complex work only a temporary convenience; it has to be abandoned as soon as its utility is over. An all-inclusive concentration is the difficult achievement towards which he (a Sadhaka of integral Yoga) must labour…Concentration is indeed the first condition of any Yoga, but it is an all-receiving concentration that is the very nature of the integral Yoga.”⁶⁴ Sri Aurobindo Integral concentration resumes action after the universalization and Overmentalization of the individual consciousness. Overmind is the world of great Gods and the divine Creators. It is also the world of Universal Divine Mother and Her four-fold Spiritual Mother Powers, who as creatrix Mother of the gross world, transforms the divided and many-sided play of the Truth. This power is not sufficient to overcome the Ignorance at its root, as it is itself under the law of Ignorance. Integral Concentration is the total Consciousness of Sachchidananda , the Supramental Concentration. This concentration is comprehensive, aware of the totality, total being and total becoming of the manifestation. When this Concentration intervenes it leaves no problem untouched and unsolved; it resolves all problem of existence. This Concentration establishes the Law of Immortality, Harmony, Knowledge, Ananda and Truth in the mortal vessel. This Concentration or Tapas has ability to penetrate into the innermost domain of the universal physical and universal inconscient Sheaths. Its movement is not from Inconscience to some imperfect light of Superconscient self, which is the essence behind essential concentration, but movement which begins from Truth to greater Truth, from illumination to boundless luminousness. Sri Aurobindo took eighteen years to transcend the boundaries of multiple concentration, though He was in touch with Supramental right from the beginning of Pondicherry life.²⁸ When the Supramental began to descend, He observed that this force is not stabilizing in the mind center and transformation of mind was not possible. With the arrival of The Mother , She asked Sri Aurobindo to bring the Supramental down to the vital and physical centres because mind is penetrated in the vital and physical substance in the form of vital mind and physical mind, and without the transformation of vital mind and physical mind the stabilisation of Supramental in the mind is not possible. But during those eighteen years of sadhana from 1908 to 1926 covering a whole range of Yoga of Self-perfection, He felt the concreteness of this new Consciousness in earth’s atmosphere, whose intervention is felt essential and He knew that He was destined for this work. After 1926, He devoted a period of twenty-four years of exploring the different hierarchies of Supramental Kingdom and bringing down these divinities into mind, vital, body, subliminal self, universal self, Subconscient self and Inconscient self. Transforming the universal Inconscient is a long difficult and painful task; for the roots of all problems are ingrained here. The major difficulty is that mind, life and body are finite substance and are having their respective limitations in bearing the weight of the Infinite, which is the nature of Supramental force, becomes a real practical problem. In order to bring down the higher intensities of Supramental force, the mind, vital and body must be prepared enough to hold them or else it will cause imbalance in the normal functioning of the system. The normal biological functioning of the body and the Supramental invasion cannot go together because of the disparity and the crushing of the finite substance by the infinite force; this interpenetration will continue until the material life will attain a new state of Divine equilibrium. The task of bringing down infinite God into a limited death bound vessel is a real, painful and radical adventure never witnessed by human history. Knowledge by identity is the comprehensive knowledge and is revealed during complete union with the Supreme Sachchidananda. This cognition is absolutely free from all error, all ignorance and is fully aware of the totality of existence. The past, present and future coexists in its vast domain of Integral Knowledge. All problems of existence can be resolved with the intervention of this Concentration and Cognition but mankind may have to wait and strive for a few hundred years in order to work out the world riddle. The Task of the next Evolutionary Pioneers: - “The lack of the earth’s receptivity and the behavior of Sri Aurobindo’s disciples are largely responsible for what happened to his body. But one thing is certain: the great misfortune that has just beset us in no way affects the truth of his teaching. All he said is perfectly true and remains so. Time and the course of events will make this abundantly clear.” ⁴⁵ The Mother "(The Mother said about Savitri ) The daily record of the spiritual experiences of the individual who has written. A complete system of yoga which can serve as a guide for those who want to follow the integral sadhana . The yoga of the Earth in its ascension towards the Divine. The experiences of the Divine Mother in her effort to adapt herself to the body she has taken and the ignorance and the falsity of the earth upon which she has incarnated."⁵³ The Mother (1) The first task of the pioneers of evolution will be to assimilate the contribution of their Predecessors and draw Spiritual help from Them in their evolutionary ascent. (2) The next task is that they must be truthful and virgin enough to establish the Soul’s supremacy, followed by Divine’s supremacy over mind, life, body and the surrounding world and must be capable to transcendentalize, universalize and overmentalize their individual consciousness. (3) These strong men are not the emotional children of the Divine Mother and they dare to prepare themselves to share the Spiritual burden of the Guru , which is of the nature of purification of universal Subconscient and Inconscient or as hinted in Savitri : "Thou shalt bear all things that all things may change," Savitri-699 (4) They or the New Consciousness will capture the whole gamut of human institutions like Politics, Economics, Science, Technology, Sociology, Religion, Literature, Schools, Colleges, Industries, Farmlands and Hospitals in order to generate a pressure and compel them in their extreme self-development and new-invention. (5) Sri Aurobindo’s Yoga on earth will succeed if few³⁴ young aspirants universalize their individual separative identity through a long movement of Consciousness between the Psychic and Spiritual planes. Recapitulation: "Vedism is in contact with the gods and, THROUGH THE GODS, with the Supreme; but it is not in direct contact with the Supreme – there is no inner, psychic contact. That's what Sri Aurobindo says (I myself know nothing about it!). But with the Vedanta and the devotees of Krishna , it is the god within: they had a direct contact with the god within (as in the Gita)."⁵⁴ The Mother "...the Divine of yesterday is only an apprentice to the Divine of tomorrow ..."⁵⁷ The Mother The Concept of Spiritual Evolution: Future-Focused Synthesis: Sri Aurobindo emphasizes that spirituality does not belong to past dawns, but to the "noons of the future," requiring a vast integration of ancient religious wisdom, traditional Indian Yogas, and modern Science. Integral Yoga Goal: Unlike traditional paths that aim for individual escape from the world (like Nirvana or Sannyasa), Integral Yoga seeks the positive transformation of material life so the Divine can manifest directly in the physical world. Evolutionary Shift: Humanity is described as a middle stage of evolution, slowly becoming conscious of itself, transitioning from subconscious nature toward a future "gnostic" or supramental being. Role of Shastras, Gurus, and Avataras : Shastras (Scriptures): Act as vast historical records of spiritual secrets and soul ascents meant to be recovered and utilized. Gurus: Intermediaries meant to awaken the inner divine light rather than impose dogmatic routines. Avataras and the Evolution of Consciousness: Divine descents that occur during evolutionary crises to elevate human consciousness. The text tracks historical progressions through Rama, Buddha, Chaitanya, Ramakrishna, and Krishna, leading to a symbolic future force termed "Kalki" who establishes a divine kingdom on earth. The Avataric Hierarchy: Avataras descend during evolutionary crises to lift human consciousness to successive planes. The following Avataras and Spiritual personalities are considered here according to the distinctive contributions and planes of consciousness associated with them, rather than as a strictly chronological sequence. Vamana Avatara (the Divine Dwarf): In the traditional narrative, Vamana ⁶⁵ overcomes the power of Bali through his three strides. In this paper’s interpretation, he represents the tamasic aspect of the early material manifestation. Sri Aurobindo’s Savitri evokes the symbol of the Divine Dwarf who strides towards unconquered worlds. ("The divine Dwarf towered to unconquered worlds," Savitri-43, "And makes himself the Dwarf with triple stride," Savitri-488.) Sri Parashurama (Rama of the Axe): Sri Aurobindo describes Parashurama’s mission as the destruction of the unrighteous licence of the military and princely caste, the Kshatriyas .⁶⁵ In this paper’s evolutionary interpretation, Parashurama represents the rajasic aspect of humanity, confronting the misuse of power. Sri Rama: His Avataric mission is associated with the destruction of Ravana’s oppressive and asuric power and the establishment of Rama Rajya . In this paper’s interpretation, Rama represents the sattwic development of human nature and the ideal of righteous order. Buddha: Emerged from the illumined mind plane of consciousness. Lord Christ : Came to show the earth how sorrow and suffering can be a means of redemption. Represented in Savitri as "carrying the cross on which man's soul is nailed." Savitri-445 Sri Chaitanya: Operated from the Spiritual-Psychic plane to plant the exact possibility of emotional Bhakti and divine rapture in earth-nature. Sri Ramakrishna : Manifested from the intuitive mind plane. His Yoga was turned only to an inner realisation of the inner Divine. Sri Krishna : Manifested from the Overmind plane, representing complete divine manhood. Sri Jagannath (A special manifestation of Lord Krishna ): Characterized in Savitri as the Overmental Force that "acts at a distance without hands or feet". Savitri-85 Kalki: A symbolic final Avatara whose work has begun. Kalki brings the Divine upon earth, resolves what past paths left incomplete, and establishes Deva-rajya (the Kingdom of God). Fourfold Concentration & Cognition: Tapas (the inherent power of consciousness) gathers energy to achieve knowledge through four mechanisms: Exclusive Concentration: Operates inside "Ignorance" on the surface self, yielding Separative Knowledge by Indirect Contact. Essential Concentration: Focuses on the essence of being, opening the path to the inner Psychic Self and driving individual universalization (Separative Knowledge by Direct Contact). Multiple Concentration: Active after cosmic universalization. Allows global action from the Overmind plane, perceiving past, present, and future (Knowledge by Direct Contact). Integral Concentration: The ultimate Supramental concentration of Sachchidananda . It moves from Truth to greater Truth to resolve the root problems of existence: Ignorance, Suffering, Falsehood, and Death. Cellular Transformation & Next Pioneers: Physical Immortality: The ultimate goal involves purifying and perfecting every intermediate plane of consciousness down to the physical body cells. The Mother's Work: Following Sri Aurobindo's departure in 1950, The Mother focused heavily on "Cellular Transformation," introducing a contagion of Supramental force intended to fundamentally change physical cellular behavior. The Next Pioneers: The text concludes that future evolutionary progress relies on a few strong, capable, and silent souls who are willing to bear the world's spiritual burdens, universalize their consciousness, and gradually transform human institutions. With this path open, future progress depends in part on sincere aspirants whose inner work may be largely silent and individual. Anti-Propaganda Stance: Sri Aurobindo strongly opposed public propaganda,¹⁴ and the conversion of his work into a sectarian movement. This mass movement, or generating thousands of un-universalized disciples, which he noted only corrupts³⁴ and sectarianizes the core Truth. The updated references (14 & 34) deeply clarify Sri Aurobindo’s absolute resistance to external publicity or building mass movements: Propaganda as a Poison: The text explicitly quotes Sri Aurobindo warning that propaganda is a "poison"³⁴ to serious Spiritual practice. The Threat of Corruption: Attempting to force a Spiritual shift into a mass movement gathers hundreds of un-universalized, insincere followers. This ultimately ruins, corrupts, and reduces the work to a "pompous farce,"³⁴ forcing the descending Truth to recede back into isolation and secrecy. Relation between all Religion/traditional Yoga and Integral Yoga: Integral Yoga accepts Shankar’s theory of ‘Brahman is Real and the World is an Illusion’ as the initial Spiritual experience and rejects it in the final journey with the realisation that the World is as real as Brahman and Brahman Force can penetrate into material life and Divinise it. It accepts the Buddhist doctrine of Nirvana as the initial Spiritual realisation and rejects its negation that the world, the Self and the Divine are the construction of Mind and hence are unreal. It accepts the Gita’s self-discipline of Karma, Jnana and Bhakti Yoga and rejects its objective of escape into the Supreme abode of Param Dham . It accepts the inner renunciation of desire and ego of ascetic living and rejects saintly inactivity and renunciation of outer life. It accepts the exclusive Spiritual quests of later Vedantists as the starting point of Yoga and rejects their dependency on Psycho-physical means of self-discipline. It accepts Lord Christ as the Divine Incarnation, its gospel of universal Love, brotherhood, equality and charity and rejects the Christian doctrine of limiting the infinite to one and only Divine Incarnation, solution of all problems of existence in the Heaven beyond, long Subconscient memory of oppression, miseries and acceptance of creation as the error of God. Integral Yoga accepts the fundamental truth⁶⁶ of all Religions in its Supramental creation and rejects their narrow customs and creeds. Its Supramental principle is not known to any Religion; This core Truth can be developed after long years of Sadhana in the intermediate Psychic and Spiritual planes. OM TAT SAT References: - 1: “What is aimed at by us is a spiritual truth as the basis of life, the first words of which are (1) surrender and (2) union with the Divine and (3) transcendence of ego. So long as that basis is not established, a Sadhaka is only an ignorant and imperfect human being struggling with the evils of the lower Nature.” Sri Aurobindo/The Mother’s Agenda-4/p-422, Sri Aurobindo/TMCW-16/Some Answers from the Mother/p-313 “There are three main possibilities for the sadhak — (1) To wait on the Grace and rely on the Divine. (2) To do everything himself like the full Adwaitin and the Buddhist. (3) To take the middle path, go forward by aspiration and rejection etc. helped by the Force.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-171, "The Sadhaka has not only to think and know but to see and feel concretely and intensely even in the moment of the working and in its initiation and whole process that his works are not his at all, but are coming through him from the Supreme Existence. He must be always aware of a Force, a Presence, a Will that acts through his individual nature." SABCL-20/217, CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-229, “Especially, in proportion as the partial lights of the mind become transformed into lights of gnosis, in whatever slighter or greater degree that may happen, we feel it as a transformation of our mentality into his and more and more he (Divine) becomes the thinker and seer in us. We cease to think and see for ourselves, but think only what he wills to think for us and see only what he sees for us. And then the teacher is fulfilled in the lover; he lays hands on all our mental being to embrace and possess, to enjoy and use it.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-603, 2. Life Divine-40, 3. The Mother’s Agenda/Vol8/260, SABCL/Vol-15/p-425, 4: “A Church is an organised religious community and religion, if anything in the world, ought to be subjective; for its very reason for existence — where it is not merely an ethical creed with a supernatural authority — is to find and realise the soul. Yet religious history has been almost entirely, except in the time of the founders and their immediate successors, an insistence on things objective, rites, ceremonies, authority, church governments, dogmas, forms of belief. Witness the whole external religious history of Europe, that strange sacrilegious tragi-comedy of discords, sanguinary disputations, “religious” wars, persecutions, State churches and all else that is the very negation of the spiritual life. It is only recently that men have begun seriously to consider what Christianity, Catholicism, Islam really mean and are in their soul, that is to say, in their very reality and essence.” CWSA-25/Human Cycle/p-38, 5. SABCL/Vol-26/119, 6. SABCL/ Vol-22/420, "It is not I only who have done what the Vedic Rishis did not do. Chaitanya and others developed an intensity of Bhakti which is absent in the Veda and many other instances can be given. Why should the past be the limit of spiritual experience?" CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-417, 7. SABCL/Vol-26/119, 8. The Mother’s Agenda/Vol-13, 9. “When will the world change into the model of heaven? When all mankind becomes boys and girls together with God revealed as Krishna and Kali, the happiest boy and strongest girl of the crowd, playing together in the gardens of Paradise. The Semitic Eden was well enough, but Adam and Eve were too grown up and its God Himself too old and stern and solemn for the offer of the Serpent to be resisted.” Sri Aurobindo/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms/p-344, SABCL/Vol-17/p-137, 10. Savitri-19, 11. Savitri-420, 12. SABCL/Vol-24/p-448, “(Q) Since you and the Mother were on earth constantly from the beginning what was the need for Avataras coming down here one after another? (Ans.)We were not on earth as Avataras. 15 December 1935 (Q) You say that you both were not on earth as Avatars and yet you were carrying on the evolution. Since the Divine Himself was on the earth carrying on the evolution, what was the necessity for the coming down of the Avatars who are portions of Himself? (Ans.) The Avatar is necessary when a special work is to be done and in crises of the evolution. The Avatar is a special manifestation, while for the rest of the time it is the Divine working within the ordinary human limits as a Vibhuti. 18 December 1935” CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother/p-91, "When first man’s heart dared death and suffered life." Savitri-59, [The Godhead promised the grant of physical immortality through all life when the first man or first Avatara Satyavan suffered death. Psychic being is the conscious Immortal being in us reminds us of the necessity of physical immortality.] “He named himself for me, grew Satyavan. For we were man and woman from the first,” Savitri-614 (They were first man and woman of the creation.) "You know, mon petit, I said one day that in the history of earth, wherever there was a possibility for the Consciousness to manifest, I was there; this is a fact. It's like the story of Savitri: always there, always there, always there, in this one, that one – at certain times there were four emanations simultaneously! (This memory can be compared with Savitri's two verses: "I witnessed the virgin bridals of the dawn" Savitri-401, "Ourselves are citizens of that mother State, Adventurers, we have colonised Matter’s night." Savitri-262,) At the time of the Italian and French Renaissance. And again at the time of Christ, then too.... Oh, you know, I have remembered so many, many things! It would take volumes to tell it all. And then, more often than not (not always, but more often than not), what took part in this or that life was a particular yogic formation of the vital being – in other words something immortal. And when I came this time, as soon as I took up the yoga, they came back again from all sides, they were waiting. Some were simply waiting, others were working (they led their own independent lives) and they all gathered together again. That's how I got those memories. One after the other, those vital beings came – a deluge! I had barely enough time to assimilate one, to see, situate and integrate it, and another would come. They are quite independent, of course, they do their own work, but they are very centralized all the same. And there are all kinds – all kinds, anything you can imagine! Some of them have even been in men: they are not exclusively feminine." The Mother's Agenda/June 27, 1962, “Some days later, Satprem again brought up the above passage, asking whether the Mother hadn't been active on earth since the beginning of time and not merely "with this present incarnation of the Mahashakti." The reply: "It was always through EMANATIONS, while now it's as Sri Aurobindo writes in Savitri – the Supreme tells Savitri that a day will come when the earth is ready and 'The Mighty Mother shall take birth'.... But Savitri was already on earth – she was an emanation. (Q) So they were all emanations? They were all emanations, right from the beginning. So we have to say: 'With the PRESENT incarnation.'" The Mother’s Agenda/Annexure-1962/125, "Sri Aurobindo writes of this in Savitri-Savitri lives always on earth, with the soul of the earth, to make the whole earth progress as quickly as possible. Well, when the time comes and things on earth are ready, then the divine Mother incarnates with her full power-when things are ready. Then will come the perfection of the realization. A splendor of creation exceeding all logic! It brings in a fullness and a power completely beyond the petty shallow logic of human mentality.” July-28/1961/Mother’s Agenda/Vol-2/P: 277-283 13. “No, no, no. If it has been done in one body, it can be done in all bodies… But since it's taking place in one body, it can take place in all bodies! I am not made of anything different from others. The difference is the consciousness, that's all. It's made of exactly the same thing, with the same elements, I eat the same things, and it was made in just the same way.” The Mother’s Agenda/Vol-8/p-377-378, “The feeling is rather one of vibrations gathered together and coagulated somewhere – and even at that, there's a very supple inner play, for it spreads out like this (Mother makes a gesture of diffusion or expansion all around her) through a sort of subtilization or etherization. And it's limitless – how could it have any limits! It goes like this (same radiating gesture) – these same vibrations are everywhere, in all bodies and all things. What people call this body is merely the result of a willed concentration organized in a specific way; that's how it spontaneously feels, all the time (not that it's observing itself, but if something forces it to observe itself, that's what it spontaneously feels). And the delimitation that exists in all beings, and which WAS in this body (was it this body?... Haven't the cells changed?... I don't know), which once existed in what people call this body, has completely disappeared. Before (thirty years or so ago), it used to feel like something separate moving among other separate things – that's all gone.” The Mother’s Agenda- August 14, 1962, 14. “Sri Aurobindo was very, very conscious of this general confusion, and so he didn’t much like … he wanted absolutely no propaganda, but he also didn’t much like attempts to “explain things” to people and make them “understand,” because he very well knew how useless it is. He very, very often said it to me: no propaganda whatsoever, of course, and above all, above all, no attempt to make people understand: the maximum effect one can obtain is the effect of the Consciousness at work in the world (universal gesture), because in everyone it produces the utmost the person can do – the utmost of what he can understand, he understands through the influence of the pressure of the Consciousness. As soon as words intervene, the whole mind makes a mess of it.”The Mother’s Agenda/Vol-10/p-60, 15. The Mother’s Agenda/Vol-4/p-101, 16. The Mother’s Agenda/Vol-2/p-394, 17. SABCL/Vol-26/86, 18: "There is another point. You sent a message about an “Aurobindo Math” which seemed to show you had caught the contagion which rages in Bengal. You must understand that my mission is not to create maths, ascetics and Sannyasis; but to call back the souls of the strong to the Lila of Krishna & Kali . That is my teaching, as you can see from the Review, and my name must never be connected with monastic forms or the monastic ideal. Every ascetic movement since the time of Buddha has left India weaker and for a very obvious reason. Renunciation of life is one thing, to make life itself, national, individual, world-life greater & more divine is another. You cannot enforce one ideal on the country without weakening the other. You cannot take away the best souls from life & yet leave life stronger & greater. Renunciation of ego, acceptance of God in life is the Yoga I teach, — no other renunciation." SABCL/Vol-17/157, CWSA-36/ Autobiographical Note/p-222, “When will the world change into the model of heaven? When all mankind becomes boys and girls together with God revealed as Krishna and Kali, the happiest boy and strongest girl of the crowd, playing together in the gardens of Paradise. The Semitic Eden was well enough, but Adam and Eve were too grown up and its God Himself too old and stern and solemn for the offer of the Serpent to be resisted.” Sri Aurobindo/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms/p-344, 19: “But the difficulty is to find the “some one” who knows Sri Aurobindo thoroughly…(and subsequently) who is capable of receiving His inspirations directly…capable of understanding Sri Aurobindo’s inspiration and transmitting it…and has at the same time very strong character… (and if possible) to have His genius… For years I have been looking for that man, without finding him.” The Mother/The Mother’s Agenda-8/175, The Mother’s Agenda-2/206, 20: “His Yoga may be governed for a long time by one Scripture or by several successively, — if it is in the line of the great Hindu tradition, by the Gita, for example, the Upanishads, the Veda. Or it may be a good part of his development to include in its material a richly varied experience of the truths of many Scriptures and make the future opulent with all that is best in the past.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga-p-55, “I may say that the way of the Gita is itself a part of the Yoga here and those who have followed it, to begin with or as a first stage, have a stronger basis than others for this Yoga. To look down on it therefore as something separate and inferior is not a right standpoint… I suggested the Gita method for you because the opening which is necessary for the Yoga here seems to be too difficult for you. If you made a less strenuous demand upon yourself, there might be a greater chance.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-445-446, 21: “To be a Yogi, a Sannyasi, a Tapaswi is not the object here. The object is transformation, and the transformation can only be done by a force infinitely greater than your own; it can only be done by being truly like a child in the hands of the Divine Mother.” 7 June 1928/ CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother/p-142-143, “Everyone who is turned to the Mother is doing my Yoga. It is a great mistake to suppose that one can “do” the Purna Yoga i.e. carry out and fulfil all the sides of the Yoga by one’s own effort. No human being can do that. What one has to do is to put oneself in the Mother’s hands and open oneself to her by service, by bhakti, by aspiration; then the Mother by her light and force works in him so that the sadhana is done. It is a mistake also to have the ambition to be a big Purna Yogi or a supramental being and ask oneself how far have I got towards that. The right attitude is to be devoted and given to the Mother and to wish to be whatever she wants you to be. The rest is for the Mother to decide and do in you.” April 1929/CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother/p-151-152, 22: CWSA-19/Essays on the Gita/p-10-11, “As in Science, so in metaphysical thought, that general and ultimate solution is likely to be the best which includes and accounts for all so that each truth of experience takes its place in the whole: that knowledge is likely to be the highest knowledge which illumines, integralises, harmonises the significance of all knowledge and accounts for, finds the basic and, one might almost say, the justifying reason of our ignorance and illusion while it cures them; this is the supreme experience which gathers together all experience in the truth of a supreme and all-reconciling oneness. Illusionism unifies by elimination; it deprives all knowledge and experience, except the one supreme merger, of reality and significance.” CWSA-21/The Life Divine-485, “Therefore the age of intuitive knowledge, represented by early Vedantic thinking of the Upanishads, had to give place to the age of rational knowledge, inspired Scriptures made room for metaphysical philosophy, even as afterwards metaphysical philosophy had to give place to experimental Science.” CWSA/21/The Life Divine-74, 23: “I regard the spiritual history of mankind and especially of India as a constant development of a divine purpose, not a book that is closed, the lines of which have to be constantly repeated. Even the Upanishads and the Gita were not final though everything may be there in seed. In this development the recent spiritual history of India is a very important stage and the names I mentioned [Ramakrishna and Vivekananda] had a special prominence in my thought at the time — they seemed to me to indicate the lines from which the future spiritual development had most directly to proceed, not staying but passing on. I do not know that I would put my meaning exactly in the language you suggest. I may say that it is far from my purpose to propagate any religion new or old for humanity in the future. A way to be opened that is still blocked, not a religion to be founded, is my conception of the matter. ” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-411, 24: ‘As it is, the physical body is really only a very disfigured shadow of the eternal life of the Self, but this physical body is capable of a progressive development; the physical substance evolves through each individual formation, and one day, it will be capable of bridging the gap between the physical life as we know it and the Supramental life that will manifest.’ The Mother/The Mother’s Agenda/Vol-1/page-251, 25: “The Indian system did not entirely leave this difficult growth to the individual’s unaided inner initiative. It supplied him with a framework; it gave him a scale and gradation for his life which could be made into a kind of ladder rising in that sense. This high convenience was the object of the four Asramas. Life was divided into four natural periods and each of them marked out a stage in the working out of this cultural idea of living. There was the period of the (1) student, (2) the period of the householder, (3) the period of the recluse or forest-dweller, (4) the period of the free supersocial man, parivrajaka. (1) The student life was framed to lay the groundwork of what the man had to know, do and be. It gave a thorough training in the necessary arts, sciences, branches of knowledge, but it was still more insistent on the discipline of the ethical nature and in earlier days contained as an indispensable factor a grounding in the Vedic formula of spiritual knowledge. In these earlier days this training was given in suitable surroundings far away from the life of cities and the teacher was one who had himself passed through the round of this circle of living and, very usually, even, one who had arrived at some remarkable realisation of spiritual knowledge. But subsequently education became more intellectual and mundane; it was imparted in cities and universities and aimed less at an inner preparation of character and knowledge and more at instruction and the training of the intelligence. But in the beginning the Aryan man was really prepared in some degree for the four great objects of his life, artha, kama, dharma, moksa. (2) Entering into the householder stage to live out his knowledge, he was able to serve there the three first human objects; he satisfied his natural being and its interests and desire to take the joy of life, he paid his debt to the society and its demands and by the way he discharged his life functions he prepared himself for the last greatest purpose of his existence. (3) In the third stage he retired to the forest and worked out in a certain seclusion the truth of his spirit. He lived in a broad freedom from the stricter social bonds; but if he so willed, gathering the young around him or receiving the inquirer and seeker, he could leave his knowledge to the new rising generation as an educator or a spiritual teacher. (4) In the last stage of life he was free to throw off every remaining tie and to wander over the world in an extreme spiritual detachment from all the forms of social life, satisfying only the barest necessities, communing with the universal spirit, making his soul ready for eternity. This circle was not obligatory on all. The great majority never went beyond the two first stages; many passed away in the vanaprastha or forest stage. Only the rare few made the last extreme venture and took the life of the wandering recluse. But this profoundly conceived cycle gave a scheme which kept the full course of the human spirit in its view; it could be taken advantage of by all according to their actual growth and in its fullness by those who were sufficiently developed in their present birth to complete the circle. ” CWSA-20/The Renaissance in India/p-174 to 176, 26: Savitri-366, 27: Dec-20/1972/The Mother’s Agenda/Vol-13/P-326-328, 28: “(Satprem) What about Sri Aurobindo's experience at Alipore, then? You know, that well-known experience when he saw Narayana in the prisoners, Narayana in the guards, Narayana everywhere?... (The Mother replied) That is the Supreme. Oneness. (Satprem) Is it a supramental experience or.... (The Mother replied) It is supramental. (Satprem)Supramental? (The Mother replied) Yes, the supramental experience. He called it Narayana because he was Indian. (Satprem) It's supramental, not overmental? (The Mother replied) No, no… (Satprem) Anyway, the important thing is what you told me: the experience at Alipore is supramental. (The Mother replied) Oh, yes! He used the word Narayana because he hadn't yet developed his own terminology; but he isn't referring to the gods: it's the supramental experience.” The Mother’s Agenda-September 26, 1962, 29: SABCL/Vol-17/146, 30: “This will be to him his exceeding good fortune if he can meet one who has realised or is becoming That which he seeks for and can by opening to it in this vessel of its manifestation himself realise it.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-130, "Two rules alone there are that will diminish the difficulty and obviate the danger. One must reject all that comes from the ego, from vital desire, from the mere mind and its presumptuous reasoning incompetence, all that ministers to these agents of the Ignorance. One must learn to hear and follow the voice of the inmost soul, the direction of the Guru, the command of the Master, the working of the Divine Mother. Whoever clings to the desires and weaknesses of the flesh, the cravings and passions of the vital in its turbulent ignorance, the dictates of his personal mind unsilenced and unillumined by a greater knowledge, cannot find the true inner law and is heaping obstacles in the way of the divine fulfilment. Whoever is able to detect and renounce those obscuring agencies and to discern and follow the true Guide within and without will discover the spiritual law and reach the goal of the Yoga... A radical and total change of consciousness is not only the whole meaning but, in an increasing force and by progressive stages, the whole method of the integral Yoga." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-187, 31: “The ancient Aryans knew that man was not separate from the universe, but only a homogeneous part of it, as a wave is part of the ocean. An infinite energy, Prakriti, Maya or Shakti, pervades the world, pours itself into every name and form, and the clod, the plant, the insect, the animal, the man are, in their phenomenal existence, merely more or less efficient adharas of this Energy. We are each of us a dynamo into which waves of that energy have been generated and stored, and are being perpetually conserved, used up and replenished. The same force which moves in the star and the planet, moves in us, and all our thought and action are merely its play and born of the complexity of its functionings. There are processes by which man can increase his capacity as an adhara. There are other processes by which he can clear of obstructions the channel of communication between himself and the universal energy and bring greater and greater stores of it pouring into his soul and brain and body. This continual improvement of the adhara and increase in quantity and complexity of action of the informing energy, is the whole aim of evolution. When that energy is the highest in kind and the fullest in amount of which the human adhara is capable, and the adhara itself is trained utterly to bear the inrush and play of the energy, then is a man siddha, the fulfilled or perfect man, his evolution is over and he has completed in the individual that utmost development which the mass of humanity is labouring towards through the ages.” CWSA-1/Early Cultural Writings/p-370, 32: “We may say that here in India the reign of Intuition came first, intellectual Mind developing afterwards in the later philosophy and science. But in fact the mass of men at the time, it is quite evident, lived entirely on the material plane, worshipped the Godheads of material nature, sought from them entirely material objects. The effort of the Vedic mystics revealed to them the things behind through a power of inner sight and hearing and experience which was confined to a limited number of seers and sages and kept carefully secret from the mass of humanity secrecy was always insisted on by the mystics. We may very well attribute this flowering of intuition on the spiritual plane to a rapid reemergence of the essential gains brought down from a previous cycle. If we analyse the spiritual history of India we shall find that after reaching this height there was a descent which attempted to take up each lower degree of the already evolved consciousness and link it to the spiritual at the summit. The Vedic age was followed by a great outburst of intellectual philosophy which yet took spiritual truth as its basis and tried to reach it anew, not through a direct intuitive or occult process as did the Vedic seers, but by the power of the mind’s reflective, speculative, logical thought; at the same time processes of Yoga were developed which used the thinking mind as a means of arriving at spiritual realisation, spiritualising this mind itself at the same time. Then followed an era of the development of philosophies and Yoga processes which more and more used the emotional and aesthetic being as the means of spiritual realisation and spiritualised the emotional level in man through the heart and feeling. This was accompanied by Tantric and other processes which took up the mental will, the life-will, the life of sensations and made them at once the instruments and the field of spiritualisation. In Hathayoga and in the various attempts at divinisation of the body there is also a line of endeavour which attempted to arrive at the same achievement with regard to living matter; but this still awaits the discovery of the true characteristic method and power of spirit in the body. We may say therefore that the universal Consciousness after its descent into Matter has conducted the evolution there along two lines, one of ascent to the discovery of the self and spirit, the other of descent through the already evolved levels of mind, life and body so as to bring down the spiritual consciousness into these also and to fulfil thereby some secret intention in the creation of the material universe. Our Yoga is in its principle a taking up and summarising and completing of this process, an endeavour to rise to the highest possible supramental level and bring down its consciousness and powers into mind, life and body. ” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-267-268, 33: TMCW-7/Questions and Answers-1955/p-350-351, "The difference between this and the old Yogas is not that they are incompetent and cannot do these things — they can do them perfectly well — but that they proceed from realisation of self to Nirvana or some Heaven and abandon life, while this does not abandon life. The supramental is necessary for the transformation of terrestrial life and being, not for reaching the self. One must realise self first — only afterwards can one realise the supermind." CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-405 "Sri Aurobindo came to say something new. And it is precisely because people are unable to come out of the experiences they have known and heard being spoken of, that they try to identify this Force which Sri Aurobindo called supramental with their experience of the intermediary worlds including the Overmind. For they cannot conceive that there could be something else.... Sri Aurobindo always said that his Yoga began where the former Yogas ended, that to be able to realise his Yoga it was necessary first of all to have reached the extreme limit of what the older Yogas had realised, that is to say, the perception of the Divine, the union, the identification with the Divine. But that Divine, Sri Aurobindo says, is the Divine of the Overmind which is already something quite unthinkable, in comparison with the human consciousness, because even to reach there one must pass through several planes and in these planes one feels dazzled." TMCW/Vol-5/p-283, "The usual sadhanas have for aim the union with the Supreme Consciousness (Sat-chit-ananda). And those who reach there are satisfied with their own liberation and leave the world to its unhappy plight. On the contrary Sri Aurobindo’s sadhana starts where the others end. Once the union with the Supreme is realised one must bring down that realisation to the exterior world and change the conditions of life upon the earth until a total transformation is accomplished. In accordance with this aim, the sadhaks of the integral yoga do not retire from the world to lead a life of contemplation and meditation. Each one must devote at least one-third of his time to a useful work (that means 8 hours of the day) . All activities are represented in the Ashram and each one chooses the work most congenial to his nature, but must do it in a spirit of service and unselfishness, keeping always in view the aim of integral transformation...To make this purpose possible the Ashram is organised so that all its inmates find their reasonable needs satisfied and have not to worry about their subsistence... The rules are very few so that each one can enjoy the freedom needed for his development but a few things are strictly forbidden: they are — (1) politics, (2) smoking, (3) alcoholic drink and (4) sex enjoyment.... Great care is taken for the maintenance of good health and the welfare and normal growth of the body of all, small and big, young and old." TMCW/Vol-13/Words of the Mother-1/p-107-108 34: “Otherwise what will be ultimately accomplished is an achievement by the few initiating a new order of beings, while humanity will have passed sentence of unfitness on itself and may fall back into an evolutionary decline or a stationary immobility; for it is the constants up ward effort (of the few) that has kept humanity alive and maintained for it, Its plays in the front of creation.” CWSA-22/The Life Divine/p-752, “I do not want hundreds of thousands of disciples. It will be enough if I can get a hundred complete men, purified of petty egoism, who will be the instruments of God.” Sri Aurobindo/Champaklal Speaks-191-192, “That is exactly what Sri Aurobindo wanted and attempted; he used to say, “If I can find a hundred people, it will be enough for my purpose.” The Mother’s Agenda-5/p-195, “Even if one person could put himself faithfully at the disposal of the Truth, he could change the country and the world.” The Mother’s Agenda-10/p-148/19th April-1969, “The Psychic transformation and the first stages of the spiritual transformation are well within our conception; their perfection would be the perfection, wholeness, consummated unity of a knowledge and experience which is already part of things realised, though only by a small number of human beings. But the supramental change in its process carries us into less explored regions; it initiates a vision of heights of consciousness which have indeed been glimpsed and visited, but have yet to be discovered and mapped in their completeness.” CWSA-22/The Life Divine/p-953, “But the real soul, the real psychic entity which for the most part we see little of and only a small minority in mankind has developed, is an instrument of pure love, joy and the luminous reaching out to fusion and unity with God and our fellow-creatures. This psychic entity is covered up by the play of the mentalised Prana or desire-mind which we mistake for the soul; the emotional mind is unable to mirror the real soul in us, the Divine in our hearts, and is obliged instead to mirror the desire-mind.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-351, “I don’t believe in advertisement except for books etc., and in propaganda except for politics and patent medicines. But for serious work it is a poison. It means either a stunt or a boom—and stunts and booms exhaust the thing they carry on their crest and leave it lifeless and broken high and dry on shores of nowhere or it means a movement. A movement in the case of work like mine means the founding of a school or a sect or some damned nonsense. It means that hundreds and thousands of useless people join in and corrupt the work or reduce it to pompous farce from which the Truth that was coming down recedes into secrecy and silence. It is what has happened to the ‘religions’ and the reason of their failure.” 02.10.1934, SABCL/26/p-375, 35: “…but the healing by faith in the cells is an actual fact and a law of Nature and has been demonstrated often enough even apart from Yoga. The way to get faith and everything else is to insist on having them and refuse to flag or despair or give up until one has them — it is the way by which everything has been got since this difficult world began to have thinking and aspiring creatures upon it. It is to open always, always to the Light and turn one’s back on the darkness. It is to refuse the voices that cry persistently, “You cannot, you shall not, you are incapable, you are the puppet of a dream” — for these are the enemy voices, they cut one off from the result that was coming by their strident clamour and then triumphantly point to the barrenness of result as a proof of their thesis. The difficulty of the endeavour is a known thing, but the difficult is not the impossible — it is the difficult that has always been accomplished and the conquest of difficulties makes up all that is valuable in the earth’s history. In the spiritual endeavour also it shall be so.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-100, 36: “They had wanted to give the Nobel prize to Sri Aurobindo, but he left the year before the decision was to be made. And as they don't give the prize to "dead" people, he never got it. Then they wanted to transfer it to me, and I wrote this note, because the last thing I want is name and fame. That's all there was to it. They didn't give a peace prize that year… I believe the whole affair is now buried and forgotten.” The Mother’s Agenda- May 15, 1962, 37: “Here the Yoga of self-perfection coincides with the Yogas of knowledge, works and devotion; for it is impossible to change the human nature into the divine or to make it an instrument of the divine knowledge, will and joy of existence, unless there is a union with the supreme Being, Consciousness and Bliss and a unity with its universal Self in all things and beings. A wholly separative possession of the divine nature by the human individual, as distinct from a self-withdrawn absorption in it, is not possible.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga-622, “The individual must be the instrument and first field of the transformation; but an isolated individual transformation is not enough and may not be wholly feasible. Even when achieved, the individual change will have a permanent and cosmic significance only if the individual becomes a centre and a sign for the establishment of the supramental Consciousness-Force as an overtly operative power in the terrestrial workings of Nature, — in the same way in which thinking Mind has been established through the human evolution as an overtly operative power in Life and Matter. This would mean the appearance in the evolution of a gnostic being or Purusha and a gnostic Prakriti, a gnostic Nature. There must be an emergent supramental Consciousness- Force liberated and active within the terrestrial whole and an organised supramental instrumentation of the Spirit in the life and the body, — for the body consciousness also must become sufficiently awake to be a fit instrument of the workings of the new supramental Force and its new order. Till then any intermediate change could be only partial or insecure; an overmind or intuitive instrumentation of Nature could be developed, but it would be a luminous formation imposed on a fundamental and environmental Inconscience. A supramental principle and its cosmic operation once established permanently on its own basis, the intervening powers of Overmind and spiritual Mind could found themselves securely upon it and reach their own perfection; they would become in the earth-existence a hierarchy of states of consciousness rising out of Mind and physical life to the supreme spiritual level.” CWSA-22/The Life Divine/p-997-998, "A perfect self- expression of the spirit is the object of our terrestrial existence. This cannot be achieved if we have not grown conscious of the supreme Reality; for it is only by the touch of the Absolute that we can arrive at our own absolute. But neither can it be done to the exclusion of the cosmic Reality: we must become universal, for without an opening into universality the individual remains incomplete. The individual separating himself from the All to reach the Highest, loses himself in the supreme heights; including in himself the cosmic consciousness, he recovers his wholeness of self and still keeps his supreme gain of transcendence; he fulfils it and himself in the cosmic completeness. A realised unity of the transcendent, the universal and the individual is an indispensable condition for the fullness of the self-expressing spirit: for the universe is the field of its totality of self-expression, while it is through the individual that its evolutionary self-unfolding here comes to its acme." CWSA-22/The Life Divine/p-706, "But this experience with X was really interesting. I learned many things that day, many things ... If you concentrate long enough on any one point, you discover the Infinite (and in his own experience he found the infinite), what could be called your own Infinite. But this is not what WE want, not this; what we want is the direct and integral contact between the manifested universe and the Infinite out of which this universe has emerged. So then it is no longer an individual or personal contact with the Infinite, it’s a total contact. And Sri Aurobindo insists on this, he says that it’s absolutely impossible to have the transformation (not the contact, but the supramental transformation) without becoming universalized – that is the first condition. You cannot become supramental before being universal. And to be universal means to accept everything, be everything, become everything – really to accept everything. And as for all those who are shut up in a system, even if it belongs to the highest regions of thought, it is not THAT." The Mother's Agenda/20.09.1960, "He must accept everything, but cling to nothing, be repelled by nothing however imperfect or however subversive of fixed notions, but also allow nothing to lay hold on him to the detriment of the free working of the Truth-Spirit. This equality of the intelligence is an essential condition for rising to the higher supramental and spiritual knowledge." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-718, 38: “I began my sadhana at birth, without knowing that I was doing it. I have continued it throughout my whole life, which means for almost eighty years (even though for perhaps the first three or four years of my life it was only something stirring about in unconsciousness). But I began a deliberate, conscious sadhana at about the age of twenty-two or twenty-three, upon prepared ground. I am now more than eighty years old: I have thought of nothing but That, I have wanted nothing but That, I had no other interest in life, and not for a single minute have I ever forgotten that it was THAT that I wanted. There were not periods of remembering and forgetting: it was continuous, unceasing, day and night, from the age of twenty-four – and I had this experience for the first time about a week ago! So, I say that people who are in a hurry, people who are impatient, are arrogant fools.” The Mother's Agenda/01.05.1958, "Since my earliest childhood, experiences have come like that: something massive takes hold of you and you don’t need to believe or disbelieve, know or not know—bam! There’s nothing to say; you are facing a fact... Once, during those last difficult years, Sri Aurobindo told me that this was precisely what gave me my advantage and why (how to put it?) there were greater possibilities that I would go right to the end ." The Mother's Agenda/01.05.1958, “When I was five years old...well I began with a consciousness. Of course I had no idea what it was. But my first experience was of the consciousness here (gesture above the head), which I felt like a Light and a Force; and I felt it there at the age of five. It was very pleasant sensation. I would sit in a little armchair made especially for me, all alone in my room, and I had a very pleasant feeling of something very strong, very luminous, and it was here (above the head) .... Then I would pull it down, for it was...it was truly my raison d’être.” The Mother’s Agenda, July 25, 1962, 39: The Mother’s Agenda-11/p-346, “And if you do not want your body to fail you, avoid wasting your energies in useless agitation. Whatever you do, do it in a quiet and composed poise. In peace and silence is the greatest strength.” The Mother’s Agenda-8/p-365, 40: "In one chapter of The Synthesis of Yoga, Sri Aurobindo says that there is a state of consciousness in which all is from all eternity –everything, without exception, that is to be manifested here… Q:- In detail? In a certain state of consciousness (I no longer remember what he calls it—I think it’s in the ‘Yoga of Self-Perfection’), one is perfectly identified with the Supreme, not in his static but in his dynamic aspect, the state of becoming. In this state, everything is already there from all eternity, even though here it gives us the impression of a becoming. And Sri Aurobindo says that if you are capable of maintaining this state, then you know everything: all that has been, all that is and all that will be –in an absolutely simultaneous way… But you must have a firm head on your shoulders! Reading some of these chapters in ‘Self-Perfection,’ I thought it would be better if it didn’t fall into just anyone’s hands…Anyway, in this state the feeling of uncertainty completely disappears (he explains it very well)." The Mother/The Mother’s Agenda/Vol.-2/p-170 “Admitted through a curtain of bright mind That hangs between our thoughts and absolute sight, He found the occult cave, the mystic door Near to the well of vision in the soul, And entered where the Wings of Glory brood In the silent space where all is for ever known.” Savitri-74 “There in a hidden chamber closed and mute Are kept the record graphs of the cosmic scribe, And there the tables of the sacred Law, There is the Book of Being’s index page; The text and glossary of the Vedic truth Are there; the rhythms and metres of the stars Significant of the movements of our fate: The symbol powers of number and of form, And the secret code of the history of the world And Nature’s correspondence with the soul Are written in the mystic heart of Life.” Savitri-74 “Out of the depths the world’s buried secret rose; He read the original ukase kept back In the locked archives of the spirit’s crypt, And saw the signature and fiery seal Of Wisdom on the dim Power’s hooded work Who builds in Ignorance the steps of Light.” Savitri-75-76, "Objects are his letters, forces are his words, Events are the crowded history of his life, And sea and land are the pages for his tale." Savitri-680 41: “When I said, “Why not an unconscious Avatar?” I was taking your statement (not mine) that Rama was unconscious and how could there be an unconscious Avatar. My own view is that Rama was not blind, not unconscious of his Avatarhood, only uncommunicative about it. But I said that even taking your statement to be correct, the objection was not insuperable. I instanced the case of Chaitanya and the others, because there the facts are hardly disputable. Chaitanya for the first part of his life was simply Nimai Pandit and had no consciousness of being anything else. Then he had his conversion and became the bhakta, Chaitanya . This bhakta at times seemed to be possessed by the presence of Krishna, knew himself to be Krishna, spoke, moved and appeared with the light of the Godhead — none around him could think of or see him as anything else when he was in this glorified and transfigured condition. But from that he fell back to the ordinary consciousness of the bhakta and, as I have read in his biography, refused then to consider himself as anything more. These, I think, are the facts. Well then, what do they signify? Was he only Nimai Pandit at first? It is quite conceivable that he was so and the descent of the Godhead into him only took place after his conversion and spiritual change. But also afterwards when he was in his normal bhakta-consciousness, was he then no longer the Avatar? An intermittent Avatarhood? Krishna coming down for an afternoon call into Chaitanya and then going up again till the time came for the next visit? I find it difficult to believe in this phenomenon. The rational explanation is that in the phenomenon of Avatarhood there is a Consciousness behind, at first veiled or sometimes perhaps only half-veiled, which is that of the Godhead and a frontal consciousness, human or apparently human or at any rate with all the appearance of terrestriality, which is the instrumental Personality. In that case, it is possible that the secret Consciousness was all along there, but waited to manifest until after the conversion; and it manifested intermittently because the main work of Chaitanya was to establish the type of a spiritual and psychic bhakti and love in the emotional vital part of man, preparing the vital in us in that way to turn towards the Divine — at any rate, to fix that possibility in the earth-nature. It was not that there had not been the emotional type of bhakti before; but the completeness of it, the e´lan, the vital’s rapture in it had never manifested as it manifested in Chaitanya. But for that work it would never have done if he had always been in the Krishna consciousness; he would have been the Lord to whom all gave bhakti, but not the supreme example of the divine ecstatic bhakta. At the same time the occasional manifestation showed who he was and at the same time evidenced the mystic law of the Immanence.” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p- 496-497, 42: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-249 43: "This Yoga (Integral Yoga) too is not a Yoga of knowledge alone — knowledge is one of its means, but its base being self-offering, surrender, bhakti, it is based on the heart and nothing can be eventually done without this base. There are plenty of people here who do or have done Japa and base themselves on bhakti, very few comparatively who have done the “head” meditation; love and bhakti and works are usually the base — how many can proceed by knowledge? Only the few." CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-226-227, 44: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-66-67, 45: Feb-1951/Mother’s Agenda-Vol-1/P: 27, 46: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-187, 47: "Whatever may have happened to Chaitanya or Ramalingam , whatever physical transformation they may have gone through is quite irrelevant to the aim of the supramentalisation of the body. Their new body was either a non-physical or subtle physical body not adapted for life on the earth. If it were not so, they would not have disappeared. The object of supramentalisation is a body fitted to embody and express the physical consciousness on earth so long as one remains in the physical life. It is a step in the spiritual evolution on the earth, not a step in the passage towards a supraphysical world. The supramentalisation is the most difficult part of the change arrived at by the supramental Yoga, and all depends on whether a sufficient change can be achieved in the consciousness at present to make such a step possible, but the nature of the step is different from that aimed at by other Yogas. There is not therefore much utility in these discussions — one has first of all to supramentalise sufficiently the mind and vital and physical consciousness generally — afterwards one can think of supramentalisation of the body. The psychic and spiritual transformation must come first, only afterwards would it be practical or useful to discuss the supramentalisation of the whole being down to the body." CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-408 48: "As for the Avatarhood, I accept it for Rama first because he fills a place in the scheme and seems to me to fill it rightly— and because when I read the Ramayana I feel a great afflatus which I recognise and which makes of its story — mere faery-tale though it seems — a parable of a great critical transitional event that happened in the terrestrial evolution and gives to the main character’s personality and actions a significance of the large typical cosmic kind which these actions would not have had if they had been done by another man in another scheme of events. The Avatar is not bound to do extraordinary actions, but he is bound to give his acts or his work or what he is — any of these or all — a significance and an effective power that are part of something essential to be done in the history of the earth and its races." Sri Aurobindo/CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-490, 49: The Mother's Agenda/October 8, 1956, 50: TMCW/Vol-13/Page-10, 51: The Mother’s Agenda/Vol-6/p-347, 52: The Mother’s Centenary Works/Vol-13/p-37, The Mother’s Agenda/Vol-3/p-222, 53: The Mother’s Centenary Works/Vol-13/Words of the Mother-I/p-24, 54: The Mother's Agenda/1962 Annexure-127, 57: The Mother's Agenda/October 8, 1956, 58: "Every ascetic movement since the time of Buddha has left India weaker and for a very obvious reason. Renunciation of life is one thing, to make life itself, national, individual, world-life greater & more divine is another. You cannot enforce one ideal on the country without weakening the other. You cannot take away the best souls from life & yet leave life stronger & greater. Renunciation of ego, acceptance of God in life is the Yoga I teach, — no other renunciation." CWSA-36/Autobiographical Notes/p-222, "In The Synthesis of Yoga, Sri Aurobindo says that this idea of good and bad, of pure and impure, is a notion needed for action; but the purists, such as Chaitanya, Ramakrishna and others, do not agree. They do not agree that it is indispensable for action. They simply say: your acceptance of action as a necessary thing is contrary to your perception of the Divine in all things. (Q): How can the two be reconciled? I recall that once I tried to speak of this, but no one followed me, no one understood, so I did not insist. I left it open and never pursued it further, for they could not decipher anything or find any meaning in what I was saying. But now I could give a very simple answer: Let the Supreme do the work. It is He who has to progress, not you! (Q): Ramdas does not at all consider that the world as it is, is good. No, but I know all these people, I know them thoroughly! I know Chaitanya, Ramakrishna and Ramdas thoroughly. They are utterly familiar to me. It doesn’t bother them. These are people who live with a certain feeling, who have an entirely concrete experience and live in this experience, but they don’t care at all if their formation – they have not even crystallized it, they leave it like that, vague – contains things that are mutually contradictory, because, in appearance, they reconcile them. They do not raise any questions, they do not have the need for an absolutely clear vision; their feeling is absolutely clear, and that’s enough for them. Ramakrishna was like that; he said the most contradictory things without being bothered in the least, and they are all exactly and equally true...But this crystal clear vision Sri Aurobindo had, where everything is in its place, where contradictions no longer exist – they never soared to that height. This was the thing, this really crystalline, perfect supramental vision, even from the standpoint of understanding and knowledge. They never went that far." The Mother's Agenda/June 22, 1958, “Sri Aurobindo shows us that one can be an ascetic by preference and not out of abnegation (or renunciation); and so he makes us understand that to be a servant of the Lord and to act only according to His will is a far higher state than any personal choice, no matter how saintly it may seem.” The Mother/The Mother’s Centenary Works (second edition)/Vol-10/p-300 59: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-341-342, 60: TMCW- 15/Words of the Mother-III/p-185, 61: "But when the hour of the Divine draws near The Mighty Mother shall take birth in Time (last Avatar) And God be born into the human clay In forms made ready by your human lives. Then shall the Truth supreme be given to men:" Savitri-705 "One yet may come armoured, invincible; (last avatar) His will immobile meets the mobile hour; The world’s blows cannot bend that victor head; Calm and sure are his steps in the growing Night; The goal recedes, he hurries not his pace, He turns not to high voices in the night; He asks no aid from the inferior gods; His eyes are fixed on his immutable aim." Savitri-449 "Fate’s deaf resistance cannot break his will." (last Avatar) Savitri-449 "He must call light into its dark abysms, (last Avatar) Else never can Truth conquer Matter’s sleep And all earth look into the eyes of God." Savitri-450 "Then shall be ended here the Law of Pain. Earth shall be made a home of Heaven’s light, A seer heaven-born shall lodge in human breasts; The superconscient beam shall touch men’s eyes And the truth-conscious world come down to earth Invading Matter with the Spirit’s ray, Awaking its silence to immortal thoughts, Awaking the dumb heart to the living Word. This mortal life shall house Eternity’s bliss, The body’s self taste immortality. Then shall the world-redeemer’s task be done." (the last Avatar) Savitri-451 "(Q) Will the Avatars still need to take birth on earth once the supramental consciousness is firmly established? (Answer) This question will be easier to answer when the supermind is manifested in living beings on earth. I had always heard that Sri Aurobindo was “the last Avatar”; but he is probably the last Avatar in a human body — afterwards, we do not know....” 23 September 1969 The Mother/TMCW-10/On the Thoughts and Aphorisms/p-253 “(Q) Has this solution any connection with the date, August fifteenth? Is there any connection between the Feast of the Assumption in the Catholic Church and the date of Sri Aurobindo’s birth? (Ans:) Yes. And he has also said it himself. The Assumption of the Virgin Mary is the divinisation of Matter. And this is the aim of the last Avatar.” TMCW-8/Questions And Answers-1956/p-269 “In the eternity of becoming, each Avatar is only the announcer, the forerunner of a more perfect realisation.” The Mother/CWM, Vol. 15, p. 185 “Disciple: One year Janmastami fell on the 15th August. Sri Aurobindo: 15th August is specially significant; that is the day of the ascension of the Virgin Mary—that implies that the physical nature is raised to divine nature. Virgin Mary refers to Nature—Jesus is the divine soul born in man; thus he is both the son of God as well as the son of man. The Catholic priests know this inner significance but they do not express that.” Sri Aurobindo’s conversation with Sri Anilbaran Roy/30th August-1926 62: “Krishna, Buddha and Kalki depict the last three stages, the stages of the spiritual development — Krishna opens the possibility of Overmind, Buddha tries to shoot beyond to the supreme liberation but that liberation is still negative, not returning upon earth to complete positively the evolution; Kalki is to correct this by bringing the Kingdom of the Divine upon earth, destroying the opposing Asura forces. The progression is striking and unmistakable.” CWSA-28/Letters on Yoga-I/-p-487, “Too much importance need not be attached to the details about Kalki — they are rather symbolic than an attempt to prophesy details of future history. What is expressed is something that has to come, but it is symbolically indicated, no more.” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-489, 63: “All true Truth of love and of the works of love the psychic being accepts in their place: but its flame mounts always upward and it is eager to push the ascent from lesser to higher degrees of Truth, since it knows that only by the ascent to a highest Truth and the descent of that highest Truth can Love be delivered from the cross and placed upon the throne; for the cross is the sign of the Divine Descent barred and marred by the transversal line of a cosmic deformation which turns it into a stake of suffering and misfortune.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-157, 64: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-78, 65: "A similar account is given of the descent of the previous Vishnu avatars, of Rama to destroy the unrighteous oppression of Ravana, of Parashurama to destroy the unrighteous license of the military and princely caste, the Kshatriyas, of the dwarf Vamana to destroy the rule of the Titan Bali. But obviously the purely practical, ethical or social and political mission of the Avatar which is thus thrown into popular and mythical form, does not give a right account of the phenomenon of Avatarhood. It does not cover its spiritual sense, and if this outward utility were all, we should have to exclude Buddha and Christ whose mission was not at all to destroy evil-doers and deliver the good, but to bring to all men a new spiritual message and a new law of divine growth and spiritual realisation. On the other hand, if we give to the word dharma only its religious sense, in which it means a law of religious and spiritual life, we shall indeed get to the kernel of the matter, but we shall be in danger of excluding a most important part of the work done by the Avatar. Always we see in the history of the divine incarnations the double work, and inevitably, because the Avatar takes up the workings of God in human life, the way of the divine Will and Wisdom in the world, and that always fulfils itself externally as well as internally, by inner progress in the soul and by an outer change in the life." CWSA-19/Essays on the Gita/p-171 66: “The Asram has nothing to do with Hindu religion or culture or any religion or nationality. The Truth of the Divine which is the spiritual reality behind all religions and the descent of the supramental which is not known to any religion are the sole things which will be the foundation of the work of the future .” Sri Aurobindo/CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-701, “There is no place for rigid orthodoxy, whether Hindu, Mahomedan or Christian in the future. Those who cling to it, lose hold on life and go under — as has been shown by the fate of the Hindus in India and of the orthodox Mahomedan countries all over the world. It is only where there has been an opening to new light and inevitable change that strength is returning as in Turkey and Persia. In the supramental creation fundamental truth will always find a place; but orthodoxy means a clinging to narrow limitations, and limitations of that kind cannot exist in the supramental creation. All that is permanently true will be taken up into the creation of the future.” Sri Aurobindo/CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-697-698, "Those who still believe in gods can certainly continue to worship them if they feel like it — but they must know that this creed and this worship has nothing to do with the teaching of Sri Aurobindo and no connection whatever with the Supramental Realisation." TMCW/Vol-15/Words of the Mother-III/p-13, “To adopt a religion because one is born in that religion or because the people one loves and trusts practise that religion or because when one goes to a particular place where others pray and worship, one feels helped in one’s own prayer and worship, is not the sign of a very strong nature; I should say it is rather the sign of a weakness or at any rate of a lack of originality.” The Mother/The Mother’s Centenary Works (second edition)/Vol-8/p-246, Download this WEB PAGE as a PDF file: “Sri Aurobindo does not belong to History; he is outside and beyond History. Till the birth of Sri Aurobindo, religions and spiritualities were always centered on past figures, and they were showing as "the goal" the negation of life upon earth. So, you had a choice between two alternatives: either a life in this world with its round of petty pleasures and pains, joys and sufferings, threatened by hell if you were not behaving properly; or an escape into another world, heaven, nirvana, moksha [liberation].... Between these two there is nothing much to choose, they are equally bad…Sri Aurobindo has told us that this was a fundamental mistake which accounts for the weakness and degradation of India. Buddhism, Jainism, Illusionism were sufficient to sap all energy out of the country. True, India is the only place in the world which is still aware that something else than matter exists. The other countries have quite forgotten it: Europe, America and elsewhere.... That is why she still has a message to preserve and deliver to the world. But at present she is splashing and floundering in the muddle. Sri Aurobindo has shown that the truth does not lie in running away from earthly life but in remaining in it, to transform it, divinize it, so that the Divine can manifest HERE, in this PHYSICAL WORLD.” (This is the Mother’s answer to school teachers related with the topic “India’s Spiritual history.”) The Mother The Mother’s Agenda-05.04.1967 “The past has been the history of a slow and difficult subconscious working with effects on the surface, it has been an unconscious evolution; the present is a middle stage, an uncertain spiral in which the human intelligence is used by the secret evolutionary Force of being and participates in its action without being fully taken into confidence, — it is an evolution slowly becoming conscious of itself; the future must be a more and more conscious evolution of the spiritual being until it is fully delivered into a self-aware action by the emergent gnostic principle.” Sri Aurobindo CWSA-22/The Life Divine/p-736 "What Sri Aurobindo represents in the history of the earth’s spiritual progress is not a teaching, not even a revelation; it is a mighty action straight from the Supreme." "Sri Aurobindo has come on earth not to bring a teaching or a creed in competition with previous creeds or teachings, but to show the way to overpass the past and to open concretely the route towards an imminent and inevitable future." "Sri Aurobindo does not belong to the past nor to history....Sri Aurobindo is the Future advancing towards its realisation... Thus we must shelter the eternal youth required for a speedy advance, in order not to become laggards on the way." The Mother TMCW/Vol-13/Words of the Mother-I/p-4-5

"Only the pure in soul can walk in light." Savitri 448 The Questions Raised by Death God “Two things are needed. First, nothing in your being, no part of your being, should wish to die. That doesn’t often happen. You always have, somewhere in you, a defeatist: something tired or disgusted, which has had enough, something lazy or which doesn’t want to fight and says, ‘Ah, well, let it be over, so much the better.’ That’s enough – you’re dead. But it’s a fact: if nothing, absolutely nothing in you consents to die, you will not die. For someone to die, there is always a second, if a hundredth part of a second, when he consents. If there isn’t that second of consent, he will not die. But who is certain he doesn’t have within himself, somewhere, a tiny bit of a defeatist which just yields and says, ‘Oh well’? ... (Secondly) Hence the need to unify oneself. Whatever the path we may follow, the subject we may study, we always reach the same result. The most important thing for an individual is to unify himself around his divine center ; that way he becomes a real individual, master of himself and of his destiny. Otherwise, he is a plaything of the forces, which toss him about like a cork in a stream. He goes where he doesn’t want to, is made to do what he doesn’t want to, and finally he gets lost in a hole without any way to stop himself doing so. But if you are consciously organised, unified around the divine center, governed and led by it, you are the master of your destiny. It’s worth trying.... At any rate, I find it’s better to be the master rather than the slave.” The Mother The Mother’s Agenda/September 7, 1968, “God knows, never, not one minute in my life, even when things were the darkest, the blackest, the most negative, the most painful, not once did the thought come, ‘I would like to die.’” The Mother The Mother’s Agenda/Vol-5/p-288, Questions raised by Death God, a temporary Instrument of the Divine in Ignorance: The Triple Task Before the Sadhak of Integral Yoga Before conquering Death from without, which is an issue left for the last Avatar and of all life, a Sadhak is given the triple task of conquering Death from within (1) by universalisation of Consciousness, (2) by illumining the Subconscient and Inconscient dark and twilight planes and (3) by change of Nature through activation of 'Yoga of Self-perfection' and Sachchidananda Consciousness. One may note that before the universalisation of Consciousness, a Sadhak has to undergo a long movement of Consciousness between the Psychic and Spiritual planes. The First Task of Conquering Death by Universalisation of Consciousness: This experience will be followed by static Viswarupa Darshana as witnessed by the Arjuna of the Gita (Chapter-10) and dynamic Viswarupa Darshana as witnessed by the Death God in Savitri, Book-10, Canto-4. A Sadhak of Integral Yoga will not remain indifferent to the many people (Satyavan is the symbol of the Soul of man) who are dying every day and every minute, but activates his ceaseless movement in universalised Consciousness to harmonise and change the destiny of the race. "A Mother-wisdom works in Nature’s breast To pour delight on the heart of toil and want And press perfection on life’s stumbling powers, Impose heaven-sentience on the obscure abyss And make dumb Matter conscious of its God. Although our fallen minds forget to climb, Although our human stuff resists or breaks, She keeps her will that hopes to divinise clay; Failure cannot repress, defeat o’erthrow; Time cannot weary her nor the Void subdue, The ages have not made her passion less; No victory she admits of Death or Fate ." Savitri-353-354 “In the enormous emptiness of thy mind Thou shalt see the Eternal’s body in the world, Know him in every voice heard by thy soul, In the world’s contacts meet his single touch; All things shall fold thee into his embrace. Conquer thy heart’s throbs, let thy heart beat in God: Thy nature shall be the engine of his works, Thy voice shall house the mightiness of his Word: Then shalt thou harbour my force and conquer Death. ” Savitri-476 The Second Task of illumining the Subconscient and Inconscient planes: Savitri, without dying, in cataleptic trance, followed Death and Satyavan’s Soul in the Inconscient Night and she was determined to follow them in those adverse darkest planes and was even determined to pursue Satyavan’s Soul wherever Death would lead. Death was unable to understand the mystery of Savitri’s survival in the unborn void and escape from his death-net-trap. A golden fire came in and burned Night’s heart of Inconscient Sheath; her dusky mindlessness grew conscious and began to dream, feel and think. By its influence, the Intolerant Darkness grew pale and drew apart till only a few black remnants stained that golden ray. "To live, to love are signs of infinite things, Love is a glory from eternity’s spheres. Abased, disfigured, mocked by baser mights That steal his name and shape and ecstasy, He is still the godhead by which all can change. A mystery wakes in our inconscient stuff, A bliss is born that can remake our life." Savitri-397 "He (Narad) sang the Inconscient and its secret self, (Discovery of Inconscient Self) Its power omnipotent knowing not what it does, All-shaping without will or thought or sense, Its blind unerring occult mystery, And darkness yearning towards the eternal Light, And Love that broods within the dim abyss And waits the answer of the human heart, And death that climbs to immortality." Savitri-416 "Love’s golden wings have power to fan thy void: The eyes of love gaze starlike through death’s night, The feet of love tread naked hardest worlds. He labours in the depths, exults on the heights; He shall remake thy universe, O Death. ” Savitri-592 “O Death, I have triumphed over thee within ; I quiver no more with the assault of grief; A mighty calmness seated deep within Has occupied my body and my sense: It takes the world’s grief and transmutes to strength, It makes the world’s joy one with the joy of God. My love eternal sits throned on God’s calm; For Love must soar beyond the very heavens And find its secret sense ineffable; It must change its human ways to ways divine, Yet keep its sovereignty of earthly bliss.” Savitri-633 The Third Task of Permanent Descent of Sachchidananda Consciousness: Satyavan’s return to earth, his home which is given back once again to live, signifies permanent descent of Sachchidananda Consciousness to earth consciousness which is the result of Savitri’s permanent ascent of Soul to Sachchidananda state; here symbolically represented as Everlasting Day, which now houses the promise of greater dawn and light. “I climb not to thy everlasting Day, Even as I have shunned thy eternal Night. To me who turn not from thy terrestrial Way, Give back the other self (Satyavan) my nature asks.” Savitri-685 "His living cosmic spirit shall enring, Annulling the decree of death and pain, Erasing the formulas of the Ignorance, With the deep meaning of beauty and life’s hid sense, The being ready for immortality, " Savitri-706 “Even there shall come as a high crown of all The end of Death, the death of Ignorance. But first high Truth must set her feet on earth And man aspire to the Eternal’s light And all his members feel the Spirit’s touch And all his life obey an inner Force. This too shall be; for a new life shall come, A body of the Superconscient’s truth, A native field of Supernature’s mights: It shall make earth’s nescient ground Truth’s colony, Make even the Ignorance a transparent robe Through which shall shine the brilliant limbs of Truth And Truth shall be a sun on Nature’s head And Truth shall be the guide of Nature’s steps And Truth shall gaze out of her nether deeps.” Savitri-708 "The frontiers of the Ignorance shall recede, More and more souls shall enter into light, Minds lit, inspired, the occult summoner hear And lives blaze with a sudden inner flame And hearts grow enamoured of divine delight And human wills tune to the divine will, These separate selves the Spirit’s oneness feel, These senses of heavenly sense grow capable, The flesh and nerves of a strange ethereal joy And mortal bodies of immortality. " Savitri-710 Death God will exist for him as there are gulfs between multiple planes of intermediate Consciousness. His task in this birth is to bridge as many gulfs as possible through the movement of vertical Consciousness or through a four-fold union with the Divine. When all the gulfs are bridged, then there will be a free flow of the highest energy to the Lowest planes and that is the hour of closure to physical immortality. This is a task for him left in All Life to attain. Triple personalities of Death God: We find in Death God, the reconciliation of three-fold personalities, that of mundane perfection, of moderate Spirituality and of Later Vedantic Spirituality. These three demonstrate their escapist trend towards life and submission to death which is either accepted as Spirit’s recoil from Matter or accepted as passage to the supreme abode of Param Dham . The double doors of escape are ‘Death of his body Matter’s gate to peace’ (Savitri-635) and ‘Death of his soul his last felicity.’ (Savitri-635) In Savitri, we find the personality of an ancient Vedantic Seer. To become an ancient Vedantist , one has to realise the dynamic aspect of Psychic, Spiritual and Supramental Being. He can confront Death and change his individual, collective and human destiny. Perfect Mundane Personility of Death God: If one feels comfortable leading the existing life without the aid of the Divine, he is identified as a mundane. (Death said) “They have traced a journey that foresees no goal. Aimless man toils in an uncertain world, Lulled by inconstant pauses of his pain, Scourged like a beast by the infinite desire, Bound to the chariot of the dreadful gods.” Savitri-587 (Death said) “But Mind, a glorious traveller in the sky, Walks lamely on the earth with footsteps slow; Hardly he can mould the life’s rebellious stuff, Hardly can he hold the galloping hooves of sense:” Savitri-615 “This is the world in which thou mov’st, astray In the tangled pathways of the human mind, In the issueless circling of thy human life, Searching for thy soul and thinking God is here. But where is room for soul or place for God In the brute immensity of a machine?” Savitri-618 (Human love is) “A sweet secretion from the erotic glands Flattering and torturing the burning nerves, Love is a honey and poison in the breast Drunk by it as the nectar of the gods.” Saviti-618-19 “The souls of men have wandered from the Light And the great Mother turns away her face. The eyes of the creatrix Bliss are closed And sorrow’s touch has found her in her dreams.” Savitri-628 “How shalt thou bring the Everlasting here? There is no house for him in hurrying Time. Vainly thou seekst in Matter’s world an aim; No aim is there, only a will to be.” Savitri-644 The Moderate Spiritual Personality of Death God: If one is satisfied with the partial union with the Divine and the boon or opulence received through that partial union, then he is identified as a Moderate. (Death said) “In the Alone there is no room for love.” Savitri-608 (Death said) “If Satyavan had lived, love would have died; But Satyavan is dead and love shall live A little while in thy sad breast, until His face and body fade on memory’s wall Where other bodies, other faces come.” Savitri-610, (Death said) “And thou, go back alone to thy frail world:” Savitri-612 (Death’s Soul slaying message to moderate humanity) “Accept the brief light that falls upon thy days; Take what thou canst of Life’s permitted joy; Submitting to the ordeal of fate’s scourge Suffer what thou must of toil and grief and care.” Savitri-620 Death said to Para-prakriti Savitri: “What knowst thou of earth’s rich and changing life Who thinkst that one man dead all joy must cease? Hope not to be unhappy till the end: For grief dies soon in the tired human heart; Soon other guests (human admirers) the empty chambers fill.” Savitri-637 Death said to Para-prakriti Savitri: “Return and try thy soul! Soon shalt thou find appeased that other men (human admirers) On lavish earth have beauty, strength and truth, And when thou hast half forgotten, one of these Shall wind himself around thy heart that needs Some human answering heart against thy breast; For who, being mortal, can dwell glad alone? Then Satyavan shall glide into the past, (Satyavan is the symbol of Paramatma) A gentle memory pushed away from thee By new love and thy children’s tender hands, Till thou shalt wonder if thou lov’dst at all. Such is the life earth’s travail has conceived, A constant stream that never is the same.” Savitri-637-638, “This truth I know that Satyavan is dead And even thy sweetness cannot lure him back. No magic Truth can bring the dead to life, No power of earth cancel the thing once done, No joy of the heart can last surviving death, No bliss persuade the past to live again. But Life alone can solace the mute Void And fill with thought the emptiness of Time. Leave then thy dead, O Savitri, and live.” Savitri-655-656 Later Vedantic Spiritual Personality of Death God: If one searches for the Divine exclusively by renouncing life, then he is identified as a later Vedantist or ascetic. “I think Sri Aurobindo deliberately made this Death very vulgar to discourage all the Illusionists and Nirvanists.”²⁰ The Mother Death further proposed Savitri to deliver Satyavan from earthly bondage, not to call him to the treacheries of earth, but rather permit him to live in the silence, felicity and vast tranquil peace of Nirvana . (Death said) “If thou desirest immortality, Be then alone sufficient to thy soul: Live in thyself; forget the man thou lov’st. My last grand death shall rescue thee from life; Then shalt thou rise into thy unmoved source.” Savitri-594 (Death said) “Earth only is there and not some heavenly source. If heavens there are they are veiled in their own light, If a Truth eternal somewhere reigns unknown, It burns in a tremendous void of God; For truth shines far from the falsehoods of the world; How can the heavens come down to unhappy earth Or the eternal lodge in drifting time?” Savitri-609 (Death said) “The Avatars have lived and died in vain, Vain was the sage’s thought, the prophet’s voice; In vain is seen the shining upward Way. Earth lies unchanged beneath the circling sun; She loves her fall and no omnipotence Her mortal imperfections can erase, Force on man’s crooked ignorance Heaven’s straight line Or colonise a world of death with gods.” Savitri-609-610 (Death said) “Heaven’s hour adjourned flees into bodiless Time. Death saves thee from this and saves Satyavan: He now is safe, delivered from himself; He travels to silence and felicity. Call him not back to the treacheries of earth And the poor petty life of animal Man. In my vast tranquil spaces let him sleep” Savitri-611 (Death said) “Renounce, forgetting joy and hope and tears, Thy passionate nature in the bosom profound Of a happy Nothingness and worldless Calm, Delivered into my mysterious rest.” Savitri-612 (Death said) “How canst thou force to wed two eternal foes? Irreconcilable in their embrace They cancel the glory of their pure extremes: An unhappy wedlock maims their stunted force. How shall thy will make one the true and false? Where Matter is all, there Spirit is a dream: If all are the Spirit, Matter is a lie, And who was the liar who forged the universe? The Real with the unreal cannot mate. He who would turn to God, must leave the world; He who would live in the Spirit, must give up life; He who has met the Self, renounces self. The voyagers of the million routes of mind Who have travelled through Existence to its end, Sages exploring the world-ocean’s vasts, Have found extinction the sole harbour safe. Two only are the doors of man’s escape, Death of his body Matter’s gate to peace, Death of his soul his last felicity. In me all take refuge, for I, Death, am God.” Savitri-635 “In vain his heart lifts up its yearning prayer, Peopling with brilliant Gods the formless Void; Then disappointed to the Void he turns And in its happy nothingness asks release, The calm Nirvana of his dream of self: The Word in silence ends, in Nought the name.” Savitri-644 “If God there is he cares not for the world; All things he sees with calm indifferent gaze, He has doomed all hearts to sorrow and desire, He has bound all life with his implacable laws; He answers not the ignorant voice of prayer. Eternal while the ages toil beneath, Unmoved, untouched by aught that he has made, He sees as minute details mid the stars The animal’s agony and the fate of man: Immeasurably wise, he exceeds thy thought; His solitary joy needs not thy love. His truth in human thinking cannot dwell: If thou desirest Truth, then still thy mind For ever, slain by the dumb unseen Light.” Savitri-646 “If heavens there are whose gates are shut to grief, There seek the joy thou couldst not find on earth; Or in the imperishable hemisphere Where Light is native and Delight is king And Spirit is the deathless ground of things, Choose thy high station, child of Eternity. If thou art Spirit and Nature is thy robe, Cast off thy garb and be thy naked self Immutable in its undying truth, Alone for ever in the mute Alone. Turn then to God, for him leave all behind; Forgetting love, forgetting Satyavan , Annul thyself in his immobile peace. O soul, drown in his still beatitude. For thou must die to thyself to reach God’s height:” Savitri-647 Ancient Vedantic Spiritual Personality of Savitri: In ancient Vedanta , the Matter and Spirit are given equal importance and thus Matter and Spirit are reconciled through dynamic Divine union. (Savitri said) “Out of thy shadow give me back again Into earth’s flowering spaces Satyavan In the sweet transiency of human limbs To do with him my spirit’s burning will. I will bear with him the ancient Mother’s load, I will follow with him earth’s path that leads to God. Else shall the eternal spaces open to me, While round us strange horizons far recede, Travelling together the immense unknown. For I who have trod with him the tracts of Time, Can meet behind his steps whatever night Or unimaginable stupendous dawn Breaks on our spirits in the untrod Beyond. Wherever thou leadst his soul I shall pursue.” Savitri-590 (Savitri said) “A curse is laid on the pure joy of life: Delight, God’s sweetest sign and Beauty’s twin, Dreaded by aspiring saint and austere sage, Is shunned, a dangerous and ambiguous cheat, A specious trick of an infernal Power It tempts the soul to its self-hurt and fall.” Savitri-629 “Give me back Satyavan, my only lord. Thy thoughts are vacant to my soul that feels The deep eternal truth in transient things.” Savitri-637 “I am not bound by thought or sense or shape; I live in the glory of the Infinite, I am near to the Nameless and Unknowable, The Ineffable is now my household mate. But standing on Eternity’s luminous brink I have discovered that the world was He; I have met Spirit with spirit, Self with self, But I have loved too the body of my God. I have pursued him in his earthly form. A lonely freedom cannot satisfy A heart that has grown one with every heart: I am a deputy of the aspiring world, My spirit’s liberty I ask for all.” Savitri-649 Sri Aurobindo was able to accommodate His (and also The Mother’s) all life’s comprehensive high Spiritual Visions and experiences in symbolic characters of incarnations, emanations and instruments, depicted from the legendry epic Mahabharata where Savitri, the descending Godhead, Avatara, the all Mother, the Mother of all Time, knew her fiery Self and her Being’s aim of pursuing the Soul of earth, symbolised as Satyavan in his earthly form in each birth and in all life. She glimpsed the glory for which she had chosen earth and its atmosphere for gradual and subsequently constant, intense, comprehensive and instantaneous total descent of Divine attributes of Truth-Light, Power, Wisdom and Delight. She keeps her will alive to drive human Souls and fills in their brute elements, the endless hope to Divinise clay and confronts the riddle of Birth, inevitable Death, grooves of iron Law and fixed Fate in them with the sheer power of her unchanging Soul force manifested as Divine Love. She has chosen the Souls who have long suffered on this harsh globe, for the field of her sacrifice and action and she is even ready to walk and waste all infinity with wounded feet to accomplish her seemingly impossible task of transforming earth’s shadow, twilight and grey inhibitions. Satyavan , a mere woodsman, raised his consciousness to the status of the ascending integral Godhead, Avatara, by the Power of consecration and loss of ego and was destined to fulfil Savitri’s mighty Mission of bridging the gulf between Heaven, Earth and Hell. He was also the Eternal Consciousness, a unique rare treasure loaned by Gods, who accompanied Savitri from the beginning of the creation as first ‘man and woman’⁵ or first dual Incarnation and the Supreme had promised to grant physical immortality in all life when the first Avatara’s ‘heart dared death and suffered life.’⁶ He continued his life in many successive births and bodies as ‘twin souls born from one undying fire’⁵ of this mortal existence to endure in his human heart a million wounds representing the delegate Soul of earth. Through his long suffering in human form the God’s debt is paid. His Godhead status does not prevent him from living ‘in one house with the primal beast’¹⁷ in the forest, colloquies with the Djinn and Asuras of the Subconscient world; thus in the Divine’s single plan he reveals solidarity with antagonist powers; ‘high meets the low’¹⁷ or ‘God’s summits look back on the mute Abyss;’¹⁷ accepts to be small and human on earth. While tracing the path of immortality he signed salvation’s testament with his blood and broke into the dangerous and dark Inconscient’s depth and if he were to meet the Spiritual fall in the form of death while attempting to break the wheel¹⁴ of earth’s doom and before bridging the gulf between Heaven and Earth in order to balance the dark account of mortal Ignorance then this would be a great loss for humanity. Or an Avatara , as a delegate Soul of Heaven lent to earth must live a brief period in human history in order to trace and build a passage in intermediate ranges consciousness so that a large section of humanity will be able to bridge the gulf between Heaven and Earth and reconcile Spirit with Matter with less effort. This work is further accelerated if Divine Love becomes active in Earth’s atmosphere through the action and interfusion of dual Avatara. His Divine work on earth of invasion of a series of Light and Love is treated unfinished and half done till all the evils are slain or transformed in their Inconscient home. In Savitri and Satyavan, Soul and Nature had realised equal Divine Presences and merged themselves in oneness of wide harmony and balance. They had treasured the rich relation of their brief human birth through a subtle link of union or clasp of two eternities through many successive births and bodies of un-beginning past and felt the call of Spirit’s unending future joy; even they knew their Selves older than the birth of time. A vast intention of love’s unseen Presence has drawn these dual incarnating Powers closer in this life and their love asks to wait endlessly as if they have all eternity ahead for their self-fulfilment. Together they have disdained from the God’s everlasting Night of Inconscient world and turned away from His everlasting Day of Sachchidananda plane and returned to earth to wage a million wars against the universal dark rebel forces attached to present unstable existence, to bear the earth Mother’s ancient adversary and to accomplish their double task of raising the world to God’s deathless Light, a permanent ascent of Divine Consciousness and bringing down Divine Shakti to earth and men, a permanent descent of Divine Consciousness. Death God, the dire universal impersonal dark Force, here personified as godhead of the Inconscient world, Yama , who as the intolerant dark instrument of the Divine, Yantra , guards and obeys the Divine’s fixed immutable law of Nature which is a part and derivation of His dynamic Super nature and his hunger through world spreading death-net-trap can devour all those who are unable to open towards the Spirit’s changeable Supernature and endless Truth. He was oblivious of his temporary instrumental action in Ignorance and considered himself as Omnipotent Supreme Power without the Spiritual experience of Divine Identity and Oneness. He was aware of static Divine union of Saints and Avataras and the Ananda and the Freedom gained through this union were not enough to dismantle death from outer existence. For him, man’s identity was diminished as ‘the naked two-legged worm’² and he was not aware of the Divine’s mighty whole, total vision and swift evolutionary change in Knowledge through dynamic Divine union for His unfinished world existence and was aware only of the incomplete task given to him during the passage of man’s tardy evolution in Ignorance within the boundary of three gunas . He, like cosmic Gods, has the immeasurable heart of silence, knowledge of past, present and future, trikaladristi and limited power of offering boons to the wounded mortals and in his understanding of existence, the soul-saving truth is thoroughly distorted and his soul-slaying words have denied contact with the Spirit and Divine. Savitri’s Mind and Soul’s clarity delivered Death God partly from the limitation of gospel of human love and twilight thought in which falsehood is ‘mingled with sad strains of truth’¹⁹ and he became powerless before her greater God status and a superior incarnating Divine Mother Power. The future vision of Savitri promises that when she will enter Spiritual experience of everlasting Day, this formidable shape of Death and his pessimistic harsh philosophy will be changed into the beauty of suns and a sum of all sweetness will gather into his limbs. His grand fort of darkness, huge Inconscient’s grasp and sad destroying might will be abolished forever, his vague infinity filling the universe with dangerous breath will be transformed and he will emerge as a wonderful God. Now the Spiritual significance and utility of Death is identified as a passage in the Soul’s unending journey of all life in order to ‘force the soul of man to struggle for Light’⁹ and a ‘whip to his yearning for eternal bliss.’⁹ The nobility of Divine instrumentation of untransformed Death is still hidden from humanity as he abruptly ends the parable of the charm of life. This greatness will be revealed to man when he is aware of the Divine’s comprehensive plan extending over all life, confirming that death is a Spirit’s opportunity to begin a greater life. Twenty-three Questions raised by Death God followed by Savitri's Reply: 1: Death said: “Thy passionate influence and relax, O slave Of Nature, changing tool of changeless Law, Who vainly writh’st rebellion to my yoke, Thy elemental grasp; weep and forget. Entomb thy passion in its living grave. Leave now the once-loved spirit’s abandoned robe: Pass lonely back to thy vain life on earth.” Savitri-575 Answer attempted: “Ever he comes to us across the years Bearing a new sweet face that is the old. His bliss laughs to us or it calls concealed Like a far-heard unseen entrancing flute From moonlit branches in the throbbing woods, Tempting our angry search and passionate pain. Disguised the Lover seeks and draws our souls. He named himself for me, grew Satyavan. For we were man and woman from the first, The twin souls born from one undying fire. Did he not dawn on me in other stars? How has he through the thickets of the world Pursued me like a lion in the night And come upon me suddenly in the ways And seized me with his glorious golden leap! Unsatisfied he yearned for me through time, Sometimes with wrath and sometimes with sweet peace Desiring me since first the world began. He rose like a wild wave out of the floods And dragged me helpless into seas of bliss. Out of my curtained past his arms arrive; They have touched me like the soft persuading wind, They have plucked me like a glad and trembling flower, And clasped me happily burned in ruthless flame. I too have found him charmed in lovely forms And run delighted to his distant voice And pressed to him past many dreadful bars. If there is a yet happier greater god, Let him first wear the face of Satyavan And let his soul be one with him I love; So let him seek me that I may desire. For only one heart beats within my breast And one god sits there throned. Advance, O Death, Beyond the phantom beauty of this world; For of its citizens I am not one. I cherish God the Fire, not God the Dream.” Savitri-613-14 2: Death said: “Wilt thou for ever keep thy passionate hold, Thyself a creature doomed like him to pass, Denying his soul death’s calm and silent rest? Relax thy grasp; this body is earth’s and thine, His spirit now belongs to a greater power. Woman, thy husband suffers.” Savitri-575 Answer attempted: “Savitri… Drew back her heart’s force that clasped his body still Where from her lap renounced on the smooth grass Softly it lay, as often before in sleep When from their couch she rose in the white dawn Called by her daily tasks: now too, as if called, She rose and stood gathered in lonely strength, Like one who drops his mantle for a race And waits the signal, motionlessly swift. She knew not to what course: her spirit above On the crypt-summit of her secret form Like one left sentinel on a mountain crest, A fiery-footed splendour puissant-winged, Watched flaming-silent, with her voiceless soul Like a still sail upon a windless sea.” (Savitri-575) 3: Death said: “Hast thou beheld thy source, O transient heart, And known from what the dream thou art was made? In this stark sincerity of nude emptiness Hopest thou still always to last and love?” Savitri-586 Answer attempted: “The Woman answered not. Her spirit refused The voice of Night that knew and Death that thought. In her beginningless infinity Through her soul’s reaches unconfined she gazed; She saw the undying fountains of her life, She knew herself eternal without birth.” (Savitri-586) 4: Death said: “What shall the ancient goddess give to thee Who helps thy heart beat?” Savitri-586 “Aimless man toils in an uncertain world, Lulled by inconstant pauses of his pain, Scourged like a beast by the infinite desire, Bound to the chariot of the dreadful gods. But if thou still canst hope and still wouldst love, Return to thy body’s shell, thy tie to earth, And with thy heart’s little remnants try to live. Hope not to win back to thee Satyavan. Yet since thy strength deserves no trivial crown, Gifts I can give to soothe thy wounded life. (Four boons offered by Death God.) The pacts which transient beings make with fate, And the wayside sweetness earth-bound hearts would pluck, These if thy will accepts make freely thine. Choose a life’s hopes for thy deceiving prize.” Savitri-587-588 Answer attempted: “First I demand whatever Satyavan, My husband, waking in the forest’s charm Out of his long pure childhood’s lonely dreams, Desired and had not for his beautiful life. Give, if thou must, or, if thou canst, refuse.” Savitri-589 Dyumatsena, the self-exiled King of Shalwa , father of Satyavan, is the Divine’s Conscious instrument, Yantra , here fallen blind, limiting his capacity to three gunas and walks lamely on this dangerous world with slow evolutionary mental footsteps. Through this Spiritual fall he has lost the celestial inner kingdom of seven immortal Selves and through that loss its kingdom of outer glory and opulence. Due to this adverse fate, he now sojourns a wiser life in the solemn rustle of the wood and his yearning towards All meets two solitudes (1) that of outcast from the empire of the outer light symbolically represented as crutch upon which his faltering-limb supports and he helplessly stumbles in the rushing speed of hasty Time and (2) lost to the comradeship of five galloping hooves of sense that of sound, touch, sight, taste and smell symbolically represented as his sightless blind identity. This double doom of his father compelled Satyavan to live in the high peopled loneliness of the Spirit which called the Divine Mother to enter his earthly life in human form and finally helped his long pure childhood’s lonely dream to restore King Dyumatsena’s steady royal walk in high dynamic outer Kingdom and a deeper visionary eye of Divine Wisdom. Restoration of outer Kingdom was also the outcome of his revival of the inner Kingdom through sadhana in double seclusion. 5: Death said: (First boon offered by Death God) “Indulgent to the dreams my touch shall break, I yield to his blind father’s longing heart Kingdom and power and friends and greatness lost And royal trappings for his peaceful age, The pallid pomps of man’s declining days, The silvered decadent glories of life’s fall. To one who wiser grew by adverse Fate, Goods I restore the deluded soul prefers To impersonal nothingness’s bare sublime. The sensuous solace of the light I give To eyes which could have found a larger realm, A deeper vision in their fathomless night. For that this man desired and asked in vain While still he lived on earth and cherished hope. Back from the grandeur of my perilous realms Go, mortal, to thy small permitted sphere! Hasten swift-footed, lest to slay thy life The great laws thou hast violated, moved, Open at last on thee their marble eyes.” Savitri-589 6: Death said: “Hast thou god-wings or feet that tread my stars, Frail creature with the courage that aspires, Forgetting thy bounds of thought, thy mortal role?” Savitri-590 Answer attempted: “Who is this God imagined by thy night, Contemptuously creating worlds disdained, Who made for vanity the brilliant stars? Not he who has reared his temple in my thoughts And made his sacred floor my human heart. My God is will and triumphs in his paths, My God is love and sweetly suffers all. To him I have offered hope for sacrifice And gave my longings as a sacrament. Who shall prohibit or hedge in his course, The wonderful, the charioteer, the swift? A traveller of the million roads of life, His steps familiar with the lights of heaven Tread without pain the sword-paved courts of hell; There he descends to edge eternal joy. Love’s golden wings have power to fan thy void: The eyes of love gaze starlike through death’s night, The feet of love tread naked hardest worlds. He labours in the depths, exults on the heights; He shall remake thy universe, O Death.” Savitri-591-92 7: Death said: “What is thy hope? to what dost thou aspire? This is thy body’s sweetest lure of bliss, Assailed by pain, a frail precarious form, To please for a few years thy faltering sense With honey of physical longings and the heart’s fire And, a vain oneness seeking, to embrace The brilliant idol of a fugitive hour. And thou, what art thou, soul, thou glorious dream Of brief emotions made and glittering thoughts, A thin dance of fireflies speeding through the night, A sparkling ferment in life’s sunlit mire? Wilt thou claim immortality, O heart, Crying against the eternal witnesses That thou (Savitri) and he (Satyavan) are endless powers and last?” Savitri-592 Answer attempted: “O Death, who reasonest, I reason not, Reason that scans and breaks, but cannot build Or builds in vain because she doubts her work. I am, I love, I see, I act, I will.” Savitri-594, 8: Death said: “But if there were a Being witnessing all, How should he help thy passionate desire?” Savitri-593 Answer attempted: “When I have loved for ever, I shall know. Love in me knows the truth all changings mask. I know that knowledge is a vast embrace: I know that every being is myself, In every heart is hidden the myriad One. I know the calm Transcendent bears the world, The veiled Inhabitant, the silent Lord: I feel his secret act, his intimate fire; I hear the murmur of the cosmic Voice. I know my coming was a wave from God. For all his suns were conscient in my birth, And one who loves in us came veiled by death. Then was man born among the monstrous stars Dowered with a mind and heart to conquer thee.” Savitri-594 9: Death said: “How can the heavens come down to unhappy earth Or the eternal lodge in drifting time? How shall the Ideal tread earth’s dolorous soil Where life is only a labour and a hope, A child of Matter and by Matter fed, A fire flaming low in Nature’s grate, A wave that breaks upon a shore in Time, A journey’s toilsome trudge with death for goal? The Avataras have lived and died in vain, Vain was the sage’s thought, the prophet’s voice; In vain is seen the shining upward Way… O traveller in the chariot of the Sun, High priestess in thy holy fancy’s shrine Who with a magic ritual in earth’s house Worshippest ideal and eternal love, What is this love thy thought has deified, This sacred legend and immortal myth?... If Satyavan had lived, love would have died; But Satyavan is dead and love shall live A little while in thy sad breast, until His face and body fade on memory’s wall Where other bodies, other faces come… Love cannot live by heavenly food alone, Only on sap of earth can it survive. For thy passion was a sensual want refined, A hunger of the body and the heart; Thy want can tire and cease or turn elsewhere. Or love may meet a dire and pitiless end By bitter treason, or wrath with cruel wounds Separate, or thy unsatisfied will to others Depart when first love’s joy lies stripped and slain: A dull indifference replaces fire Or an endearing habit imitates love: An outward and uneasy union lasts Or the routine of a life’s compromise: Where once the seed of oneness had been cast Into a semblance of spiritual ground By a divine adventure of heavenly powers Two strive, constant associates without joy, Two egos straining in a single leash, Two minds divided by their jarring thoughts, Two spirits disjoined, for ever separate. Thus is the ideal falsified in man’s world; Trivial or sombre, disillusion comes, Life’s harsh reality stares at the soul: Heaven’s hour adjourned flees into bodiless Time. Death saves thee from this and saves Satyavan: He now is safe, delivered from himself; He travels to silence and felicity. Call him not back to the treacheries of earth And the poor petty life of animal Man. In my vast tranquil spaces let him sleep In harmony with the mighty hush of death Where love lies slumbering on the breast of peace. And thou, go back alone to thy frail world: Chastise thy heart with knowledge, unhood to see,” Savitri-609-10-11-12 Answer attempted: “My love is not a hunger of the heart, My love is not a craving of the flesh; It came to me from God, to God returns.” Savitri-612 “‘Love is not sexual intercourse. Love is not vital attraction and interchange. Love is not heart’s hunger for affection. Love is a mighty vibration coming straight from the One. And only the very pure and very strong are capable of receiving and manifesting it." Then an explanation on what I mean by “pure,” the very pure and very strong. ‘To be pure is to be open only to the Supreme’s influence, and to no other.’ Far more difficult than what people consider purity to be! Which is something quite artificial and false.” The Mother/The Mother’s Agenda /4/319-20, 10: Death said: “But where is room for soul or place for God In the brute immensity of a machine?... (human love is ) A sweet secretion from the erotic glands Flattering and torturing the burning nerves,.... Earth’s human wisdom is no great-browed power, And love no gleaming angel from the skies; If they aspire beyond earth’s dullard air, Arriving sunwards with frail waxen wings, How high could reach that forced unnatural flight?... But not on earth can divine wisdom reign And not on earth can divine love be found; Heaven-born, only in heaven can they live; Or else there too perhaps they are shining dreams. Nay, is not all thou art and doest a dream?... How shall the Ideal’s unsubstantial hues Be painted stiff on earth’s vermilion blur, A dream within a dream come doubly true? How shall the will-o’-the-wisp become a star?” Savitri-618-19 Answer attempted: “All our earth starts from mud and ends in sky, And Love that was once an animal’s desire, Then a sweet madness in the rapturous heart, An ardent comradeship in the happy mind, Becomes a wide spiritual yearning’s space. A lonely soul passions for the Alone, The heart that loved man thrills to the love of God, A body is his chamber and his shrine. Then is our being rescued from separateness; All is itself, all is new-felt in God: A Lover leaning from his cloister’s door Gathers the whole world into his single breast. Then shall the business fail of Night and Death: When unity is won, when strife is lost And all is known and all is clasped by Love Who would turn back to ignorance and pain?” Savitri-632-33 11: Death said: “Thus wilt thou hire the glorious charlatan, Mind, To weave from his Ideal’s gossamer air A fine raiment for thy body’s nude desires And thy heart’s clutching greedy passion clothe?” Savitri-634 Answer attempted: “O Death, I have triumphed over thee within; I quiver no more with the assault of grief; A mighty calmness seated deep within Has occupied my body and my sense: It takes the world’s grief and transmutes to strength, It makes the world’s joy one with the joy of God. My love eternal sits throned on God’s calm; For Love must soar beyond the very heavens And find its secret sense ineffable; It must change its human ways to ways divine, Yet keep its sovereignty of earthly bliss. O Death, not for my heart’s sweet poignancy Nor for my happy body’s bliss alone I have claimed from thee the living Satyavan, But for his work and mine, our sacred charge. Our lives are God’s messengers beneath the stars; To dwell under death’s shadow they have come Tempting God’s light to earth for the ignorant race, His love to fill the hollow in men’s hearts, His bliss to heal the unhappiness of the world. For I, the woman, am the force of God, He the Eternal’s delegate soul in man. My will is greater than thy law, O Death; My love is stronger than the bonds of Fate: Our love is the heavenly seal of the Supreme. I guard that seal against thy rending hands. Love must not cease to live upon the earth; For Love is the bright link twixt earth and heaven, Love is the far Transcendent’s angel here; Love is man’s lien on the Absolute.” Savitri-633 12: Death said: “For how in the soiled heart of man could dwell The immaculate grandeur of thy dream-built God, Or who can see a face and form divine In the naked two-legged worm thou callest man?” Savitri-634 Answer attempted: “Yes, I am human. Yet shall man by me, Since in humanity waits his hour the God, Trample thee down to reach the immortal heights, Transcending grief and pain and fate and death. Yes, my humanity is a mask of God: He dwells in me, the mover of my acts, Turning the great wheel of his cosmic work. I am the living body of his light, I am the thinking instrument of his power, I incarnate Wisdom in an earthly breast, I am his conquering and unslayable will. The formless Spirit drew in me its shape; In me are the Nameless and the secret Name.” Savitri-634 13: Death said: “O priestess in Imagination’s house, Persuade first Nature’s fixed immutable laws And make the impossible thy daily work. How canst thou force to wed two eternal foes? Irreconcilable in their embrace They cancel the glory of their pure extremes: An unhappy wedlock maims their stunted force. How shall thy will make one the true and false? Where Matter is all, there Spirit is a dream: If all are the Spirit, Matter is a lie, And who was the liar who forged the universe?” Savitri-635 Answer attempted: “My heart is wiser than the Reason’s thoughts, My heart is stronger than thy bonds, O Death. It sees and feels the one Heart beat in all, It feels the high Transcendent’s sunlike hands, It sees the cosmic Spirit at its work; In the dim Night it lies alone with God. My heart’s strength can carry the grief of the universe And never falter from its luminous track, Its white tremendous orbit through God’s peace. It can drink up the sea of All-Delight And never lose the white spiritual touch, The calm that broods in the deep Infinite.” Savitri-635-36 14: Death said: “He said, “Art thou indeed so strong, O heart, O soul, so free? And canst thou gather then Bright pleasure from my wayside flowering boughs, Yet falter not from thy hard journey’s goal, Meet the world’s dangerous touch and never fall? Show me thy strength and freedom from my laws.” Savitri-636 Answer attempted: “But Savitri answered, “Surely I shall find Among the green and whispering woods of Life Close-bosomed pleasures, only mine since his, Or mine for him, because our joys are one. And if I linger, Time is ours and God’s, And if I fall, is not his hand near mine? All is a single plan; each wayside act Deepens the soul’s response, brings nearer the goal.” Savitri-636 15: Death said: (Second boon offered by Death God) “I give to thee, saved from death and poignant fate Whatever once the living Satyavan Desired in his heart for Savitri. Bright noons I give thee and unwounded dawns, Daughters of thy own shape in heart and mind, Fair hero sons and sweetness undisturbed Of union with thy husband dear and true. And thou shalt harvest in thy joyful house Felicity of thy surrounded eves. Love shall bind by thee many gathered hearts. The opposite sweetness in thy days shall meet Of tender service to thy life’s desired And loving empire over all thy loved, Two poles of bliss made one, O Savitri. Return, O child, to thy forsaken earth.” Savitri-636-37 Answer attempted: “But Savitri replied, “Thy gifts resist. Earth cannot flower if lonely I return.” Savitri-637 16: Death said: “What knowst thou of earth’s rich and changing life Who thinkst that one man dead all joy must cease? Hope not to be unhappy till the end: For grief dies soon in the tired human heart; Soon other guests the empty chambers fill. A transient painting on a holiday’s floor Traced for a moment’s beauty love was made. Or if a voyager on the eternal trail, Its objects fluent change in its embrace Like waves to a swimmer upon infinite seas.”” Savitri-637 Answer attempted: But Savitri replied to the vague god, “Give me back Satyavan, my only lord. Thy thoughts are vacant to my soul that feels The deep eternal truth in transient things.” Savitri-637 17: Death said: “Return and try thy soul! Soon shalt thou find appeased that other men On lavish earth have beauty, strength and truth, And when thou hast half forgotten, one of these Shall wind himself around thy heart that needs Some human answering heart against thy breast; For who, being mortal, can dwell glad alone? Then Satyavan shall glide into the past, A gentle memory pushed away from thee By new love and thy children’s tender hands, Till thou shalt wonder if thou lov’dst at all. Such is the life earth’s travail has conceived, A constant stream that never is the same.” Savitri-637-638 Answer attempted: “All our earth starts from mud and ends in sky, And Love that was once an animal’s desire, Then a sweet madness in the rapturous heart, An ardent comradeship in the happy mind, Becomes a wide spiritual yearning’s space. A lonely soul passions for the Alone “ Savitri-632 Its complementary line: “The soul that can live alone with itself meets God;” Savitri-460 “In the dim Night it (Savitri’s heart) lies alone with God.” Savitri-635 “The ideal sadhaka should be able to say in the Biblical phrase, “My zeal for the Lord has eaten me up.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-58 “One thing only I can tell you that whatever the sincerity, simplicity and purity of the relation between two human beings, it shuts them off more or less from the direct divine force and help and limits their strength, light and power only to the sum of their potentialities.” The Mother TMCW/Vol-14/Words of the Mother-II/p-120 18: Death said: “Hope not to call God down into his life. How shalt thou bring the Everlasting here? There is no house for him in hurrying Time. Vainly thou seekst in Matter’s world an aim; No aim is there, only a will to be… The aimless journey that can never pause, The waking toil, the incoherent sleep, Song, shouts and weeping, wisdom and idle words, The laughter of men, the irony of the gods? Where leads the march, whither the pilgrimage? Who keeps the map of the route or planned each stage?... Think not to plant on earth the living Truth Or make of Matter’s world the home of God; Truth comes not there but only the thought of Truth, God is not there but only the name of God. If Self there is it is bodiless and unborn; It is no one and it is possessed by none. On what shalt thou then build thy happy world? Cast off thy life and mind, then art thou Self, An all-seeing omnipresence stark, alone… How shall the mighty Mother her calm delight Keep fragrant in this narrow fragile vase, Or lodge her sweet unbroken ecstasy In hearts which earthly sorrow can assail And bodies careless Death can slay at will? Dream not to change the world that God has planned, Strive not to alter his eternal law.” Savitri-644-45-46-47 (The third boon offered by Death God) “If heavens there are whose gates are shut to grief, There seek the joy thou couldst not find on earth; Or in the imperishable hemisphere Where Light is native and Delight is king And Spirit is the deathless ground of things, Choose thy high station, child of Eternity. If thou art Spirit and Nature is thy robe, Cast off thy garb and be thy naked self Immutable in its undying truth, Alone for ever in the mute Alone. Turn then to God, for him leave all behind; Forgetting love, forgetting Satyavan, Annul thyself in his immobile peace. O soul, drown in his still beatitude. For thou must die to thyself to reach God’s height: I, Death, am the gate of immortality.” Savitri-647 Answer attempted: “Offer, O King, thy boons to tired spirits And hearts that could not bear the wounds of Time, Let those who were tied to body and to mind, Tear off those bonds and flee into white calm Crying for a refuge from the play of God. Surely thy boons are great since thou art He! But how shall I seek rest in endless peace Who house the mighty Mother’s violent force, Her vision turned to read the enigmaed world, Her will tempered in the blaze of Wisdom’s sun And the flaming silence of her heart of love?” Savitri-647-48 19: Death said: “Why should the noble and immortal will Stoop to the petty works of transient earth, Freedom forgotten and the Eternal’s path?” Savitri-652 Answer attempted: “I trample on thy law with living feet; For to arise in freedom I was born. If I am mighty let my force be unveiled Equal companion of the dateless powers, Or else let my frustrated soul sink down Unworthy of Godhead in the original sleep. I claim from Time my will’s eternity, God from his moments.” Savitri-652 She answered, “Straight I trample on the road The strong hand hewed for me which planned our paths. I run where his sweet dreadful voice commands And I am driven by the reins of God. Why drew he wide his scheme of mighty worlds Or filled infinity with his passionate breath? Or wherefore did he build my mortal form And sow in me his bright and proud desires, If not to achieve, to flower in me, to love, Carving his human image richly shaped In thoughts and largenesses and golden powers? Far Heaven can wait our coming in its calm. Easy the heavens were to build for God. Earth was his difficult matter, earth the glory Gave of the problem and the race and strife. There are the ominous masks, the terrible powers; There it is greatness to create the gods. Is not the spirit immortal and absolved Always, delivered from the grasp of Time? Why came it down into the mortal’s Space? A charge he gave to his high spirit in man And wrote a hidden decree on Nature’s tops. Freedom is this with ever seated soul, Large in life’s limits, strong in Matter’s knots, Building great stuff of action from the worlds To make fine wisdom from coarse, scattered strands And love and beauty out of war and night, The wager wonderful, the game divine.” Savitri-652-653 20: Death said: “Or is this the high use of strength and thought, To struggle with the bonds of death and time And spend the labour that might earn the gods And battle and bear agony of wounds To grasp the trivial joys that earth can guard In her small treasure-chest of passing things? Child, hast thou trodden the gods beneath thy feet Only to win poor shreds of earthly life For him thou lov’st cancelling the grand release, Keeping from early rapture of the heavens His soul the lenient deities have called? Are thy arms sweeter than the courts of God? ” Savitri-652 Answer attempted: “What liberty has the soul which feels not free Unless stripped bare and cannot kiss the bonds The Lover winds around his playmate’s limbs, Choosing his tyranny, crushed in his embrace? To seize him better with her boundless heart She accepts the limiting circle of his arms, Bows full of bliss beneath his mastering hands And laughs in his rich constraints, most bound, most free. This is my answer to thy lures, O Death.” Savitri-653 21: Death said: “A Light above which none but thou hast seen, Thou claimst the first fruits of Truth’s victory. But what is Truth and who can find her form Amid the specious images of sense, Amid the crowding guesses of the mind And the dark ambiguities of a world Peopled with the incertitudes of Thought? For where is Truth and when was her footfall heard Amid the endless clamour of Time’s mart And which is her voice amid the thousand cries That cross the listening brain and cheat the soul?” Savitri-654 Answer attempted: “How sayst thou Truth can never light the human mind And Bliss can never invade the mortal’s heart Or God descend into the world he made? If in the meaningless Void creation rose, If from a bodiless Force Matter was born, If Life could climb in the unconscious tree, Its green delight break into emerald leaves And its laughter of beauty blossom in the flower, If sense could wake in tissue, nerve and cell And Thought seize the grey matter of the brain, And soul peep from its secrecy through the flesh, How shall the nameless Light not leap on men, And unknown powers emerge from Nature’s sleep? Even now hints of a luminous Truth like stars Arise in the mind-mooned splendour of Ignorance; Even now the deathless Lover’s touch we feel: If the chamber’s door is even a little ajar, What then can hinder God from stealing in Or who forbid his kiss on the sleeping soul?” Savitri-648-49 22: Death said: “Or is Truth aught but a high starry name Or a vague and splendid word by which man’s thought Sanctions and consecrates his nature’s choice, The heart’s wish donning knowledge as its robe, The cherished idea elect among the elect, Thought’s favourite mid the children of half-light Who high-voiced crowd the playgrounds of the mind Or people its dormitories in infant sleep?” Savitri-654 Answer attempted: “But who can show to thee Truth’s glorious face? Our human words can only shadow her. To thought she is an unthinkable rapture of light, To speech a marvel inexpressible. O Death, if thou couldst touch the Truth supreme Thou wouldst grow suddenly wise and cease to be. If our souls could see and love and clasp God’s Truth, Its infinite radiance would seize our hearts, Our being in God’s image be remade And earthly life become the life divine.” Savitri-663 (Fourth Boon offered by Death God.) 23: Death said: “If Truth supreme transcends her shadow here Severed by Knowledge and the climbing vasts, What bridge can cross the gulf that she has left Between her and the dream-world she has made? Or who could hope to bring her down to men And persuade to tread the harsh globe with wounded feet Leaving her unapproachable glory and bliss, Wasting her splendour on pale earthly air? Is thine that strength, O beauty of mortal limbs, O soul who flutterest to escape my net? Who then art thou hiding in human guise? Thy voice carries the sound of infinity, Knowledge is with thee, Truth speaks through thy words; The light of things beyond shines in thy eyes. But where is thy strength to conquer Time and Death? Hast thou God’s force to build heaven’s values here? … O human claimant to immortality, Reveal thy power, lay bare thy spirit’s force, Then will I give back to thee Satyavan. (fourth and last boon) Or if the Mighty Mother is with thee, Show me her face that I may worship her; Let deathless eyes look into the eyes of Death, An imperishable Force touching brute things Transform earth’s death into immortal life. Then can thy dead return to thee and live.” Savitri-663-664 Answer attempted: “A mighty transformation came on her. A halo of the indwelling Deity, The Immortal’s lustre that had lit her face And tented its radiance in her body’s house, Overflowing made the air a luminous sea. In a flaming moment of apocalypse The Incarnation thrust aside its veil. A little figure in infinity Yet stood and seemed the Eternal’s very house, As if the world’s centre was her very soul And all wide space was but its outer robe. A curve of the calm hauteur of far heaven Descending into earth’s humility, Her forehead’s span vaulted the Omniscient’s gaze, Her eyes were two stars that watched the universe. The Power that from her being’s summit reigned, The Presence chambered in lotus secrecy, Came down and held the centre in her brow Where the mind’s Lord in his control-room sits; There throned on concentration’s native seat He opens that third mysterious eye in man, The Unseen’s eye that looks at the unseen, When Light with a golden ecstasy fills his brain And the Eternal’s wisdom drives his choice And eternal Will seizes the mortal’s will. It stirred in the lotus of her throat of song, And in her speech throbbed the immortal Word, Her life sounded with the steps of the world-soul Moving in harmony with the cosmic Thought. As glides God’s sun into the mystic cave Where hides his light from the pursuing gods, It glided into the lotus of her heart And woke in it the Force that alters Fate. It poured into her navel’s lotus depth, Lodged in the little life-nature’s narrow home, On the body’s longings grew heaven-rapture’s flower And made desire a pure celestial flame, Broke into the cave where coiled World-Energy sleeps And smote the thousand-hooded serpent Force That blazing towered and clasped the World-Self above, Joined Matter’s dumbness to the Spirit’s hush And filled earth’s acts with the Spirit’s silent power. Thus changed she waited for the Word to speak. Eternity looked into the eyes of Death And Darkness saw God’s living Reality.” Savitri-664-665 (Here, Savitri became dynamic Viswarupa of the Divine Mother and revealed it to the Death God.) "The Two opposed each other face to face. His being like a huge fort of darkness towered; Around it her light grew, an ocean’s siege. Awhile the Shade survived defying heaven: Assailing in front, oppressing from above, A concrete mass of conscious power, he bore The tyranny of her divine desire. A pressure of intolerable force Weighed on his unbowed head and stubborn breast; Light like a burning tongue licked up his thoughts, Light was a luminous torture in his heart, Light coursed, a splendid agony, through his nerves; His darkness muttered perishing in her blaze. Her mastering Word commanded every limb And left no room for his enormous will That seemed pushed out into some helpless space And could no more re-enter but left him void. He called to Night but she fell shuddering back, He called to Hell but sullenly it retired: He turned to the Inconscient for support, From which he was born, his vast sustaining self; It drew him back towards boundless vacancy As if by himself to swallow up himself: He called to his strength, but it refused his call. His body was eaten by light, his spirit devoured." Savitri-667 Recapitulation: The Death God indirectly proposes six-fold renunciations in order to live alone with the Divine and to arrive at the secret of immortality. Those who (1) have personal will in place of Souls’ aim,³³ (2) superstition or twilight thought,³⁴ (3) speak lies or soul slaying truth,³⁵ (4) ‘quarrel between the individual and society or disastrous struggle between one community and another,’³⁶ (5) indulgence in human association and love,³⁷ and (6) practice of fixed law and slow evolution of Religion,⁵⁸ invites death unconsciously and they are prone to fall in the world spreading death net trap which divides life. The three gunas of sattwa, rajas tamas, which dwarf human life are identified as the parents of the above six elements. Those who do not renounce above six elements lead a mixed life without Divine protection and those who renounce them are identified in Savitri’s language, ‘Only were safe who kept God in their hearts.’⁶⁸ Death God also suggests⁵³ that reconciliation of (1) momentary action born out of personal will and (3) words born out of three modes of Nature can slay the Psychic Being or those who indulge in (3) loose talk and (1) loose desire driven sex action meet death and suffering in a thousand ways. He also reconciles⁵⁵ (1) personal will with (5) human love as a condition of human death. 1: Personal Will and Divine Will: Most human beings’ actual status is that they neither know their Soul nor their aim and their whole life are ‘issueless circles.’³³ They are ‘ardent slave’⁵⁴ of their ‘sensuous will.’ That is a strong justification of Death reigning over earth life. In the quest for immortality, the will to become something is transformed into the aim of deep central faith which ‘see only the Divine and seek only after the Divine’²⁷ and ‘The life that wins its aim asks greater aims.’⁶⁰ (Savitri said) "My will is greater than thy law, O Death; My love is stronger than the bonds of Fate:" Savitri-633 (Savitri said) "I claim from Time my will’s eternity, God from his moments....” Savitri-652 2: Twilight Thought and its complete Illumination: Mind’s twilight thought is enlarged, upraised and enlightened by Spiritualisation of intellect through the descent of Divine Force. Spiritualised Intellect can act as an efficient subordinate of Psychic and Spiritual Being. To ‘convert our twilit or obscure physical mentality into the plenary supramental illumination… this is offered to us as… the goal of Nature in her terrestrial evolution.’⁶⁷ All Spiritual experiences are verifiable, whereas all superstitions are symbols of twilight thought and not verifiable. (Savitri said) “Why dost thou vainly strive with me, O Death, A mind delivered from all twilight thoughts,” Savitri-638 3: Soul Slaying Truth and Soul Saving Truth: Soul slaying truth can be transformed into Soul saving truth, and one learns the lesson to constantly open towards overhead Truth and constantly reject the Subconscient and world Falsehood invading the untransformed Nature. In higher consciousness, these double efforts become natural and spontaneous. The tamasic mind, rajasic mind and sattwic mind are identified as three inconscient negations, three inner enemies and are symbols of Soul slaying truth. Man must overcome this hidden enemy through ceaseless inner war and without this confrontation or without silencing or pacifying this mind, he will lose his higher Spiritual destiny. (Savitri said) “O Death, thou speakest truth but truth that slays, I answer to thee with the Truth that saves.” Savitri-621, 4: Discord due to Quarrel and Harmony due to unity Consciousness: If attachment to mutable personality is the cause of our discord and quarrel with others, then the emergence of Cosmic Consciousness ‘would assure a harmonious diversity in oneness.’³⁶ In that Impersonal oneness, no such discord, quarrel, ‘and ignorance and vain and noisy effort exist.’³⁶ (Death said) “Two strive, constant associates without joy, Two egos straining in a single leash, Two minds divided by their jarring thoughts, Two spirits disjoined, for ever separate. Thus is the ideal falsified in man’s world; Trivial or sombre, disillusion comes, Life’s harsh reality stares at the soul: Heaven’s hour adjourned flees into bodiless Time. Death saves thee from this and saves Satyavan:” Savitri-611 5: Human Love and Divine Love: The limited and narrow human love is either transformed into boundless Divine Love or one must learn the lesson to open towards overhead Divine Love by rejecting transient human love and association. Integral Yoga forbids a seeker of Truth to increase human admirers³⁷ around him which later becomes the cause of his separative identity, Spiritual fall, ruin and death. There is a subtle physical love which bridges the gulf between human and Divine Love. That is identified as the special and the most unnoticed secret of Savitri book and to densify and universalise the subtle physical relation is identified as a process towards the attainment of long life and physical immortality. Nature of subtle physical love: “Thus we draw near to the All-Wonderful Following his rapture in things as sign and guide; Beauty is his footprint showing us where he has passed, Love is his heart-beats’ rhythm in mortal breasts, Happiness the smile on his adorable face.” Savitri-112 “In the communion of two meeting minds (subtle mental union) Thought looked at thought and had no need of speech; Emotion clasped emotion in two hearts, (subtle vital union) They felt each other’s thrill in the flesh and nerves (subtle physical union) Or melted each in each and grew immense (Spiritual union) As when two houses burn and fire joins fire:” (Psychic union) Savitri-186 6: Religion and Spirituality: A fixed set of knowledge on Self, World and God is identified as slow evolution of Religion and it can be transformed into swift Spiritual evolution by constantly renewing, renovating⁵⁸ them by fresh inflow of Spirit’s touch or by endless unfolding of Spiritual Being. “A slowly changing order binds our will. This is our doom until our souls are free.” Savitri-154, (Death’s Soul slaying message to moderate humanity) “Accept the brief light that falls upon thy days; Take what thou canst of Life’s permitted joy; Submitting to the ordeal of fate’s scourge Suffer what thou must of toil and grief and care.” Savitri-620 Then, after handling the above six deficiencies rightly, one Sadhaka (or Savitri within) can confront Time and Death in order to ‘win or lose the godlike game.’⁵⁷ OM TAT SAT References: References are from the Manuscript 'The Divine Bliss' on pages 12 to 16 and pages 28 to 30 Download this WEB PAGE as a PDF file: “Divine Love. It’s the only thing. Sri Aurobindo has explained it in Savitri. Only when Divine Love has manifested in all its purity will everything yield, will it all yield – it will then be done. It’s the only thing that can do it. It will be the great Victory. (silence) On a small scale, in very small details, I feel that of all the forces, this is the strongest. And it’s the only one with a power over hostile wills. Only ... for the world to change, it must manifest here in all its fullness. We have to be up to it ... Sri Aurobindo had also written to the effect, ‘If Divine Love were to manifest now in all its fullness and totality, not a single material organism would but burst.’ So we must learn to widen, widen, widen not only the inner consciousness (that is relatively easy – at least feasible), but even this conglomeration of cells. And I’ve experienced this: you have to be able to widen this sort of crystallization if you want to be able to hold this Force. I know. Two or three times, upstairs (in Mother’s room), I felt the body about to burst. Actually, I was on the verge of saying, ‘burst and be done with.’ But Sri Aurobindo always intervened – all three times he intervened in an entirely tangible, living and concrete way ... and he arranged everything so that I was forced to wait.” The Mother The Mother's Agenda/November 12, 1960

Integral Karma Yoga "If human will could be made one with God’s, If human thought could echo the thoughts of God, Man might be all-knowing and omnipotent... Then is he a miracle doing miracles.” Savitri-457-58 " “At each step we can say in the language of the Sanskrit verse, “Even as I am appointed by Thee seated in my heart, so, O Lord, I act.” "Yatha prayukto’smi (niyukto’smi) tatha karomi" (Pandavagita) Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-252, 496, 725, “The Path of Works aims at the dedication of every human activity to the supreme Will. It begins by the renunciation of all egoistic aim for our works, all pursuit of action for an interested aim or for the sake of a worldly result. By this renunciation it so purifies the mind and the will that we become easily conscious of the great universal Energy as the true doer of all our actions and the Lord of that Energy as their ruler and director with the individual as only a mask, an excuse, an instrument or, more positively, a conscious centre of action and phenomenal relation. The choice and direction of the act is more and more consciously left to this supreme Will and this universal Energy. To That our works as well as the results of our works are finally abandoned. The object is the release of the soul from its bondage to appearances and to the reaction of phenomenal activities. Karmayoga is used, (in traditional Yoga) like the other paths, to lead to liberation from phenomenal existence and a departure into the Supreme. But here (in integral Yoga) too the exclusive result is not inevitable. The end of the path may be, equally, a perception of the Divine in all energies, in all happenings, in all activities, and a free and unegoistic participation of the soul in the cosmic action. So followed it will lead to the elevation of all human will and activity to the divine level, its spiritualisation and the justification of the cosmic labour towards freedom, power and perfection in the human being. "⁶⁵ Sri Aurobindo The Injunction issued to the Seekers of integral Yoga of Works: “A Will, a hope immense now seized his heart, And to discern the superhuman’s form He raised his eyes to unseen spiritual heights, Aspiring to bring down a greater world.” Savitri-76 “He saw the purpose in the works of Time. Even in that aimlessness a work was done Pregnant with magic will and change divine.” Savitri-137-138 “Her eternal Lover is her action’s cause;... Her will is to shut God into her works And keep him as her cherished prisoner That never they may part again in Time.” Savitri-181-182 “Its (Supreme Self's) absence left the greatest actions dull, Its presence made the smallest seem divine.” Savitri-305 (smallest action, thought and love.) “A hand from some Greatness opened her heart’s locked doors And showed the work for which her strength was born.” Savitri-375 “This earth is full of labour, packed with pain;… This earth is full of the anguish of the gods; Ever they travail driven by Time’s goad, And strive to work out the eternal Will And shape the life divine in mortal forms.” Savitri-443-444 “His will must be worked out in human breasts Against the Evil that rises from the gulfs, Against the world’s Ignorance and its obstinate strength, Against the stumblings of man’s pervert will, Against the deep folly of his human mind, Against the blind reluctance of his heart.” Savitri-444 “Even the smallest and meanest work became A sweet or glad and glorious sacrament, An offering to the self of the great world Or a service to the One in each and all.” Savitri-532 “Transcended now was the poor human rule; A sovereign power was there, a godlike will.” Savitri-574 “All was the violent ocean of a will Where lived captive to an immense caress, Possessed in a supreme identity, Her aim, joy, origin, Satyavan alone.” Savitri-579 Integral Karma Yoga is the extensive extension of the Gita’s teachings of traditional Karma Yoga. Here the divine Shakti or Para-prakriti is identified as the doer of all action. The Gita hints that even when involved in doing wide range of works, a Sadhaka does no action at all, karmanyaviprabruttopi naiba kinchit karoti sah ;³⁵ for it is not he, but Divine Shakti directed by the approval of Lord which is at work. He also undertakes no personal initiative of action, sarvarambha-parityagi ;³⁶ for all initiation of work is the movement of desire and not the command of the Divine Will. This approach is further extended in integral Yoga that he 'must be prepared to change one work, one course or one field of action for another or abandon all works if that is the clear command of the Master.'⁶ ⁴ He does perfect ceaseless Divine action founded upon perfect inner passivity till his last breath or even if he 'reached a last possible divine self-completeness .'⁶³ 1) All Life is Yoga of Nature through Works. One takes up all life and action and (1) does not despise any work nor shrink from the splendid toil; he becomes only a daily dynamic worship and service of the Divine in the unbounded temple of His own vast cosmic existence and it is through a wide egoless impersonality that he can become a liberated Worker and Divine Creator; in this higher state of Consciousness he does all work without the sense of doership, without the feeling of personal initiation of any action and no reaction of lower Nature can touch him; (2) another period in which one draws back and builds a Spiritual wall around him admitting through its gates only such activities as consent to undergo the law of Spiritual transformation. So, ‘all grief, revolt, impatience, trouble’³² are identified as a violence committed against the Master of this existence. The Master of our works respects our nature even when He is transforming it; He works always through the nature and not by any arbitrary and abstract whim. This imperfect nature of ours contains the materials of our perfection, but undeveloped, distorted, misplaced, thrown together in disorder or a poor imperfect order. All this material has to be patiently gathered, harmonised, reorganised, purified, perfected, new-moulded and transformed, not hacked and hewn and slain or mutilated, not obliterated by simple coercion and denial. (3) A third in which a free and all-embracing action, but with new forms fit for the utter truth of the Spirit. All work is done by the Power, by Shakti, and since the integral Yoga does not contemplate abandonment of works, does not shrink from difficulties of life but rather a doing of all works and acceptance to resolve all problems from the Divine Consciousness and with the Supreme Guidance of Divine Will and Knowledge; the characteristic powers of the instruments, mind, life and body, must not only be purified of defects, but raised to a great capacity for this Divine action. All works or doing all action, sarvakrut , by a liberated knower who lives and acts in the world only with true knowledge and greater conscient power without any binding necessity and compelling ignorance. By so doing he attains supreme Unity, supreme Consciousness and highest Knowledge. Action can neither bind the liberated man nor can it bind or limit the Eternal but it binds and limits the surface constructed personality. The law of the Divine action is at last unity embracing and possessing the multiplicity and no longer the ordinary action of multiplicity struggling towards some figure of unity. A Divine action can take shape spontaneously, freely, and infallibly from the light and force of our Psychic and Spiritual Self in union with the Supramental Self. These interfusions of complete Divine union are identified as the last state of the integral Yoga of Works. 2) Karmaphala tyaga, samata (titikha), yajna(atmasamarpanam) iti Karma Yogah. Renunciation of all desire for the fruits of work, equality and action done as sacrifice to the supreme Lord of all nature are the first three Godward approaches of Karmayoga . 3) Yastu karmafalatyagi sa tyagityavidhiyate . (The Gita-18.11) He who gives up the fruit of work is called a Tyagi , a renouncer. Therefore, the first rule of action laid down by the Gita is to do the work that should be done without any desire for the fruit, niskama karma... For so long as we work with attachment to the result, the sacrifice is offered not to the Divine, but to our ego or activity pursued by the absorption in action leads to an inferior affirmation and denial of the Highest. Afterwards even as we have renounced attachment to the fruit, we must renounce attachment to the work, so also the last clinging attachment to the idea and sense of ourselves as the doer has to be relinquished; the Divine Shakti must be known and felt above and within us as the true and sole Divine Worker. The state of freedom, mukti, which can come in the Yoga of works through renunciation of ego, ahamkaram, desire, kama , dualities, dwanda, three gunas and personal initiation, sarbarambhaparityagi . “Hatred and disliking and scorn and repulsion, clinging and attachment and preference (seven deformations of integral Yoga) are natural, necessary, inevitable at a certain stage ( of sadhana) : they attend upon or they help to make and maintain Nature’s choice in us. But to the Karmayogin they are a survival, a stumbling-block, a process of the Ignorance and, as he progresses, they fall away from his nature. The child-soul needs them for its growth; but they drop from an adult (Soul) in the divine culture.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-223, A Sadhaka of integral Karmayoga will abandon social duty, family obligation, communal or national demand to the Lord of works, so long as it is not in conflict with his growing sense of higher Right. There is nothing in the world to which he must be attached, not wealth, ‘nor wife, nor children,’² ⁵ nor his ‘work and mission, nor heaven, nor earth.’² ⁵ He must give up past associations that form the ordinary way of living, mental constructions of our own, snare of mind and senses, the meshes of Word, the bondage of the Idea, ‘the truths we hold most securely.’²⁶ Even Divine realisations must not be clung to, if they are not the Divine realisation in its utter essentiality and completeness. We must rest at nothing less than the All, nothing short of the utter Transcendence. 4) ‘Samatwam yoga uchyate. ’ (The Gita-2.48) For it is equality that is meant by Yoga. The second rule of action laid down by the Gita is an absolute equality of mind and the heart to all results, to all reactions, to all happenings. If good fortune and ill fortune, if respect and insult, if reputation and obloquy, if victory and defeat, if pleasant event and sorrowful event leave us not only unshaken but untouched, free in the mental view, not responding with the least disturbance or vibration in any spot of the nature, then we have the absolute liberation to which the Gita points us. ‘The equal poise in action is especially necessary for the Sadhaka of the integral Yoga. First, he must acquire that equal assent and understanding which will respond to the law of the divine action without trying to impose on it a partial will and the violent claim of a personal aspiration. A wise impersonality, a quiescent equality, a universality which sees all things as the manifestations of the Divine, the one Existence, is not angry, troubled, impatient with the way of things or on the other hand excited, over-eager and precipitate, but sees that the law must be obeyed and the pace of time respected, observes and understands with sympathy the actuality of things and beings, but looks also behind the present appearance to their inner significances and forward to the unrolling of their divine possibilities, is the first thing demanded of those who would do works as the perfect instruments of the Divine.’²⁷ “To revolt, to condemn, to cry out is the impulse of our unchastened and ignorant instincts. Revolt like everything else has its uses in the play and is even necessary, helpful, decreed for the divine development in its own time and stage; but the movement of an ignorant rebellion belongs to the stage of the soul’s childhood or to its raw adolescence. The ripened soul does not condemn but seeks to understand and master, does not cry out but accepts or toils to improve and perfect, does not revolt inwardly but labours to obey and fulfil and transfigure. Therefore we shall receive all things with an equal soul from the hands of the Master. Failure we shall admit as a passage as calmly as success until the hour of the divine victory arrives. Our souls and minds and bodies will remain unshaken by acutest sorrow and suffering and pain if in the divine dispensation they come to us, unoverpowered by intensest joy and pleasure. Thus supremely balanced we shall continue steadily on our way meeting all things with an equal calm until we are ready for a more exalted status and can enter into the supreme and universal Ananda.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-225 5) ‘Yajnah karma samudbhavah.’ (The Gita-3.14) Sacrifice is born of work. The third rule of action is an entire spirit of self-consecration in our works; it must become first the constant will, then the ingrained need in all the being and instrumental nature, finally its automatic but living and conscious habit, the self-existent turn to do all action as a sacrifice to the Supreme present in us and in all beings and in all the workings of the universe. “As that self-giving progresses, the work of the sacrifice becomes easier and more powerful and the prevention of the opposing Forces loses much of its strength, impulsion and substance.”³⁸ Both inner and outer Life become the altar of this complete consecration; all works are unconditionally offered to the Psychic being within or transcendent and universal Power and Presence. 6) ‘Chaturvarnam maya srustam.’ (The Gita-4.13) I have created four order of work based on four kinds of Soul forces that of Power for Knowledge, Brahmana , a Power for strength, Khyatriya, a Power for mutuality and active and productive relation and interchange, Vaisya and a Power for works and labour and service, Shudra . These are four active Powers and tendencies of the Spirit and the predominance of one or the other in the better formed part of our personality gives us our dominant qualities, tendencies and capacities. For integral development of a Soul Seeker, in integral Yoga all the four Soul Forces are reconciled. 7) ‘Chatvaro manabastatha madbhava manasa jata,’ (The Gita-10.6) the four Manus that of Wisdom, Power, Beatitude and Perfection are of My Spiritual or Overmental becomings. These Spiritual becoming are the four dynamic Spiritual Shaktis that work in the universe that of Maheswari, Mahakali, Mahalakhmi and Mahasaraswati. The function of these four Spiritual Shaktis in Knowledge plane has extended as action of four Soul/Psychic forces of Brahma Shakti, Kshetra Shakti, Vaisya Shakti and Shudra Shakti acting in the Planes of Ignorance. The Sadhaka of integral Yoga reconciles all the four Spiritual Mother Powers and thus he experiences the integration of his personality and moves towards still higher planes of Consciousness. 8) ‘Brahmaiba tena gantabyam brahmakarmasamadhina .’ (The Gita-4.24) Brahman is that which is attained by Samadhi in Brahman- action. Jnanam Vijnanam astikyam brahma-karma swabhabajam (The Gita-18.42), exclusive and comprehensive knowledge and practice of Spiritual truth are the natural and spontaneous work of the Brahmin Soul force. The soul force of the nature of exclusive concentration of the ancient Brahmin is extended in integral Yoga to the fullness of the divine soul and power of truth, knowledge, perfection of Dharma , the accomplished Brahminhood of the complete Brahmana . 9) ‘Sourjya tejo dhrutidrakhyam danamiswarabhavascha khetrakarma swabhabajam,’ (The Gita-18.43) adventure of consciousness, high spirit askesis, resolution, ability, giving and lordship are the natural work of Kshatriya Soul force. These are extended in Integral Yoga to adventure of Consciousness, Divine fullness, purity and grandeur and expansion of the Spiritual kingdom within and without. 10) ‘Yogah karmasu kausalam .’ (The Gita-2.50) Yoga is the skill in works. The outward action of the Vaisya Soul force is skilful devising intelligence, the legal, professional, commercial, scientific, technical, commercial and utilitarian bent of mind, a power of giving, ample creative liberality, and mutual helpfulness. This is extended in integral Yoga into a largeness of mutuality, a generous fullness of the relations of life, a lavish self-spending and return and ample interchange between existence and existence, a full enjoyment and use of rhythm and balance of fruitful and productive life. 11) ‘Paricharyatamakam karma shudrasyapi swabhabajam ,’ (The Gita-18.44) all the action of the character of service and obedience is the natural work of Shudra Soul force. The well-developed Shudra has the instinct of toil and capacity of labour and service for maintenance of his existence, gratification of his primal needs, self-indulgence of the instincts, an unreflective obedience and mechanical discharge of duty. In integral Yoga, this faculty is extended to the most necessary and beautiful elements of our greater perfection and the key to much of the secret of highest Spiritual evolution. The full development of this force is the power of service to others, to obey and follow whatever great discipline and influence, the love which consecrates service and asks for no return, a power for complete self-surrender. 12) Sahajam karma kauntaya sadosamapi na tyajet. (The Gita-18.48) O Arjuna , though defective, the inborn work ought not to be abandoned. ‘The integral Yoga cannot reject the works of Life and be satisfied with an inward experience only; it has to go inward in order to change the outward, making the Life-Force a part and a working of a Yoga-Energy which is in touch with the Divine and divine in its guidance.’³³ An integral Yogi is ‘not attached, bound and limited by any work nor has he any personal motive of fame, greatness or personal satisfaction in these works; he can leave or pursue them as the Divine in him wills, but he need not otherwise abandon them in his pursuit of higher integral knowledge.’³⁷ The Divine work for which he is offered a birth is the manifestation of the Divine All through Universalisation and Impersonalisation of himself. 13) The Integral Karma Yoga aims at the dedication of every human activity to the supreme Will. It begins by the renunciation of all egoistic aims for our works, all pursuit of action for an interested aim or for the sake of a worldly result; it continues enjoying the joy of action by renouncing all attachment to action and the result of action. By this renunciation it so purifies the mind and the will that we become easily conscious of the great universal Energy as the true doer of all our actions and the Lord of that Energy as their ruler and director with the individual as only a mask, an excuse, a passive instrument, a channel of the Divine Shakti and act according to Her dictates or her rule of light and power within us or, more positively, a conscious centre of action and phenomenal relation. The choice and direction of the act is more and more consciously left to the supreme Will and this universal Energy. To That our works as well as the results of our works are finally abandoned. ‘Thus are made possible the final steps (of Supramental action) when the veil of Nature is withdrawn and the seeker is face to face with the Master of all existence and his activities are merged in the action of a supreme Energy which is pure, true, perfect and blissful for ever. Thus can he utterly renounce to the supramental Shakti his works as well as the fruits of his works and act only as the conscious instrument of the eternal Worker. No longer giving the sanction, he will rather receive in his instruments and follow in her hands a divine mandate. No longer doing works, he will accept their execution through him by her unsleeping Force. No longer willing the fulfilment of his own mental constructions and the satisfaction of his own emotional desires, he will obey and participate in an omnipotent Will that is also an omniscient Knowledge and a mysterious, magical and unfathomable Love and a vast bottomless sea of the eternal Bliss of Existence.’⁵⁸ 14) The traditional Karma Yoga is used like other paths, to lead to liberation from the phenomenal existence and a departure into the Supreme Self. But Integral Karma Yoga ⁶⁵ is not confined to this exclusive result. The object of Integral Karma Yoga is the release of the Soul from its bondage to appearances and to the reaction of phenomenal activities. The end of the path may be, equally, a perception of the Divine in all energies, in all happenings, in all activities, and a free and unegoistic participation of the Soul in the cosmic action. So, following it will lead to the elevation of all human will and activity to the divine level, its Psychicisation, Spiritualisation, Universalisation and the justification of the cosmic labour towards purification, freedom, power, ananda, transformation of Nature and perfection in the human being. Even the smallest action is utilised as means of largest development by activation of dynamic Supreme Self. ("Its presence made the smallest seem divine." Savitri-305) 15) The Purusha-Prakriti realisation is of the first utility to the seeker in the Way of Works; for it is the separation of the conscient being and the Energy and the subjection of the being to the mechanism of the Energy that are the efficient cause of our ignorance and imperfection; by this realisation the Psychic being can liberate itself from the mechanical action of the Nature and become free and arrive at a first Spiritual control over the Nature. (“His commonest doings welled from an inner Light.” Savitri-44) Ishwara-Shakti stands behind the relation of the Purusha-Prakriti and its ignorant action and turns it to an evolutionary purpose in Knowledge. The Ishwara-Shakti realisation can bring participation in a higher dynamism and a divine working and a total unity and harmony of the Spiritual being in a Spiritual nature. (“The Immobile stands behind each daily act" Savitri-662, "And every act became an act of God.” Savitri-529) The Brahman-Maya union in the Supramental plane is the highest achievement of an integral Karma Yogi, where he experiences complete union of the dual aspects of Divine and the descent of the Divine Truth will ‘illumine, deliver and act sovereignly on the world of ignorance.’³¹ (“It (Supramental energy) moves events by its bare silent will, Acts at a distance without hands or feet.” Savitri-85,) 16) Sarva dharman paritejya mam ekam saranam braja. (The Gita-18.66) Abandon all laws of mind, life and body and take refuge in My supreme Psychic, Spiritual and Supramental Being alone. The Gita’s supreme message to a Karma Yogi is that he should leave all conventional formulas of mechanised and desire driven action, all fixed, constructed and external rules of conduct, dharmas , and take refuge in the Divine Will alone. ‘The Gita at its cryptic close may seem by its silence to stop short of that solution for which we are seeking; it pauses at the borders of the highest spiritual mind and does not cross them into the splendours of the Supramental Light. And yet its secret of dynamic, and not only static, identity with the inner Presence, its highest mystery of absolute surrender to the Divine Guide, Lord and Inhabitant of our nature, is the central secret. This surrender is the indispensable means of the Supramental change and, again, it is through the Supramental change that the dynamic identity becomes possible…’²⁸ Transformation of Nature is linked with constant dynamic Divine union. “All our nature must make an integral surrender; it must offer itself in every part and every movement to that which seems to the unregenerated sense-mind so much less real than the material world and its objects. Our whole being – soul, mind, sense, heart, will, life, body – must consecrate all its energies so entirely and in such a way that it shall become a fit vehicle for the Divine.”³⁴ ‘This total consecration and surrender and this resultant entire transformation and free transmission make up the whole fundamental means and the ultimate aim of an integral Karmayoga .’²⁹ 17) Action is the result of energy and the consciousness force of the Spirit, which manifests itself in many kinds of energies, resulting in manifold experience and many-sided action. An energy of seeking of truth and knowledge must have natural outcome of growth into truth and increase in knowledge; an energy of pursuit of beauty should have as its outcome an increase in the sense of beauty, the enjoyment of beauty, beauty and harmony of life and nature; a pursuit of physical health, strength and capacity must create the strong man and successful athlete; an energy put forward for power and other vital ends must lead to an increase of capacity for commanding these results or development of vital strength and plentitude; nature rewards brave and strong with victory in the battle; rewards capable intellect and earnest seeker with the knowledge; there are inner activities of mind and life, pursuit of love, joy, happiness and life enlargement. All these varieties of work are necessary for the action of the Spirit in life. "Not only liberation but perfection must be the aim of the Karmayoga . The Divine works through our nature and according to our nature; if our nature is imperfect, the work also will be imperfect, mixed, inadequate. Even it may be marred by gross errors, falsehoods, moral weaknesses, diverting influences. The work of the Divine will be done in us even then, but according to our weakness, not according to the strength and purity of its source. If ours were not an integral Yoga , if we sought only the liberation of the self within us or the motionless existence of Purusha separated from Prakriti, this dynamic imperfection might not matter. Calm, untroubled, not depressed, not elated, refusing to accept the perfection or imperfection, fault or merit, sin or virtue as ours, perceiving that it is the modes of Nature working in the field of her modes that make this mixture, we could withdraw into the silence of the spirit and, pure, untouched, witness only the workings of Prakriti. But in an integral realisation this can only be a step on the way, not our last resting-place. For we aim at the divine realisation not only in the immobility of the Spirit, but also in the movement of Nature. And this cannot be altogether until we can feel the presence and power of the Divine in every step, motion, figure of our activities, in every turn of our will, in every thought, feeling and impulse."³⁰ 18) From the point of view of Infinite truth, it would be an error to insist either on the sameness of work under all circumstances or on the diversity of action without any unifying truth and harmony. The greater cosmic truth insists on the unity of action and the infinitely plastic yet harmonious diversity of all action. Or the Divine Shakti acts according to a permanent and yet plastic truth of things and each action is moved by a higher, deeper and subtler truth demanded by the supreme Will in the universe. The highest triple action identified in integral Karma Yoga is that firstly, the Spiritual reason is broadened, heightened and lifted to greater formulative action of Self that is within and around us; secondly , there is a higher interpretative Supramental action which is less insistent on actualities of existence but more concerned with greater potentialities in time and space and beyond and lastly, there is highest knowledge by identity which is a door of entrance to the essential self-awareness and the Omniscience and Omnipotence of the Supreme. Their action would be a free manifestation of the power and workings of the root Force of existence, the force of an all-determining conscious Spirit whose formulations of descending Consciousness work out inevitably in the untransformed mind, life and matter. OM TAT SAT References: 1: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-247-48, 2: “The action of the three gunas is the subject-matter of the Veda ; but do thou become free from the triple guna , O Arjuna ; without the dualities, ever based in the true being, without getting or having, possessed of the self.” The Gita-2.45, 3: The Gita-9.26, 27, 28, 29, 4: The Gita-17.24, 5: The Gita-17.27, 6: The Gita-18.56, 7: The Gita-2.47, 48, 8: The Gita-2.51, 9: The Gita-11.55, 10: The Gita-3.27, 11: “The embodied soul perfectly controlling its nature, having renounced all its actions by the mind (inwardly, not outwardly), sits serenely in its nine-gated city neither doing nor causing to be done.” The Gita-5.13, In the Bhagavad Gita, the body is metaphorically described as a city with nine gates. Let’s explore this profound analogy: 1. Two Eyes: These serve as the gates of perception, allowing us to see the external world. 2. Two Nostrils: The gates for breathing, intake of prana (life force), and connection to the environment. 3. Two Ears: Channels for hearing sounds, vibrations, and communication. 4. Mouth: The gateway for speech, nourishment, and expression. 5. Anus: The exit gate for waste elimination. 6. Genitals: The gate associated with reproduction and continuation of life. The soul, like a king, resides in this city of the body. The ego, intellect, mind, senses, and life-energy serve as ministers, governing its administration. The enlightened yogis, however, recognize that they are not the body or its doers. They remain detached observers, understanding that all actions belong to God. Thus, they reside happily in this city of nine gates, free from the illusion of personal agency. This analogy echoes the Śhwetāśhvatar Upaniṣhad, which states: "The body consists of nine gates—two ears, one mouth, two nostrils, two eyes, anus, and genitals. Within this body also sits the Supreme Lord, who is the controller of all living beings in the world. When the soul establishes its connection with the Lord, it becomes free like Him, even while residing in the body.” In summary, the embodied soul is neither the doer nor the cause of anything; it is the eternal observer within the city of nine gates. 12: The Gita-16.18, 13: The Gita-18.53, 14: The Gita-18.58, 15: The Gita-18.59, 60, 16: The Gita-5.8, 9, 17: The Gita-5.14, 18: The Gita-13.30, 19: The Gita-14.19, 20: The Gita-18.17, 21: CWSA-19/Essays on the Gita/p-453, 22: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-243, 23: CWSA-19/Essays on the Gita/p-185, 24: The Gita-5.10, 11, 12, 25: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-329, 26: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-331, 27: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-700-01, 28: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-94-95, 29: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-92, 30: "Not only liberation but perfection must be the aim of the Karmayoga . The Divine works through our nature and according to our nature; if our nature is imperfect, the work also will be imperfect, mixed, inadequate. Even it may be marred by gross errors, falsehoods, moral weaknesses, diverting influences. The work of the Divine will be done in us even then, but according to our weakness, not according to the strength and purity of its source. If ours were not an integral Yoga , if we sought only the liberation of the self within us or the motionless existence of Purusha separated from Prakriti, this dynamic imperfection might not matter. Calm, untroubled, not depressed, not elated, refusing to accept the perfection or imperfection, fault or merit, sin or virtue as ours, perceiving that it is the modes of Nature working in the field of her modes that make this mixture, we could withdraw into the silence of the spirit and, pure, untouched, witness only the workings of Prakriti. But in an integral realisation this can only be a step on the way, not our last resting-place. For we aim at the divine realisation not only in the immobility of the Spirit, but also in the movement of Nature. And this cannot be altogether until we can feel the presence and power of the Divine in every step, motion, figure of our activities, in every turn of our will, in every thought, feeling and impulse. No doubt, we can feel that in essence even in the nature of the Ignorance, but it is the divine Power and Presence in a disguise, a diminution, an inferior figure. Ours is a greater demand, that our nature shall be a power of the Divine in the Truth of the Divine, in the Light, in the force of the eternal self-conscient Will, in the wideness of the sempiternal Knowledge." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-251-252, 31: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-125-126, 32: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-723, 33: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-175, 34: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-72, 35: "Having abandoned all attachment to the fruits of his works, ever satisfied without any kind of dependence, he does nothing though (through his nature) he engages in action." The Gita-4.20, 36: The Gita-12.16, 14.25, 37: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-143, 38: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-133, 39: CWSA-19/Essays on the Gita/p-498, 40: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-136, 41: “Her mind, a sea of white sincerity.” Savitri-15, “A mind delivered from all twilight thoughts,” Savitri-638, “Her consciousness grew aware of him (Satyavan) alone” Savitri-410, “Apart with love she lived for love alone.” Savitri-468, “Her aim, joy, origin, Satyavan alone.” Savitri-579, 42: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-102, 43: The Gita-12.9, 10, 11, 12, 44: The Gita-18.10, 11, 45: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-113, 46: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-762, 47: “Better indeed is knowledge than practice, than knowledge, meditation is better; than meditation, renunciation of the fruit of action, on renunciation follows peace.” The Gita-12.12, 48: “That is all right in the ordinary karmayog a which aims at union with the cosmic Spirit and stops short at the Overmind — but here (in integral Yoga) a special work has to be done and a new realisation achieved for the earth and not for ourselves alone. It is necessary to stand apart from the rest of the world so as to separate ourselves from the ordinary consciousness in order to bring down a new one.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram- 812-813, “The Gita at its cryptic close may seem by its silence to stop short of that solution for which we are seeking; it pauses at the borders of the highest spiritual mind and does not cross them into the splendours of the supramental Light. ” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-94-95, 49: “For when questioned by Arjuna on the difference between the outer and inner renunciation, sannyasa and tyaga, Krishna insists that these three things ought not to be renounced at all but ought altogether to be done, for they are the work before us, kartavyam karma , and they purify the wise. In other words these acts constitute the means of our perfection.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-484, “Even these actions (sacrifice, giving and askesis) certainly ought to be done, O Partha, leaving aside attachment and fruit.” The Gita-18.6, 50: TMCW-8/The Questions and Answers-1956/p-299, 51: TMCW-8/The Questions and Answers-1956/p-324, 52: “At that time I didn’t know the text of the Gita. I had not read it completely yet, you see... (some words inaudible here)... not this verse which I translate in my own way: “And detached from all fruit of action, act.” It is not like this, but still that’s what it means. This I did not know, but I said exactly what is said in the Gita.” The Mother/TMCW-7/The Questions and Answers-1955/p-392-393, 53: The Mother’s Agenda-20.11.1962, 54: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-792, 55: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-786, 56: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-676, 57: CWSA-21/The Life Divine/p-181, 58: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-231, 59: TMCW-14/Words of the Mother-II/p-214, 60: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-105, 61: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-222, 62: CWSA-19/Essays on the Gita/p-179-181, 184, 186, 63: "Action in the world is given us first as a means for our self-development and self-fulfilment; but even if we reached a last possible divine self-completeness, it (work) would still remain as a means for the fulfilment of the divine intention in the world and of the larger universal self of which each being is a portion—a portion that has come down with it from the Transcendence." (SABCL-20/253) CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-265, 64: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-222, 65: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-39-40, 66: "You know, I do not believe in external decisions. I simply believe in one thing only: the force of the Consciousness which is making a pressure like that (crushing gesture). And the pressure goes on increasing... which means that it will sift out the people. I believe only in that — the pressure of the Consciousness. All the rest are things that men do. They do them more or less well, and then it lives, and then it dies, and then it changes, and then it gets distorted, and then... everything they have done. It is not worth the trouble. The power of execution must come from above, like that, imperative (gesture of descent)! And for that, this (Mother points to her forehead), this must keep quiet. Not to say, “Oh, that must not be, oh! this must be, oh! we ought to do...” Peace, peace, peace. He knows better than you do what is needed." TMCW/Vol-13/Words of the Mother-I/p-308-309 Download this WEB PAGE in PDF format: Six signs of Divine Worker: A Divine Worker can be known from six signs. Those who want to serve the Divine must develop these six qualities: First sign of the Divine Worker: “The Divine is the lord of his works, he is only their channel through the instrumentality of his nature conscious of and subject to her Lord. By the flaming intensity and purity of this knowledge all his works are burned up as in a fire and his mind remains without any stain or disfiguring mark from them, calm, silent, unperturbed, white and clean and pure. To do all in this liberating knowledge, without the personal egoism of the doer, is the first sign of the divine worker.”⁶² Second sign of the Divine Worker: “The second sign is freedom from desire; for where there is not the personal egoism of the doer, desire becomes impossible; it is starved out, sinks for want of a support, dies of inanition. Outwardly the liberated man seems to undertake works of all kinds like other men, on a larger scale perhaps with a more powerful will and driving-force, for the might of the divine will works in his active nature; but from all his inceptions and undertakings the inferior concept and nether will of desire is entirely banished, sarve samarambhah kamasankalpavarjitah. (The Gita-4.19) He has abandoned all attachment to the fruits of his works, and where one does not work for the fruit, but solely as an impersonal instrument of the Master of works, desire can find no place, — not even the desire to serve successfully, for the fruit is the Lord’s and determined by him and not by the personal will and effort, or to serve with credit and to the Master’s satisfaction, for the real doer is the Lord himself and all glory belongs to a form of his Shakti missioned in the nature and not to the limited human personality. The human mind and soul of the liberated man does nothing, na kinchit karoti; (The Gita-4.20) even though through his nature he engages in action, it is the Nature, the executive Shakti , it is the conscious Goddess governed by the divine Inhabitant who does the work.”⁶² Third sign of the Divine Worker: “For sin consists not at all in the outward deed, but in an impure reaction of the personal will, mind and heart which accompanies it or causes it; the impersonal, the spiritual is always pure, apapaviddham, (Isha Upanishad-8) and gives to all that it does its own inalienable purity. This spiritual impersonality is a third sign of the divine worker. All human souls, indeed, who have attained to a certain greatness and largeness are conscious of an impersonal Force or Love or Will and Knowledge working through them, but they are not free from egoistic reactions, sometimes violent enough, of their human personality. But this freedom the liberated soul has attained; for he has cast his personality into the impersonal, where it is no longer his, but is taken up by the divine Person, the Purushottama, who uses all finite qualities infinitely and freely and is bound by none. He has become a soul and ceased to be a sum of natural qualities; and such appearance of personality as remains for the operations of Nature, is something unbound, large, flexible, universal; it is a free mould for the Infinite, it is a living mask of the Purushottama .”⁶² Fourth sign of the Divine Worker: “The result of this knowledge, this desirelessness and this impersonality is a perfect equality in the soul and the nature. Equality is the fourth sign of the divine worker. He has, says the Gita , passed beyond the dualities; he is dvandvatıta . (The Gita-4.22) We have seen that he regards with equal eyes, without any disturbance of feeling, failure and success, victory and defeat; but not only these, all dualities are in him surpassed and reconciled. The outward distinctions by which men determine their psychological attitude towards the happenings of the world, have for him only a subordinate and instrumental meaning. He does not ignore them, but he is above them. Good happening and evil happening, so all-important to the human soul subject to desire, are to the desireless divine soul equally welcome since by their mingled strand are worked out the developing forms of the eternal good.”⁶² Fifth sign of the Divine Worker: “Again, the sign of the divine worker is that which is central to the divine consciousness itself, a perfect inner joy and peace which depends upon nothing in the world for its source or its continuance; it is innate, it is the very stuff of the soul’s consciousness, it is the very nature of divine being. The ordinary man depends upon outward things for his happiness; therefore he has desire; therefore he has anger and passion, pleasure and pain, joy and grief; therefore he measures all things in the balance of good fortune and evil fortune. None of these things can affect the divine soul; it is ever satisfied without any kind of dependence, nitya-trupto nirasrayah;(The Gita-4.20) for its delight, its divine ease, its happiness, its glad light are eternal within, ingrained in itself, atma-ratih, antah sukhontararamas tathantarjyotir eva yah. (The Gita-5.24)”⁶² Sixth sign of the Divine Worker: “He (a Sadhak) himself, safe in the immutable, unmodified soul, is beyond the grip of the three gunas, trigunatita; he is neither sattwic, rajasic nor tamasic ; he sees with a clear untroubled spirit the alternations of the natural modes and qualities in his action, their rhythmic play of light and happiness, activity and force, rest and inertia. This superiority of the calm soul observing its action but not involved in it, this trigunatitya, is also a high sign of the divine worker. By itself the idea might lead to a doctrine of the mechanical determinism of Nature and the perfect aloofness and irresponsibility of the soul; but the Gita effectively avoids this fault of an insufficient thought by its illumining supertheistic idea of the Purushottama . It makes it clear that it is not in the end Nature which mechanically determines its own action; it is the will of the Supreme which inspires her; he who has already slain the Dhritarashtrians, he of whom Arjuna is only the human instrument, a universal Soul, a transcendent Godhead is the master of her labour. The reposing of works in the Impersonal is a means of getting rid of the personal egoism of the doer, but the end is to give up all our actions to that great Lord of all, sarva-loka-mahesvara .(The Gita-5.29)”⁶²

The Central Truth of the Synthesis of Yoga "Her life the altar, herself the sacrifice.” Savitri-473 "All true Truth of love and of the works of love the psychic being accepts in their place: but its flame mounts always upward and it is eager to push the ascent from lesser to higher degrees of Truth, since it knows that only by the ascent to a highest Truth and the descent of that highest Truth can Love be delivered from the cross and placed upon the throne ; for the cross is the sign of the Divine Descent barred and marred by the transversal line of a cosmic deformation which turns it into a stake of suffering and misfortune. Only by the ascent to the original Truth can the deformation be healed and all the works of love, as too all the works of knowledge and of life, be restored to a divine significance and become part of an integral spiritual existence." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-157 The Central Truth of The Synthesis of Yoga or The Book of Consecration “The law of sacrifice is the common divine action that was thrown out into the world in its beginning as a symbol of the solidarity of the universe. It is by the attraction of this law that a divinising principle, a saving power descends to limit and correct and gradually eliminate the errors of an egoistic and self-divided creation.”⁵ Sri Aurobindo “My own experience is a super security, which can be really found only in union with the Supreme—nothing, nothing, nothing in the world can give you security, except this: union, identification with the Supreme.”¹⁷ The Mother Integral Yoga proposes a triple consecration supported and subordinated by the practice of triple rejection and triple equality of our volitional, intellectual and emotional parts through Karma, Jnana and Bhakti Yoga, respectively for beginners. This will be extended to seven constituents of sacrificial energies, that of the Body, Life, Mind, Supermind, Bliss (Ananda ), Will (Chit) and essential Being (Sat ) whose regular action activates the right relation of existence with the Divine. Or this sacrificial action is offered for the wide-ranging perfection of the tamasic, rajasic, and sattwic minds. Sattwic mind is divided into three parts that of schoolman mind, the fixed mind, and the outer mind. Behind the Sattwic mind, subtle physical related with defeatist and negative energy of mother of seven sorrows, subtle vital related with mother of might, subtle mental related with mother of light. Behind and above Subliminal sheaths, there are the Psychic being, the Spiritual being and the Supramental being. This wide range perfection also includes perfection of Subconscient sheath, Inconscient Sheath and Bliss Sheath by activation of their respective Selves. This is a demand made on us by the Divine that we should turn our whole life into a conscious or unconscious sacrifice of all we cherish here or this is the law of sacrifice through utter obedience and submission at every minute and every second: “Lord I cannot do it, do it for me Lord, I cannot do it, do it for me...”¹² Every moment and every movement of our Being and Nature are to be resolved into continuous and devoted self-giving to the Eternal and His Shakti by rejecting Ignorance and the result of Ignorance. Sacrificial work with knowledge of the wheel of Works, evam pravartitam chakram ,²³ and without attachment leads to higher planes of Consciousness. This Yoga further recommends two methods, one of following the Vedantic method to arrive at the Tantric aim for beginners and the other of following the Tantric method to arrive at the Vedantic aim for those who are established in Spiritual Consciousness. It must be done with a right faith and true sincerity to ignite the Vedantic sacrifice, Purusha Yajna , consent and participation of Purusha , which makes us ‘one by identity in our inmost Being’¹⁰ and the Vedic sacrifice, Prakriti Yajna , consent and participation of Prakriti, which makes us ‘one in our Becomings’¹⁰ by resemblance to the Divine in our nature. Or the ‘surrender of oneself and all one is and has and every plane of the consciousness and every movement to (1) the Divine (Known as Purusha Yajna ) and to (2) the Shakti (known as Prakriti Yajna ).’¹ The ‘great and complete and powerful sacrifice’¹⁴ through (1) adoration of Divine as Creator of existence, Monotheism,¹⁵ (2) adoration of Divine in the multitude of His creation, Polytheism,¹⁵ (3) adoration of Divine as Creatrix Mother, known as Occultism (Tantra ) and (4) adoration, self-giving, consecration offered by Creator and Creatrix Mother to Their Creation is the highest recognised form of sacrifice, which get equal importance and reverence in integral Yoga; where the first is marked as Purusha Yajna and the latter three are Prakriti Yajna . The Gita symbolically gives the relation between imperfect Matter and perfect Spirit through knowledge of the wheel of works. The Divine Will, known as Brahman, is created or manifested from indeterminable Chit . From Divine Will, two types of action are born, known as Divine action beyond the three Gunas , nistraigunya and undivine action of the three Gunas . From these two actions, Purusha Yajna or Vedantic Sacrifice of passive mind and Prakriti Yajna or Vedic sacrifice of active mind are born, respectively. The Vedantic Sacrifice of Apara-prakriti calls down ‘bright dews drip’ of Divine Force 'from the Immortal’s sky’²⁴ and Vedic sacrifice of Para-prakriti calls down vast rain of Divine Force or ‘sealike down pour of masses of a spontaneous knowledge’²⁶ ‘from heavenlier skies.’²⁵ From these double Sacrifices of Purusha and Prakriti Yajna , the rain of Divine Force is intensified towards material Nature and thus (subtle) Matter is purified, transformed, perfected, fulfilled and Divinised. This all existence and all creatures are born from (subtle) Matter, (subtle) food, anna, finds their fulfilment in the Brahman . Thus, the all-pervading Brahman Consciousness, Chit Shakti, penetrates and establishes in material Consciousness through ceaseless action, continuous movement of double sacrifice and rain of Divine Grace. Thus, there is an evolution of physical, vital and mental consciousness through conscious human creatures and they are purified, transformed and perfected by the invading Spirit’s rain. Subtle Matter retains its Divinity followed by the transformation of gross Matter and Divine Life becomes practicable. The Gita ²³ further confirms that he who is not aware of consecration and does not follow the above cycle of works extending from all-pervading Chit Shakti to gross Matter or does not have the knowledge of the wheel of works, evil is his being, sensual is his delight and his life is in vain. Or he does not reconcile Jnana Yoga of turning Intellect into the knowledge of the One Spirit, Bhakti Yoga of turning sense enjoyment towards Divine Love and Karma Yoga of transforming his life. The Vedantic Sacrifice: “…it is through self-giving or surrender of soul and nature to the Divine Being that we can attain to our highest self and supreme Reality, for it is the Divine Being who is that highest self and that supreme Reality, and we are self-existent and eternal only in his eternity and by his self-existence.”⁸ Sri Aurobindo “Sattwic men offer sacrifice to the gods, devan , without desire for the personal fruit, according to the right principle of Shastra and mind concentrated on the truth of things; the rajasic men offer sacrifice to the Yakshas (the keepers of wealth) and the Rakshasic forces, with a view to get the personal fruit, ambition and ostentation; the others, the tamasic men, offer their sacrifice to elemental powers, pretan , and grosser spirits, bhutaganan , without the right rule of the Shastra, without giving of food, without the mantra , without gifts, empty of faith.” The Gita-17.4, 11, 12, 13 The Vedantic sacrifice is the outcome of passive Mind, where Prakriti is silenced so that the Purusha, the Psychic being ascends and merges with the Ishwara, Spiritual being and subsequently Ishwara merges with the Brahman , Supramental being. This ascension of Consciousness is a climbing of our Soul from peak to peak and from each summit one looks up to the much that still has to be done. This causes the Divine Force, Overmental Shakti , Supramental Maya to descend into every part of the lower nature of mind, life and body and down to the deepest caves of Subconscient and Inconscient Nature. ‘A timeless Spirit was made the slave of the hour’⁴ and thus it became accountable to mutable Time or it is through self-giving or surrender of Soul to the Divine Being or ‘in this holocaust of the soul’¹⁹ or ‘She (Prakriti or Nature) surrendered to the service of the soul’⁹ that we must dynamise the highest Divine Shakti. The Synthesis of Yoga and The Life Divine are the books of Vedantic sacrifice where adoration is offered to the Divine as Purusha , Ishwara and Brahman through Karma, Jnana, Bhakti and Dhyana Yoga and hinted little about Vedic sacrifice which can be activated by any psycho-physical means, bahya avalambana . The integral Vedantic Sadhaka will limit his Spiritual experience around four central Secrets (1) of static Consciousness is identified as Brahman; (2) of this Jivatma is identified as part of Brahman ; (3) Purusha, Ishwara, Brahman are static aspect of Consciousness in ascending order and Prakriti, Shakti, Maya are the dynamic aspect of the descending Consciousness and (4) this Brahman is four footed that of Virata, waking Self, the objective state of being, Hiranyagarva, dream Self, the subjective state of being, Susupti , sleep Self, a massed consciousness and source of subjective objective being and Turiya , supreme Self, a Supracosmic state without subject and object. The Vedic Sacrifice ²¹ : - “…our surrender must be to the Divine Being through the Divine Mother: for it is towards or into the supreme Nature that our ascension has to take place and it can only be done by the supramental Shakti taking up our mentality and transforming it into her supramentality.”⁷ Sri Aurobindo “This was the double Vedic movement of the descent and birth of the gods in the human creature and the ascent of the human powers that struggle towards the divine knowledge, power and delight and climb into the godheads”¹¹ Sri Aurobindo Vedic sacrifice is the outcome of active illumined Mind, where Prakriti is agitated to create a rift in either of the lower minds, such as physical mind, sensory mind, emotional mind, intellectual mind etc or Prakriti and instrumental ego surrender to the Divine Shakti , the power of Ishwara. As a result, the higher Consciousness or Shakti first descends to successive layers of mind, life and body. Thus, the Prakriti is silenced and experiences the ascent of Consciousness through Purusha’s union with the Ishwara and subsequently union with the Brahman . ‘This experience of descent can take place as a result of the other two movements or automatically before either has happened, through a sudden rift in the lid or a percolation, a downpour or an influx. A light descends and touches or envelops or penetrates the lower being, the mind, the life or the body; or a presence or a power or a stream of knowledge pours in waves or currents, or there is a flood of bliss or a sudden ecstasy; the contact with the superconscient has been established. For such experiences repeat themselves till they become normal, familiar and well-understood, revelatory of their contents and their significance which may have at first been involved and wrapped into secrecy by the figure of the covering experience.’²⁸ ‘If the rift in the lid of mind is made, what happens is an opening of vision to something above us or a rising up towards it or a descent of its powers into our being.’³⁵ Alternatively, if we want to realise the highest status of Being then our surrender to the Divine Being must be done through surrender to the Shakti, the Divine Mother and only when our surrender to the Divine Shakti is absolute then we have the right to live in the Divine’s absolute Presence. ‘The Mother’ book proposes a Vedantic method of self-discipline in order to arrive at the Tantric aim, recognises great importance to Purusha Yajna , sacrifice of the Purusha , but still greater importance is directed towards more powerful Prakriti Yajna , ‘the holocaust of Prakriti , the sacrifice of the Divine Mother’² and ‘Her days became a luminous sacrifice.’³ In Savitri both the exercises Purusha and Prakriti Yajna are widely explored. This experience of Vedic Sacrifice can be pursued either in waking state or in sleep. In waking state, one experiences this descent of Shakti through Japa , loudly chanting Mantra , adoration of Shakti or ‘As one too great for him he worships her,’¹³ concentration on Shastra, collective gathering for creative purpose like songs, music, play, critical moment of winning or losing a game, Spiritual discourse, critical conscious hours in our individual and collective destiny. During ordinary sleep, when the physical and vital mind are active, then due to some subtle inner activity, the physical and vital mind break down, a rift is created and the descent of Divine force is experienced and normal sleep is transformed into waking trance. In the highest form of Prakriti Yajna , the Divine falls in deep love with His creation. Due to this absolute Love, He supports whatever she wants, does, thinks and wills and He is there everywhere, blissfully adoring all the confusion and distortion of His creation. “As one too great for him he (Divine) worships her (Creation or Nature); He adores her as his regent of desire...”¹⁶ As His joy is everywhere so nobody wants to leave this wonderful world. Through this sacrifice, He is restoring order, harmony and completeness of His manifestation. Similarly, the Creatrix Bliss Mother shall unveil herself and give herself to her creation. The Integral Vedic Sadhaka will limit his Spiritual experience around four Central Vedic truths that (1) of attainment of God, Light, Freedom, Bliss and Immortality which are far greater, higher and completer truth than the existing human understanding; (2) of recognition of this world which is an intermingling of truth and falsehood, joy and suffering, knowledge and ignorance, out of which pure truth, delight and wisdom are to be worked out by ascending the consciousness to the home of Satyam Ritam Brihat which is identified as the world of Great Heaven, Swar ; (3) of this world journey of life is the battlefield of Gods and their opponents, sons of Falsehood and Division, Asuras and with the aid of Gods, who represent higher planes of Consciousness, the powers of darkness or lower planes of consciousness are to be destroyed through inner sacrifice; so the Vedic Sadhaka will not limit his consecration offered to the Creatrix Mother only but also he will offer consecration to Her infinite variety of manifestation through contemplation of various Mantras , which later took the form of repetition of sacred word, ceaseless Japa and (4) of all teachings, the summit and supreme secret is identified as the ‘One Reality,’ the origin and source of existence and Divine can be entirely known by reconciling the One with endless variety of His manifested form or descent of the One into the manifested Many. How can Consecration begin?: “Its (Supreme Self) absence left the greatest actions dull, Its presence made the smallest seem divine .” Savitri-305 “This bright perfection of her inner state Poured overflowing into her outward scene, Made beautiful dull common natural things And action wonderful and time divine. Even the smallest meanest work became A sweet or glad and glorious sacrament, An offering to the self of the great world Or a service to the One in each and all.” Savitri-532 “The law of sacrifice travels in Nature towards its culmination in this complete and unreserved self-giving; it awakens the consciousness of one common self in the giver and the object of the sacrifice… Above all, the psychic being imposes on life the law of the sacrifice of all its works as an offering to the Divine and the Eternal. Life becomes a call to that which is beyond Life; its every smallest act enlarges with the sense of the Infinite .”⁶ Sri Aurobindo “All our actions, not less the smallest and most ordinary and trifling than the greatest and most uncommon and noble, must be performed as consecrated acts. Our individualised nature must live in the single consciousness of an inner and outer movement dedicated to Something that is beyond us and greater than our ego. No matter what the gift or to whom it is presented by us, there must be a consciousness in the act that we are presenting it to the one divine Being in all beings. Our commonest or most grossly material actions must assume this sublimated character; when we eat, we should be conscious that we are giving our food to that Presence in us; it must be a sacred offering in a temple and the sense of a mere physical need or self-gratification must pass away from us. In any great labour, in any high discipline, in any difficult or noble enterprise, whether undertaken for ourselves, for others or for the race, it will no longer be possible to stop short at the idea of the race, of ourselves or of others. The thing we are doing must be consciously offered as a sacrifice of works, not to these, but either through them or directly to the One Godhead; the Divine Inhabitant who was hidden by these figures must be no longer hidden but ever present to our soul, our mind, our sense. The workings and results of our acts must be put in the hands of that One in the feeling that that Presence is the Infinite and Most High by whom alone our labour and our aspiration are possible. For in his being all takes place; for him all labour and aspiration are taken from us by Nature and offered on his altar. Even in those things in which Nature is herself very plainly the worker and we only the witnesses of her working and its containers and supporters, there should be the same constant memory and insistent consciousness of a work and of its divine Master. Our very inspiration and respiration, our very heart-beats can and must be made conscious in us as the living rhythm of the universal sacrifice .”²⁹ Sri Aurobindo “When the resolution has been taken, when you have decided that the whole of your life shall be given to the Divine, you have still at every moment to remember it and carry it out in all the details of your existence. You must feel at every step that you belong to the Divine; you must have the constant experience that, in whatever you think or do, it is always the Divine Consciousness that is acting through you. You have no longer anything that you can call your own; you feel everything as coming from the Divine, and you have to offer it back to its source. When you can realise that, then even the smallest thing to which you do not usually pay much attention or care, ceases to be trivial and insignificant ; it becomes full of meaning and it opens up a vast horizon beyond.”³⁰ The Mother “What is his (Sadhaka’s) method and his system? He has no method and every method. His system is a natural organisation of the highest processes and movements of which the nature is capable. Applying themselves even to the pettiest details and to the actions the most insignificant in their appearance with as much care and thoroughness as to the greatest, they in the end lift all into the Light and transform all. For in his Yoga there is nothing too small to be used and nothing too great to be attempted. As the servant and disciple of the Master has no business with pride or egoism because all is done for him from above, so also he has no right to despond because of his personal deficiencies or the stumblings of his nature. For the Force that works in him is impersonal—or superpersonal —and infinite.”³¹ Sri Aurobindo “It is evident, to begin with , that, even if such a discipline is begun without devotion, it leads straight and inevitably towards the highest devotion possible; for it must deepen naturally into the completest adoration imaginable, the most profound God-love. There is bound up with it a growing sense of the Divine in all things, a deepening communion with the Divine in all our thought, will and action and at every moment of our lives, a more and more moved consecration to the Divine of the totality of our being.”³² Sri Aurobindo “There has to be a preliminary stage of seeking and effort with a central offering or self-giving of the heart and soul and mind to the Highest and a later mediate stage of total conscious reliance on its greater Power aiding the personal endeavour; that integral reliance again must grow into a final complete abandonment of oneself in every part and every movement to the working of the higher Truth in the nature. The totality of this abandonment can only come if the psychic change has been complete or the spiritual transformation has reached a very high state of achievement. For it implies a giving up by the mind of all its moulds, ideas, mental formations, of all opinion, of all its habits of intellectual observation and judgment to be replaced first by an intuitive and then by an overmind or supramental functioning which inaugurates the action of a direct Truth-consciousness, Truth-sight, Truth-discernment, a new consciousness which is in all its ways quite foreign to our mind’s present nature.”³⁴ Sri Aurobindo Integral Yoga proposes that consecration can begin with the smallest and insignificant action; it can begin from little devotion and from a tiny wisdom and can be used as a means to call down the highest Supreme Energy. If we concentrate, contemplate and meditate on a tiny seed of wisdom for long years then it will emerge as a mighty banyan tree. The Bhagavad Gita proposes that in order to make the consecration true and sattwic, it must satisfy three conditions. Firstly, all consecrated action must be supported by ceaseless remembrance of the Divine either through concentration, contemplation and meditation on Mantra or through ceaseless Japa ; secondly, all consecrated action for the Divine must be motiveless by renouncing the fruit of action and lastly all objective action must be elevated to subjective world action in trance, K rishnakarmakrit, and directed for the well being of the race, Jagat hitaya , and it must be ‘virginally creative’³³ every moment, superseding the limitation of mind of engaging in ‘constructive action.’ Recapitulation: “A long, difficult stage of constant effort, energism, austerity of the personal will, tapasya, has ordinarily to be traversed before a more decisive stage can be reached in which a state of self-giving of all the being to the Supreme Being (Vedantic Sacrifice) and the Supreme Nature (Vedic Sacrifice) can become total and absolute.”⁴ Sri Aurobindo “Our sacrifice is not a giving without any return or any fruitful acceptance from the other side; it is an interchange between the embodied soul and conscious Nature in us and the eternal Spirit. For even though no return is demanded, yet there is the knowledge deep within us that a marvellous return is inevitable. The soul knows that it does not give itself to God in vain; claiming nothing, it yet receives the infinite riches of the divine Power and Presence.”²² Sri Aurobindo So the Vedantic sacrifice is identified as an indispensable exercise of awakening the Spiritual Being or ‘first the spirit’s ascent we must achieve’¹⁸ supported and subordinated by still more powerful dispensable Vedic sacrifice of awakening the Psychic being or ‘Repeating the marvel of first descent.’²⁰ What the Vedantic Sadhaka achieves that of transformation of nature through passive silence, trance, Samadhi , subtle physical dream and Superconscient sleep; the same state a Vedic Sadhaka arrives through active silence and waking trance. The true waking Consciousness is defined as withdrawal from subjective Consciousness, which consists of subtle physical, subtle vital and subtle mental Consciousness, objective consciousness, which consists of surface physical, surface vital and surface mental Consciousness and massed Causal Consciousness or Supramental Consciousness and entry into superconscience superior to all Consciousness, Sachchidananda Consciousness. The first Spiritual experience of waking union that the Vedic Sadhaka will experience is when the individual Purusha enlarges its active experience. In order to bring down the highest Spiritual being into our waking life, there must be heightening, widening and integration of immense ranges of new Consciousness. When the surrender becomes complete, absolute and entire, either by complete dependence of creation on the Creator, the static Divine or by complete dependence of creation on the Creatrix Mother, the dynamic Divine, then the Divine cannot conceal Himself; the Unmanifest reflects His form and we could dare to clasp the body of the God and hold between our hands the World-Mother’s feet and rapt into eternity through descent of Her Timeless ray. Thus, for full transformation of life, permanent ascension of the Soul to the highest planes of Consciousness and permanent descent of the highest Shakti to lower Nature are indispensable. So, the double movement of ascent of Soul followed by descent of Shakti and descent of Shakti followed by ascent of Soul are the two complementary lessons that a Sadhaka of integral Yoga must learn, repeat and master throughout his life. And through this double movement, the reconciliation of Matter and Spirit is worked out and Matter shall gradually reveal the Spirit’s face. Thus, all life or our inner life that is linked with the triple time of past, present and future births and bodies becomes a conscious Yoga of consecration. Savitri and Consecration: “Here with the suddenness divine advents have, Repeating the marvel of the first descent, Changing to rapture the dull earthly round, Love came to her hiding the shadow, Death. Well might he find in her his perfect shrine. Since first the earth-being’s heavenward growth began , Through all the long ordeal of the race,” (Vedic sacrifice of Savitri) Savitri-14 “But first the spirit’s ascent we must achieve Out of the chasm from which our nature rose.” (Vedantic sacrifice) Savitri-171 “Here from a low and prone and listless ground The passion of the first ascent began ;” Savitri-503 “Even if he (Avatar) escapes the fiercest fires, Even if the world breaks not in, a drowning sea, Only by hard sacrifice is high heaven earned: He must face the fight, the pang who would conquer Hell.” Savitri-447 “Thy (common man) fate is a long sacrifice to the gods Till they have opened to thee thy secret self (Psychic Being) And made thee one with the indwelling God." (Psychic Being) Savitri-458 “He (King Aswapati) stood fulfilled on the world’s highest line Awaiting the ascent beyond the world , Awaiting the descent the world to save. ” (Vedantic sacrifice of the King where ascent of the Soul is followed by the descent of Shakti .) Savitri-319 “Thus in the silent chamber of her soul Cloistering her love to live with secret grief She dwelt like a dumb priest with hidden gods Unappeased by the wordless offering of her days, Lifting to them her sorrow like frankincense, Her life the altar, herself the sacrifice. ” Savitri-472-73 These double movements of Consecration which are hinted¹⁰ in The Synthesis of Yoga are elaborately developed in King Aswapati’s Yoga and Savitri’s Yoga . These movements provide additional input for the opening of energy Centres linking the Supramental Self of overhead Brahma randhra with the nether planes of the Inconscient Self. The seven energy Centres of traditional Schools of Yoga are extended in integral Yoga into ‘twelve energy centres’³⁷ of which two nether centres below the feet or below the Muladhara chakra , (Inconscient Self and Subconscient Self) and three overhead centres above the mystic Brahma randhra (Bliss Self, Chit and Sat) are opened in addition to the opening of existing seven Chakras. And how through these Chakras , the Psychic, Spiritual and Supramental transformation are activated, are also revealed in Savitri . During Psychic and Spiritual transformation, the Consciousness does not move below the Muladhara Chakra and above the mystic Brahma randhra. It is only during the Supramental transformation, the Subconscient and Inconscient planes are ‘slowly transformed,’³⁶ and during this action, the importance of Vedic sacrifice³⁸ increases. If the deathless flame of Divine Love can enter in the passage of our work consecrated to the Divine, then hardness of the way diminishes, sweetness and joy is felt even during the period of difficulty and struggle and this surrender can be perfectly effective when it is a surrender of love. All our life can be moulded into this cult, all action is done in the love of the Divine in the individual, in the universe and in the Transcendence. OM TAT SAT References: 1: The Mother-10, 2: “In her deep and great love for her children she has consented to put on herself the cloak of this obscurity, condescended to bear the attacks and torturing influences of the powers of the Darkness and the Falsehood, borne to pass through the portals of the birth that is a death, taken upon herself the pangs and sorrows and sufferings of the creation, since it seemed that thus alone could it be lifted to the Light and Joy and Truth and eternal Life. This is the great sacrifice called sometimes the sacrifice of the Purusha, but much more deeply the holocaust of Prakriti, the sacrifice of the Divine Mother.” Sri Aurobindo/The Mother/p-35, 3: Savitri-125, 4: Savitri-268, 4: CWSA-22/The Life Divine/p-963-64, 5: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-106, 6: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-108, 179, 7: CWSA-21/The Life Divine/p-371-72, 8: CWSA-21/The Life Divine/p-373, 9: Savitri-87, 10: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-134, 11: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-417, 12: The Mother’s Agenda-5/102, 13: Savitri-62, 14: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-165, 15: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-129, 16: Savitri-62, 17: The Mother’s Agenda-4/p-101, 18: Savitri-171, 19: Savitri-17, 20: Savitri-14, 21: “The absolute unmoving stillnesses Surrendered to the breath of mortal air,” Savitri-347 (Prakriti Yajna) 22: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-109, 23: “From Matter, anna, creatures come into being, from rain is the birth of Matter (food), from sacrifice comes into being the rain, sacrifice is born of work; work know to be born of Brahman (Divine Will), Brahman (Divine Will) is born of Immutable (Chit Shakti), therefore is the all-pervading Brahman Consciousness (Chit Shakti) is established in Matter by continuous sacrifice, nitya Yajna. He who follows not here this wheel of works, evam pravartitam chakram, thus set in movement, evil is his being, sensual is his delight, in vain, O Partha that man lives.” The Gita-3.14, 15, 16, 24: Savitri-104, 25: Savitri-284, 26: CWSA-21/The Life Divine/p-291, 27: “The formula OM, Tat, Sat, is the triple definition of the Brahman, by whom the Brahmanas, the Vedas and sacrifices were created of old. Therefore with the pronunciation of OM the acts of sacrifice, giving and askesis as laid down in the rules are always commenced by the knowers of the Brahman. With the pronunciation of Tat and without desire of fruit are performed the various acts of sacrifice, askesis and giving by the seekers of liberation. Sat means good and it means existence; likewise, O Partha, the word Sat is used in the sense of a good work (for all good works prepare the soul for the higher reality of our being). All firm abiding in sacrifice, giving and askesis and all works done with that central view, as sacrifice, as giving, as askesis, are Sat (for they build the basis for the highest truth of our spirit).” The Gita-17.23 to 27, “Om is the signature of the Lord.” The Mother/TMCW-15/p-33, 28: CWSA-22/The Life Divine/p-946, 29: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-111, 30: The Mother/28th April-1929/TMCW-3/p-23, TMCW-5/p-78, 31: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-61, 32: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-112, 33: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-637, 34: CWSA-22/The Life Divine/p-964, 35: CWSA-22/The Life Divine/p-944-945, 36: “This (descent of Divine Force) has repeatedly been my experience lately, with a vision and a conviction, the conviction of an experience: the two vibrations (Truth vibration of Spirit and falsehood vibration of Matter) are like this (concomitant gesture indicating a superimposition and infiltration), all the time – all the time, all the time…May be the sense of wonder comes when the quantity that has infiltrated is large enough to be perceptible. But I have an impression – a very acute impression – that this phenomenon is going on all the time, all the time, everywhere, in a minuscule, infinitesimal way (gesture of a twinkling infiltration), and that in certain circumstances or conditions that are visible (visible to this vision: it's a sort of luminous swelling (of brain)– I can't explain), then, the mass of infiltration is sufficient to give the impression of a miracle. But otherwise, it's something going on all the time, all the time, all the time, continuously, ("A mystic slow transfiguration works.” Savitri-632, or "Its faint infiltration drilled the blind deaf mass;" Savitri-601) in the world (same twinkling gesture), like an infinitesimal amount of Falsehood replaced by Light ... Falsehood replaced by Light ... constantly…And this Vibration (which I feel and see) gives the feeling of a fire. ("Threatened (falsehood) with this faint beam of wandering Truth" Savitri-585) That's probably what the Vedic Rishis translated as the "Flame" – in the human consciousness, in man, in Matter. They always spoke of a "Flame." It is indeed a vibration with the intensity of a higher fire… The body even felt several times, when the Work was very concentrated or condensed, that it is the equivalent of a fever.” The Mother/The Mother’s Agenda-25th March-1964, 37: “The tantrics recognize seven chakras,’ I believe. Theon said he knew of more, specifically two below the body and three above. That is my experience as well – I know of twelve chakras. And really, the contact with the Divine Consciousness is there (Mother motions above the head), not here (at the top of the head). One must surge up above.” The Mother’s Agenda/October-11/1960, “There is also what Theon and Madame Theon used to say. They never spoke of ‘Supermind,’ but they said the same thing as the Vedas, that the world of Truth must incarnate on earth and create a new world. They even picked up the old phrase from the Gospels, ‘new heavens and a new earth,’ which is the same thing the Vedas speak of. Madame Theon had this experience and she gave me the indication (she didn’t actually teach me) of how it was to be done. She would go out of her body and become conscious in the vital world (there were many intermediary states, too, if one cared to explore them). After the vital came the mental: you consciously went out of the vital body, you left it behind (you could see it) and you entered the mental world. Then you left the mental body and entered into.... They used different words, another classification (I don’t remember it), but even so, the experience was identical. And like that, she successively left twelve different bodies, one after another. She was extremely ‘developed,’ you see – individualized, organized. She could leave one body and enter the consciousness of the next plane, fully experience the surroundings and all that was there, describe it ... and so on, twelve times .” The Mother’s Agenda/November 7/1961, 38: "When the Kundalini meets the higher consciousness, as it ascends through the summit of the head, there is an opening to the higher superconscient reaches above the normal mind. It is by ascending through these in our consciousness and receiving a descent of their energies that it is possible ultimately to reach the supermind. This is the psycho-physical method which is elaborately systematised in the Tantra . In our Yoga it is not necessary to go through the systematised method, — for this psycho-physical process is only a part of the movement of the Yoga and it takes place spontaneously according to need by the force of the aspiration and the call for the workings of the Divine Power. As soon as there is an opening, the Divine Power descends and conducts the necessary working, does what is needed, each thing in its time, and the Yogic consciousness begins to be born in the sadhaka .” CWSA-30/Letters on Yoga-III/p-420, "In the first movement of self-preparation, the period of personal effort, the method we have to use is this concentration of the whole being on the Divine that it seeks and, as its corollary, this constant rejection, throwing out, katharsis, of all that is not the true Truth of the Divine. An entire consecration of all that we are, think, feel and do will be the result of this persistence. This consecration in its turn must culminate in an integral self- giving to the Highest; for its crown and sign of completion is the whole nature’s all-comprehending absolute surrender. In the second stage of the Yoga, transitional between the human and the divine working, there will supervene an increasing purified and vigilant passivity, a more and more luminous divine response to the Divine Force, but not to any other; and there will be as a result the growing inrush of a great and conscious miraculous working from above. In the last period there is no effort at all, no set method, no fixed sadhana; the place of endeavour and tapasya will be taken by a natural, simple, powerful and happy disclosing of the flower of the Divine out of the bud of a purified and perfected terrestrial nature. These are the natural successions of the action of the Yoga." CWSA-23/ The Synthesis of Yoga/p-87 "But the divine Will may descend too as a luminous single command or a total perception or a continuous current of perception of what is to be done into the will or into the thought or as a direction from above spontaneously fulfilled by the lower members." CWSA-23/The Synthesis of yoga/p-218, Download this WEB PAGE as a PDF file: “Behind the common idea that a Yogi can know all things and answer all questions is the actual fact that there is a plane in the mind where the memory of everything is stored and remains always in existence. All mental movements that belong to the life of the earth are memorised and registered in this plane. Those who are capable of going there and care to take the trouble, can read in it and learn anything they choose. But this region must not be mistaken for the supramental levels. And yet to reach even there you must be able to silence the movements of the material or physical mind; you must be able to leave aside all your sensations and put a stop to your ordinary mental movements, whatever they are; you must get out of the vital; you must become free from the slavery of the body. Then only you can enter into that region and see. But if you are sufficiently interested to make this effort, you can arrive there and read what is written in the earth’s memory.” The Mother TMCW-3/Questions and Answers-1929-1931/p- 94, "In one chapter of The Synthesis of Yoga, Sri Aurobindo says that there is a state of consciousness in which all is from all eternity –everything, without exception, that is to be manifested here… Q:- In detail? In a certain state of consciousness (I no longer remember what he calls it—I think it’s in the ‘Yoga of Self-Perfection’), one is perfectly identified with the Supreme, not in his static but in his dynamic aspect, the state of becoming. In this state, everything is already there from all eternity, even though here it gives us the impression of a becoming. And Sri Aurobindo says that if you are capable of maintaining this state, then you know everything: all that has been, all that is and all that will be –in an absolutely simultaneous way. But you must have a firm head on your shoulders! Reading some of these chapters in ‘Self-Perfection,’ I thought it would be better if it didn’t fall into just anyone’s hands. Anyway, in this state the feeling of uncertainty completely disappears (he explains it very well)." The Mother The Mother’s Agenda/Vol.-2/p-170 “It is therefore only by going back from the surface physical mind to the psychic and spiritual consciousness that a vision and knowledge of the triple time, a transcendence of our limitation to the standpoint and view range of the moment, can be wholly possible. Meanwhile there are certain doors opening from the inner on to the outer consciousness which make an occasional but insufficient power of direct retro-vision of the past, circumvision of the present, prevision of the future even in the physical mind at least potentially feasible.” Sri Aurobindo CWSA/24/The Synthesis of Yoga-892, " "I am just finishing The Synthesis of Yoga, and what Sri Aurobindo says (in 'Towards the Supramental Time Vision) is exactly what has happened to me throughout my life. And he explains how you can still make mistakes as long as you are not supramentalized. Sri Aurobindo describes all the ways by which images are sent to you – and they are not always images or reflections of the truth of things past, present or future; there are also all the images that come from human mental formations and all the various things that want to be considered. It is very, very interesting. And interestingly enough, in these few pages I have found a description of the work I have spent my whole life doing, trying to SIFT out all we see.... I can only be sure of something once a certain type of picture comes, and then the whole world could tell me, ‘But things didn’t happen like that’; I would reply, ‘Sorry, but I see it.’ And that type of picture is certain, for I have studied it, I have studied their differences in quality and the texture of the pictures. It is very interesting. " The Mother The Mother's Agenda/11.10.1960

"Our love is the heavenly seal of the Supreme. I guard that seal against thy rending hands." Savitri-633 The Central Truth of Savitri “Night of April 12-13, 1962. Suddenly in the night I woke up with the full awareness of what we could call the Yoga of the world. The Supreme Love was manifesting through big pulsations, and each pulsation was bringing the world further in its manifestation. It was the formidable pulsations of the eternal, stupendous Love, only Love: each pulsation of the Love was carrying the universe further in its manifestation… All the results of the Falsehood had disappeared: Death was an illusion, Sickness was an illusion, Ignorance was an illusion--- something that had no reality, no existence… Only Love, and Love, and Love, and Love –immense, formidable, stupendous, carrying everything.” ¹ The Mother Om Namo Bhagavateh Sri Matriniketan Ashram 15.09.2005 Adorable Pranab Da, Accept our pranam.... Kindly recollect our very auspicious meeting with you on 4th August (my birth day) and 5th August-2005. We were three (Bikram, S.A. Maa Krishna and B.K.B), and you were happy to receive us without knowing our identity and told us how the name of Berhampur has changed to Brahmapuram... Before our departure on 5th August, incidentally I got an opportunity to read few pages of your book in Garden Guest house library, where you narrated a special chakra in the body and through it one can enter the domain of ‘mind of light’ and also how your father got the Darshan of Sri Aurobindo by escaping from Sri Dilip Kumar Ray’s room. We returned with the feeling that those who lead true life have no pretension. We, along with few inmates are staying in Sri Matriniketan Ashram, 11k.m. away from Brahmapur, in a three acre land, isolated from human habitation, in a lonely place. Along with us there are around ten dedicated members who are helping the Divine work from outside and some of them are preparing to join us. A school is attached to it (The Mother’s Ideal Integral School) with students and teachers coming from nearby locality... We were overwhelmed by your strong personality and received strong gust of The Mother’s Love through you. The cassettes presented by you were music and song of new thrill and will be introduced in the school function. In this letter we pray you to grant your good will and blessing towards us, though you told us, “The Mother alone can give blessings and I can extend my good will”. What we feel that you are no longer different from The Mother and your identity with The Mother is already sustained. Your long physical contact with The Mother and also with Sri Aurobindo, gives us opportunity and strength in our Spiritual journey, and we keep strong hope that you are our inspiration on behalf of The Mother... To be simple, strong, straightforward, all-embracing love and devotion towards the Mother, that is what we can learn from you. To keep in constant touch with you without any motive is a tremendous task before us. Sri Matriniketan Ashram is emerging as a true and rare Divine Centre in south Orissa. I am enclosing two copies of our Journal ‘The Descent’ along with this letter where an attempt has been made towards a comprehensive study on Savitri. Grant your blessings on this new born quarterly magazine, released on each Darshan day, extending our gratitude towards the Lord and The Mother. I had an opportunity of meeting The Mother in Her room thrice during my birth day and my age was 7,8 & 9 (1970,71,72) and I had the memory of seeing you there (if my memory is correct)... But my memory of (Sri) Champaklal calling my name is very clear. In the year 1973, I had come to Pondicherry for my birthday along with my birth mother. During that time the Mother had stopped giving Darshan due to Her ill health. One morning, near Samadhi, we heard a loud conversation between you (in English) and the Mother (in French). We gratefully heard the Mother’s most sweet Divine loving voice and your commanding voice with folded hands and the agony of not seeing Her on my birth day was recompensed. With our deep love and regards. At Their Lotus Feet, Bikram N.B. As a memory of my meeting with the Mother, I am able to save Her hand written Birth day card which reads ‘Bonne Fête La Bikram’ and a laminated preservation of Birthday flower bunch, She gave me. From my little French study I came to know that the French word “La” is feminine and I believe that the Mother has drawn my aspiration towards Savitri’s dream vision of collective living of “the virgin bridals of the dawn.” (Savitri-401) Pranab Kumar Bhattacharya Director Department of Physical Education Sri Aurobindo Ashram, Pondicherry Dated: 23.09.2005 Dear Bikram bhai, Your letter dated 15.09.2005 along with a copy of “The Descent” (Feb-2005-The Central Truth of Savitri) and the paper of 15.08.2005 (The Descent-August-2005-The Book of Bliss) in hand. I have gone through them and found interesting. Glad to know about your dedication for (the) Mother’s work. Sending Her Ashirvadi (blessings). May She guide you and protect you always. With very best wishes. Yours affectionately “Dada” (Incidentally above two papers of The Descent that received Dada’s SUPPORT and also Sri K. Anurakta’s (our Spiritual Fosterer) Grace, which later transformed into ‘THE DIVINE BLISS’ book which was inaugurated in the World Hindu Wisdom Meet, 2014, at Bali, Indonesia.) The Central Truth of Savitri or The Book of Love “Remembrance was a poignant pang, she felt Each day a golden leaf torn cruelly out From her too slender book of love and joy.” Savitri-469 The Divine Love that has built and sustained the creation, has also the greatest power for physical transformation and those very few, who will be able to receive, hold and canalise the fragments of Divine Love of this universal proportion, for the highest evolutionary leap of the race, must satisfy five conditions; firstly, they must have a strong and balanced body and spontaneous and integral purity in order to bear the intensity of the Supreme Ananda ; secondly, they must totally give up all external pleasure by renouncing all participation in the active life by plunging into a rigorous asceticism² or the askesis of above order can be avoided if the inner illumination and sublimation of the being is sufficient enough to reject automatically all gross and obscure enjoyments; thirdly, in order to arrive at the full possession of the subtle and causal body, the physical organs must be sealed against the disturbance of human sight and sound; or as an alternative the mind has to be drawn inward to the depths by the force of the concentration so that the call of physical things can no longer easily attain to it; fourthly a growth of receptive and collaborative surroundings that include more flowers and plants, less animals, birds and children and less human beings; for plants and animals collaborate more in Supramental action and the small collectivity will be the representative of Spiritual concentration; lastly the above discipline and tapasya must accompany true humility and total dependency on the Divine so as to counter the growth of the ego and the pride. What are Human and Divine Love?: “He (King) felt the beating life in other men Invade him with their happiness and their grief; Their love, their anger, their unspoken hopes Entered in currents or in pouring waves Into the immobile ocean of his calm.” Savitri-27 “It turns in us to finite loves and lusts, The will to conquer and have, to seize and keep, To enlarge life’s room and scope and pleasure’s range, To battle and overcome and make one’s own, The hope to mix one’s joy with others’ joy, A yearning to possess and be possessed, To enjoy and be enjoyed, to feel, to live.” Savitri-139-140 “A fragile human love that could not last,.. Joy that forgot mortality for a while Came, a rare visitor who left betimes, And made all things seem beautiful for an hour, Hopes that soon fade to drab realities And passions that crumble to ashes while they blaze Kindled the common earth with their brief flame. A creature insignificant and small Visited, uplifted by an unknown Power,” Savitri-159 “His little hour is spent in little things. A brief companionship with many jars, A little love and jealousy and hate, A touch of friendship mid indifferent crowds Draw his heart-plan on life’s diminutive map.” Savitri-164 “There was no act, no movement in its Vast:… There was no mind there with its need to know, There was no heart there with its need to love.” Savitri-308 “But vain are human power and human love To break earth’s seal of ignorance and death; ... Man, sole awake in an unconscious world, Aspires in vain to change the cosmic dream.” Savitri-315-316 “Too little the strength that now with us is born, Too faint the light that steals through Nature’s lids, Too scant the joy with which she buys our pain.” Savitri-342 “Or bound by the senses and the longing heart, Adoring with a turbid human love, They could not grasp the mighty spirit she was Or change by closeness to be even as she.” Savitri-363 “No transient earthly love assailed her calm,” Savitri-367 “Only a little lifted is Mind’s screen; The Wise who know see but one half of Truth, The strong climb hardly to a low-peaked height, The hearts that yearn are given one hour to love.” Savitri-372 “Wilt thou not make this mortal bliss thy sphere?” Savitri-408 “Love dies before the lover in our breast: Our joys are perfumes in a brittle vase.” Savitri-433 “Thy mind’s light hides from thee the Eternal’s thought, Thy heart’s hopes hide from thee the Eternal’s will, Earth’s joys shut from thee the Immortal’s bliss.” Savitri-443 “A body seeing the end too soon of joy And the fragile happiness of its mortal love.” Savitri-470 (Death said) “I lay waste human happiness with my breath And slay the will to live, the joy to be” Savitri-535 (Death said) “Your transient loves bind not the eternal gods.” Savitri-581 (Death said) “It (human love) is a passion of thy yearning cells, It is flesh that calls to flesh to serve its lust; It is thy mind that seeks an answering mind And dreams awhile that it has found its mate; It is thy life that asks a human prop To uphold its weakness lonely in the world Or feeds its hunger on another’s life.” Savitri-608 (Death said) “For thy passion was a sensual want refined, A hunger of the body and the heart; Thy want can tire and cease or turn elsewhere.” Savitri-611 (Death said) “Wisdom and love thou claimest as thy right; But knowledge in this world is error’s mate, A brilliant procuress of Nescience, And human love a posturer on earth-stage Who imitates with verve a faery dance. An extract pressed from hard experience, Man’s knowledge casked in the barrels of Memory Has the harsh savour of a mortal draught: A sweet secretion from the erotic glands Flattering and torturing the burning nerves, Love is a honey and poison in the breast Drunk by it as the nectar of the gods.” Savitri-618-619 (Death said) “Love shall bind by thee many gathered hearts. The opposite sweetness in thy days shall meet Of tender service to thy life’s desired And loving empire over all thy loved, Two poles of bliss made one, O Savitri. Return, O child, to thy forsaken earth.” Savitri-637 (Death said) “A transient painting on a holiday’s floor Traced for a moment’s beauty love was made.” (Death speaks of the limitation of human love.) Savitri-637 “And Mind in a half-light moves amid half-truths And the human heart knows only human love And life is a stumbling and imperfect force And the body counts out its precarious days,” Savitri-703 “Without self-giving there is no love; but self-giving is very rare in human love which is full of selfishness and demands.”¹¹⁵ The Mother Human love is defined as an exclusive dual enjoyment and a fragile happiness between the lover and the beloved in their heart’s secret chamber by an entire separation from the World, the Self and the God; whereas in the Divine Love this exclusive enjoyment excludes neither the World, nor the Self, nor the God and could deliver mental, vital and physical love from their utter deficiencies. Human love experiences a joy that forgets death for a brief period or ‘Joy that forgot mortality for a while.’¹⁰⁵ It is a brief sattwic flame that can crumble vital passion to ashes⁹⁷ and a sattwic smile can persuade ‘a dead lacerated heart to live again and feel the hands of calm.’⁹⁷ The heart that yearns human love will be tired within one hour, unable to feel it in a continuous way, whereas Divine love is tireless in its nature and can be experienced through all eternity. The Divine Love needs no human hand to feel and clasp but its mighty touch or vibration can heighten ‘the intimacy of soul with soul’⁹⁹ and prolongs ‘the nearness of soul’s clasp with soul,’¹⁰⁰ yet this subtle physical Divine Love remains untouched, pure and alone. Human relationship has a beginning and an end whereas subtle physical relation continues from birth after birth. Human love dies while the lover is still alive on earth. It has a beginning and an end. It is like the perfume of a brief joy and roadside sweetness that ‘earth-bound hearts would pluck.’¹¹⁹ If Satyavan had lived long, human love would have died in the tired human breast and if he lives for a short period then human love will survive awhile, then it will be replaced by other human admirers. This is the reality of earthly life. Whereas Divine Love lives, nourishes, grows and fulfils life long after the death of the Lover. It awakens the Psychic and Spiritual contacts which are the perennial Source of our existence. This Love is identified as subtle physical Love which has the capacity to bridge earth and heaven. This subtle physical relation exists between the Guru and the Disciple in the Psycho-Spiritual plane and the Guru uplifts, takes care and nourishes the Disciple continuously after his physical departure from the body. With the divine union Soul force increases. Soul force strengthens and densifies the subtle physical sheath. Soul saving Subtle physical love can replace the Soul slaying gross physical love. When Subtle physical love becomes strong, it reconciles the human and divine Love. Thus, divine Love can transform life. The object of human love is meant to procreate children and by their attachment forget Divine and on one fine morning Death abruptly ends all the charm of life. In order to prevent Death from becoming a reality, one must discover his Psychic Being. The Queen, the human mother of Savitri, understands the limitation of human love of Moderate and Spiritual Love of Ascetic/Mayavadin /Illusionist/Nirvanist which do not take care to annul human suffering and miseries. (Queen said to Savitri) “Choose once again and leave this fated head, Death is the gardener of this wonder-tree; Love’s sweetness sleeps in his pale marble hand.” Savitri-431 (Queen said to Savitri) “Here on this mutable and ignorant earth Who is the lover and who is the friend? All passes here, nothing remains the same. None is for any on this transient globe.” Savitri-432-33 (Queen said to Savitri) “Only when thou hast climbed above thy mind And liv’st in the calm vastness of the One Can love be eternal in the eternal Bliss And love divine replace the human tie.” Savitri-434 Human love is experienced by exciting the mind, life and body and in the Divine Love they are silenced. In the Yoga of devotion, the normal emotional human aspect is applied no longer to transient worldly relation, but to the joy of All-Loving, the All-Beautiful and the All-Blissful.³ Human love can least satisfy human emotions because it is not free from desire, fear, reaction, fluctuation and attachment and is helpless to harmonise its myriad deformations and perversions. In human love, (whose essence is Divine Love) this unlimited Divine Love suffers limitation, incomprehension, embarrassment, corruption, degradation and narrowness¹²⁷ and restricts itself to the participation of small happiness, external life’s crude movement and obstinately inferior motives. The Divine Love is entirely motiveless and is possessed by self-existent Bliss. Man can ascend to the stairs of self-existent motiveless enjoyment through four successive stages of devotion. First, he is an arta , who calls the Divine during moments of crisis and distress, unable to possess Him but entirely possessed by forces of Ignorance and powers that labour to debase; secondly, he is an artharthi devotee, who seeks the Divine for personal gains, for the satisfaction of his desire, eager to possess Him but limited in capacity through deceptive instruments; thirdly, he is a jijnasu, the seeker after God knowledge who seeks both to possess and be possessed, to receive and give himself to Him in a limited way and lastly he becomes Jnani, the God-knower who possesses Him utterly and be possessed by Him utterly. The God-knower is also a God lover because by knowledge of His being comes the whole delight and he becomes a living channel of the Supreme's descent and the cells become capable of holding this supreme Vibration. The Nature of Divine Love: “Here with the suddenness divine advents have, Repeating the marvel of the first descent, Changing to rapture the dull earthly round, Love came to her hiding the shadow, Death. Well might he (Divine Love) find in her his perfect shrine.” Savitri-14 “Pure mystic voices in beatitude’s hush Appealed to Love’s immaculate sweetnesses, Calling his (Love’s) honeyed touch to thrill the worlds, His (Love’s) blissful hands to seize on Nature’s limbs, His (Love’s) sweet intolerant might of union To take all beings into his (Love’s) saviour arms, Drawing to his (Love’s) pity the rebel and the waif To force on them the happiness they refuse.” Savitri-123 “He (Divine Love) is still the godhead by which all can change.” Savitri-397 “Rare is the cup fit for love’s nectar wine, As rare the vessel that can hold God’s birth; A soul made ready through a thousand years Is the living mould of a supreme Descent.” Savitri-398 “Then Love shall at last unwounded tread earth’s soil; Man’s mind shall admit the sovereignty of Truth And body bear the immense descent of God.” Savitri-516 “He (Divine Love) labours in the depths, exults on the heights; He (Divine Love) shall remake thy universe, O Death.” Savitri-592 Love offers kinghood: Love links life with past births. Love calls down Power to make a new base of life. A smile of love sanctions the long game of life and the sweetness of a love is oblivious of death. Love can recognise the Souls linked with him from past births. Love is a glory from eternity’s sphere. Earth cannot hold Divine Love; the moment he (Love) descends he is abased and disfigured. Love is the godhead by which all the untransformed Nature can change or Love has transforming Power. Love awaits in the heart as an unopened flower. Love penetrates during our sleep and waking state and gives an unknown charm and thrill. Love seeks himself in many minds, hearts and living creatures. Love can call down visions that can look at the Invisible. Without this Love, life has waited long unfilled. Love can bring a God-like sense. Love seeks his truth not in heaven but on earth. Love is a beautiful slave of God preoccupied in transforming earth-Nature. Love’s mission is deceived by surface mind, life and body. Love’s mission is debased by tamasic, rajasic and sattwic inconscient energies. Love’s nectar wine can be held by very few fit Souls. It asks for a thousand years of conscious sadhana. Supreme Love descends to earth through fit Souls. Those who give birth to Avataras (symbol of Divine Love), they are identified as the virgin Mother, Para-prakriti. Lovers meet each other through different paths by travelling across limitless plains of Time; in this birth they link their past births with their future births. Through their meeting, future Divine Life is built. A Brief Touch of Divine Love: ¹ ⁵³ “The persistent thrill of a transfiguring touch Persuaded the inert black quietude And beauty and wonder disturbed the fields of God.” Savitri-3 “A hurried imperfect glimpse of heavenly things, Guesses and travesties of celestial types.” Savitri-77 “But rarely burns the flame nor burns for long; The joy it calls from those diviner heights Brings brief magnificent reminiscences And high splendid glimpses of interpreting thought, But not the utter vision and delight.” Savitri-112-13 “Absorbed in the present act, the fleeting days, None thought to look beyond the hour’s gains, Or dreamed to make this earth a fairer world, Or felt some touch divine surprise his heart.” Savitri-145 “A quick celestial flash could sometimes come: The illumined soul-ray fell on heart and flesh And touched with semblances of ideal light The stuff of which our earthly dreams are made.” Savitri-159 “Some face of deathless beauty could be caught… Some hue of the Absolute could fall on life, Some glory of knowledge and intuitive sight, Some passion of the rapturous heart of Love.” Savitri-175-176 “A touch supreme surprised his hurrying heart, The clasp was remembered of the Wonderful, And hints leaped down of white beatitudes.” Savitri-237 “This limited being lifted to zenith bliss, Happy to enjoy one touch of things supreme ,” Savitri-239 “A splendour sullied by the mortal air, Love passes through his heart, a wandering guest Beauty surrounds him for a magic hour, He has visits of a large revealing joy, Brief widenesses release him from himself, Enticing towards a glory ever in front Hopes of a deathless sweetness lure and leave.” Savitri-340 “Some near approached, were touched, caught fire, then failed, Too great was her demand, too pure her force.” (This line indicates Savitri's virgin Mother status is surrounded by a vast world of humanity with an active lower nature symbolised as harlot Power. It is difficult to bridge the gulf between them.) Savitri-366 “All that the lightning-flash of love reveals… Even a brief nearness has reshaped my life.” Savitri-406 “A little bliss is lent thee from above, A touch divine upon thy human days.” Savitri-451 “Bliss was an incident of a mortal hour , A stranger in the insentient universe.” Savitri-455 “Awhile she moved through a blank tranquillity Of naked Light from an invisible sun, A void that was a bodiless happiness, A blissful vacuum of nameless peace.” Savitri-491 “A secret air of pure felicity Deep like a sapphire heaven our spirits breathe; Our hearts and bodies feel its obscure call, Our senses grope for it and touch and lose. If this withdrew, the world would sink in the Void; If this were not, nothing could move or live." Savitri-629 “The prophet moment covered limitless Space And cast into the heart of hurrying Time A diamond light of the Eternal’s peace, A crimson seed of God’s felicity; A glance from the gaze fell of undying Love.” Savitri-712 With the increase of purity, a brief touch of Divine Love can flow through human vessels and can bring unimaginable change in the inner subtle physical and outer life. So, before the consciousness is established in the Supramental plane a Sadhaka can aspire for a brief touch of Divine Love. ‘Love, in its essence and in its origin, is like a white flame obliterating ALL resistances. You can have the experience yourself: whatever the difficulty in your being, whatever the weight of accumulated mistakes, the ignorance, incapacity, bad will, a single SECOND of this Love – pure, essential, supreme – melts everything in its almighty flame. One single moment and an entire past can vanish. One single TOUCH of That in its essence and the whole burden is consumed.’¹⁰³ Savitri book confirms that a brief touch of Divine Love through Satyavan’s Presence is more intense and more fulfilled than the ‘riches of a thousand fortunate years’¹¹¹ of human love and association. Transformation of Human Love into Divine Love: “Its (Divine Love’s) bodies woven by a divine sense Prolonged the nearness of soul’s clasp with soul; Its warm play of external sight and touch Reflected the glow and thrill of the heart’s joy, Mind’s climbing brilliant thoughts, the spirit’s bliss; Life’s rapture kept for ever its flame and cry.” Savitri-329 “I have discovered my glad reality Beyond my body in another’s being: I have found the deep unchanging soul of love... Only now for my soul in Satyavan.” Savitri-435 “Always behind this strange divided life Her spirit like a sea of living fire Possessed her lover and to his body clung, One locked embrace to guard its threatened mate.” Savitri-471 “Yet ever they grew into each other more Until it seemed no power could rend apart, Since even the body’s walls could not divide.” Savitri-473 “Or call into thy chamber the Divine And sit with God tasting a human joy.” Savitri-535 “All our earth starts from mud and ends in sky, And Love that was once an animal’s desire, Then a sweet madness in the rapturous heart, An ardent comradeship in the happy mind, Becomes a wide spiritual yearning’s space. A lonely soul passions for the Alone, The heart that loved man thrills to the love of God, A body is his chamber and his shrine.” Savitri-632 “I (Savitri) quiver no more with the assault of grief; A mighty calmness seated deep within Has occupied my body and my sense: It takes the world’s grief and transmutes to strength, It makes the world’s joy one with the joy of God. My love eternal sits throned on God’s calm; For Love must soar beyond the very heavens And find its secret sense ineffable; It (Love) must change its human ways to ways divine, Yet keep its sovereignty of earthly bliss.” Savitri-633 “My will is greater than thy law, O Death; My love is stronger than the bonds of Fate: Our love is the heavenly seal of the Supreme. I guard that seal against thy rending hands. Love must not cease to live upon the earth; For Love is the bright link twixt earth and heaven, Love is the far Transcendent’s angel here; Love is man’s lien on the Absolute.” Savitri-633 “And all her life was conscious of his life And all her being rejoiced enfolding his.” Savitri-715 “Our love has grown greater by that mighty touch And learned its heavenly significance, Yet nothing is lost of mortal love’s delight.” Savitri-719 “And let me say also that, as regards human love and divine love, I admitted the first as that from which we have to proceed and to arrive at the other, intensifying and transforming into it, not eliminating, human love. Divine Love, in my view of it, is again not something ethereal, cold and far, but a love absolutely intense, intimate and full of unity, closeness and rapture using all the nature for its expression.”¹²⁰ Sri Aurobindo “Unlike human love which is for some and not for the others, my love is for the Supreme Lord alone, but as the Supreme Lord is all, my love is for all equally. The Lord's love is equal, constant, all-embracing, immutable, eternal. ” The Mother The Mother’s Agenda/ July 22, 1964 “A sealed identity within her woke; She knew herself the Beloved of the Supreme :” Savitri-525 "Our love is the heavenly seal of the Supreme. I guard that seal against thy rending hands." Savitri-633 "The All-Blissful sat unknown within the heart;" Savitri-43 The gulf between human and Divine Love can be bridged by developing subtle physical faculties by entering deep within or 'That subtle world withdrew deeply within'. (Savitri-527) The subtle physical is identified as an intermediate plane of Consciousness, first earthly heaven and material paradise. Here one feels satisfied with its opulence, faces 'no peril of sky or of abyss,' and 'No yearning for her lost infinitudes.' (Savitri-115) The subtle physical love is possible by entering more and more into the waking and non-waking trance of the Psychic and Spiritual planes, respectively. Humanity is not aware of subtle physical love, where love continues to nourish and fulfil life long after the lover is dead. Savitri book proposes all (prepared Souls) secretly and symbolically replace human love with subtle physical love, which needs no hand to clasp, no feet to move. Subtle physical union keeps the body untouched and pure. It links love with past and future births, extending through all life. This imperishable subtle physical love is further complemented and perfected by the touch of subtle vital, subtle mental, Psychic, Spiritual, Universal and Supramental Love. This subtle physical love purifies, transforms and perfects human love. In a collective Divine living, an individual ‘will be identified with the Divine and with others (fellow brothers) only through the divine consciousness and not through the mental nature.’¹⁰⁶ In a Divine Centre, ‘Influence is not the outward authority of the Teacher over his disciple, but the power of his contact, of his presence, of the nearness of his soul to the soul of another, infusing into it, even though in silence, that which he himself is and possesses.’¹¹⁷ For the development of the above Divine faculties, Psychic and Spiritual opening are imperative. The deficiency of this intermediate subtle physical love is that “Our souls forget to the Highest to aspire.” (Savitri-113) So in this state, “yet the ultimate oneness was not there. There was a separateness of soul from soul:” (Savitri-187). A few such examples are presented, which can widen our existing understanding: “His (King Aswapati’s) inner self grew near to others’ selves And bore a kinship’s weight, a common tie, Yet stood untouched, king of itself, alone.” Savitri-27 “She meditates upon mighty words and looks On the unseen links that join the parted spheres.” Savitri-85 “A subtle link of union joins all life. Thus all creation is a single chain:” Savitri-110 “At last the struggling Energy can emerge And meet the voiceless Being in wider fields; Then can they see and speak and, breast to breast, In a larger consciousness, a clearer light, The Two embrace and strive and each know each Regarding closer now the playmate’s face.” Savitri-141 “In the communion of two meeting minds (subtle mental union) Thought looked at thought and had no need of speech; Emotion clasped emotion in two hearts, (subtle vital union) They felt each other’s thrill in the flesh and nerves (subtle physical union) Or melted each in each and grew immense (Spiritual union) As when two houses burn and fire joins fire:” (Psychic union) Savitri-186 “Being felt being even when afar And consciousness replied to consciousness. And yet the ultimate oneness was not there. There was a separateness of soul from soul:” Savitri-187 “Thought was not there but a knowledge near and one Seized on all things by a moved identity, A sympathy of self with other selves, The touch of consciousness on consciousness And being’s look on being with inmost gaze And heart laid bare to heart without walls of speech And the unanimity of seeing minds In myriad forms luminous with the one God.” Savitri-292 “Life was not there, but an impassioned force, Finer than fineness, deeper than the deeps, Felt as a subtle and spiritual power, A quivering out from soul to answering soul, A mystic movement, a close influence, A free and happy and intense approach Of being to being with no screen or check, Without which life and love could never have been.” Savitri-292 “There was no cleavage between soul and soul, There was no barrier between world and God. Overpowered were form and memory’s limiting line; The covering mind was seized and torn apart; It was dissolved and now no more could be, The one Consciousness that made the world was seen; All now was luminosity and force.” Savitri-319 “A universal vision that unites, A sympathy of nerve replying to nerve,… A touch that needs not hands to feel, to clasp, Were there the native means of consciousness And heightened the intimacy of soul with soul.” Savitri-325 “Heart feels for heart, limb cries for answering limb; All strives to enforce the unity all is.” Savitri-398 “Amazed by a joy for which they (Savitri & Satyavan) had waited long, The lovers met upon their different paths, Travellers across the limitless plains of Time Together drawn from fate-led journeyings In the self-closed solitude of their human past, To a swift rapturous dream of future joy And the unexpected present of these eyes.” Savitri-399 “Or else she (Savitri) strove even in mortal time To build a little room for timelessness By the deep union of two human lives, Her soul secluded shut into his soul.” Savitri-471 “For when he (Satyavan) wandered in the forest, oft Her (Savitri’s) conscious spirit walked with him and knew His actions as if in herself he moved; He, less aware, thrilled with her from afar.” Savitri-473 “Wordless she travelled in her lover’s steps, Planting her human feet where his had trod, Into the perilous silences beyond.” Savitri-577 ‘The division of our being from the being of others can only be healed (1) by removing the divorce of our nature from the inner soul-reality, (2) by abolishing the veil between our becoming and our self-being, (3) by bridging the remoteness of our individuality in Nature from the Divine being who is the omnipresent Reality in Nature and above Nature.’¹¹² The transformation of transient unstable vital enjoyment of human love into eternal Divine Love is the prerogative of few decreed developed Soul⁹¹ through practice of mutual self-giving, an interfusion of inner substance, vision through identity, by rapturous fusion of ‘two souls into one’¹¹⁴ body of the God followed by similar fusion of two bodies into one Soul of God and its universalisation. The former is the Psychic experience of ‘wedding of the eternal Lord and Spouse’⁵³ or ‘A diarchy of two united souls,’⁹² in waking trance and the latter is its extension of Spiritual experience of ‘A single being in two bodies clasped,’⁹² or ‘A burning of two bodies in one flame’¹⁰⁴ in dream and sleep trance and its further extension in universal plane as ‘Wedded to all he had been, became himself’⁵⁴ or ‘The calm delight that weds one soul to all.’¹⁰² Or in integral Yoga, exclusive Psychic Divine Love begins with the Soul’s union (Jivatma ) with the Divine (Paramatma) and here one could live without the attraction of mental imitations and without the aid of a human lover. This Psychic Love cannot keep itself satisfied with the highest intensities of exclusive enjoyment; it calls down entire truth of Divine Love in the Spiritual and universal plane in which ‘one could love without return for love’¹ ¹⁶ and it includes all the worlds and worlds beyond to be possessed by the intensities of Supreme Ananda . The nature of the highest Divine Love is all-inclusive, all-embracing, all-compassionate, universal, eternal, absolute immobility and unparalleled intensity of absolute vibration. In order to keep Divine Love unalloyed, warm and homogenous vibratory mass it must search truth in close proximity with the Divine union in Personal, Impersonal, Universal and Transcendent planes. When human love transforms into universalised Divine Love, annulling all division and separation of Consciousness, ‘Then shall the business fail of Night and Death.’⁹⁶ The human love, governed by Nature’s law, which has no power to break the earth’s seal of ignorance, incapacity, inertia and death and it can be transformed into all powerful Divine Love, governed by Supernature’s Law, only when the Lover and the Beloved either by the privilege of past birth or by the Tapasya and consecration of present birth open either to their larger, deeper and more plastic Psychic or Spiritual Being. Thus, the depth and sweetness of mortal emotional joy is fulfilled by the emergence of a wider and more complete movement of Divine Love. Those who have received Savitri’s Divine Love for them all earthly joy, heavenly joy and self-existent joy become pale, insufficient and obsolete. Psychic Love is ‘Much sweeter… than any rapture known’¹⁵⁵ and its ‘momentary and escaping thrill’¹⁵⁵ cannot be recompensed by ‘Earth or all-conquering heaven.’¹⁵⁵ Spiritual Love gives the sense of impersonal Love, Peace, Silence, infinite Existence, infinite Consciousness and ‘The Bliss that none can ever hope to taste.’¹⁵ ⁶ Universal Love is ‘A constant touch of sweetness that linked all hearts’¹⁵ ⁷ or 'Calling his (Love's) honeyed touch to thrill the worlds,' (Savitri-123) or 'Thrilled with the hidden Transcendent’s joy and peace.’¹⁵ ⁸ Supramental Love turns ‘to the best the worst,’¹⁵ ⁹ heals ‘the bitter cruelties of earth’¹⁵ ⁹ and ‘A joy exceeding earth’s and heaven’s poured down.’¹⁵ ⁹ This Supramental 'Divine Love descends first as something transcendent and universal and out of that transcendence and universality it applies itself to persons according to the Divine Truth and Will, creating a vaster, greater, purer personal love than any the human mind or heart can now imagine .'¹ ⁶ ⁰ The dynamisation of Supramental energy can lead towards entry into the dark Subconscient sheath and discovery of the Subconscient Self, which is identified as another important achievement, whose priceless value could have saved the world’¹ ⁶ ¹ and all error and pain ‘became a quivering ecstasy.’¹ ⁶ ² Then subsequently entry into Inconscient sheath and discovery of the Inconscient Self is identified as one of the last and most profound Spiritual experiences, ‘the grand solution’¹ ⁶ ³ in which the height of mortal effort ends and in that darkest world ‘A bliss is born that can remake our life.'¹⁶ ⁴ Avenir Light is a clean and stylish font favored by designers. It's easy on the eyes and a great go-to font for titles, paragraphs & more. Sevenfold personal relation with the Divine: “I am the Madran, I am Savitri. (She is both human and Divine, Jivatma and Para-prakriti) All that I was before, I am to thee still, (human and Divine Lover) Close comrade of thy thoughts and hopes and toils, (The Divine Friend and Playmate) All happy contraries I would join for thee. All sweet relations marry in our life; (The Divine Lover and Beloved.) I am thy kingdom even as thou art mine, The sovereign and the slave of thy desire, (The play with Divine Master is possible through slavehood) Thy prone possessor, sister of thy soul (brotherhood is a derivative of the original personality of Divine Fatherhood.) And mother of thy wants; thou art my world, (The Divine Mother of all-life.) The earth I need, the heaven my thoughts desire, (The Wisdom of Divine Teacher.) The world I inhabit and the god I adore.” Savitri-719-20 Savitri book projects Avataras as brother Souls and slave of all humanity, where Savitri became the Mother of Satyavan’s ‘natural brothers’¹⁰⁷ and ‘She made herself the diligent serf of all.’¹⁰⁹ And, also Divine asks Savitri to take care of earth creatures and further directed her, ‘Thou shalt not shrink from any brother soul.’¹⁰⁸ Since only in the Divine, human emotion can find its real and utter satisfaction, therefore all the life of the Soul is satisfied by the seven-fold personal relation with the divine Beloved and the joy of these relations due to their self-existent motiveless nature, purifies the emotional mind and enhances its capacity to hold more Ananda. A similar fulfilment is demanded of our universal and impersonal part through universal and impersonal union with the Divine. These relationships are not imaginations of mind or illusions but Spiritual facts and the intensity of these relations can multiply in the process of Yoga and ultimately the lover does not seek heaven or liberation from birth or any other thing, but to lose himself eternally in the sole clasp of the Divine Beloved. A Sadhaka of integral Yoga has to realise the World-existence as Lila, Divine Play and he has to become a woman and paramour in Consciousness in order to enter right relation with the Divine Beloved, he has to become the slave and servant in order to enter relation with the Divine Master, he has to become a supple and plastic child with full of joy in order to become a playmate of the Divine Mother and Divine Father, he has to become a student and disciple in order to enter right relation with the Divine Teacher, he has to become a friend and playmate in order to enter relation with his Divine Friend and Playmate. Through intensification of these seven-fold personal relations with the Divine, the Godhead breaks out from a human mould and the Soul of man becomes eternally young, perpetually inexhaustible, creating and re-creating Himself in himself for the pure bliss of that self-creation and self-representation and thus the Divine becomes the Play, the Player and the Playground. As long as the lower Nature in man is active or he is under the subjection of physical (tamasic) mind and vital (rajasic) mind, his godward possibility is seriously restricted and he searches for an outward divisible human love to make up his emotional deficiencies. 1) Discipleship to God the Guru : “He comes unseen into our darker parts And, curtained by the darkness, does his work, A subtle and all-knowing guest and guide, Till they too feel the need and will to change.” Savitri-35 “Or listens following a bodiless Guide” Savitri-80 “Awake with a cry and stir of numberless souls, Arisen from the breast of some deep Infinite, Smiling like a new-born child at love and hope, In her nature housing the Immortal’s power, In her bosom bearing the eternal Will, No guide she needed but her luminous heart:” Savitri-128 “The unfelt Self within who is the guide, The unknown Self above who is the goal.” Savitri-168 “Guide of the traveller of the unseen paths,” Savitri-295 “Young grave disciples fashioned by their touch,” Savitri-382 “And how shall the end be vain when God is guide?” Savitri-339 “They moved unable to forego her light, Desiring they clutched at her with outstretched hands Or followed stumbling in the paths she (Savitri ) made.” Savitri-363 “She (Savitri) walked in their front towards a greater light, Their leader and queen over their hearts and souls,” Savitri-363 “She (Savitri) held their hands, she chose for them their paths: They were moved by her towards great unknown things,” Savitri-364 “Thy soul has strength and needs no other guide” Savitri-374 “One force shall be your mover and your guide, One light shall be around you and within; Hand in strong hand confront Heaven’s question, life:” Savitri-374-375 “A way proposed by an unerring Guide.” Savitri-378 “A ray from self’s solitude of light the guide;” Savitri-460 “All stumbled on behind a stumbling Guide, Yet every stumble is a needed pace On unknown routes to an unknowable goal.” Savitri-625 “The mortal (Savitri ) led, the god (Death ) and spirit (Satyavan ) obeyed And she behind was leader of their march And they in front were followers of her will.” Savitri-639, “Only in an uplifting hour of stress Men answer to the touch of greater things: Or, raised by some strong hand to breathe heaven-air, They slide back to the mud from which they climbed;” Savitri-689 “One cannot imagine –one cannot imagine what a grace it is to have someone in whose hands you can place yourself entirely! By whom you can let yourself be guided without having the need to seek. I had that, I was very, very conscious of it as long as Sri Aurobindo was there. And when he left his body, it was a dreadful collapse...One cannot imagine. Someone you can refer to with the certainty that what he says will be the truth.”⁷² The Mother In traditional Yoga, the Guru strengthens and illumines the practice of written truth, Shastra . In integral Yoga, Guru is an Influence who can purify the subtle body and can call down Divine Presence. The Spiritual Presence of a living Guru is a special privilege in the life of a seeker. Since integral Yoga accepts the Yoga of Knowledge, it has the need of the Divine¹³¹ as All-Wise Guru. Integral Yoga identifies physical Guru as a Spiritual Influence, who is extended Psychically as the inner Guide in the heart, Master of Yoga, the Lord, Light, Enjoyer and Goal of all sacrifice and effort, Spiritually as the Guide above the head, universally as the World-teacher, Jagat Guru , Supramentally¹³ ¹ as the Supreme Mother and the Supreme Lord. The Master of our Yoga is the Parameshwara of the Vedantic teaching, the Parameshwari of the synthetic Yoga of Tantra, Purushottama of the Gita, Moksha of the Adwaitin, Sajujya Mukti of the Jnana Yoga, Samipya or Salokya Mukti of the Bhakti Yoga , Sadharmya or Sadrisya Mukti of Karma Yoga, the supreme Soul and the supreme Shakti. We have to pursue Him and realise Him integrally in all His names and forms and qualities and not to remain satisfied with His one form that has most touched our inner being; we have to know and possess Him integrally, samagram mam,4 in all the world and planes of Consciousness. The greatest Guru can no longer confine himself to teaching and example, but rather he withdraws from these two important activities to plunge himself into deep Divinities and from that depth pours down his Influence,¹ ¹⁷ Presence, Power, Light, Peace and Love to all those who are receptive around him. His touch is like the artist moulding the clay of our mind, life and body. He leads us to knowledge at every step and kindles the inner light and vision. When we cease to think and see for ourselves and think what he wills to think and see for us, then the Guru is fulfilled in his disciples and we enjoy his embrace and possession. 2) Sonship to God the Father: “A greater sonship was his divine right.” Savitri-22 (Satyavan said) “Descend. Let thy journey cease, come down to us. Close is my father’s creepered hermitage Screened by the tall ranks of these silent kings, Sung to by voices of the hue-robed choirs Whose chants repeat transcribed in music’s notes The passionate coloured lettering of the boughs And fill the hours with their melodious cry.” Savitri-402 (Savitri said) “Father and king, I have carried out thy will. One whom I sought I found in distant lands; I have obeyed my heart, I have heard its call. On the borders of a dreaming wilderness Mid Shalwa’s giant hills and brooding woods In his thatched hermitage Dyumatsena dwells, Blind, exiled, outcast, once a mighty king. The son of Dyumatsena, Satyavan, I have met on the wild forest’s lonely verge. My father, I have chosen. This is done.” Savitri-424 “All of his speeding days that he could spare From labour in the forest hewing wood And hunting food in the wild sylvan glades And service to his father’s sightless life He gave to her and helped to increase the hours By the nearness of his presence and his clasp, And lavish softness of heart-seeking words And the close beating felt of heart on heart.” Savitri-472 “Each soul is the great Father’s crucified Son,” Savitri-500 “Her mortal ego perished in God’s night. Only a body was left, the ego’s shell… The individual die, the cosmos pass; These gone, the transcendental grew a myth, The Holy Ghost without the Father and Son, Or, a substratum of what once had been, Being that never willed to bear a world Restored to its original loneliness, Impassive, sole, silent, intangible.” Savitri-552 (Death’s boon offered to Savitri) “Indulgent to the dreams my touch shall break, I yield to his blind father’s longing heart Kingdom and power and friends and greatness lost And royal trappings for his peaceful age, The pallid pomps of man’s declining days, The silvered decadent glories of life’s fall.” Savitri-589 ‘I am the father of the universe,’ pita hamasya jagat ,⁵ thus declared the Gita in its various relations with the devotees. Son-ship to God the Father is acceptable in integral Yoga, as it rests on the foundation of the Vedanta. The four main Upanishads, from which integral Yoga draws sustenance are the gospel of the Divine Life and Divine Work from Isha Upanishad , the gospel of Eternal Bliss from Taittiriya Upanishad , the gospel of Divine Knowledge and self-surrender from Kena Upanishad and working of the Self in the world as creator and master of evolution and the creator Brahman is identified as Consciousness from Aitareya Upanishad. From a Spiritual point of view the Divine Father, Paramatma is the liberator of the Soul, Jivatma and the eternal relation between Nara and Narayana, the human Soul and the Divine Father is fulfilled by their merger and oneness. From a human point of view, life begins from the mother’s love, which liberates the child from a helpless state to arrive at the father’s love, which liberates the child from all other dependencies and influences, to stand alone and independent. But when one discharges the responsibility of fatherhood to God, then He lifts the child Soul to immeasurable and unimaginable heights. The faculty of Divine Fatherhood is observed in King Aswapati in his relation with his Divine daughter Savitri , to whom he called down to earth through his long askesis, tapasya . As Father and Guru , he was aware of Savitri’s mission on earth, which she would accomplish by the help of her second Self, Satyavan . King Aswapati made her aware that her unknown Lover waits for her in the unknown breast of earth and he will ‘give voice to what in’⁸⁸ her is mute and ‘He shall walk’⁸⁸ with her until her body’s end. The King further wanted to know from the heavenly sage Narad, whether her daughter could ‘pour the nectar of sorrowless life’⁸⁹ on her surrounding earth and ‘Heal with her bliss the tired breast of earth.’⁸⁹ He wished for her daughter, ‘glad and griefless days’⁸⁹ and unwounded mortal life. To this question of the King, Narad hinted that each great Soul has to go through fire test, agni parikha, and she ‘must cross on the stones of suffering to its goal’⁹⁰ of Bliss state. 3) Tenderness to God the Mother: “As if a childlike finger laid on a cheek Reminded of the endless need in things The heedless Mother of the universe, An infant longing clutched the sombre Vast.” Savitri-2 “Apart, living within, all lives she bore; Aloof, she carried in herself the world: Her dread was one with the great cosmic dread, Her strength was founded on the cosmic mights; The universal Mother’s love was hers.” Savitri-9 “A Godhead stands behind the brute machine. This truth broke in in a triumph of fire; A victory was won for God in man, The deity revealed its hidden face. The great World-Mother now in her arose:” Savitri-21 “His soul breaks out to join the Oversoul, His life is oceaned by that superlife. He has drunk from the breasts of the Mother of the worlds; A topless Supernature fills his frame:” Savitri-24 “A seeker of hidden meanings in life’s forms, Of the great Mother’s wide uncharted will And the rude enigma of her terrestrial ways He is the explorer and the mariner On a secret inner ocean without bourne: He is the adventurer and cosmologist Of a magic earth’s obscure geography.” Savitri-69 “The eternal Goddess moved in her cosmic house Sporting with God as a Mother with her child:” Savitri-327 “The Ancient Mother clutched her child to her breast Pressing her close in her environing arms, As if earth ever the same could for ever keep The living spirit and body in her clasp, As if death were not there nor end nor change.” Savitri-551 “You are the Mother’s child and the Mother’s love to her children is without limit and she bears patiently with the defects of their nature. Try to be the true child of the Mother : it is there within you, but your outward mind is occupied by little futile things and too often in a violent fuss over them.”⁷³ Sri Aurobindo Traditional Tantra aims at the Spiritual conversion of the whole nature in which liberation, cosmic action, full perfection and enjoyment of Spiritual powers are unified. It includes Hathayoga for perfection of the physical sheath or gross body by concentration on the concealed Divinity in the physical substance and perfection of vital sheath by opening of six energy centres from bottom in ascending order to unite with the Brahman; stresses on Raja Yogic purification, meditation and concentration for perfection of Mental sheath and Psychic sheath which includes perfection of subtle body; directs the emotional and aesthetic powers in the heart Godward through Bhakti Yoga for purity, intensity, infinite passion of God-possession; clings to Jnana Yoga for purification and perfection of ethical and intellectual power directing them towards the Divine oneness; adheres to Karma Yoga for purification and joy of Divine union through action. Integral Yoga accepts the Divine as the Creatrix Mother and almighty Occultist. It differs from traditional Tantra in the sense that it no longer initiates Yoga by dynamising the divinity concealed in the body and vital as ‘soul in the Body’ and ‘soul in the Vital’; rather it begins by activating the ‘soul in Mind’ and opening itself first towards higher Mental or Spiritual faculties and directing these forces as descending Shakti towards opening of Soul in the body and Soul in the vital and purification and liberation of mind, life and body. In traditional schools, the exclusive worship of the Divine Mother for all attainment gets momentum in Tantra . The Tantric Yoga differs from Integral Tantra Yoga in the sense that the Tantric perfection of suddhi, siddhi, mukti and bhukti are universalised in integral Yoga as All-Purification, All-Perfection, All-Liberation and All-Delight and the worship of the personal Mother is realised in Her Individual, Universal and Transcendent form for ‘the divine fulfilment of life.’¹³² In traditional Tantra , the Divine Mother is the giver of the four boons of artha, opulence, kama , pure enjoyment, dharma, the Law of life and Mokhya , liberation; the same boon is transformed in integral Tantra Yoga of (1) conquest of all the money power of the earth for the Divine, (2) all delight born out of integral union with the Divine, (3) the Divine Law born out of Divine Will, Knowledge and Love whose outward and external form is the norms of Integral Yoga and the (4) liberation of Soul, universalisation of Soul, transformation of whole individual Nature and individual becoming the centre of world transformation. In integral Yoga, the Divine Mother’s aspect of Dharma, Kama, Mokhya and Artha can also be extended as Yoga Shakti, Prema Shakti, Jnana Shakti and Artha Shakti. The four Divine faculties, chatvaro manabastatha ,⁷⁸ of Wisdom, Power, Harmony and Perfection, hinted in the Gita as highest secrets, rahasyam uttamam ,⁶ are developed in integral Yoga by practice of four Spiritual disciplines of Yoga of Knowledge, Yoga of Self-Perfection, Yoga of Devotion and Yoga of Work respectively which will culminate in possession of the four Divine Shaktis of Maheswari, Mahakali, Mahalakshmi and Mahasaraswati respectively. All possible Spiritual experiences are captured in the wide boundary of integral Yoga and in an attempt to constantly fill ourselves with more experiences, we have identified sixty-four Spiritual and Psychic siddhis and eighteen Supramental siddhis, where the former are exclusive in nature and are related to heightening of individual capacity to its utmost degree and the latter are all-inclusive in nature and have universal repercussions. The first siddhi, with which integral Yoga begins its great enduring journey, is the discovery of the secret woodland in the lotus of the heart where the magic flute of the Eternal Lover is ever heard and the shrine is purified for the wide range play of the Jivatma and Paramatma, Shakti and Shiva and Radha and Krishna. The fullness of such experience comes when the flute of the Lover is echoed in the world and the world beyond. The Mother’s Prema Shakti is entrusted with the four specific mission of (1) strengthening the virgin Power, Para-prakriti , by eliminating the opposing and Soul Slaying harlot power, Apara-prakriti; (2) ‘stay the wheels of Doom’⁵⁵ , (3) ‘break or trample the iron Law’⁵⁶ and (4) ‘call high destiny down’⁵⁷ for the individual, collectivity and the race. She rebuilds Her creation through manifold Divine faculties and the most frontally present faculties are the fourfold Love force, that of Psychic, Spiritual, Universal and Supramental Love. The first three are derived from the Supramental Love that is an all-inclusive and comprehensive Supreme vibration that spreads over all the planes of consciousness with intensest Ananda; it excludes no mortal joy but fulfils it utterly. She liberates the human Soul from the lure of the four exclusive enjoyments, that of the lure of separative egoistic happiness, the lure of joy and laughter of the Soul, the lure of individual happiness in the heavens beyond and the lure of self-absorbed bliss in the impersonal Infinity. These four exclusive enjoyments of escapist traditional Spirituality are transcended in integral Yoga and Savitri declares firmly that a joy becomes imperfect if it is not shared by the whole of the living and non-living creatures. All the discord of life will be resolved through the possession of the all-inclusive Divine in humanity. Since Knowledge is the fundamental determinant of the Chit- aspect of Supreme Sachchidananda , the Divine Mother as Jnana Shakti comes third in the executive order of Her Divine manifestation. She exposes us to four worlds or selves hinted in the Mandukya Upanishad as Waking Self, Dream Self, Sleep Self and the Self of Turiya. These Selves are the constitution of the external world or the gross body of the Divine, the subtle body, the causal body and the Supreme self, which is the origin of all these selves. In Integral Yoga these selves are extensively experienced as Inconscient self, Surface physical self, Subliminal self, Superconscient self, Universal self and Supreme Self. In order to access these selves, a fourfold concentration and fourfold cognition are developed that are (1) Exclusive concentration and Separative Knowledge by indirect contact, (2) Essential concentration and Separative Knowledge by Direct contact, (3) Multiple concentration and Knowledge by Direct contact and (4) Integral Concentration and the Knowledge by Identity. The development of these concentrations and cognitions liberate us from the sevenfold ignorance hinted in Akhupanishad and Mahopanishad and the nature of the ignorance are extensively experienced as Original ignorance, Cosmic ignorance, Egoistic ignorance, Temporal ignorance, Psychological ignorance, Constitutional ignorance and Practical ignorance and the emergence into sevenfold Knowledge, maharsaya sapta purbe ,⁷⁸ is the total Knowledge. The sevenfold (or eight) cosmic existence hinted in the Rig Veda are identified as matter, vital, soul and mind of lower hemisphere and Supermind, Bliss, Consciousness and Existence of higher hemisphere; the ascension of lower hemisphere into the higher hemisphere and descent of the higher hemisphere in to the lower hemisphere are the double movements, directed towards resolving four fundamental problems of existence, that of Ignorance, Suffering, Falsehood and Death. The double movement of ascent and descent is possible by rending¹⁰¹ the veil between the (higher) Mind and Supermind, and that is the condition of the Divine Life in humanity. Since Artha Shakti , Money power is an important power for perfection of the material and vital world, which is the derivative of Existence-aspect or Sat-aspect of Sachchidananda , so it is treated as the fourth or last executive Power of the Divine Mother that at present is shifted into the hands of Asuric forces. When the first three Powers are active on earth’s atmosphere then Artha Shakti will be automatically restored back into the hands of the Divine Mother or on the base of the victory of these triple powers, an individual can rightly handle money for a Divine purpose. When we are able to master the above four faculties, the Divine Mother is satisfied and we enjoy her visible Presence and the status of the Soul’s eternal childhood. 4) Clasp of the hand of the Divine Friend: “Looking for the golden Hand that never came, The advent for which all creation waits, The beautiful visage of Eternity That shall appear upon the roads of Time.” Savitri-199-200 “Offspring of the gulfs, agents of the shadowy Force, Haters of light, intolerant of peace, Aping to the thought the shining Friend and Guide, Opposing in the heart the eternal Will, They veil the occult uplifting Harmonist.” Savitri-225 “A light was with him (King), an invisible hand Was laid upon the error and the pain Till it became a quivering ecstasy, The shock of sweetness of an arm’s embrace.” Savitri-231 “He (King Aswapati) communed with the incommunicable; Beings of wider consciousness were his friends, Forms of a larger subtler make drew near; The Gods conversed with him behind Life’s veil.” Savitri-301 “A friend and yet too great wholly to know, She (Savitri) walked in their front towards a greater light, Their leader and queen over their hearts and souls, One close to their bosoms, yet divine and far.” Savitri-363 “I know that mighty gods are friends of earth.” Savitri-400 “All underwent a high celestial change: Breaking the black Inconscient’s blind mute wall, Effacing the circles of the Ignorance, Powers and divinities burst flaming forth; Each part of the being trembling with delight Lay overwhelmed with tides of happiness And saw her hand in every circumstance And felt her touch in every limb and cell.” Savitri-529 “In the slow process of the evolving spirit, In the brief stade between a death and birth A first perfection’s stage is reached at last; Out of the wood and stone of our nature’s stuff A temple is shaped where the high gods could live.” Savitri-531 “Now has a strong desire seized all my heart To go with Satyavan holding his hand Into the life that he has loved and touch Herbs he has trod and know the forest flowers And hear at ease the birds and the scurrying life That starts and ceases, rich far rustle of boughs And all the mystic whispering of the woods.” Savitri-562 “Then the doomed husband and the woman who knew Went with linked hands into that solemn world.” Savitri-562 “Then hand in hand they left that solemn place Full now of mute unusual memories, To the green distance of their sylvan home Returning slowly through the forest’s heart.” Savitri-721 “Drawn by white manes upon a high-roofed car In flare of the unsteady torches went With linked hands Satyavan and Savitri, Hearing a marriage march and nuptial hymn, Where waited them the many-voiced human world.” Savitri-724 The Gita declared that the Divine is the friend, sakha , helper, saviour of all creatures, suhrdam sarvabhutanam .⁷⁹ He is the charioteer, pilot of our ways, the defender from enemies, fighter in the battle and friend during our difficulties. He is the comrade, playmate of the game of living and the eternal companion and holds our hand in successive lives. His embraces and His blows are equally well intentioned for our Soul’s perfection. These contradictions lead to a greater intimacy with Him. 5) Laughter and sport with our comrade boy, Play-fellow: “Her playmate in the sempiternal spheres” Savitri-16 “Only by him they are, his breath is their life; An unseen Presence moulds the oblivious clay. A playmate in the mighty Mother’s game, One came upon the dubious whirling globe To hide from her pursuit in force and form.” Savitri-60 “An Infant nursed on Nature’s covert breast, An Infant playing in the magic woods, Fluting to rapture by the spirit’s streams, Awaits the hour when we shall turn to his call.” Savitri-169 “As if reversing a deformation’s spell, Released from the black magic of the Night, Renouncing servitude to the dim Abyss, It shall learn at last who lived within unseen, And seized with marvel in the adoring heart To the enthroned Child-Godhead kneel aware, Trembling with beauty and delight and love.” Savitri-171 “Playmates of youthful Nature and child God,” Savitri-266 “Unsolved the riddle of the unfinished Play; The cosmic Player laughs within his mask, And still the last inviolate secret hides Behind the human glory of a Form, Behind the gold eidolon of a Name.” Savitri-311 “Love dwells in us like an unopened flower Awaiting a rapid moment of the soul, Or he (love) roams in his charmed sleep mid thoughts and things; The child-god is at play, he seeks himself In many hearts and minds and living forms:” Savitri-398 “A visioned spell pursued my boyhood’s hours… An early child-god took my hand that held, Moved, guided by the seeking of his touch,” Savitri-404 “His bliss laughs to us or it calls concealed Like a far-heard unseen entrancing flute From moonlit branches in the throbbing woods, Tempting our angry search and passionate pain.” Savitri-614 He is the child born to our desire that we cherish and rear. His joy and laughter lure our Soul to enter an eternal game and develop our Psychic being. He nourishes our maternal and paternal faculties of love and care. He plays with everything and with the smallest things. He takes nothing seriously and takes delight in everything. The child God leading our soul in joy and laughter is profoundly developed in the life story of Sri Krishna. All is united in that deepest many-sided Divine relation and we enjoyed the ‘intimacy of infant God.’⁵⁸ The child God seeks himself in many longing hearts, mind and body and thus feels in his universalised body the existence of this whole creation. 6) Blissful servitude to God the Master: “Although she drives him on her fancy's roads, At play with him as with her child or slave, To freedom and the Eternal's mastery And immortality's stand above the world, She moves her seeming puppet of an hour.” Savitri-65 “He makes of her his moment passion's serf: To obey she feigns, she follows her creature's lead: For him she was made, lives only for his use. But conquering her, then is he most her slave; He is her dependent, all his means are hers; Nothing without her he can, she rules him still.” Savitri-65 “The master of existence lurks in us And plays at hide-and-seek with his own Force; In Nature's instrument loiters secret God.” Savitri-66 “The Master of the worlds self-made her slave Is the executor of her fantasies: She has canalised the seas of omnipotence; She has limited by her laws the Illimitable.” Savitri-121 “Strength was the slave of calm spiritual law,” Savitri-124 “She made herself the diligent serf of all,” Savitri-470 “Accepting cosmos, binds himself Nature’s serf Till he becomes her freedom—or God’s slave.” Savitri-542 “Thy servitudes (slaves) on earth are greater, King, Than all the glorious liberties of heaven.” Savitri-686, “For ever love, O beautiful slave of God!” Savitri-702 Since integral Yoga accepts the Yoga of Works, it has the need of the Divine as the all-Powerful Master, the Lord, the Doer, and the cosmic Worker, who does all work tirelessly to prepare this fragile human mud-engine for heaven’s use. Thus, Divine demands subordination and service from men and insists to do the work of all types, sarvakarmani, ⁸⁰ in the material world, and the Mother stresses, “Work, even manual work, is indispensable to the inner discovery. If one does not work, if one does not put one’s consciousness into matter, it will never develop.”⁷⁴ One should wish to live through action ‘a hundred years’⁸¹ and enjoy in the body the Divine self-fulfilment. Service to the Divine is offered through seven ascending steps. First, the devotee becomes dasya of the servant, God’s servant, who feigns obedience and yet moves by the impulse of his own free will and desire; this is the lowest stage of relation where mere obedience with fear, separation and distance from the Master predominates; secondly, he becomes the dasya of the lover, God’s lover, whose disobedience is overruled by the power of love; in this state all distance, separation, all awe, fear and mere obedience disappears in the oneness of the Beloved; thirdly, he becomes the dasya of the yantra, God’s living and loving instrument with higher stage of self-surrender, who does not obey, but moves to His will as the string replies to the finger of the musician; fourthly he becomes the dasya of the slave, the slave of God, rejoices in His possession and moves helplessly by His Divine Will; fifthly, he becomes dasya of the child, God’s child, where the God is revealed as the Mother and the slave becomes the king child, no longer a separate being, servant, instrument and slave, but a part and portion of Her eternal Consciousness and force, put out from Her for the play and yet always safe in Her. Sixthly, he becomes Vibhuti , the increasing manifestation of the Divine, the Ishwara, ‘which is indeed present in all, even in the weakest or most clouded living being.’⁸² He becomes one with the Divine Ananda , Will, Action and Knowledge. Here the complete joy is manifested by the fusion of Shakti with Ishwara. And beyond the Consciousness of Vibhuti, there exists the seventh state, that of the consciousness of the Avatara, the Supreme Himself assuming a human name and form enters the Lila of the greatest world action. This increasing slavehood of an integral Yogi reduces the gulf created between swift Spiritual evolution of the developed Soul and the slow evolution of the developing Soul. 7) Rapturous love of our divine Paramour: “Our error crucifies Reality To force its birth and divine body here, Compelling, incarnate in a human form And breathing in limbs that one can touch and clasp, Its Knowledge to rescue an ancient Ignorance, Its saviour light the inconscient universe.” Savitri-170-71 “Her eternal Lover is her action’s cause; For him she leaped forth from the unseen Vasts To move here in a stark unconscious world.” Savitri-181 “Or from the gold eye of her paramour” Savitri-349 “An incense floated in the quivering air, A mystic happiness trembled in the breast As if the invisible Beloved had come Assuming the sudden loveliness of a face And close glad hands could seize his fugitive feet And the world change with the beauty of a smile.” Savitri-290 “After all was given she demanded still; Even by his strong embrace unsatisfied, She longed to cry, “O tender Satyavan, O lover of my soul, give more, give more Of love while yet thou canst, to her thou lov’st. Imprint thyself for every nerve to keep That thrills to thee the message of my heart.” Savitri-471 “The Lover winds around his play mate’s limb, Choosing his (Spirit’s) tyranny, crushed in his embrace? To seize him better with her (Matter’s) boundless heart She (Matter) accepts the limiting circle of his (Spirit’s) arms, Bows full of bliss beneath his mastering hands And laughs in his rich constraints, most bound, most free.” Savitri-653 In the traditional Bhakti Yoga, the relation between the Lover and the Beloved is considered closest of all relationships and it proceeds through different stages that are Sangsaya, fear of loss of love leading one to state of doubt, Viraha , sorrow of separation Abhimana, anger and jealousy of separation, Bichheda , the state of complete separation, Vyakulata , passion to reunite again and the end is Milana , complete union. The means through which the love is activated are: - Sammohona , attraction, Uchhatana, excitation, Sosana , possession, Vikhyovana, disappointment and Dahana , burning sensation. Fear, doubt, anger, jealousy, grief, dissatisfaction and passion are the vital impurities. Integral Yoga rejects the vital being’s union with the Divine through the above-mentioned means as there is a danger of inrush of the lower nature and unpurified emotions; rather it experiences the same Divine union by directing purified emotions through the gate of the Psychic being which is a flowering of joy, union, confidence, self-giving and Ananda or one gets impersonal Spiritual Love by rejecting the personal egoistic limitations. The fundamental difference between the exclusive love of the traditional Bhakti Yoga and the comprehensive love of the integral Yoga is that in the former, the Divine union begins from vital sheath by turning vital emotions towards the Divine to arrive at Psychic (as that of Sri Chaitanya ) and Spiritual union (as that of Sri Krishna ); whereas the latter aims at constant union and control of Divine at every moment in all the ten sheaths (which has been discussed later) and Divine union in the mental, vital and physical sheaths are perfected by the pressure of Psychic, Spiritual, Universal and Supramental Love. Love, Psychicised and Spritualised necessarily offers a twofold fulfilment of Personal and Impersonal Joy; the lover and Beloved enjoy their infinite variety of Divine union in difference and they throw themselves finally into an absolute and intense ecstasy of divine Oneness. The sense of this Oneness paves the passage of discovery of the Supramental Self. The prolongation of this ascending union and oneness establishes the Supramental concentration. When the Supramental concentration is established or the Love Supramentalised, the personal relation with the Divine is utterly satisfied and the Divine Beloved lives permanently with His visible (subtle) material vibration. That is the experience of constant purified subtle physical Divine union and highest milana with the Divine Beloved. The descent of Divine Love to the Inconscient Sheath: “The persistent thrill of a transfiguring touch Persuaded the inert black quietude And beauty and wonder disturbed the fields of God.” Savitri-3 “A Splendour presses or a Power breaks through, Earth’s great dull barrier is removed awhile, The inconscient seal is lifted from our eyes And we grow vessels of creative might.” Savitri-108 “The poised inconscience shaken with a touch, The intuitive Silence trembling with a name, They cried to Life to invade the senseless mould And in brute forms awake divinity.” Savitri-129 “For since upon this blind and whirling globe Earth-plasm first quivered with the illumining mind And life invaded the material sheath Afflicting Inconscience with the need to feel,” Savitri-353 “Out of division’s dense inconscient cleft, And make them one with God and world and her.” Savitri-363 “A mystery wakes in our inconscient stuff, A bliss is born that can remake our life. ” Savitri-397-398 “He sang the Inconscient and its secret self, Its power omnipotent knowing not what it does All-shaping without will or thought or sense, Its blind unerring occult mystery, And darkness yearning towards the eternal Light, And Love that broods within the dim abyss And waits the answer of the human heart, And death that climbs to immortality.” Savitri-416 “My soul can meet them (Inconscient’s Law and Fate) with its living fire.” Savitri-589 “My God is will and triumphs in his paths, My God is love and sweetly suffers all. To him I have offered hope for sacrifice And gave my longings as a sacrament.” Savitri-591 “Love’s golden wings have power to fan thy void: The eyes of love gaze starlike through death’s night, The feet of love tread naked hardest worlds. He (Divine Love) labours in the depths, exults on the heights; He shall remake thy universe, O Death.” Savitri-592 “I know my coming was a wave from God. For all his suns were conscient in my birth, And one who loves in us came veiled by death.” Savitri-594 “And it is this, this descent to the very bottom, in search of... but it is not an unknown, it is not an unknown—a bursting (it really is like a bursting), that marvellous bursting of the Vibration of Love; that is...it is the memory. And the effort is to turn it into an active reality.”⁷⁷ The Mother “And there I suddenly found myself in front of something like a vault or a grotto (of course, it was only something ‘like’ that), and when it opened, I saw a Being of iridescent light reclining with his head on his hand, fast asleep. All the light around him was iridescent. When I told Theon what I was seeing, he said it was ‘the immanent God in the depths of the Inconscient,’ who through his radiations was slowly waking the Inconscient to Consciousness… I have experienced the descent into the Inconscient many times; this experience of descending to the very bottom of the Inconscient and finding there the Divine Consciousness, the Divine Presence, under one form or another. it has happened quite frequently.”¹⁵² The Mother In the Upanishadic era, the human body is defined to be composed of five koshas or sheaths. In each of these koshas, the Brahman or Purusha or Self is either concealed or revealed. They are Annamaya kosha, Pranamaya kosha, Manomaya kosha, Vijnanamaya kosha and Anandamaya kosha. Five more nether and intermediate sheaths are incorporated here in integral Yoga, as the Mother and Sri Aurobindo had experienced ten (actually twelve) occult Centres; for They better distinguish the stages of our self-development. The Inconscient sheath is the base, which is a rather darker and impure part of our existence and the dwelling place of four fundamental problems of existence represented by Ignorance, Suffering, Falsehood and Death. The Subconscient sheath, physical sheath, vital sheath and mental sheath have evolved from the Inconscient sheath. In the mental sheath, the physical mind, vital mind, sensory mind, emotional mind and intellectual mind are already evolved and they are under the direct control of the Inconscient sheath. There are higher faculties of the mind sheath that we name them also as Spiritual sheath; they are Higher mind, Illumined mind, Intuitive mind and Over mind, which are yet to evolve in our self-growth. Apart from them, the Psychic sheath, the Universal sheath, the Supramental sheath and Bliss sheath, are yet to evolve and our immediate preoccupation is to participate in the evolution of these higher sheaths and apply their respective concentration towards the perfection of other inferior sheaths. King Aswapati’s exploration of the Inconscient sheath opened the passage of ‘grand solution’ in the problem of existence. On digging the core of darkness, he discovered wells of Light. A cave of darkness guards the Eternal Light. Eternal wraps His head in the Inconscient’s dark covered cloud. He discovered in the heart of Inconscient, the Supreme Consciousness. The activation of this Supreme state of Inconscient Self will flood all the other intermediate sheaths with the Divine faculties of Light, Love, Will and Ananda etc. This discovery of Inconscient Self paves the passage of Supramental invasion to all the intermediate sheaths from two ends of above the head and below the feet or in the language of Savitri ‘Our life is entrenched between two rivers of Light.’⁷ The Mother never recounted the invasion of Supramental Love from Inconscient domain; rather there is The Mother’s record of Supramental Power and Supramental Light invading from Inconscient sheath on 7th November, 1958 and night of 24-25 July, 1959 respectively. The Divine Love from the Vijnanamaya Kosha had invaded the vast inconscient sheath through The Mother’s body on the night of 12-13th April, 1962. This experience confirms that there is yet another invasion of Divine Love that waits, through the innermost gate or very bottom gate of Inconscient sheath that is identified as one of Their unfinished tasks (For example of Savitri's line: “A mystery wakes in our inconscient stuff, A bliss is born that can remake our life. ” Savitri-397-398, "He (Divine Love in Inconscient) shall remake thy universe, O Death.” Savitri-592). The utter fullness of such an experience will come with the simultaneous invasion of Divine Love from two extreme ends of top and bottom sheath which is again identified as Their another unfinished mighty task. The descent of Divine Love to the Subconscient Sheath: “Although he (King) once had felt the Eternal’s clasp, Too near to suffering worlds his nature lived, And where he stood were entrances of Night.” Savitri-128 “It (Divine Love) summons the spirit’s sleeping memories Up from subconscient depths beneath Time’s foam; Oblivious of their flame of happy truth, Arriving with heavy eyes that hardly see, They come disguised as feelings and desires, Like weeds upon the surface float awhile And rise and sink on a somnambulist tide. Impure, degraded though her (Subconscient) motions are, Always a heaven-truth broods in life’s deeps; In her obscurest members burns that fire.” Savitri-138-139 “Then kindling the gold tongue of sacrifice, Calling the powers of a bright hemisphere, We shall shed the discredit of our mortal state, Make the abysm a road for Heaven’s descent, Acquaint our depths with the supernal Ray And cleave the darkness with the mystic Fire.” Savitri-171-72 “Out of the Void this grand creation rose, For this the Spirit came into the Abyss” Savitri-632 “A hidden Bliss is at the root of things.” Savitri-630 “A heavier tread is mine, a mightier touch. There where the gods and demons battle in night Or wrestle on the borders of the Sun, Taught by the sweetness and the pain of life To bear the uneven strenuous beat that throbs Against the edge of some divinest hope, To dare the impossible with these pangs of search, In me the spirit of immortal love Stretches its arms out to embrace mankind. Too far thy heavens for me from suffering men. Imperfect is the joy not shared by all.” Savitri-686 “Often a lustrous inner dawn shall come Lighting the chambers of the slumbering mind; A sudden bliss shall run through every limb And Nature with a mightier Presence fill.” Savitri-710 In integral Yoga, the dynamisation of the Brahman or Purusha in the Psychic sheath and higher Mental sheath or Spiritual sheath is our first preoccupation. Second preoccupation is the activation of Brahman in the distant Universal, Supramental and Bliss sheaths; third preoccupation is to activate the Brahman in the Subconscient and Inconscient sheath and the concurrent preoccupation to activate the Brahman in the lower Mental, Vital and Physical sheaths. The above order may vary based on the swabhava and swadharma of a Sadhaka or simultaneous activation of more than one sheath may supersede the above order. The influence of Psychic love and Spiritual love is effective partly to transform the mind, life and body, but for exploring the vast domain of Subconscient and Inconscient Sheaths, the greater instrumentation of Supramental Love is essential. Since Divine Love is related with the most intense purification, its Presence is most required in the dark, obscured, restless nether members and unhealthy zone of Subconscient and Inconscient Sheaths. The Mother’s present world action is concerned with clearing the Subconscient sheath, which is the uppermost layer of the Inconscient Sheath and that rises up to the surface in order to be transformed. The old pull of Subconscient memory renews and its dull gravitation drags us down to half half-ordered chaos of life and may even draw towards Spiritual fall. Her large subjective action includes penetration and call down of Divine Light to darker parts and is curtained by darkness does Her slow transformative work and establishes control in the individual, local, state, national and international subconscience, layer after layer, so that more and more those sheaths will grow conscious and be possessed by Her Light. The descent of Divine Love to Annamaya Kosha or Physical Sheath: - “Here with the suddenness divine advents have, Repeating the marvel of the first descent, Changing to rapture the dull earthly round, Love came to her hiding the shadow, Death. Well might he (Love) find in her his perfect shrine.” Savitri-14 “The smile of love that sanctions the long game,” Savitri-41 “Even his body’s subtle self within Could raise the earthly parts towards higher things And feel on it the breath of heavenlier air." Savitri-43 “The sweetness of love that knows not death,” Savitri-51 “The beautiful body of a soul at ease, Like one who laughs in sweet and sunlit groves, Childlike she (life) swung in her gold cradle of joy.” Savitri-114 “All the soul’s postures donned divinity. There met the ardent mutual intimacies Of mastery’s joy and the joy of servitude Imposed by Love on Love’s heart that obeys And Love’s body held beneath a rapturous yoke.” Savitri-125 “This limited being lifted to zenith bliss, Happy to enjoy one touch of things supreme, Packed into its sealed small infinity, Its endless time-made world outfacing Time, A little output of God’s vast delight.” Savitri-238 “On an earth which looked towards a thousand suns, That the created might grow Nature’s lord And Matter’s depths be illumined with a soul They tied to date and norm and finite scope The million-mysteried movement of the One.” Savitri-268 “For He who Is grows manifest in the years And the slow Godhead (Annamaya Purusha) shut within the cell Climbs from the plasm to immortality.” Savitri-272 “It longed for the Light that knows not death and birth.” Savitri-277 “The radiant limbs that know not birth and death,” Savitri-278 “As those who have lived long made one in love” Savitri-292 “Incarnating inexpressibly in her limbs The boundless joy the blind world-forces seek, Her body of beauty mooned the seas of bliss.” Savitri-314 “A deathless meaning filled her mortal limbs;” Savitri-373 “Thought, vision, feeling, sense, the body’s self Are seized unutterably and he endures An ecstasy and an immortal change; He feels a Wideness and becomes a Power, All knowledge rushes on him like a sea:” Savitri-375 “As if Love’s deathless moment had been found,” Savitri-579 “Then Love shall at last unwounded tread earth’s soil; Man’s mind shall admit the sovereignty of Truth And body bear the immense descent of God.” Savitri-516 “Always he was with her, a living soul That met her eyes with close enamoured eyes, A living body near to her body’s joy… Body to body near, soul near to soul, Moving as if by a common breath and will They were tied in the single circling of their days Together by love’s unseen atmosphere, Inseparable like the earth and sky.” Savitri-533 “Even now the deathless Lover’s touch we feel:” Savitri-649 “An imperishable Force touching brute things Transform earth’s death into immortal life.” Savitri-664 “Her body quivered with eternity’s touch, Her soul stood close to the founts of the infinite.” Savitri-671 “A physical world is made to express Beauty; if it became harmonious instead of being the ignoble thing it is, if it became harmonious, it would have exceptional vibratory quality!... It is rather curious: the vital world is magnificent, the mental world has its splendours, the overmental world with all its god (who are existing beings, I know them well) is truly very beautiful; but I tell you, since I had that Contact, I have found all that hollow—hollow and ...lacking the essential. And that essential thing, in its principle, is here on earth.”⁷¹ The Mother Our ancient scriptures have represented fivefold Ananda manifested in the physical nature. They are Maithunananda , sex enjoyment, Visayananda, sense enjoyment, Tivrananda , intense enjoyment, Raudrananda, wrathful enjoyment and Vaidyutananda , lightning enjoyment. These enjoyments are established in the form of habits in the physical mind, sensational mind, aesthetic mind, emotional mind and intellectual mind respectively and are separated from the Soul stuff and hence are short-lived enjoyments. In order to transform this transient physical substance into ideal love and pure vessel of self-existent motiveless flawless Ananda , it has to ascend the four stairs of purification through Psychic love, Spiritual love, Universal love and Supramental Love and purify those enjoyments into the image of Soul stuff, Spiritual stuff, Universal stuff and Supramental stuff. The purification of physical sheath offers the four perfections of mahattva, greatness of a sustaining force, bala, an abounding strength, energy and puissance of outgoing and managing force, laghuta, a lightness, swiftness and adaptability of nervous and physical being and dharana-samarthya, a holding and responsive power of physical substance towards the Divine Love. When the physical substance is completely transformed, which is the most difficult exercise among transforming action of all the sheaths, then the physical substance will be able to hold the three Divine faculties of Supreme Love, Supreme Delight and Supreme Beauty. Through descent of pure Divine Love, life span can be increased indefinitely through activation of ‘immense spiritual fate’¹¹³ and one remains eternally young. The descent of Divine Love to Pranamaya Kosha or Vital Sheath: - “Heaven’s joys might have been earth’s if earth were pure. There could have reached our divinised sense and heart Some natural felicity’s bright extreme, Some thrill of Supernature’s absolutes:” Savitri-123 “Only to be was a supreme delight, Life was a happy laughter of the soul And Joy was king with Love for minister. The spirit’s luminousness was bodied there. Life’s contraries were lovers or natural friends And her extremes keen edges of harmony:” Savitri-124 “A mystic Presence none can probe nor rule, Creator of this game of ray and shade In this sweet and bitter paradoxical life, Asks from the body the soul’s intimacies And by the swift vibration of a nerve Links its mechanic throbs to light and love.” Savitri-138 "Only was lit some heat of the flame of Life, Some joy to be, some rapturous leaps of sense. All was an impetus of half-conscious Force, A spirit sprawling drowned in dense life-foam, A vague self grasping at the shape of things." Savitri-146 “Made (subtle) sense a road to reach the intangible: It thrilled with the supernal influences That build the substance of life’s deeper soul.” Savitri-236 “Aware of forms to which our eyes are closed, Conscious of nearnesses we cannot feel, The Power within her shaped her moulding sense In deeper figures than our surface types.” Savitri-356 “Or longing with their self of life and flesh They clung to her for heart’s nourishment and support: The rest they could not see in visible light; Vaguely they bore her inner mightiness.” Savitri-363 “In a narrow passage, the subconscient’s gate, She breathed with difficulty and pain and strove To find the inner self concealed in sense.” Savitri-489 “The All-Wonderful makes a marvel of each event, The All-Beautiful is a miracle in each shape; The All-Blissful smites with rapture the heart’s throbs, A pure celestial joy is the use of sense.” Savitri-663 “But you see, you see all the way I have come...And I was born with a consciously prepared body—Sri Aurobindo was aware of that, he said it immediately the first time he saw me: I was born free. That is, from the spiritual standpoint: without any desire. Without any desire and attachment. And mon petit, if there is the slightest desire and the slightest attachment, it is IMPOSSIBLE to do this work. A vital like a warrior, with an absolute self-control (the vital of this present incarnation was sexless—a warrior), an absolutely calm and imperturbable warrior—no desires, no attachments...Since my earliest childhood, I have done things which, to human consciousness, are “monstrous;” my mother went so far as to tell me that I was a real “monster,” because I had neither attachments nor desires. If I was asked, “Would you like to do this?” I answered, “I don’t care.” If people were nasty to me, or if people died or went away, it left me absolutely calm—and so: “You are a monster, you have no feelings.” And with that preparation... It is eighty-six years since I came here, mon petit! For thirty years I worked with Sri Aurobindo consciously, without letup, night and day... We shouldn’t be in a hurry.”⁶⁹ The Mother “But I can tell you one thing: even before Her (Ananda aspect of the Divine Mother) coming, when, with Sri Aurobindo, I had begun going down (for the Yoga) from the mental plane to the vital plane, when we brought our yoga down from the mental plane into the vital plane, in less than a month (I was forty years old at the time – I didn’t seem very old, I looked less than forty, but I was forty anyway), after no more than a month of this yoga, I looked exactly like an 18 year old! And someone who knew me and had stayed with me in Japan’ came here, and when he saw me, he could scarcely believe his eyes! He said, ‘But my god, is it you?’ I said, ‘Of course!’…Only when we went down from the vital plane into the physical plane, all this went away – because on the physical plane, the work is much harder and we had so much to do, so many things to change.”¹¹² The Mother “I should perhaps add one or two things to avoid misapprehensions. First, the love for the Divine of which I speak is not a psychic love only; it is the love of all the being, the vital and vital-physical included, — all are capable of the same self-giving. It is a mistake to believe that if the vital loves, it must be a love that demands and imposes the satisfaction of its desire; it is a mistake to think that it must be either that or else the vital, in order to escape from its “attachment”, must draw away altogether from the object of its love. The vital can be as absolute in its unquestioning self-giving as any other part of the nature; nothing can be more generous than its movement when it forgets self for the Beloved. The vital and physical should both give themselves in the true way — the way of true love, not of ego desire.”¹¹⁸ Sri Aurobindo Behind the surface life of desire and sense there is in us an inner and subtle vital being, which is not dissolved by death; if this vital Godhead is brought out into prominence, then it lifts life with the Supreme's touch and will be a true instrument of Divine Nature. The innermost domain of subtle vital Sheath that is close to the true Psychic being is called the true vital Being which has direct access to the Divine in the Spiritual domain. True vital is the means through which the sacrificial flame will rise in order to bring down Divine forces to the subtle vital and gross vital substance. True vital is the purest part of the vital where the Divine is stationed and around it there is extension of subtle vital and around subtle vital there is extension of gross vital. Both gross vital and subtle vital are subject to impurity and the purity of subtle vital grows as it is exposed to the influence of true vital Being. The fourfold perfection of the Vital Sheath are purnata , fullness of life, prasnnata , clear purity and gladness, samata , vital and emotional equality and bhoga-samarthya , capacity for possession and enjoyment or capacity to hold the Divine Love in the vital sheath. Integral Yoga proposes six-fold disciplines through which life will be transformed into the image of the Divine. First, life as it is a movement of desire; for Divine living the desire must be abolished and in its place there must emerge the calm, strength, happiness of true vital being; secondly, life is driven partly by the influence of physical mind, vital mind, emotional mind, sensory mind, intellectual mind, and these faculties are still under the domination of ignorant forces; for Divine living these lower mind faculties must cease to be anything but an instrument of the inmost Psychic being; thirdly, there is a veil that separates the lower mind faculties from higher mind faculties, which are higher Mind, illumined Mind, intuitive Mind and Over Mind; for Divine living the lid that separates these two domains must be broken and vital sheath must come under the direct influence of higher Mind; the six lotuses or energy centres open from top in descending order and vital sheath opens by the pressure of higher mental sheath or Spiritual sheath; fourthly, life for its satisfaction turns towards separative ego; ego must disappear and must be replaced by true Spiritual person and the formation of universal sheath begins; fifthly, the law of love is a Divine Presence and Influence to realise and fulfil oneself in others and by others, to possess and be possessed by others because without being possessed one does not possess oneself utterly; sixthly, the life must open itself towards Supramental pranic force and will for its complete transformation and perfect enjoyment and with the exposure towards Divine Love one ‘does in a brief period the work of many lives or ages.’⁸ Lastly, we may take the help of external physical means of Hatha Yogic asana and pranayama and Raja Yogic japa, for the full and free working of the universal Pranic Shakti . The descent of Divine Love to Manomaya Kosha or Mental Sheath: “His brain was wrapped in overwhelming light, An all-embracing knowledge seized his heart: Thoughts rose in him no earthly mind can hold, Mights played that never coursed through mortal nerves: He scanned the secrets of the Overmind, He bore the rapture of the Oversoul.” Savitri-302 “There was no mind there with its need to know, There was no heart there with its need to love. All person perished in its namelessness.” Savitri-308 “I shall save earth, if earth consents to be saved. Then Love shall at last unwounded tread earth’s soil; Man’s mind shall admit the sovereignty of Truth And body bear the immense descent of God.” Savitri-516 “The Power that from her being’s summit reigned, The Presence chambered in lotus secrecy, Came down and held the centre in her brow Where the mind’s Lord in his control-room sits; There throned on concentration’s native seat He opens that third mysterious eye in man, The Unseen’s eye that looks at the unseen, When Light with a golden ecstasy fills his brain And the Eternal’s wisdom drives his choice And eternal Will seizes the mortal’s will.” Savitri-665 “Often a lustrous inner dawn shall come Lighting the chambers of the slumbering mind; A sudden bliss shall run through every limb And Nature with a mightier Presence fill.” Savitri-710 “When I returned from Japan and we began to work together, Sri Aurobindo had already brought the Supramental light into the mental world and was trying to transform the Mind. ‘It’s strange,’ He said to me, ‘it is an endless work! Nothing seems to get done—everything is done and then constantly has to be done all over again.’ Then I gave Him my personal impression, which went back to the old days with Theon: ‘It will be like that until we touch bottom.’ So instead of continuing to work in the Mind, both of us (I was the one who went through the experience…how to put it? …practically, objectively; He experienced it only in His consciousness, not in the body—but my body has always participated), both of us descended immediately (it was done in a day or two) from the Mind into the Vital, and so on quite rapidly, leaving the Mind as it was, fully in the light but not permanently transformed.”⁹ The Mother Behind the silence and stillness of surface mind, there is a vast domain of inner or subtle mind and the innermost domain of subtle mind which is close to the true Psychic being, is truth Mind or true Mental Being, the Divine stationed in the subtle mind. This truth Mind wakes to new-born truths which are inexpressible to the surface mind and is having direct access to the Divine Source in the higher mental or Spiritual sheath and Supramental Sheath. Truth mind ascends to Psychic being in the heart and Spiritual Being above the head and the corresponding Divine Force descend on our mental, vital and physical sheaths for their Divine illumination and transformation. We have divided Manomaya Kosha into two parts, one of lower mentality, which requires transformation and the other of higher mentality, the Spiritual faculties above the head, which are responsible for our Spiritual transformation. Integral Yoga begins with the opening of passage to higher mental faculties of Higher mind, Illumined mind, Intuitive mind and Over mind, which are sealed to the common man. For our integral fulfilment and perfection, we have to convert our lower mind faculties of ethical and intellectual mind into Truth, Right of Divine nature and illumination of Divine knowledge, our emotional and aesthetic mind into the Divine love, unity and creative enjoyment of Divine beauty, our dynamic and volitional mind into working of Divine power, our sensational and physical mind into possession of higher states of Samadhi dynamised in the waking state.¹⁰ All the above-mentioned lower mind faculties are to be thrown into the Psychic fire within; under its pressure all the emotions are compelled to cast off their grosser elements and undivine perversions are burned away. Then a flame of larger Spiritual love emerges out of the mental sheath for further purification and perfectibility of life. Thus, mental sheath prepares itself to the exposure of Universal and Supramental love. A fully developed mental sheath or the subtle mind can support and hold a well built gross body and is a meeting ground of all other sheaths for transformation action. The descent of Divine Love to Chaitya Kosha or Psychic Sheath: “The soul must soar sovereign above the form And climb to summits beyond mind’s half-sleep; Our hearts we must inform with heavenly strength, Surprise the animal with the occult god.” Savitri-171 “In passionate responses half-unveiled He reached the rim of ecstasies unknown; A touch supreme surprised his hurrying heart, The clasp was remembered of the Wonderful, And hints leaped down of white beatitudes.” Savitri-237 “Adored and pure and still on his heart’s throne… Immaculate in white virginity… Or as a lover clasps his one beloved, Godhead of his life’s worship and desire, Icon of his heart’s sole idolatry, She now is his and must live for him alone: She has invaded him with her sudden bliss, An exhaustless marvel in his happy grasp, An allurement, a caught ravishing miracle. Her now he claims after long rapt pursuit, The one joy of his body and his soul:” Savitri-274 “A single ecstasy without a break, Love was a close and thrilled identity In the throbbing heart of all that luminous life.” Savitri-325 “I have found the deep unchanging soul of love.” Savitri-435 “O lover of my soul, give more, give more Of love while yet thou canst, to her thou lov’st” Savitri-471 “In the kingdom of the lotus of the heart Love chanting its pure hymeneal hymn Made life and body mirrors of sacred joy And all the emotions gave themselves to God.” Savitri-529 “A divine Puissance then takes Nature’s place And pushes the movements of our body and mind; Possessor of our passionate hopes and dreams, The beloved despot of our thoughts and acts, She streams into us with her unbound force, Into mortal limbs the Immortal’s rapture and power. An inner law of beauty shapes our lives;” Savitri-530 “Over the body she loved her soul leaned out” Savitri-571 “Only the spirit knew the spirit still, And the heart divined the old loved heart, though changed.” Savitri-576 “In other spaces, and the soul she loved” Savitri-578 “The soul of the beloved now seen no more.” Savitri-585 “An adoration reigned in the yearning heart, A spirit of purity, an elusive presence Of faery beauty and ungrasped delight Whose momentary and escaping thrill, However unsubstantial to our flesh, And brief even in imperishableness, Much sweeter seemed than any rapture known Earth or all-conquering heaven can ever give.” Savitri-603 “And let his soul be one with him I love;” Savitri-614 “But the soul grows concealed within its house; It (Psychic being) gives to the body its strength and magnificence; It (Psychic being) follows aims in an ignorant aimless world, It lends significance to earth’s meaningless life.” Savitri-658-659 “In the heart’s cave speaks secretly with God . But these are touches and high moments lived; Fragments of Truth supreme have lit his soul, Reflections of the sun in waters still.” Savitri-659 “If our souls could see and love and clasp God’s Truth,” Savitri-663 “Eternity multiplied its vast self-look Translating its endless mightiness and joy Into delight souls playing with Time could share In grandeurs ever new-born from the unknown depths, In powers that leaped immortal from unknown heights, In passionate heart-beats of an undying love, In scenes of a sweetness that can never fade.” Savitri-671 “I open the wide eye of solitude To uncover the voiceless rapture of my bliss, Where in a pure and exquisite hush it lies Motionless in its slumber of ecstasy, Resting from the sweet madness of the dance Out of whose beat the throb of hearts was born.” Savitri-697 “Awakened to the meaning of my heart That to feel love and oneness is to live And this the magic of our golden change, Is all the truth I know or seek, O sage.” (Supramentalised Psychic transformation.) Savitri-724 Our true Psychic being is behind the surface desire soul and emotional mind which is a ‘hurtling field of joy and grief, love and hatred, wrath, fear, struggle, aspiration, disgust, likes, dislikes, indifferences, content, discontent, hopes, disappointments, gratitude, revenge and all the stupendous play of passion.’¹¹ The Psychic Love’s momentary beauty and ungrasped delight, however unsubstantial and escaping to our thrilling flesh, it is much sweeter than any rapture known. In Psychic love, the joy comes from within, is pure, without demand and sincere in self-giving. It has its own more personal love, bhakti, surrender, vision and sense of The Mother everywhere and the heart within. In Spiritual love, Ananda comes from above the head; it is more impersonal and universal and less exclusive in nature. Supramental love is all-inclusive, does not depend on outer contact. It has access to both personal and impersonal elements of our being. Psychic love springs from the inmost Psychic being, which has the capacity to discern and reject mind and life’s falsehood, seizes hold on the truth of the Divine Love and Ananda. Intensification of Psychic love depends on its opening towards the flame of Spiritual and Supramental Love. The true Psychic being holds the true physical, true vital and true mental being which are the innermost stuff of the subtle physical, subtle vital and subtle mental sheath and this innermost Psychic Being has direct access to the Divine in the Spiritual and Supramental domain. It is the first Divine instrument to transform nature, leading towards Psychicisation of nature where mind, life and body will be completely under the control of the Psychic being. Psychicisation is a powerful aid towards Spiritualisation and Supramentalisation of the Psychic being. The descent of Divine Love to the Spiritual Sheath: “Leaped out from a chance tension of the soul, Some hue of the Absolute could fall on life, Some glory of knowledge and intuitive sight, Some passion of the rapturous heart of Love. A hierophant of the bodiless Secrecy Interned in an unseen spiritual sheath, The Will that pushes sense beyond its scope To feel the light and joy intangible, Half found its way into the Ineffable’s peace, Half captured a sealed sweetness of desire That yearned from a bosom of mysterious Bliss, Half manifested veiled Reality.” Savitri-176 “As if a miracle of heart’s change by joy He watched in the alchemist radiance of her suns The crimson outburst of one secular flower On the tree-of-sacrifice of spiritual love.” Savitri-190 “The Bliss that is creation’s splendid grain Or the white passion of God-ecstasy That laughs in the blaze of the boundless heart of Love.” Savitri-287 “The Spirit’s white neutrality became A playground of miracles, a rendezvous For the secret powers of a mystic Timelessness: It (Spirit) made of Space a marvel house of God, It poured through Time its works of ageless might, Unveiled seen as a luring rapturous face The wonder and beauty of its Love and Force.” Savitri-326-327 “A consciousness that saw without a seer, The Truth where knowledge is not nor knower nor known, The Love enamoured of its own delight In which the Lover is not nor the Beloved Bringing their personal passion into the Vast, The Force omnipotent in quietude, The Bliss that none can ever hope to taste.” Savitri-548 “Immortal yearnings without name leap down, Large quiverings of godhead seeking run And weave upon a puissant field of calm A high and lonely ecstasy of will.” Savitri-572 “Around him nameless, infinite she surged, Her spirit fulfilled in his spirit, rich with all Time, As if Love’s deathless moment had been found, A pearl within eternity’s white shell.” Savitri-579 “The Love our hearts call down to heal all strife,” Savitri-661 “Oh, it’s an impression equivalent to the one I had when Sri Aurobindo gave my mind silence (during the first meeting with Him). It became perfectly blank and empty (gesture to the forehead), blank and empty, and there was nothing anymore: I couldn’t think anymore, not one idea, not one system anymore, nothing –in a word, total imbecility! It never came back. You see, it went up above, and here there was nothing.”⁷⁰ The Mother Nirvana is an impersonal, signless, featureless, blank pure Spiritual Consciousness that replaces mind. In Spiritual life, the more one enters the higher planes of consciousness the more one will meet the threat from the Inconscient plane. That is a part of the Divine play in order to bridge the gulf between Heaven and Hell. It is like a mighty storm from the Inconscient world, which is chased by the mighty Sun from the Supramental world. In integral Yoga, the individual Spiritual Self is won to merge not with the Supreme Self alone but also dynamised as the descent of universal Divine Shakti for the transformation of Nature. Transformation of isolated individual Nature is not practicable but to adventure in all the planes of the Consciousness till all the worlds or planes of consciousness are possessed by Divine Shakti . Thus, Savitri’s Spiritual force must be used to conquer the greater kingdom of untransformed Nature. She will ascend this Spiritual being to the absolute state of the Divine so that Nature and Soul will experience the descent of the absolute Divine state. At the same time, she will accept to be small and a mere human on earth so that high and low can meet in a single body. She will uncover the Unknowable and grow conscious of the tops of the Superconscient plane by banishing all thought from her and by becoming God’s void. So, she realises her Spiritual Self, God, by casting off her mind, by stepping back from name and form and annuls herself completely. The Spiritual approach of life of becoming a true Divine instrument is that his understanding proceeds without the aid of thought, he speaks whatever is needed to be said, does whatever need to be done and knows things without the aid of knowledge; his impersonal Love needs no aid of the Lover and Beloved. It has greater instrumentality of Knowledge, Power and Will and unlimited intensity of Love, Joy and Beauty. The descent of Divine Love to Visva Atma and Universal Sheath: “The universal Mother’s love was hers.” Savitri-8 “A deep of compassion, a hushed sanctuary, Her inward help unbarred a gate in heaven; Love in her was wider than the universe, The whole world could take refuge in her single heart.” Savitri-15 “His bliss in her to him is his whole world:” Savitri-62 “Pure mystic voices in beatitude’s hush Appealed to Love’s immaculate sweetnesses, Calling his (Love’s) honeyed touch to thrill the worlds, His (Love’s) blissful hands to seize on Nature’s limbs, His (Love’s) sweet intolerant might of union To take all beings into his (Love’s) saviour arms, Drawing to his (Love’s) pity the rebel and the waif To force on them the happiness they refuse.” Savitri-123 “There reigned a breath of high immune content, A fortunate gait of days in tranquil air, A flood of universal love and peace. A sovereignty of tireless sweetness lived Like a song of pleasure on the lips of Time.” Savitri-127 “And when that greater Self comes sea-like down To fill this image of our transience, All shall be captured by delight, transformed:” Savitri-171 “Waking and sleep lay locked in mutual arms; Helpless and indistinct came pleasure and pain Trembling with the first faint thrills of a World-Soul.” Savitri-157 “And lay on the breast of universal love.” Savitri-233 “Feels now the closeness of a waiting love,” Savitri-289 “One who could love without return for love, Meeting and turning to the best the worst, It healed the bitter cruelties of earth, Transforming all experience to delight; Intervening in the sorrowful paths of birth It rocked the cradle of the cosmic Child And stilled all weeping with its hand of joy; It led things evil towards their secret good, It turned racked falsehood into happy truth; Its power was to reveal divinity.” Savitri-291 “A fire of passion burned in spirit-depths, A constant touch of sweetness linked all hearts, The throb of one adoration’s single bliss In a rapt ether of undying love.” Savitri-291 “A love that bore the cross of pain with joy Eudaemonised the sorrow of the world, Made happy the weight of long unending Time, The secret caught of God’s felicity.” Savitri-312-133 “His being, spread to embrace the universe,… His universal sympathy upbore, Immense like ocean, the creation’s load As earth upbears all beings’ sacrifice, Thrilled with the hidden Transcendent’s joy and peace.” Savitri-318-319 “To him the universe was her bosom of love,” Savitri-327 “Her greatness and her sweetness and her bliss, Her might to possess and her vast power to love:” Savitri-362 “And the loneliness that separates soul from soul, She wished to make all one immense embrace That she might house in it all living things” Savitri-362 “My spirit has glimpsed the glory for which it came, The beating of one vast heart in the flame of things, My eternity clasped by his eternity And, tireless of the sweet abysms of Time, Deep possibility always to love.” Savitri-435 “When I have loved for ever, I shall know. Love in me knows the truth all changings mask. I know that knowledge is a vast embrace: I know that every being is myself, In every heart is hidden the myriad One.” Savitri-594 “A Lover leaning from his cloister’s door Gathers the whole world into his single breast.” Savitri-632-3 “My heart is wiser than the Reason’s thoughts, My heart is stronger than thy bonds, O Death. It sees and feels the one Heart beat in all, It feels the high Transcendent’s sunlike hands, It sees the cosmic Spirit at its work; In the dim Night it lies alone with God. My heart’s strength can carry the grief of the universe And never falter from its luminous track, Its white tremendous orbit through God’s peace. It (Savitri’s heart) can drink up the sea of All-Delight And never lose the white spiritual touch, The calm that broods in the deep Infinite.” Savitri-635 “More hearts till love in us has filled thy world!” Savitri-687 “And the mandate of thy secret world-wide love.” Savitri-687 “An energy of the triune Infinite, In a measureless Reality she dwelt, A rapture and a being and a force, A linked and myriad-motioned plenitude, A virgin unity, a luminous spouse, Housing a multitudinous embrace To marry all in God’s immense delight, Bearing the eternity of every spirit, Bearing the burden of universal love, A wonderful mother of unnumbered souls.” Savitri-695 “For ever love, O beautiful slave of God! O lasso of my rapture’s widening noose, Become my cord of universal love. The spirit ensnared by thee force to delight Of creation’s oneness sweet and fathomless, Compelled to embrace my myriad unities And all my endless forms and divine souls.” Savitri-702 “His living cosmic spirit shall enring, Annulling the decree of death and pain, Erasing the formulas of the Ignorance, With the deep meaning of beauty and life’s hid sense, The being ready for immortality, His regard crossing infinity’s mystic waves Bring back to Nature her early joy to live, The metred heart-beats of a lost delight, The cry of a forgotten ecstasy, The dance of the first world-creating Bliss.” Savitri-706 “In the night, I am always given a state of human consciousness to put right, one after another—there are millions of them. And there are always all the images and events that illustrate that particular state of consciousness. At times, it is very hard going: I wake up tired, as after a long period of work.”⁷⁰ The Mother “The sorrow of all living things shall come And knock at his (Avatara’s) doors and live within his house;” Savitri-446 With the complete dissolution of ego, the universal sheath takes possession of the lower sheaths of mind, life and body, and it widens their capacity to the proportion of the universe. The universalisation process begins with the breakdown of the walls of mental, vital and physical sheaths by a powerful inrush of the Divine into these lower sheaths and changes our nature into a reflection of Divine nature by possession of universal love, joy and oneness. A Sadhaka feels oneness with all the bodies and identifies that as his true physical existence, universal life as his true vital existence, universal Mind as his true mental existence and is aware of their desires, struggles, joys, sorrows, thoughts, in a sense as if they were his own problem to be cured in his universal sheath. The Mother recounts, “All the mornings are difficult...for instance, all the vibrations from sick people, all those problems of life come from everywhere. And for those three hours, there is tension, struggle, acute seeking for what should be done or for the attitude to be taken...It is that time I have tested the power of mantra...I repeat my mantra automatically, without stopping; and every time the difficulty increases, a kind of Power comes into those words and acts on Matter...It saves the situation at critical moments...it restores order.”⁷⁵ “But I found that interesting, because ... It's generally like this: the Force is there, working, and if something comes (a call from someone, a prayer or something), all this (gesture to the forehead) generally remains absolutely still, immobile, merely letting the Force pass through, and all I sometimes do is simply (gesture of offering or presenting something upward): "Lord, here is this task, it's for You." That's all, and I leave it. But in this case, I was sitting at my table (the telegram had just come), concentrating, and I quite deliberately and consciously put him in contact with the Force. Because there was a whole world of suggestions, he expected the end: "Now it's the end." So because of that, I concentrated and put a formation.”¹⁴³ Universal love is Spiritual in its origin and is founded in the sense of the One and the Divine everywhere. ‘When the universal love seized his heart, it is decisive sign that the Divine has taken possession of him; and when he has the vision of the All-beautiful everywhere and can feel at all times the bliss of His embrace, that is the decisive sign that he has taken possession of the Divine.'¹² There are three grades of universalisation; in the first stage Sadhaka is identified with lower sheaths of universal mind, life and body; he is depressed by the cosmic suffering and elated by cosmic joy and ‘this oneness can be carried even to the body, as in the story of the Indian saint who, seeing a bullock tortured in the field by its cruel owner, cried out with the creature’s pain and the weal of the lash was found reproduced on his own flesh.’¹³ In the second stage, this subjection of the lower sheath to the reaction of Prakriti is added with a new faculty of freedom and oneness with Sachchidananda. The Soul becomes ‘free and superior to the cosmic reactions; the soul understands, accepts the experience, sympathises, but is not overpowered or affected, so that at last even mind and body learn also to accept without being overpowered or even affected except on their surface.’¹ ³ In the third stage the Sadhaka attains a ‘spiritual supremacy and freedom which enables him to understand perfectly, put the right values on things, and heal from above instead of struggling from below. It does not inhibit the divine compassion and helpfulness, but it does inhibit the human and animal sorrow and suffering.’¹³ To recapitulate, in the first stage the Sadhaka due to his universalisation bears the burden of earth’s suffering; out of this endurance perfect equality is born; in the second stage his suffering is added with the capacity to heal the universal problems by transforming equality into ecstasy; in the third stage the mind, life and body utterly obey the higher sheaths, or highest of the bliss sheath of perfect ecstasy and heals the universal problem with fullness of bliss, without any trace of suffering. The Mother and Sri Aurobindo were missioned on earth for the greatest world action of the Avataras , of bearing the heavy burden of earth. They had accepted the second stage of universalisation and cleared the vast debris of universal Inconscient by Their prolonged suffering. They would have easily reached the third stage of universalisation had they sealed off and excluded the burden of transforming the universal Subconscient and Inconscient from the scope of Their integral world action. In this physical transformation process, healing of the body by the pressure of Sachchidananda consciousness alone from above is discouraged, because that will distance the possibility of discovery of the All-Mighty Power of Subconscient and Inconscient Self ingrained in the cells of the body or awakening of the same Sachchidananda force from below. So for transformation of the body, the simultaneous action of Sachchidananda force from above the head and below the feet are highly desirable. Despite the above constraint, The Mother had promised⁸⁶ that Her children need not have to suffer like Them because of the reduced burden of the Inconscient sheath and will be able to ascend to the third stage of universalisation, where transformation action will be accelerated with full of Bliss. The ecstasy will have the power to restore order in the physical working and there will be victory over the forces of dissolution. The Mother recounted, ‘Sri Aurobindo wrote very clearly: for all those who have faith and open themselves in surrender and faith, the work will be done automatically. As long as he was here...all the thirty years I spent with him working, NOT ONCE did I have to make an effort for a transformation. Simply, whenever there was a difficulty, I repeat, My Lord, my Lord, my Lord... I just thought of him—hop! It went away. Physical pain: he annulled it.’⁸⁶ If a liberated Soul’s consciousness is universalised, then through movement of his Consciousness many unknown Souls in distant lands will be liberated. Thus, the task of a liberated Soul of liberating others is accomplished or earth “Knows that one high step might enfranchise all.”¹⁴⁴ Love is a mutual self-giving; it grows in the subtle physical and subsequently universalises and manifests in the world. There is a specialty of intimate Divine Love when one becomes united with the universal Divine. This is hinted and developed in Savitri : “All here shall be one day her sweetness’ home, All contraries prepare her harmony;” Savitri-314 “All contraries heal their long dissidence. There meet and clasp the eternal opposites, There pain becomes a violent fiery joy; Evil turns back to its original good, And sorrow lies upon the breasts of Bliss:” Savitri-451 “Here in Life’s nether realms all contraries meet; Truth stares and does her works with bandaged eyes And Ignorance is Wisdom’s patron here:” Savitri-494 “All contraries were true in one huge spirit Surpassing measure, change and circumstance. An individual, one with cosmic self In the heart of the Transcendent’s miracle And the secret of World-personality Was the creator and the lord of all.” Savitri-556 “All contraries are aspects of God’s face.” Savitri-656 The descent of Divine Love to Vijnanamaya Kosha or Supramental Sheath: - “Here came the thought that passes beyond Thought, Here the still Voice which our listening cannot hear, The Knowledge by which the knower is the known, The Love in which beloved and lover are one.” Savitri-297-98 “There (in Supramental) substance was a resonant harp of self, A net for the constant lightnings of the spirit, A magnet power of love’s intensity Whose yearning throb and adoration’s cry Drew God’s approaches close, sweet, wonderful.” Savitri-328-29 “One moment fill with thy eternity, Let thy infinity in one body live, All-Knowledge wrap one mind in seas of light, All-Love throb single in one human heart.” Savitri-345 “All mights and greatnesses shall join in her; Beauty shall walk celestial on the earth, Delight shall sleep in the cloud-net of her hair, And in her body as on his homing tree Immortal Love shall beat his glorious wings. Savitri-346 “Loved all and spoke no word and made no sign,” Savitri-358 “They reached the one-self in all through boundless love.” Savitri-381 “To live, to love are signs of infinite things, Love is a glory from eternity’s spheres. Abased, disfigured, mocked by baser mights That steal his name and shape and ecstasy, He (Love) is still the godhead by which all can change.” Savitri-397 “All that the lightning-flash of love reveals” Savitri-406 “His large identity and all-harbouring love” Savitri-446 “All-love was hers and its one heavenly cord Bound all to all with her as golden tie.” Savitri-471 “When unity is won, when strife is lost And all is known and all is clasped by Love Who would turn back to ignorance and pain?” Savitri-633 “My love eternal sits throned on God’s calm; For Love must soar beyond the very heavens” Savitri-633 “When we begin living the Spiritual life, a reversal of consciousness takes place which for us is the proof that we have entered the Spiritual life; well yet another occurs when we enter the Supramental world… This is why even our Spiritual life, which is such a total reversal compared to ordinary life, seems something so…so totally different when compared to this Supramental consciousness that the values are almost opposite.”⁵² The Mother “Two or three nights ago, something like that occurred: in the middle of the night, early morning, there was a descent of this Force, a descent of this Truth-Power; and this time it was everywhere, but with a special concentration in the brain—not in this brain: in THE brain (experience of earth consciousness). And it was so strong, so strong, so strong! The head felt as if it were about to burst—yes, as if everything were going to burst—so that for about two hours I simply had to keep calling for the widening of the Lord’s Peace... And with the consciousness that this descent into unprepared brain would be enough to drive you completely mad or absolutely daze, or else you would burst...there was tremendous fever- though nothing even remotely like an “illness”!”⁶⁷ The Mother In most of the individual Souls the Supramental sheath or the causal body is not formed¹⁶⁸ and it is very difficult to take shape around the subtle body. It takes shape through interference of Divine faculties from Sat-kosha, Tapas kosha and Anandamaya kosha. This interference is possible by the ascension of individual consciousness to Anandamaya world and beyond, which are above the Supramental sheath and corresponding descent of Divine Love, Divine Delight and Divine Beauty to the Vijnanamaya kosha. Supramental Sheath is also built gradually by the activation of the supramental Self. Supramental Love serves the following six-fold purpose; firstly, it offers integral union and perfect satisfaction of the relation between Purusha and Prakriti ; secondly, it brings active ecstasy in addition to deeper calm and Supramental silence; thirdly, an intense unity with all creatures founded on profound oneness; fourthly, the realisation of one in many and many in one is inherent; fifthly , the power of Love Supramentalised can take hold of all living relations without hesitation or danger and turn them Godward, delivered from their crude, mixed and petty human settings and sublimated into the happy material of a Divine life; sixthly, it would be utterly possible to embrace all contacts with men and the world in a purified sleepless flame-force.¹⁴ The source of Divine Love, Anandamaya Kosha or Bliss Sheath: “On the bare peak where Self is alone with Nought And life has no sense and love no place to stand, She must plead her case upon extinction’s verge, In the world’s death-cave uphold life’s helpless claim And vindicate her right to be and love.” Savitri-12 “And sudden ecstasies from a world of bliss.” Savitri-31 “The quintessence glowed of Life’s supreme delight.” Savitri-120 “Only to be was a supreme delight, Life was a happy laughter of the soul And Joy was king with Love for minister. The spirit’s luminousness was bodied there. Life’s contraries were lovers or natural friends And her extremes keen edges of harmony:” Savitri-124 “In the deep breast of God’s supreme delight.” Savitri-200 “Happy to enjoy one touch of things supreme,” Savitri-238 “There was no mind there (in Bliss Self) with its need to know, There was no heart there with its need to love. All person perished in its namelessness. There was no second, it had no partner or peer; Only itself was real to itself. A pure existence safe from thought and mood, A consciousness of unshared immortal bliss, It dwelt aloof in its bare infinite, One and unique, unutterably sole.” Savitri-308-309 “A Heart was felt in the spaces wide and bare, A burning Love from white spiritual founts Annulled the sorrow of the ignorant depths; Suffering was lost in her immortal smile. A Life from beyond grew conqueror here of death; To err no more was natural to mind; Wrong could not come where all was light and love.” Savitri-313-14 “Her clasp shall turn to ecstasy our pain.” Savitri-314 “A Bliss, A Light, a Power, a flame-white Love Caught all into a sole immense embrace; Existence found its truth on Oneness’ breast And each became the self and space of all. The great world-rhythms were heart-beats of one Soul, To feel was a flame-discovery of God, All mind was a single harp of many strings, All life a song of many meeting lives; For worlds were many, but the Self was one.” Savitri-322-23 “There leaps out unity’s supreme delight” Savitri-324 “And from her eyes the Eternal’s bliss shall gaze.” Savitri-346 “The Bliss for which the world’s derelict sorrows yearn:” Savitri-661 “There was no more the torment under the stars, The evil sheltered behind Nature’s mask; There was no more the dark pretence of hate, The cruel rictus on Love’s altered face. Hate was the grip of a dreadful amour’s strife; A ruthless love intent only to possess Has here replaced the sweet original god.” Savitri-679 “The bliss that made the world in his body lived, Love and delight were the head of the sweet form.” Savitri-683 “Know the thrilled bliss with which I made the worlds.” (all the subtle worlds) Savitri-701 “Some rapture of the bliss that made the world,” Savitri-704 “Since soon after the beginning of the century this work (of permeation of Supreme Ananda into disorder of mind, life and material substance) has been going on. Afterwards, there was all the Psychic work, in the same way (gesture of widening): the identification and the response. Then the vital work, which I began with Sri Aurobindo when we were staying over there (at the Guest House); then the physical work, but there it is ... gropingly learning one’s job. Now there is a sort of certainty: you see, you come into contact with something, and then you know instantly what should be done and how it should be done; the vibration comes, meets a response, and goes back—and this is going on every minute, all the time .”⁶⁶ The Mother "The other states of being, the vital, the mind, may enjoy the intermediary contacts. The supreme Lord alone can satisfy me."¹⁶⁵ The Mother Above Anandamaya kosha , there are also two other sheaths of Tapas kosha and Sat kosha . We have excluded these two sheaths from our study because of their inaccessibility at the present stage and we shall instead pursue perfection through the above-mentioned ten koshas. When Divine Love is profoundly dynamised in the earth’s atmosphere, then the other two higher sheaths above Anandamaya Kosha find substantial base for manifestation. Love, Joy and Beauty are the fundamental determinants of the Divine Delight of Existence, and we can see at once that these are the very stuff and nature of that Delight.¹⁵ When we pursue the process of self-manifestation, we shall find that Joy has its original and utter gladness in a trinity of the Enjoyer, the Enjoyed and the Delight; Love finds itself in the trinity of the Lover, the Beloved and Love; Beauty restores itself in the trinity of possessor of Beauty, the Beauty possessed and Beauty that holds them together. Ascension of individual consciousness to Anandamaya Kosha and descent of the Ananda, Love and Beauty to Vijnanamaya Kosha, strengthens the causal body and we require a well-built causal body for full exercise of Supramental influence on the lower sheaths. The Incarnating Dual Power: “The twin duality for ever one” Savitri-35 “This whole wide world is only he and she.” Savitri-63 “For him she was made, lives only for his use.” Savitri-65 “For this is sure that he and she are one.” Savitri-72 “She burned in his sweet intolerable blaze.” Savitri-125 “And all her soul a counterpart of his soul.” Savitri-125 “The dual Energy they have justified” Savitri-186 “She now is his and must live for him alone: She has invaded him with her sudden bliss, An exhaustless marvel in his happy grasp, An allurement, a caught ravishing miracle.” Savitri-274 “He is lost in her, she is his heaven here.” Savitri-275 “Incarnating her beauty in his clasp She (Para prakriti) gave for a brief kiss her immortal lips And drew to her bosom one glorified mortal head:” Savitri-275 “Self-made from the dual power creation rose.” Savitri-284 “A burning of two bodies in one flame.” Savitri-468 “And Krishna and Radha for ever entwined in bliss,” Savitri-525 “A dual Power at being’s occult poles Still acted, nameless and invisible:” Savitri-553 “Her spirit fulfilled in his spirit, rich with all Time,” Savitri-579 “I have burned in flame to travel in his steps.” Savitri-638 “Two powers from one original ecstasy born Pace near but parted in the life of man; One leans to earth, the other yearns to the skies: Heaven in its rapture dreams of perfect earth, Earth in its sorrow dreams of perfect heaven. The two longing to join, yet walk apart, Idly divided by their vain conceits; They are kept from their oneness by enchanted fears; Sundered mysteriously by miles of thought, They gaze across the silent gulfs of sleep... Meanwhile you two shall serve the dual law” Savitri-684 “I know that I (Savitri) can lift man’s soul to God, I know that he (Satyavan) can bring the Immortal down.” Savitri-687, “My soul and his indissolubly linked In the one task for which our lives were born, To raise the world to God in deathless Light, To bring God down to the world on earth we came, To change the earthly life to life divine.” Savitri-692, “O Sun-Word, thou shalt raise the earth-soul to Light And bring down God into the lives of men;” Savitri-699, “A dual power of God in an ignorant world, In a hedged creation shut from limitless self, Bringing down God to the insentient globe, Lifting earth-beings to immortality.” Savitri-702 “The incarnate dual Power shall open God’s door, Eternal Supermind touch earthly Time.” Savitri-705 “Thy body is my body’s counterpart... Two fires that burn towards that parent Sun, Two rays that travel to the original Light.” Savitri-720 “…when Sri Aurobindo and I were working to bring down the Supramental forces, a descent from the mental plane to the vital plane, He was always telling me that everything I did (when we meditated together, when we worked)—all my movements, all my gestures, all my postures (mudras), all my reactions—was absolutely tantric , as if I had pursued a tantric discipline. But it was spontaneous, it did not correspond to any knowledge, any idea, any will, nothing, and I thought it was like that simply because, as He knew, naturally I followed.”¹⁶ “And he gave me his own example (I had mine, too) of certain things considered dangerous or bad, which we both did independently and spontaneously and which were a great help to us!”⁸⁴ The Mother Integral Yoga does not recommend the Tantric means of external human aid to experience the Divine Love for beginners or its necessity is dispensable in order to avoid distortion, abasement and the Spiritual fall. Its indispensable end is that the Divine Love can be experienced through Purusha’s union with Prakriti in Ignorance, Ishwara-Shakti union in the Knowledge and Brahman-Maya union in the Supramental, Vijnana . We have to understand Radha and Krishna or the Divine incarnation of Savitri and Satyavan in this inner perspective, where marriage between the ‘eternal Lord and Spouse’⁵³ takes place in our heart’s secluded chamber ‘Like lovers in a lonely secret place’¹³³ and this union between Paramatma and Para-prakriti extends to all other nine planes of Consciousness. If we accept Savitri as a continuation of Radha and Krishna’s Overmental Love for developed Souls of Instruments, Emanations and Incarnations, it can equip us with some more insight of wave/plastic nature of universal Love where river, Atma, flows into a mighty sea, Paramatma and a Lover ‘Gathers the whole world into his single breast.’¹⁴⁰ Thus, the Soul can recognise its answering supreme-Soul. In ancient Indian discipline, the Radha and Krishna’s relation has been symbolised through sixty-four pure postures, yoga mudras , thirty-two pure subtle-physical union, alingana , sixteen special pure joy, ratis, twelve various penetrating Divine gaze of clinging to sight’s embrace, chahani , and various enchantment of delightful liquid voices and heart disclosing sweet words, swara. The above postures (“All the soul’s postures donned divinity.”¹³⁹ ) are symbols of various subtle enjoyments beyond the limitation of three gunas leading to the ascension of Consciousness from the lower sheaths of mind, life and body to higher sheaths of Psychic and Spiritual culminating in Overmental Ananda and they had the experience of profound Ananda in Their mortal body through Divine descent. Their exclusive Divine Love is intended towards the exclusive liberation of a Soul, established in Brahma Nirvana, ⁶ ⁰ with gusts of intense Ananda, atyantam sukhamasnute ,⁶¹ and accelerates the universal evolution through multiple concentrations of Overmental descent to the universal sheath. They were instrumental in opening the first gate or the lower ranges of the Supramental world. Savitri and Satyavan are the symbolic reincarnation of Radha and Krishna who have broken the bright lid of Overmind in order to enter wider and higher ranges of the Supramental world, whose Light, Love and Power have far greater instrumental capacity in capturing all the ten sheaths. They prepared their life with new undying base and ‘reached the one-self in all through boundless love’¹³⁴ and Supramental Love ‘is still the godhead by which all can change.’¹³⁵ Savitri and Satyavan lived together in their Soul’s chamber from the beginning of the creation and their exclusive as well as all-inclusive Divine Love begins, after their Psychic and Spiritual opening or they ‘glimpsed the presence of the One in all’ and the dual Consciousness is subsequently thoroughly established in the Supramental and Bliss Self, through ascension of Consciousness and it is directed towards union in their subtle, universal and causal body in order to bring down Supramental concentration into their mortal body with deep physical joy. Thus emotion clasped emotion in two hearts, felt each other’s thrill in flesh, nerve and tissue, limb cried for answering limb, melted each in each and grew immense and finally lost themselves in the Infinite Consciousness. Since the Supramental Force has the power of penetration in all the sheaths and is deeply interested to transform them, its action is treated as comprehensive. The ascension of Consciousness towards Supreme Ananda and descent of Supreme Ananda to lower sheaths are indispensable dual movements of Jivatma and Parmatma in the integral Yoga. The danger of inrush of lower nature is observed during the transition of ascension of consciousness from lower sheaths to higher sheaths or ‘bloom of their purity and passion one’⁸⁵ whereas the same danger is not entirely excluded during the transition of descent of consciousness from higher sheaths to lower sheaths if the process of purification is not sufficient. In the integral Yoga the above problem is overpowered if the ascent and descent are routed through a strong influence of the Psychic being. Since Savitri and Satyavan had established themselves in Spiritual and Supramental purity from the beginning, and both had a strong Psychic being and Psychicised Supramental Presence, the problem of inrush of lower nature was controlled and annulled through strong Psychic and Spiritual influence and ‘claimed deep union with its outer selves.’⁸ ⁷ In them, the spirit of delight in sensuous things are transformed into ‘more sweetness than can now be dreamed.’⁸⁷ In Savitri and Satyavan’s subtle physical relation, the ascension of Consciousness to new height in Supramental and Bliss Self were pursued or witnessed by them in meditating peaks, and during the corresponding descent of Bliss, Light, Power and flame white Love to the new depths in mental, vital, physical, Subconscient and Inconscient sheaths, the dual action were essential, and they were represented through variety of spontaneous and independent subtle Yogic postures, not postures of petty mechanical bounds of human mind because the inner experiences were entirely sincere to multiply the action of Supramental and facilitates increased capacity to hold the strong and powerful inrush of Divine forces and Ananda. Satyavan’s ability to bring down a higher Supramental force was supported by Savitri in order to hold it in her pure material vessel or ‘Heal with her bliss the tired breast of earth.’⁶⁴ This dual exercise has to continue for a prolonged uninterrupted period, keeping in view of the vast, complex, dark, recalcitrant domain of lower sheaths, which require to be enriched with sweet Subconscient memory and this serves as a bank to provide wealth of positive Spiritual energy and strength to meet in support of overcoming of the hour of crisis and struggle in God’s Night. Physical postures are only an aid which comes by itself and are the outcome of entirely sincere inner experience; yet there are supreme states of Consciousness, which require no posture, no hands to clasp and no feet to move of any external kind. There are inner movements or shifts of Consciousness, which will open new vistas of ascent of Soul, descent of Shakti and expansion of Consciousness. Great actions can be initiated either in the subtle body or in the causal body through spontaneous inner movement of Consciousness. Thus, the Supramental touch of Divine Love ‘needs not hands to feel, to clasp.’¹³⁶ In the epic Savitri, all possible Soul postures¹³⁹ of Radha and Krishna have been thoroughly revised, multiplied and extended along with a new birth of various postures in order to accommodate more subtle and causal body enjoyments of its own and donned a new pulsation of Divine Love in order to satisfy its Supramental requirement. The eternal variety of Ananda of Divine love which were flooded through Radha and Krishna’s union are extensively multiplied in Savitri with ‘More vivid raptures than earth’s life can bear.’⁸⁷ So for those strong Souls who are preoccupied with Psychic and Spiritual experience and are in touch with Supramental Consciousness, these experiences are accessible to them either through waking trance or through Samadhi of deeper state. For entering into Samadhi, the traditional Raja Yoga, Jnana Yoga or Bhakti Yoga methods may be followed. The first step is to constantly hear their name, qualities, relation and their Divine union; secondly, the constant thinking of all these movements; thirdly, setting and fixing of the mind on the objects and by this one enters full realisation of Divine union and ecstasy. The exercise of infinite variety of motiveless enjoyment through the descent of Ananda purifies our whole being in the destined path of perfection. Out of the four habitations of the Soul, Jivatma, the eye is considered its first habitation in waking trance. The dream trance, Swapna samadhi and sleep trance, Suspti are the two other states in which the Soul resides in the throat and heart centre respectively. Turiya is the fourth supreme state of Jivatma, where the Soul lives in the mystic Brahmarandhra in the head and all other states of sleep, dream and waking are the derivation of this supreme Turiya . Integral Yoga stresses due importance on the waking trance and in this active state, it is possible to enter the Spiritual and Supramental experience of all kinds. The experience of Divine union through the eye or ‘a look’ or ‘a gaze’ has been extensively experienced in Savitri . “The spirit is not limited like the waking material consciousness, and the supermind when it takes possession of the waking consciousness, dematerialises it, delivers it from its limits, converts the material and the psychic into the nature of the spiritual being.”¹²¹ Dream trance and sleep trance are the Spiritual and Supramental experiences of the subtle and causal bodies, respectively. These have twofold utilities in integral Yoga, first, there are infinite series of depths, supreme states of trance to which the Soul rises, where the truth mind ascends itself towards higher Mind, illumined Mind, intuitive Mind, Overmind, mind of Light, Supermind and supreme Ananda and in those states the action of sense mind and physical mind are annulled and direct experience of all these higher planes of Consciousness is acquired; as a result the whole seeing, living and active consciousness of waking state is enlarged; secondly, once these higher states are accessed, it has to be brought as much as possible into the waking Consciousness. The dynamisation of the Supreme state and intermediate higher states of Consciousness in the waking state, resulting in waking trance, is the full benefit that we can draw from Samadhi experience. Supreme Love descended through Savitri: “My Love is stronger than the bonds of Fate: Our love is the heavenly seal of the Supreme. I guard the seal against thy (Death’s) rending hands. Love must not cease to live upon the earth; For Love is the bright link twixt earth and heaven, Love is the far Transcendent’s angel here; Love is man’s lien on the Absolute.” Savitri-633 Sri Aurobindo had never used the word ‘Love Supreme’ or ‘Supreme Love’ anywhere in His epic Savitri. (but the Mother had used this word in her Agenda.¹⁴⁶ ) Rather we notice words like, ‘terrible in love,’¹⁷ ‘Love’s golden wings,’¹⁸ ‘all Love,’¹⁹ ‘boundless love,’²⁰ ‘Immortal Love,’²¹ ‘vast power to love,’²² ‘seas of love,’²³ ‘burning Love,’²⁴ ‘outstretched arm of Love,’²⁵ ‘spiritual love,’²⁶ ‘a power more ruthless than Love,’²⁷ which give us the insight to move towards the Supreme Love. From this study we have concluded that Savitri had an infinite variety of Spiritual and Psychic experiences and seemingly finite variety of Supreme experiences which must come in stages and the last eighteen are identified as:- ‘Life supreme,’²⁸ ‘Omniscience supreme,’²⁹ ‘Trinity supreme,’³⁰ ‘occult Supreme,’³¹ ‘supreme Intelligence,’³² ‘Voice supreme,’³³ ‘word supreme,’³⁴ ‘all negating Void supreme,’³⁵ or ‘emptiness of the Supreme,’³⁶ ‘silent still Supreme,’³⁷ or ‘still Supreme,’³⁸ ‘supreme epiphany,’³⁹ ‘touch supreme,’⁴⁰ ‘things supreme,’¹¹⁰ ‘power supreme,’⁴¹ ‘supreme delight,’⁴² ‘supreme identity,’⁴³ ‘Light supreme,’⁴⁴ or ‘supreme light,’⁴⁵ ‘Will supreme’⁴⁶ and ‘Truth supreme.’⁴⁷ Savitri’s realisation of ‘Supreme Love’ is the ‘head of the sweet form’⁴⁸ of ‘supreme delight’ that ‘made the world’, activated to transform all the vibratory difficulties of earth. Sri Aurobindo was aware of the activation of this great pulsation of Divine Love that contracts and expands the creation through mobile blissful manifestation and immobile blissful non-manifestation in the immediate future through The Mother’s physical form, as He wrote, “There are other great Personalities of the Divine Mother… There are among them Presences indispensable for Supramental realisation,--most of all one who is her Personality of that mysterious and powerful ecstasy and Ananda which flows from a supreme divine Love, the Ananda that alone can heal the gulf between the highest heights of Supramental spirit and the lowest abysses of Matter…”⁴⁹ Sri Aurobindo had also foreseen no immediate realisation of Savitri’s last Spiritual experience of ‘Truth supreme’ in The Mother’s physical form and left the issue to the Mighty Mother, the last Avatara, who shall again ‘take birth in Time’⁵⁰ and ‘Then shall the Truth supreme be given to men.’⁵⁰ The ‘Truth supreme’ is the last siddhi of the integral Yoga and it is that Spiritual experience of Savitri in which Inconscient Sheath of the whole earth will be illumined and earth will be eliminated from the influence of Ignorance, Suffering, Falsehood and Death. When the action of ‘Love Supreme’ is sufficiently dynamised in earth’s atmosphere then The Mother will work towards the manifestation of three other Divine faculties of ‘Will Supreme,’ ‘Omniscience Supreme’ and ‘Truth Supreme;’ for they represent the manifestation of Chit, Tapas and Sat aspect of Supreme Sachchidananda respectively. Then that will be the period of Supramental earth where no one is left untransformed. The Mother’s Unfinished Yoga: “It bore the stroke of That which kills and saves” (Savitri’s heart bore the stroke of Supramental energy that slays falsehood and saves the truth.) Savitri-20 “One soul’s ambition lifted up the race;” Savitri-44 “He mastered the tides of Nature with a look:” Savitri-219 “His gates to the world were swept with seas of light.” Savitri-236 “And guards the world with its all seeing gaze.” Savitri-317 “He (King Aswapati) stood fulfilled on the world’s highest line Awaiting the ascent beyond the world, Awaiting the descent the world to save.” Savitri-319 “Her aspiration called high destiny down;” Savitri-358 (Earth) “Knows that one high step might enfranchise (liberate) all” Savitri-371 “He still must travel Hell the world to save.” Savitri-450 “Sometimes one life is charged with earth’s destiny,” Savitri-460 “Man in the world’s life works out the dreams of God.” Savitri-479 “One man’s perfection still can save the world.” Savitri-531 “He who would save the world must be one with the world,” Savitri-537 “Its gaze controls the turbulent whirl of things.” Savitri-571 “Earth is the chosen place of mightiest souls Earth is the heroic spirit’s battle field” Savitri-686 “You (Savitri) are my Force at work to uplift earth’s fate,” Savitri-702 “Some shall be made the glory’s receptacles And vehicles of the Eternal’s luminous power. These are the high forerunners, the heads of Time, The great deliverers of earth-bound mind, The high transfigurers of human clay, The first-born of a new supernal race.” Savitri-705 “That is exactly what Sri Aurobindo wanted and attempted; he used to say, “If I can find a hundred people, it will be enough for my purpose.”⁷⁶ The Mother Sri Aurobindo’s requirement of one hundred perfect instruments, are they who live in cosmic consciousness, by whose pressure all objective life will become part of the subjective existence and they realise, perceive, feel, see and hear only the Divine in every way, in all forms and all happenings of the world are taking place within their vast universal Self. Their outer surface Nature is a concentration and radiation of silence, calm, stillness and peace. ‘To grow in the spirit is the greatest help one can give to others, for then something flows out naturally to those around that helps them.’¹²⁵ The ‘special work’¹² ⁶ of integral Yoga is ‘of bringing down the higher consciousness with all its effect for the earth’¹² ⁶ without ‘too eager to help others,’¹² ⁵ without ‘accepting the nature of man and the world as it is’¹² ⁶ and by standing ‘apart from the rest of the world.’¹²⁶ Integral Yoga proposes that Universalised Consciousness is the outcome of a long movement of Consciousness between Psychic and Spiritual planes replacing the earlier slow evolution of consciousness between three modes of Nature, Gunas and in this vast Consciousness (1) equality becomes perfect and consecration becomes complete and absolute, or this surrender of whole being ‘has to be accomplished slowly and with difficulty by the being itself before the supramental transformation can become at all possible;’¹⁴⁸ ‘A perfect equality not only of the self, but in the nature’¹⁴⁷ is also the sign of universalized consciousness; (2) exclusive concentration of Mind is replaced with the faculty of Multiple-concentrations; thus one can pursue triple Yoga of Karma, Jnana and Bhakti simultaneously and ceaselessly, (3) transformation of human Nature into Divine Nature is practicable, as in this Consciousness the World is inseparable from the individual; with the activation of cosmic Self, Savitri had this experience, ‘all changed within her and without.’¹⁵⁰ (4) His time and space experience is completely different from ordinary man subjected to three gunas, the latter lives in the present succession of moments oblivious of his past and future and his little habitation of space is separated from the world and the former lives in the triple time of past, present and future and the whole world lives within his cosmic Self; his universalised Spirit can move backward towards the past of this birth and past births and illumine the obscure corners of his Subconscient and Inconscient sheaths and his Spirit can travel forward in time to call down all future possiblities to present moment; (5) outer wandering and movement reduces and is replaced by the more and more inner wandering of Soul which shows interest only in eternal things and 'In every shrine it cries for the clasp of God’¹⁴⁹ ; (6) in this Cosmic Consciousness, Matter is real to Spirit, Spirit is real to Matter and Matter is reconciled with Spirit in order to resolve all world problem; (7) in addition to his own individual suffering, he is ready to bear a part of earth's heavy burden and suffering and ‘only the self-ruler (swarat ) and master man (samrat ) can help, in leading the human race forward spiritually towards this consummation and towards some image of a greater divine truth in their personal and communal existence. He becomes a light and power of the Truth to which he has climbed and a means for others’ ascension’¹⁵¹ and thus, (8) a fitness has arrived for ascension into still higher Supramental Consciousness. The immediate preoccupation of these instruments of Truth who are concerned with Integral Yoga will be the increase and accumulation of Soul Force through fourfold Divine union that of Jivatma’s union with Paramatma, Jivatma’s union with Para-prakriti, Paramatma’s union with Para-prakriti and Para-prakriti’s union Apara-prakriti. This accumulation or multiplication of Soul Power to transform the lower Nature is identified by Sri Aurobindo as 'the utmost importance in the Yoga of self-perfection.’¹⁵⁴ Their action on the world will be largely inner subjective action dictated by the power of triple-time of the Spirit and they will accumulate Spiritual energy to such an extent that the Transcendent Divine forces of oceanic proportion will invade the earth’s dark Inconscient rock. The danger of the Inconscient Sheath swallowing the whole earth to its dark breast, perpetually stands as an evolutionary threat and barrier. Earth is to be saved from life’s immense desire and destructive Forces from their ‘bleeding roots’¹²⁸ through invasion of strong affirmative Spiritual forces from below, within and above and to keep this action active and its growing intensity is the responsibility of few fit channels of human instruments. A Spiritual fence of protection is to be built which at present is confined to few privileged Souls, who will admit ‘through its gates only such activities as consent to undergo the law of the spiritual transformation.’¹³⁸ This Spiritual wall will extend itself to cover the whole of humanity. Or a ‘golden tower’⁶⁵ of protection is built in the subtle world with the help of ‘flame child’⁶⁵ who are prepared Souls, ready to become channels of vast inflow of Supreme Ananda. Integral Yoga aims at a comprehensive solution or all-time panacea of all the problems of existence through complete immunisation of disease, decay, sorrow, dissidence and strife and the process of inoculation begins at individual and collective level depending on the degree of restoration of harmony and opening towards a comprehensive Concentration. A safe passage in the subtle world is to be made in order to help living and dead Souls⁹⁸ so that they can easily travel different planes of Consciousness for their Soul’s training and arrive at the Psychic plane and cosmic Self for their accumulation of Spiritual energy and rebirth respectively. At the same time the Yoga Shakti must drive out all tamasic forces to eliminate incapacity, poverty, illiteracy, ‘ugliness and powerlessness to express beauty,¹³⁷ malnutrition of the body from the whole of the race and drive out all rajasic forces to eliminate all discordant human action of violence, destructive aggression, tyranny of beast wrath, hatred, injurious brutality, corruption, bottomless ingratitude that disfigure earth nature and enjoyments of temporal nature. Those destined Souls for the Divine work will protect and guard earth in three stages. First, they will have a ‘vision and knowledge of the triple time’."¹²² or partial/complete foreknowledge of immediate future doom and holocaust of individual, state, national and universal proportion ‘by going back from the surface physical mind to the psychic and spiritual consciousness;’¹² ² secondly, they will keep the concentration alive to reduce and minimise the quantum of such catastrophe through intervention of the overhead Divine Grace or vibration of Harmony of which they are conscious channel; thirdly, they will maintain the effort to completely annul the root of all such destruction and vibration of disorder through intervention and invasion of Supreme Harmony and Light to the yet untouched dark province of Subconscient and Inconscient Sheaths. A conscious movement of Consciousness between Psychic and Spiritual planes can liberate¹⁴⁴ distant unknown living and dead Souls from the subjugation of their untransformed Nature and, thus, the purpose of invisible self-expansion through self-concentration or the liberated Souls liberating others is accomplished. The steps through which they will immediately control the world event through the evolution of preliminary Psychic and Spiritual faculties are: - 1) The perception, thought, feelings and happenings of world event which are entirely guided by forces of Ignorance, are gathered directly through vision without the aid of any external means of communication like telephone, newspaper and internet etc or ‘of establishing a direct communication between mind and mind without the aid of the physical organs and the limitations they impose on our consciousness.’¹²³ ‘The psychical consciousness, as it develops, makes us aware of the great mass of thoughts, feelings, suggestions, will impacts, influences of all kinds that we are receiving from others or sending to others or imbibing from and throwing into the general mind atmosphere around us.’¹²⁴ The outer aid is useful only to verify the degree of accuracy of the direct inner vision. 2) Harmonised vibrations of thoughts and feelings or Spiritual idea force formulating itself in the world are communicated to them (individual and group) by secret unspoken word, transmission of will-power, Spiritual Influence which are already tuned with the Divine-Will. Or as the Psychic being ‘evolves in power, precision and clearness, we are able to trace these to their source or feel immediately their origin and transit to us and direct consciously and with an intelligent will our own messages.’¹²⁴ Or the ‘spiritual inner consciousness has then to deal with these (dark and obscure) influences in such a way that, as soon as they approach or enter (the Spiritual realm), they become either obliterated and without result or transformed by their very entry into its own mode and substance.’¹²⁹ 3) Silent compulsion on them to act according to these communicated ideas, power of the heart and dynamic life forces. ‘There is necessarily a commerce here between disparate influences: the inner spiritual influence is met by quite opposite influences strong in their control of the present world-order; the new spiritual consciousness has to bear the shock of the dominant and established unspiritualised powers of the Ignorance.’¹²⁹ As a result, the single and multiple results are experienced through power of the Self and development of essential and multiple Concentrations. The Nature of living of a Spiritual man will be ‘an accomplished inner existence whose light and power will take perfect body in the outer life.’¹³⁰ 4) They will be egoless transparent instruments to determine the events, actions and the results of action of objective life throughout the world by pure intervention of their subjective subtle-physical existence and silent Will-Power of multiple Concentrations. Their ‘environmental being must be so steeped in the spiritual light and spiritual substance that nothing (no world influence) can enter into it without undergoing this transformation…’¹²⁹ If a Sadhak attains Cosmic Consciousness, then he must pursue sadhana in secrecy and silence. His presence will be intolerable for the common man because of this particular nature, ‘Universal, he is all,--transcendent, none.’¹ ⁴ ¹ When he lives in universal Self he becomes very intimate with all and when he lives in transcendent Consciousness, he goes beyond all these relations or ‘A distance severed her from those most close.’¹⁴¹ This is unbearable to man’s righteousness. His outward appearance will be marked with Truth-Power or the ‘sound of infinity’¹⁴² in his voice and his eyes will shine with the ‘light of things beyond.’¹ ⁴ ² So, through frequent/constant increase of invasion of vibration of Order and permeation of a superior Harmony into the Inconscient, Subconscient and material life, the world would move towards the process of transformation. ‘Supreme Love eliminates all problems, even the problem of creation...But the world is not ready yet, it may take a few thousand years.’⁹⁵ Thus, Sri Aurobindo’s vision of creating ‘a new world, a new humanity, a new society expressing and embodying the new consciousness’⁹⁴ is in the process of realisation by reconciliation of Spirit with Matter and by harmonisation of body with the Soul. This is a task offered to the most conscious individual through realisation of Soul as the centre of the World and its objective manifestation in the form of a Divine Centre or the emergence of a formative and affirmative Ashram living. Integral Yoga aims at a comprehensive solution of all the problems of existence through complete immunisation of disease, decay and death and the process of inoculation begins at individual and collective level depending on the degree of restoration of harmony and opening towards a comprehensive Concentration. The world and humanity ‘is beginning to be ready for the manifestation of supreme Power. And this supreme Power would result from a constant identification.’⁹³ The above work will pave the passage of The Mother’s highest work of manifestation of ‘Supreme Ananda ,’ ‘Supreme Love,’ ‘Omniscience Supreme’ and ‘Truth Supreme.’ Supreme Love descended through The Mother’s physical embodiment: - “A strong Descent leaped down. A Might, a Flame, A Beauty half-visible with deathless eyes, A violent ecstasy, a Sweetness dire, Enveloped him with its stupendous limbs And penetrated nerve and heart and brain That thrilled and fainted with epiphany: His nature shuddered in the Unknown’s grasp. In a moment shorter than death, longer than Time, By a Power more ruthless than love, happier than Heaven, Taken sovereignly into eternal arms, Haled and coerced by a stark absolute bliss, In a whirlwind circuit of delight and force Hurried into unimaginable depths, Upborne into immeasurable heights, It was torn out from its mortality And underwent a new and bourneless change.” Savitri-81 “It is said that divine Love doesn’t manifest because, in the world’s present state of imperfection, the result would be catastrophe—that is a human vision. Divine Love manifests, has manifested eternally, will manifest eternally, and it is the incapacity of the material world...not only of material world, but of the vital world and mental world, and of many other worlds that are not ready, that are incapable—but HE is there, He is there, right there! He is there permanently: It is THE Permanence.”" ⁶⁸ The Mother “Ultimately, nothing but omnipotence could convert the world, convince the world. The world isn't ready to experience supreme Love. Supreme Love eliminates all problems, even the problem of creation: there are no more problems, I know it since that experience [of April 13]. But the world isn't ready yet, it may take a few thousand years. Although it is beginning to be ready for the manifestation of supreme Power (which seems to indicate that this will manifest first). And this supreme Power would result from a CONSTANT identification…But this "constancy" isn't yet established: one is identified and then one isn't, is and then isn't, so things get delayed indefinitely. You wind up doing exactly what you tell others not to do – one foot here and one foot there! It just won't do.¹⁴⁶ The Mother Supreme Love is beyond Manifestation and Non-manifestation. The Mother’s experience on the night of 12-13th April, 1962 is instructive for us. The experience which began after midnight and continued for four hours indicates that the above experience is not a part of waking trance but rather an experience in complete trance where the Supreme state is able to re-invade all the descending hierarchies. During this re-invasion, when the Supreme state entered the domain of gross physical sheath, the waking state became active and the same experience continued in the waking trance. The predominance of the physical mind in the waking state is partly nullified by the strong gusts of Love, which gave the sensation in physical sheath that death, suffering, falsehood and ignorance are non-existent and illusory. We understand this experience as an inter-penetration and union between The Mother’s and Sri Aurobindo’s causal body, where the intensities of Divine force reached beyond all measures of previous Spiritual experiences, and its interaction with the physical sheath generated new sensations and suffocation of intense order. In all Supramental experiences, the original formula of Existence, Consciousness and Bliss cannot be separated from its integral functioning. But in this experience of The Mother, the Ananda aspect of the Divine had far dominated over the Existence and Consciousness aspect of the Divine. If we note the Supramental experience of The Mother of 24-25th July, 1959, where the Mother first time met Sri Aurobindo in subtle physical, this experience clarified our stand that Sri Aurobindo took nine years after His physical departure in 1950, in order to build a passage and develop a concrete relation with The Mother in subtle physical. After this experience, The Mother claimed to meet Sri Aurobindo almost ‘every night’⁸³ for the purpose of transformation action. Their joint work in the subtle body and the causal body prepared the passage for a series of Supramental experiences in the gross physical sheath of The Mother, of which the experience of 12-13th April, 1962 was one of the major milestones or decisive Spiritual experiences. In Savitri, Sri Aurobindo had foreseen this particular Supramental experience of 12-13th April, 1962, with all the similar symptoms as noted by The Mother . This is probably due to Sri Aurobindo’s contact with the Divine Love (The Mother's fifth Power) in 1946,¹⁶ ⁷ represented in the Yoga of King Aswapati. If we look into the matter, it will open more insight:- 1) “I was the Origin—I was the Origin. For more than two hours, consciously, here on this bed, I was the Origin. And it was like gusts—like great gusts ending in explosions. And each one of these gusts was a span of the universe… And each gust of this essence of Love was dividing and spreading out… but they weren’t forces, it was far beyond the realm of forces. The universe as we know it no longer existed; it was a sort of bizarre illusion, bearing no relation to THAT. There was only the truth of the universe, with those great gusts of colour—they were colored with something that is the essence of colour… And then a Voice was explaining everything to me (not exactly a Voice, but something that was Sri Aurobindo’s origin, like the most recent gust from the Origin). As the experience unfolded, this Voice explained each gust to me, each span of the universe; and then it explained how it all became like this (The Mother makes a gesture of reversal): the distortion of the universe. And I was wondering how it was possible, with that Consciousness, that supreme Consciousness, to relate to the present, distorted universe. How to make connection without losing that Consciousness? A relationship between the two seemed impossible. And that’s when a sort of Voice reminded me of my promise, that I had promised to do the Work on earth and it would be done. “I promised to do the Work and it will be done.” (Ref: Mother’s Agenda-3/p-138) “In a whirlwind circuit of delight and force Hurried into unimaginable depths, Upborne into immeasurable heights,” (Ref: Savitri-81) “Thus swaying in strong gusts of happiness” (Ref: Savitri-469) “It brought a grandiose gust of the Breath of Life;” (Ref: Savitri-492) 2) “It was Love in its supreme essence—which has nothing to do with what people normally understand by that word… It was stupendous. I lived more than two hours like that, consciously... It was the formidable pulsations of the eternal, stupendous Love, only Love: each pulsation of the Love was carrying the universe further in its manifestation... The heavens are ringing with chants of the Victory! Truth alone exists; truth alone shall manifest. Onward! … Onward! Compared to the experience, what I say is nothing, nothing, nothing but words” (Ref: The Mother’s Agenda-3/131, 132, 138) “His nature shuddered in the Unknown’s grasp. In a moment shorter than death, longer than Time, By a Power more ruthless than love, happier than Heaven, Taken sovereignly into eternal arms, Haled and coerced by a stark absolute bliss,” (Refer: Savitri-81) 3) “Then began the process of descent (descent was not the right word), and the Voice was explaining it to me—I lived through it in all detail, and it wasn’t pleasant. It took an hour and a half to change from that true Consciousness to the individual consciousness. Because throughout the experience this present individuality no longer existed, this body no longer existed, there were no more limits, I was no longer here—what was here was THE PERSON. An hour and a half was needed to return to the body-consciousness, to the individual consciousness. (Ref: The Mother’s Agenda-3/p-138) “A strong Descent leaped down. A Might, a Flame, A Beauty half-visible with deathless eyes, A violent ecstasy, a Sweetness dire, Enveloped him with its stupendous limbs And penetrated nerve and heart and brain That thrilled and fainted with epiphany:” (Ref: Savitri-81) 4) “And the consciousness is a limitless consciousness, like a material equivalent or expression of these gusts—it’s like waves, but waves with no… Not separate waves, but a MOVEMENT of waves; a movement of what might be called material, corporeal waves, as vast as the earth, but not …round, not flat…Something giving a great sense of infinity but moving in waves. And this wave movement is the movement of life. And the consciousness (the body consciousness, I suppose) floats along in this, with a sensation of eternal peace… But it is not an expanse—that’s not the word for it. It is a limitless movement, with very harmonious and very tranquil rhythm, very vast, very calm. And this movement is life itself.” (Ref: The Mother’s Agenda-3/p-145) “His nature shuddered in the Unknown’s grasp. In a moment shorter than death, longer than Time,” (Ref: Savitri-81) 5) “And in that experience I was sent back to the body, because the thing —that creative gust—had to be realised through this body.” (Ref: Mother’s Agenda—3/144) “A violent ecstasy, a Sweetness dire, Enveloped him with its stupendous limbs And penetrated nerve and heart and brain” (Ref: Savitri-81) 6) “There was something I have never told anyone, but when the doctor was called … I was constantly fainting, you know: I would take a step and –plop! So the doctor was called and they began watching over me (everything was supposedly going wrong, all the organs, everything breaking down), and he declared I was sick and wasn’t to stir from my bed…” (Ref: The Mother’s Agenda-3/p-152) “That thrilled and fainted with epiphany:” (Ref: Savitri-81) “Her human nature faint with heaven’s delight,” (Ref: Savitri-677) “And even the Spirit that holds the universe Fainted in luminous insufficiency.” (Ref: Savitri-307) 7) “All the results of the Falsehood had disappeared: Death was an illusion, Sickness was an illusion, Ignorance was an illusion—something that had no reality, no existence…Only Love, and Love, and Love, and Love – immense, formidable, stupendous, carrying everything.” (Ref: The Mother’s Agenda-3/p-131) “It was torn out from its mortality” (Ref: Savitri-81) “His young unaging look on deathless things, His joy in our escape from death and Time,” (Ref: Savitri-484) 8) “Something really radical has happened, in the sense that …I tried once just to see if I could do it and I didn’t succeed: I can’t go back to the old way of relating to the body. It’s impossible.” (Ref: The Mother’s Agenda-3/p-153) “But one thing has happened practically without my noticing it. In the past before that experience [April-13], the body used to feel the struggle against the forces of wear and tear (different organs wearing out, losing their endurance, their power of reaction, and certain movements, for instance, becoming less easy to make). ("All beauty ended in an aging face;" Savitri-205) That’s what the body felt, although the body-consciousness never sensed any aging, never, none—that simply didn’t exist. ” (Ref: The Mother’s Agenda-3/p-196) “And underwent a new and bourneless change.” (Ref: Savitri-81) "A celestial bacchanal for ever pure, Unstayed by faintness as in mortal frames Life was an eternity of rapture’s moods: Age never came, care never lined the face. " Savitri-126 “All he had been and all towards which he grew Must now be left behind or else transform Into a self of That which has no name.” (Ref: Savitri-307) The Fifth Power of The Mother : “A giant drop of Bliss unknowable Overwhelmed his limbs and round his soul became A fiery ocean of felicity;” (First Supreme experience of Divine Love.) Savitri-237 “A mystery wakes in our inconscient stuff, A bliss is born that can remake our life.” (Second experience) Savitri-397-98 “Two powers from one original ecstasy born… One leans to earth, the other yearns to the skies :” (Third experience) Savitri-684 "Love’s golden wings have power to fan thy void: The eyes of love gaze starlike through death’s night, The feet of love tread naked hardest worlds. He labours in the depths, exults on the heights; He shall remake thy universe, O Death.” (Third experience) " Savitri-592 “It (dynamic Spirit) is within, below, without, above.” (Fourth experience) (Spirit is within us as Psychic Being, true physical Being and true vital Being and true mental Being, below the feet as Subconscient Self and Inconscient Self, without as cosmic Self and above as Spiritual, Supramental and Bliss Self.)) Savitri-98 "Heaven’s leaning down to embrace from all sides earth," (fourth experience) Savitri-716 The Mother’s four Mediatrix aspects of Wisdom, Power, Harmony and Perfection are more active in earth’s atmosphere from 24th November, 1926, in order to link the existence with the Supreme and lead human evolution towards its fullness of Being, fullness of Consciousness and fullness of Life. Mahalakshmi is the Mother’s aspect of love that must come and work with all its plentitude before the establishment of supreme Love. On the night of 12-13th, April-1962, the aspect of Her Supreme Love, Creatrix Bliss, had become active in the earth’s atmosphere. To become identified with this particular aspect of The Mother’s Power is to become one with ‘the most powerful of all redeeming and creative forces’⁵¹ which ‘has yet been the least frontally present in earthly life.’⁵ ¹ The Supramental Consciousness in the form of Truth, Light, Power and Force must descend first in the manifested nature and is sufficiently sublimated so as to be able to receive and bear the pressure of the Divine Love, which is ‘most powerful, pure, rare and intense of all divine energies.’⁵ ¹ The fifth Mother Power is identified as ‘most of all one who is her Personality of that mysterious and powerful ecstasy and Ananda which flows from a supreme divine Love, the Ananda that alone can heal the gulf between the highest heights of the supramental spirit and the lowest abysses of Matter, the Ananda that holds the key of a wonderful divinest Life and even now supports from its secrecies the work of all the other Powers of the universe.’⁵⁹ A series of Supramental experiences of finite variety waits behind our crudely formed subtle and causal body, leading them to well-built and integrated Sheaths of perfect vessel, where Divine Love shall repeat its action in four profound stages. (1) In the first stage, the blissful Divine Love will spread the universe through the overhead descent of causal body action in the Supramental Sheath. (2) In the second stage, the repetition of the same experience through an explosion in the bottom-most layer of the Inconscient sheath, leading to the opening of the Inconscient Self or ‘Love that broods within the deem abyss.’⁶³ (3) In the third stage, both the states Supramental Self and Inconscient Self are activated and they coexist in the profoundest whirlwind or gusts of Consciousness, leading the creation towards ‘supreme epiphany.’³⁹ (4) In the fourth stage, Supramental energy is dynamised in all the ten sheaths or it is experienced as rushing into the body from all ends. The Mother speaks more about Her fifth personality, ‘She has come, bringing with Her a splendor of power and love, an intensity of divine joy heretofore (up to this time) unknown to the Earth. The physical atmosphere has been completely changed by her descent, permeated with new and marvelous possibilities. But if She is ever to reside and act here, She has to find at least a minimal receptivity, at least one human being with the required vital and physical qualities, a kind of super-Parsifal gifted with an innate and integral purity, yet possessing at the same time a body strong enough and poised enough to bear unwaveringly the intensity of the Ananda She brings. (This passage suggests that Supramental Love will be active in a very pure and very strong body.) Thus far, She has not found what is needed. Men remain obstinately men and do not want to or are unable to become supermen. All they can receive and express is a love at their own dimension: a human love – whereas the supreme bliss of divine Ananda eludes their perception. At times, finding the world unready to receive Her, She contemplates withdrawing. But how cruel a loss this would be! It is true that at present, her presence is more rhetorical than factual, since so far She has had no chance to manifest. Yet even so, She is a powerful instrument in the Work, for of all the Mother’s aspects, She holds the greatest power to transform the body. Indeed, those cells which can vibrate at the touch of the divine Joy, receive it and bear it, are cells reborn, on their way to becoming immortal. But the vibrations of divine Bliss and those of pleasure cannot cohabit (to live together as if they are married) in the same vital and physical house. We must therefore TOTALLY renounce all feelings of pleasure to be ready to receive the divine Ananda. But rare are those who can renounce pleasure without thereby renouncing all active participation in life or sinking into a stern asceticism. And among those who realize that the transformation is to be wrought in active life, some pretend that pleasure is a form of Ananda gone more or less astray and legitimize their search for self-satisfaction, thereby creating a virtually insuperable obstacle to their own transformation.’¹⁶⁶ OM TAT SAT References: 1: The Mother’s Agenda/Vol-3/131, 2: The Mother’s Centenary Works/Vol-6/291-94, 3: CWSA (Complete Works of Sri Aurobindo)/Vol-23(or The Synthesis of Yoga)/39, 4: The Gita-7.1, 5: The Gita-9.17, 6: The Gita-4.3, 7: Savitri-531, 8: CWSA/Vol-23/The Synthesis of Yoga/183, 9: The Mother’s Agenda/Vol-2/379, 10: CWSA/Vol-24/ The Synthesis of Yoga/621, 11: CWSA/Vol-23/The Synthesis of Yoga/351, 12: CWSA/Vol-24/The Synthesis of Yoga/591, 13: CWSA/Vol-23/The Synthesis of Yoga/416-17, 14: CWSA/Vol-23/The Synthesis of Yoga/169, 15: The Life Divine/314, 16: The Mother’s Agenda/Vol-1/417, 17: Savitri-711, 18: Savitri-592, 19: Savitri-555,471, 20: Savitri-381, 21: Savitri-346, 22: Savitri-362, 23: Savitri/372, 24: Savitri-314, 25: Savitri-200, 26: Savitri-190, 27: Savitri-81, 28: Savitri-197, 29: Savitri-76, 30: Savitri-89, 31: Savitri-331, 32: Savitri-250, 33: Savitri-694, 34: Savitri-405, 35: Savitri-545, 36: Savitri-536, 37: Savitri-533, 38: Savitri-497, 333, 39: Savitri-663, 40: Savitri-237, 145, 706, 329, 41: Savitri-542, 42: Savitri-120, 200, 124, 325, 43: Savitri-579, 44: Savitri-20, 45: Savitri-484, 46: Savitri-378, 47: Savitri-44, 658, 659, 661, 662, 663, 705, 48: Savitri-682, 49: The Mother-35, 50: Savitri-705, 51: CWSA/ Vol-23/167, 52: The Mother’s Agenda/Vol-1/236, 53: Savitri-411, 54: Savitri-410, 55: Savitri-19, 56: Savitri-346, 57: Savitri-358, 58: Savitri-403, 59: The Mother-53, 60: The Gita-5.25, 61: The Gita-6.28, 62: Savitri-405, 63: Savitri-416, 64: Savitri-422, 65: Savitri-702, 66: The Mother’s Agenda/Vol-5/78, 67: The Mother’s Agenda/Vol-5/95-98, 68: The Mother’s Agenda/Vol-5/134, 69: The Mother’s Agenda-5/100-101, 70: The Mother’s Agenda-5/170-71, 71: The Mother’s Agenda/Vol-5/138, 72: The Mother’s Agenda/Vol-5/181, 73: SABCL/27/176, 74: The Mother’s Agenda-11/228, 75: The Mother’s Agenda-5/225, 76: The Mother’s Agenda-5/195, “This is exactly what Sri Aurobindo wanted, what he was trying for He said: “If I could find one hundred people, that would be enough.”” TMCW-10/On Thoughts and Aphorism-p-198, 77: The Mother’s Agenda-5/p-263, 78: The Gita-10.3, 79: The Gita-5.29, 80: The Gita-3.26, 81: Isha Upanishad-2, 82: CWSA/Vol-24/The Synthesis of Yoga/741, 83: “You see, there’s a curious fluctuation possibly indicating that your dream is part of the present attack which continues with such violence.... The night before last, between midnight and half-past, there was a formidable attack. When I emerged from it, I felt that something had lifted, a victory had been won and that the body’s condition had improved. It happens like that, the horizon clears and this Certainty comes with. (The presence is always here – Sri Aurobindo and I are together almost every night – but the night when I saw that formation, the illness spell over the Ashram, Sri Aurobindo was quite sick in his bed, just as I saw him in 1950.) So when it lifts, all is well: once again there is harmony, there is joy, there is force ... and again the whole thing continues, the effort continues, consciously. Yet there is a kind of fluctuation: it will go on like that for a few moments or a few hours and then suddenly everything becomes muddled again and I am beset by ... a fatigue. A fatigue which is – I can’t say almost unbearable, because nothing in the consciousness feels it to be unbearable – but it makes me like this (Mother clenches her fist tightly in a tension to ‘hold on).” 11.02.1961, The Mother’s Agenda-4/46, “To give a rather curious example, there was a kind of spell of illness over the Ashram, stemming mainly from people’s thoughts, from their way of thinking. It was quite widespread and it was horrible, gloomy, full of fear, pettiness, blind submission, oh! Everyone was in a state of expectation....55 In short, the atmosphere was such that there was an attempt to prevent me from leaving my room – I had to sneak out! It was disgusting! Well, on the very night I saw the spell over the Ashram, Sri Aurobindo was lying sick in his bed, just as I had seen him in 1950. Normally, we spend almost every night together, doing this, seeing that, arranging things, talking – it’s a kind of second life behind this one, and it makes existence pleasant. But that night when I had to sneak out of my room (in my nightgown!), and people were trying to find me to ... (laughing) force me back into bed, he was lying sick in bed – and this struck me hard, for it means these things still affect him in his consciousness. He was in a kind of trance and not at all well. It didn’t last, but nonetheless....” The Mother’s Agenda-18.02.1961, “I so often hear Sri Aurobindo speak, and I say it in French, but I use the English word because I hear him speak…Often the thought alone comes, but quite often it's the exact words; and then, while speaking in French I tend to use the English words. While I take my bath, for instance, he always speaks to me and tells me the things I have to write or say; so afterwards, when I come out of the bathroom, I very often have to ask for a piece of paper and a pen, and I write…It's constantly, constantly like that…I remember, some time ago, at night, I said to him (I see him almost every night, but for a few days I hadn't seen him, then I met him at night ... because he is always there [Mother makes a gesture enveloping her], but at night, in that subtle physical world, I see him objectively, as if I were meeting him), and I said to him, "I haven't seen you for a few days," like that, in jest. Then he put on his most serious air, but with all his irony: "Oh, I am very busy these days." And ... (laughing) the next day I learned they were shooting a film on Sri Aurobindo's life! So I thought he must have been busy sending them good suggestions. But it was so comical! With straight-faced seriousness: "Oh, I am very busy." (Mother laughs)” The Mother’s Agenda-25.01.1967 84: The Mother’s Agenda-4/134, 85: Savitri-409, 86: “I asked myself if for everybody the supramental process will always automatically involve a lot of physical suffering. No. No, because I have a growing proof that those things I have mastered now, in the body, I have the power (I keep receiving letters and notes from here or there, from people here or there who have an illness) ... it is beginning; so far it's only a beginning, a very small beginning: the power to eliminate pain. You know, on a smaller scale, what happened with your illness. Yes, but I didn't mean sick people. I mean people who today or in the future will seek to effect the transformation in themselves. No, they ... Will they have to go through all that suffering? No! That Sri Aurobindo wrote very clearly: for all those who have faith and open themselves in surrender and faith, the work will be done automatically.98 As long as he was here, mon petit, all the thirty years I spent with him working, NOT ONCE did I have to make an effort for a transformation. Simply, whenever there was a difficulty, I repeated, My Lord, my Lord, my Lord ... I just thought of him – hop! it went away. Physical pain: he annulled it. You know, some things that were hampering the body, some old habits that had come back, I only had to tell him: off they would go. And through me, he did the same for others. He always said that he and I did the Work (in fact, when he was here, it was he who did it; I only did the external work), that he and I did the Work, and that all that was asked from the others was faith and surrender, nothing more.” The Mother’s Agenda/ August 10, 1963, The Mother’s Agenda-4/271, 87: Savitri-675, 88: Savitri-374, 89: Savitri-422-23, 90: Savitri-457, 91: “It is that which the spirit in Love is seeking here in the darkness of the Ignorance and it is that which it finds when individual human love is changed into the love of the Immanent Divine incarnate in the material universe.” CWSA/23/The Synthesis of Yoga-160 “In that larger play of the Divine the joy of the relations of divine love also is possible without the lapse into the ego-sense, —just as the supreme state of human love likewise is described as the unity of one soul in two bodies.” CWSA/23/The Synthesis of Yoga-367 “And since love is the effective power and soul-symbol of bliss-oneness he will approach and enter into this oneness by the gate of universal love, a sublimation of human love at first, a divine love afterwards, at its summits a thing of beauty, sweetness and splendour now to us inconceivable.” CWSA/23/The Synthesis of Yoga-509 “There is a movement of (Divine) love, as in the aspiration of human love, to separate the lover and the loved in the enjoyment of their exclusive oneness away from the world and from all others, shut up in the nuptial chambers of the heart. That is perhaps an inevitable movement of this path. But still the widest love fulfilled in knowledge sees the world not as something other and hostile to this joy, but as the being of the Beloved and all creatures as his being, and in that vision divine works find their joy and their justification.” CWSA/24/The Synthesis of Yoga-551 “This is in essence the power of love itself in the heart and soul turning from earthly objects to the spiritual source of all beauty and delight. There live in this seeking all the sentiment and passion, all the moods and experiences of love concentrated on a supreme object of desire and intensified a hundredfold beyond the highest acme of intensity possible to a human love.” CWSA/24/The Synthesis of Yoga-575 92: Savitri-295, 93: The Mother’s Agenda/Vol-3/p-239-240, 94: The Mother’s Agenda/Vol-8/p-389, 95: The Mother’s Agenda/Vol-3/p-239-240, “A burning Love from white spiritual founts Annulled the sorrow of the ignorant depths; Suffering was lost in her immortal smile.” Savitri-314 “Her clasp shall turn to ecstasy our pain.” Savitri-314 96: Savitri-633, 97: “Joy that forgot mortality for a while… And passions that crumble to ashes while they blaze Kindled the common earth with their brief flame.” Savitri-159, “Her (Mother of light of sattwic mind) smile could persuade a dead lacerated heart To live again and feel the hands of calm.” Savitri-514, 98: “As soon as I came upon Theon’s teaching (even before meeting him personally), and read and understood all kinds of things which I hadn’t known before, I began to work quite systematically. Every night, at the same hour, I was working to construct – between the purely terrestrial atmosphere and the psychic atmosphere – a path of protection across the vital, so that people wouldn’t have to pass through it (for those who are conscious but without knowledge it’s a very difficult passage – infernal.) I was preparing this path, doing this work (it must have been around 1903 or 1904, I don’t remember exactly) for months and months and months. All sorts of extraordinary things happened during that time – extraordinary. I could tell long stories.... Then, when I went to Tlemcen, I told Madame Theon about it. ‘Yes,’ she told me, ‘it is part of the work you have come on earth to do. Everyone with even a slightly awakened psychic being who can see your Light will go to your Light at the moment of dying, no matter where they die, and you will help them to pass through.’ And this work is constant. Constant. it has given me a considerable number of experiences concerning what happens to people when they leave their bodies. I’ve had all sorts of experiences, all kinds of examples – it’s really very interesting.” The Mother/The Mother’s Agenda- June 24, 1961, 99: Savitri-325, 100: Savitri-329, 101: “Rent man’s horizons into infinity.” Savitri-359, “To rend the veil of the last mysteries.” Savitri-360, “The knot of the two, the higher and the lower hemisphere, is where mind and supermind meet with a veil between them. The rending of the veil is the condition of the divine life in humanity; for by that rending, by the illumining descent of the higher into the nature of the lower being and the forceful ascent of the lower being into the nature of the higher, mind can recover its divine light in the all-comprehending supermind, the soul realise its divine self in the all-possessing all-blissful Ananda, life repossess its divine power on the play of omnipotent Conscious-Force and Matter open to its divine liberty as a form of the divine Existence.” CWSA/21/The Life Divine-279, 102: Savitri-6, 103: The Mother’s Agenda- January 10, 1961, 104: Savitri-468, 105: Savitri-159, 106: CWSA/23/The Synthesis of Yoga-211, 107: Savitri-404, 108: Savitri-701 109: Savitri-470, 110: Savitri-123, 238, 111: Savitri-435, 112: The Mother’s Agenda/August-25-1954, 113: Savitri-75, 114: “This culmination of sacrifice is the height even of human love and devotion when it tries to become divine; for there too the highest peak of love points into a heaven of complete mutual self-giving, its summit is the rapturous fusing of two souls into one.” CWSA/23/The Synthesis of Yoga-108, 115: TMCW/14/127, 116: Savitri-291, 117: CWSA/23/The Synthesis of Yoga-67, 118: CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother-462, 119: Savitri-588, 120: CWSA-29/Letters on Yoga-II- p-344, 121: CWSA-24/The Synthesis of Yoga-841, 122: “It is therefore only by going back from the surface physical mind to the psychic and spiritual consciousness that a vision and knowledge of the triple time, a transcendence of our limitation to the standpoint and view range of the moment, can be wholly possible.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga-892, “Meanwhile there are certain doors opening from the inner on to the outer consciousness which make an occasional but insufficient power of direct retro-vision of the past, circumvision of the present, prevision of the future even in the physical mind at least potentially feasible.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga-892, “The supermind has the vision of the three times, trikaladrsti; it sees them as an indivisible movement and sees too each containing the others. It is aware of all tendencies, energies and forces as the diverse play of unity and knows their relation to each other in the single movement of the one spirit.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga-792, 123: “The phenomena of this vital consciousness and sense, this direct sensation and perception of and response to the play of subtler forces than the physical, are often included without distinction under the head of psychical phenomena. In a certain sense it is an awakening of the psyche, the inner soul now hidden, clogged wholly or partially covered up by the superficial activity of the physical mind and senses that brings to the surface the sub- merged or subliminal inner vital consciousness and also an inner or subliminal mental consciousness and sense capable of perceiving and experiencing directly, not only the life forces and their play and results and phenomena, but the mental and psychical worlds and all they contain and the mental activities, vibrations, phenomena, forms, images of this world also and of establishing a direct communication between mind and mind without the aid of the physical organs and the limitations they impose on our consciousness.” The Synthesis of Yoga-874, 124: “For there is a continuous scale of the planes of consciousness, beginning with the psychical and other belts attached to and dependent on the earth plane and proceeding through the true independent vital and psychical worlds to the worlds of the gods and the highest supramental and spiritual planes of existence. And these are in fact always acting upon our subliminal selves unknown to our waking mind and with considerable effect on our life and nature. The physical mind is only a little part of us and there is a much more considerable range of our being in which the presence, influence and powers of the other planes are active upon us and help to shape our external being and its activities. The awakening of the psychical consciousness enables us to become aware of these powers, presences and influences in and around us; and while in the impure or yet ignorant and imperfect mind this unveiled contact has its dangers, it enables us too, if rightly used and directed, to be no longer their subject but their master and to come into conscious and self-controlled possession of the inner secrets of our nature. The psychical consciousness reveals this interaction between the inner and the outer planes, this world and others, partly by an awareness, which may be very constant, vast and vivid, of their impacts, suggestions, communications to our inner thought and conscious being and a capacity of reaction upon them there, partly also through many kinds of symbolic, transcriptive or representative images presented to the different psychical senses. But also there is the possibility of a more direct, concretely sensible, almost material, sometimes actively material communication — a complete though temporary physical materialisation seems to be possible — with the powers, forces and beings of other worlds and planes. There may even be a complete breaking of the limits of the physical consciousness and the material existence. The awakening of the psychical consciousness liberates in us the direct use of the mind as a sixth sense, and this power may be made constant and normal. The physical consciousness can only communicate with the minds of others or know the happenings of the world around us through external means and signs and indications, and it has beyond this limited action only a vague and haphazard use of the mind’s more direct capacities, a poor range of occasional presentiments, intuitions and messages. Our minds are indeed constantly acting and acted upon by the minds of others through hidden currents of which we are not aware, but we have no knowledge or control of these agencies. The psychical consciousness, as it develops, makes us aware of the great mass of thoughts, feelings, suggestions, will impacts, influences of all kinds that we are receiving from others or sending to others or imbibing from and throwing into the general mind atmosphere around us. As it evolves in power, precision and clearness, we are able to trace these to their source or feel immediately their origin and transit to us and direct consciously and with an intelligent will our own messages. It becomes possible to be aware, more or less accurately and discerningly, of the activities of minds whether near to us physically or at a distance, to understand, feel or identify ourselves with their temperament, character, thoughts, feelings, reactions, whether by a psychic sense or a direct mental perception or by a very sensible and often intensely concrete reception of them into our mind or on its recording surface. At the same time we can consciously make at least the inner selves and, if they are sufficiently sensitive, the surface minds of others aware of our own inner mental or psychic self and plastic to its thoughts, suggestions, influences or even cast it or its active image in influence into their subjective, even into their vital and physical being to work there as a helping or moulding or dominating power and presence.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga-877-879, 125: “To concentrate most on one’s own spiritual growth and experience is the first necessity of the sadhak — to be too eager to help others draws away from the inner work. There is also likely to be an overzeal and haste which clouds the discrimination and makes what help is given less effective than it should be. To grow in the spirit is the greatest help one can give to others, for then something flows out naturally to those around that helps them.” Sri Aurobindo/CWSA-31/Letters on Yoga-IV-317, “The idea of helping others is a subtle form of the ego. It is only the Divine Force that can help. One can be its instrument, but you should first learn to be a fit and egoless instrument.” CWSA-31/Letters on Yoga-IV/p-318, “The best way to help the world is to transform oneself by an integral and intensive yoga.” The Mother/TMCW-14/Words of The Mother-II/p-277, 126: “That is all right in the ordinary karmayoga which aims at union with the cosmic Spirit and stops short at the Overmind — but here a special work has to be done and a new realisation achieved for the earth and not for ourselves alone. It is necessary to stand apart from the rest of the world so as to separate ourselves from the ordinary consciousness in order to bring down a new one… It is not that love for all is not part of the sadhana, but it has not to translate itself at once into a mixing with all — it can only express itself in a general and when need be dynamic universal goodwill, but for the rest it must find vent in this labour of bringing down the higher consciousness with all its effect for the earth. As for accepting the working of the Divine in all things that is necessary here too in the sense of seeing it even behind our struggles and difficulties, but not accepting the nature of man and the world as it is — our aim is to move towards a more divine working which will replace what now is by a greater and happier manifestation. That too is a labour of divine Love.” Sri Aurobindo/CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram- 812-813, “There must come upon us in the change at once a reversal and rejection of our present way of existence and a fulfilment of its inner trend and tendency.” CWSA-22/The Life Divine-1012, 127: “The heart’s love of God may be blind, narrow and ignorant and lead to fanaticism and obscurantism; it may, even when otherwise pure, limit our perfection by refusing to see Him except in a limited personality and by recoiling from the true and infinite vision. The heart’s love of man may equally lead to distortions and exaggerations in feeling, action and knowledge which have to be corrected and prevented by the purification of the understanding.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga-309, 128: Savitri-318 , 129: CWSA-22/The Life Divine-994-995, 130: CWSA-22/The Life Divine-1013, 131: “The relation of Guru and disciple is only one of many relations which one can have with the Divine, and in this Yoga which aims at a supramental realisation, it is not usual to give it this name; rather, the Divine is regarded as the Source, the living Sun of Light and Knowledge and Consciousness and spiritual realisation and all that one receives is felt as coming from there and the whole being remoulded by the Divine Hand. This is a greater and more intimate relation than that of the human Guru and disciple, which is more of a limited mental ideal. Nevertheless, if the mind still needs the more familiar mental conception, it can be kept so long as it is needed; only do not let the soul be bound by it and do not let it limit the inflow of other relations with the Divine and larger forms of experience.” CWSA-29/Letters on Yoga-II-192-193, 132: ““Even Vaishnavism and Tantra are in the end other-worldly; mukti is the aim of their efforts and anything else could be only incidental and secondary or a result on the way.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-401, “Even Tantra and Vaishnavism end in the release from life; here (in Integral Yoga) the object is the divine fulfilment of life.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-400, 133: Savitri-105, 134: Savitri-381, 135: Savitri-397, 136: Savitri-325, 137: “The only thing in the world that still appears intolerable to me now is all physical deterioration, physical suffering, the ugliness the powerlessness to express this capacity of beauty inherent in every being. But this, too, will be conquered one day. Here, too the power will come one day to shift the needle a little. Only, one has to climb higher in consciousness: the deeper into matter you want to descend, the higher must you ascend in consciousness…It will take time. Sri Aurobindo was surely right when he spoke of a few centuries.” The Mother’s Agenda-25.02.1958, “There will be other consequences that by opposite means will tend to eradicate the perversion and ugliness created in life due to the intervention of the mind, a whole range of deformations that have aggravated suffering, misery, moral poverty, a whole zone of sordid and repugnant miseries that makes an entire portion of human life so hideous. That must disappear. That is what in many respects makes humanity infinitely inferior to animal life, with its simplicity and its natural spontaneity, and which in spite of everything is harmonious. Suffering among animals is never as miserable and sordid as it is in a whole section of humanity perverted by a mentality exclusively turned towards egoistic needs…One must rise above, surge forth into the Light and the Harmony, or sink back down into the simplicity of a wholesome, unperverted animal life.” The Mother’s Agenda-June-1958, 138: “In the transition there may well be a period in which we take up all life and action and offer them to the Divine for purification, change and deliverance of the truth within them, another period in which we draw back and build a spiritual wall around us admitting through its gates only such activities as consent to undergo the law of the spiritual transformation, a third in which a free and all-embracing action, but with new forms fit for the utter truth of the Spirit, can again be made possible. These things, however, will be decided by no mental rule but in the light of the soul within us and by the ordaining force and progressive guidance of the Divine Power that secretly or overtly first impels, then begins clearly to control and order and finally takes up the whole burden of the Yoga.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-138-139, 139: “All the soul’s postures donned divinity.” Savitri-125 140: Savitri-633, 141: “Universal, he is all, — transcendent, none. To man’s righteousness this is his cosmic crime,” Savitri-657 “Some near approached, were touched, caught fire, then failed, Too great was her demand, too pure her force. Thus lighting earth around her like a sun, Yet in her inmost sky an orb aloof, A distance severed her from those most close.” Savitri-366 “Sri Aurobindo once said (jokingly, as it were), while talking with those around him (I was there and we were talking about Christianity and the "new Christ"), he told them, "Oh, if the new Christ comes, the Church will crucify him!"” The Mother’s Agenda-October-7, 1967, 142: (Death said) “Thy voice carries the sound of infinity, Knowledge is with thee, Truth speaks through thy words; The light of things beyond shines in thy eyes.” Savitri-663, 143: The Mother’s Agenda-6th May 1967, 144: “Therefore, whenever even a single soul is liberated, there is a tendency to an extension and even to an outburst of the same divine self-consciousness in other individual souls of our terrestrial humanity and, — who knows? — perhaps even beyond the terrestrial consciousness.” CWSA-21/The Life Divine-45, “The stone lying inert upon the sands which is kicked away in an idle moment, has been producing its effect upon the hemispheres.” Sri Aurobindo/TMCW-10/p-229, “As soon as I came upon Theon’s teaching (even before meeting him personally), and read and understood all kinds of things which I hadn’t known before, I began to work quite systematically. Every night, at the same hour, I was working to construct-between the purely terrestrial atmosphere and the psychic atmosphere-a path of protection across the vital, so that people wouldn’t have to pass through it (for those who are conscious but without knowledge it’s a very difficult passage-infernal.) I was preparing this path, doing this work (it must have been around 1903 or 1904, I don’t remember exactly) for months and months and months. All sorts of extraordinary things happened during the time-extraordinary. I could tell long series… Then, when I went to Tlemcen, I told Madame Theon about it. ‘Yes, ‘she told me, ‘it is part of the work you have come on earth to do. Everyone with even a slightly awakened psychic being who can see your Light will go to your Light at the moment of dying, no matter where they die, and you will help them to pass through,’ And this work is constant. Constant. It has given me a considerable number of experiences concerning what happens to people when they leave their bodies. I’ve had all sorts of experiences, all kinds of examples-it’s really very interesting.” June-24/1961/Mother’s Agenda/Vol-2/P: 231-238, (Earth) “Knows that one high step might enfranchise all.” Savitri-371, “Over the years I have had a considerable number of experiences in this realm, and my first action is always the same: send the Peace (I do this in all cases, for everyone) and happy the Force, The Power of the Lord, for the best thing to happen. Some people are very sick, sick to the point where there is no hope, where they cannot be cured, where the end is coming; but they sense that their souls must still need to have certain experiences, so they hang on-they don’t want to die. In such cases I apply the Force for them to last as long as possible. In other cases, on the contrary, they are weary of suffering, or indeed the soul has finished its experience and desires to be liberated. In such a case, if I am sure of it, sure that they themselves are expressing the desire to depart, it’s over in a few hours-I say this with certainty because I’ve had a considerable number of experiences. There is a certain force which goes out and does what is necessary. I haven’t done either of these things for your father-neither to prolong to his life (because when people are suffering it’s not a very kind to prolong their lives indefinitely), nor to finish it, because I didn’t know-one can’t do either without knowing the person’s conscious wish.” June-24/1961/Mother’s Agenda/Vol-2/P: 231-238 145: “A universal light was in his eyes, A golden influx flowed through heart and brain; A Force came down into his mortal limbs, A current from eternal seas of Bliss; He felt the invasion and the nameless joy.” Savitri-79 “Across the unfolding of the seas of self Appeared the deathless countries of the One. A many-miracled Consciousness unrolled Vast aim and process and unfettered norms, A larger Nature’s great familiar roads.” Savitri-91 “The Master of the worlds self-made her slave Is the executor of her fantasies: She has canalised the seas of omnipotence; She has limited by her laws the Illimitable.” Savitri-121 “A scale of sense that climbed with fiery feet To heights of unimagined happiness, Recast his being’s aura in joy-glow, His body glimmered like a skiey shell; His gates to the world were swept with seas of light.” Savitri-236 “Absolved from the ligaments of death and sleep He rode the lightning seas of cosmic Mind And crossed the ocean of original sound; On the last step to the supernal birth He trod along extinction’s narrow edge Near the high verges of eternity, And mounted the gold ridge of the world-dream Between the slayer and the saviour fires; The belt he reached of the unchanging Truth, Met borders of the inexpressible Light And thrilled with the presence of the Ineffable.” Savitri-299-300 “Incarnating inexpressibly in her limbs The boundless joy the blind world-forces seek, Her body of beauty mooned the seas of bliss.” Savitri-314 “One moment fill with thy eternity, Let thy infinity in one body live, All-Knowledge wrap one mind in seas of light, All-Love throb single in one human heart. Immortal, treading the earth with mortal feet All heaven’s beauty crowd in earthly limbs!” Savitri-345 “Leaving earth’s safety daring wings of Mind Bore her above the trodden fields of thought Crossing the mystic seas of the Beyond To live on eagle heights near to the Sun.” Savitri-360 “Amid her tresses’ cloudy multitude Her long eyes shadowed as by wings of Night Under that moon-gold forehead’s dreaming breadth Were seas of love and thought that held the world; Marvelling at life and earth they saw truths far.” Savitri-372 “Unsatisfied he yearned for me through time, Sometimes with wrath and sometimes with sweet peace Desiring me since first the world began. He rose like a wild wave out of the floods And dragged me helpless into seas of bliss.” Savitri-614 “My dreadful hands laid on thy bosom shall force Thy being bathed in fiercest longing’s streams. Thou shalt discover the one and quivering note, And cry, the harp of all my melodies, And roll, my foaming wave in seas of love.” Savitri-700 “A power dwelt in her soul too great for earth, A bliss lived in her heart too large for heaven; Light too intense for thought and love too boundless For earth’s emotions lit her skies of mind And spread through her deep and happy seas of soul.” Savitri-715 “Her mind, a sea of white sincerity,” Savitri-15, “Toiling to transform the still far Absolute Into an all-fulfilling epiphany, Into an utterance of the Ineffable, She would bring the glory here of the Absolute’s force, Change poise into creation’s rhythmic swing, Marry with a sky of calm a sea of bliss.” Savitri-195-196 “There Knowledge called him to her mystic peaks Where thought is held in a vast internal sense And feeling swims across a sea of peace And vision climbs beyond the reach of Time.” Savitri-299 “His soul was all in front like a great sea Flooding the mind and body with its waves; His being, spread to embrace the universe, United the within and the without To make of life a cosmic harmony, An empire of the immanent Divine.” Savitri-318 “In these new worlds projected he became A portion of the universal gaze, A station of the all-inhabiting light, A ripple on a single sea of peace.” Savitri-325 “Its ordered hours proclaimed the eternal Law; Vision reposed on a safety of deathless forms; Time was Eternity’s transparent robe. An architect hewing out self’s living rock, Phenomenon built Reality’s summer-house On the beaches of the sea of Infinity.” Savitri-329 “Always behind this strange divided life Her spirit like a sea of living fire Possessed her lover and to his body clung, One locked embrace to guard its threatened mate.” Savitri-471 “An inner law of beauty shapes our lives; Our words become the natural speech of Truth, Each thought is a ripple on a sea of Light.” Savitri-530-531 “Then out of the engulfing sea of trance Her mind rose drenched to light streaming with hues Of vision and, awake once more to Time, Returned to shape the lineaments of things And live in borders of the seen and known.” Savitri-579 “My heart’s strength can carry the grief of the universe And never falter from its luminous track, Its white tremendous orbit through God’s peace. It can drink up the sea of All-Delight And never lose the white spiritual touch, The calm that broods in the deep Infinite.” Savitri-635-636 “As one drowned in a sea of splendour and bliss, Mute in the maze of these surprising worlds, Turning she saw their living knot and source, Key to their charm and fount of their delight, And knew him for the same who snares our lives Captured in his terrifying pitiless net, And makes the universe his prison camp And makes in his immense and vacant vasts The labour of the stars a circuit vain And death the end of every human road And grief and pain the wages of man’s toil.” Savitri-678 “All was the violent ocean of a will Where lived captive to an immense caress, Possessed in a supreme identity, Her aim, joy, origin, Satyavan alone.” Savitri-579, “But higher still can climb the ascending light; There are vasts of vision and eternal suns, Oceans of an immortal luminousness, Flame-hills assaulting heaven with their peaks, There dwelling all becomes a blaze of sight; A burning head of vision leads the mind, Thought trails behind it its long comet tail; The heart glows, an illuminate and seer, And sense is kindled into identity.” Savitri-659-660 “The Two opposed each other face to face. His being like a huge fort of darkness towered; Around it her light grew, an ocean’s siege.” Savitri-667 “Air seemed an ocean of felicity Or the couch of the unknown spiritual rest, A vast quiescence swallowing up all sound Into a voicelessness of utter bliss; Even Matter brought a close spiritual touch, All thrilled with the immanence of one divine.” Savitri-672 “An oceanic spirit dwelt within; Intolerant and invincible in joy A flood of freedom and transcendent bliss Into immortal lines of beauty rose.” Savitri-680 “Break into eternity thy mortal mould; Melt, lightning, into thy invisible flame! Clasp, Ocean, deep into thyself thy wave, Happy for ever in the embosoming surge.” Savitri-691-692, 146: The Mother’s Agenda-4.07.1962, “And when the day comes for the manifestation of supreme Love – a crystalized, concentrated descent of supreme Love – that will truly be the hour of Transformation, for nothing will be able to resist That. But as it’s all-powerful, a certain receptivity must be prepared on earth so its effects are not devastating. Sri Aurobindo has explained it in one of his letters. Someone asked him, ‘Why doesn’t this Love come now?’, and he replied something like this: If divine Love in its essence were to manifest on earth, it would be like an explosion; for the earth is not supple enough or receptive enough to widen to the measure of this Love. The earth must not only open itself but become wide and supple. Matter – not just physical Matter, but the substance of the physical consciousness as well – is still much too rigid.” The Mother’s Agenda-10.01.1961, “As an experience, it's absolutely certain: when you come in touch with eternal Love, supreme Love, the first, immediate ... (what should I say?) perception or sensation (it's not an understanding, it is much more concrete) is that even the most enlightened, kneaded, prepared material consciousness is INCAPABLE of manifesting That! The first impression is that sort of incapacity. Then comes the experience of something manifesting a type of ... not exactly "cruelty," because it's not cruelty as we conceive it; but in the totality of circumstances, there is a vibration which is felt as a certain intensity of refusal of love as it is manifested here – that's exactly the thing: something in the material world refuses the manifestation of love as it exists at present (I don't refer to the ordinary world but to the consciousness at its present highest). It's an experience, I am speaking of something that has taken place. Then the part of the consciousness that has been touched by that opposition calls out directly to Love's origin WITH AN INTENSITY IT COULD NOT HAVE HAD WITHOUT THE EXPERIENCE OF THE REFUSAL. Limits are broken, a flood descends which could NOT manifest before, and something is expressed which was not expressed before.” The Mother’s Agenda/15.05.1963, “More and more, there is something that presses to make itself known and is formulated like this: what wants to come for next February is the Truth-Light ... (Mother repeats like an incantation) the Truth-Light, the Truth-Force, the Truth- Light, the Truth-Force ... to prepare the way for the manifestation of supreme Love. But that is for later on…But immediate, immediate: the Truth-Light, the Truth-Force. It's becoming precise…I didn't think about it. It was perfectly blank in my head. I didn't know at all…And then that came.” The Mother’s Agenda-15.01.1965, “Yes, this problem of the transformation, I see more and more clearly that there are three approaches, three ways to go about it, and that in order to be more complete one should combine the three. One – the most important, naturally – is the way we could call "spiritual," the way of the contact with the Consciousness – Love-Consciousness-Power, that is. These three aspects: supreme Love-Consciousness-Power. And the contact, the identification: making all the material cells capable of receiving Him and expressing Him – of BEING That. Of all the ways, that is the most powerful and most indispensable. There is the occult way, which brings all the intermediary worlds into play. There is a very detailed knowledge of all the powers and personalities, all the intermediary regions, and it makes use of all that. That's where one makes use of the Overmind godheads: it's in this second way. Shiva, Krishna, all the aspects of the Mother are part of this second way. Then there is the higher intellectual approach, which is the projection of a surpassing scientific mind and takes up the problem from below. It has its own importance too. From the standpoint of the detail of the procedure, it reduces approximation, it gives a more direct and precise action. If one can combine all three, then obviously the thing will go faster. Without the first, nothing is possible (and even, the other two are an illusion without the first: they lead nowhere, you go round in circles endlessly). But if you clothe the first in the other two, then I think the action is more precise, direct, rapid.” The Mother’s Agenda-04.03.1967, “Tell me, it would be lovely if one could take people's consciousness as one takes a flower, and then, because one looks at it and holds it and the vibration is that Vibration of supreme Love, it opens up, like that, becomes organized, and grows magnificent…It would be fine if one could do that – (laughing) perhaps one can!” The Mother’s Agenda-15.03.1967, 147: “A perfect equality not only of the self, but in the nature is a condition of the Yoga of self perfection. The first obvious step to it will be the conquest of our emotional and vital being, for here are the sources of greatest trouble, the most rampant forces of inequality and subjection, the most insistent claim of our imperfection. The equality of these parts of our nature comes by purification and freedom…All that comes to it from the world with menace or with solicitation, it will refer to the higher principles, to a reason and heart, in touch with or changed by the light and calm joy of the spirit… There is no question here of an ascetic killing of the life-impulse and its native utilities and functions; not its killing is demanded, but its transformation.” CWSA/24/The Synthesis of Yoga-702-703, 148: “But this highest condition is difficult and must evidently take long to bring about; for the participation and consent of the Purusha to the transition is not sufficient, there must be also be the consent and participation of Prakriti. It is not only the central thought and will that have to acquiesce, but all the parts of our being must assent and surrender to the law of spiritual Truth; all has to learn to obey the government of the conscious Divine Power in the members. There are obstinate difficulties in our being born of its evolutionary constitution which militate against this assent. For some of these parts are still subject to the inconscience and subconscience and to the lower automatism of habit or so-called law of nature,--mechanical habit of mind, habit of life, habit of instinct, habit of personality, habit of character, the ingrained mental, vital, physical needs, impulses, desires of natural man, the old functionings of all kinds that are rooted there so deep that it would seem as if we had to dig to abysmal foundations in order to get them out: these parts refuse to give up their response to the lower law founded in the Inconscient; they continually send up to the conscious mind and life the old reactions and seek to reaffirm them there as the eternal rule of Nature. Other parts of the being are less obscure and mechanical and rooted in inconscience, but all are imperfect and attached to their imperfection and have their own obstinate reactions; the vital part is wedded to the law of self-affirmation and desire, the mind is attached to its own formed movements, and both are willingly obedient to the inferior law of the Ignorance. And yet the law of participation and the law of surrender are imperative; at each step of the transition (1) the ascent of the Purusha is needed and (2) there must be too the consent of each part of the nature to the action of the higher power for its change. There must be then a conscious self-direction of the mental being in us towards this change, this substitution of Supernature for the old nature, this transcendence. The rule of conscious obedience to the higher truth of the spirit, the surrender of the whole being to the light and power that come from the Supernature, is a second condition which has to be accomplished slowly and with difficulty by the being itself before the supramental transformation can become at all possible.” CWSA-22/The Life Divine-962-63, 149: Savitri-631, 150: Savitri-554, 151: “In this self-development the soul finds that it has accomplished on this line the object of the whole integral Yoga, union with the Supreme in its self and in its universalised individuality. So long as he remains in the world-existence, this perfection must radiate out from him, — for that is the necessity of his oneness with the universe and its beings, — in an influence and action which help all around who are capable of it to rise to or advance towards the same perfection, and for the rest in an influence and action which help, as only the self-ruler and master man can help, in leading the human race forward spiritually towards this consummation and towards some image of a greater divine truth in their personal and communal existence. He becomes a light and power of the Truth to which he has climbed and a means for others’ ascension.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-642, 152: The Mother’s Agenda/November 7/1961, 153: “The human form is naturally unable to bear the Divine Love or contain it, because it is itself a creation of the ignorance, weak and impure. It must be transformed in order to be capable of that; it must become strong and pure. First of all, it must have the strength to love the Divine alone and turn away from all other ties. But besides that a new consciousness must be created in it — first a consciousness of pure and purifying Divine Peace from above which must take hold of all down to the most physical — then in that peace an increasing inner strength pure and unegoistic — then the Divine Light and Knowledge transforming all the consciousness and movements. When this has been done, then the human form can contain the Divine Love and Ananda. Till then the touches of the Divine Love and Ananda are usually momentary or brief, they cannot remain. In an impure consciousness the Divine Love if it came in would create a perturbation and possibly be attacked by a mixture which would make it impossible for it to stay. It is therefore that touches only can come.” CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-334, 154: “The power of the soul over its nature is of the utmost importance in the Yoga of self-perfection; if it did not exist, we could never get by conscious endeavour and aspiration out of the fixed groove of our present imperfect human being; if any greater perfection were intended, we should have to wait for Nature to effect it in her own slow or swift process of evolution.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-628, “The Yoga of self-perfection brings out this soul-force and gives it its largest scope, takes up all the fourfold powers and throws them into the free circle of an integral and harmonious spiritual dynamis. The godhead, the soul-power of knowledge rises to the highest degree of which the individual nature can be the supporting basis. A free mind of light develops which is open to every kind of revelation, inspiration, intuition, idea, discrimination, thinking synthesis; an enlightened life of the mind grasps at all knowledge with a delight of finding and reception and holding, a spiritual enthusiasm, passion, or ecstasy; a power of light full of spiritual force, illumination and purity of working manifests its empire, brahma-tejas, brahma-varcas ; a bottomless steadiness and illimitable calm upholds all the illumination, movement, action as on some rock of ages, equal, unperturbed, unmoved, acyuta .” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-750, 155: Savitri-603, 156: Savitri-548, 157: Savitri-291, 158: Savitri-318-319, 159: Savitri-685, 160: CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-333, 161: Savitri-42, 162: Savitri-231, 163: Savitri-89, 164: Savitri-398, 165: The Mother's Agenda/July, 1965, 166: The Mother's Agenda/August 25, 1954, 167: "I don’t know dates. I don’t know, I never remember dates. I can only tell you this ... that it happened before Sri Aurobindo left his body, that he was told about it beforehand and that he ... well, he acknowledged the fact. But there was a formidable battle with the Inconscient, for when I saw that the level of receptivity was not what it should have been, I blamed the Inconscient ... and tried to wage the battle there. I don’t say it was ineffectual, but between the result obtained and the result hoped for, there was a considerable difference. But as I said, you who are all so near, so steeped in this atmosphere ... who among you noticed anything? – You simply went on with your little lives as usual. I think it (The Mother's fifth Power- The Divine Love) was in 1946, Mother, because you told us so many things at that time. Right. (A child:) Sweet Mother, now that She has come, what should we do? You don’t know? Try to change your consciousness. Now you may ask me the questions you wanted to ask ... That’s all? Mother, there is not even one single man? I don’t know. Mother, you are wasting your time with all these Ashram people. Oh! ... But you see, from an occult standpoint, it is a selection. From an external standpoint you could say that there are people in the world who are far superior to you (and I would not disagree!), but from an occult standpoint, it is a selection. There are ... It can be said that without a doubt the majority of young people here have come because it was promised them that they would be present at the Hour of Realization – but they just don’t remember it! (Mother laughs) I have already said several times that when you come down on earth, you fall on your head, which leaves you a little dazed! (laughter) It’s a pity, but after all, you don’t have to remain dazed all your lives, do you? You should go deep within yourselves and there find the immortal consciousness – then you can see very well, you can very clearly remember the circumstances in which you ... you aspired to be here for the Hour of the Work’s realization. But actually, to tell you the truth, I think your lives are so easy that you don’t exert yourselves very much! How many among you have truly an INTENSE need to find their psychic beings? To find out truly who they are? To find out what their roles are, why they are here? ... You just let yourselves drift. You even complain when things aren’t easy enough! You just take things as they come. And sometimes, should an aspiration arise in you and you encounter some difficulty in yourself, you say, ‘Oh, Mother is there! She’ll take care of it for me!’ And you think about something else." The Mother's Agenda/August 25, 1954, 168: "The terminology of Yoga recognises besides the status of our physical and vital being, termed the gross body and doubly composed of the food sheath and the vital vehicle, besides the status of our mental being, termed the subtle body and singly composed of the mind sheath or mental vehicle,(manah. -kosa) a third, supreme and divine status of supra-mental being, termed the causal body and composed of a fourth and a fifth vehicle (vijnanakosa and anandakosa) which are described as those of knowledge and bliss." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-16, "But this causal body is, as we may say, little developed in the majority of men and to live in it or to ascend to the supramental planes, as distinguished from corresponding sub-planes in the mental being, or still more to dwell consciously upon them is the most difficult thing of all for the human being. It can be done in the trance of Samadhi, but otherwise only by a new evolution of the capacities of the individual Purusha of which few are even willing to conceive." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-456, "If he rises into the knowledge-self beyond the highest mental stature, if he becomes the knowledge-soul, the Spirit poised in gnosis, vijn˜a¯ namaya purus.a, and puts on the nature of its infinite truth and power, if he lives in the knowledge-sheath, the causal body as well as in these subtle mental, interlinking vital and grosser physical sheaths or bodies, then, but then only he will be able to draw down entirely into his terrestrial existence the fullness of the infinite spiritual consciousness; only then will he avail to raise his total being and even his whole manifested, embodied ex- pressive nature into the spiritual kingdom. But this is difficult in the extreme; for the causal body opens itself readily to the consciousness and capacities of the spiritual planes and belongs in its nature to the higher hemisphere of existence, but it is either not developed at all in man or only as yet crudely developed and organised and veiled behind many intervening portals of the subliminal in us. It draws its stuff from the plane of the truth- knowledge and the plane of the infinite bliss and these pertain altogether to a still inaccessible higher hemisphere." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-473, "The sleep-state is a consciousness corresponding to the supramental plane proper to the gnosis, which is beyond our experience because our causal body or envelope of gnosis is not developed in us, its faculties not active, and therefore we are in relation to that plane in a condition of dreamless sleep. The Turiya beyond is the consciousness of our pure self-existence or our absolute being with which we have no direct relations at all, whatever mental reflections we may receive in our dream or our waking or even, irrecoverably, in our sleep consciousness." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-520, "For behind the gross physical sheath of this materially visible and sensible frame there is subliminally supporting it and discoverable by a finer subtle consciousness a subtle body of the mental being and a spiritual or causal body of the gnostic and bliss soul in which all the perfection of a spiritual embodiment is to be found, a yet unmanifested divine law of the body." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-695, Download this WEB PAGE as a PDF file: I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. “There is a love in which the emotion is turned towards the Divine in an increasing receptivity and growing union. What it receives from the Divine it pours out on others, but truly without demanding a return. If you are capable of that, then that is the highest and most satisfying way to love.” The Mother TMCW/Vol-14/p-122 “Sri Aurobindo had also written to the effect, ‘If Divine Love were to manifest now in all its fullness and totality, not a single material organism would but burst.’ So we must learn to widen, widen, widen not only the inner consciousness (that is relatively easy – at least feasible), but even this conglomeration of cells. And I’ve experienced this: you have to be able to widen this sort of crystallization if you want to be able to hold this Force. I know. Two or three times, upstairs (in Mother’s room), I felt the body about to burst. Actually, I was on the verge of saying, ‘burst and be done with.’ But Sri Aurobindo always intervened – all three times he intervened in an entirely tangible, living and concrete way ... and he arranged everything so that I was forced to wait. Then weeks go by, sometimes even months, between one thing and another, so that some elasticity may come into these stupid cells. So much time is wasted. We are ... oh! We are so hard! (Mother hits her body) As hard as a rock. But three times now, I’ve really felt that I was on the verge of ... falling apart. The first time it brought a fever, a fever so ... I don’t know, as if I had at least 115°! – I was roasting from head to toe; everything became red hot, and then ... it was over. That was the day when suddenly – suddenly – I was ... You see, I had said to myself, ‘All right, you must be peaceful, let’s see what happens,’ so then I brought down the Peace, and immediately I was able to pass into a ‘second of unconsciousness – and I woke up in the subtle physical, in Sri Aurobindo’s abode.’ There he was. And then I spent some time with him, explaining the problem. But that was really an experience, a decisive experience (it was many months ago, perhaps more than a year ago). So I explained the problem to Sri Aurobindo , and he replied (by his expression, not with words, but it was clear), ‘Patience, patience – patience, it will come.’ And a few days after this experience, ‘by chance’ I came upon something he had written where precisely he explained that we are much too rigid, coagulated, clenched for these things to be able to manifest – we must widen, relax, become plastic. But this takes time.” The Mother The Mother’s Agenda/12th November-1960

Integral Jnana Yoga "Knowledge breaks through trailing its radiant seas," Savitri-47 “ The Path of Knowledge aims at the realisation of the unique and supreme Self. It proceeds by the method of intellectual reflection, vicara , to right discrimination, viveka . It observes and distinguishes the different elements of our apparent or phenomenal being and rejecting identification with each of them arrives at their exclusion and separation in one common term as constituents of Prakriti , of phenomenal Nature, creations of Maya, the phenomenal consciousness. So it is able to arrive at its right identification with the pure and unique Self which is not mutable or perishable, not determinable by any phenomenon or combination of phenomena. From this point the path, as ordinarily followed, leads to the rejection of the phenomenal worlds from the consciousness as an illusion and the final immergence without return of the individual soul in the Supreme... But this exclusive consummation is not the sole or inevitable result of the Path of Knowledge. For, followed more largely and with a less individual aim, the method of Knowledge may lead to an active conquest of the cosmic existence for the Divine no less than to a transcendence. The point of this departure is the realisation of the supreme Self not only in one’s own being but in all beings and, finally, the realisation of even the phenomenal aspects of the world as a play of the divine consciousness and not something entirely alien to its true nature. And on the basis of this realisation a yet further enlargement is possible, the conversion of all forms of knowledge, however mundane, into activities of the divine consciousness utilisable for the perception of the one and unique Object of knowledge both in itself and through the play of its forms and symbols. Such a method might well lead to the elevation of the whole range of human intellect and perception to the divine level, to its spiritualisation and to the justification of the cosmic travail of knowledge in humanity.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-38-39 The Injunction issued to the Seekers of integral Jnana Yoga : “These are the three fundamental realisations (1. Brahma Satya Jagat Mithya , 2. Brahman is the Source and creator of the Jagat, 3. Brahma Satya Jagat Satya ), so fundamental that to the Yogin of the way of Knowledge they seem ultimate, sufficient in themselves, destined to overtop and replace all others… Other realisations there are that are imperatively needed and must be explored to the full limit of their possibilities… All the revelatory aspects of the Divine must be caught in the wide net of the integral Yoga.”³ ⁷ Sri Aurobindo “The knowledge comes from above like the light and peace and everything else. As the consciousness progresses, it comes from a higher and higher level. First it is the higher or illumined mind that predominates, then the intuition, next the overmind, lastly the supermind; but the whole consciousness has to be sufficiently transformed before the supramental knowledge can begin to come.”²⁸ Sri Aurobindo Psychic Knowledge: “An inspired Knowledge sat enthroned within Whose seconds illumined more than reason’s years:” Savitri-37 “Thus came his soul’s release from Ignorance, His mind and body’s first spiritual change. A wide God-knowledge poured down from above, A new world-knowledge broadened from within: His daily thoughts looked up to the True and One, His commonest doings welled from an inner Light.” Savitri-44 “In moments when the inner lamps are lit And the life’s cherished guests are left outside, Our spirit sits alone and speaks to its gulfs. A wider consciousness opens then its doors; Invading from spiritual silences A ray of the timeless Glory stoops awhile To commune with our seized illumined clay And leaves its huge white stamp upon our lives.” Savitri-47-48 “An inmost self looked up to a heavenlier height, An inmost thought kindled a hidden flame And the inner sight adored an unseen sun.” Savitri-351 "Hidden in the mortal’s heart the Eternal lives: He lives secret in the chamber of thy soul, A Light shines there nor pain nor grief can cross." Savitri-442 “All this she saw and inly felt and knew Not by some thought of mind but by the self. A light not born of sun or moon or fire, A light that dwelt within and saw within Shedding an intimate visibility Made secrecy more revealing than the word:” Savitri-525 “As knowledge grows Light flames up from within: It is a shining warrior in the mind, An eagle of dreams in the divining heart, An armour in the fight, a bow of God.” Savitri-626 “The soul that into the world-adventure came, A scout and voyager from Eternity?” Savitri-717 Spiritual Knowledge: “As so he grew into his larger self, Humanity framed his movements less and less; A greater being saw a greater world. A fearless will for knowledge dared to erase The lines of safety Reason draws that bar Mind’s soar, soul’s dive into the Infinite.” Savitri-26 “His being lay down in bright immobile peace And bathed in wells of pure spiritual light; It wandered in wide fields of wisdom-self Lit by the rays of an everlasting sun.” Savitri-43 “Even now great thoughts are here that walk alone: Armed they have come with the infallible word In an investiture of intuitive light That is a sanction from the eyes of God; Announcers of a distant Truth they flame Arriving from the rim of eternity.” Savitri-258 “The labour to know seemed a vain strife of Mind; All knowledge ended in the Unknowable:” Savitri-305 “At hide-and-seek on a Mother-Wisdom’s breast, An artist teeming with her world-idea, She never could exhaust its numberless thoughts And vast adventure into thinking shapes And trial and lure of a new living’s dreams.” Savitri-328 “A lightning from the heights that think and plan, Ploughing the air of life with vanishing trails, Man, sole awake in an unconscious world, Aspires in vain to change the cosmic dream.” Savitri-336 “Assent to thy high self, create, endure. Cease not from knowledge, let thy toil be vast.” Savitri-340 “Holding her forehead’s candid stainless space Behind the student arch a noble power Of wisdom looked from light on transient things.” Savitri-357-58 “Cast from thee sense that veils thy spirit’s sight: In the enormous emptiness of thy mind Thou shalt see the Eternal’s body in the world, Know him in every voice heard by thy soul, In the world’s contacts meet his single touch; All things shall fold thee into his embrace.” Savitri-476 “All knowledge failed and the Idea’s forms And Wisdom screened in awe her lowly head Feeling a Truth too great for thought or speech, Formless, ineffable, for ever the same.” Savitri-522 “The immortal’s thoughts displaced our bounded view, The immortal’s thoughts earth’s drab idea and sense; All things now bore a deeper heavenlier sense. A glad clear harmony marked their truth’s outline, Reset the balance and measures of the world.” Savitri-529 “Consent to be nothing and none, dissolve Time’s work, Cast off thy mind, step back from form and name. Annul thyself that only God may be.” Savitri-538 “Thoughts leaped down from a superconscient field Like eagles swooping from a viewless peak, Thoughts gleamed up from the screened subliminal depths Like golden fishes from a hidden sea.” Savitri-541 “Only sometimes small thoughts arose and fell Like quiet waves upon a silent sea Or ripples passing over a lonely pool When a stray stone disturbs its dreaming rest. Yet the mind’s factory had ceased to work, There was no sound of the dynamo’s throb, There came no call from the still fields of life.” Savitri-543 “This seeing was identical with the seen; It knew without knowledge all that could be known, It saw impartially the world go by, But in the same supine unmoving glance Saw too its abysmal unreality.” Savitri-546 “Something unknown, unreached, inscrutable Sent down the messages of its bodiless Light, Cast lightning flashes of a thought not ours Crossing the immobile silence of her mind: In its might of irresponsible sovereignty It seized on speech to give those flamings shape, Made beat the heart of wisdom in a word And spoke immortal things through mortal lips.” Savitri-553 “The voice of life is tuned to infinite sounds, The moments on great wings of lightning come And godlike thoughts surprise the mind of earth.” Savitri-571-72 Supramental Knowledge: “Or a revealing Force sweeps blazing in; Out of some vast superior continent Knowledge breaks through trailing its radiant seas, And Nature trembles with the power, the flame.” Savitri-47 "An Omniscient knowing without sight or thought, An indecipherable Omnipotence, A mystic Form that could contain the worlds, Yet make one human breast its passionate shrine, Drew him out of his seeking loneliness Into the magnitudes of God’s embrace." Savitri-81 “A reconciling wisdom looked on life; It took the striving undertones of mind And took the confused refrain of human hopes And made of them a sweet and happy call; It lifted from an underground of pain The inarticulate murmur of our lives And found for it a sense illimitable.” Savitri-90 “Out of the ineffable hush it hears them come Trembling with the beauty of a wordless speech, And thoughts too great and deep to find a voice, Thoughts whose desire new-makes the universe.” Savitri-236 “But thought nor word can seize eternal Truth: The whole world lives in a lonely ray of her sun.” Savitri-276 “Awakened by the touch of the Unseen, Deserting the boundary of things achieved, Aspired the strong discoverer, tireless Thought, Revealing at each step a luminous world.” Savitri-277 "The primal Energy took him in its arms; His brain was wrapped in overwhelming light, An all-embracing knowledge seized his heart: Thoughts rose in him no earthly mind can hold, Mights played that never coursed through mortal nerves:" Savitri-301-302 “Of wisdom looked from light on transient things. A scout of victory in a vigil tower, Her aspiration called high destiny down; A silent warrior paced in her city of strength Inviolate, guarding Truth’s diamond throne.” Savitri-358 “The knowledge of the thinker and the seer Saw the unseen and thought the unthinkable, Opened the enormous doors of the unknown, Rent man’s horizons into infinity.” Savitri-359 “I sat with the forest sages in their trance: There poured awakening streams of diamond light, I glimpsed the presence of the One in all.” Savitri-405 “Our greater self of knowledge waits for us, A supreme light in the truth-conscious Vast: It sees from summits beyond thinking mind, It moves in a splendid air transcending life. It shall descend and make earth’s life divine.” Savitri-484 “A voice comes down from mystic unseen peaks: A cry of splendour from a mouth of storm, It is the voice that speaks to night’s profound, It is the thunder and the flaming call.” Savitri-627 “He (Supermind) is the Wisdom that comes not by thought, His wordless silence brings the immortal word.” Savitri-681 “For knowledge shall pour down in radiant streams And even darkened mind quiver with new life And kindle and burn with the Ideal’s fire And turn to escape from mortal ignorance.” Savitri-710 Integral Yoga of Knowledge is the extensive extension of the Gita’s teaching of traditional Sankhya and Vedanta . Through this Yoga the higher Nature of Sachchidananda and the lower nature of mind, life and body are reconciled to such an extent that the Matter becomes the manifesting field of the Light, Force and Joy of Sachchidananda; life becomes all-blissful conscious force of Sachchidananda ; sensational mind and emotional mind become play field of Divine Love and universal Delight and intellect transforms into Divine Knowledge-Will. 1) All Life is Yoga of Nature through Knowledge, which is something self-existent, everlasting and infinite. All life includes a higher, truly conscious existence which our half-conscious humanity does not yet possess and can only arrive at by a self-exceeding spiritual ascension. All life is extended towards the pursuit of this knowledge in three stages. Firstly, the ‘endless difficulties that arise from the environing world are dismissed by erecting firmly against them a defence of outer physical and inner spiritual solitude; safe behind a wall of inner silence, he remains impassive and untouched by the discords of world and others.’³ ⁴ The Sadhak of the integral Knowledge must be absolutely free from attachment to action and equally free from attachment to inaction and must be capable of pursuing ceaseless action. Any ‘tendency to mere inertia of mind or vitality or body must be surmounted, and if that habit is found growing on the nature, the will of the Purusha must be used to dismiss it.’³⁵ Secondly , the difficulty of realisation of the divine life with human living, of being in God and yet living in man is the very difficulty that he is set here to solve and not to shun. If there is an opposition between the Spiritual life and that of the world, it is that gulf which he is here to bridge, that opposition which he is here to change into a harmony. The example of great Avataras is there to show that not only by rejecting the life of the world as it is can help, but also and more by accepting and uplifting it. Thirdly , all knowledge is ultimately the knowledge of the One, through himself, through Nature, through her works. Mankind has first to seek the knowledge through the external life; for until its mentality, buddhi, is sufficiently purified and developed, Spiritual knowledge is not really possible, and in proportion as it is developed, the possibilities of Spiritual knowledge become richer and fuller. 2) Sarvam karmakhilam Partha jnane parisamapyate , (The Gita-4.33) Knowledge is that in which all action culminates, O Arjuna ! Due to the defect in work, sacrifice through knowledge is considered greater than sacrifice through action. And Bhakti is recognised as the highest sacrifice of Yoga. Integral Yoga accepts this hierarchy of traditional Yoga and further defines Divine Will as the foundation and is fit to occupy the Driver’s seat, whereas Divine Knowledge and Love are its willing subordinates. From this, we understand Karma Yoga is the greatest Yoga, the starting point and foundation of all Yoga; Bhakti Yoga is considered as ‘the crown of Works and flowering of Knowledge.’³⁶ 3) Traditional Jnana Yoga leads to the rejection of phenomenal worlds from consciousness as an illusion and the final immergence without return of the individual soul in the Supreme Self. The point of departure of Integral Jnana Yoga from the traditional path of knowledge is the realisation of the supreme Self not only in one’s own being but in all beings and, finally, the realisation of even the phenomenal aspects of the world as a play of the Divine consciousness and not something entirely alien to its true nature. The unique object of Integral Jnana Yoga i s that it seeks the truth of existence in its completeness and converts all forms of mundane knowledge into activities of the Divine Consciousness utilised for both in itself and through the play of its forms and symbols. 4) “The criterion is within, as the Gita insists. It is to have the soul free from craving and attachment, but free from the attachment to inaction as well as from the egoistic impulse to action, free from attachment to the forms of virtue as well as from the attraction to sin. It is to be rid of “I-ness” and “my- ness” so as to live in the one Self and act in the one Self; to reject the egoism of refusing to work through the individual centre of the universal Being as well as the egoism of serving the individual mind and life and body to the exclusion of others. To live in the Self is not to dwell for oneself alone in the Infinite immersed and oblivious of all things in that ocean of impersonal self-delight; but it is to live as the Self and in the Self equal in this embodiment and all embodiments and beyond all embodiments. This is the integral knowledge.”²³ “The seeker of the integral knowledge will not stop either at half-way and attractive or high-pinnacled and exclusive end. He will not limit himself within any religious creed and philosophical dogma. He must soar to the utmost height, circle and spread to the most all-embracing wideness, free to admit and combine all the soul’s highest and greatest and fullest and most numerous experiences. If the highest height of Spiritual experience, the sheer summit of all realisation is the absolute union of the Soul with the Transcendent who exceeds the individual and the universe, the widest scope of that union is the discovery of that very Transcendent as the source, support, continent, informing and constituent spirit and substance of both these manifesting powers of the divine Essence and the divine Nature.”¹⁵ “We must be prepared to leave behind on the path not only that which we stigmatise as evil, but that which seems to us to be good, yet is not the one good. There are things which were beneficial, helpful, which seemed perhaps at one time the one thing desirable, and yet once their work is done, once they are attained, they become obstacles and even hostile forces when we are called to advance beyond them. There are desirable states of the soul which it is dangerous to rest in after they have been mastered, because then we do not march on to the wider kingdoms of God beyond. Even divine realisations must not be clung to, if they are not the divine realisation in its utter essentiality and completeness. We must rest at nothing less than the All, nothing short of the utter transcendence.”²⁰ 5) The method of Integral Knowledge is initiated through the mind’s method of abstraction, which is the most effective means of enlightening the ignorance by the practice of gathering and reflection, sravana , meditation and fixed contemplation, manana , absorbed dwelling of mind in its object, nidhidhyasa . The whole preparatory method of Yoga is psychological and it does not exclude the forms of lower knowledge, so that the outward-going sensuous, pragmatic preoccupation of the lower knowledge with phenomena and forms is replaced by the one Divine preoccupation. ‘Contemplation of God in Nature, contemplation and service of God in man and in the life of man and of the world in its past, present and future, are equally elements of which the Yoga of knowledge can make use to complete the realisation of God in all things.’¹⁷ ‘The highest truth, the integral self-knowledge is not to be gained by this self-blinded leap into the Absolute but by a patient transit beyond the mind into the Truth-consciousness where the Infinite can be known, felt, seen, experienced in all the fullness of its unending riches.’¹⁸ ‘The status of knowledge, is a “realisation”, in the full sense of the word;... it consists of three successive movements, (1) internal Vision, (2) complete internal Experience and (3) Identity.’¹⁹ 6) Our mind gives a false report, an imperfect construction, an attenuated and erroneous figure in its relation with the Existence until they are enlightened by the faculty of higher Spiritual, Supramental and supra-sensuous Knowledge. The Supreme has the right relation with our individual being and with the universe and it transcends both the Soul and the Universe. The object of a Yoga of Spiritual knowledge is this eternal Reality, this Self, this Brahman, this Transcendent, this All that dwells over all and in all and is manifest and yet concealed in the individual and disguised in the universe. Ordinary objects, the external appearances of life and matter, the psychology of our thoughts and actions, the perceptions of forces of the apparent world are part of this knowledge and are the part of the manifestation of the One. Intellectual analysis can only lead to a clear conception, intellectual deliberations and right discriminations are meant to remove the difficulty of the path; all concentration, purification of understanding, psychological self-knowledge, all seeking by the heart through love, by the senses through beauty, by the will through power and works and by the Soul through peace and joy are only keys, avenues, first approaches and beginnings of the ascent which we have to use and to follow till the wide and infinite levels are attained and the Divine doors swing open into the infinite Light. 7) The comprehensive Yoga of Knowledge includes all the mass of graded experience existing behind the closed doors to which the consciousness of a seeker may find. It need not confine to the seeking after the Absolute alone but the hidden truth of material world and occult powers of great natural forces through the cultivation of Science and higher Spiritual planes and worlds and possibilities of our being through Yoga which are aimed at and cultivated by great Religions. The consciousness of the Absolute is the highest reach of the Yoga of Knowledge and the first, foremost, greatest and ardent object is the possession of this highest Divine and to neglect it for any inferior knowledge is to afflict our Yoga, Life and Evolution with inferiority and fall away from its true characteristic object. So, the integral Yoga of Knowledge takes account of all things, unifies their diverse truth and embraces all the Divine in its relations with ourselves and the world on the different planes of Existence. 8) The first object of integral Yoga of Knowledge¹³ is realisation of pure Self, pure Existence, jyotirmaya Brahman , above the terms of mind, life and body which is achieved after long persistent concentration or by other means the veil of mind is rent or swept aside. In this experience, Self is realised as present, real and concrete to physical sensation. After this realisation whatever darkness and fading of the light may afflict the Soul, the experience is inevitably renewed and must become frequent and constant depending on our sincere effort and persistence. The first result of the aim of Jnana Yoga ¹⁶ is an absolute quietude; for unless the old action of Nature in us be entirely quieted, it is difficult if not impossible to find either any true soul-status or any divine activity. Our first object on the path of knowledge is rather the liberation that comes by detachment from the desire-mind and by the renunciation of its passions. Therefore, to get back to this eternal fact of complete Oneness is our essential act of self-knowledge and whole aim of our Yoga of knowledge; to live in it must be the effective principle of our inner possession of our being and of our right and ideal relations with the world. For integral self-possession, we must be one not only with the Self, with God, but with all existences; this realisation of oneness of Sachchidananda in himself and this practice of oneness in difference or oneness in all His manifestation is the whole basis of Yoga. The second object of integral Yoga of Knowledge¹⁴ is that we begin to realise that the first Spiritual experience is not sufficient and we must realise the Self or Brahman in its essential mode of triune reality of static Sachchidananda . Thus, Existence, Consciousness and Delight are experienced as silent, passive, quietistic, self-absorbed, self-sufficient, impersonal, without play of qualities and turned away from the universe with indifference and without participation. The third object of integral Yoga of Knowledge¹⁴ is the realisation of dynamic Sachchidananda which is sovereign, free, lord of things, acting out of an inalienable calm, pouring itself out in infinite action, infinite quality acting out of integral self-concentration, all possible play of personality of the one Person, possession of the infinite phenomenon of the universe, without attachment, without aloofness and without indifference. Thus, the Divine Manifestation takes place with Freedom, Divine Mastery and luminous Self-delight without any bondage. The fourth object of integral Yoga of Knowledge¹⁴ is the holding together of the static and dynamic aspects of the Sachchidananda in a Transcendent Consciousness which is not the personal God of the Religions or the qualified Brahman of the philosophers, but that in which personal and impersonal, quality and non-quality are reconciled. The fifth aim of integral Yoga of Knowledge¹² is to possess the Divine and be possessed by the Divine either through movement of Consciousness or through identification or through reflection of the Divine Reality. This possession of the Divine in himself is extended to the Divine in the world and the Divine in all things and all beings. This possession of the Divine is to be realised either in the oneness or in the infinite diversity, in his personality and impersonality, in his purity free from qualities and in his infinite qualities, in time and beyond time, in his action and in his silence, in the finite and in the infinite in this life and in all life. The sixth aim of integral Yoga of Knowledge¹² is to put on in our surface life the Divine being and Divine nature. And since Divine is Sachchidananda , it is our responsibility to raise our being into the Divine being, our consciousness into the Divine consciousness, our energy into the Divine energy, our delight of existence into Divine delight of being. This highest consciousness is to be found on all the planes of our existence and in all our members, so that our mental, vital, and physical existence shall become full of the Divine nature. Our intelligent mentality is to become a play of the Divine knowledge-will, our mental soul-life a play of the Divine love and delight, our vitality a play of the Divine life, our physical being a new-mould of the Divine substance. The seventh aim of integral Yoga of knowledge¹² is realised by an opening of oneself to the Divine gnosis and Divine Ananda and, in its fullness, by an ascent into and a permanent dwelling in the Vijnanamaya Purusha and the Anandamaya Purusha . One earth-bound Soul lives within the binding limitation of the material plane and in normal outward-going surface experience; the Mind and Life are preoccupied only with the externality of material existence. He can raise the internal consciousness from the lower plane to the higher planes through true and right relations of Purusha with Prakriti , and subsequently Ishwara with Shakti, Brahman with Maya and Sat with Chit . Thus, the mental being ascends to the Gnostic being and the Bliss-self and assumes the Gnostic and the Bliss nature. By upliftment of this inner life, one can experience the positive transformation of the whole outward-going existence. Thus, the Material life will be dominated and possessed by the absolute Spirit with all its circumstances moulded and determined by the purity of Being, by the infinite Consciousness possessing the finite limiting consciousness of Mind, Vital and Physical, by the invasion of Divine energy, joy and bliss of the Spirit. 9) Samadhi or trance is given great importance in the Yoga of traditional knowledge, because there it is the very principle of its method and its object to raise the mental consciousness into a clarity of and concentrated power by which it can become entirely aware of, lost in, and identified with true being. In integral Yoga, Yogic trance is not accepted as an aim but only a means utilised not as an escape from waking existence by cessation of life, but includes the possession of the Divine in life through waking trance. 10) The limitation of traditional Jnana Yoga is that when one enters higher or highest state of Consciousness of inner Samadhi, absolute state of Turiya , either through concentration on single object, or through contemplation, meditation or through silencing of the mind either through rejection of thought-suggestion or through witness state of standing back from the mental action; one loses hold of the inward Samadhi when he is awake or ‘descend into the contacts of the world.’⁹ This truncated possession of the perfect Consciousness may be accepted as the initial Spiritual experience of the beginners of integral Yoga but this higher/highest Consciousness must be finally called down to the waking state ‘to take possession of the lower being, to shed its light, power and bliss on our ordinary consciousness.’⁹ “Therefore not only must the mind be able to rise in abnormal states out of itself into a higher consciousness, but its waking mentality also must be entirely spiritualised.”²⁹ Thus, Purusha can exercise its full conscious control over Prakriti. This repeated and prolonged calling down of the dynamic Divine Shakti to the nether untransformed Nature is identified as ‘not of a pilgrim following the highroad to his destination, but, to that extent at least, of a path finder hewing his way through a virgin forest’¹⁰ and there will not be merely negative quiescence of waking trance but effective dynamisation of positive transformation of Nature. Yogic trance is not the aim of integral Jnana Yoga but an important means to ‘enlarge and raise the whole seeing, living and active consciousness.’¹¹ Thus, one becomes established in waking trance in which he experiences all the four planes of Waking, Dream, Sleep and Turiya Consciousness or Divine union of multiple (ten) Selves with the respective Sheaths, koshas , in a dynamic waking state. The Divine life is possible with self-identification with all four planes and a right relation with Purusha and Prakriti is restored. Thus, through movement of the highest Consciousness to the lowest Matter, the Spirit’s Face is revealed. OM TAT SAT References: 1: CWSA-19/Essays on the Gita/p-109, 2: The Gita-4.10, 4.19, 20, 21, 22, 3: The Gita-4.33, 34, 35, 4: The Gita-4.36, 37, 38, 39, 5: The Gita-5.16, 17, 18, 19, 20, 6: The Gita-18.49, 50, 51, 52, 53, 7: The Gita-18.57, 8: The Gita-7.30, 9: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-323-325, 10: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-56-57, 11: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-519, 12: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-511-12, 13: “It is only when after long and persistent concentration or by other means the veil of the mind is rent or swept aside, only when a flood of light breaks over the awakened mentality, jyotirmaya brahman, and conception gives place to a knowledge-vision in which the Self is as present, real, concrete as a physical object to the physical eye, that we possess in knowledge; for we have seen. After that revelation, whatever fadings of the light, whatever periods of darkness may afflict the soul, it can never irretrievably lose what it has once held. The experience is inevitably renewed and must become more frequent till it is constant; when and how soon depends on the devotion and persistence with which we insist on the path and besiege by our will or our love the hidden Deity.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-305, 14: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-390, 15: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-361, 16: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-420, 17: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-517, 18: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-296, 19: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-296, 20: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-334, 21: The Mother’s Centenary Works (second edition)/10/p-15, 22: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-103, “You will find that the Gita speaks of this rejection of all mental thought as one of the methods of Yoga and even the method it seems to prefer. This may be called the dhyana of liberation, as it frees the mind from slavery to the mechanical process of thinking and allows it to think or not think as it pleases and when it pleases, or to choose its own thoughts or else to go beyond thought to the pure perception of Truth called in our philosophy Vijnana. ” CWSA-36/Autobiographical Notes/p-294, 23: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-332-33, 24: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-631, 25: “Nothing is wholly dead that once had lived; In dim tunnels of the world’s being and in ours The old rejected nature still survives; The corpses of its slain thoughts raise their heads And visit mind’s nocturnal walks in sleep, Its stifled impulses breathe and move and rise; All keeps a phantom immortality.” Savitri-483-84 “So a whole slice of my life came back, but it didn’t stop there! It keeps extending back further and further, and memories keep on coming, things that go back sixty years now, even beyond, seventy, seventy-five years – they are all coming back. And so it all has to be put in order .” The Mother’s Agenda/November 5/1960, 26: CWSA-22/The Life Divine/p-1054, 27: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-303, 28: CWSA-30/Letters on Yoga-III/p-461, 29: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-396, 30: TMCW-8/The Questions and Answers-1956/p-299-300, 31: Sri Aurobindo/CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-230, 32: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-59-60, 33: “It is only in the parts where the little ego is usually too strong for us, it is only in our emotional or physical joy and suffering, our pleasure and pain of life, before which the desire-soul in us is utterly weak and cowardly, that the application of the divine principle becomes supreme difficult and seems to many impossible or even monstrous and repellent. Here the ignorance of ego shrinks from the principle of impersonality which it yet applies without too much difficulty in Science, in Art and even in a certain kind of imperfect spiritual living because there the rule of impersonality does not attack those desire cherished by the surface soul and those values of desire fixed by the surface mind in which our outward life is most vitally interested. In the freer and higher movements there is demanded of us only a limited and specialized equality and impersonality proper to a particular field of consciousness and activity while the egoistic basis of our practical life remains to us; in the lower movements the whole foundation of our life has to be changed in order to make room for impersonality, and this the desire soul finds impossible.” CWSA-21/The Life Divine/p-237-38, 34: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-77, 35: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-348, 36: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-551, 37: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-118, “The ordinary man who wishes to reach God through knowledge, must undergo an elaborate training. He must begin by becoming absolutely pure, he must cleanse thoroughly his body, his heart and his intellect, he must get himself a new heart and be born again; for only the twice born c an understand or teach the Vedas. When he has done this he needs yet four things before he can succeed, (1) the Sruti or recorded revelation, (2) the Sacred Teacher, (3) the practice of Yoga and (4) the Grace of God.” Sri Aurobindo CWSA-18/Kena and other Upanishads/p-169 “ In the Vijnana the right relation and action of Purusha and Prakriti are found, because there they become unified and the Divine is no longer veiled in Maya. All is his action. The Jiva no longer says “I think, I act, I desire, I feel”; he does not even say like the sadhaka striving after unity but before he has reached it, “As appointed by Thee seated in my heart, I act.” For the heart, the centre of the mental consciousness is no longer the centre of origination but only a blissful channel. He is rather aware of the Divine seated above, lord of all, adhisthita , as well as acting within him . And seated himself in that higher being, parardhe, (Katha Upanishad-1.3.1) paramasyam paravati , (the highest summit) he can say truly and boldly, “God himself by his Prakriti knows, acts, loves, takes delight through my individuality and its figures and fulfils there in its higher and divine measures the multiple lıla which the Infinite for ever plays in the universality which is himself for ever.”" Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-496-497 "I can see I am still (and God knows how long it will last!) in that transitional period Sri Aurobindo describes in "The Yoga of Self-Perfection. " A period when the true thing is getting established but the tail of the old thing trails behind, mixes in and colors things. Well, it's an old habit, and it takes SUCH a long time to go away... The habit of not understanding something unless it can be mentally explained is disastrous, for instance. This feeling we have that we don't understand something unless we can explain it – that's really disastrous. That half-hour's experience was something absolute, you see, not for one second was there any concern to know what was going on (naturally!); it was absolute. And only when the time was up and I had to come out of it did I start wondering, "What happened? What does it mean?" It wasn't even that pronounced. It's simply an old habit, what we call "understanding." A bad habit... To live THAT spontaneously, all the time – how wonderful it would be! (silence)... And the Power! The Power was tremendous. And I could see in detail everything it was doing, but in another way. I can say it was a certainty (I knew exactly what it was doing), but I couldn't have described it with the words we use here." The Mother The Mother's Agenda/November 27, 196 2