Publisher's Note “Yes, it will be very good for you to read and translate the Arya … I will send you a copy of the Essays on the Gita, first series; it will be best for you to begin with this and translate it. Accustom yourself to translate only a little every day and do it very carefully. Do not write in haste; go several times through what you have written and see whether it accurately represents the spirit of the original, and whether the language cannot be improved. In all things, in the mental and physical plane, it should be your aim, at present, not to go fast and finish quickly, but to do everything carefully, perfectly, and in the right manner.” Sri Aurobindo CWSA-36/Autobiographical Notes/p-321, "ହଁ, ତୁମ ପାଇଁ ଆର୍ଯ୍ୟ ପତ୍ରିକା ପଢିବା ଏବଂ ଅନୁବାଦ କରିବା ବହୁତ ଭଲ ହେବ... ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୀତା ଉପରେ ପ୍ରବନ୍ଧ, (Essays on the Gita), ପ୍ରଥମ ଭାଗର ଏକ ସଂସ୍କରଣ ପଠାଇବି; ଏଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଓ ଏହାକୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେବ। ପ୍ରତିଦିନ କେବଳ ଅଳ୍ପ ଅନୁବାଦ କରିବାକୁ ନିଜକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ କର ଏବଂ ଏହା ବହୁତ ସତର୍କତାର ସହିତ କର। ଶୀଘ୍ର ଲେଖ ନାହିଁ; ତୁମେ ଯାହା ଲେଖାହୋଇଛି ତାହା ଅନେକ ଥର ପଢ ଏବଂ ଦେଖ ଯେ ଏହା ମୂଳ ଲେଖାର ଭାବକୁ ନିର୍ଭୁଲ ଭାବରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ଵ କରେ କି ନାହିଁ, ଏବଂ ଭାଷା ଓ ଭାବକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ, ମାନସିକ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ସ୍ତରରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମର ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ, ଦୃତ ବେଗରେ ଲେଖିବା ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଲେଖାକୁ ସମାପ୍ତ କରିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରହିବା ଅନୁଚିତ, ବରଂ ସବୁକିଛି ସତର୍କତାର ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ତୃଟି ଶୁନ୍ୟ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।" ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ CWSA-36/ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଟିପ୍ପଣୀ/ପୃ-୩୨୧ “I may say that the way of the Gita is itself a part of the Yoga here and those who have followed it, to begin with or as a first stage, have a stronger basis than others for this Yoga. To look down on it therefore as something separate and inferior is not a right standpoint… I suggested the Gita method for you because the opening which is necessary for the Yoga here seems to be too difficult for you. If you made a less strenuous demand upon yourself, there might be a greater chance.” Sri Aurobindo CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-445-446 "ମୁଁ କହିପାରିବି ଯେ ଗୀତାର ମାର୍ଗ ନିଜେ ଏଠାରେ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ଆରମ୍ଭରେ କିମ୍ବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ସେମାନଙ୍କର ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଅଲଗା ଓ ନିମ୍ନ ମାନର ମାର୍ଗ ଦର୍ଶକ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଠିକ୍ କଥା ନୁହେଁ... ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଗୀତାର ପଦ୍ଧତି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲି କାରଣ ଏଠାରେ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ ତୁମ ପାଇଁ ବହୁତ କଷ୍ଟକର ମନେ ହୁଏ | ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ଉପରେ କମ୍ କଠୋର ସାଧନା ଦାବି କରନ୍ତ, ତେବେ ଅଧିକ ଯୋଗ ସାଧନାର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରନ୍ତା...” ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ/ସିଡବ୍ଲ୍ୟୁଏସ୍ଏ-୨୯/ଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ଚିଠି-୨/ପୃଷ୍ଠା-୪୪୫-୪୪୬ This web page is an annexure of the Book 'The Bhagavad Gita and Integral Yoga.' Apart from verifying the Mother’s exclamation on Essays on the Gita , ‘Oh, what a treasure that is – a gold mine!’26…this book partly fulfills three-tier accountability claimed from an integral Sadhaka ; firstly, in order to satisfy his own Self ‘he has to begin from the law of his present imperfection, to take full account of it and see how it can be converted to the law of a possible perfection;’22 secondly, he is answerable for his Sadhana to the world, which is his greater Self and with whom he is bound with mutual debt; thirdly, he is accountable to the Divine Source from whom he receives Grace and overhead support in abundance. ଏହି ୱେବ୍ ପୃଷ୍ଠାଟି 'ଭଗବତ ଗୀତା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ' ପୁସ୍ତକର ଏକ ଅନୁବନ୍ଧ । 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧ ମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ବ୍ୟତୀତ, 'ଓହ, କେତେ ସମ୍ପଦ- ଏକ ସୁନା ଖଣି!' 26… ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଏକ ପୂ ର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ସାଧକ ଠାରୁ ଦାବି କରାଯାଇଥିବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରେ; ପ୍ରଥମତଃ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ 'ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାର ନିୟମରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ନିୟମରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ; 22 ଦ୍ବିତୀୟତଃ, ସେ ଜଗତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସାଧନା ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି, ଯିଏ କି ତାଙ୍କର ବୃହତ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ସେ ପାରସ୍ପରିକ ଋଣସୁତ୍ରରେ ବନ୍ଧା; ତୃତୀୟତଃ, ସେ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଉତ୍ସପ୍ରତି ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ସେ ବହୁଳ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ସମର୍ଥନ ପାଆନ୍ତି । This book partly fulfills Sri Aurobindo’s directives issued in The Synthesis of Yoga that before beginning integral Yoga (whose objective is to reconcile dynamic Spirit with static Matter) a Sadhaka can retain his Aryan status by long practicing the Vedantic text of the Veda, the Upanishad and the Gita (whose objective is to strengthen Spiritual foundation by union of Jivatma with Paramatma or static Spirit.). In integral Yoga, the static Divine union is dynamised. ଏହି ପୁସ୍ତକ ଟି 'ଯୋଗ ସମନ୍ୱୟ' ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ପୂରଣ କରେ ଯେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ (ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗତିଶୀଳ ପରମାତ୍ମାକୁ ସ୍ଥିର ଜଡ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ଯୋଡିବା) ଜଣେ ସାଧକ ବେଦ, ଉପନିଷଦ ଏବଂ ଗୀତାର ବେଦାନ୍ତିକ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅଭ୍ୟାସ କରି ନିଜର ଆର୍ଯ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ବଜାୟ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ (ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପରମାତ୍ମା ବା ସ୍ଥିର ଭଗବାନ୍ ଙ୍କ ସହିତ ଜିବାତ୍ମାଙ୍କ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା)। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗରେ ସ୍ଥିର ଦିବ୍ୟ ମିଳନକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗତିଶୀଳ ଦିବ୍ୟ ମିଳନରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ । This book partly bridges the gulf between the moderate Spiritual Teachings of the Gita with the strong Spiritual message of Sri Aurobindo’s Essays on the Gita and the strongest Spiritual message of Savitri . Or it has partly reconciled 'Easy the heavens were to build for God' (Savitri-653) with "Earth was his difficult matter, earth the glory" (Savitri-653) and recognized the greatest action of the Divine Mother as "Earth saw my struggle, heaven my victory." (Savitri- 639) ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଗୀତାର ମଧ୍ୟମ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧ ମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥର ଦୃଢ଼ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ିଥାଏ । କିମ୍ବା ଏହା ଆଂଶିକ ଭାବରେ 'ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହଜ ଥିଲା' (ସାବିତ୍ରୀ-୬୫୩)କୁ "ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର କଠିନ ଜଡ ପଦାର୍ଥ, ପୃଥିବୀର ଗୌରବ ଥିଲା କଷ୍ଟକର ଉପଲବ୍ଧି" (ସାବିତ୍ରୀ-୬୫୩) ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରିଛି ଏବଂ "ପୃଥିବୀ ମୋର ସଂଘର୍ଷ ଦେଖିଛି, ସ୍ୱର୍ଗ ମୋର ବିଜୟ" (ସାବିତ୍ରୀ- ୬୩୯) ଭାବରେ ଦିବ୍ୟ ଜନନୀଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛି । OM TAT SAT At Their Feet, S.A. Maa Krishna ଓଁ ତତ୍ ସତ୍ ପ୍ରଭୁ ଚରଣାଶ୍ରୀତା ଏସ. ଏ. ମା କ୍ରୀଷ୍ଣା “I met a man (I was perhaps 20 or 21 at the time), an Indian who had come to Europe and who told me of the Gita. There was a French translation of it (a rather poor one, I must say) which he advised me to read, and then he gave me the key (HIS key, it was his key). He said, ‘Read the Gita ...’ (this translation of the Gita which really wasn’t worth much but it was the only one available at the time – in those days I wouldn’t have understood anything in other languages; and besides, the English translations were just as bad and ... well, Sri Aurobindo hadn’t done his yet!). He said, ‘Read the Gita knowing that Krishna is the symbol of the immanent God, the God within.’ That was all. ‘Read it with THAT knowledge – with the knowledge that Krishna represents the immanent God, the God within you.’ Well, within a month, the whole thing was done!” The Mother The Mother's Agenda/August 25, 1954 "ମୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି (ସେତେବେଳେ ମୋର ବୟସ ବୋଧହୁଏ ୨୦ କିମ୍ବା ୨୧ ବର୍ଷ ଥିଲା), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଯିଏ ୟୁରୋପ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ମୋତେ ଗୀତା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଏହାର ଏକ ଫରାସୀ ଅନୁବାଦ ଥିଲା (ଏକ ଦରିଦ୍ର ଅନୁବାଦ, ମୁଁ କହିବି) ଯାହା ସେ ମୋତେ ପଢିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେ ମୋତେ ଚାବି ଦେଇଥିଲେ (ତାଙ୍କ ଚାବି, ଏହା ତାଙ୍କର ଚାବି ଥିଲା)। ସେ କହିଲେ, 'ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ...' (ଗୀତାର ଏହି ଅନୁବାଦ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ସେତେବେଳେ ଉପଲବ୍ଧ ଏକମାତ୍ର ଅନୁବାଦ ଥିଲା - ସେହି ସମୟରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କିଛି ବୁଝି ପାରିନଥିଲି; ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ... ଠିକ୍ ଅଛି, ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଗୀତାକୁ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ !)। ସେ କହିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭଗବାନ, ଭିତରେ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଜାଣି ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ।' ତାଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ ଏତିକି ଥିଲା। 'ସେହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ - ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ପରମେଶ୍ଵର, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।' ଠିକ୍ ଅଛି, ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ପୁରା ଭଗବଦ୍ ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇଗଲା!" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା/ଅଗଷ୍ଟ ୨୫, ୧୯୫୪ 1 / Chapter 1. The Dejection of Arjuna Summary or A Brief Restatement: Arjuna's recoil from the war field is observed in this first chapter. Whatever emotional feeling and attachment towards kith and kin he expressed to the Lord is identified here as Soul-slaying truth. Our understanding of the Creator of the World: "We have to see that God the bountiful and prodigal creator, God the helpful, strong and benignant preserver is also God the devourer and destroyer." CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 Our understanding of the Creation: "The discords of the worlds are God’s discords and it is only by accepting and proceeding through them that we can arrive at the greater concords of his supreme harmony, the summits and thrilled vastnesses of his transcendent and his cosmic Ananda." CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 Our understanding of the First Law of the Creator: “Thou shalt not conquer except by battle with thy fellows and thy surroundings; thou shalt not even live except by battle and struggle and by absorbing into thyself other life. The first law of this world that I have made is creation and preservation by destruction.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-40 The Message of this First Chapter for a Sadhak of Integral Yoga: "He (the Lord) discourages the tamasic recoil and the tendency to renunciation and enjoins the continuance of action and even of the same fierce and terrible action, but he points the disciple towards another and inner renunciation which is the real issue from his crisis and the way towards the soul’s superiority to the world-Nature and yet its calm and self-possessed action in the world. Not a physical asceticism, but an inner askesis is the teaching of the Gita." CWSA-19/Essays on the Gita/p-55-56 ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର : ଗୀତାର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ ଯଦି ଜଣେ ଅନ୍ତର ଏବଂ ଉର୍ଧ ଜଗତରୁ ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସେ ତାମସିକ ଏବଂ ରାଜସିକ ଚେତନା ଅବସ୍ଥାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପତନ ଅନୁଭବ କରିବ। ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ (ମିଥ୍ୟାର ପ୍ରତୀକ) ହତ୍ୟା କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ପ୍ରଭୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତରେ ପୂର୍ବରୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଯଦି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବିଶ୍ବାତିତ ଶକ୍ତିର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତରେ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ତେବେ ସେହି ବସ୍ତୁଗତ ଏବଂ ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହି ଜଗତ ଏବଂ ଜୀବନକୁ ଏଠାରେ ଏକାଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତରେ ଚାଲିଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଗୀତାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଦିବ୍ୟ ସିଦ୍ଧତାର ଅଭିଜ୍ଞତା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ। ଭଗବାନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ମାନବତାକୁ ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତିର ଯୁଆଳିରୁ ଉଠାଇବେ ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀଗତ, ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବେ। ଏଠାରେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ମିଥ୍ୟା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବାହ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତୀକ, ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତୀକ; ଅର୍ଜୁନ ହେଉଛନ୍ତି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟତମ ସାଥୀ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରର ପ୍ରତୀକ, ପ୍ରଭୁ ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବହୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ। ଏଠାରେ, ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଆତ୍ମା ହତ୍ୟାକାରୀ ସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଉର୍ଧ ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଆତ୍ମା ରକ୍ଷାକାରୀ ସତ୍ୟର ପ୍ରତୀକ। ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟାଳୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ଯେଉଁ ଭାବନାତ୍ମକ ଭାବନା ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଏଠାରେ ଆତ୍ମାକୁ ହତ୍ୟାକାରୀ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି: "ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ଭଗବାନ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ (୧) ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, (୨) ସାହାଯ୍ୟକାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମଧୁର ସଂରକ୍ଷକ ଏବଂ (୩) ଭକ୍ଷଣକାରୀ ଏବଂ ବିନାଶକାରୀ ରୁଦ୍ର ଶକ୍ତି ଅଟନ୍ତି।" CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି : "ଜଗତର ଅସଙ୍ଗତି ହେଉଛି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଅସଙ୍ଗତି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗକୁ ବଢିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆମେ ତାଙ୍କ ପରମ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ, ଶିଖର ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହାଜାଗତିକ ଆନନ୍ଦଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚିତ ବିଶାଳତାର ବୃହତ୍ତର ସମନ୍ୱୟରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବା । CWSA-19/Essays on the Gita/p-382 ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନିୟମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି: "ତୁମ୍ଭେ ତୁମ୍ଭର ସାଥୀ ମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ତୁମ୍ଭର ପରିବେଶ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟତୀତ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମରେ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମ୍ଭେ ଏପରିକି ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସଂଘର୍ଷରେ ଅନ୍ୟ ଜୀବନକୁ କବଲାକୃତ ନକରି ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁନିଆର ପ୍ରଥମ ନିୟମ ଯାହା ମୁଁ (ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା) ତିଆରି କରିଛି ତାହା ହେଉଛି ବିନାଶ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ଭବ।" CWSA-19/Essays on the Gita/p-40 ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟର ବାର୍ତ୍ତା: "ସେ (ପ୍ରଭୁ) ତାମସିକ ପଳାୟନ ଏବଂ ସନ୍ୟାସୀର ପ୍ରତ୍ୟାଖାନକୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ କର୍ମ କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏପରିକି ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଭୟାନକ କର୍ମ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଶିଷ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତ୍ୟାଗ ଆଡକୁ ସୂଚାଇଥାନ୍ତି ଯାହା ତାଙ୍କ ସଙ୍କଟର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ-ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଆତ୍ମାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଏବଂ ତଥାପି ଦୁନିଆରେ ଆତ୍ମାର ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତପସ୍ୟା ହେଉଛି ଗୀତାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ। CWSA-19/Essays on the Gita/p-55-56 2 / Chapter 2. Sankhya Yoga ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନରାବୃତ୍ତି: ଗୀତା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ଜଣେ ସାଧକଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ, ଜାତସ୍ୟହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ୟୁ ଧ୍ରୁବମ୍ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ୟ ଚ, 'ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ମୃତଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ।' (ଗୀତା-୨.୨୭) ସାବିତ୍ରୀରେ ଏହାର ପରିପୂରକ ପଂକ୍ତି ହେଉଛି 'ଏହି ଦିନ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ।' (ସାବିତ୍ରୀ-୧୦) ଏହି ସ୍ମୃତି ଜଣେ ସାଧକଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହର ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାବରେ ସମୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ଗଛିତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। (ଗୀତା-୨.୧୫, ୪.୩୧, ୧୦.୧୮, ୧୩.୧୩, ୧୩.୨୬, ୧୪.୨୦, ୧୪.୨୭)। ଗୀତା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଉଭୟ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗ, ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଜାଗ୍ରତ ସମାଧି, ସ୍ଥିତ-ପ୍ରଞ୍ଜ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ, ଯାହାର ସମ୍ମୁଖ ପ୍ରକୃତିରେ ତିନୋଟି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସମାନତା, ଏକ ନୀରବ ମନ ଏବଂ ଏକ ଇଚ୍ଛାହୀନ ଅବସ୍ଥା। ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଅଭ୍ୟାସ ଏକାଗ୍ରତାର ଶକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଏକାଗ୍ରତା ସମର୍ପଣ ଶକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ସମର୍ପଣ ମାଧ୍ୟମରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ଏକୀଭୂତ ହୁଏ ଏବଂ ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। Summary or A Brief Restatement: "Sankhya has been admitted for the separation of the soul from the lower nature, — a separation that must be effected by self-knowledge through the discriminating reason and by transcendence of our subjection to the three gunas constituent of that nature. It has been completed and its limitations exceeded by a large revelation of the unity of the supreme Soul and supreme Nature, para purusha, para-prakriti." CWSA-19/Essays on the Gita/p-355 Enlightened man's approach towards death: "The enlightened man does not mourn either for the living or the dead, for he knows that suffering and death are merely incidents in the history of the soul. The soul, not the body, is the reality....The man who rises above the conception of himself as a life and a body, who does not accept the material and sensational touches of the world at their own value or at the value which the physical man attaches to them, who knows himself and all as souls, learns himself to live in his soul and not in his body and deals with others too as souls and not as mere physical beings. For by immortality is meant not the survival of death, — that is already given to every creature born with a mind, — but the transcendence of life and death. It means that ascension by which man ceases to live as a mind-informed body and lives at last as a spirit and in the Spirit. Whoever is subject to grief and sorrow, a slave to the sensations and emotions, occupied by the touches of things transient cannot become fit for immortality." 61 Those who are not satisfied with life as it is: "But if you are not satisfied with your social duty and the virtue of your order, if you think that leads you to sorrow and sin, then I bid you rise to a higher and not sink to a lower ideal. Put away all egoism from you, disregard joy and sorrow, disregard gain and loss and all worldly results; look only at the cause you must serve and the work that you must achieve by divine command; “so thou shalt not incur sin.”.....Destroy when by destruction the world must advance, but hate not that which thou destroyest, neither grieve for all those who perish. Know everywhere the one self, know all to be immortal souls and the body to be but dust. Do thy work with a calm, strong and equal spirit; fight and fall nobly or conquer mightily. For this is the work that God and thy nature have given to thee to accomplish.” 66-67 Sign of waking trance of an integral Sadhak: "It is this calm, desireless, griefless fixity of the buddhi in self-poise and self-knowledge to which the Gita gives the name of Samadhi. The sign of the man in Samadhi is not that he loses consciousness of objects and surroundings and of his mental and physical self and cannot be recalled to it even by burning or torture of the body, — the ordinary idea of the matter; trance is a particular intensity, not the essential sign. The test is the expulsion of all desires, their inability to get at the mind, and it is the inner state from which this freedom arises, the delight of the soul gathered within itself with the mind equal and still and high- poised above the attractions and repulsions, the alternations of sunshine and storm and stress of the external life. It is drawn inward even when acting outwardly; it is concentrated in self even when gazing out upon things; it is directed wholly to the Divine even when to the outward vision of others busy and preoccupied with the affairs of the world." 101-102 Highest Objective of a Sankhya Sadhak: "The status he reaches is the Brahmic condition; he gets to firm standing in the Brahman, brahmı sthiti. It is a reversal of the whole view, experience, knowledge, values, seeings of earth- bound creatures...he is an ocean of wide being and consciousness which is ever being filled, yet ever motionless in its large poise of his soul; all the desires of the world enter into him as waters into the sea, yet he has no desire nor is troubled. For while they are filled with the troubling sense of ego and mine and thine, he is one with the one Self in all and has no “I” or “mine”. He acts as others, but he has abandoned all desires and their longings. He attains to the great peace and is not bewildered by the shows of things; he has extinguished his individual ego in the One, lives in that unity and, fixed in that status at his end,...." 103-104 The Message of this Second Chapter for a Sadhak of Integral Yoga: “There is a divine compassion which descends to us from on high and for the man whose nature does not possess it, is not cast in its mould, to pretend to be the superior man, the master-man or the superman is a folly and an insolence, for he alone is the superman who most manifests the highest nature of the Godhead in humanity. This compassion observes with an eye of love and wisdom and calm strength the battle and the struggle, the strength and weakness of man, his virtues and sins, his joy and suffering, his knowledge and his ignorance, his wisdom and his folly, his aspiration and his failure and it enters into it all to help and to heal...But it is also the divine compassion that smites down the strong tyrant and the confident oppressor, not in wrath and with hatred,...” CWSA-19/Essays on the Gita/p-58-59 To be updated 3 / Chapter 3. Karma Yoga ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର: ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ କାମନା ହେଉଛି ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ, ଜହି କାମଂ ଦୁରାସଦମ୍, 'କାମନା ରୂପରେ ଏହି ଶତ୍ରୁ, ଯାହାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଏତେ କଷ୍ଟକର।' (ଗୀତା-3.43) କାମନାର ମୂଳ ନିଶ୍ଚେତନା କୋଷରେ ଅଛି। ସାବିତ୍ରୀ ପୁସ୍ତକ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି ଯେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସମସ୍ୟାର ଚାବି ନିଶ୍ଚେତନା କୋଷରେ ଅଛି। "କାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ସମସ୍ୟାର ମୂଳ ଚାବିଟି ନିଶ୍ଚେତନା କୋଷରେ ଲୁଚି ରହିଛି; ନିଶ୍ଚେତନା ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରବନ୍ଧ ତଳେ ଗୁପ୍ତ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବରେ ବାସ କରନ୍ତି।" (ସାବିତ୍ରୀ-68) କାମନାର ଏହି ସମସ୍ୟା ନିଶ୍ଚେତନା ଆତ୍ମାକୁ ଆବିଷ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସମାଧାନ ହୁଏ। ରାଜା ଅଶ୍ୱପତି ଏହି ନିଶ୍ଚେତନାର ମୂଳରୁ କାମନାକୁ ଚିରି ପକେଇବା ଅନୁଭବ କଲେ। 'ସେ କାମନାର ଏହି ରକ୍ତସ୍ରାବକୁ ମୂଳରୁ ଚିରି ଦେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅବତରଣ ନିମନ୍ତେ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ।' (ସାବିତ୍ରୀ-୩୧୮) ଏହି ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ କର୍ମଯୋଗର ଚାବିକାଠି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯାହାକୁ ମଇ ସର୍ବାଣି କର୍ମଣି ସନ୍ନ୍ୟାସ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, (ଗୀତା-୩.୩୦) ଅର୍ଥାତ୍ କାମନା, ଅହଂକାର, ଆସକ୍ତି ଏବଂ ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସମଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ହାତରେ ସମର୍ପଣ କରିବା। ଗୀତାରେ ସୂଚିତ କର୍ମଚକ୍ରର ଜ୍ଞାନକୁ ଜଡ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଆତ୍ମାର ମିଳନ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି। "ଜଡ ପଦାର୍ଥରୁ, ଅନ୍ନ, ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ବର୍ଷାରୁ ଜଡ ପଦାର୍ଥ (ଖାଦ୍ୟ) ର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଯଜ୍ଞରୁ ବର୍ଷା (ଦିବ୍ୟ କୃପା) ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯଜ୍ଞ କର୍ମରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ; କର୍ମ ବ୍ରହ୍ମ (ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛା) ରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣ, ବ୍ରହ୍ମ (ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛା) ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ (ଚିତ ଶକ୍ତି) ରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ତେଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମ ଚେତନା (ଚିତ୍ ଶକ୍ତି) ନିରନ୍ତର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜଡ ପଦାର୍ଥରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ନିତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ । ଯିଏ ଏହି କର୍ମଚକ୍ରକୁ ଏଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ ନାହିଁ, ଏବମ୍ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତମ୍ ଚକ୍ରମ୍, ଏହିପରି ଗତିରେ ତାର ଭବିଷ୍ୟତ ସ୍ଥିର ହୁଏ, ମନ୍ଦ ହେଉଛି ତାହାର ସତ୍ତା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖ ହେଉଛି ତାହାର ଆନନ୍ଦ, ହେ ପାର୍ଥ, ସେହି ମଣିଷ ବ୍ୟର୍ଥ ଜୀବନ ବଞ୍ଚେ।" (ଗୀତା-3.14, 15, 16,) ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗରେ, କର୍ମଚକ୍ରକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ମୂଲ୍ୟକୁ ବହୁତ ବିସ୍ତାର ଏବଂ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। A Brief Restatement: Summary or A Brief Restatement: "... what is meant by action done as Yoga, Karmayoga? It is non-attachment, it is to do works without clinging with the mind to the objects of sense and the fruit of the works. Not complete inaction, which is an error, a confusion, a self-delusion, an impossibility, but action full and free done without subjection to sense and passion, desireless and unattached works, are the first secret of perfection." 108-109 "Equality, renunciation of all desire for the fruit of our works, action done as a sacrifice to the supreme Lord of our nature and of all nature, — these are the three first Godward approaches in the Gita’s way of Karmayoga." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-105 The Lord of Sacrifice: "Life is an altar to which she brings her workings and the fruits of her workings and lays them before whatever aspect of the Divinity the consciousness in her has reached for whatever result of the sacrifice the desire of the living soul can seize on as its immediate or its highest good....A mutual giving and receiving is the law of Life without which it cannot for one moment endure, and this fact is the stamp of the divine creative Will on the world it has manifested in its being, the proof that with sacrifice as their eternal companion the Lord of creatures has created all these existences. The universal law of sacrifice is the sign that the world is of God and belongs to God and that life is his dominion and house of worship and not a field for the self-satisfaction of the independent ego; not the fulfilment of the ego, — that is only our crude and obscure beginning, — but the discovery of God, the worship and seeking of the Divine and the Infinite through a constantly enlarging sacrifice culminating in a perfect self-giving founded on a perfect self-knowledge, is that to which the experience of life is at last intended to lead.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-125-126 The Relation between Matter and Spirit: “From Matter, anna, creatures come into being, from rain is the birth of Matter (food), from sacrifice comes into being the rain (Divine Grace), sacrifice is born of work; work know to be born of Brahman (Divine Will), Brahman (Divine Will) is born of Immutable (Chit Shakti), therefore is the all-pervading Brahman Consciousness (Chit Shakti) is established in Matter by continuous sacrifice, nitya Yajna. He who follows not here this wheel of works, evam pravartitam chakram, thus set in movement, evil is his being, sensual is his delight, in vain, O Partha that man lives.” The Gita-3.14, 15, 16, The Keyword of Integral Yoga: “This is a difficult lesson to learn (rejection of revolt and impatience), but you must learn it. I do not find fault with you for taking long over it, I myself took full twelve years to learn it thoroughly, (written in the year 1919) and even after I knew the principle well enough, it took me quite four years and more to master my lower nature in this respect. But you have the advantage of my experience and my help; you will be able to do it more rapidly, if you consciously and fully assist me, by not associating yourself with the enemy Desire; jahi kamam durasadam, (this enemy in the form of desire, who is so hard to assail. The Gita-3.43) remember that utterance of the Gita, it is a keyword of our Yoga.” CWSA-36/Autobiographical Notes/p-229 Highest realisation of exclusive Karma Yoga: “That is all right in the ordinary karmayoga which aims at union with the cosmic Spirit and stops short at the Overmind — but here a special work has to be done and a new realisation achieved for the earth and not for ourselves alone. It is necessary to stand apart from the rest of the world so as to separate ourselves from the ordinary consciousness in order to bring down a new one.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram- 812-813, "The Gita at its cryptic close may seem by its silence to stop short of that solution for which we are seeking; it pauses at the borders of the highest spiritual mind and does not cross them into the splendours of the supramental Light. And yet its secret of dynamic, and not only static, identity with the inner Presence, its highest mystery of absolute surrender to the Divine Guide, Lord and Inhabitant of our nature, is the central secret. This surrender is the indispensable means of the supramental change and, again, it is through the supramental change that the dynamic identity becomes possible." CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-95-96, ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: To be updated 4 / Chapter 4. Towards the Yoga of Knowledge ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର: ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ରହସ୍ୟମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ , ଅବତାରଙ୍କ ଜନ୍ମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଦୁଇଥର ଜନ୍ମିତ ଆତ୍ମା, ଗୁରୁଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା, ସମଗ୍ର ଅନନ୍ତ ଜୀବନର ଜ୍ଞାନ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆତ୍ମା ଶକ୍ତି, ସାର୍ବଜନୀନ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ବିଶ୍ୱାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ବିଷୟରେ ଏକ ସଙ୍କେତ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଗୀତା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ସଙ୍କେତ ଦିଏ କିନ୍ତୁ 'ସାଧକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କାର କରିବାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।' ଜଣେ ଅବତାର ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା, ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତିର ସମସ୍ୟା ଏକ ଉଚ୍ଚତର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକୃତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାଧାରଣ ପୃଥିବୀ-ବନ୍ଧିତ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁକ୍ତ ଆତ୍ମାର ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରତିପାଳକ ଭାବରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପାରମ୍ପରିକ ଯୋଗରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ଚୈତ୍ୟ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବରେ ଏକ ଦ୍ୱିଥର ଜନ୍ମିତ ଆତ୍ମାର ଦ୍ବାର ଖୋଲା ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ପ୍ରଥମେ ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତା ଏବଂ ତା'ପରେ ଅନେକ ସାଧନା ପରେ ଅତିମାନସ ସତ୍ତା, ଆତ୍ମନି ଅଥୋ ମୟି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। (ଗୀତା-୪.୩୫) Summary or A Brief Restatement: "The first step is Karmayoga, the selfless sacrifice of works, and here the Gita’s insistence is on action. The second is Jnanayoga, the self-realisation and knowledge of the true nature of the self and the world; and here the insistence is on knowledge; but the sacrifice of works continues and the path of Works becomes one with but does not disappear into the path of Knowledge. The last step is Bhaktiyoga, adoration and seeking of the supreme Self as the Divine Being, and here the insistence is on devotion; but the knowledge is not subordinated, only raised, vitalised and fulfilled, and still the sacrifice of works continues; the double path becomes the triune way of knowledge, works and devotion. And the fruit of the sacrifice, the one fruit still placed before the seeker, is attained, union with the divine Being and oneness with the supreme divine nature. Rahasyam Uttamam, The Supreme Secret of the Gita: "But the highest secret of all, uttamam˙ rahasyam, is the Purushottama. This is the supreme Divine, God, who possesses both the infinite and the finite and in whom the personal and the impersonal, the one Self and the many existences, being and becoming, the world-action and the supracosmic peace, pravritti and nivritti, meet, are united, are possessed together and in each other. In God all things find their secret truth and their absolute reconciliation." 125 The Purpose of Divine Birth and Divine Action of Avatar (Janma Karma cha Me Divyam): “For there are two aspects of the divine birth; one is a descent, the birth of God in humanity, the Godhead manifesting itself in the human form and nature, the eternal Avatar; the other is an ascent, the birth of man into the Godhead, man rising into the divine nature and consciousness, madbhavam agatah; it is the being born anew in a second birth of the soul. It is that new birth which Avatarhood and the upholding of the Dharma are intended to serve.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-148, "The divinised man entering into his divine nature will act even as he acts; he will not give himself up to inaction. The Divine is at work in man in the ignorance and at work in man in the knowledge. To know Him is our soul’s highest welfare and the condition of its perfection, but to know and realise Him as a transcendent peace and silence is not all; the secret that has to be learned is at once the secret of the eternal and unborn Divine and the secret of the divine birth and works, janma karma cha me divyam. The action which proceeds from that knowledge, will be free from all bondage; “he who so knoweth me,” says the Teacher, “is not bound by works.” (The Gita-4.14)" 144 Nitya Yajna, ceaseless sacrifice is the Central truth of the Gita and Integral Yoga: Sacrifice is the law of the world and nothing can be gained without it, neither mastery here, nor the possession of heavens beyond, nor the supreme possession of all; “this world is not for him who doeth not sacrifice, how then any other world?” (The Gita-4.31) Therefore all these and many other forms of sacrifice have been “extended in the mouth of the Brahman,” (The Gita-4.32) the mouth of that Fire which receives all offerings; they are all means and forms of the one great Existence in activity, means by which the action of the human being can be offered up to That of which his outward existence is a part and with which his inmost self is one. They are “all born of work” (The Gita-3.14-15); all proceed from and are ordained by the one vast energy of the Divine which manifests itself in the universal karma and makes all the cosmic activity a progressive offering to the one Self and Lord and of which the last stage for the human being is self-knowledge and the possession of the divine or Brahmic consciousness. “So knowing thou shalt become free.” (The Gita-9.28)" 122 The Gita's Message of Material Sacrifice for Cellular Transformation: “In the light of a larger knowledge Matter also can be seen to be the Brahman, a self-energy put forth by the Brahman, a form and substance of Brahman; aware of the secret consciousness within material substance, secure in this larger knowledge, the gnostic light and power can unite itself with Matter, so seen, and accept it as an instrument of a spiritual manifestation. A certain reverence, even, for Matter and a sacramental attitude in all dealings with it is possible. As in the Gita the act of the taking of food is spoken of as a material sacrament, a sacrifice, an offering of Brahman to Brahman by Brahman, so also the gnostic consciousness and sense can view all the operations of Spirit with Matter.” CWSA-22/The Life Divine-1022-1023, "Brahman is the giving, Brahman is the food-offering, by Brahman it is offered into the Brahman fire, Brahman is that which is to be attained by samadhi in Brahman-action." The Gita-4.24 ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 5/ Chapter 5. The Yoga of Renunciation ସାରାଂଶ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବିଚାର: Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 6/ Chapter 6. The Yoga of the Supreme Spirit Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 7/ Chapter 7. The Yoga of Knowledge Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 8/ Chapter 8 - The Immutable Brahman Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 9/ Chapter 9. The King-Knowledge, The King-Secret Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 10/ Chapter 10. God in Power of Becoming Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 11/ Chapter 11. The Vision of The World-Spirit Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 12/ Chapter 12. Bhakti Yoga Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 13/ Chapter 13. The Field and Its Knower Summary or A Brief Restatement: In this chapter, the relationship between Matter and Spirit is worked out and for maintaining the Spiritual pursuit Arjuna raised the Question which can be divided into six parts. He wanted to know these six elements in order to strengthen his Spiritual pursuit. “Six Questions raised by Arjuna: (1) The Field, Kshetra, and (2) the Knower of the Field, Kshetrajna, (3) Knowledge, Jnana, and (4) the object of Knowledge, Jneya, (5) Nature, Prakriti and (6) Self, Purusha, these I would like to learn, O Keshava.” The Gita-13.1 The Field, Kshetra: The Upanishad speaks of a fivefold body or sheath of Nature, a physical (Annamaya Kosha), vital (Pranamaya Kosha), mental (Manomaya Kosha), ideal (Vijnanamaya Kosha) and divine body (Anandamaya Kosha); this may be regarded as the totality of the field, kshetram. The Knower of the Field, Kshetrajna: Knowledge: The object of Knowledge: Nature, Prakriti: Self, Purusha: The Most important verse of this chapter: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 14/ Chapter 14. The Three Gunas Summary or A Brief Restatement: ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: 15/ Chapter 15. The Supreme Divine Summary or A Brief Restatement: First, by the practice of Self-control, a Sadhak's Psychic Being and Spiritual Being open. A traditional Sadhak utilises the opening of these Selves for the discovery of Purushottama Consciousness and "with their experiences and consequences can lead away from life or to a Nirvana." (CWSA-22/The Life Divine/p-943) An integral Sadhak utilises the opening of these two Selves, "solely as steps in a transformation of the nature" (CWSA-22/The Life Divine/p-943) and after long movement of Consciousness, he discovers the Supramental being, and utilises the same for the transformation of the Subconscient and Inconscient Sheaths. ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: ପ୍ରଥମେ, ଆତ୍ମ-ସଂଯମ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ଜଣେ ସାଧକର ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତା ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଜଣେ ପାରମ୍ପରିକ ସାଧକ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଚେତନା ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ଏହି ଆତ୍ମାର ଉନ୍ମୋଚନକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏବଂ "ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ପରିଣାମ ସହିତ ଜୀବନକୁ ନିର୍ବାଣ ଆଡକୁ ନେଇଯାଇପାରନ୍ତି।" (CWSA-22/The Life Divine/p-943) ଜଣେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗର ସାଧକ ଏହି ଦୁଇଟି ଆତ୍ମ ଉନ୍ମୋଚନକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, "କେବଳ ପ୍ରକୃତିର ରୁପାନ୍ତର ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ" (CWSA-22/The Life Divine/p-943) ଏବଂ ଚେତନାର ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଗତି ପରେ, ସେ ଅତିମାନସ ସତ୍ତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାକୁ ଅବଚେତନ ଏବଂ ଅଚେତନା ଆବରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। 16/ Chapter 16. Deva and Asura Summary or A Brief Restatement: “There are two worlds adjacent to this material world, Superconscient and Subconscient; Superconscient world has already been described at length: hear from Me, O Partha, the Subconscient, asuric world.” The Gita-16.6 The whole of humanity is now going through this Subconscient transformation unconsciously and few prepared vessels are going through this transformation consciously. Those who are open towards Subconscient transformation, they will feel all the time a Divine Force is entering the mind, vital, body, and Subconscient sheaths in a very minuscule manner. When this descent of Divine force is strong enough to be felt as a higher body temperature of fever, then its outcome is a miracle in the Subconscient sheath resulting in some Divine manifestation. (1) We get the information from Savitri that if our Psychic and Spiritual beings are open, then beings of those higher planes will accompany us and assist us in our sadhana, involve in many creative actions, and call down divine energies. Integral Yoga identifies ten Selves and their opening activates affirmative Beings belonging to higher planes. (2) Similarly, through our untransformed nature, asuric beings or dark energies enter our system and do their destructive and pessimistic action both in waking and dream states. (3) We also get this information from Savitri that like our parents, some invisible beings pursue us in this birth and take care of us. Similarly, some beings accompany us from our previous births. So, we have to remember that neither this world, nor any creative action, nor any destructive action, nor any powers and personalities that are acting through us are our own. The Mother’s experience of 24-25 July, 1959, gave clearer details about Supramental action in the Subconscient and Inconscient Sheath, “for the first time the Supramental light entered directly into my body, without passing through the inner beings. It entered through the feet and it climbed up and up. And as it climbed, the fever also climbed because the body was not accustomed to this intensity. As all this light neared the head, I thought I would burst and that the experience would have to be stopped…” (The Mother's Agenda-, October 6, 1959) The descending Supramental force through complete surrender, maye sarvani karmani sannyasya, ("Giving up thy works to Me, with thy consciousness founded in the Self, free from desire and egoism" The Gita-3.30) as hinted in the Gita (Which is also identified as a key word of Karma Yoga) also generates fever, bigatajwarah, (The Gita-3.30) that delivers the Soul. ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: "ଏହି ଭୌତିକ ଜଗତ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ଦୁଇଟି ଜଗତ ଅଛି, ଅତିଚେତନ ଏବଂ ଅବଚେତନ; ଅତିଚେତନ ଜଗତକୁ ପୂର୍ବରୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି: ହେ ପାର୍ଥ, ଏବେ ଅବଚେତନ, ଆସୁରିକ ଜଗତ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" ଗୀତା-୧୬.୬ ସମଗ୍ର ମାନବଜାତି ଏବେ ଅଚେତନ ଭାବରେ ଏହି ଅବଚେତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି ଏବଂ କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆଧାର ସଚେତନ ଭାବରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅବଚେତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ମନ, ପ୍ରାଣ, ଶରୀର ଏବଂ ଅବଚେତନ ଆବରଣରେ ଅତି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଅନୁଭବ କରିବେ। ଯେତେବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଏହି ଅବତରଣ ଜ୍ୱରର ଉଚ୍ଚ ଶରୀର ତାପମାତ୍ରା ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ବରୁପ ଅବଚେତନ ଆବରଣରେ ଏକ ଚମତ୍କାର ଅନୁଭବ ଆଣେ ଯାହା ଫଳରେ କିଛି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶନ ହୁଏ। (୧) ଆମେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ସୂଚନା ପାଇଥାଉ ଯେ ଯଦି ଆମର ଚୈତ୍ୟ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତା ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଥାଏ, ତେବେ ସେହି ଉଚ୍ଚତର ସ୍ତରର ଅଦୃଶ୍ୟ ବିଭୁତିମାନେ ଆମ ସହିତ ରହିବେ ଏବଂ ଆମର ସାଧନାରେ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ, ଅନେକ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେବେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଅବତରି ଆଣିବେ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଦଶଟି ଆତ୍ମାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦ୍ବାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚତର ସ୍ତରର ସକାରାତ୍ମକ ସତ୍ତା ସକ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି। (୨) ସେହିପରି, ଆମର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ପ୍ରକୃତି ମାଧ୍ୟମରେ, ଆସୁରିକ ସତ୍ତା କିମ୍ବା ଅନ୍ଧକାର ଶକ୍ତି ଆମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜାଗ୍ରତ ଏବଂ ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ ଏବଂ ନିରାଶାବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। (୩) ଆମେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଉ ଯେ ଆମ ପିତାମାତାଙ୍କ ପରି, କିଛି ଅଦୃଶ୍ୟ ସତ୍ତା ଏହି ଜନ୍ମରେ ଆମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଆମର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି। ସେହିପରି, କିଛି ସତ୍ତା ଆମର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରୁ ଆମ ସହିତ ଥାଆନ୍ତି। ତେଣୁ, ଆମକୁ ମନେ ରଖିବାକୁ ପଡିବ ଯେ ଏହି ଜଗତ, ନା କୌଣସି ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ, ନା କୌଣସି ବିନାଶକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ନା କୌଣସି ଶକ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଯାହା ଆମ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ତାହା ଆମର ନିଜର ନୁହେଁ। ୧୯୫୯ ମସିହାର ୨୪-୨୫ ଜୁଲାଇରେ ଶ୍ରୀ ମାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅବଚେତନ ଏବଂ ଅଚେତନ ଆବରଣରେ ଅତିମାନସ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରେ, "ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅତିମାନସ ଆଲୋକ ଭିତର ଚୈତ୍ୟ ସତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ନଯାଇ ସିଧାସଳଖ ମୋ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହା ପାଦ ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କଲା ଏବଂ ଏହା ଉପରକୁ ଉଠିଲା। ଏବଂ ଏହା ଉପରକୁ ଉଠିବା ସହିତ, ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା କାରଣ ଶରୀର ଏହି ତୀବ୍ରତା ସହିତ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ସହିତ, ମୁଁ ଭାବିଲି ଯେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଯିବି ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡିବ..." (ଶ୍ରୀ ମାଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା-, ଅକ୍ଟୋବର ୬, ୧୯୫୯) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଅତିମାନସ ଶକ୍ତି ଅବତରଣ ସମ୍ଭବ, ମୟି ସର୍ବାଣି କର୍ମଣି ସନ୍ନ୍ୟାସ, ("ମୋଠାରେ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରି, ତୁମର ଚେତନା ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି, ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ" ଗୀତା-୩.୩୦) ଗୀତାରେ ସୂଚିତ (ଯାହାକୁ କର୍ମଯୋଗର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି) ଜ୍ୱର, ବିଗତଜ୍ୱରଃ, (ଗୀତା-୩.୩୦) ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯାହା ଆତ୍ମାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। 17/ Chapter 17. Faith and The Three Gunas Summary or A Brief Restatement: The true nature of static faith as defined in the Gita is of four kind; first is the ‘faith of each man takes the shape, hue, quality given to it by his stuff of being, his constituting temperament, his innate power of existence, sattvanurupa sarvasya sraddha ;’ (The Gita-17.3) secondly, Sraddha is that it is an aspect of the Self, sraddhamayayo Purusha ; (The Gita-17.3) thirdly, whatever is man’s faith that he becomes ultimately, yo yachhadra sa evasah. (The Gita-17.3) This faith is Divinely fulfilled and culminated lastly in an eternal flame of knowledge, sraddhavan labhate jnanam . (The Gita-4.39) "There is one kind of faith demanded as indispensable by the integral Yoga and that may be described as (1) faith in God and the Shakti, (2) faith in the presence and power of the Divine in us and the world, (3) a faith that all in the world is the working of one divine Shakti, that all the steps of the Yoga, its strivings and sufferings and failures as well as its successes and satisfactions and victories are utilities and necessities of her workings and (4) that by a firm and strong dependence on and a total self-surrender to the Divine and to his Shakti in us we can attain to oneness and freedom and victory and perfection." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-771, ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: ଗୀତାରେ ପରିଭାଷିତ ସ୍ଥିର ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଚାରି ପ୍ରକାରର; ପ୍ରଥମତଃ 'ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର ବିଶ୍ୱାସ ତା'ର ସତ୍ତା, ତାହାର ଗଠନକାରୀ ସ୍ୱଭାବ, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଜନ୍ମଗତ ଶକ୍ତି, ସତ୍ତ୍ୱନୁରୂପ ସର୍ବସ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଆକାର, ରଙ୍ଗ, ଗୁଣ ଗ୍ରହଣ କରେ;' (ଗୀତା-୧୭.୩) ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଏହା ଆତ୍ମାର ଏକ ସ୍ବଭାବ, ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟୟୋ ପୁରୁଷ ; (ଗୀତା-୧୭.୩) ତୃତୀୟତଃ, ମଣିଷର ଯାହା ବି ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ତାହା ସେ ଶେଷରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯୋ ଯଚ୍ଛଦ୍ର ସ ଏବାସଃ । (ଗୀତା-୧୭.୩) ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନର ଏକ ଅନନ୍ତ ଜ୍ୱାଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ ଲଭତେ ଜ୍ଞାନମ୍ । (ଗୀତା-୪.୩୯) "ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପ୍ରକାରର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଦାବି କରାଯାଏ ଏବଂ ତାହା (୧) ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱାସ, (୨) ଆମ ଏବଂ ଜଗତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱାସ, (୩) ବିଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯୋଗର ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ, ଏହାର ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଏବଂ ବିଫଳତା ଏବଂ ଏହାର ସଫଳତା, ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ବିଜୟ ହେଉଛି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଉପଯୋଗିତା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ (୪) ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମ-ସମର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏକତା, ସ୍ୱାଧୀନତା, ବିଜୟ ଏବଂ ସିଦ୍ଧତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବା।" CWSA-24/ଯୋଗର ସମନ୍ବୟ/p-771, 18/ Chapter 18. Renunciation and Moksha Summary or A Brief Restatement: "This part of the subject is introduced by a last question of Arjuna regarding the principle of Sannyasa and the principle of Tyaga and their difference. The frequent harping, the reiterated emphasis of the Gita on this crucial distinction has been amply justified by the subsequent history of the later Indian mind, its constant confusion of these two very different things and its strong bent towards belittling any activity of the kind taught by the Gita as at best only a preliminary to the supreme inaction of Sannyasa. As a matter of fact, when people talk of Tyaga, of renunciation, it is always the physical renunciation of the world which they understand by the word or at least on which they lay emphasis, while the Gita takes absolutely the opposite view that the real Tyaga has action and living in the world as its basis and not a flight to the monastery, the cave or the hill-top. The real Tyaga is action with a renunciation of desire and that too is the real Sannyasa.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-493-494 ସାରଣୀ କିମ୍ବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନଃବିବରଣୀ: "ସନ୍ନ୍ୟାସର ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତ୍ୟାଗର ତତ୍ତ୍ୱ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଏକ ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବିଷୟବସ୍ତୁର ଏହି ଭାଗଟି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଉପରେ ଗୀତାର ବାରମ୍ବାର ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ ଏବଂ ଦୋହରାଇବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଭାରତୀୟ ମାନସିକତାର ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ଜିନିଷକୁ ନେଇ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଗୀତା ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିବା କର୍ମକୁ ସର୍ବାଧିକ କେବଳ ସନ୍ନ୍ୟାସର ପରମ ନିଷ୍କ୍ରିୟତାର ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତର ବୋଲି କହି ଅବଜ୍ଞା କରିବାର ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରବୃତ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷେ, ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ତ୍ୟାଗ ବା ବୈରାଗ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସେହି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସଂସାରର ଭୌତିକ (ବାହ୍ୟ) ତ୍ୟାଗକୁ ହିଁ ବୁଝନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ସେହି ବିଷୟ ଉପରେ ହିଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି; ଅପରପକ୍ଷେ ଗୀତା ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଗ୍ରହଣ କରେ ଯେ ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗର ଆଧାର ହେଉଛି କର୍ମ କରିବା ଏବଂ ସଂସାରରେ ବଞ୍ଚି ରହିବା, କୌଣସି ଆଶ୍ରମ, ଗୁମ୍ଫା କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ପଳାୟନ କରିବା ନୁହେଁ। କାମନା ଓ ବାସନାର ପରିତ୍ୟାଗ କରି କର୍ମ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗ, ଏବଂ ତାହା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଅଟେ।" CWSA-19/ଗୀତା ଉପରେ ପ୍ରବନ୍ଧ/p-493-494 The Bhagavad Gita - Yoga Sadhana Camp Discussion 28 July - 31 July 2025 Audio Recording 28 July 2025 Audio Recording 29 July 2025 Audio Recording 30 July 2025 Audio Recording 31 July 2025 "At times I sense there’s an extraordinary secret to discover, just there at my finger tips; I feel that I am going to catch the Thing, to know ... Sometimes, for a second, I see the Secret; there is an opening, and again it closes. Then once again it is unveiled for a second and I come to know a little more. Yesterday the Secret was there completely clear, wide open. But it’s not something that can be explained: words are silly, it must be experienced. Sri Aurobindo speaks of this Secret almost everywhere, especially in his Essays on the Gita. (A touch supreme surprised his hurrying heart, (Savitri-237), "A fire has come and touched men’s hearts and gone; A few have caught flame and risen to greater life." (Savitri-7)) He tells us that in the Gita itself one gets glimpses of this thing which is beyond the Impersonal, beyond even the Personal behind the Impersonal, beyond the Transcendent. Well, I saw this Secret – I saw that the Supreme only becomes perfect in terrestrial matter, on earth. ‘Becomes’ is just a way of speaking, of course, for everything already is, and the Supreme is what He is. But we live in time, in a successive unfoldment, and it would be absurd to say that at present Matter is the expression of a perfect Divine. I saw this Secret (which is getting more and more perceptible as the Supramental becomes clear), I saw it in the everyday, outer life, precisely in this very physical life which all spirituality rejects ... a kind of accuracy or exactitude right down to the atom. I am not saying that the ‘Divine’ becomes perfect in Matter – the Divine is already there – but that THE SUPREME becomes perfect in Matter." The Mother The Mother's Agenda-06.05.1960 "ବେଳେବେଳେ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ରହସ୍ୟ ଅଛି, କେବଳ ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟିପରେ ଅଛି; ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ମୁଁ ସେହି ବସ୍ତୁକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଜାଣିବା ପାଇଁ ... ବେଳେବେଳେ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୁଁ ଏ ରହସ୍ୟ ଦେଖେ; ସେଠାରେ ଏକ ଦ୍ବାର ଖୋଲିଯାଏ, ଏବଂ ପୁଣି ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ତା'ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଏ ଏବଂ ମୁଁ ଆଉ ଟିକିଏ ଅଧିକ ଏ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି| ଗତକାଲି ଏ ରହସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା ଏପରି କିଛି ନୁହେଁ ଯାହାକୁ ଶବ୍ଦଦ୍ବାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ: ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ମୂର୍ଖତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ| ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଏହି ରହସ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ସବୁଠି, ବିଶେଷ କରି 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । (ଏକ ପରମ ସ୍ପର୍ଶ ତାଙ୍କ ଚଂଚଳ ହୃଦୟକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ କରିଥିଲା, (ସାବିତ୍ରୀ-୨୩୭)) ସେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଗୀତାରେ ହିଁ ଏହି ଜିନିଷର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯାହା ନୈବ୍ୟକ୍ତିକ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ, ଏପରିକି ନୈବ୍ୟକ୍ତ ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ବାତୀତ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ। ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି - ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ ପରମାତ୍ମା କେବଳ ଜଡ ଜଗତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ପୃଥିବୀରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । 'ହେବା' କେବଳ କହିବାର ଏକ ଉପାୟ, ଅବଶ୍ୟ, କାରଣ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ଏବଂ ପରମ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ଯାହା ଅଟନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମେ ସମୟ କ୍ରମେ ବଞ୍ଚିଥାଉ, କ୍ରମାଗତ ପ୍ରସ୍ଫୁଟନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଏବଂ ଏହା କହିବା ଅଯଥା ହେବ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜଡ ପଦାର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି (ଯାହା ଅତିମାନସ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଅନୁଭବ ହେଉଛି), ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ, ବାହ୍ୟ ଜୀବନରେ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାରୀରିକ ଜୀବନରେ ଦେଖିଲି ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି ... ଏକ ପ୍ରକାର ସଠିକତା ବା ଏହି ସଠିକତା ପରମାଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ମୁଁ କହୁନାହିଁ ଯେ 'ଦିବ୍ୟ' ଜଡମଧ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ - ଈଶ୍ୱର ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି - ବରଂ ପରମାତ୍ମା ଜଡ ପଦାର୍ଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା-୦୬.୦୫.୧୯୬୦

The Gita in Six Segments "Men follow in every way my path." The Gita-3.23/4.11 "His (a Sadhak of Integral Yoga) Yoga may be governed for a long time by one Scripture or by several successively, — if it is in the line of the great Hindu tradition, by the Gita, for example, the Upanishads, the Veda. Or it may be a good part of his development to include in its material a richly varied experience of the truths of many Scriptures and make the future opulent with all that is best in the past. But in the end he must take his station, or better still, if he can, always and from the beginning he must live in his own soul beyond the limitations of the word that he uses. The Gita itself thus declares that the Yogin in his progress must pass beyond the written Truth, —sabdabrahmativartate — beyond all that he has heard and all that he has yet to hear, —´srotavyasya s´rutasya ca ." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-55 "ତାଙ୍କର (ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ଜଣେ ସାଧକଙ୍କ) ଯୋଗ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କୌଣସି ଏକ ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଏକାଧିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇପାରେ, — ଯଦି ଏହା ମହାନ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାର ଅନୁକୂଳ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଗୀତା, ଉପନିଷଦ କିମ୍ବା ବେଦ ଦ୍ୱାରା। ଅଥବା ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରର ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ଅନୁଭୂତିକୁ ନିଜ ସାଧନାର ସାମଗ୍ରୀ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଅତୀତର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତକୁଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟମୟ କରିବା ତାଙ୍କ ଚେତନାର ବିକାଶର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ହେବ, କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଆହୁରି ଭଲ ହେବ ଯଦି ସେ ପାରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବଦା ଏବଂ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ନିଜେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦର ସୀମା ବାହାରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଗୀତା ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଯୋଗୀ ନିଜର ପ୍ରଗତି ପଥରେ ଲିଖିତ ସତ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ — ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମାତିବର୍ତ୍ତତେ — ସେ ଯାହା ସବୁ ଶୁଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ଶୁଣିବାକୁ ବାକି ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତର ସୀମା ପାର ହୋଇଯିବା ଉଚିତ — ଶ୍ରୋତବ୍ୟସ୍ୟ ଶ୍ରୁତସ୍ୟ ଚ।" ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ “I may say that the way of the Gita is itself a part of the Yoga here and those who have followed it, to begin with or as a first stage, have a stronger basis than others for this Yoga. To look down on it therefore as something separate and inferior is not a right standpoint… I suggested the Gita method for you because the opening which is necessary for the Yoga here seems to be too difficult for you. If you made a less strenuous demand upon yourself, there might be a greater chance.” Sri Aurobindo CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-445-446 "ମୁଁ କହିପାରେ ଯେ ଗୀତାର ମାର୍ଗ ନିଜେ ଏଠାକାର ଯୋଗର (ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର) ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଭାବେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଯୋଗ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଅଟେ। ତେଣୁ ଏହାକୁ କୌଣସି ଏକ ପୃଥକ ଏବଂ ନିମ୍ନସ୍ତରର ଜିନିଷ ଭାବେ ହେୟଜ୍ଞାନ କରିବା ଏକ ସଠିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନୁହେଁ… ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତାର ପଦ୍ଧତି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲି କାରଣ ଏଠାକାର ଯୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଚେତନାର ଉନ୍ମେଷ ବା ଦ୍ୱାର ଫିଟିବା ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ମନେହେଉଛି। ଯଦି ଆପଣ ନିଜ ଉପରେ ଅଧିକ ଶ୍ରମସାଧ୍ୟ ବା କଠୋର ଦାବି ନ ରଖନ୍ତେ, ତେବେ ସଫଳତାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାନ୍ତା।" ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ “Therefore our integral Yoga will take up these various disciplines and concentrations, but harmonise and if possible fuse them by a synthesis which removes their mutual exclusions. Not realising the Lord and the All only to reject them for silent Self or unknowable Absolute as would an exclusively transcendental, nor living for the Lord alone or in the All alone as would an exclusively theistic or an exclusively pantheistic Yoga, the seeker of integral knowledge will limit himself neither in his thought nor in his practice nor in his realisation by any religious creed or philosophical dogma. He will seek the Truth of existence in its completeness. The ancient disciplines he will not reject, for they rest upon eternal truths, but he will give them an orientation in conformity with his aim.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-341-342 "ତେଣୁ ଆମର ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସାଧନା ପଦ୍ଧତି ଓ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ, କିନ୍ତୁ ଏକ ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମଞ୍ଜସ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବ ଏବଂ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ଭାବେ ମିଶ୍ରିତ (ଏକାକାର) କରିଦେବ ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ପାରସ୍ପରିକ ବର୍ଜନଭାବକୁ ଦୂର କରିଦେବ। କେବଳ ଏକ ପରମ-ନିର୍ଗୁଣବାଦୀ (transcendental) ଯୋଗ ପରି ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଏହି ବିଶ୍ୱ-ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିବା ପରେ ଶାନ୍ତ, ନିରବ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ (ଆତ୍ମା) କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନର ଅଗୋଚର ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ ଈଶ୍ୱରବାଦୀ (theistic) ବା ସର୍ବେଶ୍ୱରବାଦୀ (pantheistic) ଯୋଗ ପରି କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ କିମ୍ବା କେବଳ ଏହି ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ପୂର୍ଣ୍ଣଜ୍ଞାନର ସାଧକ କୌଣସି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ କିମ୍ବା ଦାର୍ଶନିକ ମତବାଦ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଚିନ୍ତା, ସାଧନା କିମ୍ବା ସିଦ୍ଧିକୁ ସୀମିତ କରିବେ ନାହିଁ। ସେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସତ୍ୟକୁ ତାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଧାନ କରିବେ। ପ୍ରାଚୀନ ସାଧନା ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ଚିରନ୍ତନ ସତ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, କିନ୍ତୁ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନୂତନ ଅଭିମୁଖ୍ୟ ବା ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।" ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ Introduction: The Gita in the Light of Integral Yoga The Bhagavad Gita has stood for millennia as a supreme beacon of spiritual wisdom, guiding seekers through the intricacies of action, knowledge, and devotion. Yet, when approached through the vision of Sri Aurobindo and The Mother, the Gita unveils a deeper, evolutionary secret—an orientation that bridges the ancient heritage of the past with the divine possibilities of the earth's future. This multilingual section brings together the original Sanskrit text, Odia script, and translations in both English and French to create a universal platform for this profound sadhana. Krishna: The Symbol of the Immanent Divinity Central to the approach of Integral Yoga is a transformative realization regarding the figure of Sri Krishna. As recorded in The Mother’s Agenda, the Mother shared a pivotal moment from her early spiritual journey when an Indian seeker advised her to read the Gita: "Read the Gita knowing that Krishna is the symbol of the immanent God, the God within... Read it with THAT knowledge — with the knowledge that Krishna represents the immanent God, the God within you." With this key, the dynamic dialogue on the battlefield of Kurukshetra ceases to be a historical or external event; it becomes the eternal, intimate reality of our own inner awakening. Krishna is the Divine Guide seated in the heart of every human being, directing the evolutionary battle of the soul from within. Passing Beyond the Written Word: While acknowledging the foundational strength that the Gita provides, Sri Aurobindo emphasizes that a true sadhak must ultimately transcend the limitations of any rigid scripture or creed. In The Synthesis of Yoga, he writes: "But in the end he must take his station, or better still, if he can, always and from the beginning he must live in his own soul beyond the limitations of the word that he uses." The Gita itself validates this freedom, declaring that the progressing yogin must pass beyond the outer scriptural text—śabdabrahma-tivartate—and rise into direct, unmediated soul-experience. The ancient disciplines are not cast aside; rather, they are given a new, dynamic orientation in complete harmony with the supreme aim of terrestrial transformation. The Ultimate Secret: Divine Perfection in Matter Traditional spiritual paths have often viewed the world as an illusion or a lower realm to be rejected in favor of a silent Self or an unmanifest Absolute. Integral Yoga takes a different stance, synthesizing transcendental realization with an active embrace of the Divine in the All. The Mother revealed that the ultimate secret—glimpsed just beyond the personal and the transcendent aspects highlighted in the Gita—is that the Supreme fulfills Himself right here in physical life. It is a precision that reaches down to the very atom, showing that the physical world is the true stage for a perfect, evolutionary manifestation. This parallel compilation is dedicated to the seekers of integral knowledge. By meditating on these verses across languages, may we hear the voice of the inner Krishna, transcend the outer words, and participate in the magnificent work of bringing down the Supramental Light into the very fabric of earth-matter. ଉପକ୍ରମଣିକା: ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ଆଲୋକରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତା ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ ଓ ଭକ୍ତିର ଏକ ଚିରନ୍ତନ ମହାସ୍ରୋତ, ଯାହା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମାନବ ଚେତନାକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରାଇ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏହାକୁ ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ ଏବଂ **ଶ୍ରୀମା’**ଙ୍କ ଦାର୍ଶନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖୁ, ସେତେବେଳେ ଗୀତାର ଏକ ଅତି ଗଭୀର, ବିବର୍ତ୍ତନମୂଳକ ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବହୁଭାଷୀ ବିଭାଗରେ ସଂସ୍କୃତ ମୂଳ ଶ୍ଳୋକ ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଫରାସୀ ଅନୁବାଦକୁ ଏକତ୍ର ସନ୍ନିବେଶିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ସାଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ: ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭଗବତ୍ସତ୍ତାର ପ୍ରତୀକ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ସାଧନାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ପ୍ରାଣବନ୍ତ ରୂପରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରୀମା’ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ଶ୍ରୀମା’ ଯେତେବେଳେ ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଧକ ତାଙ୍କୁ ଗୀତା ପଢ଼ିବାକୁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଚାବି ଦେଇ କହିଥିଲେ: "ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ - ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ପରମେଶ୍ବର, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ କରନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ଯରେ, ମୋର ପୁରା ଭଗବଦ୍ ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇଗଲା!" ଏହି ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଦ୍ୱାରା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ବାହ୍ୟ ବୌଦ୍ଧିକ କାହାଣୀ ହୋଇ ରହେନାହିଁ; ତାହା ଆମ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଆନ୍ତରିକ ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଯାଏ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟରେ ବିରାଜମାନ ଥିବା ସେହି ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ଆମର ଚେତନାକୁ ଭିତରୁ ପରିଚାଳିତ କରୁଛନ୍ତି। ଶବ୍ଦର ସୀମା ବାହାରେ ଆତ୍ମାର ସ୍ଥିତି: ଗୀତାର ମାର୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ମତରେ ସାଧକକୁ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଲିଖିତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଶବ୍ଦର ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ହେବ। ସେ ଯୋଗ ସମନ୍ୱୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଲେଖିଛନ୍ତି: "କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ହେବ, କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଆହୁରି ଭଲ ହେବ ଯଦି ସେ ପାରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବଦା ଏବଂ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ନିଜେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦର ସୀମା ବାହାରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ।" ଗୀତା ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ, ଜଣେ ସଚ୍ଚା ଯୋଗୀ ତା’ର ପ୍ରଗତି ପଥରେ ଲିଖିତ ସତ୍ୟ ବା ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ (ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମାତିବର୍ତ୍ତତେ)। ପ୍ରାଚୀନ ସାଧନା ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ନକରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜର ଦିବ୍ୟ ରୂପାନ୍ତରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନୂତନ ଅଭିମୁଖ୍ୟ ବା ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ। ଚରମ ସତ୍ୟ: ଜଡ଼ ପଦାର୍ଥରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ପାରମ୍ପରିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ଜଗତକୁ ମାୟା ବୋଲି ବର୍ଜନ କରି ନିରବ ଆତ୍ମା ବା ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ହେବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେକରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଯୋଗର ଚରମ ରହସ୍ୟ ହେଉଛି—ପରମାତ୍ମା କେବଳ ବିଶ୍ୱାତୀତ ସତ୍ତାରେ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଏହି ଜଡ଼ ଜଗତରେ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଶ୍ରୀମା’ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ରହସ୍ୟ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ବାହ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ ଜୀବନର ପ୍ରତିଟି ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହି ବହୁଭାଷୀ ସଂସ୍କରଣର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ଆମେ ଯେପରି ଗୀତାର ପଠନ ଦ୍ୱାରା ଆମ ଭିତରେ ଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣିପାରିବା ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଅତିମାନସ ଆଲୋକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିପାରିବା। Structural Map Summary: Bhagavad Gita Chapters to CWSA-19 Essays on the Gita: The structural map aligns each of the 18 chapters of the Bhagavad Gita with Sri Aurobindo's corresponding commentaries in Essays on the Gita (CWSA Volume 19): Chapters 1–6 (First Series): Cover foundational topics from facing inner crisis (Ch. 1) and discerning the immortal soul in Chapter 2, to consecration of action (Ch. 3), divine knowledge and Avatarhood (Ch. 4), dynamic action vs. renunciation (Ch. 5), and meditation or spiritual quietude in Chapter 6 Chapters 7–18 (Second Series): Address the higher and lower natures, the Supreme Divine, sovereign secrets, cosmic vision, and integral devotion (Ch. 7–12), followed by the field and its knower, transcending the gunas, the supreme Purushottama, and inner purification (Ch. 13–17), culminating in the ultimate synthesis of Integral Yoga and total surrender in Chapter 18. ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ (Odia Translation): ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳା (CWSA-୧୯) ଗ୍ରନ୍ଥ ସହିତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକର ସାଂଗଠନିକ ମାନଚିତ୍ର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ: ଏହି ସାଂଗଠନିକ ମାନଚିତ୍ର ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ୧୮ଟି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ‘ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳା’ (CWSA ଭାଗ ୧୯) ର ସଂପୃକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମନ୍ଵିତ ଓ ସଜ୍ଜିତ କରିଥାଏ: ପ୍ରଥମରୁ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ/ଶୃଙ୍ଖଳା): ଏହା ମୌଳିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରେ; ଯେପରିକି— ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆନ୍ତରିକ ସଂକଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା, ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅମର ଆତ୍ମାର ସ୍ଵରୂପକୁ ଚିହ୍ନିବା, ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ କର୍ମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସର୍ଗ (କର୍ମଯୋଗ), ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଓ ଅବତାରତତ୍ତ୍ଵ, ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଗତିଶୀଳ କର୍ମ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସର ସମନ୍ଵୟ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନିଶ୍ଚଳତା । ସପ୍ତମରୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ (ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ/ଶୃଙ୍ଖଳା): ଏହା ଉଚ୍ଚତର ଓ ନିମ୍ନତର ପ୍ରକୃତି (ପରା ଓ ଅପରା ପ୍ରକୃତି), ପରମ ଦିବ୍ୟସତ୍ତା, ପରମ ଗୋପନୀୟ ରହସ୍ୟ, ଭଗବାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵରୂପ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଭକ୍ତି (ସପ୍ତମରୁ ଦ୍ଵାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ) ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଆଲୋଚନା କରେ; ଏହାପରେ କ୍ଷେତ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର ବିଚାର, ତ୍ରିଗୁଣାତୀତ ଅବସ୍ଥା, ପରମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵ ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧି (ତ୍ରୟୋଦଶରୁ ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ) ବିଷୟକୁ ବୁଝାଇଥାଏ; ଯାହା ପରିଶେଷରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୋଗର ଚରମ ସମନ୍ଵୟ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । “I met a man (I was perhaps 20 or 21 at the time), an Indian who had come to Europe and who told me of the Gita. There was a French translation of it (a rather poor one, I must say) which he advised me to read, and then he gave me the key (HIS key, it was his key). He said, ‘Read the Gita ...’ (this translation of the Gita which really wasn’t worth much but it was the only one available at the time – in those days I wouldn’t have understood anything in other languages; and besides, the English translations were just as bad and ... well, Sri Aurobindo hadn’t done his yet!). He said, ‘Read the Gita knowing that Krishna is the symbol of the immanent God, the God within.’ That was all. ‘Read it with THAT knowledge – with the knowledge that Krishna represents the immanent God, the God within you.’ Well, within a month, the whole thing was done!” The Mother The Mother's Agenda/August 25, 1954 "ମୁଁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲି (ସେତେବେଳେ ମୋର ବୟସ ବୋଧହୁଏ ୨୦ କିମ୍ବା ୨୧ ବର୍ଷ ଥିଲା), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଯିଏ ୟୁରୋପ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଯିଏ ମୋତେ ଗୀତା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଏହାର ଏକ ଫରାସୀ ଅନୁବାଦ ଥିଲା (ଏକ ଦରିଦ୍ର ଅନୁବାଦ, ମୁଁ କହିବି) ଯାହା ସେ ମୋତେ ପଢିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେ ମୋତେ ଚାବି ଦେଇଥିଲେ (ତାଙ୍କ ଚାବି, ଏହା ତାଙ୍କର ଚାବି ଥିଲା)। ସେ କହିଲେ, 'ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ...' (ଗୀତାର ଏହି ଅନୁବାଦ ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ନଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ସେତେବେଳେ ଉପଲବ୍ଧ ଏକମାତ୍ର ଅନୁବାଦ ଥିଲା - ସେହି ସମୟରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କିଛି ବୁଝି ପାରିନଥିଲି; ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ... ଠିକ୍ ଅଛି, ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଗୀତାକୁ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥିଲେ !)। ସେ କହିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭଗବାନ, ଭିତରେ ଥିବା ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଜାଣି ଗୀତା ପଢ଼ନ୍ତୁ।' ତାଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ ଏତିକି ଥିଲା। 'ସେହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ - ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତୁମ ଭିତରେ ଥିବା ପରମେଶ୍ଵର, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।' ଠିକ୍ ଅଛି, ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ପୁରା ଭଗବଦ୍ ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇଗଲା!" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା/ଅଗଷ୍ଟ ୨୫, ୧୯୫୪ 1 / Chapter 1. The Dejection of Arjuna CHAPTER I THE DEJECTION OF ARJUNA (1. The Yoga of the Dejection of Arjuna) प्रथमोऽध्यायः Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 1 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धृतराष्ट्र उवाच — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः । मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १.१ ॥ IAST transliteration dhr̥tarāṣṭra uvāca — dharmakṣētrē kurukṣētrē samavētā yuyutsavaḥ | māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya || 1.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉବାଚ | ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ସମବେତା ୟୁୟୁତ୍ସବଃ | ମାମକାଃ ପାଣ୍ଡବାଶ୍ଚୈବ କିମକୁର୍ବତ ସଞ୍ଜୟ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Dhritarashtra said: Gathered together on the sacred plain of Kurukshetra, eager for battle, what did my people and the sons of Pandu, O Sanjaya?" Odia Translation ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: "ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଧର୍ମଭୂମି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଅଭିଳାଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (ପାଣ୍ଡବମାନେ) କଣ କଲେ?" French Translation (Traduction en Français) "Dhritarashtra dit: Rassemblés sur la plaine sacrée de Kurukshetra, impatients de combattre, qu'ont fait les miens et les fils de Pandu, ô Sanjaya ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 2 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा । आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ १.२ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — dr̥ṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryōdhanastadā | ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt || 1.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପାଣ୍ଡବାନୀକଂ ବ୍ୟୂଢଂ ଦୁର୍ୟୋଧନସ୍ତଦା | ଆଚାର୍ୟମୁପସଙ୍ଗମ୍ୟ ରାଜା ବଚନମବ୍ରବୀତ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Then the king Duryodhana, having seen the army of the Pandavas drawn up in battle array, approached his teacher (Drona) and spoke these words." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ସେହି ସମୟରେ ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ବ୍ୟୂହ ରଚନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଦେଖି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Alors le roi Duryodhana, ayant vu l'armée des Pandavas rangée en ordre de bataille, s'approcha de son maître (Drona) et prononça ces paroles." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 3 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् । व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ १.३ ॥ IAST transliteration paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm | vyūḍhāṃ drupadaputrēṇa tava śiṣyēṇa dhīmatā || 1.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ପଶ୍ୟୈତାଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାମାଚାର୍ୟ ମହତୀଂ ଚମୂମ୍ | ବ୍ୟୂଢାଂ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରେଣ ତବ ଶିଷ୍ୟେଣ ଧୀମତା || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Behold, O Teacher, this mighty army of the sons of Pandu, arrayed by the son of Drupada, thy talented disciple." Odia Translation "ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ! ଆପଣଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶିଷ୍ୟ ତଥା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟୂହ ଆକାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଏହି ବିଶାଳ ସେନାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Regarde, ô Maître, cette puissante armée des fils de Pandu, rangée par le fils de Drupada, ton habile disciple." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 4 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि । युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १.४ ॥ IAST transliteration atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi | yuyudhānō virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ || 1.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅତ୍ର ଶୂରା ମହେଷ୍ଵାସା ଭୀମାର୍ଜୁନସମା ୟୁଧି | ୟୁୟୁଧାନୋ ବିରାଟଶ୍ଚ ଦ୍ରୁପଦଶ୍ଚ ମହାରଥଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Here are heroes, mighty archers, equal in battle to Bhima and Arjuna, Yuyudhana (Satyaki), Virata, and Drupada, the master of the great chariot." Odia Translation "ଏହି ସେନାରେ ଭୀମ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସଦୃଶ ଅନେକ ବୀର ତଥା ମହାନ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଅଛନ୍ତି; ଯେପରିକି ୟୁୟୁଧାନ (ସାତ୍ୟକି), ବିରାଟ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ।" French Translation (Traduction en Français) "Ici se trouvent des héros, de puissants archers, égaux au combat à Bhima et Arjuna : Yuyudhana, Virata, et Drupada, le maître du grand char." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 5 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् । पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ १.५ ॥ IAST transliteration dhr̥ṣṭakētuścēkitānaḥ kāśirājaśca vīryavān | purujitkuntibhōjaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ || 1.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚେକିତାନଃ କାଶିରାଜଶ୍ଚ ବୀର୍ୟବାନ୍ | ପୁରୁଜିତ୍କୁନ୍ତିଭୋଜଶ୍ଚ ଶୈବ୍ୟଶ୍ଚ ନରପୁଙ୍ଗବଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Dhrishtaketu, Chekitana, and the valiant king of Kashi; Purujit and Kuntibhoja, and Shaibya, the bull among men." Odia Translation "ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଚେକିତାନ ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ କାଶୀରାଜ; ପୁରୁଜିତ ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ୍ୟ।" French Translation (Traduction en Français) "Dhrishtaketu, Chekitana, et le vaillant roi de Kashi ; Purujit et Kuntibhoja, et Shaibya, l'élite des hommes." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 6 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् । सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १.६ ॥ IAST transliteration yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān | saubhadrō draupadēyāśca sarva ēva mahārathāḥ || 1.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁଧାମନ୍ୟୁଶ୍ଚ ବିକ୍ରାନ୍ତ ଉତ୍ତମୌଜାଶ୍ଚ ବୀର୍ୟବାନ୍ | ସୌଭଦ୍ରୋ ଦ୍ରୌପଦେୟାଶ୍ଚ ସର୍ବ ଏବ ମହାରଥାଃ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yudhamanyu the strong, and Uttamaujas the brave; the son of Subhadra (Abhimanyu), and the sons of Draupadi; all of them masters of the great chariot." Odia Translation "ପରାକ୍ରମୀ ୟୁଧାମନ୍ୟୁ ଏବଂ ବୀର ଉତ୍ତମୌଜା; ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଅଭିମନ୍ୟୁ) ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ; ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ହିଁ ମହାରଥୀ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Yudhamanyu le fort, et Uttamaujas le brave ; le fils de Subhadra, et les fils de Draupadi ; tous, sans exception, maîtres du grand char." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 7 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम । नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ १.७ ॥ IAST transliteration asmākaṃ tu viśiṣṭā yē tānnibōdha dvijōttama | nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi tē || 1.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସ୍ମାକଂ ତୁ ବିଶିଷ୍ଟା ୟେ ତାନ୍ନିବୋଧ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ | ନାୟକା ମମ ସୈନ୍ୟସ୍ୟ ସଂଜ୍ଞାର୍ଥଂ ତାନ୍ବ୍ରବୀମି ତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear now, O best of the twice-born, who are the most distinguished among us, the leaders of my army; these I name to thee that thou mayst know them." Odia Translation "ହେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ)! ଆମ ପକ୍ଷରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଧାନ ବୀରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଅବଗତି ପାଇଁ ଆମ ସେନାର ସେହି ନାୟକମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Sachez maintenant, ô le meilleur des deux fois nés, quels sont les plus distingués parmi nous, les chefs de mon armée ; मैं les nomme pour vous afin que vous les connaissiez." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 8 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः । अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १.८ ॥ IAST transliteration bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kr̥paśca samitiñjayaḥ | aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca || 1.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭବାନ୍ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚ କୃପଶ୍ଚ ସମିତିଞ୍ଜୟଃ | ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ବିକର୍ଣଶ୍ଚ ସୌମଦତ୍ତିସ୍ତଥୈବ ଚ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thyself and Bhishma and Karna, and Kripa, victorious in battle; Ashvatthama, Vikarna, and the son of Somadatta (Bhurishrava) likewise." Odia Translation "ଆପଣ ନିଜେ (ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ), ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସଂଗ୍ରାମବିଜୟୀ କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ; ଏବଂ ସେହିପରି ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୂରିଶ୍ରବା।" French Translation (Traduction en Français) "Vous-même, et Bhishma, et Karna, et Kripa, victorieux au combat ; de même qu'Ashvatthama, Vikarna, et le fils de Somadatta." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 9 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः । नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ १.९ ॥ IAST transliteration anyē ca bahavaḥ śūrā madarthē tyaktajīvitāḥ | nānāśastrapraharaṇāḥ sarvē yuddhaviśāradāḥ || 1.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ୟେ ଚ ବହବଃ ଶୂରା ମଦର୍ଥେ ତ୍ୟକ୍ତଜୀବିତାଃ | ନାନାଶସ୍ତ୍ରପ୍ରହରଣାଃ ସର୍ବେ ୟୁଦ୍ଧବିଶାରଦାଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And many other heroes there are who have risked their lives for my sake, armed with various weapons, all of them experts in war." Odia Translation "ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୀରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିପୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Et il y a beaucoup d'autres héros qui ont risqué leur vie pour mon bien, armés d'armes diverses, tous experts dans l'art de la guerre." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 10 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् । पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १.१० ॥ IAST transliteration aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam | paryāptaṃ tvidamētēṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam || 1.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପର୍ୟାପ୍ତଂ ତଦସ୍ମାକଂ ବଲଂ ଭୀଷ୍ମାଭିରକ୍ଷିତମ୍ | ପର୍ୟାପ୍ତଂ ତ୍ଵିଦମେତେଷାଂ ବଲଂ ଭୀମାଭିରକ୍ଷିତମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Immeasurable is this our army protected by Bhishma, but measurable is that army of theirs protected by Bhima." Odia Translation "ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ଆମର ଏହି ସେନା ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଅପରିମିତ (ଅଜେୟ), କିନ୍ତୁ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା ପରିମିତ (ଜେୟ)।" French Translation (Traduction en Français) "Incommensurable est notre armée protégée par Bhishma, tandis que mesurable est leur armée à eux, protégée par Bhima." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 11 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः । भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ १.११ ॥ IAST transliteration ayanēṣu ca sarvēṣu yathābhāgamavasthitāḥ | bhīṣmamēvābhirakṣantu bhavantaḥ sarva ēva hi || 1.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅୟନେଷୁ ଚ ସର୍ବେଷୁ ୟଥାଭାଗମବସ୍ଥିତାଃ | ଭୀଷ୍ମମେବାଭିରକ୍ଷନ୍ତୁ ଭବନ୍ତଃ ସର୍ବ ଏବ ହି || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore do you all, stationed in your respective divisions at all the strategic entrances, protect Bhishma alone." Odia Translation "ଏଣୁ ଆପଣ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଆପଣା ଭାଗ ଅନୁସାରେ ମୁତୟନ ରହି, ସବୁ ଦିଗରୁ କେବଳ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Par conséquent, placés dans vos divisions respectives à toutes les entrées stratégiques, protégez tous le seul Bhishma." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 12 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः । सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ३.१२ ॥ IAST transliteration tasya sañjanayan harṣaṃ kuruvr̥ddhaḥ pitāmahaḥ | siṃhanādaṃ vinadyōccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān || 1.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ୟ ସଞ୍ଜନୟନ୍ ହର୍ଷଂ କୁରୁବୃଦ୍ଧଃ ପିତାମହଃ | ସିଂହନାଦଂ ବିନଦ୍ୟୋଚ୍ଚୈଃ ଶଙ୍ଖଂ ଦଧ୍ମୌ ପ୍ରତାପବାନ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then the powerful grandsire of the Kurus, the eldest of the house, roaring like a lion, blew his conch-shell aloud to bring joy to Duryodhana's heart." Odia Translation "ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ (ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନରେ) ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମାଇ, କୁରୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧ ପିତାମହ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵרରେ ସିଂହନାଦ କରି ନିଜର ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Puis le puissant grand-père des Kurus, l'aîné de la maison, rugissant comme un lion, souffla fort dans sa conque pour réjouir le cœur de Duryodhana." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 13 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः । सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ३.१३ ॥ IAST transliteration tataḥ śaṅkhāśca bhēryāśca paṇavānakagōmukhāḥ | sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulō 'bhavat || 1.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ ଶଙ୍ଖାଶ୍ଚ ଭେର୍ୟଶ୍ଚ ପଣବାନକଗୋମୁଖାଃ | ସହସୈବାଭ୍ୟହନ୍ୟନ୍ତ ସ ଶବ୍ଦସ୍ତୁମୁଲୋଽଭବତ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then suddenly conchs and kettledrums, cymbals, drums and horns blared forth, and that sound was tumultuous." Odia Translation "ତା’ପରେ ହଠାତ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଙ୍ଘା ଆଦି ରଣବାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏକସଙ୍ଗେ ବାଜି ଉଠିଲେ ଏବଂ ସେହି ଶବ୍ଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର (ତୁମୁଳ) ହେଲା।" French Translation (Traduction en Français) "Aussitôt, les conques et les timbales, les cymbales, los tambours et les cornes éclatèrent en choeur, et ce son fut tumultueux." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 14 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ । माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ ३.१४ ॥ IAST transliteration tataḥ śvētairhayairyuktē mahati syandanē sthitau | mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ || 1.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ Ś୍ଵେତୈର୍ހୟୈର୍ୟୁକ୍ତେ ମହତି ସ୍ୟନ୍ଦନେ ସ୍ଥିତୌ | ମାଧବଃ ପାଣ୍ଡବଶ୍ଚୈବ ଦିବ୍ୟୌ ଶଙ୍ଖୌ ପ୍ରଦଧ୍ମତୁଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then Madhava (Krishna) and the son of Pandu (Arjuna), standing in their great chariot yoked with white horses, blew their divine conchs." Odia Translation "ତା’ପରେ ଶ୍ଵେତ ଅଶ୍ଵମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଚାଳିତ ଏକ ବିଶାଳ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ (ମାଧବ) ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ (ପାଣ୍ଡବ) ନିଜ ନିଜର ଦିବ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Alors Madhava et le fils de Pandu, debout sur leur grand char attelé de chevaux blancs, soufflèrent dans leurs conques divines." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 15 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः । पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ३.१५ ॥ IAST transliteration pāñcajanyaṃ hr̥ṣīkēśō dēvadattaṃ dhanañjayaḥ | pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vr̥kōdaraḥ || 1.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟଂ ହୃଷୀକେଶୋ ଦେବଦତ୍ତଂ ଧନଞ୍ଜୟଃ | ପୌଣ୍ଡ୍ରଂ ଦଧ୍ମୌ ମହାର୍ଶଙ୍ଖଂ ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦରଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hrishikesha (Krishna) blew his Panchajanya, Dhananjaya (Arjuna) blew Devadatta, and Vrikodara (Bhima) of terrible deeds blew his mighty conch Paundra." Odia Translation " ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ 'ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ' ନାମକ ଶଙ୍ଖ, ଅର୍ଜୁନ 'ଦେବଦତ୍ତ' ଶଙ୍ଖ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଭୀମସେନ 'ପୌଣ୍ଡ୍ର' ନାମକ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Hrishikesha souffla dans sa Panchajanya, Dhananjaya dans la Devadatta, et Vrikodara aux exploits terribles souffla dans sa conque géante, la Paundra." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 16 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ३.१६ ॥ IAST transliteration anantavijayaṃ rājā kuntīputrō yudhiṣṭhiraḥ | nakulaḥ sahadēvaśca sughōṣamaṇipuṣpakau || 1.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ତବିଜୟଂ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ୟୁଧିଷ୍ଠିରଃ | ନକୁଲଃ ସହଦେବଶ୍ଚ ସୁଘୋଷମଣିପուଷ୍ପକୌ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "King Yudhishthira, the son of Kunti, blew Anantavijaya; Nakula and Sahadeva blew Sughosha and Manipushpaka." Odia Translation " କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ୟୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜର 'ଅନନ୍ତବିଜୟ' ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଯଥାକ୍ରମେ 'ସୁଘୋଷ' ଏବଂ 'ମଣିପୁଷ୍ପକ' ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le roi Yudhishthira, fils de Kunti, souffla dans l'Anantavijaya ; Nakula et Sahadeva soufflèrent dans la Sughosha et la Manipushpaka." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 17 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः । धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ ३.१७ ॥ IAST transliteration kāśyaśca paramēṣvāsaḥ śikhaṇdhī ca mahārathaḥ | dhr̥ṣṭadyumnō virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ || 1.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କାଶ୍ୟଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଵାସଃ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ମହାରଥଃ | ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନୋ ବିରାଟଶ୍ଚ ସାତ୍ୟକିଶ୍ଚାପରାଜିତଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And the king of Kashi, the great archer, Shikhandi the master of the great chariot, Dhrishtadyumna and Virata, and Satyaki the unconquered." Odia Translation " ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର କାଶୀରାଜ, ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ରାଜା ବିରାଟ ଏବଂ ସଦା ଅପରାଜେୟ ସାତ୍ୟକି;" French Translation (Traduction en Français) "Et le roi de Kashi, le grand archer, Shikhandi le maître du grand char, Dhrishtadyumna et Virata, et Satyaki l'invaincu ;" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 18 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते । सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ ३.१८ ॥ IAST transliteration drupadō draupadēyāśca sarvaśaḥ pr̥thivīpatē | saubhadrashca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pr̥thakpr̥thak || 1.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ରୁପଦୋ ଦ୍ରୌପଦେୟāଶ୍ଚ ସର୍ବଶଃ ପୃଥିବୀପତେ | ସୌଭଦ୍ରଶ୍ଚ ମହାବାହୁଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ଦଧ୍ମୁଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Drupada and the sons of Draupadi, O Lord of the Earth, and the mighty-armed son of Subhadra, all blew their respective conchs from all sides." Odia Translation " ହେ ପୃଥିବୀପତି (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ ଏବଂ ମହାବାହୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ (ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁତ୍ର)—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାରିଆଡୁ ନିଜ ନିଜର ଶଙ୍ଖ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ବଜାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Drupada et les fils de Draupadi, ô Seigneur de la Terre, et le fils de Subhadra aux bras puissants, tous soufflèrent dans leurs conques respectives de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 19 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ ) Devanagari script स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् । नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन ॥ ३.१९ ॥ IAST transliteration sa ghōṣō dhārtarāṣṭrāṇāṃ hr̥dayāni vyadārayat | nabhaśca pr̥thivīṃ caiva tumulō vyanunādayan || 1.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ ଘୋଷୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ହୃଦୟାନି ବ୍ୟଦାରୟତ୍ | ନଭଶ୍ଚ ପୃଥିବୀଂ ଚୈବ ତୁମୁଲୋ ବ୍ୟନୁନାଦୟନ୍ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And that tumultuous sound, reverberating through earth and sky, tore the hearts of Dhritarashtra's sons." Odia Translation " ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାଧ୍ଵନି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର (କୌରବମାନଙ୍କର) ହୃଦୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା।" French Translation (Traduction en Français) "Et ce son tumultueux, réverbérant à travers la terre et le ciel, déchira les cœurs des fils de Dhritarashtra." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 20 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः । प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः । हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ॥ १.२० ॥ IAST transliteration atha vyavasthitān dr̥ṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ | pravr̥ttē śastrasampātē dhanurudyamya pāṇḍavaḥ | hr̥ṣīkēśaṃ tadā vākyam idam āha mahīpatē || 1.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ବ୍ୟବସ୍ଥିତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ କପିଧ୍ଵଜଃ | ପ୍ରବୃତ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପାତେ ଧନୁରୁଦ୍ୟମ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଃ | ହୃଷୀକେଶଂ ତଦା ବାକ୍ୟମିଦମାହ ମହୀପତେ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then, O Lord of the Earth, the son of Pandu (Arjuna), whose banner bore the emblem of Hanuman, seeing the sons of Dhritarashtra arrayed for battle and the flight of missiles about to begin, took up his bow and spoke these words to Hrishikesha (Krishna)." Odia Translation "ହେ ମହୀପତି (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ଏହାପରେ, ଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନା ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, କପିଧ୍ଵଜ (ହନୁମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିବା ପତାକା ବିଶିଷ୍ଟ) ପାଣ୍ଡ୍ରପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ବ୍ୟୁହ ରଚନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜର ଧନୁ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Alors, ô Seigneur de la Terre, le fils de Pandu, dont la bannière portait l'emblème de Hanouman, voyant les fils de Dhritarashtra rangés en ordre de bataille et le jet des projectiles sur le point de commencer, saisit son archer et adressa ces paroles à Hrishikesha." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 21 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ १.२१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — sēnayōr ubhayōr madhyē rathaṃ sthāpaya mē 'cyuta || 1.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସେନୟୋରୁଭୟୋର୍ମଧ୍ୟେ ରଥଂ ସ୍ଥାପୟ ମେଽଚ୍ୟୁତ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: O Achyuta (Imperishable One), stay my chariot between the two armies." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମୋର ଏହି ରଥକୁ ସ୍ଥାପିତ (ଠିଆ) କରନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ô Achyuta (Toi l'Immuable), arrête mon char entre les deux armées." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 22 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् । कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥ १.२२ ॥ IAST transliteration yāvad ētān nirīkṣē 'haṃ yōddhukāmān avasthitān | kair mayā saha yōddhavyam asmin raṇasamudyamē || 1.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟାବଦେତାନ୍ନିରୀକ୍ଷେଽହଂ ୟୋଦ୍ଧୁକାମାନବସ୍ଥିତାନ୍ | କୈର୍ମୟା ସହ ୟୋଦ୍ଧବ୍ୟମସ୍ମିନ୍ ରଣସମୁଦ୍ୟମେ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "So that I may behold these men drawn up, eager for battle, and know with whom I must fight in this enterprise of war." Odia Translation "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଳାଷରେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଓ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବା ଏହି ବୀରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଲଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ ନ କରିଛି ଏବଂ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ-ଉଦ୍ୟୋଗରେ ମତେ କାହା କାହା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ, ତାହା ନ ଜାଣିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Afin que je puisse observer ces hommes rassemblés, impatients de combattre, et savoir contre qui je dois lutter dans cette entreprise de guerre." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 23 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः । धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १.२३ ॥ IAST transliteration yōtsyamānān avēkṣē 'haṃ ya ētē 'tra samāgatāḥ | dhārtarāṣṭrasya durbuddhēr yuddhē priyacikīrṣavaḥ || 1.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋତ୍ସ୍ୟମାନାନବେକ୍ଷେଽହଂ ୟ ଏତେଽତ୍ର ସମାଗତାଃ | ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେର୍ୟୁଦ୍ଧେ ପ୍ରିୟଚିକୀର୍ଷବଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I would look upon those who are gathered here to fight, desiring to do service in battle to the evil-minded son of Dhritarashtra." Odia Translation "ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଦୁର୍ୟୋଧନର (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରର) ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରିୟ ସାଧନ କରିବା କାମନାରେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je veux regarder ceux qui sont rassemblés ici pour combattre, désireux de complaire dans la bataille au fils malveillant de Dhritarashtra." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 24 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत । सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ १.२४ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ēvam uktō hr̥ṣīkēśō guḍākēśēna bhārata | sēnayōr ubhayōr madhyē sthāpayitvā rathōttamam || 1.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏବମୁକ୍ତୋ ହୃଷୀକେଶୋ ଗୁଡାକେଶେନ ଭାରତ | ସେନୟୋରୁଭୟୋର୍ମଧ୍ୟେ ସ୍ଥାପୟିତ୍ଵା ରଥୋତ୍ତମମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: O Bharata (Dhritarashtra), Hrishikesha (Krishna), thus addressed by Gudakesha (Arjuna, the master of sleep), stationed that best of chariots between the two armies." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ହେ ଭାରତ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ହୃଷୀକେଶ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ଠିଆ କରାଇଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ô Bharata, Hrishikesha, ainsi interpellé par Gudakesha (Arjuna), plaça ce char d'élite entre les deux armées." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 25 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् । उवाच पार्थ पश्यैताନ୍ ಸಮವೇತಾನ್ कुरूनिति ॥ १.२५ ॥ IAST transliteration bhīṣmadrōṇapramukhataḥ sarvēṣāṃ ca mahīkṣitām | uvāca pārtha paśyaitān samavētān kurūn iti || 1.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣପ୍ରମୁଖତଃ ସର୍ବେଷାଂ ଚ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍ | ଉବାଚ ପାର୍ଥ ପଶ୍ୟୈତାନ୍ ସମବେତାନ୍ କୁରୂନିତି || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In front of Bhishma, Drona and all the rulers of the earth, He said: Behold, O Partha (Arjuna), these Kurus gathered together." Odia Translation "ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, 'ହେ ପାର୍ଥ! ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଏହି କୌରବମାନଙ୍କୁ (କୁରୁବଂଶୀମାନଙ୍କୁ) ଦେଖ।'" French Translation (Traduction en Français) "En face de Bhishma, de Drona et de tous les souverains de la terre, Il dit: Regarde, ô Partha, ces Kurus rassemblés." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 26 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛବିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रापश्यत्स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् । आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन् पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ १.२६ ॥ IAST transliteration tatrāpaśyat sthitān pārthaḥ pitr̥̄n atha pitāmahān | ācāryān mātulān bhrātr̥̄n putrān pautrān sakhīṃs tathā || 1.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରାପଶ୍ୟତ୍ ସ୍ଥିତାନ୍ ପାର୍ଥଃ ପିତୄନ୍ ଅଥ ପିତାମହାନ୍ | ଆଚାର୍ୟାନ୍ ମାତୁଲାନ୍ ଭ୍ରାତୄନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ପୌତ୍ରାନ୍ ସଖୀଂସ୍ତଥା || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There Partha saw standing fathers and grandfathers, teachers, maternal uncles, brothers, sons, grandsons, and companions as well." [1 ] Odia Translation "ସେଠାରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପିତୃବ୍ୟଗଣ, ପିତାମହଗଣ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଗଣ, ମାତୁଳଗଣ, ଭ୍ରାତୃଗଣ, ପୁତ୍ରଗଣ, ପୌତ୍ରଗଣ ଏବଂ ସଖାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, Partha vit debout des pères et des grands-pères, des maîtres, des oncles maternels, des frères, des fils, des petits-fils, ainsi que des compagnons." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 27 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि । तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ १.२७ ॥ IAST transliteration śvaśurān suhr̥daś caiva sēnayōr ubhayōr api | tān samīkṣya sa kauntēyaḥ sarvān bandhūn avasthitān || 1.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ଵଶୁରାନ୍ ସୁହୃଦଶ୍ଚୈବ ସେନୟୋରୁଭୟୋରପି | ତାନ୍ ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ସ କୌନ୍ତେୟଃ ସର୍ବାର୍ନ୍ ବନ୍ଧୂନବସ୍ଥିତାନ୍ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As also fathers-in-law and friends in both the armies. When the son of Kunti (Arjuna) saw all these kinsmen thus standing arrayed..." Odia Translation "ଏବଂ ସେହିପରି ଉଭୟ ସେନାରେ ଥିବା ଶ୍ଵଶୁର ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେହି ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ସେଠାରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ..." French Translation (Traduction en Français) "Et aussi des beaux-pères et des amis dans les deux armées. Quand le fils de Kunti (Arjuna) vit tous ces parents ainsi rangés en ordre..." [1 ] Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 28 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् । अर्जुन उवाच — दृष्ट्वैमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ १.२८ ॥ IAST transliteration kr̥payā parayāviṣṭō viṣīdann idam abravīt | arjuna uvāca — dr̥ṣṭvaimaṃ svajanaṃ kr̥ṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam || 1.28 || Sanskrit Verse in Odia Script କୃପୟା ପରୟାବିଷ୍ଟୋ ବିଷୀଦନ୍ନିଦମବ୍ରବୀତ୍ | ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେମଂ ସ୍ଵଜନଂ କୃଷ୍ଣ ୟୁୟୁତ୍ସୁଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Overcome by profound pity, in deep dejection he spoke. Arjuna said: Seeing these my kinsmen, O Krishna, gathered here eager for battle," Odia Translation "ଅତ୍ୟନ୍ତ କରୁଣା ଓ ମୋହ ଦ୍ଵାରା ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ସେ ଶୋକାକୁଳ ଚିତ୍ତରେ ଏହା କହିଲେ। ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ କୃଷ୍ଣ! ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଳାଷରେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ନିଜର ଏହି ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ଦେଖି," French Translation (Traduction en Français) "Saisi d'une pitié profonde, il prononça ces mots avec tristesse. Arjuna dit: En voyant mes proches, ô Krishna, rassemblés ici et impatients de combattre," Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 29 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति । वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ १.२९ ॥ IAST transliteration sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati | vepathuśca śarīrē mē rōmaharṣaśca jāyatē || 1.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୀଦନ୍ତି ମମ ଗାତ୍ରାଣି ମୁଖଂ ଚ ପରିଶୁଷ୍ୟତି | ବେପଥୁଶ୍ଚ ଶରୀରେ ମେ ରୋମহର୍ଷଶ୍ଚ ଜାୟତେ || ୨cell୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "My limbs fail me and my mouth is parched. A tremor shakes my body and my hair stands on end;" Odia Translation "ମୋର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଅବଶ ହୋଇଯାଉଛି ଏବଂ ମୋର ମୁଖ ଶୁଖିଯାଉଛି; ମୋ ଶରୀରରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ଏବଂ ମୋର ଲୋମ ଟାଙ୍କୁରି ଉଠୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Mes membres se dérobent et ma bouche se dessèche. Un frisson secoue mon corps et mes cheveux se dressent sur ma tête ;" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 30 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते । न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ १.३० ॥ IAST transliteration gāṇḍīvaṃ sraṃsatē hastāt tvak caiva paridahyatē | na ca śaknōmy avasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ || 1.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗାଣ୍ଡୀବଂ ସ୍ରଂସତେ ହସ୍ତାତ୍ତ୍ଵକ୍ଚୈବ ପରିଦହ୍ୟତେ | ନ ଚ ଶକ୍ନୋମ୍ୟବସ୍ଥାତୁଂ ଭ୍ରମତୀବ ଚ ମେ ମନଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Gandiva bow slips from my hand and my skin is burning all over. I am unable to stand, and my mind is whirling as it were," Odia Translation "ମୋ ହାତରୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଖସି ପଡ଼ୁଛି ଏବଂ ମୋର ସମଗ୍ର ଚର୍ମ ଭିତରୁ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି; ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଠିଆ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ ହେଉଛି ଏବଂ ମୋର ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା ପରି ମନେହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "L'arc Gandiva glisse de mes mains et ma peau est tout en feu. Je ne peux plus me tenir debout, et mon esprit semble tourbillonner," Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 31 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निमित्तानि च पश्यामी विपरीतानी केशव । न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ १.३१ ॥ IAST transliteration nimittāni ca paśyāmi viparītāni kēśava | na ca śrēyō 'nupaśyāmi hatvā svajanam āhavē || 1.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିମିତ୍ତାନି ଚ ପଶ୍ୟାମି ବିପରୀତାନି କେଶବ | ନ ଚ ଶ୍ରେୟୋଽନୁପଶ୍ୟାମି ହତ୍ଵା ସ୍ଵଜନମାହବେ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And I see adverse omens, O Keshava. Nor do I see any good in slaying my own people in battle." Odia Translation "ହେ କେଶବ! ମୁଁ ସବୁଆଡ଼େ କେବଳ ଅମଙ୍ଗଳକର ପ୍ରତିକୂଳ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଦେଖୁଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଆତ୍ମୀୟ ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଦ୍ଵାରା ମୁଁ କୌଣସି କଲ୍ୟାଣ ଦେଖିପାରୁ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Et je ne vois que des présages funestes, ô Keshava. Je ne vois non plus aucun bien à tuer mes propres parents dans la bataille." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 32 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च । किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ १.३२ ॥ IAST transliteration na kāṅkṣē vijayaṃ kr̥ṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca | kiṃ nō rājyēna gōvinda kiṃ bhōgair jīvitēna vā || 1.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ କାଙ୍ଖ୍ୟେ ବିଜୟଂ କୃଷ୍ଣ ନ ଚ ରାଜ୍ୟଂ ସୁଖାନି ଚ | କିଂ ନୋ ରାଜ୍ୟେନ ଗୋବିନ୍ଦ କିଂ ଭୋଗୈର୍ଜୀବିତେନ ବା || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I desire not victory, O Krishna, nor kingdom, nor pleasures. What is kingdom to us, O Govinda, what is enjoyment, or even life?" Odia Translation "ହେ କୃଷ୍ଣ! ମୁଁ ନା ବିଜୟ ଚାହେଁ, ନା ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ, ନା ସୁଖ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ! ଆମର ଏପରି ରାଜ୍ୟରେ କଣ ପ୍ରୟୋଜନ, ଏବଂ ଏପରି ଭୋଗବିଳାସ ବା ଜୀବନ ଧାରଣରେ ବା କଣ ଲାଭ?" French Translation (Traduction en Français) "Je ne désire pas la victoire, ô Krishna, ni le royaume, ni les plaisirs. Que nous importe un royaume, ô Govinda, que nous importent les jouissances, ou même la vie ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 33 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च । त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ १.३३ ॥ IAST transliteration yēṣām arthē kāṅkṣitaṃ nō rājyaṃ bhōgāḥ sukhāni ca | ta imē 'vasthitā yuddhē prāṇāṃs tyaktvā dhanāni ca || 1.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେଷାମର୍ଥେ କାଙ୍ଖ୍ସିତଂ ନୋ ରାଜ୍ୟଂ ଭୋଗାଃ ସୁଖାନି ଚ | ତ ଇମେଽବସ୍ଥିତା ୟୁଦ୍ଧେ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଧନାନି ଚ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They for whose sake we desire kingdom, enjoyment and pleasures, stand here in battle, having renounced life and wealth—" Odia Translation "ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଆମେ ରାଜ୍ୟ, ଭୋଗ ଏବଂ ସୁଖ ସମୂହ କାମନା କରୁଛୁ, ସେହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ନିଜର ପ୍ରାଣ ଓ ଧନର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି—" French Translation (Traduction en Français) "Ceux pour qui nous désirons le royaume, les jouissances et les plaisirs, les voici tous dressés pour le combat, ayant renoncé à la vie et aux richesses —" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 34 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः । मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ १.३४ ॥ IAST transliteration ācāryāḥ pitaraḥ putrās tathaiva ca pitāmahāḥ | mātulāḥ śvaśurāḥ pautrāḥ śyālāḥ sambandhinas tathā || 1.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଚାର୍ଯ୍ୟାଃ ପିତରଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତଥୈବ ଚ ପିତାମହାଃ | ମାତୁଲାଃ ଶ୍ଵଶୁରାଃ ପୌତ୍ରାଃ ଶ୍ୟାଲାଃ ସମ୍ବନ୍ଧିନସ୍ତଥା || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—teachers, fathers, sons, and grandfathers likewise, maternal uncles, fathers-in-law, grandsons, brothers-in-law, and other relatives." Odia Translation "—ଯେପରିକି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଗଣ, ପିତୃବ୍ୟଗଣ, ପୁତ୍ରଗଣ, ପିତାମହଗଣ, ମାତୁଳଗଣ, ଶ୍ଵଶୁରଗଣ, ପୌତ୍ରଗଣ, ଶାଳକଗଣ (ଶ୍ୟାଳକ) ତଥା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ।" French Translation (Traduction en Français) "—maîtres, pères, fils, et de même grands-pères, oncles maternels, beaux-pères, petits-fils, beaux-frères, et autres parents." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 35 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन । अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ १.३५ ॥ IAST transliteration ētān na hantum icchāmi ghnato 'pi madhusūdana | api trailōkyarājyasya hētōḥ kiṃ nu mahīkr̥tē || 1.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାନ୍ନ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ଘ୍ନତୋଽପି ମଧୁସୂଦନ | ଅପି ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟରାଜ୍ୟସ୍ୟ ହେତୋଃ କିଂ ନୁ ମହୀକୃତେ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These I do not wish to slay, O Madhusudana, even though I myself am slain, even for the sake of the sovereignty over the three worlds, how much less then for this earth?" Odia Translation "ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଏମାନେ ଯଦି ମତେ ହତ୍ୟା କରିଦିଅନ୍ତି, ତଥାପି ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆଦୌ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନାହିଁ; ତ୍ରିଭୁବନର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତେବେ କେବଳ ଏହି ପୃଥିବୀର ରଜ୍ୟ ପାଇଁ ତ କଣ କହିବି?" French Translation (Traduction en Français) "Je ne souhaite pas les tuer, ô Madhusudana, même si je devais moi-même être tué, même pour la souveraineté sur les trois mondes, et combien moins encore pour cette seule terre ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 36 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन । पापमेवाश्रयेदस्मान् हत्वैतानाततायिनः ॥ १.३६ ॥ IAST transliteration nihatya dhārtarāṣṭrān naḥ kā prītiḥ syāj janārdana | pāpam evāśrayēd asmān hatvaitān ātatāyinaḥ || 1.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିହତ୍ୟ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ନଃ କା ପ୍ରୀତିଃ ସ୍ୟାଜ୍ଜନାର୍ଦନ | ପାପମେବାଶ୍ରୟେଦସ୍ମାନ୍ ହତ୍ଵୈତାନାତତାୟିନଃ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What joy can be ours, O Janardana, by slaying the sons of Dhritarashtra? Sin alone will take refuge in us if we slay these aggressors." Odia Translation "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମକୁ କେଉଁ ପ୍ରସନ୍ନତା ବା ସୁଖ ମିଳିବ? ଏହି ଆତତାୟୀମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ ଆମକୁ କେବଳ ପାପ ହିଁ ଲାଗିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelle joie pourrait être la ours, ô Janardana, en tuant les fils de Dhritarashtra ? Le péché seul prendrait refuge en nous si nous tuions ces agresseurs." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 37 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् सबान्धवान् । स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ १.३७ ॥ IAST transliteration tasmān nārhā vayaṃ hantuṃ dhārtarāṣṭrān sabāndhavān | svajanaṃ hi kathaṃ hatvā sukhinaḥ syāma mādhava || 1.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହା ବୟଂ ହନ୍ତୁଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ସବାନ୍ଧବାନ୍ | ସ୍ଵଜନଂ ହି କଥଂ ହତ୍ଵା ସୁଖିନଃ ସ୍ୟାମ ମାଧବ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore we ought not to kill the sons of Dhritarashtra, our own kinsmen. For how can we be happy, O Madhava, by slaying our own people?" Odia Translation "ଏଣୁ ଆତ୍ମୀୟ ସବାନ୍ଧବ ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ମାଧବ! ନିଜ ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମେ କିପରି କେବେ ସୁଖୀ ହୋଇପାରିବା?" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi nous ne devons pas tuer les fils de Dhritarashtra, nos propres parents. Car comment pourrions-nous être heureux, ô Madhava, en tuant notre propre peuple ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 38 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः । कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १.३८ ॥ IAST transliteration yady apy ētē na paśyanti lōbhōpahatacētasaḥ | kulakṣayakr̥taṃ dōṣaṃ mitradrōhē ca pātakam || 1.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦ୍ୟପ୍ୟେତେ ନ ପଶ୍ୟନ୍ତି ଲୋଭୋପହତଚେତସଃ | କୁଲକ୍ଷୟକୃତଂ ଦୋଷଂ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହେ ଚ ପାତକମ୍ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even if these men, whose minds are blinded by greed, see no evil in the destruction of the family and no sin in treason to friends..." Odia Translation "ରାଜ୍ୟଲୋଭ ଦ୍ଵାରା ଭ୍ରଷ୍ଟଚିତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯଦିଓ କୁଳନାଶଜନିତ ମହାନ ଦୋଷ ଏବଂ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହଜନିତ ମହାପାପକୁ ନିଜ ଆଖିରେ ଦେଖିପାରୁ ନାହାନ୍ତି..." French Translation (Traduction en Français) "Même si ces hommes, dont l'esprit est aveuglé par l'avidité, ne voient aucun mal dans la destruction de la famille ni aucun péché dans la trahison envers les amis..." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 39 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्नवर्तितुम् । कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १.३९ ॥ IAST transliteration kathaṃ na jñēyam asmābhiḥ pāpād asmān nivartitum | kulakṣayakr̥taṃ dōṣaṃ prapaśyadbhir janārdana || 1.39 || Sanskrit Verse in Odia Script କଥଂ ନ ଜ୍ଞେୟମସ୍ମାଭିଃ ପାପାଦସ୍ମାନ୍ନିବର୍ତିତୁମ୍ | କୁଲକ୍ଷୟକୃତଂ ଦୋଷଂ ପ୍ରପଶ୍ୟଦ୍ଭିର୍ଜନାର୍ଦନ || ୩⁹ || Sri Aurobindo's English Interpretation "...why should not we, O Janardana, who clearly see the evil in the destruction of the family, learn to turn away from this sin?" Odia Translation "...ତଥାପି ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! କୁଳନାଶ ହେବା ଦ୍ଵାରା ହେଉଥିବା ମହାନ ଦୋଷକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିପାରୁଥିବା ଆମମାନଙ୍କୁ ଏହି ପାପକର୍ମରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବା ପାଇଁ କାହିଁକି ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ?" French Translation (Traduction en Français) "...pourquoi ne devrions-nous pas, ô Janardana, nous qui voyons clairement le mal dans la destruction de la famille, apprendre à nous détourner de ce péché ?" Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 40 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः । धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ १.४० ॥ IAST transliteration kulakṣayē praṇaśyanti kuladharmāḥ sanātanāḥ | dharmē naṣṭē kulaṃ kr̥tsnam adharmō 'bhibhavaty uta || 1.40 || Sanskrit Verse in Odia Script କୁଲକ୍ଷୟେ ପ୍ରଣଶ୍ୟନ୍ତି କୁଲଧର୍ମାଃ ସନାତନାଃ | ଧର୍ମେ ନଷ୍ଟେ କୁଲଂ କୃତ୍ସ୍ନମଧର୍ମୋଽଭିଭବତ୍ୟୁତ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With the destruction of the family, its ancient eternal traditions perish; and when virtue is lost, vice overcomes the whole family." Odia Translation "କୁଳର ବିନାଶ ହେଲେ ସନାତନ କୁଳଧର୍ମ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏବଂ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ଅଧର୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଗ୍ରାସ କରିନିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Avec la destruction de la famille, ses traditions anciennes et éternelles périssent ; et lorsque la vertu est perdue, le vice envahit la famille entière." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 41 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः । स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ १.४१ ॥ IAST transliteration adharmābhibhavāt kr̥ṣṇa praduṣyanti kulastriyaḥ | strīṣu duṣṭāsu vārṣṇēya jāyatē varṇasaṅkaraḥ || 1.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧର୍ମାଭିଭବାତ୍କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଦୁଷ୍ୟନ୍ତି କୁଲସ୍ତ୍ରିୟଃ | ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଦୁଷ୍ଟାସୁ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଜାୟତେ ବର୍ଣସଙ୍କରଃ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When vice prevails, O Krishna, the women of the family become corrupt; and when women are corrupted, O Varshneya, there arises confusion of castes (social disorder)." Odia Translation "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଅଧର୍ମ ଅଧିକ ବଢ଼ିଯିବା ଦ୍ଵାରା କୁଳର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏବଂ ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ! ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ସମାଜରେ ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand le vice prévaut, ô Krishna, les femmes de la famille se corrompent ; et quand les femmes sont corrompues, ô Varshneya, il en naît la confusion des castes." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 42 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च । पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ १.४२ ॥ IAST transliteration saṅkarō narakāyaiva kulaghnānāṃ kulasya ca | patarō hy ēṣāṃ luptapiṇḍōdakakriyāḥ || 1.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଙ୍କରୋ ନରକาୟୈବ କୁଲଘ୍ନାନାଂ କୁଲସ୍ୟ ଚ | ପତନ୍ତି ପିତରୋ ହ୍ୟେଷାଂ ଲୁପ୍ତପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିୟାଃ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This confusion leads the family and its destroyers to hell; for their ancestors fall, deprived of the offerings of rice-balls and water." Odia Translation "ଏହି ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କରତା କୁଳନାଶକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସମଗ୍ର କୁଳକୁ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ; ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଜଳତର୍ପଣ କ୍ରିୟା ଲୋପ ପାଇଯିବା ଦ୍ଵାରା ଏମାନଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Cette confusion conduit la famille et ses destructeurs en enfer ; car leurs ancêtres tombent, privés des offrandes de boulettes de riz et d'eau." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 43 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः । उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ १.४३ ॥ IAST transliteration dōṣair ētaiḥ kulaghnānāṃ varṇasaṅkarakārakaiḥ | utsādyantē jātidharmāḥ kuladharmāś ca śāśvatāḥ || 1.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦոଷୈରେତୈଃ କୁଲଘ୍ନାନାଂ ବର୍ଣସଙ୍କରକାରକୈଃ | ଉତ୍ସାଦ୍ୟନ୍ତେ ଜାତିଧର୍ମାଃ କୁଲଧର୍ମାଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତାଃ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By these evil deeds of the destroyers of the family, causing confusion of castes, the long-standing traditional laws of the community and the family are utterly wiped out." Odia Translation "କୁଳନାଶକାରୀମାନଙ୍କର ଏହି ବର୍ଣ୍ଣସଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଘୋର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଶାଶ୍ଵତ କୁଳଧର୍ମ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଜାତିଧର୍ମ ସବୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par ces mauvaises actions des destructeurs de la famille, qui causent la confusion des castes, les lois traditionnelles et séculaires de la communauté et de la famille sont complètement anéanties." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 44 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚଉରାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन । नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १.४४ ॥ IAST transliteration utsannakuladharmāṇāṃ manuṣyāṇāṃ janārdana | narakē niyataṃ vāsō bhavatītyanuśuśruma || 1.44 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍ସନ୍ନକୁଲଧର୍ମାଣାଂ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଜନାର୍ଦନ | ନରକେ ନିୟତଂ ବାସୋ ଭବତୀତ୍ୟନୁଶୁଶ୍ରୁମ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "O Janardana, we have heard it traditionally that for those men whose family customs are destroyed, dwelling in hell is certain and constant." Odia Translation "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର କୁଳଧର୍ମ ଉଜୁଡ଼ିଯାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ—ଏହା ଆମେ ଶାସ୍ତ୍ରପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୁଣିଆସିଛୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ô Janardana, nous avons appris par tradition que pour les hommes dont les coutumes familiales sont détruites, le séjour en enfer est certain et permanent." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 45 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् । यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ १.४५ ॥ IAST transliteration ahō bata mahat pāpaṃ kartuṃ vyavasitā vayam | yad rājyasukhalōbhēna hantuṃ svajanam udyatāḥ || 1.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହୋ ବତ ମହତ୍ପାପଂ କର୍ତୁଂ ବ୍ୟବସିତା ବୟମ୍ | ୟଦ୍ରାଜ୍ୟସୁଖଲୋଭେନ ହନ୍ତୁଂ ସ୍ଵଜନମୁଦ୍ୟତାଃ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Alas! We are engaged in committing a great sin, driven as we are by the greed for royal pleasures to slay our own kinsmen." Odia Translation "ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା! ଆମେମାନେ ଏକ ମହାନ ପାପକର୍ମ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛୁ, ଯେହେତୁ ରାଜ୍ୟସୁଖ ଓ ଭୋଭର ଲୋଭରେ ନିଜର ଆତ୍ମୀୟ ସ୍ଵଜନମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Hélas ! Nous sommes engagés dans l'accomplissement d'un grand péché, poussés que nous sommes par l'avidité des plaisirs royaux à tuer nos propres parents." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 46 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛୟାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः । धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ १.४६ ॥ IAST transliteration yadi mām apratīkāram aśastraṃ śastrapāṇayaḥ | dhārtarāṣṭrā raṇē hanyuś tan mē kṣēmataraṃ bhavēt || 1.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦି ମାମପ୍ରତୀକାରମଶସ୍ତ୍ରଂ Śସ୍ତ୍ରପାଣୟଃ | ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା ରଣେ ହନ୍ୟୁସ୍ତନ୍ମେ କ୍ଷେମତରଂ ଭବେତ୍ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If the sons of Dhritarashtra, weapons in hand, should slay me in battle while I remain unresisting and unarmed, that would be safer and better for me." Odia Translation "ଯଦି ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିକାରରହିତ, ନିରସ୍ତ୍ର ମତେ ହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ କରିଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ମଙ୍ଗଳମୟ (କ୍ଷେମତର) ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Si les fils de Dhritarashtra, les armes à la main, me tuaient dans la bataille alors que je reste sans résistance et désarmé, cela serait plus sûr et préférable pour moi." Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 47 (ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् । विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ १.४७ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ēvam uktvārjunaḥ saṅkhyē rathōpastha upāviśat | visr̥jya saśaraṃ cāpaṃ śōkasaṃvignamānasaḥ || 1.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏବମୁକ୍ତ୍ଵାର୍ଜୁନଃ ସଙ୍କ୍ଷ୍ୟେ ରଥୋପସ୍ଥ ଉପାବିଶତ୍ | ବିସୃଜ୍ୟ ସଶରଂ ଚାପଂ ଶୋକସଂବିଗ୍ନମାନସଃ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Having spoken thus on the battlefield, Arjuna sank down on the seat of his chariot, casting away his bow and arrows, his mind overwhelmed with grief." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏପରି କହିସାରିବା ପରେ, ଅର୍ଜୁନ ନିଜର ବାଣ ସହିତ ଧନୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ଚିତ୍ତରେ ରଥର ଆସନ ଉପରେ ବସି ପଡ଼ିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ayant ainsi parlé sur le champ de bataille, Arjuna se laissa tomber sur le siège de son char, rejetant son arc et ses flèches, l'esprit submergé par la douleur." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे अर्जुनविषादयोगो नाम प्रथमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 2 / Chapter 2. Sankhya Yoga Verse 1 1.Devanagari Script सञ्जय उवाच — तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् । विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥ २.१ ॥ 2.IAST Transliteration sañjaya uvāca — taṃ tathā kṛpayāviṣṭam aśrupūrṇākulekṣaṇam | viṣīdantam idaṃ vākyam uvāca madhusūdanaḥ || 2.1 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜଯ ଉବାଚ — ତଂ ତଥା କୃପଯାବିଷ୍ଟମଶ୍ରୁପୂର୍ଣାକୁଲେକ୍ଷଣମ୍ । ବିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ବାକ୍ଯମୁବାଚ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୨.୧ ॥ 4. Sri Aurobindo's English Interpretation “Sanjaya said: To him thus invaded by pity, his eyes full and distressed with tears, his heart overcome by depression and discouragement, Madhusudana spoke these words.” “The Gita expressly says that Arjuna has thus lapsed into unheroic weakness, ‘his eyes full and distressed with tears, his heart overcome by depression and discouragement,’ because he is invaded by pity, kṛpayāviṣṭam” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 57). “Arjuna’s pity is a form of self-indulgence; it is the physical shrinking of the nerves from the act of slaughter, the egoistic emotional shrinking of the heart from the destruction of the Dhritarashtrians because they are “one’s own people” and without them life will be empty” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 13). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: “ଏପରି କରୁଣାରେ ଅଭିଭୂତ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନବିଶିଷ୍ଟ, ଏବଂ ବିଷାଦ ଓ ନିରୁତ୍ସାହରେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନ ଏହି କଥା କହିଲେ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Sañjaya dit : « À celui qui était ainsi envahi par la pitié, les yeux pleins de larmes et troublés, le cœur accablé de tristesse et de découragement, Madhusūdana adressa ces paroles. » Verse 2 1.Devanagari Script श्रीभगवानुवाच — कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् । अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन ॥ २.२ ॥ 2.IAST Transliteration śrībhagavān uvāca — kutas tvā kaśmalam idaṃ viṣame samupasthitam | anāryajuṣṭam asvargyam akīrtikaram arjuna || 2.2 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ — କୁତସ୍ତ୍ବା କଶ୍ମଲମିଦଂ ବିଷମେ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ । ଅନାର୍ଯଜୁଷ୍ଟମସ୍ବର୍ଗ୍ଯମକୀର୍ତିକରମର୍ଜୁନ ॥ ୨.୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This is not the way cherished and followed by the Aryan man; this mood came not from heaven nor can it lead to heaven, and on earth it is the forfeiting of the glory that waits upon strength and heroism and noble works” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 57). “‘Whence has come to thee this dejection, this stain and darkness of the soul in the hour of difficulty and peril?’ asks Krishna of Arjuna. The question points to the real nature of Arjuna’s deviation from his heroic qualities” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 58). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: “ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି ସଙ୍କଟ ଓ ବିପଦର ଘଡ଼ିରେ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବିଷାଦ, ଆତ୍ମାର ଏହି କଳୁଷ ଓ ଅନ୍ଧକାର କେଉଁଠାରୁ ଆସିଲା? ଏହା ଆର୍ଯ୍ୟଜନଙ୍କର ଆଚରଣ ନୁହେଁ। ଏହି ମନୋଭାବ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସିନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ନେଇପାରେ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ମଧ୍ୟ ଏହା କୀର୍ତ୍ତିହାନିର କାରଣ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Le Bienheureux Seigneur dit : « D’où te vient cet abattement, cette souillure et cette obscurité de l’âme, en cette heure de difficulté et de péril, ô Arjuna ? Telle n’est pas la voie que chérit l’homme ārya : cet état d’esprit ne vient pas du ciel et ne saurait y conduire ; sur terre, il entraîne la perte de la gloire. » Verse 3 1.Devanagari Script क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते । क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥ २.३ ॥ 2.IAST Transliteration klaibyaṃ mā sma gamaḥ pārtha naitat tvayy upapadyate | kṣudraṃ hṛdayadaurbalyaṃ tyaktvottiṣṭha parantapa || 2.3 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଲୈବ୍ଯଂ ମା ସ୍ମ ଗମଃ ପାର୍ଥ ନୈତତ୍ତ୍ବଯ୍ଯୁପପଦ୍ଯତେ । କ୍ଷୁଦ୍ରଂ ହୃଦଯଦୌର୍ବଲ୍ଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବୋତ୍ତିଷ୍ଠ ପରନ୍ତପ ॥ ୨.୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Let him put from him this weak and self-indulgent pity, let him rise and smite his enemies!” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 57). “But this way is not for the developed Aryan man who has to grow not by weakness, but by an ascension from strength to strength” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 14). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) “ହେ ପାର୍ଥ! ଯୋଦ୍ଧା ଓ ବୀରର ପରାକ୍ରମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଅ ନାହିଁ; ଏହା ତୁମକୁ ଶୋଭା ପାଏ ନାହିଁ। ହୃଦୟର ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଝାଡ଼ିଦେଇ ଉଠି ଠିଆ ହୁଅ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ!” 6.French Translation (Traduction en Français) « Ne déchois pas de la vigueur du combattant et du héros, ô Pārtha ! Cela ne te sied pas. Rejette cette mesquine faiblesse de cœur et lève-toi, ô fléau de tes ennemis ! » Verse 4 1.Devanagari Script अर्जुन उवाच — कथं भीष्ममहं संख्ये द्रोणं च मधुसूदन । इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन ॥ २.४ ॥ 2.IAST Transliteration arjuna uvāca — kathaṃ bhīṣmam ahaṃ saṃkhye droṇaṃ ca madhusūdana | iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāv arisūdana || 2.4 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ — କଥଂ ଭୀଷ୍ମମହଂ ସଂଖ୍ଯେ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ମଧୁସୂଦନ । ଇଷୁଭିଃ ପ୍ରତିଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ପୂଜାର୍ହାବରିସୂଦନ ॥ ୨.୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] customary moral notions which are appalled by the necessity of slaying his gurus, Bhishma and Drona” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Arjuna said: How, O Madhusudana, shall I strike Bhishma and Drona with weapons in the battle, they who are worthy of worship, O Slayer of foes?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 14). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: “ହେ ମଧୁସୂଦନ! ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ! ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ବାଣରେ ଆଘାତ କରିବି?” 6.French Translation (Traduction en Français) Arjuna dit : « Ô Madhusūdana, ô destructeur des ennemis, comment pourrais-je, dans la bataille, frapper de mes flèches Bhīṣma et Droṇa, qui méritent ma vénération ? » Verse 5 1.Devanagari Script गुरूनहत्वा हि महानुभावान् श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके । हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव भुञ्जीय भोगान्रुधिरप्रदिग्धान् ॥ २.५ ॥ 2.IAST Transliteration gurūn ahatvā hi mahānubhāvān śreyo bhoktuṃ bhaikṣyam apīha loke | hatvārthakāmāṃs tu gurūn ihaiva bhuñjīya bhogān rudhirapradigdhān || 2.5 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଗୁରୂନହତ୍ବା ହି ମହାନୁଭାବାନ୍ ଶ୍ରେଯୋ ଭୋକ୍ତୁଂ ଭୈକ୍ଷମପୀହ ଲୋକେ । ହତ୍ବାର୍ଥକାମାଂସ୍ତୁ ଗୁରୂନିହୈବ ଭୁଞ୍ଜୀଯ ଭୋଗାନ୍ରୁଧିରପ୍ରଦିଗ୍ଧାନ୍ ॥ ୨.୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] nervous and sensational being which shrinks from the slaughter with its sequel of blood-stained enjoyments” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Better in this world to live even on alms than to slay these high-souled Gurus. Slaying these Gurus, I should taste to [sic] blood-stained enjoyments even in this world” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 15). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ମହାନୁଭବ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ଏ ଜଗତରେ ଭିକ୍ଷା କରି ବଞ୍ଚିବା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେୟସ୍କର। ଅର୍ଥକାମୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ରକ୍ତଲିପ୍ତ ଭୋଗ ହିଁ ଭୋଗ କରିବି। 6.French Translation (Traduction en Français) Mieux vaudrait vivre ici-bas d’aumônes que tuer ces maîtres à l’âme noble. Même s’ils recherchent les biens de ce monde, les tuer ferait que les plaisirs dont je jouirais seraient souillés de sang. Verse 6 1.Devanagari Script न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः । यानेव हत्वा न जिजीविषामस्तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥ २.६ ॥ 2.IAST Transliteration na caitad vidmaḥ kataran no garīyo yad vā jayema yadi vā no jayeyuḥ | yān eva hatvā na jijīviṣāmas te ’vasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣṭrāḥ || 2.6 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚୈତଦ୍ବିଦ୍ମଃ କତରନ୍ନୋ ଗରୀଯୋ ଯଦ୍ବା ଜଯେମ ଯଦି ବା ନୋ ଜଯେଯୁଃ । ଯାନେବ ହତ୍ବା ନ ଜିଜୀବିଷାମସ୍ତେଽବସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରମୁଖେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ॥ ୨.୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] reason which sees no good but only evil results of the terrible and violent work assigned to him” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Nor do I know which for us is better, than we conquer them or they conquer us, — before us stand the Dhritarashtrians whom having slain we should not care to live” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 15). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା, ନା ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ—କେଉଁଟି ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟସ୍କର, ତାହା ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ। ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବୁ ନାହିଁ, ସେହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Nous ne savons même pas ce qui vaudrait mieux pour nous : les vaincre ou être vaincus par eux. Voici devant nous les fils de Dhṛtarāṣṭra ; après les avoir tués, nous ne désirerions plus vivre. Verse 7 1.Devanagari Script कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः पृच्छामि त्वां धर्मसंमूढचेताः । यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ॥२.७ ॥ 2.IAST Transliteration kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ pṛcchāmi tvāṃ dharmasaṃmūḍhacetāḥ | yac chreyaḥ syān niścitaṃ brūhi tan me śiṣyas te ’haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam || 2.7 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କାର୍ପଣ୍ଯଦୋଷୋପହତସ୍ବଭାବଃ ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ବାଂ ଧର୍ମସଂମୂଢଚେତାଃ । ଯଚ୍ଛ୍ରେଯଃ ସ୍ଯାନ୍ନିଶ୍ଚିତଂ ବ୍ରୂହି ତନ୍ମେ ଶିଷ୍ଯସ୍ତେଽହଂ ଶାଧି ମାଂ ତ୍ବାଂ ପ୍ରପନ୍ନମ୍ ॥୨.୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is poorness of spirit, he owns, that has smitten away from him his true heroic nature; his whole consciousness is bewildered in its view of right and wrong and he accepts the divine Friend as his teacher; but the emotional and intellectual props on which he had supported his sense of righteousness have been entirely cast down and he cannot accept a command which seems to appeal only to his old standpoint and gives him no new basis for action” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “For this alone he takes refuge as a disciple with Krishna; give me, he practically asks, that which I have lost, a true law, a clear rule of action, a path by which I can again confidently walk” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 15). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଦୈନ୍ୟଦୋଷରେ ମୋର ସ୍ୱଭାବ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଛି ଏବଂ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ମୋର ଚିତ୍ତ ବିମୂଢ଼। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି: ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରେୟସ୍କର, ତାହା ମୋତେ କୁହ। ମୁଁ ତୁମର ଶିଷ୍ୟ; ତୁମ ଶରଣ ନେଇଥିବା ମୋତେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ma nature est accablée par la défaillance et mon esprit s’égare quant au devoir juste. Je te demande donc de me dire avec certitude ce qui est le meilleur. Je suis ton disciple ; instruis-moi, moi qui prends refuge en toi. Verse 8 1.Devanagari Script न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् । अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥ २.८ ॥ 2.IAST Transliteration na hi prapaśyāmi mamāpanudyād yac chokam ucchoṣaṇam indriyāṇām | avāpya bhūmāv asapatnam ṛddhaṃ rājyaṃ surāṇām api cādhipatyam || 2.8 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ମମାପନୁଦ୍ଯାଦ୍ଯଚ୍ଛୋକମୁଚ୍ଛୋଷଣମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମ୍ । ଅବାପ୍ଯ ଭୂମାବସପତ୍ନମୃଦ୍ଧଂ ରାଜ୍ଯଂ ସୁରାଣାମପି ଚାଧିପତ୍ଯମ୍ ॥ ୨.୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “the claim of his [Arjuna’s] heart which recoils from the sorrow and emptiness of life that will follow his act” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “I see not what shall thrust from me the sorrow that dries up the senses, even if I should attain rich and unrivalled kingdom on earth or even the sovereignty of the gods” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 16). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଉଥିବା ଏହି ଶୋକକୁ କିଏ ଦୂର କରିପାରିବ, ମୁଁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀହୀନ ରାଜ୍ୟ, ଏପରିକି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୋକ ଦୂର ହେବ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Je ne vois rien qui puisse dissiper le chagrin qui dessèche mes sens, même si j’obtenais sur terre un royaume prospère et sans rival, ou même la souveraineté sur les dieux. Verse 9 1.Devanagari Script सञ्जय उवाच — एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः । न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह ॥ २.९ ॥ 2.IAST Transliteration sañjaya uvāca — evam uktvā hṛṣīkeśaṃ guḍākeśaḥ parantapaḥ | na yotsya iti govindam uktvā tūṣṇīṃ babhūva ha || 2.9 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜଯ ଉବାଚ — ଏବମୁକ୍ତ୍ବା ହୃଷୀକେଶଂ ଗୁଡାକେଶଃ ପରନ୍ତପଃ । ନ ଯୋତ୍ସ୍ଯ ଇତି ଗୋବିନ୍ଦମୁକ୍ତ୍ବା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂବ ହ ॥ ୨.୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “He is resolved that on the old basis of thought and motive he will not fight and he awaits in silence the answer to objections that seem to him unanswerable” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). “Sanjaya said: Gudakesha, terror of his foes, having thus spoken to Hrishikesha, and said to him, “I will not fight!” became silent” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 16). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: “ଶତ୍ରୁତାପନ ଗୁଡ଼ାକେଶ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ‘ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ’ ବୋଲି କହି ନୀରବ ହୋଇଗଲେ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Sañjaya dit : « Après avoir ainsi parlé à Hṛṣīkeśa, Guḍākeśa, le tourment de ses ennemis, dit à Govinda : “Je ne combattrai pas”, puis se tut. » Verse 10 1.Devanagari Script तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत । सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः ॥ २.१० ॥ 2.IAST Transliteration tam uvāca hṛṣīkeśaḥ prahasann iva bhārata | senayor ubhayor madhye viṣīdantam idaṃ vacaḥ || 2.10 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତମୁବାଚ ହୃଷୀକେଶଃ ପ୍ରହସନ୍ନିବ ଭାରତ । ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ବିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ବଚଃ ॥ ୨.୧୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is these claims of Arjuna’s egoistic being that Krishna sets out first to destroy in order to make place for the higher law which shall transcend all egoistic motives of action” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 60). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଭାରତ! ଉଭୟ ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ହୃଷୀକେଶ ସ୍ମିତହାସ୍ୟ କଲାପରି ଏହି କଥା କହିଲେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô descendant de Bharata, au milieu des deux armées, Hṛṣīkeśa, comme en souriant, adressa ces paroles à Arjuna accablé de tristesse. Verse 11 1.Devanagari Script श्रीभगवानुवाच — अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे । गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥ २.११ ॥ 2.IAST Transliteration śrībhagavān uvāca — aśocyān anvaśocas tvaṃ prajñāvādāṃś ca bhāṣase | gatāsūn agatāsūṃś ca nānuśocanti paṇḍitāḥ || 2.11 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ — ଅଶୋଚ୍ଯାନନ୍ବଶୋଚସ୍ତ୍ବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାବାଦାଂଶ୍ଚ ଭାଷସେ । ଗତାସୂନଗତାସୂଂଶ୍ଚ ନାନୁଶୋଚନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ ॥ ୨.୧୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The enlightened man does not mourn either for the living or the dead, for he knows that suffering and death are merely incidents in the history of the soul. The soul, not the body, is the reality” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 61). “The Blessed Lord said: Thou grieved [sic] for those that should not be grieved for, yet speakest words of wisdom. The enlightened man does not mourn either for the living or for the dead” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 17). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: “ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରୁଛ, ଅଥଚ ଜ୍ଞାନର କଥା କହୁଛ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୃତ କିମ୍ବା ଜୀବିତ କାହା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ।” 6.French Translation (Traduction en Français) Le Bienheureux Seigneur dit : « Tu t’affliges pour ceux qui ne doivent pas être pleurés, tout en prononçant des paroles de sagesse. Les sages ne s’affligent ni pour les morts ni pour les vivants. » Verse 12 1.Devanagari Script न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः । न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम् ॥ २.१२ ॥ 2.IAST Transliteration na tv evāhaṃ jātu nāsaṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ | na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayam ataḥ param || 2.12 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତ୍ବେବାହଂ ଜାତୁ ନାସଂ ନ ତ୍ବଂ ନେମେ ଜନାଧିପାଃ । ନ ଚୈବ ନ ଭବିଷ୍ଯାମଃ ସର୍ବେ ବଯମତଃ ପରମ୍ ॥ ୨.୧୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “All these kings of men for whose approaching death he mourns, have lived before, they will live again in the human body” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 61). “It is not true that at any time I was not, nor thou, nor these kings of men; nor it is true that any of us shall ever cease to be hereafter” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 17). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏପରି କୌଣସି ସମୟ ନଥିଲା ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ନଥିଲି, ତୁମେ ନଥିଲ, କିମ୍ବା ଏହି ରାଜାମାନେ ନଥିଲେ। ଏହା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯେ ରହିବୁ ନାହିଁ, ତାହା ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Jamais il n’y eut un temps où je n’existais pas, ni toi, ni ces rois ; et jamais, à l’avenir, aucun de nous ne cessera d’être. Verse 13 1.Devanagari Script देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा । तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति ॥ २.१३ ॥ 2.IAST Transliteration dehino ’smin yathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā | tathā dehāntaraprāptir dhīras tatra na muhyati || 2.13 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ଯୌବନଂ ଜରା । ତଥା ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧୀରସ୍ତତ୍ର ନ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୨.୧୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The calm and wise mind, the dhīra, the thinker who looks upon life steadily and does not allow himself to be disturbed and blinded by his sensations and emotions, is not deceived by material appearances; he does not allow the clamour of his blood and his nerves and his heart to cloud his judgment or to contradict his knowledge” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 61). “As the soul passes physically through childhood and youth and age, so it passes on to the changing of the body. The self-composed man does not allow himself to be disturbed and blinded by this” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 18). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା ଯେପରି ଏହି ଦେହରେ ବାଲ୍ୟ, ଯୌବନ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରେ, ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଧୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଥିରେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) De même que l’âme incarnée traverse, dans ce corps, l’enfance, la jeunesse et la vieillesse, elle passe aussi dans un autre corps. Le sage au cœur ferme ne s’en laisse pas troubler. Verse 14 1.Devanagari Script मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः । आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥ २.१४ ॥ 2.IAST Transliteration mātrāsparśās tu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ | āgamāpāyino ’nityās tāṃs titikṣasva bhārata || 2.14 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ମାତ୍ରାସ୍ପର୍ଶାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯ ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖଦୁଃଖଦାଃ । ଆଗମାପାଯିନୋଽନିତ୍ଯାସ୍ତାଂସ୍ତିତିକ୍ଷସ୍ବ ଭାରତ ॥ ୨.୧୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “These things must be borne until they are conquered, till they can give no pain to the liberated man, till he is able to receive all the material happenings of the world whether joyful or sorrowful with a wise and calm equality, even as the tranquil eternal Spirit secret within us receives them” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “The material touches, O son of Kunti, giving cold and heat, pleasure and pain, things transient which come and go, these learn to endure, O Bharata” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 18). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର! ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବିଷୟର ସଂସ୍ପର୍ଶ ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣତା, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଦିଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଆସେ ଓ ଚାଲିଯାଏ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଅନିତ୍ୟ। ହେ ଭାରତ! ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଶିଖ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô fils de Kuntī, les contacts des sens avec leurs objets produisent le froid et la chaleur, le plaisir et la douleur. Ils viennent et passent ; ils sont impermanents. Apprends à les supporter, ô descendant de Bharata. Verse 15 1.Devanagari Script यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ । समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥ २.१५ ॥ 2.IAST Transliteration yaṃ hi na vyathayanty ete puruṣaṃ puruṣarṣabha | samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so ’mṛtatvāya kalpate || 2.15 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଂ ହି ନ ବ୍ଯଥଯନ୍ତ୍ଯେତେ ପୁରୁଷଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ । ସମଦୁଃଖସୁଖଂ ଧୀରଂ ସୋଽମୃତତ୍ବାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୨.୧୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For by immortality is meant not the survival of death, — that is already given to every creature born with a mind, — but the transcendence of life and death. It means that ascension by which man ceases to live as a mind-informed body and lives at last as a spirit and in the Spirit” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “The man whom these do not trouble nor pain O lion-hearted among men, the firm and wise who is equal in pleasure and suffering, makes himself apt for immortality” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 18). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ସଂସ୍ପର୍ଶମାନ ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ସମଭାବ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ଧୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô meilleur des hommes, celui que ces contacts ne troublent ni ne font souffrir, qui demeure ferme et égal dans le plaisir et la douleur, devient apte à l’immortalité. Verse 16 1.Devanagari Script नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः । उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ २.१६ ॥ 2.IAST Transliteration nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ | ubhayor api dṛṣṭo ’ntas tv anayos tattvadarśibhiḥ || 2.16 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନାସତୋ ବିଦ୍ଯତେ ଭାବୋ ନାଭାବୋ ବିଦ୍ଯତେ ସତଃ । ଉଭଯୋରପି ଦୃଷ୍ଟୋଽନ୍ତସ୍ତ୍ବନଯୋସ୍ତତ୍ତ୍ବଦର୍ଶିଭିଃ ॥ ୨.୧୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “That which really is, cannot go out of existence, though it may change the forms through which it appears, just as that which is non-existent cannot come into being. The soul is and cannot cease to be” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “That which really is, cannot go out of existence, just as that which is non-existent cannot come into being. The end of this opposition of ‘is’ and ‘is not’ has been perceived by the seers of essential truths” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). “The soul is and cannot cease to be, though it may change the forms through which it appears. This opposition of ‘is’ and ‘is not’, this balance of being and becoming which is the mind’s view of existence, finds its end in the realisation of the soul as the one imperishable self by whom all this universe has been extended” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯାହା ଅସତ୍, ତାହାର ସତ୍ତା ନାହିଁ; ଯାହା ସତ୍, ତାହାର ଅଭାବ ହୁଏ ନାହିଁ। ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ଏହି ଉଭୟର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସୀମାକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ce qui est irréel n’a pas d’existence ; ce qui est réel ne cesse pas d’être. Ceux qui voient la vérité ont discerné la nature ultime de l’un et de l’autre. Verse 17 1.Devanagari Script अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम् । विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित्कर्तुमर्हति ॥ २.१७ ॥ 2.IAST Transliteration avināśi tu tad viddhi yena sarvam idaṃ tatam | vināśam avyayasyāsya na kaścit kartum arhati || 2.17 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବିନାଶି ତୁ ତଦ୍ବିଦ୍ଧି ଯେନ ସର୍ବମିଦଂ ତତମ୍ । ବିନାଶମବ୍ଯଯସ୍ଯାସ୍ଯ ନ କଶ୍ଚିତ୍କର୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୨.୧୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This opposition of is and is not, this balance of being and becoming which is the mind’s view of existence, finds its end in the realisation of the soul as the one imperishable self by whom all this universe has been extended” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). “Know that to be imperishable by which all this is extended. Who can slay the immortal spirit?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ, ତାହାକୁ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ଜାଣ। ଏହି ଅବ୍ୟୟ ସତ୍ତାକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Sache qu’est impérissable ce par quoi tout cet univers est pénétré. Nul ne peut détruire cet être immuable. Verse 18 1.Devanagari Script अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः । अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत ॥ २.१८ ॥ 2.IAST Transliteration antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ | anāśino ’prameyasya tasmād yudhyasva bhārata || 2.18 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ତବନ୍ତ ଇମେ ଦେହା ନିତ୍ଯସ୍ଯୋକ୍ତାଃ ଶରୀରିଣଃ । ଅନାଶିନୋଽପ୍ରମେଯସ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଧ୍ଯସ୍ବ ଭାରତ ॥ ୨.୧୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Finite bodies have an end, but that which possesses and uses the body, is infinite, illimitable, eternal, indestructible. Therefore fight, O Bharata” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ନିତ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ ଓ ଅପ୍ରମେୟ ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମାର ଏହି ଦେହଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତବନ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ, ହେ ଭାରତ! ଯୁଦ୍ଧ କର। 6.French Translation (Traduction en Français) Ces corps ont une fin, dit-on, tandis que l’être qui les habite est éternel, indestructible et incommensurable. Combats donc, ô descendant de Bharata. Verse 19 1.Devanagari Script य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् । उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ २.१९ ॥ 2.IAST Transliteration ya enaṃ vetti hantāraṃ yaś cainaṃ manyate hatam | ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate || 2.19 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯ ଏନଂ ବେତ୍ତି ହନ୍ତାରଂ ଯଶ୍ଚୈନଂ ମନ୍ଯତେ ହତମ୍ । ଉଭୌ ତୌ ନ ବିଜାନୀତୋ ନାଯଂ ହନ୍ତି ନ ହନ୍ଯତେ ॥ ୨.୧୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “When we have known ourselves as this, then to speak of ourselves as slayer or slain is an absurdity” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “He who regards this (the soul) as a slayer, and he who thinks it is slain, both of them fail to perceive the truth. It does not slay, nor is it slain” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 19). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ହନ୍ତା ବୋଲି ଭାବେ ଏବଂ ଯିଏ ଏହାକୁ ନିହତ ବୋଲି ମନେ କରେ, ସେହି ଉଭୟ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଆତ୍ମା କାହାକୁ ବଧ କରେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ନିଜେ ନିହତ ହୁଏ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui considère l’âme comme meurtrière et celui qui la croit tuée méconnaissent tous deux la vérité. Elle ne tue pas et n’est pas tuée. Verse 20 1.Devanagari Script न जायते म्रियते वा कदाचिन्नायं भूत्वाभविता वा न भूयः । अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥ २.२० ॥ 2.IAST Transliteration na jāyate mriyate vā kadācin nāyaṃ bhūtvābhavitā vā na bhūyaḥ | ajo nityaḥ śāśvato ’yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre || 2.20 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଜାଯତେ ମ୍ରିଯତେ ବା କଦାଚିନ୍ନାଯଂ ଭୂତ୍ବାଭବିତା ବା ନ ଭୂଯଃ । ଅଜୋ ନିତ୍ଯଃ ଶାଶ୍ବତୋଽଯଂ ପୁରାଣୋ ନ ହନ୍ଯତେ ହନ୍ଯମାନେ ଶରୀରେ ॥ ୨.୨୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This is not born, nor does it die, nor is it a thing that comes into being once and passing away will never come into being again. It is unborn, ancient, sempiternal; it is not slain with the slaying of the body” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଆତ୍ମା କେବେ ଜନ୍ମ ନିଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମରେ ନାହିଁ। ଏହା ଥରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଆସି ପରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ହୋଇଯିବା ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ। ଏହା ଅଜନ୍ମା, ନିତ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ପୁରାତନ; ଦେହ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ନିହତ ହୁଏ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme ne naît ni ne meurt jamais. Elle n’est pas une chose qui, venue à l’existence, cesserait ensuite d’être. Elle est sans naissance, éternelle, permanente et ancienne ; elle n’est pas tuée lorsque le corps est tué. Verse 21 1.Devanagari Script वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् । कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ॥ २.२१ ॥ 2.IAST Transliteration vedāvināśinaṃ nityaṃ ya enam ajam avyayam | kathaṃ sa puruṣaḥ pārtha kaṃ ghātayati hanti kam || 2.21 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦାବିନାଶିନଂ ନିତ୍ଯଂ ଯ ଏନମଜମବ୍ଯଯମ୍ । କଥଂ ସ ପୁରୁଷଃ ପାର୍ଥ କଂ ଘାତଯତି ହନ୍ତି କମ୍ ॥ ୨.୨୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Who knows it as immortal eternal imperishable spiritual existence, how can that man slay, O Partha, or cause to be slain?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 20). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ଯିଏ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଅବିନାଶୀ, ନିତ୍ୟ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି ଜାଣେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି କାହାକୁ ବଧ କରିବ କିମ୍ବା କାହାକୁ ବଧ କରାଇବ? 6.French Translation (Traduction en Français) Ô Pārtha, celui qui connaît l’âme comme indestructible, éternelle, sans naissance et immuable, comment pourrait-il tuer quelqu’un ou le faire tuer ? Verse 22 1.Devanagari Script वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि । तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥ २.२२ ॥ 2.IAST Transliteration vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro ’parāṇi | tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇāny anyāni saṃyāti navāni dehī || 2.22 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବାସାଂସି ଜୀର୍ଣାନି ଯଥା ବିହାଯ ନବାନି ଗୃହ୍ଣାତି ନରୋଽପରାଣି । ତଥା ଶରୀରାଣି ବିହାଯ ଜୀର୍ଣାନ୍ଯନ୍ଯାନି ସଂଯାତି ନବାନି ଦେହୀ ॥ ୨.୨୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It casts away old and takes up new bodies as a man changes worn-out raiment for new; and what is there in this to grieve at and recoil and shrink?” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ମଣିଷ ଯେପରି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧେ, ସେହିପରି ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦେହଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ନୂତନ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) De même qu’un homme abandonne ses vêtements usés pour en prendre de nouveaux, l’âme incarnée quitte ses corps usés et entre dans d’autres corps nouveaux. Verse 23 1.Devanagari Script नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः । न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥ २.२३ ॥ 2.IAST Transliteration nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ | na cainaṃ kledayanty āpo na śoṣayati mārutaḥ || 2.23 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନୈନଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନୈନଂ ଦହତି ପାବକଃ । ନ ଚୈନଂ କ୍ଲେଦଯନ୍ତ୍ଯାପୋ ନ ଶୋଷଯତି ମାରୁତଃ ॥ ୨.୨୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Weapons cannot cleave it, nor the fire burn, nor do the waters drench it, nor the wind dry” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 62–63). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଶସ୍ତ୍ର କାଟିପାରେ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଦହନ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଜଳ ଭିଜାଇପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ବାୟୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରେ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les armes ne peuvent fendre l’âme, le feu ne peut la brûler, les eaux ne peuvent la mouiller et le vent ne peut la dessécher. Verse 24 1.Devanagari Script अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च । नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥ २.२४ ॥ 2.IAST Transliteration acchedyo ’yam adāhyo ’yam akledyo ’śoṣya eva ca | nityaḥ sarvagataḥ sthāṇur acalo ’yaṃ sanātanaḥ || 2.24 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽଯମଦାହ୍ଯୋଽଯମକ୍ଲେଦ୍ଯୋଽଶୋଷ୍ଯ ଏବ ଚ । ନିତ୍ଯଃ ସର୍ବଗତଃ ସ୍ଥାଣୁରଚଲୋଽଯଂ ସନାତନଃ ॥ ୨.୨୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is uncleavable, it is incombustible, it can neither be drenched nor dried. Eternally stable, immobile, all-pervading, it is for ever and for ever” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 20). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ଆତ୍ମାକୁ କାଟିହୁଏ ନାହିଁ, ପୋଡ଼ିହୁଏ ନାହିଁ, ଭିଜାଇହୁଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଶୁଖାଇହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ନିତ୍ୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସ୍ଥିର, ଅଚଳ ଓ ସନାତନ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme ne peut être fendue, brûlée, mouillée ni desséchée. Elle est éternelle, omniprésente, stable, immobile et perpétuelle. Verse 25 1.Devanagari Script अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते । तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ॥ २.२५ ॥ 2.IAST Transliteration avyakto ’yam acintyo ’yam avikāryo ’yam ucyate | tasmād evaṃ viditvainaṃ nānuśocitum arhasi || 2.25 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ଯକ୍ତୋଽଯମଚିନ୍ତ୍ଯୋଽଯମବିକାର୍ଯୋଽଯମୁଚ୍ଯତେ । ତସ୍ମାଦେବଂ ବିଦିତ୍ବୈନଂ ନାନୁଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୨୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Not manifested like the body, but greater than all manifestation, not to be analysed by the thought, but greater than all mind, not capable of change and modification like the life and its organs and their objects, but beyond the changes of mind and life and body, it is yet the Reality which all these strive to figure” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “It is unmanifest, it is unthinkable, it is immutable, so it is described (by the Srutis); therefore knowing it as such, thou shouldst not grieve” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 20). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ଆତ୍ମା ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଅବିକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଏପରି ଜାଣି, ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme est dite non manifestée, inconcevable et immuable. La connaissant ainsi, tu ne dois donc pas t’affliger. Verse 26 1.Devanagari Script अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् । तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि ॥ २.२६ ॥ 2.IAST Transliteration atha cainaṃ nityajātaṃ nityaṃ vā manyase mṛtam | tathāpi tvaṃ mahābāho naivaṃ śocitum arhasi || 2.26 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ଚୈନଂ ନିତ୍ଯଜାତଂ ନିତ୍ଯଂ ବା ମନ୍ଯସେ ମୃତମ୍ । ତଥାପି ତ୍ବଂ ମହାବାହୋ ନୈବଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୨୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Even if the truth of our being were a thing less sublime, vast, intangible by death and life, if the self were constantly subject to birth and death, still the death of beings ought not to be a cause of sorrow” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଆଉ ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ମରୁଥିବା ବୋଲି ମନେ କର, ତଥାପି, ହେ ମହାବାହୁ! ତୁମେ ଏପରି ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Même si tu considères l’âme comme naissant et mourant sans cesse, tu ne dois pourtant pas t’affliger ainsi, ô héros aux bras puissants. Verse 27 1.Devanagari Script जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च । तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ २.२७ ॥ 2.IAST Transliteration jātasya hi dhruvo mṛtyur dhruvaṃ janma mṛtasya ca | tasmād aparihārye ’rthe na tvaṃ śocitum arhasi || 2.27 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଜାତସ୍ଯ ହି ଧ୍ରୁବୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧ୍ରୁବଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ଯ ଚ । ତସ୍ମାଦପରିହାର୍ଯେଽର୍ଥେ ନ ତ୍ବଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୨୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For certain is death for the born, and certain is birth for the dead; therefore what is inevitable ought not to be a cause of thy sorrow” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 21). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ଯିଏ ମରିଛି, ତାହାର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ। ତେଣୁ ଏହି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) La mort est certaine pour ce qui est né, et la naissance est certaine pour ce qui est mort. Tu ne dois donc pas t’affliger de ce qui est inévitable. Verse 28 1.Devanagari Script अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत । अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥ २.२८ ॥ 2.IAST Transliteration avyaktādīni bhūtāni vyaktamadhyāni bhārata | avyaktanidhanāny eva tatra kā paridevanā || 2.28 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ଯକ୍ତାଦୀନି ଭୂତାନି ବ୍ଯକ୍ତମଧ୍ଯାନି ଭାରତ । ଅବ୍ଯକ୍ତନିଧନାନ୍ଯେବ ତତ୍ର କା ପରିଦେବନା ॥ ୨.୨୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Its birth is an appearing out of some state in which it is not non-existent but unmanifest to our mortal senses, its death is a return to that unmanifest world or condition and out of it it will again appear in the physical manifestation” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “Beings are unmanifest in the beginning, manifest in the middle, O Bharata, unmanifest likewise are they in disintegration. What is there to be grieved at?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 21). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଭାରତ! ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆରମ୍ଭରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ଶେଷରେ ପୁଣି ଅବ୍ୟକ୍ତ। ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ବିଳାପ କାହିଁକି? 6.French Translation (Traduction en Français) Les êtres sont non manifestés à leur origine, manifestés dans leur état intermédiaire, puis non manifestés à leur dissolution, ô descendant de Bharata. Pourquoi donc se lamenter ? Verse 29 1.Devanagari Script आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद्वदति तथैव चान्यः । आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित् ॥ २.२९ ॥ 2.IAST Transliteration āścaryavat paśyati kaścid enam āścaryavad vadati tathaiva cānyaḥ | āścaryavac cainam anyaḥ śṛṇoti śrutvāpy enaṃ veda na caiva kaścit || 2.29 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଆଶ୍ଚର୍ଯବତ୍ପଶ୍ଯତି କଶ୍ଚିଦେନମାଶ୍ଚର୍ଯବଦ୍ବଦତି ତଥୈବ ଚାନ୍ଯଃ । ଆଶ୍ଚର୍ଯବଚ୍ଚୈନମନ୍ଯଃ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରୁତ୍ବାପ୍ଯେନଂ ବେଦ ନ ଚୈବ କଶ୍ଚିତ୍ ॥ ୨.୨୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “All are that Self, that One, that Divine whom we look on and speak and hear of as the wonderful beyond our comprehension, for after all our seeking and declaring of knowledge and learning from those who have knowledge no human mind has ever known this Absolute” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “One sees it as a mystery or one speaks of it or hears of it as a mystery, but none knows it” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 21). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କେହି ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରୂପେ ଦେଖନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେହି ଏହାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି; ଆଉ କେହି ଏହା ବିଷୟରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରୂପେ ଶୁଣନ୍ତି। ତଥାପି ଶୁଣିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରକୃତରେ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’un voit l’âme comme une merveille ; un autre en parle comme d’une merveille ; un autre encore en entend parler comme d’une merveille. Pourtant, même après en avoir entendu parler, nul ne la connaît véritablement. Verse 30 1.Devanagari Script देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत । तस्मात्सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ २.३० ॥ 2.IAST Transliteration dehī nityam avadhyo ’yaṃ dehe sarvasya bhārata | tasmāt sarvāṇi bhūtāni na tvaṃ śocitum arhasi || 2.30 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦେହୀ ନିତ୍ଯମବଧ୍ଯୋଽଯଂ ଦେହେ ସର୍ବସ୍ଯ ଭାରତ । ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବାଣି ଭୂତାନି ନ ତ୍ବଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨.୩୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Our sorrow for the death of men is an ignorant grieving for those for whom there is no cause to grieve, since they have neither gone out of existence nor suffered any painful or terrible change of condition, but are beyond death no less in being and no more unhappy in circumstance than in life” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 63). “This dweller in the body of everyone is eternal and indestructible, O Bharata; therefore thou shouldst not grieve for any creature” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 22). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଭାରତ! ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେହରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଆତ୍ମା ସର୍ବଦା ଅବଧ୍ୟ। ତେଣୁ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’âme qui habite le corps de chacun ne peut jamais être tuée, ô descendant de Bharata. Tu ne dois donc t’affliger pour aucun être. Verse 31 1.Devanagari Script स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि । धर्म्याद्धि युद्धाच्छ्रेयोऽन्यत्क्षत्रियस्य न विद्यते ॥ २.३१ ॥ 2.IAST Transliteration svadharmam api cāvekṣya na vikampitum arhasi | dharmyād dhi yuddhāc chreyo ’nyat kṣatriyasya na vidyate || 2.31 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ବଧର୍ମମପି ଚାବେକ୍ଷ୍ଯ ନ ବିକମ୍ପିତୁମର୍ହସି । ଧର୍ମ୍ଯାଦ୍ଧି ଯୁଦ୍ଧାଚ୍ଛ୍ରେଯୋଽନ୍ଯତ୍କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ବିଦ୍ଯତେ ॥ ୨.୩୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The answer is that this is the action required of Arjuna in the path he has to travel; it has come inevitably in the performance of the function demanded of him by his svadharma, his social duty, the law of his life and the law of his being” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 64). “looking to thine own law of action thou shouldst not tremble; there is no greater good for the Kshatriya than righteous battle” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 22). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମକୁ ବିଚାର କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କମ୍ପିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାରଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଧର୍ମସମ୍ମତ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Même en considérant ton propre devoir, tu ne dois pas trembler : pour un kṣatriya, il n’est rien de meilleur qu’un combat conforme à la justice. Verse 32 1.Devanagari Script यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् । सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम् ॥ २.३२ ॥ 2.IAST Transliteration yadṛcchayā copapannaṃ svargadvāram apāvṛtam | sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddham īdṛśam || 2.32 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚୋପପନ୍ନଂ ସ୍ବର୍ଗଦ୍ବାରମପାବୃତମ୍ । ସୁଖିନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ପାର୍ଥ ଲଭନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧମୀଦୃଶମ୍ ॥ ୨.୩୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Not self-pleasing and domestic happiness and a life of comfort and peaceful joy with friends and relatives, but to battle for the right is his true object of life and to find a cause for which he can lay down his life or by victory win the crown and glory of the hero’s existence is his greatest happiness” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “When such a battle comes to them of itself like the open gate of heaven, happy are the Kshatriyas then” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ନିଜେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗର ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଦ୍ୱାର ସଦୃଶ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଲାଭ କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସୌଭାଗ୍ୟବାନ। 6.French Translation (Traduction en Français) Heureux les kṣatriyas auxquels échoit un tel combat, venu de lui-même comme une porte ouverte sur le ciel, ô Pārtha. Verse 33 1.Devanagari Script अथ चेत्त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि । ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि ॥ २.३३ ॥ 2.IAST Transliteration atha cet tvam imaṃ dharmyaṃ saṅgrāmaṃ na kariṣyasi | tataḥ svadharmaṃ kīrtiṃ ca hitvā pāpam avāpsyasi || 2.33 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ଚେତ୍ତ୍ବମିମଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସଙ୍ଗ୍ରାମଂ ନ କରିଷ୍ଯସି । ତତଃ ସ୍ବଧର୍ମଂ କୀର୍ତିଂ ଚ ହିତ୍ବା ପାପମବାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨.୩୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “His virtue and his duty lie in battle and not in abstention from battle; it is not slaughter, but non-slaying which would here be the sin” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “But if thou [doest] not this battle for the right, then hast thou abandoned thy duty and virtue and thy glory, and sin shall be thy portion” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କିନ୍ତୁ ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଧର୍ମସମ୍ମତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ପାପ ଲାଭ କରିବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Mais si tu refuses de livrer ce combat juste, tu abandonneras ton propre devoir et ta renommée, et tu encourras le péché. Verse 34 1.Devanagari Script अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्ययाम् । सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ २.३४ ॥ 2.IAST Transliteration akīrtiṃ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te ’vyayām | sambhāvitasya cākīrtir maraṇād atiricyate || 2.34 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅକୀର୍ତିଂ ଚାପି ଭୂତାନି କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ତେଽବ୍ଯଯାମ୍ । ସମ୍ଭାବିତସ୍ଯ ଚାକୀର୍ତିର୍ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୩୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For what is worst grief for a Kshatriya? It is the loss of his honour, his fame, his noble station among the mighty men, the men of courage and power; that to him is much worse than death” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “Besides, men will recount thy perpetual disgrace, and to one in noble station, dishonour is [worse] than death” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଅପକୀର୍ତ୍ତି କଥା କହିବେ। ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les hommes raconteront aussi ton déshonneur durable. Pour un homme estimé, le déshonneur est pire que la mort. Verse 35 1.Devanagari Script भयाद्रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः । येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम् ॥ २.३५ ॥ 2.IAST Transliteration bhayād raṇād uparataṃ maṃsyante tvāṃ mahārathāḥ | yeṣāṃ ca tvaṃ bahumato bhūtvā yāsyasi lāghavam || 2.35 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଭଯାଦ୍ରଣାଦୁପରତଂ ମଂସ୍ଯନ୍ତେ ତ୍ବାଂ ମହାରଥାଃ । ଯେଷାଂ ଚ ତ୍ବଂ ବହୁମତୋ ଭୂତ୍ବା ଯାସ୍ଯସି ଲାଘବମ୍ ॥ ୨.୩୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Battle, courage, power, rule, the honour of the brave, the heaven of those who fall nobly, this is the warrior’s ideal. To lower that ideal, to allow a smirch to fall on that honour, to give the example of a hero among heroes whose action lays itself open to the reproach of cowardice and weakness and thus to lower the moral standard of mankind, is to be false to himself and to the demand of the world on its leaders and kings” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “The mighty men will think thee fled from the battle through fear, and thou, that wast highly esteemed by them, wilt allow a smirch to fall on thy honour” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 23–24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ମହାରଥୀମାନେ ଭାବିବେ ଯେ ତୁମେ ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଓହରିଯାଇଛ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ଥିଲ, ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ତୁଚ୍ଛ ହୋଇଯିବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les grands guerriers penseront que tu as quitté le combat par peur. Toi qu’ils tenaient en haute estime, tu tomberas dans leur mépris. Verse 36 1.Devanagari Script अवाच्यवादांश्च बहून्वदिष्यन्ति तवाहिताः । निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम् ॥ २.३६ ॥ 2.IAST Transliteration avācyavādāṃś ca bahūn vadiṣyanti tavāhitāḥ | nindantas tava sāmarthyaṃ tato duḥkhataraṃ nu kim || 2.36 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅବାଚ୍ଯବାଦାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ବଦିଷ୍ଯନ୍ତି ତବାହିତାଃ । ନିନ୍ଦନ୍ତସ୍ତବ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍ ॥ ୨.୩୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Many unseemly words will be spoken by thy enemies, slandering thy strength; what is worse grief than that?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦା କରି ଅନେକ ଅକଥନୀୟ କଥା କହିବେ। ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ ଆଉ କ’ଣ ହୋଇପାରେ? 6.French Translation (Traduction en Français) Tes ennemis proféreront bien des paroles outrageantes, dénigrant ta puissance. Quelle souffrance pourrait être plus grande ? Verse 37 1.Devanagari Script हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् । तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः ॥ २.३७ ॥ 2.IAST Transliteration hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm | tasmād uttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ || 2.37 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ହତୋ ବା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ସ୍ବର୍ଗଂ ଜିତ୍ବା ବା ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ମହୀମ୍ । ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୌନ୍ତେଯ ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ ॥ ୨.୩୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Slain thou shalt win Heaven, victorious thou shalt enjoy the earth; therefore arise, O son of Kunti, resolved upon battle” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 65). “This heroic appeal may seem to be on a lower level than the stoical spirituality which precedes and the deeper spirituality which follows; for in the next verse the Teacher bids him to make grief and happiness, loss and gain, victory and defeat equal to his soul and then turn to the battle, — the real teaching of the Gita” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 66). “Indian ethics has always seen the practical necessity of graded ideals for the developing moral and spiritual life of man.” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବ; ବିଜୟୀ ହେଲେ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ। ତେଣୁ, ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ଉଠ। 6.French Translation (Traduction en Français) Tué, tu gagneras le ciel ; victorieux, tu jouiras de la terre. Lève-toi donc, ô fils de Kuntī, résolu à combattre. Verse 38 1.Devanagari Script सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ । ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि ॥ २.३८ ॥ 2.IAST Transliteration sukhaduḥkhe same kṛtvā lābhālābhau jayājayau | tato yuddhāya yujyasva naivaṃ pāpam avāpsyasi || 2.38 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ସୁଖଦୁଃଖେ ସମେ କୃତ୍ବା ଲାଭାଲାଭୌ ଜଯାଜଯୌ । ତତୋ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ବ ନୈବଂ ପାପମବାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨.୩୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Put away all egoism from you, disregard joy and sorrow, disregard gain and loss and all worldly results; look only at the cause you must serve and the work that you must achieve by divine command; ‘so thou shalt not incur sin.’” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 66). “Make grief and happiness, loss and gain, victory and defeat equal to thy soul and then turn to battle; so thou shalt not incur sin” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 24). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ, ଲାଭ ଓ କ୍ଷତି, ଜୟ ଓ ପରାଜୟକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅ। ଏପରି କଲେ ତୁମେ ପାପର ଭାଗୀ ହେବ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Accueille avec égalité le plaisir et la douleur, le gain et la perte, la victoire et la défaite, puis engage-toi dans le combat. Ainsi, tu n’encourras pas le péché. Verse 39 1.Devanagari Script एषा तेऽभिहिता साङ्ख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां शृणु । बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि ॥ २.३९ ॥ 2.IAST Transliteration eṣā te ’bhihitā sāṅkhye buddhir yoge tv imāṃ śṛṇu | buddhyā yukto yayā pārtha karmabandhaṃ prahāsyasi || 2.39 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଏଷା ତେଽଭିହିତା ସାଙ୍ଖ୍ଯେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଯୋଗେ ତ୍ବିମାଂ ଶୃଣୁ । ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଯଯା ପାର୍ଥ କର୍ମବନ୍ଧଂ ପ୍ରହାସ୍ଯସି ॥ ୨.୩୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Such is the intelligence (the intelligent knowledge of things and will) declared to thee in the Sankhya, hear now this in the Yoga, for if thou art in Yoga by this intelligence, O son of Pritha, thou shalt cast away the bondage of works” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 68). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସାଂଖ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ବୁଦ୍ଧି ତୁମକୁ ବୁଝାଇଦିଆଗଲା। ଏବେ ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାକୁ ଶୁଣ, ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Cette compréhension t’a été exposée selon le Sāṅkhya. Écoute maintenant son enseignement selon le Yoga, ô Pārtha : uni à cette intelligence, tu te libéreras de la servitude des œuvres. Verse 40 1.Devanagari Script नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते । स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ॥ २.४० ॥ 2.IAST Transliteration nehābhikramanāśo ’sti pratyavāyo na vidyate | svalpam apy asya dharmasya trāyate mahato bhayāt || 2.40 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନେହାଭିକ୍ରମନାଶୋଽସ୍ତି ପ୍ରତ୍ଯବାଯୋ ନ ବିଦ୍ଯତେ । ସ୍ବଲ୍ପମପ୍ଯସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ତ୍ରାଯତେ ମହତୋ ଭଯାତ୍ ॥ ୨.୪୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “My Yoga will deliver you from the great fear and even a little of it will bring deliverance. When you have once set out on this path, you will find that no step is lost; every least movement will be a gain; you will find there no obstacle that can baulk you of your advance” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 95). “Arjuna is seized with the great fear which besieges humanity, its fear of sin and suffering now and hereafter, its fear in a world of whose true nature it is ignorant, of a God whose true being also it has not seen and whose cosmic purpose it does not understand.” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 33). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଏହି ପଥରେ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ କୌଣସି ବାଧା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ଧର୍ମର ଅଳ୍ପ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Sur cette voie, aucun effort n’est perdu, aucun obstacle ne peut rendre vaine la progression. Même une faible pratique de cette discipline protège de la grande peur. Verse 41 1.Devanagari Script व्यवसायात्मिका बुद्धिरेकेह कुरुनन्दन । बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोऽव्यवसायिनाम् ॥ २.४१ ॥ 2.IAST Transliteration vyavasāyātmikā buddhir ekeha kurunandana | bahuśākhā hy anantāś ca buddhayo ’vyavasāyinām || 2.41 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ଯବସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିରେକେହ କୁରୁନନ୍ଦନ । ବହୁଶାଖା ହ୍ଯନନ୍ତାଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧଯୋଽବ୍ଯବସାଯିନାମ୍ ॥ ୨.୪୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “There are, says the Gita, two types of intelligence in the human being. The first is concentrated, poised, one, homogeneous, directed singly towards the Truth; unity is its characteristic, concentrated fixity is its very being. In the other there is no single will, no unified intelligence, but only an endless number of ideas many-branching, coursing about, that is to say, in this or that direction in pursuit of the desires which are offered to it by life and by the environment” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 95). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ଏହି ପଥରେ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ଏକ ଓ ଏକାଗ୍ର। କିନ୍ତୁ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟହୀନ ଲୋକମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅନେକ ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଦିଗକୁ ଧାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Sur cette voie, ô joie des Kurus, l’intelligence résolue est une et concentrée. Les pensées des irrésolus, au contraire, se ramifient sans fin dans d’innombrables directions. Verse 42 1.Devanagari Script यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः । वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः ॥ २.४२ ॥ 2.IAST Transliteration yām imāṃ puṣpitāṃ vācaṃ pravadanty avipaścitaḥ | vedavādaratāḥ pārtha nānyad astīti vādinaḥ || 2.42 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯାମିମାଂ ପୁଷ୍ପିତାଂ ବାଚଂ ପ୍ରବଦନ୍ତ୍ଯବିପଶ୍ଚିତଃ । ବେଦବାଦରତାଃ ପାର୍ଥ ନାନ୍ଯଦସ୍ତୀତି ବାଦିନଃ ॥ ୨.୪୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For the pragmatic mind of the Vedavadins the Aryan religion of the Rishis meant the strict performance of the Vedic sacrifices and the use of the sacred Vedic mantras in order to possess all human desires in this world, wealth, progeny, victory, every kind of good fortune, and the joys of immortality in Paradise beyond.” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 87). The following rendering covers verses 42–43. “This flowery word which they declare who have not clear discernment, devoted to the creed of the Veda, whose creed is that there is nothing else, souls of desire, seekers of Paradise, — it gives the fruits of the works of birth, it is multifarious with specialities of rites, it is directed to enjoyment and lordship as its goal” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 34). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ବିବେକ ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦର କର୍ମକାଣ୍ଡମୂଳକ ବାଦରେ ଆସକ୍ତ ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏପରି ପୁଷ୍ପିତ ବାକ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ô Pārtha, ceux qui manquent de discernement, qui s’attachent à la doctrine rituelle du Veda et affirment qu’il n’existe rien d’autre, proclament ce langage fleuri. Verse 43 1.Devanagari Script कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् । क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति ॥ २.४३ ॥ 2.IAST Transliteration kāmātmānaḥ svargaparā janmakarmaphalapradām | kriyāviśeṣabahulāṃ bhogaiśvaryagatiṃ prati || 2.43 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କାମାତ୍ମାନଃ ସ୍ବର୍ଗପରା ଜନ୍ମକର୍ମଫଲପ୍ରଦାମ୍ । କ୍ରିଯାବିଶେଷବହୁଲାଂ ଭୋଗୈଶ୍ବର୍ଯଗତିଂ ପ୍ରତି ॥ ୨.୪୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “But the sacrifices of the Vedavadins are offerings of desire directed towards material rewards, desire eager for the result of works, desire looking to a larger enjoyment in Paradise as immortality and highest salvation” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 89). For the combined rendering of verses 42–43, see verse 42. 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମନେ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମର ଫଳ ଦେବାର କଥା କହେ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷ କ୍ରିୟାକାଣ୍ଡରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଲାଭକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Animés par le désir et prenant le ciel pour but suprême, ils proposent un enseignement qui promet les fruits de la naissance et des œuvres, multiplie les rites particuliers et vise la jouissance et la puissance. Verse 44 1.Devanagari Script भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् । व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते ॥ २.४४ ॥ 2.IAST Transliteration bhogaiśvaryaprasaktānāṃ tayāpahṛtacetasām | vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate || 2.44 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଭୋଗୈଶ୍ବର୍ଯପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ତଯାପହୃତଚେତସାମ୍ । ବ୍ଯବସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାଧୌ ନ ବିଧୀଯତେ ॥ ୨.୪୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Those who like the Vedavadins make sense-enjoyment the object of action and its fulfilment the highest aim of the soul, are misleading guides. The inner subjective self-delight independent of objects is our true aim and the high and wide poise of our peace and liberation” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 99). “The intelligence of those who are misled by that (flowery word), and cling to enjoyment and lordship, is not established in the self with concentrated fixity” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 35). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଭୋଗ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ଏବଂ ସେହି ପୁଷ୍ପିତ ବାକ୍ୟଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚିତ୍ତ ଅପହୃତ, ସେମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ ନାହିଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Chez ceux qui s’attachent à la jouissance et à la puissance, et dont l’esprit est captivé par ce langage fleuri, l’intelligence résolue ne s’établit pas dans le Samādhi. Verse 45 1.Devanagari Script त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन । निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान् ॥ २.४५ ॥ 2.IAST Transliteration traiguṇyaviṣayā vedā nistraiguṇyo bhavārjuna | nirdvandvo nityasattvastho niryogakṣema ātmavān || 2.45 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯବିଷଯା ବେଦା ନିସ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯୋ ଭବାର୍ଜୁନ । ନିର୍ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୋ ନିତ୍ଯସତ୍ତ୍ବସ୍ଥୋ ନିର୍ଯୋଗକ୍ଷେମ ଆତ୍ମବାନ୍ ॥ ୨.୪୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For what gettings and havings has the free soul? Once we are possessed of the Self, we are in possession of all things” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 102). “The action of the three gunas is the subject-matter of the Veda; but do thou become free from the triple guna, O Arjuna; without the dualities, ever based in the true being, without getting or having, possessed of the self” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 35). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବେଦର ବିଷୟ ହେଉଛି ତିନି ଗୁଣର କ୍ରିୟା। କିନ୍ତୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ! ତୁମେ ତିନି ଗୁଣର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଉଠ; ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅ, ସଦା ସତ୍ୟ ସତ୍ତାରେ ସ୍ଥିତ ରୁହ, ଅପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁ ପାଇବା ଓ ପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କରି ଆତ୍ମସ୍ଥ ହୁଅ। 6.French Translation (Traduction en Français) Le Veda a pour domaine l’action des trois Guṇa. Mais toi, ô Arjuna, dépasse ces trois modes ; sois libre des dualités, demeure toujours dans l’être véritable, sans souci d’acquérir ni de conserver, établi dans le Soi. Verse 46 1.Devanagari Script यावानर्थ उदपाने सर्वतःसम्प्लुतोदके । तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ॥ २.४६ ॥ 2.IAST Transliteration yāvān artha udapāne sarvataḥsamplutodake | tāvān sarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ || 2.46 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯାବାନର୍ଥ ଉଦପାନେ ସର୍ବତଃସମ୍ପ୍ଲୁତୋଦକେ । ତାବାନ୍ ସର୍ବେଷୁ ବେଦେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ବିଜାନତଃ ॥ ୨.୪୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “As much use as there is in a well with water in flood on every side, so much is there in all the Vedas for the Brahmin who has the knowledge” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 87). “The Vedas in the widest terms, ‘all the Vedas’, — which might well include the Upanishads also and seems to include them, for the general term Śruti is used later on, — are declared to be unnecessary for the man who knows” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 87). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଚାରିଆଡ଼େ ଜଳ ପ୍ଲାବିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ କୂଅର ଯେତିକି ପ୍ରୟୋଜନ ଥାଏ, ସତ୍ୟଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବେଦର ସେତିକି ପ୍ରୟୋଜନ ଥାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Autant un puits est utile lorsque l’eau abonde de toutes parts, autant l’ensemble des Vedas l’est pour le brāhmane qui possède la connaissance. Verse 47 1.Devanagari Script कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन । मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोऽस्त्वकर्मणि ॥ २.४७ ॥ 2.IAST Transliteration karmaṇy evādhikāras te mā phaleṣu kadācana | mā karmaphalahetur bhūr mā te saṅgo ’stv akarmaṇi || 2.47 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣ୍ଯେବାଧିକାରସ୍ତେ ମା ଫଲେଷୁ କଦାଚନ । ମା କର୍ମଫଲହେତୁର୍ଭୂର୍ମା ତେ ସଙ୍ଗୋଽସ୍ତ୍ବକର୍ମଣି ॥ ୨.୪୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “You are shrinking from the results of your works, you desire other results and turn from your right path in life because it does not lead you to them. But this idea of works and their result, desire of result as the motive, the work as a means for the satisfaction of desire, is the bondage of the ignorant who know not what works are, nor their true source, nor their real operation, nor their high utility” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 94). “Thou hast a right to action, but only to action, never to its fruits; let not the fruits of thy works be thy motive, neither let there be in thee any attachment to inactivity” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 36). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କେବଳ କର୍ମ କରିବାରେ ତୁମର ଅଧିକାର ଅଛି, ତାହାର ଫଳରେ କେବେ ନୁହେଁ। କର୍ମଫଳକୁ ତୁମର ପ୍ରେରଣା କର ନାହିଁ; ଅକର୍ମ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ତୁମର ଆସକ୍ତି ନ ହେଉ। 6.French Translation (Traduction en Français) Tu as droit à l’action seule, jamais à ses fruits. Que les fruits de tes œuvres ne soient pas ton mobile ; ne t’attache pas non plus à l’inaction. Verse 48 1.Devanagari Script योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय । सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥ २.४८ ॥ 2.IAST Transliteration yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya | siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṃ yoga ucyate || 2.48 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯୋଗସ୍ଥଃ କୁରୁ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ଧନଞ୍ଜଯ । ସିଦ୍ଧ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯୋଃ ସମୋ ଭୂତ୍ବା ସମତ୍ବଂ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୪୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “To act with right intelligence and, therefore, a right will, fixed in the One, aware of the one self in all and acting out of its equal serenity, not running about in different directions under the thousand impulses of our superficial mental self, is the Yoga of the intelligent will” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 95). “Fixed in Yoga do thy actions, having abandoned attachment, having become equal in failure and success, for it is equality that is meant by Yoga” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 37). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତାରେ ସମଭାବ ରଖି କର୍ମ କର। ଏହି ସମତ୍ୱକୁ ହିଁ ଯୋଗ କୁହାଯାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Établi dans le Yoga, accomplis tes actions, ô Dhanañjaya, en abandonnant l’attachement et en demeurant égal dans la réussite et l’échec. Cette égalité est ce qu’on appelle Yoga. Verse 49 1.Devanagari Script दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय । बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ॥ २.४९ ॥ 2.IAST Transliteration dūreṇa hy avaraṃ karma buddhiyogād dhanañjaya | buddhau śaraṇam anviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ || 2.49 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦୂରେଣ ହ୍ଯବରଂ କର୍ମ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗାଦ୍ଧନଞ୍ଜଯ । ବୁଦ୍ଧୌ ଶରଣମନ୍ବିଚ୍ଛ କୃପଣାଃ ଫଲହେତବଃ ॥ ୨.୪୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The unified intelligent will is fixed in the enlightened soul, it is concentrated in inner self-knowledge; the many-branching and multifarious, busied with many things, careless of the one thing needful is on the contrary subject to the restless and discursive action of the mind, dispersed in outward life and works and their fruits” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 96). “Works are far inferior to Yoga of the intelligence, O Dhananjaya; desire rather refuge in the intelligence; poor and wretched souls are they who make the fruit of their works the object of their thoughts and activities” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 37). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ ତୁଳନାରେ ଫଳକାମନାଯୁକ୍ତ କର୍ମ ବହୁତ ନିମ୍ନ। ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶରଣ ନିଅ। ଯେଉଁମାନେ କର୍ମଫଳକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀନ। 6.French Translation (Traduction en Français) L’action motivée par ses fruits est bien inférieure au Yoga de l’intelligence, ô Dhanañjaya. Cherche donc refuge dans l’intelligence ; pauvres sont ceux qui font des fruits de leurs œuvres leur but. Verse 50 1.Devanagari Script बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते । तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम् ॥ २.५० ॥ 2.IAST Transliteration buddhiyukto jahātīha ubhe sukṛtaduṣkṛte | tasmād yogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśalam || 2.50 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତୋ ଜହାତୀହ ଉଭେ ସୁକୃତଦୁଷ୍କୃତେ । ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ବ ଯୋଗଃ କର୍ମସୁ କୌଶଲମ୍ ॥ ୨.୫୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “But the liberated who has united his reason and will with the Divine, casts away from him even here in this world of dualities both good doing and evil doing; for he rises to a higher law beyond good and evil, founded in the liberty of self-knowledge” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). “Such desireless action can have no decisiveness, no effectiveness, no efficient motive, no large or vigorous creative power? Not so; action done in Yoga is not only the highest but the wisest, the most potent and efficient even for the affairs of the world; for it is informed by the knowledge and will of the Master of works: ‘Yoga is skill in works.’” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). “One whose intelligence has attained to unity, casts away from him even here in this world of dualities both good doing and evil doing; therefore strive to be in Yoga; Yoga is skill in works” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 37). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବୁଦ୍ଧିଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଜଗତରେ ହିଁ ସୁକୃତ ଓ ଦୁଷ୍କୃତ ଉଭୟର ବନ୍ଧନ ତ୍ୟାଗ କରେ। ତେଣୁ ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ହେବାକୁ ପ୍ରୟାସ କର; ଯୋଗ ହେଉଛି କର୍ମରେ କୌଶଳ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui est uni à l’intelligence libérée se dégage, ici même, des bonnes comme des mauvaises œuvres et de leurs liens. Efforce-toi donc de vivre dans le Yoga : le Yoga est l’habileté dans les œuvres. Verse 51 1.Devanagari Script कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः । जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम् ॥ २.५१ ॥ 2.IAST Transliteration karmajaṃ buddhiyuktā hi phalaṃ tyaktvā manīṣiṇaḥ | janmabandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchanty anāmayam || 2.51 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଜଂ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତା ହି ଫଲଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ମନୀଷିଣଃ । ଜନ୍ମବନ୍ଧବିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାମଯମ୍ ॥ ୨.୫୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “But all action directed towards life leads away from the universal aim of the Yogin which is by common consent to escape from bondage to this distressed and sorrowful human birth? Not so, either; the sages who do works without desire for fruits and in Yoga with the Divine are liberated from the bondage of birth and reach that other perfect status in which there are none of the maladies which afflict the mind and life of a suffering humanity” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବୁଦ୍ଧିଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରି, ଜନ୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରହିତ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Les sages unis au Yoga de l’intelligence renoncent aux fruits de l’action. Libérés des liens de la naissance, ils atteignent l’état exempt de toute souffrance. Verse 52 1.Devanagari Script यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति । तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च ॥ २.५२ ॥ 2.IAST Transliteration yadā te mohakalilaṃ buddhir vyatitariṣyati | tadā gantāsi nirvedaṃ śrotavyasya śrutasya ca || 2.52 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ତେ ମୋହକଲିଲଂ ବୁଦ୍ଧିର୍ବ୍ଯତିତରିଷ୍ଯତି । ତଦା ଗନ୍ତାସି ନିର୍ବେଦଂ ଶ୍ରୋତବ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ ॥ ୨.୫୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The understanding may well get disgusted and indifferent, gantāsi nirvedam, refuse to hear any more texts new or old, śrotavyasya śrutasya ca, and go into itself to discover the truth in the light of a deeper and inner and direct experience” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 89). “When thy intelligence shall cross beyond the whirl of delusion, then shalt thou become indifferent to Scripture heard or that which thou hast yet to hear” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 38). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯେତେବେଳେ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ମୋହର ଘନ ଜଟିଳତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଯାହା ଶୁଣିଛ ଏବଂ ଯାହା ଆହୁରି ଶୁଣିବାକୁ ଅଛି, ସେସବୁ ପ୍ରତି ତୁମେ ଅନାସକ୍ତ ହେବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Lorsque ton intelligence aura traversé l’enchevêtrement de l’illusion, tu deviendras indifférent aux enseignements scripturaires déjà entendus comme à ceux qu’il te reste à entendre. Verse 53 1.Devanagari Script श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यदा स्थास्यति निश्चला । समाधावचला बुद्धिस्तदा योगमवाप्स्यसि ॥ २.५३ ॥ 2.IAST Transliteration śrutivipratipannā te yadā sthāsyati niścalā | samādhāv acalā buddhis tadā yogam avāpsyasi || 2.53 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୁତିବିପ୍ରତିପନ୍ନା ତେ ଯଦା ସ୍ଥାସ୍ଯତି ନିଶ୍ଚଲା । ସମାଧାବଚଲା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତଦା ଯୋଗମବାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୨.୫୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “It is this calm, desireless, griefless fixity of the buddhi in self-poise and self-knowledge to which the Gita gives the name of Samadhi” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). “It is not surprising at all, one may observe in passing, that with the conflict of so many philosophical schools all founding themselves on the texts of the Veda and Upanishads, the Gita should describe the understanding as being perplexed and confused, led in different directions by the Sruti, śrutivipratipannā” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 88–89). “When thy intelligence which is bewildered by the Sruti, shall stand unmoving and stable in Samadhi, then shalt thou attain to Yoga” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 38). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୁତିର ବିଭିନ୍ନ ବଚନରେ ବିଚଳିତ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଯେତେବେଳେ ସମାଧିରେ ନିଶ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। 6.French Translation (Traduction en Français) Lorsque ton intelligence, troublée par les enseignements de la Śruti, demeurera immobile et stable dans le Samādhi, alors tu atteindras le Yoga. Verse 54 1.Devanagari Script अर्जुन उवाच — स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव । स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम् ॥ २.५४ ॥ 2.IAST Transliteration arjuna uvāca — sthitaprajñasya kā bhāṣā samādhisthasya keśava | sthitadhīḥ kiṃ prabhāṣeta kim āsīta vrajeta kim || 2.54 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ — ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ଯ କା ଭାଷା ସମାଧିସ୍ଥସ୍ଯ କେଶବ । ସ୍ଥିତଧୀଃ କିଂ ପ୍ରଭାଷେତ କିମାସୀତ ବ୍ରଜେତ କିମ୍ ॥ ୨.୫୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Arjuna, voicing the average human mind, asks for some outward, physical, practically discernible sign of this great Samadhi; how does such a man speak, how sit, how walk? No such signs can be given, nor does the Teacher attempt to supply them; for the only possible test of its possession is inward and that there are plenty of hostile psychological forces to apply” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 102). “Arjuna said: What is the sign of the man in Samadhi whose intelligence is firmly fixed in wisdom? How does the sage of settled understanding speak, how sit, how walk?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 39). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ କେଶବ! ସମାଧିରେ ସ୍ଥିତ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ? ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ମୁନି କିପରି କଥା କହନ୍ତି, କିପରି ବସନ୍ତି ଏବଂ କିପରି ଚାଲନ୍ତି? 6.French Translation (Traduction en Français) Arjuna dit : Quels sont les signes de celui dont la sagesse est stable et qui demeure dans le Samādhi, ô Keśava ? Comment le sage à l’intelligence affermie parle-t-il, comment s’assied-il et comment marche-t-il ? Verse 55 1.Devanagari Script श्रीभगवानुवाच — प्रजहाति यदा कामान्सर्वान्पार्थ मनोगतान् । आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥ २.५५ ॥ 2.IAST Transliteration śrībhagavān uvāca — prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha manogatān | ātmany evātmanā tuṣṭaḥ sthitaprajñas tadocyate || 2.55 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ — ପ୍ରଜହାତି ଯଦା କାମାନ୍ସର୍ବାନ୍ପାର୍ଥ ମନୋଗତାନ୍ । ଆତ୍ମନ୍ଯେବାତ୍ମନା ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ତଦୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୫୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The test is the expulsion of all desires, their inability to get at the mind, and it is the inner state from which this freedom arises, the delight of the soul gathered within itself with the mind equal and still and high-poised above the attractions and repulsions, the alternations of sunshine and storm and stress of the external life” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 102). “The Blessed Lord said: When a man expels, O Partha, all desires from the mind, and is satisfied in the self by the self, then is he called stable in intelligence” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 39). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ପାର୍ଥ! ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ କାମନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Le Bienheureux Seigneur dit : Quand un homme abandonne tous les désirs qui surgissent dans son esprit, ô Pārtha, et trouve dans le Soi, par le Soi, sa satisfaction, alors on le dit établi dans une sagesse stable. Verse 56 1.Devanagari Script दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः । वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥ २.५६ ॥ 2.IAST Transliteration duḥkheṣv anudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ | vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīr munir ucyate || 2.56 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଦୁଃଖେଷ୍ବନୁଦ୍ବିଗ୍ନମନାଃ ସୁଖେଷୁ ବିଗତସ୍ପୃହଃ । ବୀତରାଗଭଯକ୍ରୋଧଃ ସ୍ଥିତଧୀର୍ମୁନିରୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨.୫୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “To be freed from wrath and passion and fear and attraction is repeatedly stressed as a necessary condition of the liberated status, and for this we must learn to bear their shocks, which cannot be done without exposing ourselves to their causes” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 196). “He whose mind is undisturbed in the midst of sorrows and amid pleasures is free from desire, from whom liking and fear and wrath have passed away, is the sage of settled understanding” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 40). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ଯାହାର ମନ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସୁଖରେ ଯାହାର ସ୍ପୃହା ନାହିଁ, ଏବଂ ଯିଏ ଆସକ୍ତି, ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି କୁହାଯାଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui dont l’esprit n’est pas troublé au milieu des peines, qui ne convoite pas les plaisirs et qui est libre d’attachement, de peur et de colère, est appelé un sage à l’intelligence stable. Verse 57 1.Devanagari Script यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम् । नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.५७ ॥ 2.IAST Transliteration yaḥ sarvatrānabhisnehas tat tat prāpya śubhāśubham | nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.57 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଃ ସର୍ବତ୍ରାନଭିସ୍ନେହସ୍ତତ୍ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ନାଭିନନ୍ଦତି ନ ଦ୍ବେଷ୍ଟି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୫୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The equal-souled has to bear suffering and not hate, to receive pleasure and not rejoice” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 196). “Who in all things is without affection though visited by this good or evil and neither hates nor rejoices, his intelligence sits firmly founded in wisdom” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 40). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ସବୁଠାରେ ଆସକ୍ତିରହିତ ରହେ ଏବଂ ଶୁଭ ବା ଅଶୁଭ ଯାହା କିଛି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନା ଉଲ୍ଲସିତ ହୁଏ, ନା ଦ୍ୱେଷ କରେ, ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui demeure sans attachement en toutes choses et qui, rencontrant le favorable ou le défavorable, ne se réjouit ni ne prend en aversion, possède une sagesse fermement établie. Verse 58 1.Devanagari Script यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.५८ ॥ 2.IAST Transliteration yadā saṃharate cāyaṃ kūrmo ’ṅgānīva sarvaśaḥ | indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.58 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ସଂହରତେ ଚାଯଂ କୂର୍ମୋଽଙ୍ଗାନୀବ ସର୍ବଶଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୫୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The first movement must be obviously to get rid of desire which is the whole root of the evil and suffering; and in order to get rid of desire, we must put an end to the cause of desire, the rushing out of the senses to seize and enjoy their objects. We must draw them back when they are inclined thus to rush out, draw them away from their objects, — as the tortoise draws in his limbs into the shell, so these into their source, quiescent in the mind, the mind quiescent in intelligence, the intelligence quiescent in the soul and its self-knowledge, observing the action of Nature, but not subject to it, not desiring anything that the objective life can give” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 99). “Who draws away the senses from the objects of sense, as the tortoise draws in his limbs into the shell, his intelligence sits firmly founded in wisdom” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 40). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କଇଁଛ ଯେପରି ନିଜର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ଖୋଳ ଭିତରକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରେ, ସେପରି ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ବିଷୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରେ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Lorsque, telle la tortue qui rentre tous ses membres dans sa carapace, un homme retire entièrement ses sens de leurs objets, sa sagesse est fermement établie. Verse 59 1.Devanagari Script विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः । रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ २.५९ ॥ 2.IAST Transliteration viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ | rasavarjaṃ raso ’py asya paraṃ dṛṣṭvā nivartate || 2.59 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବିଷଯା ବିନିବର୍ତନ୍ତେ ନିରାହାରସ୍ଯ ଦେହିନଃ । ରସବର୍ଜଂ ରସୋଽପ୍ଯସ୍ଯ ପରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ନିବର୍ତତେ ॥ ୨.୫୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The embodied soul, having a body, has to support it normally by food for its normal physical action; by abstention from food it simply removes from itself the physical contact with the object of sense, but does not get rid of the inner relation which makes that contact hurtful” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 99). “But how is this desireless contact with objects, this unsensuous use of the senses possible? It is possible, paraṃ dṛṣṭvā, by the vision of the supreme, — param, the Soul, the Purusha, — and by living in the Yoga, in union or oneness of the whole subjective being with that, through the Yoga of the intelligence; for the one Soul is calm, satisfied in its own delight, and that delight free from duality can take, once we see this supreme thing in us and fix the mind and will on that, the place of the sensuous object-ridden pleasures and repulsions of the mind” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “If one abstains from food, the objects of sense cease to affect, but the affection itself of the sense, the rasa, remains; the rasa also ceases when the Supreme is seen” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 41). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବିଷୟଭୋଗରୁ ବିରତ ରହୁଥିବା ଦେହଧାରୀଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଦୂରେଇ ଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଅନ୍ତରର ରସ ବା ଆସକ୍ତି ରହିଯାଏ। ପରମ ସତ୍ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସେହି ରସ ମଧ୍ୟ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Les objets des sens s’éloignent de l’être incarné qui s’abstient de les nourrir, mais le goût qu’il en garde subsiste. Ce goût lui-même disparaît lorsqu’il voit le Suprême. Verse 60 1.Devanagari Script यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः । इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥ २.६० ॥ 2.IAST Transliteration yatato hy api kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ | indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ || 2.60 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯତତୋ ହ୍ଯପି କୌନ୍ତେଯ ପୁରୁଷସ୍ଯ ବିପଶ୍ଚିତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ପ୍ରମାଥୀନି ହରନ୍ତି ପ୍ରସଭଂ ମନଃ ॥ ୨.୬୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Certainly self-discipline, self-control is never easy. All intelligent human beings know that they must exercise some control over themselves and nothing is more common than this advice to control the senses; but ordinarily it is only advised imperfectly and practised imperfectly in the most limited and insufficient fashion. Even, however, the sage, the man of clear, wise and discerning soul who really labours to acquire complete self-mastery finds himself hurried and carried away by the senses” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ କୌନ୍ତେୟ! ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସଂଯମ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବା ବିବେକୀ ପୁରୁଷଙ୍କର ମନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରିନିଅନ୍ତି। 6.French Translation (Traduction en Français) Même chez l’homme doué de discernement qui s’efforce de se maîtriser, ô fils de Kuntī, les sens impétueux emportent l’esprit de force. Verse 61 1.Devanagari Script तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः । वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.६१ ॥ 2.IAST Transliteration tāni sarvāṇi saṃyamya yukta āsīta matparaḥ | vaśe hi yasyendriyāṇi tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.61 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତାନି ସର୍ବାଣି ସଂଯମ୍ଯ ଯୁକ୍ତ ଆସୀତ ମତ୍ପରଃ । ବଶେ ହି ଯସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୬୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This cannot be done perfectly by the act of the intelligence itself, by a merely mental self-discipline; it can only be done by Yoga with something which is higher than itself and in which calm and self-mastery are inherent. And this Yoga can only arrive at its success by devoting, by consecrating, by giving up the whole self to the Divine, ‘to Me’, says Krishna; for the Liberator is within us, but it is not our mind, nor our intelligence, nor our personal will, — they are only instruments” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). “Having brought all the senses under control, he must sit firm in Yoga, wholly given up to Me; for whose senses are mastered, of him the intelligence is firmly established (in its proper seat)” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 42). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସଂଯତ କରି, ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ସ୍ଥିର ରହିବା ଉଚିତ। କାରଣ ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ବଶୀଭୂତ, ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ayant maîtrisé tous les sens, qu’il demeure ferme dans le Yoga, entièrement tourné vers Moi comme vers son but suprême ; car celui dont les sens sont maîtrisés possède une sagesse fermement établie. Verse 62 1.Devanagari Script ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते । सङ्गात्सञ्जायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते ॥ २.६२ ॥ 2.IAST Transliteration dhyāyato viṣayān puṃsaḥ saṅgas teṣūpajāyate | saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate || 2.62 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଧ୍ଯାଯତୋ ବିଷଯାନ୍ପୁଂସଃ ସଙ୍ଗସ୍ତେଷୂପଜାଯତେ । ସଙ୍ଗାତ୍ସଞ୍ଜାଯତେ କାମଃ କାମାତ୍କ୍ରୋଧୋଽଭିଜାଯତେ ॥ ୨.୬୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “The mind naturally lends itself to the senses; it observes the objects of sense with an inner interest, settles upon them and makes them the object of absorbing thought for the intelligence and of strong interest for the will” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “By that attachment comes, by attachment desire, by desire distress, passion and anger when the desire is not satisfied or is thwarted or opposed …” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “In him whose mind dwells on the objects of sense with absorbing interest, attachment to them is formed; from attachment arises desire; from desire anger comes forth” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 42). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟର ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମେ। ଆସକ୍ତିରୁ କାମନା ଏବଂ କାମନାରୁ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Chez l’homme qui contemple avec insistance les objets des sens, l’attachement à ces objets se forme ; de l’attachement naît le désir, et du désir naît la colère. Verse 63 1.Devanagari Script क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः । स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति ॥ २.६३ ॥ 2.IAST Transliteration krodhād bhavati saṃmohaḥ saṃmohāt smṛtivibhramaḥ | smṛtibhraṃśād buddhināśo buddhināśāt praṇaśyati || 2.63 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ରୋଧାଦ୍ଭବତି ସଂମୋହଃ ସଂମୋହାତ୍ସ୍ମୃତିବିଭ୍ରମଃ । ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶାଦ୍ବୁଦ୍ଧିନାଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶାତ୍ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ॥ ୨.୬୩ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “By passion the soul is obscured, the intelligence and will forget to see and be seated in the calm observing soul; there is a fall from the memory of one’s true self, and by that lapse the intelligent will is also obscured, destroyed even. For, for the time being, it no longer exists to our memory of ourselves, it disappears in a cloud of passion; we become passion, wrath, grief and cease to be self and intelligence and will” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 100). “Anger leads to bewilderment, from bewilderment comes loss of memory; and by that the intelligence is destroyed; from destruction of intelligence he perishes” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 42). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କ୍ରୋଧରୁ ମୋହ ଜନ୍ମେ; ମୋହରୁ ସ୍ମୃତିଭ୍ରମ ହୁଏ। ସ୍ମୃତିଭ୍ରମରୁ ବୁଦ୍ଧିର ନାଶ ହୁଏ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିର ନାଶ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟର ପତନ ଘଟେ। 6.French Translation (Traduction en Français) De la colère naît l’égarement ; de l’égarement vient la perte de la mémoire ; de cette perte résulte la destruction du discernement, et lorsque le discernement est détruit, l’homme va à sa perte. Verse 64 1.Devanagari Script रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रियैश्चरन् । आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति ॥ २.६४ ॥ 2.IAST Transliteration rāgadveṣaviyuktais tu viṣayān indriyaiś caran | ātmavaśyair vidheyātmā prasādam adhigacchati || 2.64 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ରାଗଦ୍ବେଷବିଯୁକ୍ତୈସ୍ତୁ ବିଷଯାନିନ୍ଦ୍ରିଯୈଶ୍ଚରନ୍ । ଆତ୍ମବଶ୍ଯୈର୍ବିଧେଯାତ୍ମା ପ୍ରସାଦମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨.୬୪ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “If this is done, then it becomes possible to move among the objects of sense, in contact with them, acting on them, but with the senses entirely under the control of the subjective self, — not at the mercy of the objects and their contacts and reactions, — and that self again obedient to the highest self, the Purusha” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). The following Message rendering covers verses 64–65. “It is by ranging over the objects with the senses, but with senses subject to the self, freed from liking and disliking, that one gets into a large and sweet clearness of soul and temperament in which passion and grief find no place; the intelligence of such a man is rapidly established (in its proper seat)” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 43). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତି, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିଜ ବଶରେ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବିଷୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରି ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତରର ପ୍ରସନ୍ନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Mais celui qui se maîtrise et parcourt les objets avec des sens soumis au Soi, libres d’attachement et d’aversion, atteint une sereine clarté intérieure. Verse 65 1.Devanagari Script प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते । प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुद्धिः पर्यवतिष्ठते ॥ २.६५ ॥ 2.IAST Transliteration prasāde sarvaduḥkhānāṃ hānir asyopajāyate | prasannacetaso hy āśu buddhiḥ paryavatiṣṭhate || 2.65 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରସାଦେ ସର୍ବଦୁଃଖାନାଂ ହାନିରସ୍ଯୋପଜାଯତେ । ପ୍ରସନ୍ନଚେତସୋ ହ୍ଯାଶୁ ବୁଦ୍ଧିଃ ପର୍ଯବତିଷ୍ଠତେ ॥ ୨.୬୫ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “That clear tranquillity is the source of the soul’s felicity; all grief begins to lose its power of touching the tranquil soul; the intelligence is rapidly established in the peace of the self; suffering is destroyed” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 101). For the combined Message rendering of verses 64–65, see verse 64. 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ସେହି ଅନ୍ତରର ପ୍ରସନ୍ନ ଶାନ୍ତିରେ ତାହାର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ନାଶ ହୁଏ; କାରଣ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଶୀଘ୍ର ସୁସ୍ଥିର ହୁଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Dans cette sérénité, toutes ses souffrances prennent fin ; car l’intelligence de celui dont le cœur est serein s’établit rapidement dans la stabilité. Verse 66 1.Devanagari Script नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना । न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ॥ २.६६ ॥ 2.IAST Transliteration nāsti buddhir ayuktasya na cāyuktasya bhāvanā | na cābhāvayataḥ śāntir aśāntasya kutaḥ sukham || 2.66 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ନାସ୍ତି ବୁଦ୍ଧିରଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନ ଚାଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଭାବନା । ନ ଚାଭାବଯତଃ ଶାନ୍ତିରଶାନ୍ତସ୍ଯ କୁତଃ ସୁଖମ୍ ॥ ୨.୬୬ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For one who is not in Yoga, there is no intelligence, no concentration of thought; for him without concentration there is no peace, and for the unpeaceful how can there be happiness?” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 43). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ତାହାର ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ, ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଯାହାର ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନ ନାହିଁ, ତାହାର ଶାନ୍ତି ନାହିଁ; ଆଉ ଅଶାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସୁଖ କେଉଁଠୁ ଆସିବ? 6.French Translation (Traduction en Français) Pour celui qui n’est pas uni dans le Yoga, il n’y a ni intelligence stable ni concentration de la pensée. Sans concentration, il n’y a pas de paix ; et sans paix, comment y aurait-il du bonheur ? Verse 67 1.Devanagari Script इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते । तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥ २.६७ ॥ 2.IAST Transliteration indriyāṇāṃ hi caratāṃ yan mano ’nuvidhīyate | tad asya harati prajñāṃ vāyur nāvam ivāmbhasi || 2.67 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ହି ଚରତାଂ ଯନ୍ମନୋଽନୁବିଧୀଯତେ । ତଦସ୍ଯ ହରତି ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ବାଯୁର୍ନାବମିବାମ୍ଭସି ॥ ୨.୬୭ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “For the senses excited by their objects create a restless or often violent disturbance, a strong or even headlong outward movement towards the seizure of these objects and their enjoyment, and they carry away the sense-mind, ‘as the winds carry away a ship upon the sea’; the mind subjected to the emotions, passions, longings, impulsions awakened by this outward movement of the senses carries away similarly the intelligent will, which loses therefore its power of calm discrimination and mastery” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 98). “Such of the roving senses as the mind follows, that carries away the understanding, just as the winds carry away a ship on the sea” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମନ ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମନୁଷ୍ୟର ପ୍ରଜ୍ଞାକୁ ହରଣ କରେ, ଯେପରି ପବନ ଜଳରେ ଥିବା ନୌକାକୁ ବହିନିଏ। 6.French Translation (Traduction en Français) Parmi les sens qui errent vers leurs objets, celui que l’esprit suit emporte le discernement, comme le vent emporte une barque sur les eaux. Verse 68 1.Devanagari Script तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ २.६८ ॥ 2.IAST Transliteration tasmād yasya mahābāho nigṛhītāni sarvaśaḥ | indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā || 2.68 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦ୍ଯସ୍ଯ ମହାବାହୋ ନିଗୃହୀତାନି ସର୍ବଶଃ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୨.୬୮ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “Therefore, O mighty-armed, one who has utterly restrained the excitement of the senses by their objects, his intelligence sits firmly founded in calm self-knowledge” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ତେଣୁ ହେ ମହାବାହୋ! ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ବିଷୟରୁ ସବୁ ଦିଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯତ ହୋଇଛି, ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଞା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। 6.French Translation (Traduction en Français) Ainsi, ô guerrier aux bras puissants, celui dont les sens sont entièrement maîtrisés à l’égard de leurs objets possède une sagesse fermement établie. Verse 69 1.Devanagari Script या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी । यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः ॥ २.६९ ॥ 2.IAST Transliteration yā niśā sarvabhūtānāṃ tasyāṃ jāgarti saṃyamī | yasyāṃ jāgrati bhūtāni sā niśā paśyato muneḥ || 2.69 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଯା ନିଶା ସର୍ବଭୂତାନାଂ ତସ୍ଯାଂ ଜାଗର୍ତି ସଂଯମୀ । ଯସ୍ଯାଂ ଜାଗ୍ରତି ଭୂତାନି ସା ନିଶା ପଶ୍ଯତୋ ମୁନେଃ ॥ ୨.୬୯ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This life of the dualities which is to them their day, their waking, their consciousness, their bright condition of activity and knowledge, is to him a night, a troubled sleep and darkness of the soul; that higher being which is to them a night, a sleep in which all knowledge and will cease, is to the self-mastering sage his waking, his luminous day of true being, knowledge and power” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 103). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ରାତ୍ରି, ସେଥିରେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଜାଗ୍ରତ ରହନ୍ତି; ଆଉ ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜାଗ୍ରତ ରହନ୍ତି, ତାହା ସତ୍ୟଦ୍ରଷ୍ଟା ମୁନିଙ୍କ ପାଇଁ ରାତ୍ରି। 6.French Translation (Traduction en Français) Ce qui est nuit pour tous les êtres est le domaine où veille celui qui se maîtrise ; et ce dans quoi les êtres sont éveillés est nuit pour le sage qui voit. Verse 70 1.Devanagari Script आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् । तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥ २.७० ॥ 2.IAST Transliteration āpūryamāṇam acalapratiṣṭhaṃ samudram āpaḥ praviśanti yadvat | tadvat kāmā yaṃ praviśanti sarve sa śāntim āpnoti na kāmakāmī || 2.70 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଆପୂର୍ଯମାଣମଚଲପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ସମୁଦ୍ରମାପଃ ପ୍ରବିଶନ୍ତି ଯଦ୍ବତ୍ । ତଦ୍ବତ୍କାମା ଯଂ ପ୍ରବିଶନ୍ତି ସର୍ବେ ସ ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ନ କାମକାମୀ ॥ ୨.୭୦ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “All desires have to enter into the soul, as waters into the sea, and yet it has to remain immovable, filled but not disturbed: so in the end all desires can be abandoned” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 196). “He attains peace, into whom all desires enter as waters into the sea (an ocean of wide being and consciousness) which is ever being filled, yet ever motionless — not he who (like troubled and muddy waters) is disturbed by every little inrush of desire” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯେପରି ଜଳଧାରାଗୁଡ଼ିକ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ତଥାପି ଅଚଳ ଓ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ସମସ୍ତ କାମନା ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରେ ନାହିଁ, ସେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; କାମନାର ଭୋଗ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହେଁ। 6.French Translation (Traduction en Français) Comme les eaux entrent dans l’océan, toujours rempli et pourtant immuablement établi, tous les désirs entrent en celui qui demeure inébranlable : c’est lui qui atteint la paix, et non celui qui recherche leur satisfaction. Verse 71 1.Devanagari Script विहाय कामान्यः सर्वान्पुमांश्चरति निःस्पृहः । निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति ॥ २.७१ ॥ 2.IAST Transliteration vihāya kāmān yaḥ sarvān pumāṃś carati niḥspṛhaḥ | nirmamo nirahaṅkāraḥ sa śāntim adhigacchati || 2.71 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ବିହାଯ କାମାନ୍ଯଃ ସର୍ବାନ୍ପୁମାଂଶ୍ଚରତି ନିଃସ୍ପୃହଃ । ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କାରଃ ସ ଶାନ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨.୭୧ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “He is one with the one Self in all and has no ‘I’ or ‘mine’. He acts as others, but he has abandoned all desires and their longings” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 104). “Who abandons all desires and lives and acts free from longing, who has no ‘I’ or ‘mine’ (who has extinguished his individual ego in the One and lives in that Unity), he attains to the great peace” (Sri Aurobindo, The Message of the Gita, ed. Anilbaran Roy, 44). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମନା ତ୍ୟାଗ କରି, ସ୍ପୃହାରହିତ ହୋଇ ଜୀବନରେ କର୍ମ କରେ ଏବଂ ‘ମୋର’ ଭାବ ଓ ଅହଙ୍କାରରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ, ସେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Celui qui abandonne tous les désirs et vit et agit sans convoitise, libre du sentiment du « mien » et de l’ego, atteint la paix. Verse 72 1.Devanagari Script एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति । स्थित्वास्यामन्तकालेऽपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ॥ २.७२ ॥ 2.IAST Transliteration eṣā brāhmī sthitiḥ pārtha naināṃ prāpya vimuhyati | sthitvāsyām antakāle ’pi brahmanirvāṇam ṛcchati || 2.72 || 3.Sanskrit Verse in Odia Script ଏଷା ବ୍ରାହ୍ମୀ ସ୍ଥିତିଃ ପାର୍ଥ ନୈନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ବିମୁହ୍ଯତି । ସ୍ଥିତ୍ବାସ୍ଯାମନ୍ତକାଲେଽପି ବ୍ରହ୍ମନିର୍ବାଣମୃଚ୍ଛତି ॥ ୨.୭୨ ॥ 4.Sri Aurobindo's English Interpretation “This is brahmi sthiti (firm standing in the Brahman), O son of Pritha. Having attained thereto one is not bewildered; fixed in that status at his end, one can attain to extinction in the Brahman” “He attains to the great peace and is not bewildered by the shows of things; he has extinguished his individual ego in the One, lives in that unity and, fixed in that status at his end, can attain to extinction in the Brahman, Nirvana, — not the negative self-annihilation of the Buddhists, but the great immergence of the separate personal self into the vast reality of the one infinite impersonal Existence” (Sri Aurobindo, Essays on the Gita, CWSA 19, 104). 5.Odia Translation (Reflecting the Divine Force) ହେ ପାର୍ଥ! ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମରେ ସ୍ଥିତି। ଏହି ସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଆଉ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅନ୍ତିମ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ରହି ସେ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। 6.French Translation (Traduction en Français) Tel est l’état établi dans le Brahman, ô Pārtha. Celui qui l’a atteint ne s’égare plus. Demeurant dans cet état, même à l’heure de la mort, il atteint le Nirvāṇa dans le Brahman. Chapter Colophon ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे साङ्ख्ययोगो नाम द्वितीयोऽध्यायः ||२|| oṃ tat sad iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde sāṅkhyayogo nāma dvitīyo ’dhyāyaḥ || 2 || Oṃ Tat Sat. Thus ends the second chapter, entitled Sāṅkhya Yoga, in the dialogue between Śrī Kṛṣṇa and Arjuna, in the Śrīmad Bhagavad Gītā Upaniṣads, the knowledge of Brahman and the scripture of Yoga. 3 / Chapter 3. Karma Yoga CHAPTER III KARMAYOGA (3. The Yoga of the Works) BHAGAVAD GITA — CHAPTER III: KARMAYOGA (The Yoga of Works) Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 1 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन । तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ ३.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — jyāyasī cētkarmaṇastē matā buddhirjanārdana | tatkiṁ karmaṇi ghōrē māṁ niyōjayasi kēśava || 3.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଜ୍ୟାୟସୀ ଚେତ୍କର୍ମଣସ୍ତେ ମତା ବୁଦ୍ଧିର୍ଜନାର୍ଦନ | ତତ୍କିଂ କର୍ମଣି ଘୋରେ ମାଂ ନିୟୋଜୟସି କେଶବ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: If Thou holdest the intelligence to be greater than action, O Janardana, why then dost Thou, O Keshava, enjoin upon me this terrible action?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଯଦି ଆପଣ କର୍ମ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୁ (ବୁଦ୍ଧିକୁ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ହେ କେଶବ! ମତେ ଏହିପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର କର୍ମରେ (ଯୁଦ୍ଧରେ) କାହିଁକି ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Si Tu considères l'intelligence comme supérieure à l'action, ô Janardana, pourquoi alors, ô Keshava, m'ordonnes-Tu d'accomplir cette action terrible ?" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 2 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे । तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ ३.२ ॥ IAST transliteration vyāmiśrēṇēva vākyēna buddhiṁ mōhayasīva mē | tadēkaṁ vada niścitya yēna śrēyō:'hamāpnuyām || 3.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ୟାମିଶ୍ରେଣେବ ବାକ୍ୟେନ ବୁଦ୍ଧିଂ ମୋହୟସୀව ମେ | ତଦେକଂ ବଦ ନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ୟେନ ଶ୍ରେୟୋଽହମାପ୍ନୁୟାମ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As if with a confused and tangled speech Thou bewilderest my intelligence; tell me then decisively that one thing by which I may attain to my highest good." Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଦ୍ଵିଧାପୂର୍ଣ୍ଣ (ମିଶ୍ରିତ) ବାକ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରମିତ ହେଲା ପରି ମନେହେଉଛି; ଏଣୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି ସେହି ଗୋଟିଏ ମାର୍ଗ ମତେ କୁହନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ମୁଁ ମୋର ପରମ କଲ୍ୟାଣ (ଶ୍ରେୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme par un discours confus et embrouillé, Tu égares mon intelligence ; dis-moi donc de façon décisive cette seule chose par laquelle je puisse atteindre mon bien suprême." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 3 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ । ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ३.३ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — lōkē:'smindvividhā niṣṭhā purā prōktā mayānagha | jñānayōgēna sāṅkhyānāṁ karmayōgēna yōginām || 3.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ | ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିବିଧା ନିଷ୍ଠା ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ମୟାନଘ | ଜ୍ଞାନୟୋଗେନ ସାଙ୍ଖ୍ୟାନାଂ କର୍ମୟୋଗେନ ୟୋଗିନାମ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: A twofold path of soul-development was declared by Me of old in this world, O sinless one,—that of the Sankhyas by the Yoga of knowledge, and that of the Yogins by the Yoga of action." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ନିଷ୍ପାପ (ଅନଘ)! ଏହି ସଂସାରରେ ଆତ୍ମ-ଉନ୍ନତିର ଦ୍ଵିବିଧ ମାର୍ଗ ମୋ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି—ସାଙ୍ଖ୍ୟବାଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନଯୋଗର ମାର୍ଗ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମଯୋଗର ମାର୍ଗ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Un double chemin de développement de l'âme a été déclaré par Moi jadis en ce monde, ô toi sans péché,—celui des Sankhyas par le Yoga de la connaissance, et celui des Yogis par le Yoga de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 4 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते । न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ३.४ ॥ IAST transliteration na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṁ puruṣō:'śnutē | na ca saṁnyasanādēva siddhiṁ samadhigacchati || 3.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ କର୍ମଣାମନାରମ୍ଭାନ୍ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟଂ ପୁରୁଷୋଽଶ୍ନୁତେ | ନ ଚ ସନ୍ନ୍ୟସନାଦେବ ସିଦ୍ଧିଂ ସମଧିଗଚ୍ଛତି || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Not by abstention from works does a man enjoy actionlessness, nor by mere renunciation (of the world) does he attain to his perfection." Odia Translation "କର୍ମ ସମୂହକୁ ଆରମ୍ଭ ନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ (କର୍ମହୀନତାର ସ୍ଥିତି) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କେବଳ ସନ୍ନ୍ୟାସ (ବାହ୍ୟ କର୍ମତ୍ୟାଗ) ଦ୍ଵାରା ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce n'est pas en s'abstenant d'œuvres que l'homme jouit de l'inaction, et ce n'est pas non plus par le seul renoncement (au monde) qu'il atteint sa perfection." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 5 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् । कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ ३.५ ॥ IAST transliteration na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakr̥t | kāryatē hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakr̥tijairguṇaiḥ || 3.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି କଶ୍ଚିତ୍କ୍ଷଣମପି ଜାତୁ ତିଷ୍ଠତ୍ୟକର୍ମକୃତ୍ | କାର୍ଯ୍ୟତେ h୍ୟବଶଃ କର୍ମ ସର୍ବଃ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ଗୁଣୈଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For none stands even for a moment really actionless, for with absolute helplessness everyone is driven to work by the gunas born of Nature." Odia Translation "କାରଣ କୌଣସି ବି ମନୁଷ୍ୟ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ କର୍ମ ନକରି ରହିପାରିବ ନାହିଁ; ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ହୋଇଥିବା ତିନୋଟି ଗୁଣ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିବଶ ହୋଇ କର୍ମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Car nul ne reste même un seul instant réellement inactif, puisque chacun est entraîné, avec une impuissance absolue, à agir par les gunas nés de la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 6 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् । इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥ ३.६ ॥ IAST transliteration karmēndriyāṇi saṁyamya ya āstē manasā smaran | indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyatē || 3.6 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ସଂୟମ୍ୟ ୟ ଆସ୍ତେ ମନସା ସ୍ମରନ୍ | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥାନ୍ଵିମୂଢାତ୍ମା ମିଥ୍ୟାଚାରଃ ସ ଉଚ୍ୟତେ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who restrains the organs of action but continues to dwell in his mind on the objects of sense, self-deluded, he is called a hypocrite." Odia Translation "ଯେଉଁ ବିମୂଢ ଚିତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ବାହ୍ୟତଃ ସଂଯମ କରେ, କିନ୍ତୁ ମନେ ମନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନ୍ତନ କରୁଥାଏ, ତାକୁ ମିଥ୍ୟାଚାରୀ ବା କପଟୀ କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui restreint ses organes d'action mais continue dans son esprit à s'attacher aux objets des sens, s'illusionnant lui-même, celui-là est appelé un hypocrite." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 7 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन । कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ ३.७ ॥ IAST transliteration yastvindriyāṇi manāsa niyamyārabhatē:'rjuna | karmēndriyaiḥ karmayōgamasaktaḥ sa viśiṣyatē || 3.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ତ୍ରିନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ମନସା ନିୟମ୍ୟାରଭତେଽର୍ଜୁନ | କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟୈଃ କର୍ମୟୋଗମସକ୍ତଃ ସ ବିଶିଷ୍ୟତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But he who mastereth his senses by the mind, O Arjuna, and without attachment engageth with the organs of action in the Yoga of action, he excelleth." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ମନ ଦ୍ଵାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରେ ଏବଂ ଆସକ୍ତିରହିତ ହୋଇ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା କର୍ମଯୋଗର ସାଧନା ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui maîtrise ses sens par le mental, ô Arjuna, et s'engage sans attachement avec ses organes d'action dans le Yoga de l'action, celui-là excelle." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 8 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः । शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥ ३.८ ॥ IAST transliteration niyataṁ kuru karma tvaṁ karma jyāyō hyakarmaṇaḥ | śarīrayātrāpi ca tē na prasidhyēdakarmaṇaḥ || 3.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିୟତଂ କୁରୁ କର୍ମ ତ୍ଵଂ କର୍ମ ଜ୍ୟାୟୋ ହ୍ୟକର୍ମଣଃ | ଶରୀରଯାତ୍ରାପି ଚ ତେ ନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ୟେଦକର୍ମଣଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Do thou controlled action, for action is greater than inaction; even the maintenance of thy physical life cannot be effected without action." Odia Translation "ତୁମେ ନିଜର ନିୟତ (ସଂଯମିତ ବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ) କର୍ମ କର, କାରଣ ଅକର୍ମ (କର୍ମହୀନତା) ଅପେକ୍ଷା କର୍ମ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କର୍ମ ନକଲେ ତୁମର ଶରୀର ଯାତ୍ରା (ଜୀବନ ନିର୍ବାହ) ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Fais l'action contrôlée, car l'action est supérieure à l'inaction; même le maintien de ta vie physique ne peut être accompli sans action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 9 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः । तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥ ३.९ ॥ IAST transliteration yajñārthātkarmaṇō:'nyatra lōkō:'yaṁ karmabandhanaḥ | tadarthaṁ karma kauntēya muktasaṅgaḥ samācara || 3.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞାର୍ଥାତ୍କର୍ମଣୋଽନ୍ୟତ୍ର ଲୋକୋଽୟଂ କର୍ମବନ୍ଧନଃ | ତଦର୍ଥଂ କର୍ମ କୌନ୍ତେୟ ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ ସମାଚର || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By doing work other than for sacrifice, this world of men is bound by action; for the sake of that (Sacrifice), O son of Kunti, do thou perform action free from all attachment." Odia Translation "ଯଜ୍ଞ (ଭଗବାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମର୍ପଣ) ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ଏହି ମାନବ ସଂସାର କର୍ମବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଏ; ଏଣୁ ହେ କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ହୋଇ କେବଳ ସେହି ଯଜ୍ଞ ନିମନ୍ତେ ହିଁ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Par toute action accomplie autrement que comme un sacrifice, ce monde des hommes est enchaîné par l'action; pour l'amour de cela (le Sacrifice), ô fils de Kunti, accomplis l'action libre de tout attachement." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 10 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः । अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ ३.१० ॥ IAST transliteration sahayajñāḥ prajāḥ sr̥ṣṭvā purōvāca prajāpatiḥ | anēna prasaviṣyadhvamēṣa vō:'stviṣṭakāmadhuk || 3.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ସହୟଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୋବାଚ ପ୍ରଜାପତିଃ | ଅନେନ ପ୍ରସବିଷ୍ୟଧ୍ଵମେଷ ବୋଽସ୍ତ୍ଵିଷ୍ଟକାମଧୁକ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With Sacrifice the Lord of creatures of old created peoples and said, 'By this shall you bring forth (fruits of increase), let this be the milch-cow of your desires.'" Odia Translation "ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଜାପତି (ବ୍ରହ୍ମା) ଯଜ୍ଞ ସହିତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କু ସୃଷ୍ଟି କରି କହିଥିଲେ, 'ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ତୁମେମାନେ ନିଜର ବୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ସାଧନ କର; ଏବଂ ଏହି ଯଜ୍ଞ ତୁମମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଭିଳଷିତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା କାମଧେନୁ ସଦୃଶ ହେଉ।'" French Translation (Traduction en Français) "Avec le Sacrifice, le Seigneur des créatures créa jadis les peuples et dit: 'Par ceci vous procréerez (les fruits de l'abondance), que ceci soit la vache d'abondance de vos désirs.'" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 11 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः । परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ३.११ ॥ IAST transliteration dēvānbhāvayatānēna tē dēvā bhāvayantu vaḥ | parasparaṁ bhāvayantaḥ śrēyaḥ paramavāpsyatha || 3.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦେବାନ୍ଭାବୟତାନେନ ତେ ଦେବା ଭାବୟନ୍ତୁ ବଃ | ପରସ୍ପରଂ ଭାବୟନ୍ତଃ ଶ୍ରେୟଃ ପରମାପ୍ସ୍ୟଥ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Foster the gods herewith and let the gods foster you; fostering each other, you shall attain to the supreme good." Odia Translation "ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ତୁମେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କু ସନ୍ତୁଷ୍ଟ (ପରିପୁଷ୍ଟ) କର ଏବଂ ସେହି ଦେବତାମାନେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ; ଏହିପରି ପରସ୍ପରକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସାହାଯ୍ୟ କରି ତୁମେମାନେ ପରମ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Nourrissez les dieux par ceci et que les dieux vous nourrissent; vous nourrissant ainsi mutuellement, vous atteindrez le bien suprême." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 12 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः । तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ ३.१२ ॥ IAST transliteration iṣṭānbhōgānhi vō dēvā dāsyantē yajñabhāvitāḥ | tairdattānapradāyaibhyō yō bhuṅktē stēna ēva saḥ || 3.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଷ୍ଟାନ୍ଭୋଗାନ୍ହି ବୋ ଦେବା ଦାସ୍ୟନ୍ତେ ୟଜ୍ଞଭାବିତାଃ | ତୈର୍ଦତ୍ﺘାନପ୍ରଦାୟୈଭ୍ୟୋ ୟո ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ୍ତେନ ଏବ ସଃ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Fostered by sacrifice the gods shall give you desired enjoyments; who enjoys their given gifts without giving to them, he is verily a thief." Odia Translation "ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ତୁମର ଅଭିଳଷିତ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ପ୍ରଦାନ କରିବେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ସେହି ଉପହାରଗୁଡ଼ିକୁ ଯିଏ ସେମାନଙ୍କu (ଯଜ୍ଞ ସ୍ଵରୂପ) ଅର୍ପଣ ନକରି ନିଜେ ଭୋଗ କରେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ଜଣେ ଚୋର।" French Translation (Traduction en Français) "Nourris par le sacrifice, les dieux vous donneront les jouissances désirées; celui qui jouit de leurs dons sans les leur offrir en retour, celui-là est en vérité un voleur." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 13 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः । भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ ३.१३ ॥ IAST transliteration yajñaśiṣṭāśinaḥ santō mucyantē sarvakilbiṣaiḥ | bhuñjatē tē tvaghaṁ pāpā yē pacantyātmakāraṇāt || 3.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାଶିନଃ ସନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ସର୍ବକିଲ୍ବିଷୈଃ | ଭୁଞ୍ଜତେ ତେ ତ୍ଵଘଂ ପାପା ୟେ ପଚନ୍ତ୍ୟାତ୍ମକାରଣାତ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The good who eat what is left from the sacrifice, are released from all sin; but the evil who cook for their own sake, they eat sin." Odia Translation "ଯଜ୍ଞରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ (ପ୍ରସାଦ) ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସନ୍ଥ ବା ସଜ୍ଜନମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ସ୍ଵାର୍ଥପର ପାପୀମାନେ କେବଳ ନିଜ ଶରୀର ପୋଷଣ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ରନ୍ଧନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ପାପ ହିଁ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes bons qui mangent les restes du sacrifice sont libérés de tout péché; mais les méchants qui cuisinent pour leur propre compte, ceux-là mangent le péché." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 14 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः । यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ३.१४ ॥ IAST transliteration annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ | yajñādbhavati parjanyō yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || 3.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ନାଦ୍ଭବନ୍ତି ଭୂତାନି ପର୍ଜନ୍ୟାଦନ୍ନସମ୍ଭବଃ | ୟଜ୍ଞାଦ୍ଭବତି ପର୍ଜନ୍ୟୋ ୟଜ୍ଞଃ କର୍ମସମୁଦ୍ଭବଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "From food creatures come into being, from rain is the birth of food, from sacrifice comes rain, and sacrifice has its birth in action." Odia Translation "ଅନ୍ନରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମଲାଭ କରନ୍ତି (ଓ ବଞ୍ଚି ରହନ୍ତି), ବୃଷ୍ଟିରୁ ଅନ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯଜ୍ଞରୁ ବୃଷ୍ଟି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନିୟତ କର୍ମରୁ ହିଁ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "De la nourriture naissent les créatures, de la pluie provient la nourriture, du sacrifice naît la pluie, et le sacrifice tire son origine de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 15 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् । तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१५ ॥ IAST transliteration karma brahmōdbhavaṁ viddhi brahmākṣarasamudbhavam | tasmātsarvagataṁ brahma nityaṁ yajñē pratiṣṭhitam || 3.15 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମ ବ୍ରհ୍ମୋଦ୍ଭବଂ ବିଦ୍ଧି ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରସମۇଦ୍ଭବମ୍ | ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବଗତଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିତ୍ୟଂ ୟଜ୍ଞେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know thou action to be born of Brahman (the Cosmic Parent), and Brahman born of the Imperishable. Therefore the all-pervading Brahman is ever established in the sacrifice." Odia Translation "କର୍ମ ସମୂହ ବ୍ରହ୍ମ (비ଶ୍ଵ ପ୍ରକୃତି) ଠାରୁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ ଏବଂ ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ଅକ୍ଷର (ପରମ ପୁରୁଷ) ଙ୍କ ଠାରୁ ଜାତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବଦା ଯଜ୍ଞରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହିଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que l'action est née du Brahman (le Parent Cosmique), et que le Brahman est né de l'Impérissable. C'est pourquoi le Brahman universel est à jamais établi dans le sacrifice." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 16 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः । अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ ३.१६ ॥ IAST transliteration ēvaṁ pravartitaṁ cakraṁ nānuvartayatīha yaḥ | aghāyurindriyārāmō mōghaṁ pārtha sa jīvati || 3.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ପ୍ରବର୍ତିତଂ ଚକ୍ରଂ ନାନୁବର୍ତୟତୀହ ୟଃ | ଅଘାୟୁରିନ୍ଦ୍ରିୟାରାମୋ ମୋଘଂ ପାର୍ଥ ସ ଜୀବତି || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who follows not here the wheel thus set in motion, evil is his life, a slave to his senses, he, O Partha, lives in vain." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ସଂସାରରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିବା (ସୃଷ୍ଟିର) ଚକ୍ରକୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏଠାରେ ଅନୁସରଣ କରେ ନାହିଁ, ସେହି ପାପାଚାରୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ନିମଗ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି, ହେ ପାର୍ଥ! ବୃଥାରେ ହିଁ ଜୀବନ ଧାରଣ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui ne suit pas ici-bas la roue ainsi mise en mouvement, mauvaise est sa vie; esclave de ses sens, il vit en vain, ô Partha." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 17 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः । आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ ३.१७ ॥ IAST transliteration yastvātmaratirēva syādātmatr̥ptaśca mānavaḥ | ātmanyēva ca santuṣṭastasya kāryaṁ na vidyatē || 3.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ତ୍ଵାତ୍ମରତିରେବ ସ୍ୟାଦାତ୍ମତୃପ୍ତଶ୍ଚ ମାନବଃ | ଆତ୍ମନ୍ୟେව ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଂ ନ ବିଦ୍ୟତେ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the man whose whole delight is in the Self, who is satisfied with the Self, and who is content only in the Self, for him there is no work that needs to be done." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ଆତ୍ମା (ସ୍ଵରୂପ) ଠାରେ ହିଁ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରେ, ଯିଏ ଆତ୍ମ-ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଯିଏ କେବଳ ଆତ୍ମା ଭିତରେ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ ରହେ, ତା’ ପାଇଁ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ବାକି ରହେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais l'homme dont tout le délice est dans le Soi, qui est satisfait du Soi et qui est content du Soi seul, pour lui il n'y a aucune action qui doive être accomplie." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 18 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन । न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ ३.१८ ॥ IAST transliteration naiva tasya kr̥tēnārthō nākr̥tēnēha kaścana | na cāsya sarvabhūtēṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ || 3.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ନୈବ ତସ୍ୟ କୃତେନାର୍ଥୋ ନାକୃତେନେହ କଶ୍ଚନ | ନ ଚାସ୍ୟ ସର୍ବଭୂତେଷୁ କଶ୍ଚିଦର୍ଥବ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For him there is here no interest whatever in what is done nor any interest in what is not done, nor is there in any of all these beings any need of his for which he should seek their support." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରରେ ସେହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କର କୌଣସି କର୍ମ କରିବା ଦ୍ଵାରା କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନଥାଏ କିମ୍ବା କର୍ମ ନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ କୌଣସି ହାନି ନଥାଏ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବି ବସ୍ତୁ ବା ସ୍ଵାର୍ଥ ପାଇଁ କାହାରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ତାଙ୍କର ନଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour lui, il n'y a ici-bas aucun intérêt quel qu'il soit dans ce qui est fait, ni aucun intérêt dans ce qui n'est pas fait; et parmi tous ces êtres, il n'a aucun besoin pour lequel il devrait chercher leur appui." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 19 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मादसक्तः सततम् कार्यं कर्म समाचर । असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥ ३.१९ ॥ IAST transliteration tasmādasaktaḥ satataṁ kāryaṁ karma samācara | asaktō hyācarankarma paramāpnōti pūruṣaḥ || 3.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦସକ୍ତଃ ସତତଂ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ମ ସମାଚର | ଅସକ୍ତୋ ହ୍ୟାଚରନ୍ କର୍ମ ପରମାପ୍ନୋତି ପୂରୁଷଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore without attachment perform ever the work that is to be done; for by doing work without attachment man attains to the Highest." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିରନ୍ତର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କର; କାରଣ ଆସକ୍ତିରହିତ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ପରମପଦ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, sans attachement, accomplis toujours l'action qui doit être faite; car en accomplissant l'action sans attachement, l'homme atteint le Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 20 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः । लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ ३.२० ॥ IAST transliteration karmaṇaiva hi saṃsiddhim āsthitā janakādayaḥ | lokasaṅgraham evāpi sampaśyan kartum arhasi || 3.20 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣୈବ ହି ସଂସିଦ୍ଧିମାସ୍ଥିତା ଜନକାଦୟଃ | ଲୋକସଂଗ୍ରହମେବାପି ସମ୍ପଶ୍ୟନ୍କର୍ତ୍ତୁମର୍ହସି || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "It was by objectionable action alone that Janaka and others attained to perfection. Moreover, even with a view to the maintenance of the world order, thou shouldst perform action." Odia Translation "କେବଳ କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ରାଜର୍ଷି ଜନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କେବଳ ଲୋକସଂଗ୍ରହ (ସଂସାରର କଲ୍ୟାଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା) କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ମଧ୍ୟ ତୁମେ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est par la seule action que Janaka et d'autres atteignirent la perfection. De plus, ne serait-ce qu'en vue du maintien de l'ordre du monde, tu devrais accomplir l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 21 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः । स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ३.२१ ॥ IAST transliteration yadyadācarati śrēṣṭhastattadēvētarō janaḥ | sa yatpramāṇaṁ kurutē lōkastadanuvartatē || 3.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦ୍ୟଦāଚରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତତ୍ତଦେବେତରୋ ଜନଃ | ସ ୟତ୍ପ୍ରମାଣଂ କୁରୁତେ ଲୋକସ୍ତଦନୁବର୍ତତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatsoever the chiefest of men doth, that even other people do; whatever standard he setteth up, the world follows after it." Odia Translation "\ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି; ସେ ଯେଉଁ ଆଦର୍ଶ (ପ୍ରମାଣ) ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ସମଗ୍ର ସଂସାର ତାହାର ହିଁ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quoi que fasse le plus éminent des hommes, les autres hommes le font aussi; quel que soit l'exemple ou la norme qu'il établit, le monde entier le suit." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 22 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन । नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ ३.२२ ॥ IAST transliteration na mē pārthāsti kartavyaṁ triṣu lōkēṣu kiñcana | nānavāptamavāptavyaṁ varta ēva ca karmaṇi || 3.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମେ ପାର୍ଥାସ୍ତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ କିଞ୍ଚନ | ନାନ୍ଵାପ୍ତମବାପ୍ତବ୍ୟଂ ବର୍ତ ଏବ ଚ କର୍ମଣି || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I have no duty whatsoever to perform in the three worlds, O Partha, nor is there anything unobtained which I have yet to obtain; yet I remain engaged in action." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ତିନି ଭୁବନରେ ମୋର କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏପରି କୌଣସି ଅପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁ ନାହିଁ ଯାହାକୁ ମତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ହେବ; ତଥାପି ମୁଁ ନିରନ୍ତର କର୍ମରେ ହିଁ ନିଯୁକ୍ତ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Je n'ai aucun devoir à accomplir dans les trois mondes, ô Partha, et il n'est rien de non-obtenu que j'aie encore à obtenir; pourtant, je reste engagé dans l'action." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 23 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script यदि ह्यहं न वर्तेय जातु कर्मण्यतन्द्रितः । मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ३.२३ ॥ IAST transliteration yadi hyahaṁ na vartēya jātu karmaṇyatandritaḥ | mama vartmānuvartantē manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 3.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦି ହ୍ୟହଂ ନ ବର୍ତେୟଂ ଜାତୁ କର୍ମଣ୍ୟତନ୍ଦ୍ରିତଃ | ମମ ବର୍ତ୍ମାନୁବର୍ତନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ବଶଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For if I should not remain awake and unwearied in action, O Partha, men would follow after My path in every way." Odia Translation "କାରଣ ହେ ପାର୍ଥ! ଯଦି ମୁଁ ସର୍ବଦା ସତର୍କ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ ହୋଇ ନିରନ୍ତର କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ନ ରହେ, ତେବେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ହିଁ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିବେ (ଓ କର୍ମହୀନ ହୋଇଯିବେ)।" French Translation (Traduction en Français) "Car si Je ne restais pas éveillé et infatigable dans l'action, ô Partha, les hommes suivraient Mon chemin en tous points." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 24 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् । सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ ३.२४ ॥ IAST transliteration utsīdēyurimē lōkā na kuryāṁ karma cēdaham | saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ || 3.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍ସୀଦେୟୁରିମେ ଲୋକା ନ କୁର୍ଯ୍ୟାଂ କର୍ମ ଚେଦହମ୍ | ସଙ୍କରସ୍ୟ ଚ କର୍ତ୍ତା ସ୍ୟାମୁପହନ୍ୟାମିମାଃ ପ୍ରଜାଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These worlds would sink into utter ruin if I should not perform action; and I should be the creator of confusion and destruction of these peoples." Odia Translation "ଯଦି ମୁଁ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ ନ କରେ, ତେବେ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାର ଧ୍ଵଂସ ପାଇଯିବ; ଏବଂ ମୁଁ ସଂକରତା (ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଶୃଙ୍ଖଳା) ର କାରଣ ହେବି ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାର ଦୋଷୀ ହେବି।" French Translation (Traduction en Français) "Ces mondes sombreraient dans une ruine totale si Je n'accomplissais pas l'action; et Je serais le créateur de la confusion et de la destruction de ces peuples." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 25 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत । कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥ ३.२५ ॥ IAST transliteration saktāḥ karmaṇyavidvāṁsō yathā kurvanti bhārata | kuryādvidvāṁstathāsaktaścikīrṣurlōkasaṅgraham || 3.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ସକ୍ତାଃ କର୍ମଣ୍ୟବିଦ୍ଵାଂସୋ ୟଥା କୁର୍ବନ୍ତି ଭାରତ | କୁର୍ଯ୍ୟାଦ୍ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତଥାସକ୍ତଶ୍ଚିକୀର୍ଷୁର୍ଲୋକସଂଗ୍ରହମ୍ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the ignorant act with attachment to their work, O Bharata, so should the wise act without attachment, desiring to maintain the order of the world." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହୋଇ ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଆସକ୍ତିରହିତ ହୋଇ କେବଳ ସଂସାରର କଲ୍ୟାଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା (ଲୋକସଂଗ୍ରହ) କାମନା କରି ସେହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "De même que les ignorants agissent avec attachement à leur action, ô Bharata, de même le sage doit agir sans attachement, avec le désir de maintenir l'ordre du monde." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 26 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् । जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ ३.२६ ॥ IAST transliteration na buddhibhēdaṁ janayēdajñānāṁ karmasaṅginām | jōṣayētsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 3.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ବୁଦ୍ଧିଭେଦଂ ଜନୟେଦଜ୍ଞାନାଂ କର୍ମସଙ୍ଗିନାମ୍ | ଜୋଷୟେତ୍ସର୍ବକର୍ମାଣି ବିଦ୍ଵାନ୍ୟୁକ୍ତଃ ସମାଚରନ୍ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Let not the wise man create a division of understanding in the ignorant who are attached to their works; but rather, himself integrated and acting, let him make all their actions glad and attractive to them." Odia Translation "କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଥିବା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ଭ୍ରମ ବା ଦ୍ଵିଧา ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବରଂ ସେ ନିଜେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଓ ସଂଯମିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦନ ପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ଆନନ୍ଦର ସହିତ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଇବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Que le sage ne crée pas de division de l'entendement chez les ignorants qui sont attachés à leurs actions; mais plutôt, lui-même intégré et agissant, qu'il rende toutes leurs actions joyeuses et attrayantes pour eux." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 27 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः । अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥ ३.२७ ॥ IAST transliteration prakr̥tēḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāņi sarvaśaḥ | ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyatē || 3.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତେଃ କ୍ରିୟମାଣାନି ଗୁଣୈଃ କର୍ମାଣି ସର୍ବଶଃ | ଅହଙ୍କାରବିମୂଢାତ୍ମା କର୍ତ୍ତାହମିତି ମନ୍ୟତେ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All actions are universally done by the modes of Nature, but he whose soul is bewildered by egoism thinks, 'I am the doer.'" Odia Translation "ସମସ୍ତ କର୍ମ ସର୍ବତୋଭାବେ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଅହଙ୍କାର ଦ୍ଵାରା ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ତଃକରଣର ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜକୁ 'ମୁଁ ହିଁ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି ମନେ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Toutes les actions sont universellement accomplies par les modes de la Nature, mais celui dont l'âme est égarée par l'égoïsme pense: 'C'est moi qui agis.'" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 28 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः । गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥ ३.२८ ॥ IAST transliteration tattvavittu mahābāhō guṇakarmavibhāgayōḥ | guṇā guṇēṣu vartanta iti matvā na sajjatē || 3.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ତୁ ମହାବାହୋ ଗୁଣକର୍ମବିଭାଗୟୋଃ | ଗୁଣା ଗୁଣେଷୁ ବର୍ତନ୍ତ ଇତି ମତ୍ଵା ନ ସଜ୍ଜତେ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But he who knows the true principles of the divisions of the modes of Nature and of works, O mighty-armed, knowing that it is the modes which are acting upon the modes, is not attached." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ଗୁଣ ଓ କର୍ମର ବିଭାଗର ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଜାଣିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି, 'ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ (ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ବିଷୟଗୁଡ଼ିକରେ) ବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛନ୍ତି'—ଏହା ବուଝି କର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui connaît les vrais principes des divisions des modes de la Nature et des actions, ô aux bras puissants, sachant que ce sont les modes qui agissent sur les modes, ne s'y attache pas." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 29 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script प्रकृतेर्गुणसंमूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु । तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ ३.२९ ॥ IAST transliteration prakr̥tērguṇasaṁmūḍhāḥ sajjantē guṇakarmasu | tānakr̥tsnavidō mandānkr̥tsnavinna vicālayēt || 3.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତେର୍ଗୁଣସମ୍ମୂଢାଃ ସଜ୍ଜନ୍ତେ ଗୁଣକର୍ମସୁ | ତାନକୃତ୍ସ୍ନବିଦୋ ମନ୍ଦାନ୍କୃତ୍ସ୍ନବିନ୍ନ ବିଚାଲୟେତ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those who are bewildered by the modes of Nature become attached to the modes and their works; let not the man of whole knowledge disturb those of imperfect knowledge and dull understanding." Odia Translation "ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଥିବା (ଅଜ୍ଞାନୀ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସେହି ଗୁଣ ଏବଂ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ରହନ୍ତି; ସେହି ଅଳ୍ପଜ୍ଞ ଓ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ଭ୍ରମିତ ବା ବିଚଳିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui sont égarés par les modes de la Nature s'attachent aux modes et à leurs œuvres; que l'homme de la connaissance totale ne trouble pas ceux dont la connaissance est imparfaite et l'entendement borné." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 30 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा । निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ३.३० ॥ IAST transliteration mayi sarvāṇi karmāņi saṁnyasyādhyātmacētasā | nirāśīrnirmamō bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || 3.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟି ସର୍ବାଣି କର୍ମାଣି ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟାଧ୍ୟାତ୍ମଚେତସା | ନିରାଶୀର୍ନିର୍ମମୋ ଭୂତ୍ଵା ୟୁଧ୍ୟସ୍ଵ ବିଗତଜଵରଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Giving up all thy works to Me with thy consciousness fixed on the Self, free from desire and egoism, fight, delivered from thy soul’s fever." Odia Translation "ନିଜର ଅଧ୍ୟାତ୍ମ-ଚେତନା ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, କାମନା ଓ ମମତା ରହିତ ହୋଇ ଏବଂ ମାନସିକ ସନ୍ତାପ (ବ୍ୟାକୁଳତା) ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Abandonnant toutes tes œuvres à Moi, la conscience fixée sur le Soi, libre de désir et d'égoïsme, combats, délivré de la fièvre de ton âme." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 31 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः । श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ ३.३१ ॥ IAST transliteration yē mē matamidaṁ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ | śraddhāvantō:'nasūyantō mucyantē tē:'pi karmabhiḥ || 3.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ମେ ମତମିଦଂ ନିତ୍ୟମନυତିଷ୍ଠନ୍ତି ମାନବାଃ | ଶ୍ରଦ୍ଧାବନ୍ତୋଽନସୂୟନ୍ତୋ ମୁଚ୍ୟନ୍ତେ ତେଽପି କର୍ମଭିଃ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those men who constantly follow this teaching of Mine, full of faith and free from cavil (malice), they too are released from the bondage of actions." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦୋଷଦର୍ଶନ ନକରି (ଅସୂୟାରହିତ ହୋଇ) ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ମୋର ଏହି ମତ ବା ଶିକ୍ଷାକୁ ନିରନ୍ତର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes qui suivent constamment cet enseignement qui est Mien, pleins de foi et libres de dénigrement, ceux-là aussi sont libérés du lien des actions." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 32 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् । सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ ३.३२ ॥ IAST transliteration yē tvētadabhyasūyantō nānutiṣṭhanti mē matam | sarvajñānavimūḍhāṁstānviddhi naṣṭānacētasaḥ || 3.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତ୍ଵେତଦଭ୍ୟସୂୟନ୍ତୋ ନାନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ମେ ମତମ୍ | ସର୍ବଜ୍ଞାନବିମୂଢାଂସ୍ତାନ୍ବିଦ୍ଧି ନଷ୍ଟାନଚେତସଃ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who carp at My teaching and do not follow it, know them to be blind to all knowledge, lost minds devoid of consciousness." Odia Translation "କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଏହି ମତ ବା ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଦୋଷାରୋପ କରି ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ବିବେକହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ମୂଢ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui critiquent Mon enseignement et ne le suivent pas, sache qu'ils sont aveugles à toute connaissance, des esprits perdus et dépourvus de conscience." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 33 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि । प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ ३.३३ ॥ IAST transliteration sadr̥śaṁ cēṣṭatē svasyāḥ prakr̥tērjñānavānapi | prakr̥tiṁ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṁ kariṣyati || 3.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଦୃଶଂ ଚେଷ୍ଟତେ ସ୍ଵସ୍ୟାଃ ପ୍ରକୃତେର୍ଜ୍ଞାନବାନପି | ପ୍ରକୃତିଂ ୟାନ୍ତି ଭୂତାନି ନିଗ୍ରହଃ କିଂ କରିଷ୍ୟତି || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even the man of knowledge acts according to his own nature; all creatures follow after their nature; what can coercion or violent restraint avail?" Odia Translation "ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରକୃତି (ସ୍ଵଭାବ) ର ଅନୁରୂପ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ନିଜର ପ୍ରକୃତିକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ବାହ୍ୟ ଜବରଦସ୍ତ ବା ନିଗ୍ରହ (ଦମନ) କଣ କରିପାରିବ?" French Translation (Traduction en Français) "Même l'homme de connaissance agit selon sa propre nature; toutes les créatures suivent leur nature; à quoi peut servir la coercition ou la contrainte violente ?" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 34 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ । तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ ३.३४ ॥ IAST transliteration indriyasyēndriyasyārthē rāgadvēṣau vyavasthitau | tayōrna vaśamāgacchēttau hyasya paripanthinau || 3.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରିୟସ୍ୟାର୍ଥେ ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ବ୍ୟବସ୍ଥିତୌ | ତୟୋର୍ନ ବଶମାଗଚ୍ଛେତ୍ତୌ ହ୍ୟସ୍ୟ ପରିପନ୍ଥିନୌ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In the object of every sense, liking and disliking (attraction and repulsion) are lodged; one should not come under their control, for they are the stumbling-blocks (adversaries) in one's path." Odia Translation "ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନିଜ ନିଜ ବିଷୟ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ (ଆସକ୍ତି) ଏବଂ ଦ୍ଵେଷ (ବିକର୍ଷଣ) ନିହିତ ରହିଥାଏ; ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଦୁହିଁଙ୍କର ବଶୀଭୂତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏମାନେ ହିଁ ସେହି ମାର୍ଗର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବା ଶତ୍ରୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Dans l'objet de chaque sens se trouvent logés l'attraction et la répulsion; on ne doit pas tomber sous leur dépendance, car ils sont les adversaires sur le chemin." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 35 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् । स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ ३.३५ ॥ IAST transliteration śreyān svadharmō viguṇaḥ paradharmāt svanuṣṭhitāt | svadharmē nidhanaṃ śreyas paradharmō bhayāvahaḥ || 3.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟାନ୍ ସ୍ଵଧර්ମୋ ବିଗୁଣଃ ପରଧର୍ମାତ୍ ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାତ୍ | ସ୍ଵଧର୍ମେ ନିଧନଂ ଶ୍ରେୟଃ ପରଧର୍ମୋ ଭୟାବହଃ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better is one’s own law of works, though in itself faulty, than an alien law well-performed; death in one’s own law of nature is better, alien law of works is fraught with peril." Odia Translation "ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ପରଧର୍ମ (ଅନ୍ୟର ସ୍ଵଭାବଜାତ କର୍ମ) ଅପେକ୍ଷା ଗୁଣହୀନ କିମ୍ବା ଦୋଷଯୁକ୍ତ ମନେହେଉଥିବା ସ୍ଵଧର୍ମ (ନିଜର ପ୍ରକୃତିଗତ କର୍ମ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସ୍ଵଧର୍ମରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳକର, କିନ୍ତୁ ଭୟାବହ ପରଧର୍ମ ବିପଦଜନକ।" French Translation (Traduction en Français) "Mieux vaut sa propre loi d'action, bien qu'imparfaite en soi, qu'une loi étrangère bien accomplie; la mort dans sa propre loi de nature est préférable, car la loi d'action d'autrui est pleine de péril." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 36 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः । अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ३.३६ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — atha kēna prayuktō 'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ | anicchann api vārṣṇēya balād iva niyōjitaḥ || 3.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଅଥ କେନ ପ୍ରଯୁକ୍ତୋଽୟଂ ପାପଂ ଚରତି ପୂରୁଷଃ | ଅନିଚ୍ଛନ୍ନପି ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ବଲାଦିବ ନିୟୋଜିତଃ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: But by what is a man driven to commit sin, O Varshneya, even against his own will, as if compelled by force?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ஹେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ)! ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ଇଚ୍ଛା ନଥାଇ ମଧ୍ୟ କାହା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ପାପ ଆଚରଣ କରେ? ମନେହୁଏ ସତେ ଯେପରି କେହି ଜଣେ ତାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Mais par quoi l'homme est-il poussé à commettre le péché, ô Varshneya, même contre sa propre volonté, comme s'il y était contraint par la force ?" Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 37 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः । महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ ३.३७ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — kāma ēṣa krōdha ēṣa rajōguṇasamudbhavaḥ | mahāśanō mahāpāpmā viddhy ēnam iha vairiṇam || 3.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | କାମ ଏଷ କ୍ରୋଧ ଏଷ ରଜୋଗୁଣସମୁଦ୍ଭବଃ | ମହାଶନୋ ମହାପାପ୍ମା ବିଦ୍ଧ୍ୟେନମିହ ବୈରିଣମ୍ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: This is desire, this is wrath, born of the mode of passion (rajas); a mighty devourer, a great source of sin, know this to be the enemy here in the world." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଏହା ହେଉଛି କାମ (ବାସନା) ଏବଂ ଏହା ହେଉଛି କ୍ରୋଧ, ଯାହା ରଜୋଗୁଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ; ଏହା ମହା-ଗ୍ରାସୀ (କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା) ଓ ମହା-ପାପୀ, ଏହାକୁ ହିଁ ତୁମେ ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମର ପ୍ରଧାନ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: C'est le désir, c'est la colère, nés du mode de la passion (rajas); un puissant dévoreur, une grande source de péché, sache que celui-ci est l'ennemi ici-bas." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 38 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च । यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ ३.३८ ॥ IAST transliteration dhūmēnāvriyatē vahnir yathā 'darśō malēna ca | yathōlbēnāvr̥tō garbhas tathā tēnēdam āvr̥tam || 3.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୂମେନାବ୍ରିୟତେ ବହ୍ନିର୍ୟଥାଦର୍ଶୋ ମଲେନ ଚ | ୟଥୋଲ୍ବେନାବୃତୋ ଗର୍ଭସ୍ତଥା ତେନେଦମାବୃତମ୍ || ୩८ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As a fire is enveloped by smoke, as a mirror by dust, and as an embryo is covered by the amnion, so is this (knowledge) enveloped by that (desire)." Odia Translation "ଯେପରି ଧୂଆଁ ଦ୍ଵାରା ଅଗ୍ନି ଆବୃତ ହୋଇ ରହେ, ମଳ (ଧୂଳି) ଦ୍ଵାରା ଦର୍ପଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୁଏ ଏବଂ ଗର୍ଭାଶୟ ଦ୍ଵାରା ଭ୍ରୂଣ ଆବୃତ ହୋଇ ରହେ, ସେହିପରି ସେହି କାମ ବା ବାସନା ଦ୍ଵାରା ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Comme un feu est enveloppé par la fumée, comme un miroir par la poussière, et comme un embryon est couvert par le placenta, ainsi ceci (la connaissance) est enveloppé par cela (le désir)." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 39 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଲୋକ) Devanagari script आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा । कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ३.३९ ॥ IAST transliteration āvr̥taṃ jñānam ētēna jñāninō nityavairiṇā | kāmarūpēṇa kauntēya duṣpūrēṇānalēna ca || 3.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆବୃତଂ ଜ୍ଞାନମେତେନ ଜ୍ଞାନିନୋ ନିତ୍ୟବୈରିଣା | କାମରୂପେଣ କୌନ୍ତେୟ ଦୁଷ୍ପୂରେଣାନଲେନ ଚ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Enveloped is knowledge, O Kunti's son, by this eternal enemy of the wise, in the form of desire, which is an insatiable fire." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ)! ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଏହି ନିତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଏବଂ କେବେହେଲେ ତୃପ୍ତ ନ ହେଉଥିବା ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ 'କାମ' (ବାସନା) ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟର ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La connaissance est enveloppée, ô fils de Kunti, par cet ennemi éternel du sage, sous la forme du désir, qui est un feu insatiable." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 40 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते । एतेर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥ ३.४० ॥ IAST transliteration indriyāṇi manō buddhir asyādhiṣṭhānam ucyatē | ētair vimōhayaty ēṣa jñānam āvr̥tya dēhinam || 3.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରସ୍ୟାଧିଷ୍ଠାନମୁଚ୍ୟତେ | ଏତୈର୍ବିମୋହୟତ୍ୟେଷ ଜ୍ଞାନମାବୃତ୍ୟ ଦେହିନମ୍ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The senses, the mind and the intellect are said to be its seat; enveloping knowledge by these, it bewilders the embodied soul." Odia Translation "ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ, ମନ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି—ଏହି ସବୁକୁ ଏହି କାମର (ବାସନାର) ବାସସ୍ଥାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଜ୍ଞାନକୁ ଆବୃତ କରି ଏହା ଦେହାଭିମାନୀ ଜୀବାତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les sens, le mental et l'intellect sont dit être son siège; enveloppant la connaissance par ceux-ci, il égare l'âme incarnée." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 41 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्या भरतर्षभ । पाप्मानं प्रजहिह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ ३.४१ ॥ IAST transliteration tasmāt tvam indriyāṇy ādau niyamyā bharatarṣabha | pāpmānaṃ prajahi hy ēnaṃ jñānavijñānanāśanam || 3.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣ୍ୟାଦୌ ନିୟମ୍ୟ ଭରତର୍ଷଭ | ପାପ୍ମାନଂ ପ୍ରଜହି ହ୍ୟେନଂ ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନନାଶନମ୍ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore, O chief of the Bharatas, do thou first control the senses and then destroy this sinner, the destroyer of knowledge and spiritual discernment." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସଂଯମ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କର ଏବଂ ତା’ପରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ (ଆତ୍ମାନୁଭୂତି) କୁ ବିନାଶ କରାଉଥିବା ଏହି ପାପରୂପୀ କାମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିନାଶ କର।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, ô chef des Bharatas, maîtrise d'abord tes sens, puis détruis ce pécheur, le destructeur de la connaissance et du discernement spirituel." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 42 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ ३.४२ ॥ IAST transliteration indriyāṇi parāṇy āhur indriyēbhyaḥ paraṃ manaḥ | manasastu parā buddhir yō buddhēḥ paratastu saḥ || 3.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ପରାଣ୍ୟāହୁରିନ୍ଦ୍ରିୟେଭ୍ୟଃ ପରଂ ମନଃ | ମନସସ୍ତୁ ପରା ବୁଦ୍ଧିର୍ୟୋ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରତସ୍ତୁ ସଃ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Supreme, they say, are the senses; supreme over the senses is the mind; supreme over the mind is the intelligent will; but that which is supreme over the intelligent will, is He (the Purusha, the Self)." Odia Translation "ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ଅପେକ୍ଷା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ସୂକ୍ଷ୍ମ); ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମନ ଅପେକ୍ଷା ବୁଦ୍ଧି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତୀତ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ହିଁ ସେହି (ପରମାତ୍ମା ବା ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା)।" French Translation (Traduction en Français) "Suprêmes, dit-on, sont les sens ; supérieur aux sens est le mental ; supérieure au mental est la volonté intelligente ; mais ce qui est suprême au-dessus de la volonté intelligente, c'est Lui (le Purusha, le Soi)." Bhagavad Gita: Chapter 3, Verse 43 (ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना । जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ३.४३ ॥ IAST transliteration ēvaṃ buddhēḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānam ātmanā | jahi śatruṃ mahābāhō kāmarūpaṃ durāsadam || 3.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ବୁଦ୍ଧେଃ ପରଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସଂସ୍ତଭ୍ୟāତ୍ମାନମାତ୍ମନା | ଜହି ଶତ୍ରୁଂ ମହାବାହୋ କାମରୂପଂ ଦୁରାସଦମ୍ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus awaking to that which is supreme over the intelligent will, and steadying the self by the Self, do thou, O mighty-armed, destroy this enemy in the form of desire, who is so difficult to conquer." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ, ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତୀତ ଥିବା ପରମ ତତ୍ତ୍ଵକୁ (ଆତ୍ମାକୁ) ଜାଣି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବଳ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସଂଯମିତ ବା ସ୍ଥିର କରି, ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ଏହି ଦୁର୍ଜୟ (କଷ୍ଟରେ ଜୟ କରାଯାଉଥିବା) କାମରୂପୀ ଶତ୍ରୁକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିନାଶ କର।" French Translation (Traduction en Français) "S'éveillant ainsi à ce qui est suprême au-dessus de la volonté intelligente, et stabilisant le petit moi par le Soi Supérieur, accomplis, ô aux bras puissants, la destruction de cet ennemi sous la forme du désir, si difficile à vaincre." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां, योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मयोगो नाम तृतीयोऽध्यायः ||ōṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yōgaśāstrē śrīkṛṣṇārjunasaṃvādē karmayōgō nāma tṛtīyō'dhyāyaḥ || I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 4 / Chapter 4. Towards the Yoga of Knowledge Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 1 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् । विवस्वानमनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥ ४.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — imaṃ vivasvatē yōgaṃ prōktavān aham avyayama | vivasvān manavē prāha manur ikṣvākavē ’bravīt || 4.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଇମଂ ବିବସ୍ଵତେ ୟୋଗଂ ପ୍ରୋକ୍ତବାନହମବ୍ୟୟମ୍ | 비ବସ୍ଵାନମନବେ ପ୍ରାହ ମନୁରିକ୍ଷ୍ଵାକବେଽବ୍ରବୀତ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: I stated this imperishable Yoga to Vivasvan (the Sun-God); Vivasvan declared it to Manu (the ancient Lawgiver), and Manu spoke it to Ikshvaku (the great ancestor of the Solar dynasty)." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ଅବ୍ୟୟ ତଥା ଅମର ଯୋଗବିଦ୍ୟା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ (ବିବସ୍ଵାନ) ଙ୍କୁ କହିଥିଲି; ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଏହାକୁ ମନୁଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ମନୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ରାଜା ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଙ୍କୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: J'ai exposé ce Yoga impérissable à Vivasvan ; Vivasvan l'a déclaré à Manu, et Manu l'a dit à Ikshvaku." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 2 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः । स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥ ४.२ ॥ IAST transliteration ēvaṃ paramparāprāptam imaṃ rājarṣayō viduḥ | sa kālēnēha mahatā yōgō naṣṭaḥ parantapa || 4.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ପରମ୍ପରାପ୍ରାପ୍ତମିମଂ ରାଜର୍ଷୟୋ ବିଦୁଃ | ସ କାଲେନେହ ମହତା ୟୋଗୋ ନଷ୍ଟଃ ପରନ୍ତପ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus handed down in regular succession, the royal sages knew it, O Partha; but by length of time, this Yoga has been lost here on earth, O scorcher of foes." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ଆସିଥିବା ଏହି ପରମ ଯୋଗକୁ ରାଜର୍ଷିମାନେ (ଜନକ ଆଦି) ଜାଣିଥିଲେ I ମାତ୍ର ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ସୁଦୀର୍ଘ କାଳ ବିତିଯିବା ହେତୁ ସେହି ଯୋଗବିଦ୍ୟା ଏହି ସଂସାରରୁ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୁପ୍ତ (ନଷ୍ଟ) ହୋଇଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Transmis ainsi de génération en génération, les sages royaux le connurent ; mais par la longue suite des âges, ce Yoga s'est perdu ici-bas, ô vainqueur des ennemis." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 3 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः । भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥ ४.३ ॥ IAST transliteration sa ēvāyaṃ mayā tē ’dya yōgaḥ prōkṭaḥ purātanaḥ | bhaktō ’si mē sakhā cēti rahasyaṃ hy ētad uttamama || 4.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ ଏବାୟଂ ମୟା ତେଽଦ୍ୟ ୟୋଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରାତନଃ | ଭକ୍ତୋଽସି ମେ ସଖା ଚେତି ରହସ୍ୟଂ ହ୍ୟେତଦୁତ୍ତମମ୍ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This same ancient Yoga is today declared to thee by Me, because thou art My devotee and My friend; for this is the supreme secret." Odia Translation "ସେହି ପୁରାତନ ଯୋଗବିଦ୍ୟାକୁ ହିଁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନର୍ବାର କହୁଛି, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତ ଏବଂ ପରମ ସଖା ଅଟ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୋପନୀୟ ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହସ୍ୟ (ଉତ୍ତମ ରହସ୍ୟମ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est ce même Yoga antique que Je te déclare aujourd'hui, parce que tu es Mon dévot et Mon ami ; car c'est là le suprême secret." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 4 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः । कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥ ४.४ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — aparaṃ bhavatō janma paraṃ janma vivasvataḥ | kathamētad vijānīyāṃ tvamādau prōktavāniti || 4.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଅପରଂ ଭବତୋ ଜନ୍ମ ପରଂ ଜନ୍ମ ବିବସ୍ଵତଃ | କଥମେତଦ୍ଵିଜାନୀୟାଂ ତ୍ଵମାଦୌ ପ୍ରୋକ୍ତବାନିତି || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Later was Thy birth, earlier was the birth of Vivasvan; how then am I to understand this saying that Thou didst declare it in the beginning?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ଆପଣଙ୍କର ଜନ୍ମ ତ ଏବେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ କାଳର (ଅପରମ୍), ମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଜନ୍ମ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରୁ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳର (ପରମ୍) I ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଆପଣ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ମୁଁ କିପରି ବୁଝିବି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Postérieure fut Ta naissance, antérieure fut la naissance de Vivasvan ; comment donc dois-je comprendre Ta parole, quand Tu dis que Tu l'as enseigné au commencement ?" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 5 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन । तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥ ४.५ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — bahūni mē vyatītāni janmāni tava cārjuna | tānyahaṃ vēda sarvāṇi na tvaṃ vēttha parantapa || 4.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ବହୂନି ମେ ବ୍ୟତୀତାନି ଜନ୍ମାନି ତବ ଚାର୍ଜୁନ | ତାନ୍ୟହଂ ବେଦ ସର୍ବାଣି ନ ତଵଂ ବେତ୍ଥ ପରନ୍ତପ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Many births of Mine have passed, and many of thine also, O Arjuna! All these I know, but thou knowest them not, O scorcher of foes!" Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୋର ଏବଂ ତୁମର ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଜନ୍ମ ବିତିଯାଇଛି I ହେ ପରନ୍ତପ! ମୁଁ ମୋର ଓ ତୁମର ସେହି ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ, ମାତ୍ର ସାଂସାରିକ ଚେତନା ହେତୁ ତୁମେ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଅସମର୍ଥ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Nombreuses ont été Mes naissances passées, et nombreuses aussi les tiennes, ô Arjuna ! Toutes Je les connais, mais toi tu ne les connais pas, ô vainqueur des ennemis !" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 6 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् । प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया ॥ ४.६ ॥ IAST transliteration ajō ’pi sann avyayātmā bhūtānām īśvarō ’pi san | prakr̥tiṃ svām adhiṣṭhāya sambhavāmyātmamāyayā || 4.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଜୋଽପି ସନ୍ନବ୍ୟୟାତ୍ମା ଭୂତାନାମୀଶ୍ଵରୋଽପି ସନ୍ | ପ୍ରକୃତିଂ ସ୍ଵାମଧିଷ୍ଠାୟ ସମ୍ଭବାମ୍ୟାତ୍ମମାୟୟା || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Though I am the unborn, though My self is imperishable, though I am the Lord of all creatures, yet establishing My own Nature, I manifest Myself by My own self-Maya." Odia Translation "ମୁଁ ଜନ୍ମରହିତ (ଅଜନ୍ମା) ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଵରୂପ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତଥା ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଈଶ୍ଵର ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ନିଜର ସ୍ଵକୀୟ ଯୋଗମାୟା ପ୍ରକୃତିକୁ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରି ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି (ଆତ୍ମମାୟା) ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକଟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Bien que Je sois le non né, bien que Mon être soit impérissable, bien que Je sois le Seigneur de toutes les créatures, pourtant, m'établissant dans Ma propre Nature, Je me manifeste par Ma propre Maya." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 7 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥ ४.७ ॥ IAST transliteration yadā yadā hi dharmasya glānir bhavati bhārata | abhyutthānam adharmasya tadā ’tmānaṃ sr̥jāmy aham || 4.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦା ୟଦା ହି ଧର୍ମସ୍ୟ ଗ୍ଲାନିର୍ଭବତି ଭାରତ | ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନମଧର୍ମସ୍ୟ ତଦାତ୍ମାନଂ ସୃଜାମ୍ୟହମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whensoever there is the fading of the Dharma and the uprising of unrighteousness, then I loose Myself forth into birth." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ସଂସାରରେ ଧର୍ମର ଗ୍ଲାନି (ହ୍ରାସ) ହୁଏ ଏବଂ ଅଧର୍ମର ଅଭ୍ୟୁତ୍ଥାନ (ଅଭିବୃଦ୍ଧି) ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ ସାକାର ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନିଜକୁ ପ୍ରକଟ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Chaque fois que le Dharma s'effondre et que l'injustice se dresse, alors Je me manifeste à嶄 travers la naissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 8 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् । धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ४.८ ॥ IAST transliteration paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkr̥tām | dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yugē yugē || 4.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ପରିତ୍ରାଣାୟ ସାଧୂନାଂ ବିନାଶାୟ ଚ ଦୁଷ୍କୃତାମ୍ | ଧର୍ମସଂସ୍ଥାପନାର୍ଥାୟ ସମ୍ଭବାମି ୟୁଗେ ୟୁଗେ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the deliverance of the good, for the destruction of the evil-doers, for the enthrone-ment of the Right, I am born from age to age." Odia Translation "ସନ୍ଥ ଓ ସଜ୍ଜନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା (ପରିତ୍ରାଣ) ପାଇଁ, ପାପାଚାରୀ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ସଂସାରରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ସୁଦୃଢ଼ ସଂସ୍ଥାପନା ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ୟୁଗେ ୟୁଗେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour la délivrance des bons, pour la destruction de ceux qui font le mal, pour l'établissement ferme du Droit, Je nais d'âge en âge." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 9 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः । त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥ ४.९ ॥ IAST transliteration janma karma ca mē divyam ēvaṃ yō vētti tattvataḥ | tyaktvā dēhaṃ punarjanma naiti mām ēti sō ’rjuna || 4.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜନ୍ମ କର୍ମ ଚ ମେ ଦିବ୍ୟମେବଂ ୟୋ ବେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ | ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନୈତି ମାମେତି ସୋଽର୍ଜୁନ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who knows thus in its right principles My divine birth and action, comes not to rebirth when he leaves his body, but comes to Me, O Arjuna!" Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅଲୌକିକ କର୍ମ ସମୂହକୁ ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିପାରେ, ସେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ବରଂ ସେ ମୋର ପରମ ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ମୋଠାରେ ଲୀନ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui connaît ainsi dans ses vrais principes Ma naissance divine et Mon action, ne revient pas à la réincarnation lorsqu'il quitte son corps, mais il vient à Moi, ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 10 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः । बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥ ४.१० ॥ IAST transliteration vītarāgabhayacrōdhā manmayā mām upāśritāḥ | bahavō jñānatapasā pūtā madbhāvam āgatāḥ || 4.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୀତରାଗଭୟକ୍ରୋଧା ମନ୍ମୟା ମାମୁପାଶ୍ରିତାଃ | ବହବୋ ଜ୍ଞାନତପସା ପୂତା ମଦ୍ଭାବମାଗତାଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Delivered from liking, fear and wrath, full of Me, taking refuge in Me, many purified by the austerity of Knowledge have arrived at My status of being." Odia Translation "ଆସକ୍ତି (ରାଗ), ଭୟ ଏବଂ କ୍ରୋଧରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ସମର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ମହାପୁରୁଷ ପରମ ଜ୍ଞାନରୂପୀ ତପସ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ ମୋର ସ୍ଵରୂପକୁ (ମଦ୍ଭାବମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Délivrés de l'attachement, de la peur et de la colère, remplis de Moi, cherchant refuge en Moi, beaucoup, purifiés par l'austérité de la Connaissance, sont arrivés à Mon propre état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 11 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् । मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ४.११ ॥ IAST transliteration yē yathā māṃ prapadyantē tāṃs tathaiva bhajāmy aham | mama vartmānuvartantē manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 4.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ୟଥା ମାଂ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେ ତାଂସ୍ତଥୈବ ଭଜାମ୍ୟହମ୍ | ମମ ବର୍ତ୍ମାନୁବର୍ତନ୍ତେ ମନୁଷ୍ୟାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ବଶଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As men approach Me, so even do I accept them; in all ways, O Partha, men follow after My path." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଯେପରି ଭାବରେ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି ବା ମୋର ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସେହିପରି ଭାବରେ ହିଁ ଅନୁଗ୍ରହ (ଫଳ ପ୍ରଦାନ) କରେ; କାରଣ ହେ ପାର୍ଥ! ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ହିଁ ମାର୍ଗର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "De la manière dont les hommes M'approchent, c'est ainsi que Je les accepte ; en tous points, ô Partha, les hommes suivent Mon chemin." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 12 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः । क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥ ४.१२ ॥ IAST transliteration kāṅkṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha dēvatāḥ | kṣipraṃ hi mānuṣē lōkē siddhir bhavati karmajā || 4.12 || Sanskrit Verse in Odia Script କାଙ୍ଖ୍ୟନ୍ତଃ କର୍ମଣାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ୟଜନ୍ତ ଇହ ଦେବତାଃ | କ୍ଷିପ୍ରଂ ହି ମାନୁଷେ ଲୋକେ ସିଦ୍ଧିର୍ଭବତି କର୍ମଜା || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who desire the fruits of action worship the gods here in this world; for soon in the world of men does success born of action come." Odia Translation "ସାଂସାରିକ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କର୍ମର ସଫଳତା (ଫଳ) କାମନା କରି ଏହି ସଂସାରରେ ଦେବଦେବୀମାନଙ୍କର ଆରାଧନା ବା ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; କାରଣ ଏହି ମାନବ ଲୋକରେ କର୍ମଜନ୍ୟ ସଫଳତା ଅତି ଶୀଘ୍ର ମିଳିଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui désirent les fruits de l'action adorent les dieux ici-bas ; car bientôt, dans le monde des hommes, le succès né de l'action arrive." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 13 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः । तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥ ४.१३ ॥ IAST transliteration cāturvarṇyaṃ mayā sr̥ṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ | tasya kartāram api māṃ viddhy akartāram avyayam || 4.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ୍ୟଂ ମୟା ସୃଷ୍ଟଂ ଗୁଣକର୍ମବିଭାଗଶଃ | ତସ୍ୟ କର୍ତାରମପି ମାଂ ବିଦ୍ଧ୍ୟକର୍ତାରମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The fourfold order of society was created by Me according to the divisions of quality and active labor; know Me to be the creator thereof, and yet the non-doer and imperishable." Odia Translation "ଗୁଣ ଏବଂ କର୍ମର ବିଭାଗ ଅନୁସାରେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର (ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର) ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି; ଯଦିଓ ମୁଁ ଏହାର ସ୍ରଷ୍ଟା, ତଥାପି ମୋତେ ପ୍ରକୃତରେ ଅକର୍ତ୍ତା (କର୍ମ ରହିତ) ଏବଂ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "L'ordre quadruple de la société a été créé par Moi selon les divisions des qualités et du travail actif ; sache que J'en suis le créateur, et pourtant le non-agir et l'impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 14 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा । इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥ ४.१४ ॥ IAST transliteration na māṃ karmāṇi limpanti na mē karmaphalē spr̥hā | iti māṃ yō ’bhijānāti karmabhir na sa badhyatē || 4.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମାଂ କର୍ମାଣି ଲିମ୍ପନ୍ତି ନ ମେ କର୍ମଫଲେ ସ୍ପୃହା | ଇତି ମାଂ ୟୋଽଭିଜାନାତି କର୍ମଭିର୍ନ ସ ବଧ୍ୟତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Actions do not taint Me, nor have I any desire for the fruit of works. He who knows Me thus is not bound by actions." Odia Translation "ସାଂସାରିକ କର୍ମ ସମୂହ ମୋତେ ଆବଦ୍ଧ ବା ଲିପ୍ତ କରେ ନାହିଁ ଏବଂ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ଆସକ୍ତି (ସ୍ପୃହା) ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ଏହି ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିପାରେ, ସେ କଦାପି କର୍ମବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les actions ne Me souillent pas, ଏବଂ Je n'ai point de désir pour le fruit des œuvres. Celui qui Me connaît ainsi n'est pas enchaîné par les actions." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 15 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः । कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥ ४.१५ ॥ IAST transliteration ēvaṃ jñātvā kr̥taṃ karma pūrvair api mumukṣubhiḥ | kuru karmaiva tasmāt tvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kr̥tam || 4.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃତଂ କର୍ମ ପୂର୍ବୈରପି ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ | କୁରୁ କର୍ମୈବ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୂର୍ବୈଃ ପୂର୍ବତରଂ କୃତମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having thus known, actions were performed even by the ancient seekers after liberation; therefore do thou perform action only, as was done aforetime by the ancients." Odia Translation "ଏହା ଜାଣି ପୂର୍ବକାଳର ମୁମୁକ୍ଷୁ (ମୋକ୍ଷ ଅଭିଳାଷୀ) ମହାପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ; ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଆସିଥିବା ସେହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମକୁ ହିଁ କର।" French Translation (Traduction en Français) "L'ayant ainsi connu, les actions furent accomplies même par les anciens chercheurs de libération ; accomplis donc l'action toi aussi, comme le firent les anciens autrefois." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 16 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः । तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ४.१६ ॥ IAST transliteration kiṃ karma kim akarmēti kavayō ’py atra mōhitāḥ | tat tē karma pravakṣyāmi yaj jñātvā mōkṣyasē ’śubhāt || 4.16 || Sanskrit Verse in Odia Script କିଂ କର୍ମ କିମକର୍ମେତି କବୟୋଽପ୍ୟତ୍ର ମୋହିତାḥ | ତତ୍ତେ କର୍ମ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ୟଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷ୍ୟସେଽଶୁଭାତ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What is action and what is inaction? Even the sages are bewildered herein. That action I will declare to thee, by knowing which thou shalt be delivered from evil." Odia Translation "କର୍ମ କଣ ଏବଂ ଅକର୍ମ (କର୍ମହୀନତା) କଣ—ଏହି ବିଷୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵ ବୁଝାଇ କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣି ତୁମେ ସଂସାରର ଅମଙ୍ଗଳ ବନ୍ଧନରୁ (ପାପରୁ) ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Qu'est-ce que l'action, et qu'est-ce que l'inaction ? Même les sages sont perplexes sur ce point. Cette action, Je te la déclarerai, par la connaissance de laquelle tu seras délivré du mal." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 17 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः । अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥ ४.१७ ॥ IAST transliteration karmaṇō hy api bōddhavyaṃ bōddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ | akarmaṇaś ca bōddhavyaṃ gahanā karmaṇō gatiḥ || 4.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣୋ ହ୍ୟପି ବୋଦ୍ଧବ୍ୟଂ ବୋଦ୍ଧବ୍ୟଂ ଚ ବିକର୍ମଣଃ | ଅକର୍ମଣଶ୍ଚ ବୋଦ୍ଧବ୍ୟଂ ଗହନା କର୍ମଣୋ ଗତିଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "One must understand the nature of action, and understand the nature of forbidden action, and understand the nature of inaction; deep and impenetrable is the way of action." Odia Translation "କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ବିକର୍ମର (ଶାସ୍ତ୍ର ବିରୁଦ୍ଧ କର୍ମର) ସ୍ଵରୂପ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଅକର୍ମର ତତ୍ତ୍ଵ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଉଚିତ; କାରଣ କର୍ମର ଗତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗହନ (ଜଟିଳ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Il faut comprendre la nature de l'action, comprendre la nature de l'action interdite, et comprendre la nature de l'inaction ; profonde et impénétrable est la voie de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 18 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मण्यकर्म यः पश्ये दकर्मणि च कर्म यः । स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥ ४.१८ ॥ IAST transliteration karmaṇy akarma yaḥ paśyēd akarmaṇi ca karma yaḥ | sa buddhimān manuṣyēṣu sa yuktaḥ kr̥tsnakarmakr̥t || 4.18 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣ୍ୟକର୍ମ ୟଃ ପଶ୍ୟେଦକର୍ମଣି ଚ କର୍ମ ୟଃ | ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମନୁଷ୍ୟେଷୁ ସ ୟୁକ୍ତଃ କୃତ୍ସ୍ନକର୍ମକୃତ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees inaction in action, and action in inaction, he is the man of true understanding among men, he is integrated and a accomplished doer of all actions." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଅକର୍ମ (ଶରୀର ଅଭିମାନର ରହିତ ସ୍ଥିତି) ଦେଖିପାରେ ଏବଂ ଅକର୍ମ ମଧ୍ୟରେ କର୍ମ ଦେଖେ, ସେ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ସେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui voit l'inaction dans l'action, et l'action dans l'inaction, celui-là est l'homme de vraie intelligence parmi les hommes ; il est intégré et accomplit toutes les actions." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 19 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः । ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥ ४.१९ ॥ IAST transliteration yasya sarvē samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ | jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tam āhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ || 4.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ତ୍ୟ ସର୍ବେ ସମାରମ୍ଭାଃ କାମସଙ୍କଳ୍ପବର୍ଜିତାଃ | ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଦଗ୍ଧକର୍ମାଣଂ ତମାହୁଃ ପଣ୍ଡିତଂ ବୁଧାଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He whose entire undertakings are free from desire and self-will, and whose actions are burnt up in the fire of Knowledge, him the wise call a sage." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କାମନା ଓ ସକାମ ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର କର୍ମ ସମୂହ ଜ୍ଞାନରୂପୀ ଅଗ୍ନି ଦ୍ଵାରା ଦଗ୍ଧ (ନିଷ୍କ୍ରିୟ) ହୋଇଯାଇଛି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପଣ୍ଡିତ ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui dont toutes les entreprises sont exemptes de désir et de volonté propre, et dont les actions sont consumées dans le feu de la Connaissance, les sages l'appellent un savant." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 20 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः । कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ॥ ४.२० ॥ IAST transliteration tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatr̥ptō nirāśrayaḥ | karmaṇy abhipravr̥ttō ’pi naiva kiñcit karōti saḥ || 4.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା କର୍ମଫଲାସଙ୍ଗଂ ନିତ୍ୟତୃପ୍ତୋ ନିରାଶ୍ରୟଃ | କର୍ମଣ୍ୟଭିପ୍ରବୃତ୍ତୋଽପି ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍କରୋତି ସଃ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having abandoned attachment to the fruit of action, ever satisfied, without refuge (seeking no support), even though he engages in action, he verily does nothing at all." Odia Translation "କର୍ମଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଯିଏ ନିରନ୍ତର ନିଜ ଭିତରେ ତୃପ୍ତ (ନିତ୍ୟତୃପ୍ତ) ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଜଗତ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହନ୍ତି, ସେ କର୍ମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ (କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ରହନ୍ତି)।" French Translation (Traduction en Français) "Ayant abandonné l'attachement au fruit de l'action, toujours satisfait, sans refuge, bien qu'il s'engage dans l'action, il ne fait en vérité absolument rien." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 21 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः । शारीरिकं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ ४.२१ ॥ IAST transliteration nirāśīr yatacittātmā tyaktasarvapariagrahaḥ | śārīrikaṃ kēvalaṃ karma kurvan nāpnōti kilbiṣam || 4.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିରାଶୀର୍ୟତଚିତ୍ତାତ୍ମା ତ୍ୟକ୍ତସର୍ବପରିଗ୍ରହଃ | ଶାରୀରିକଂ କେବଳଂ କର୍ମ କୁର୍ବନ୍ନାପ୍ନୋତି କିଲ୍ବିଷମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Free from desire, with the mind and self controlled, having abandoned all longing for possession, performing action merely for the sake of the body, he incurs no sin." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଂସାରିକ ଆଶା ବା କାମନା ରଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କର ମନ ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମିତ ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପରିଗ୍ରହ (ସଞ୍ଚୟ କରିବା ବା ଆସକ୍ତି) ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ କେବଳ ଶରୀର ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପାପ ବା ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Exempt de désir, le mental et l'être maîtrisés, ayant abandonné tout désir de possession, accomplissant l'action simplement pour les besoins du corps, il n'incurre aucun péché." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 22 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः । समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥ ४.२२ ॥ IAST transliteration yadṛcchālābhasantuṣṭō dvandvātītō vimatsaraḥ | samaḥ siddhāv asiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyatē || 4.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦୃଚ୍ଛାଲାଭସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତୀତୋ ବିମତ୍ସରଃ | ସମଃ ସିଦ୍ଧ୍ୟାବସିଦ୍ଧୌ ଚ କୃତ୍ଵାପି ନ ନିବଧ୍ୟତେ || ୨cell୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Satisfied with whatever comes to him unsought, crossed beyond the dualities, free from jealousy, equal in success and failure, even though he acts, he is not bound." Odia Translation "ଯିଏ ନିଜର ଚେଷ୍ଟା ବିନା ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ବସ୍ତୁରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରୁ (ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଆଦିରୁ) ଅତୀତ, ଯାହାଙ୍କ ଭିତରେ କୌଣସି ଈର୍ଷା ବା ମତ୍ସରତା ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତାରେ ସମାନ ରହନ୍ତି, ସେ କର୍ମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାର ଫଳରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Satisfait de ce qui lui vient sans qu'il l'ait cherché, élevé au-dessus des dualités, libre de jalousie, égal dans le succès et dans l'échec, bien qu'il agisse, il n'est pas enchaîné." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 23 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः । यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥ ४.२३ ॥ IAST transliteration gatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacētasaḥ | yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyatē || 4.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗତସଙ୍ଗସ୍ୟ ମୁକ୍ତସ୍ୟ ଜ୍ଞାନାବସ୍ଥିତଚେତସଃ | ୟଜ୍ଞାୟାଚରତଃ କର୍ମ ସମଗ୍ରଂ ପ୍ରବିଲୀୟତେ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the man who is free from attachment, who is liberated, whose mind is firmly established in Knowledge, and who performs action as a sacrifice, his entire action is completely dissolved." Odia Translation "ଯେଉଁ ଆସକ୍ତିରହିତ (ଗତସଙ୍ଗସ୍ୟ) ଏବଂ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଚିତ୍ତ ନିରନ୍ତର ପରମ ଜ୍ଞାନରେ ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ, ସେ କେବଳ ଈଶ୍ଵରାର୍ପଣ ବା ଯଜ୍ଞ ଭାବରେ କର୍ମ କରୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଲୀନ (ନିଷ୍କ୍ରିୟ) ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour l'homme qui est libre de tout attachement, qui est libéré, dont le mental est fermement établi dans la Connaissance, et qui accomplit l'action comme un sacrifice, son action entière se dissout complètement." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 24 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् । ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥ ४.२४ ॥ IAST transliteration brahmārpaṇaṃ brahma havir brahmāgnau brahmaṇā hutam | brahmaiva tēna gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā || 4.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣଂ ବ୍ରହ୍ମ ହବିର୍ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନୌ ବ୍ରହ୍ମଣା ହୁତମ୍ | ବ୍ରହ୍ମୈବ ତେନ ଗନ୍ତବ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମସମାଧିନା || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Brahman is the giving, Brahman is the food-offering, by Brahman it is offered into the Brahman-fire; Brahman is that which is to be attained by him who is settled in Samadhi upon the action which is Brahman." Odia Translation "ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ କରିବାର ପାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମ, ହବିଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ; ଏପରି ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମରେ ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Brahman est l'offrande, le Brahman est l'aliment offert, par le Brahman il est jeté dans le feu du Brahman ; le Brahman est ce qui doit être atteint par celui qui est établi dans le Samadhi sur l'action qui est Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 25 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते । ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥ ४.२५ ॥ IAST transliteration daivam ēvāparē yajñaṃ yōginaḥ paryupāsatē | brahmāgnāv aparē yajñaṃ yajñēnaivōpajuhvati || 4.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୈବମେବାପରେ ୟଜ୍ଞଂ ୟୋଗିନଃ ପର୍ୟୁପାସତେ | ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନାବପରେ ୟଜ୍ଞଂ ୟଜ୍ଞେନୈବୋପଜୁହ୍ଵତି || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Some Yogins follow after the sacrifice which is directed to the gods; others offer the sacrifice indeed by the sacrifice itself into the fire of the Brahman." Odia Translation "କେତେକ କର୍ମଯୋଗୀ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆରାଧନାରୂପୀ ଦୈବୀ ଯଜ୍ଞର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି; ମାତ୍ର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜ୍ଞାନଯୋଗୀ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ରୂପକ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନିରେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଯଜ୍ଞର ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି (ଅର୍ଥାତ୍ ସର୍ବଦା ଆତ୍ମସ୍ଥ ରହନ୍ତି)।" French Translation (Traduction en Français) "Certains Yogis pratiquent le sacrifice qui s'adresse aux dieux ; d'autres offrent en effet le sacrifice par le sacrifice lui-même dans le feu du Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 26 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति । शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥ ४.२६ ॥ IAST transliteration śrōtrādīnīndriyāṇy anyē saṃyamāgniṣu juhvati | śabdādīn viṣayān anya indriyāgniṣu juhvati || 4.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୋത്ରାଦୀନୀନ୍ଦ୍ରିୟାଣ୍ୟନ୍ୟେ ସଂୟମାଗ୍ନିଷୁ ଜୁହ୍ଵତି | ଶବ୍ଦାଦୀନ୍ଵିଷୟାନନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଗ୍ନିଷୁ ଜୁହ୍ଵତି || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others offer hearing and the rest of the senses into the fires of control; others offer sound and the rest of the objects of sense into the fires of the senses." Odia Translation "ଅନ୍ୟ କେତେକ ସଂଯମୀ ସାଧକ ଶ୍ରବଣେନ୍ଦ୍ରିୟ (କାନ) ଆଦି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ କରନ୍ତି); ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧକ ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ ଆଦି ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୂପୀ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres offrent l'ouïe et le reste des sens dans les feux du contrôle ; d'autres offrent le son et le reste des objets des sens dans les feux des sens." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 27 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे । आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥ ४.२७ ॥ IAST transliteration sarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāparē | ātmasaṃyamayōgāgnau juhvati jñānadīpitē || 4.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବାଣୀନ୍ଦ୍ରିୟକର୍ମାଣି ପ୍ରାଣକର୍ମାଣି ଚାପରେ | ଆତ୍ମସଂୟମୟୋଗାଗ୍ନୌ ଜୁହ୍ଵତି ଜ୍ଞାନଦୀପିତେ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And others offer all the actions of the senses and all the actions of the vital force into the fire of the Yoga of self-control, which is kindled by Knowledge." Odia Translation "ଆଉ କେତେକ ଜ୍ଞାନଦୀପ୍ତ ସାଧକ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର କ୍ରିୟାକୁ ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର (ପ୍ରାଣବାୟୁର) ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ବା କ୍ରିୟାକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହୋଇଥିବା ଆତ୍ମସଂଯମରୂପୀ ଯୋଗାଗ୍ନିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et d'autres offrent toutes les actions des sens et toutes les actions de la force vitale dans le feu du Yoga de la maîtrise de soi, qui est allumé par la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 28 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे । स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥ ४.२८ ॥ IAST transliteration dravyayajñās tapōyajñā yōgayajñās tathāparē | svādhyāyajñānayajñāś ca yatayaḥ saṃśitavratāḥ || 4.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ରବ୍ୟୟଜ୍ଞାସ୍ତପୋୟଜ୍ଞା ୟୋଗୟଜ୍ଞାସ୍ତଥାପରେ | ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞାଶ୍ଚ ୟତୟଃ ସଂଶିତବ୍ରତାଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others likewise are keepers of the sacrifice of material possessions, the sacrifice of austerities, the sacrifice of Yoga, and the sacrifice of silent study and knowledge—ascetics of rigid vows." Odia Translation "ସେହିପରି ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତଧାରୀ ସାଧକ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ବା ସମ୍ପଦଦାନରୂପୀ ଦ୍ରବ୍ୟଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେତେକ କଠୋର ସାଧନାରୂପୀ ତପୋଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେତେକ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗରୂପୀ ଯୋଗଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଶାସ୍ତ୍ରପାଠ ତଥା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତନରୂପୀ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟ-ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres de même pratiquent le sacrifice des biens matériels, le sacrifice des austérités, le sacrifice du Yoga, et le sacrifice de l'étude silencieuse et de la connaissance — ascètes aux vœux rigoureux." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 29 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे । प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥ ४.२९ ॥ IAST transliteration apānē juhvati prāṇaṃ prāṇē ’pānaṃ tathāparē | prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ || 4.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପାନେ ଜୁହ୍ଵତି ପ୍ରାଣଂ ପ୍ରାଣେଽପାନଂ ତଥାପରେ | ପ୍ରାଣାପାନଗତୀ ରୁଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରାଣାୟାମପରାୟଣାଃ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others offer the prana (outward breath) into the apana (inward breath), and the apana into the prana, stopping the courses of both prana and apana, wholly devoted to pranayama (breath-control)." Odia Translation "ସେହିପରି ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧକ ଅପାନ ବାୟୁରେ ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରାଣବାୟୁରେ ଅପାନ ବାୟୁକୁ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି I ଏହିପରି ଭାବରେ ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଅପାନର ଗତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁଦ୍ଧ କରି ସେମାନେ ପ୍ରାଣାୟାମ-ପରାୟଣ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres offrent le prana dans l'apana, et l'apana dans le prana, arrêtant les cours du prana et de l'apana, entièrement dévoués au pranayama." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 30 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति । सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥ ४.३० ॥ IAST transliteration aparē niyatāhārāḥ prāṇān prāṇēṣu juhvati | sarvē ’py ētē yajñavidō yajñakṣapitakalmaṣāḥ || 4.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପରେ ନିୟତାହାରାଃ ପ୍ରାଣାନ୍ପ୍ରାଣେଷୁ ଜୁହ୍ଵତି | ସର୍ବେଽପ୍ୟେତେ ୟଜ୍ଞବିଦୋ ୟଜ୍ଞକ୍ଷପିତକଲ୍ମଷାଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others, regulating their food, offer their life-breaths into the life-breaths. All these are knowers of sacrifice, and by sacrifice have their sins destroyed." Odia Translation "ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆହାର (ନିୟତାହାରାଃ) କରି ନିଜର ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ହିଁ ପ୍ରାଣବାୟୁ ମଧ୍ୟରେ ଆହୁତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି I ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞର ସାଧନା କରୁଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଜ୍ଞର ପ୍ରକୃତ ମର୍ମ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres, réglant leur nourriture, offrent leurs souffles vitaux dans les souffles vitaux. Tous ceux-là sont des connaisseurs du sacrifice, et par le sacrifice ils ont détruit leurs péchés." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 31 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् । नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः कुरुसत्तम ॥ ४.३१ ॥ IAST transliteration yajñaśiṣṭāmr̥tabhujō yānti brahma sanātanam | nāyaṃ lōkō ’sty ayajñasya kutō ’nyaḥ kurusattama || 4.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞଶିଷ୍ଟାମୃତଭୁଜୋ ୟାନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ | ନାର୍ୟଂ ଲୋକୋଽସ୍ତ୍ୟୟଜ୍ଞସ୍ୟ କୁତୋଽନ୍ୟଃ କୁରୁସତ୍ତମ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who eat of the nectar-remnants of the sacrifice attain to the eternal Brahman. This world is not for him who offers no sacrifice, how then any other world, O best of the Kurus?" Odia Translation "ଯଜ୍ଞରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅମୃତରୂପୀ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସାଧକମାନେ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯଜ୍ଞ ବା ସମର୍ପଣ ଭାବ ନଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକ ମଧ୍ୟ ସୁଖଦାୟକ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେବେ ପରଲୋକ ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକ କିପରି ବା ମିଳିପାରିବ?" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui mangent les restes de nectar du sacrifice atteignent le Brahman éternel. Ce monde n'est pas pour celui qui n'offre aucun sacrifice, comment alors un autre monde, ô le meilleur des Kurus ?" Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 32 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे । कर्मजान्विद्धि तान्सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ॥ ४.३२ ॥ IAST transliteration ēvaṃ bahuvidhā yajñā vitatā brahmaṇō mukhē | karmajān viddhi tān sarvān ēvaṃ jñātvā vimōkṣyasē || 4.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବଂ ବହୁବିଧା ୟଜ୍ଞା ବିତତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖେ | କର୍ମଜାନ୍ବିଦ୍ଧି ତାନ୍ସର୍ବାନେବଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ବିମୋକ୍ଷ୍ୟସେ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus many kinds of sacrifice are spread out in the mouth of the Brahman (the cosmic extension); know all these to be born of action. Knowing this, thou shalt be liberated." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଯଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ମୁଖରେ (ବେଦରେ ବା ଶାସ୍ତ୍ରରେ) ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି I ସେହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କାୟିକ, ବାଚନିକ ଓ ମାନସିକ କର୍ମରୁ ହିଁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ; ଏହିପରି ଭାବରେ ଜାଣିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi, de nombreuses sortes de sacrifices sont étalées dans la bouche du Brahman ; sache qu'elles sont toutes nées de l'action. Connaissant cela, tu seras libéré." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 33 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप । सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते ॥ ४.३३ ॥ IAST transliteration śrēyān dravyamayād yajñāj jñānayajñaḥ parantapa | sarvaṃ karmākhilaṃ pārtha jñānē parisamāpyatē || 4.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟାନ୍ଦ୍ରବ୍ୟମୟାଦ୍ୟଜ୍ଞାଜ୍ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞଃ ପରନ୍ତପ | ସର୍ବଂ କର୍ମାଖିଲଂ ପାର୍ଥ ଜ୍ଞାନେ ପରିସମାପ୍ୟତେ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better than the sacrifice of material possessions is the sacrifice of Knowledge, O scorcher of foes! All action without exception, O Partha, culminates in Knowledge." Odia Translation "ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ଦ୍ରବ୍ୟମୟ ଯଜ୍ଞ (ବସ୍ତୁଦାନ) ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I କାରଣ ହେ ପାର୍ଥ! ସମଗ୍ର ସକାମ କର୍ମ ସମୂହ ପରିଶେଷରେ ପରମ ଜ୍ଞାନରେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ (ଲୀନ) ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Meilleur que le sacrifice des biens matériels est le sacrifice de la Connaissance, ô vainqueur des ennemis ! Toute action sans exception, ô Partha, culmine dans la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 34 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया । उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः ॥ ४.३४ ॥ IAST transliteration tad viddhi praṇipātēna paripraśnēna sēvayā | upadēkṣyanti tē jñānaṃ jñāninas tattvadarśinaḥ || 4.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ପ୍ରଣିପାତେନ ପରିପ୍ରଶ୍ନେନ ସେବୟା | ଉପଦେକ୍ଷ୍ୟନ୍ତି ତେ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନିନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନଃ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Learn thou that by prostration, by full questioning and by service; the wise who have seen the Truth will instruct thee in that Knowledge." Odia Translation "ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନକୁ ତୁମେ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶୀ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ (ପ୍ରଣିପାତେନ), ସରଳ ଜିଜ୍ଞାସାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ (ପରିପ୍ରଶ୍ନେନ) ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ସେବା ଦ୍ଵାରା ଲାଭ କର I ସେହି ସତ୍ୟଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶୀ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନର ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବେ।" French Translation (Traduction en Français) "Apprends cela par la prosternation, par des questions approfondies et par le service ; les sages qui ont vu la Vérité t'instruiront dans cette Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 35 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव । येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ॥ ४.३५ ॥ IAST transliteration yaj jñātvā na punar mōham ēvaṃ yāsyasi pāṇḍava | yēna bhūtāny aśēṣēṇa drakṣyasy ātmany athō mayi || 4.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞାତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ମୋହମେବଂ ୟାସ୍ୟସି ପାଣ୍ଡବ | ୟେନ ଭୂତାନ୍ୟଶେଷେଣ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟସ୍ୟାତ୍ମନ୍ୟଥୋ ମୟି || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Possessed of that Knowledge, thou shalt not fall again into this delusion, O Pandava; and by it thou shalt see all existences without exception in the Self, and then in Me." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଏପରି ଭ୍ରମ ବା ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରକାଶରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜଗତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିଜର ଆତ୍ମାରେ ଏବଂ ତା’ପରେ ମୋଠାରେ (ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ଦେଖିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Possédant cette Connaissance, tu ne tomberas plus dans cette illusion, ô Pandava ; et par elle, tu verras toutes les existences sans exception dans le Soi, et ensuite en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 36 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः । सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि ॥ ४.३६ ॥ IAST transliteration api cēd asi pāpēbhyaḥ sarvēbhyaḥ pāpakr̥ttamaḥ | sarvaṃ jñānaplavēnaiva vr̥jinaṃ santariṣyasi || 4.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପି ଚେଦସି ପାପେଭ୍ୟଃ ସର୍ବେଭ୍ୟଃ ପାପକୃତ୍ତମଃ | ସର୍ବଂ ଜ୍ଞାନପ୍ଲବେନୈବ ବୃଜିନଂ ସନ୍ତରିଷ୍ୟସି || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even if thou art the greatest sinner among all sinners, yet by the boat of Knowledge alone shalt thou cross over all sin." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାପୀ (ପାପକୃତ୍ତମଃ) ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଅ, ତଥାପି ତୁମେ ପରମ ଜ୍ଞାନରୂପକ ନୌକା (ଜ୍ଞାନପ୍ଲବେନ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମସ୍ତ ପାପ-ସମୁଦ୍ରକୁ ସହଜରେ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପାର ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Même si tu es le plus grand pécheur entre tous les pécheurs, pourtant, par le seul bateau de la Connaissance, tu traverseras tout péché." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 37 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन । ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा ॥ ४.३७ ॥ IAST transliteration yathaidhāṃsi samiddhō ’gnir bhasmasāt kurutē ’rjuna | jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasāt kurutē tathā || 4.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥୈଧାଂସି ସମିଦ୍ଧୋଽଗ୍ନିର୍ଭସ୍ମସାତ୍କୁରୁତେଽର୍ଜୁନ | ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିଃ ସର୍ବକର୍ମାଣି ଭସ୍ମସାତ୍କୁରୁତେ ତଥା || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As a kindled fire turns fuel to ashes, O Arjuna, so does the fire of Knowledge turn all actions to ashes." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ଅଗ୍ନି ଯେପରି କାଠ ବା ଶୁଖିଲା ଜାଳେଣିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମ (ପାଉଁଶ) କରିଦିଏ, ସେହିପରି ଜ୍ଞାନରୂପୀ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ କର୍ମବନ୍ଧନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମୀଭୂତ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Comme un feu allumé réduit le bois en cendres, ô Arjuna, ainsi le feu de la Connaissance réduit toutes les actions en cendres." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 38 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते । तत्स्वं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ॥ ४.३८ ॥ IAST transliteration na hi jñānēna sadr̥śaṃ pavitram iha vidyatē | tat svayaṃ yōgasaṃsiddhaḥ kālēnātmani vindati || 4.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ଜ୍ଞାନେନ ସଦୃଶଂ ପବିତ୍ରମିହ ବିଦ୍ୟତେ | ତତ୍ସ୍ଵୟଂ ୟୋଗସଂସିଦ୍ଧଃ କାଲେନାତ୍ମନି ବିନ୍ଦତି || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is nothing in this world holy like Knowledge; he who is perfected by Yoga finds it himself in the Self in course of time." Odia Translation "ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପରମ ଜ୍ଞାନ ସଦୃଶ ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ I ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସାଧକ ସମୟକ୍ରମେ (କାଲେନ) ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ଆପେ ଆପେ ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'y a rien en ce monde d'aussi saint que la Connaissance ; celui qui est rendu parfait par le Yoga la trouve de lui-même dans le Soi au cours du temps." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 39 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रद्धावाल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः । ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥ ४.३९ ॥ IAST transliteration śraddhāvāl labhatē jñānaṃ tatparaḥ saṃyatēndriyaḥ | jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntim acirēṇādhigacchati || 4.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରଦ୍ଧାବାଲ୍ଲଭତେ ଜ୍ଞାନଂ ତତ୍ପରଃ ସଂୟତେନ୍ଦ୍ରିୟଃ | ଜ୍ଞାନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରାଂ ଶାନ୍ତିମଚିରେଣାଧିଗଚ୍ଛତି || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The man of faith, the devoted, the master of his senses, attains to Knowledge; and having attained Knowledge, he goes swiftly to the supreme Peace." Odia Translation "ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ସାଧନାରେ ସଦା ତତ୍ପର ଏବଂ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରିଥିବା ସାଧକ ହିଁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥାଏ I ଆଉ ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଅତି ଶୀଘ୍ର (ଅଚିରେଣ) ପରମ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'homme de foi, le dévoué, le maître de ses sens, atteint la Connaissance ; et ayant atteint la Connaissance, il parvient promptement à la Paix suprême." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 40 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति । नायं लोकोऽस्त्य न परो न सुखं संशयात्मनः ॥ ४.४० ॥ IAST transliteration ajñaś cāśraddadhānaś ca saṃśayātmā vinaśyati | nāyaṃ lōkō ’sty na parō na sukhaṃ saṃśayātmanaḥ || 4.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଜ୍ଞଶ୍ଚାଶ୍ରଦ୍ଧଧାନଶ୍ଚ ସଂଶୟାତ୍ମା ବିନଶ୍ୟତି | ନାର୍ୟଂ ଲୋକୋଽସ୍ତ୍ୟ ନ ପରୋ ନ ସୁଖଂ ସଂଶୟାତ୍ମନଃ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the ignorant, the man without faith, the soul of doubt, goes to ruin; for the soul of doubt there is neither this world, nor the world beyond, nor happiness." Odia Translation "ମାତ୍ର ବିବେକହୀନ (ଅଜ୍ଞ), ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ସଂଶୟଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ I ସଂଶୟାତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ନା ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ଅଛି, ନା ପରଲୋକରେ, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ କଦାପି ପ୍ରକୃତ ସୁଖ ମିଳେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais l'ignorant, l'homme sans foi, l'âme pleine de doute, s'en va à la ruine ; pour l'âme pleine de doute, il n'y a ni ce monde, ni le monde au-delà, ni le bonheur." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 41 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसंछिन्नसंशयम् । आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ॥ ४.४१ ॥ IAST transliteration yōgasaṃnyastakarmāṇaṃ jñānasaṃchinnasaṃśayam | ātmavantaṃ na karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya || 4.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଗସନ୍ନ୍ୟସ୍ତକର୍ମାଣଂ ଜ୍ଞାନସଂଛିନ୍ନସଂଶୟମ୍ | ଆତ୍ମବନ୍ତଂ ନ କର୍ମାଣି ନିବଧ୍ନନ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Actions bind not him who has renounced actions by Yoga, O Dhananjaya, whose doubts are rent asunder by Knowledge, and who is possessed of his Self." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରେ ସମର୍ପଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଯିଏ ଆତ୍ମସ୍ଥ ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି କର୍ମ ଆବଦ୍ଧ କରିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les actions n'enchaînent pas celui qui a renoncé aux actions par le Yoga, ô Dhananjaya, dont les doutes sont déchirés par la Connaissance, et qui est maître de son Soi." Bhagavad Gita: Chapter 4, Verse 42 (ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मादज्ञानसंभूतं हृत्स्थं ज्ञानअसिनात्मनः । छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ॥ ४.४२ ॥ IAST transliteration tasmād ajñānasaṃbhūtaṃ hr̥tsthaṃ jñānāsinātmanaḥ | chittvainaṃ saṃśayaṃ yōgam ātiṣṭhōttiṣṭha bhārata || 4.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦଜ୍ଞାନସମ୍ଭୂତଂ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ ଜ୍ଞାନାସିନାତ୍ମନଃ | ଛିତ୍ତ୍ଵୈନଂ ସଂଶୟଂ ୟୋଗମାତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭାରତ || ୪打 || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore, having rent asunder with the sword of Knowledge this doubt of thine born of ignorance that is lodged in thy heart, resort to Yoga and arise, O Bharata!" Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମର ହୃଦୟରେ ଥିବା ଏହି ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ସଂଶୟକୁ ଜ୍ଞାନରୂପକ ଖଡ଼୍ଗ (ଜ୍ଞାନାସିନା) ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭେଦ କରି, ତୁମେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗର ଆଶ୍ରୟ ନିଅ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉଠି ଠିଆ ହୁଅ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, ayant déchiré avec l'épée de la Connaissance ce doute de ton cœur né de l'ignorance, recours au Yoga et lève-toi, ô Bharata !" ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे ज्ञानकर्मसंन्यासयोगो नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 5/ Chapter 5. The Yoga of Renunciation Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 1 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि । यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ५.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — saṃnyāsaṃ karmaṇāṃ kr̥ṣṇa punar yōgaṃ ca śaṃsasi | yac chrēya ētayōr ēkaṃ tan mē brūhi suniścitam || 5.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସନ୍ନ୍ୟାସଂ କର୍ମଣାଂ କୃଷ୍ଣ ପୁନର୍ଯୋଗଂ ଚ ଶଂସସି | ଯଚ୍ଛ୍ରେୟ ଏତୟୋରେକଂ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Thou praisest, O Krishna, the renunciation of actions, and again also Yoga (the right performance of action); tell me decisively which one of these two is the higher good." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଆପଣ ଏକ ପଟେ କର୍ମର ସନ୍ନ୍ୟାସ (ପରିତ୍ୟାଗ) କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣି ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହୁଛନ୍ତି I ଏଣୁ ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଗୋଟିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ଶ୍ରେୟସ୍କର (କଲ୍ୟାଣକାରୀ), ତାହା ମୋତେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି କୁହନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Tu loues, ô Krishna, le renoncement aux actions, et d'autre part aussi le Yoga ; dis-moi de façon décisive lequel de ces deux chemins est le bien le plus haut." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 2 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ । तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ५.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — saṃnyāsaḥ karmayōgaś ca niḥśrēyasakarāv ubhau | tayōs tu karmasaṃnyāsāt karmayōgō viśiṣyatē || 5.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ସନ୍ନ୍ୟାସଃ କର୍ମଯୋଗଶ୍ଚ ନିଃଶ୍ରେୟସକରାବୁଭୌ | ତୟୋସ୍ତୁ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସାତ୍କର୍ମଯୋଗୋ ବିଶିଷ୍ୟତେ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Renunciation and Yoga of action both lead to the highest good; but of the two, Yoga of action is superior to the renunciation of action." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "କର୍ମର ସନ୍ନ୍ୟାସ (ଜ୍ଞାନଯୋଗ) ଏବଂ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ—ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ପରମ ମୋକ୍ଷ ବା ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଅଟନ୍ତି I ମାତ୍ର ସେହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ କର୍ମସନ୍ନ୍ୟାସ ଅପେକ୍ଷା କର୍ମଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ବିଶିଷ୍ୟତେ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Le renoncement et le Yoga de l'action conduisent tous deux au bien suprême ; mais des deux, le Yoga de l'action est supérieur au renoncement à l'action." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 3 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति । निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ५.३ ॥ IAST transliteration jñēyaḥ sa nityasaṃnyāsī yō na dvēṣṭi na kāṅkṣati | nirdvandvō hi mahābāhō sukhaṃ bandhāt pramucyatē || 5.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞେୟଃ ସ ନିତ୍ୟସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଯୋ ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଠି ନ କାଙ୍ଖ୍ୟତି | ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ହି ମହାବାହୋ ସୁଖଂ ବନ୍ଧାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ୟତେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He should be known as a constant sannyasin who neither hates nor desires; for free from the dualities, O mighty-armed, he is easily released from bondage." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କାହାକୁ ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଜିନିଷ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ସଦା ସ୍ଥିର 'ନିତ୍ୟସନ୍ନ୍ୟାସୀ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ I କାରଣ ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରୁ ରହିତ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଅତି ସହଜରେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Il doit être connu comme un sannyasin constant celui qui ne hait ni ne désire ; car libre des dualités, ô aux bras puissants, il est facilement libéré des liens." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 4 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः । एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ५.४ ॥ IAST transliteration sāṅkhyayōgau pr̥thag bālāḥ pravadanti na paṇḍitāḥ | ēkam apy āsthitaḥ samyag ubhayōr vindatē phalam || 5.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗୌ ପୃଥଗ୍ବାଲାଃ ପ୍ରବଦନ୍ତି ନ ପଣ୍ଡିତାଃ | ଏକମପ୍ୟାସ୍ଥିତଃ ସମ୍ୟଗୁଭୟୋର୍ବିନ୍ଦତେ ଫଲମ୍ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Children (the ignorant) speak of Sankhya and Yoga as distinct, not the wise; he who is firmly established in even one of them thoroughly, reaps the fruit of both." Odia Translation "ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ (ବାଲାଃ) ହିଁ ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ବୋଲି କହନ୍ତି, ପ୍ରକୃତ ପଣ୍ଡିତ ବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନୁହେଁ I କାରଣ ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ମାର୍ଗରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ଥିତ ରହି ସାଧକ ଉଭୟର ସମାନ ଫଳ (ପରମପଦ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les ignorants parlent du Sankhya et du Yoga comme de voies distinctes, non les sages ; celui qui s'établit fermement dans l'une d'elles récolte le fruit des deux." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 5 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते । एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ५.५ ॥ IAST transliteration yat tat sāṅkhyaiḥ prāpyatē sthānaṃ tad yōgair api gamyatē | ēkaṃ sāṅkhyaṃ ca yōgaṃ ca yaḥ paśyati sa paśyati || 5.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତତ୍ସାଙ୍ଖ୍ୟୈଃ ପ୍ରାପ୍ୟତେ ସ୍ଥାନଂ ତଦ୍ୟୋଗୈରପି ଗମ୍ୟତେ | ଏକଂ ସାଙ୍ଖ୍ୟଂ ଚ ଯୋଗଂ ଚ ଯଃ ପଶ୍ୟତି ସ ପଶ୍ୟତି || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The status which is attained by the Sankhyas (Jnana Yogins) is also reached by the Yogins (Karma Yogins); he who sees Sankhya and Yoga as one, he truly sees." Odia Translation "ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, କର୍ମଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମାନ ସ୍ଥାନରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚନ୍ତି I ଏଣୁ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଙ୍ଖ୍ୟ ଏବଂ କର୍ମଯୋଗକୁ ଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକ ଓ ସମାନ ବୋଲି ଦେଖେ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ ଦେଖେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'état qui est atteint par les Sankhyas est aussi atteint par les Yogis ; celui qui voit que le Sankhya et le Yoga sont un, celui-là voit véritablement." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 6 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः । योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ५.६ ॥ IAST transliteration saṃnyāsas tu mahābāhō duḥkham āptum ayōgataḥ | yōgayuktō munir brahma nacirēṇādhigacchati || 5.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ସନ୍ନ୍ୟାସସ୍ତୁ ମହାବାହୋ ଦୁଃଖମାପ୍ତୁମଯୋଗତଃ | ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ମୁନିର୍ବ୍ରହ୍ମ ନଚିରେଣାଧିଗଚ୍ଛତି || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But renunciation, O mighty-armed, is difficult to attain without Yoga; the sage integrated in Yoga arrives swiftly at the Brahman." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ମହାବାହୋ! ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିନା କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ସନ୍ନ୍ୟାସ ବା ତ୍ୟାଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦାୟକ ବା କଠିନ ଅଟେ I କର୍ମଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ମନନଶୀଳ ମୁନି ଅତି ଶୀଘ୍ର (ନଚିରେଣ) ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais le renoncement, ô aux bras puissants, est difficile à atteindre sans le Yoga ; le sage intégré dans le Yoga parvient rapidement au Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 7 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः । सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ५.७ ॥ IAST transliteration yōgayuktō viśuddhātmā vijitātmā jitēndriyaḥ | sarvabhūtātmabhūtātmā kurvann api na lipyatē || 5.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ବିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ବିଜିତାତ୍ମା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟଃ | ସର୍ବଭୂତାତ୍ମଭୂତାତ୍ମା କୁର୍ବନ୍ନପି ନ ଲିପ୍ୟତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who is integrated in Yoga, pure in soul, master of his self, with his senses conquered, and whose self has become the Self of all existences, even though he acts, he is not tainted." Odia Translation "ଯେଉଁ କର୍ମଯୋଗୀ ପରମ ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ଯାହାଙ୍କର ଶରୀର ଓ ମନ ସଂଯମିତ, ଯିଏ ନିଜର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଜୀବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ସହ ଏକାକାର ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ସଂସାରରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଦାପି ସେଥିରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui est intégré dans le Yoga, pur d'âme, maître de son être, ayant conquis ses sens, et dont le soi est devenu le Soi de toutes les existences, bien qu'il agisse, il n'est pas souillé." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 8 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्वविद् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपन्श्वसन् ॥ ५.८ ॥ IAST transliteration naiva kiñcit karōmīti yuktō manyēta tattvavid | paśyañ śr̥ṇvan spr̥śañ jighrann aśnan gacchan svapan śvasan || 5.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ନୈବ କିଞ୍ଚିତ୍କରୋମୀତି ଯୁକ୍ତୋ ମନ୍ୟେତ ତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ | ପଶ୍ୟଞ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ସ୍ପୃଶଞ୍ଜିଘ୍ରନ୍ନଶ୍ନନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ସ୍ଵପନ୍ଶ୍ଵସନ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The integrated man who knows the Truth thinks, 'I do nothing at all,' while seeing, hearing, touching, smelling, eating, moving, sleeping, breathing," Odia Translation "ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଜାଣିଥିବା ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ଶୁଙ୍ଘିବା, ଭୋଜନ କରିବା, ଗତି କରିବା, ଶୋଇବା ଏବଂ ନିଶ୍ଵାସ ପ୍ରଶ୍ଵାସ ନେବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମନରେ ଭାବନ୍ତି ଯେ, 'ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ କିଛି କରୁନାହିଁ';" French Translation (Traduction en Français) "L'homme intégré qui connaît la Vérité pense : 'Je ne fais absolument rien', tout en voyant, entendant, touchant, sentant, mangeant, marchant, dormant, respirant," Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 9 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५.९ ॥ IAST transliteration pralapan visr̥jan gr̥hṇann unmiṣan nimiṣann api | indriyāṇīndriyārthēṣu vartanta iti dhārayan || 5.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଲପନ୍ଵିସୃଜନ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ନୁନ୍ମିଷନ୍ନିମିଷନ୍ନପି | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣୀନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଷୁ ବର୍ତନ୍ତ ଇତି ଧାରୟନ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—speaking, letting go, seizing, opening and closing his eyes, holding fast to the conviction that it is the senses which are acting upon their objects." Odia Translation "—କଥା କହିବା, ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା, କୌଣସି ଜିନିଷ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ଆଖି ଖୋଲିବା ଓ ବନ୍ଦ କରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, 'ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜ ନିଜର ବିଷୟ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି'—ଏହି ଧାରଣା ମନରେ ଦୃଢ଼ ରଖିଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—parlant, rejetant, saisissant, ouvrant et fermant les yeux, restant fermement attaché à la conviction que ce sont les sens seuls qui agissent sur leurs objets." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 10 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः । लिप्यते न सा पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ५.१० ॥ IAST transliteration brahmaṇy ādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karōti yaḥ | lipyatē na sa pāpēna padmapatram ivāmbhasā || 5.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟାଧାୟ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା କରୋତି ଯଃ | ଲିପ୍ୟତେ ନ ସ ପାପେନ ପଦ୍ମପତ୍ରମିବାମ୍ଭସା || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who performs actions, placing them in the Brahman, having abandoned attachment, is not tainted by sin, as a lotus leaf is untouched by water." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, ସର୍ବପ୍ରକାର ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରେ, ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଲିପ୍ତ ନହେଲା ପରି ତାକୁ କୌଣସି ପାପ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui accomplit les actions en les remettant au Brahman, ayant abandonné tout attachement, n'est pas souillé par le péché, de même que la feuille de lotus reste intacte au contact de l'eau." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 11 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि । योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥ ५.११ ॥ IAST transliteration kāyēna manasā buddhyā kēvalair indriyair api | yōginaḥ karma kurvanti saṅgaṃ tyaktvātmaśuddhayē || 5.11 || Sanskrit Verse in Odia Script କାୟେନ ମନସା ବୁଦ୍ଧ୍ୟା କେବଳୈରିନ୍ଦ୍ରିୟୈରପି | ଯୋଗିନଃ କର୍ମ କୁର୍ବନ୍ତି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵାତ୍ମଶୁଦ୍ଧୟେ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yogins perform action with the body, with the mind, with the understanding and with the pure senses, having abandoned attachment, for the self-purification." Odia Translation "କର୍ମଯୋଗୀମାନେ ମମତା ଓ ଆସକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ଅନ୍ତଃକରଣ ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଶରୀର, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les Yogis accomplissent l'action avec le corps, avec le mental, avec l'intelligence et avec les seuls sens, ayant abandonné tout attachement, pour la purification du soi." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 12 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युक्तः कर्मफलम् त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् । अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबद्धते ॥ ५.१२ ॥ IAST transliteration yuktaḥ karmaphalaṃ tyaktvā śāntim āpnōti naiṣṭhikīm | ayuktaḥ kāmakārēṇa phalē saktō nibadhyatē || 5.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯୁକ୍ତଃ କର୍ମଫଲମ୍ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ନୈଷ୍ଠିକୀମ୍ | ଅଯୁକ୍ତଃ କାମକାରେଣ ଫଲେ ସକ୍ତୋ ନିବଧ୍ୟତେ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The integrated soul, having abandoned the fruit of action, attains to a settled peace; the unintegrated, attached to the fruit because of the impulsion of desire, is bound." Odia Translation "ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷ କର୍ମଫଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ପରମ ନୈଷ୍ଠିକୀ ଶାନ୍ତି (ମୋକ୍ଷ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ମାତ୍ର ଭଗବଦ୍-ଭାବ ରହିତ ଅଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି କାମନାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଫଳରେ ଆସକ୍ତ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme intégrée, ayant abandonné le fruit de l'action, atteint à une paix durable ; l'âme non intégrée, attachée au fruit par l'impulsion du désir, est enchaînée." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 13 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी । नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ५.१३ ॥ IAST transliteration sarvakarmāṇi manasā saṃnyasyāstē sukhaṃ vaśī | navadvārē purē dēhī naiva kurvan na kārayan || 5.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବକର୍ମାଣି ମନସା ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟାସ୍ତେ ସୁଖଂ ବଶୀ | ନବଦ୍ଵାରେ ପୁରେ ଦେହୀ ନୈବ କୁର୍ବନ୍ନ କାରୟନ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The embodied soul, having renounced all actions by the mind, sits happily, a master, in the nine-gated city, neither acting at all nor causing to act." Odia Translation "ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମୀ ଜୀବାତ୍ମା (ଦେହୀ) ବିବେକ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ କର୍ମକୁ ମନରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ (ପରିତ୍ୟାଗ) କରି, ଏହି ନବଦ୍ଵାର ବିଶିଷ୍ଟ ଶରୀରରୂପୀ ପୁରରେ ସୁଖପୂର୍ବକ ବାସ କରେ; ସେ ନିଜେ କିଛି କରେ ନାହିଁ କି କାହା ଦ୍ଵାରା କରାଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme incarnée, ayant renoncé à toutes les actions par le mental, demeure heureuse, en maître, dans la cité aux neuf portes, n'agissant point par elle-même et ne causant point d'action." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 14 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः । न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ५.१४ ॥ IAST transliteration na kartrtvaṃ na karmāṇi lōkasya sr̥jati prabhuḥ | na karmaphalasaṃyōgaṃ svabhāvas tu pravartatē || 5.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ କର୍ତୃତ୍ଵଂ ନ କର୍ମାଣି ଲୋକସ୍ୟ ସୃଜତି ପ୍ରଭୁଃ | ନ କର୍ମଫଲସଂଯୋଗଂ ସ୍ଵଭାବସ୍ତୁ ପ୍ରବର୍ତତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Lord creates neither authorship nor actions for the world, nor the junction of action with its fruit; but it is Nature (Svabhava) which executes." Odia Translation "ପରମେଶ୍ଵର (ପ୍ରଭୁଃ) ଜଗତର ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନା କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ (ମୁଁ କରୁଛି ବୋଲି ଅଭିମାନ) ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ନା କର୍ମ ସମୂହ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, କିମ୍ବା କର୍ମ ସହିତ ତାର ଫଳର ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସେ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହା ତ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତି (ସ୍ଵଭାବ) ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Seigneur ne crée pour le monde ni l'état d'auteur ni les actions, ni la liaison de l'action avec son fruit ; mais c'est la Nature (Svabhava) qui agit." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 15 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः । अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ५.१५ ॥ IAST transliteration nādattē kasyacit pāpaṃ na caiva sukr̥taṃ vibhuḥ | ajñānēnavr̥taṃ jñānaṃ tēna muhyanti jantavaḥ || 5.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାଦତ୍ତେ କସ୍ୟଚିତ୍ପାପଂ ନ ଚୈବ ସୁକୃତଂ ବିଭୁଃ | ଅଜ୍ଞାନେନାବୃତଂ ଜ୍ଞାନଂ ତେନ ମୁହ୍ୟନ୍ତି ଜନ୍ତବଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The All-pervading Lord takes up neither the sin nor the good deed of anyone; Knowledge is enveloped by ignorance, and by that are creatures bewildered." Odia Translation "ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପରମାତ୍ମା (ବିଭୁଃ) କାହାରି ପାପ କିମ୍ବା କାହାରି ସୁକୃତ (ପୁଣ୍ୟ) ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ମାତ୍ର ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ଜୀବ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Seigneur universel ne prend sur Lui ni le péché ni la bonne action de quiconque ; la Connaissance est enveloppée par l'ignorance, et c'est par là que les créatures sont égarées." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 16 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः । तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ५.१६ ॥ IAST transliteration jñānēna tu tad ajñānaṃ yēṣāṃ nāśitam ātmanaḥ | tēṣām ādityavaj jñānaṃ prakāśayati tat param || 5.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନେନ ତୁ ତଦଜ୍ଞାନଂ ଯେଷାଂ ନାଶିତମାତ୍ମନଃ | ତେଷାମାଦିତ୍ୟବଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରକାଶୟତି ତତ୍ପରମ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But for those whose ignorance is destroyed by the Knowledge of the Self, their Knowledge, like the sun, illumines that Supreme." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସେହି ଅଜ୍ଞାନ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ (ଆଦିତ୍ୟବତ୍) ସେହି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais pour ceux dont l'ignorance est détruite par la Connaissance du Soi, leur Connaissance, tel le soleil, illumine ce Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 17 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः । गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ५.१७ ॥ IAST transliteration tadbuddhayas tadātmānas tanniṣṭhās tatparāyaṇāḥ | gacchanty apunarāvr̥ttiṃ jñānanirdhūtakalmaṣāḥ || 5.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଦ୍ବୁଦ୍ଧୟସ୍ତଦାତ୍ମାନସ୍ତନ୍ନିଷ୍ଠାସ୍ତତ୍ପରାୟଣାଃ | ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ୟପୁନରାବୃତ୍ତିଂ ଜ୍ଞାନନିର୍ଧୂତକଲ୍ମଷାଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Turning their discerning mind to That, directing their whole self to That, established in That, and having That for their goal, they go whence there is no return, their sins washed away by Knowledge." Odia Translation "ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରେ ସ୍ଥିର, ଯାହାଙ୍କର ଆତ୍ମା ତାଙ୍କ ସହ ଏକାକାର, ଯିଏ କେବଳ ତାଙ୍କଠାରେ ହିଁ ନିଷ୍ଠାବାନ ଏବଂ ଯିଏ କେବଳ ମୋ-ପରାୟଣ, ସେହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ପାପଧୌତ (ଶୁଦ୍ଧ) ହୋଇଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ପରମ ମୁକ୍ତି (ଅପୁନରାବୃତ୍ତି) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tournant leur mental vers Cela, dirigeant leur être tout entier vers Cela, établis dans Cela, et ayant Cela pour but unique, ils s'en vont là d'où il n'est pas de retour, leurs péchés lavés par la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 18 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि । शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ५.१८ ॥ IAST transliteration vidyāvinayasampannē brāhmaṇē gavi hastini | śuni caiva śvapākē ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ || 5.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ବିଦ୍ୟାବିନୟସମ୍ପନ୍ନେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଗବି ହସ୍ତିନି | ଶୁନି ଚୈବ ଶ୍ଵପାକେ ଚ ପଣ୍ଡିତାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sages see with an equal eye a Brahmin endowed with knowledge and humility, a cow, an elephant, and even a dog or an outcaste." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀ (ପଣ୍ଡିତ), ସେମାନେ ବିଦ୍ୟା ଓ ବିନୟ ସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୋରୁ, ହାତୀ, କୁକୁର ଏବଂ ଚଣ୍ଡାଳ (ଶ୍ଵପାକେ) ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ନଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଏକ ସମାନ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ (ସମଦର୍ଶିନଃ) ଦେଖନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les sages voient d'un œil égal un Brahmane doué de science et d'humilité, une vache, un éléphant, et même un chien ou un paria." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 12 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः । निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ५.१९ ॥ IAST transliteration ihaiva tair jitaḥ sargō yēṣāṃ sāmyē sthitaṃ manaḥ | nirdōṣaṃ hi samaṃ brahma tasmād brahmaṇi tē sthitāḥ || 5.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇହୈବ ତୈର୍ଜିତଃ ସର୍ଗୋ ଯେଷାଂ ସାମ୍ୟେ ସ୍ଥିତଂ ମନଃ | ନିର୍ଦୋଷଂ ହି ସମଂ ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ତେ ସ୍ଥିତାଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even here on earth is creation conquered by those whose mind is established in equality; for the Brahman is flawless and equal, therefore are they established in the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ ଏହି ସମତ୍ଵ ବା ସମଭାବରେ (ସାମ୍ୟେ) ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ, ସେମାନେ ଏହି ଜୀବନରେ ହିଁ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ଜୟ କରିନିଅନ୍ତି; କାରଣ ସେହି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବଦା ଦୋଷରହିତ ଏବଂ ସମାନ, ଏଣୁ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ହିଁ ନିରନ୍ତର ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ici-bas même la création est vaincue par ceux dont le mental est établi dans l'égalité ; car le Brahman est sans défaut et égal, c'est pourquoi ils sont établis dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 20 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् । स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ५.२० ॥ IAST transliteration na prahr̥ṣyēt priyaṃ prāpya nōdvijēt prāpya cāpriyam | sthirabuddhir asammūḍhō brahmavid brahmaṇi sthitaḥ || 5.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ପ୍ରହୃଷ୍ୟେତ୍ପ୍ରିୟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନୋଦ୍ଵିଜେତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚାପ୍ରିୟମ୍ | ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧିରସମ୍ମୂଢୋ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ଥିତଃ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He should not rejoice when he obtains what is pleasant, nor be dismayed when he meets what is unpleasant; with a steady understanding, undeluded, the knower of Brahman is established in Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ବା ପରିସ୍ଥିତି ପାଇ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ପାଇ ଆଦୌ ବିଚଳିତ (ଉଦ୍ଵେଗ) ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, ମୋହରହିତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ମହାପୁରୁଷ ସର୍ବଦା ବ୍ରହ୍ମରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Il ne doit pas se réjouir quand il obtient ce qui est agréable, ni être consterné quand il rencontre ce qui est désagréable ; l'esprit stable, exempt d'illusion, le connaisseur du Brahman est établi dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 21 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् । स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते ॥ ५.२१ ॥ IAST transliteration bāhyasparśēṣv asaktātmā vindaty ātmani yat sukham | sa brahmayōgayuktātmā sukham akṣayam aśnutē || 5.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ବାହ୍ୟସ୍ପର୍ଶେଷ୍ଵସକ୍ତାତ୍ମା ବିନ୍ଦତ୍ୟାତ୍ମନି ୟତ୍ସୁଖମ୍ | ସ ବ୍ରହ୍ମୟୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ସୁଖମକ୍ଷୟମଶ୍ନୁତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He whose self is unattached to external touches and finds the happiness that is in the Self, he, his self-integrated in the Yoga of the Brahman, enjoys an imperishable happiness." Odia Translation "ବାହ୍ୟ ବିଷୟଭୋଗର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଯାହାଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ନିଜର ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସେହି ସ୍ଵାଭାବିକ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରୂପକ ଯୋଗରେ ସମାଧିସ୍ଥ ମହାପୁରୁଷ ସର୍ବଦା ଅକ୍ଷୟ (କେବେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା) ପରମାନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui dont l'âme est détachée des contacts extérieurs et trouve le bonheur qui est dans le Soi, celui-là, son âme intégrée dans le Yoga du Brahman, jouit d'un bonheur impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 22 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये ही संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते । आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ५.२२ ॥ IAST transliteration yē hi saṃsparśajā bhōgā duḥkhayōnaya ēva tē | ādyantavantaḥ kauntēya na tēṣu ramatē budhaḥ || 5.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ହି ସଂସ୍ପର୍ଶଜା ଭୋଗା ଦୁଃଖୟୋନୟ ଏବ ତେ | ଆଦ୍ୟନ୍ତବନ୍ତଃ କୌନ୍ତେୟ ନ ତେଷୁ ରମତେ ବୁଧଃ || ୨cell୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the enjoyments born of the touches of things are causes of sorrow, they have a beginning and an end, O son of Kunti; the sage takes no delight in them." Odia Translation "କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବିଷୟମାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଜାତ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଭୋଗ୍ୟ ସୁଖ ପ୍ରକୃତରେ ଦୁଃଖର କାରଣ (ଦୁଃଖୟୋନୟ) ଅଟନ୍ତି I ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ (ଅନିତ୍ୟ) ଅଟନ୍ତି; ଏଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆଦୌ ରମଣ ବା ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Car les jouissances nées du contact des choses sont des causes de douleur, elles ont un commencement et une fin, ô fils de Kunti ; le sage ne cherche pas en elles son plaisir." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 23 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् । कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ५.२३ ॥ IAST transliteration śaknōtīhaiva yaḥ sōḍhuṃ prāk śarīravimōkṣaṇāt | kāmakrōdhōdbhavaṃ vēgaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ || 5.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶକ୍ନୋତୀହୈବ ୟଃ ସୋଢୁଂ ପ୍ରାକ୍ଶରୀରବିମୋକ୍ଷଣାତ୍ | କାମକ୍ରୋଧୋଦ୍ଭବଂ ବେଗଂ ସ ୟୁକ୍ତଃ ସ ସୁଖୀ ନରଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who can bear here in the body, before his release from the carcass, the rush of desire and wrath, he is the integrated man, he is the happy man." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସଂସାରରେ, ନିଜର ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ (ପ୍ରାକ୍ ଶରୀରବିମୋକ୍ଷଣାତ୍), କାମ ଏବଂ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ବେଗକୁ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସେ ହିଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରକୃତ ସୁଖୀ ମନୁଷ୍ୟ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui peut endurer ici-bas, avant d'être libéré de son corps, l'impulsion du désir et de la colère, celui-là est l'homme intégré, celui-là est l'homme heureux." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 24 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः । स योगी ब्रह्मनिर्वाणम् ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ५.२४ ॥ IAST transliteration yō ’ntaḥsukhō ’ntarārāmas tathāntarjyōtir ēva yaḥ | sa yōgī brahmanirvāṇam brahmabhūtō ’dhigacchati || 5.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଽନ୍ତଃସୁଖୋଽନ୍ତରାରାମସ୍ତଥାନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତିରେବ ୟଃ | ସ ୟୋଗୀ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମ୍ ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋଽଧିଗଚ୍ଛତି || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who has the inner happiness and the inner ease, and the inner light, that Yogin becomes the Brahman and attains to the absorption into the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସୁଖୀ (ଅନ୍ତଃସୁଖୋ), ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ରମଣ କରେ (ଅନ୍ତରାରାମଃ) ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଜୀବନ ଆତ୍ମାର ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିରେ ଜ୍ଞାନଦୀପ୍ତ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମଭୂତ ଯୋଗୀ ପରମ ଶାନ୍ତି ସ୍ଵରୂପ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui a le bonheur intérieur, la joie intérieure, et la lumière intérieure, ce Yogi devient le Brahman et atteint à l'absorption dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 25 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः । छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ५.२५ ॥ IAST transliteration labhantē brahmanirvāṇam r̥ṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ | chinnadvaidhā yatātmānaḥ sarvabhūtahitē ratāḥ || 5.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲଭନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମୃଷୟଃ କ୍ଷୀଣକଲ୍ମଷାଃ | ଛିନ୍ନଦ୍ଵୈଧା ୟତାତ୍ମାନଃ ସର୍ବଭୂତହିତେ ରତାଃ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The rishis, their sins washed away, their doubts torn asunder, their selves controlled, and devoted to the welfare of all existences, attain to the absorption into the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ସଂଯମୀ ଋଷିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦ୍ଵୈଧ ବା ସଂଶୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଯାହାଙ୍କର ମନ ସଂଯମିତ ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ସାଧନରେ (ସର୍ବଭୂତହିତେ) ସଦା ରତ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les rishis, leurs péchés effacés, leurs doutes déchirés, maîtres d'eux-mêmes, et dévoués au bien-être de toutes les existences, atteignent à l'absorption dans le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 26 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कामक्रोधविमुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् । अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ५.२६ ॥ IAST transliteration kāmakrōdhavimuktānāṃ yatīnāṃ yatacētasām | abhitō brahmanirvāṇaṃ vartatē viditātmanām || 5.26 || Sanskrit Verse in Odia Script କାମକ୍ରୋଧବିମୁକ୍ତାନାଂ ୟତୀନାଂ ୟତଚେତସାମ୍ | ଅଭିତୋ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣଂ ବର୍ତତେ ବିଦିତାତ୍ମନାମ୍ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "To the ascetics, free from desire and wrath, with controlled minds, who have known the Self, near to them is the absorption into the Brahman, everywhere." Odia Translation "କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ, ସଂଯମିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ତଥା ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିଥିବା (ବିଦିତାତ୍ମନାମ୍) ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ସମୟରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ କେବଳ ଶାନ୍ତିମୟ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣ ହିଁ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour les ascètes, libres de désir et de colère, à l'esprit maîtrisé, qui ont connu le Soi, proche d'eux se trouve l'absorption dans le Brahman, en tous lieux." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 27 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः । प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ५.२७ ॥ IAST transliteration sparśān kr̥tvā bahir bāhyāṃś cakṣuś caivāntarē bhruvōḥ | prāṇāpānau samau kr̥tvā nāsābhyantaracāriṇau || 5.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ପର୍ଶାନ୍କୃତ୍ଵା ବହିର୍ବାହ୍ୟାଂଶ୍ଚକ୍ଷୁଶ୍ଚୈବାନ୍ତରେ ଭ୍ରୁବୋଃ | ପ୍ରାଣାପାନୌ ସମୌ କୃତ୍ଵା ନାସାଭ୍ୟନ୍ତରଚାରିଣୌ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having shut out external touches, fixing the vision between the eyebrows, making equal the outward and the inward breaths moving within the nostrils," Odia Translation "ବାହ୍ୟ ବିଷୟଭୋଗର ଚିନ୍ତନକୁ ବାହାରେ ହିଁ ଦୂର କରି, ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦୁଇ ଭ୍ରୂଲତା ମଧ୍ୟରେ (ଅନ୍ତରେ ଭ୍ରୁବୋଃ) ସ୍ଥିର କରି ଏବଂ ନାସିକା ମଧ୍ୟରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ବାୟୁକୁ ସମାନ (ସମୌ) କରି," French Translation (Traduction en Français) "Ayant banni les contacts extérieurs, fixant la vue entre les sourcils, rendant égaux les souffles expirés et inspirés qui circulent à l'intérieur des narines," Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 28 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः । विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥ ५.२८ ॥ IAST transliteration yatēndriyamanōbuddhir munir mōkṣaparāyaṇaḥ | vigatēcchābhayacrōdhō yaḥ sadā mukta ēva saḥ || 5.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତେନ୍ଦ୍ରିୟମନୋବୁଦ୍ଧିର୍ମୁନିର୍ମୋକ୍ଷପରାୟଣଃ | ବିଗତେଚ୍ଛାଭୟକ୍ରୋଧୋ ୟଃ ସଦା ମୁକ୍ତ ଏବ ସଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—the sage, with controlled senses, mind and understanding, wholly intent on liberation, from whom desire, fear and wrath have passed away, is for ever free." Odia Translation "—ଯେଉଁ ମନନଶୀଳ ମୁନିଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମିତ, ଯିଏ କେବଳ ପରମ ମୋକ୍ଷରୂପକ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ବ୍ରତୀ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା (କାମନା), ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧ ସଦା ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି, ସେ ବାସ୍ତବରେ ସର୍ବଦା ମୁକ୍ତ ହିଁ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—le sage, dont les sens, le mental et l'intelligence sont maîtrisés, tendu tout entier vers la libération, de qui le désir, la peur et la colère se sont enfuis, est pour toujours libre." Bhagavad Gita: Chapter 5, Verse 29 (ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् । सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ५.२९ ॥ IAST transliteration bhōktāraṃ yajñatapasāṃ sarvalōkamahēśvaram | suhr̥daṃ sarvabhūtānāṃ jñātvā māṃ śāntim ṛcchati || 5.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୋକ୍ତାରଂ ୟଜ୍ଞତପସାଂ ସର୍ବଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ | ସୁହୃଦଂ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଂ ଶାନ୍ତିମୃଚ୍ଛତି || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowing Me as the enjoyer of sacrifice and austerities, the great Lord of all the worlds, and the friend of all existences, he arrives at peace." Odia Translation "ମୋତେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଏକମାତ୍ର ଭୋକ୍ତା, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହେଶ୍ଵର (ସର୍ବଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍) ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପରମ ମିତ୍ର ତଥା ଶୁଭେଚ୍ଛୁ (ସୁହୃଦମ୍) ବୋଲି ଜ୍ଞାତ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Me connaissant comme le bénéficiaire du sacrifice et des austérités, le grand Seigneur de tous les mondes, et l'ami de toutes les créatures, il parvient à la paix." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मसंन्यासयोगो नाम पञ्चमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 6/ Chapter 6. The Yoga of the Supreme Spirit Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 1 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः । स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥ ६.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — anāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karōti yaḥ | sa saṃnyāsī ca yōgī ca na niragnir na cākriyaḥ || 6.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅନାଶ୍ରିତଃ କର୍ମଫଲଂ କାର୍ୟଂ କର୍ମ କରୋତି ୟଃ | ସ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଚ ୟୋଗୀ ଚ ନ ନିରଗ୍ନିର୍ନ ଚାକ୍ରିୟଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: He who performs the action that ought to be done, without depending on the fruit of action, he is the Sannyasin and he is the Yogin; not he who has cleared away the sacrificial fire from his hearth, nor he who is actionless." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କର୍ମର ଫଳ ଆଶ୍ରୟ ନକରି, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମନେ କରି କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଏବଂ ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଯୋଗୀ I କେବଳ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମର ଅଗ୍ନି ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନୁହନ୍ତି କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟା ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଗୀ ନୁହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Celui qui accomplit l'action qui doit être faite, sans dépendre du fruit de l'action, celui-là est le Sannyasin et celui-là est le Yogi ; et non pas celui qui a éteint le feu sacrificiel, ni celui qui reste inactif." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 2 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव । न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥ ६.२ ॥ IAST transliteration yaṃ saṃnyāsam iti prāhur yōgaṃ taṃ viddhi pāṇḍava | na hy asaṃnyastasaṅkalpō yōgī bhavati kaścana || 6.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଂ ସନ୍ନ୍ୟାସମିତି ପ୍ରାହୁର୍ୟୋଗଂ ତଂ ବିଦ୍ଧି ପାଣ୍ଡବ | ନ ହ୍ୟସନ୍ନ୍ୟସ୍ତସଙ୍କଳ୍ପୋ ୟୋଗୀ ଭବତି କଶ୍ଚନ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What they call renunciation (Sannyasa), know that to be Yoga, O Pandava; for none becomes a Yogin who has not renounced the desire-will (sankalpa) in the mind." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ)! ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯାହାକୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ହିଁ ତୁମେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ ବୋଲି ଜାଣ; କାରଣ ମନରେ ଥିବା ସକାମ ସଙ୍କଳ୍ପ ତଥା ବାସନାକୁ ତ୍ୟାଗ ନକରି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କଦାପି ପ୍ରକୃତ ଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce qu'on appelle renoncement (Sannyasa), sache que c'est le Yoga, ô Pandava ; car nul ne devient un Yogi s'il n'a d'abord renoncé à la volonté de désir (sankalpa) dans son mental." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 3 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते । योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥ ६.३ ॥ IAST transliteration ārurukṣōr munēr yōgaṃ karma kāraṇam ucyatē | yōgārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇam ucyatē || 6.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆରୁରୁକ୍ଷୋର୍ମୁନେର୍ୟୋଗଂ କର୍ମ କାରଣମୁଚ୍ଯତେ | ୟୋଗାରୂଢସ୍ତ୍ୟ ତସ୍ୟୈବ ଶମଃ କାରଣମୁଚ୍ଯତେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the sage who desires to rise to Yoga, action is said to be the means; when he has risen to Yoga, serenity (shama) is said to be the means." Odia Translation "ଯୋଗ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ମନନଶୀଳ ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷ୍କାମ କର୍ମ କରିବା ହିଁ ମାଧ୍ୟମ (କାରଣମ୍) ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଆଉ ସେହି ଯୋଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆରୂଢ଼ (ସ୍ଥିର) ହୋଇସାରିବା ପରେ, ସାଂସାରିକ ସଙ୍କଳ୍ପର ଅଭାବରୂପକ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି (ଶମଃ) ହିଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଗତିର ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour le sage qui désire s'élever jusqu'au Yoga, l'action est dite être le moyen ; lorsqu'il s'est élevé jusqu'au Yoga, la sérénité (shama) est dite être le moyen." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 4 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते । सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ ६.४ ॥ IAST transliteration yadā hi nēndriyārthēṣu na karmasv anuṣajjatē | sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yōgārūḍhas tadōcyatē || 6.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦା ହି ନେନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଷୁ ନ କର୍ମସ୍ଵନୁଷଜ୍ଜତେ | ସର୍ବସଙ୍କଳ୍ପସନ୍ନ୍ୟାସୀ ୟୋଗାରୂଢସ୍ତଦୋଚ୍ୟତେ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When a man is attached neither to the objects of sense nor to actions, and has renounced all desire-wills of the mind, then is he said to be a man risen to Yoga (Yogarudha)." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ନା ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ, ନା ସାଂସାରିକ କର୍ମ ସମୂହରେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ, ସେତେବେଳେ ସେ 'ୟୋଗାରୂଢ଼' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand un homme n'est attaché ni aux objets des sens ni aux actions, et qu'il a renoncé à toutes les volontés de désir du mental, alors il est dit être un homme élevé jusqu'au Yoga (Yogarudha)." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 5 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् । आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ६.五 ॥ IAST transliteration uddharēd ātmanātmānaṃ nātmānam avasādayēt | ātmaiva hy ātmanō bandhur ātmaiva ripur ātmanaḥ || 6.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଦ୍ଧରେଦାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ନାତ୍ମାନମବସାଦୟେତ୍ | ଆତ୍ମୈବ ହ୍ୟାତ୍ମନୋ ବନ୍ଧୁରାତ୍ମୈବ ରିପୁରାତ୍ମନଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By the Self one should deliver the self, and not depress or cast down the self; for the Self is the friend of the self, and the self is the enemy of the self." Odia Translation "ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ବିବେକୀ ଆତ୍ମା ଦ୍ଵାରା ନିଜର (ଭ୍ରମିତ ମନର) ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ନିଜକୁ କଦାପି ଅଧୋଗତି ବା ନିରାଶା ଆଡ଼କୁ ଠେଲିଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ନିଜର ପରମ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଏହି ଆତ୍ମା ହିଁ ନିଜର ପ୍ରଧାନ ଶତ୍ରୁ (ରିପୁଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Par le Soi on doit délivrer le petit moi, et ne point déprimer ni rabaisser le moi ; car le Soi est l'ami du moi, et le moi est l'ennemi du Soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 6 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः । अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥ ६.६ ॥ IAST transliteration bandhur ātmātmanas tasya yēnātmaivātmanā jitaḥ | anātmanas tu śatrutvē vartētātmaiva śatruvat || 6.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ବନ୍ଧୁରାତ୍ମାତ୍ମନସ୍ତସ୍ୟ ୟେନାତ୍ମୈବାତ୍ମନା ଜିତଃ | ଅନାତ୍ମନସ୍ତୁ ଶତ୍ରୁତ୍ଵେ ବର୍ତେତାତ୍ମୈବ ଶତ୍ରୁବତ୍ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Self is the friend of that self by whom the self is conquered by the Self; but for him who is not in possession of his self, the Self lives as his enemy, at war with him." Odia Translation "ଯେଉଁ ଜୀବ ନିଜ ବିବେକ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଛି, ତା’ ପାଇଁ ତାର ଆତ୍ମା ପରମ ବନ୍ଧୁ ଅଟେ; ମାତ୍ର ଯିଏ ନିଜ ମନକୁ ଜୟ କରିନାହିଁ (ଅନାତ୍ମନଃ), ତାର ଆତ୍ମା ସ୍ଵୟଂ ତାର ଶତ୍ରୁ ପରି ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Soi est l'ami de ce moi par qui le moi est conquis par le Soi ; mais pour celui qui ne se possède pas lui-même, le Soi vit comme son ennemi, en guerre avec lui." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 7 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः । शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ ६.७ ॥ IAST transliteration jitātmanaḥ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ | śītōṣṇasukhaduḥkhēṣu tathā mānāpamānayōḥ || 6.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜିତାତ୍ମନଃ ପ୍ରଶାନ୍ତସ୍ୟ ପରମାତ୍ମା ସମାହିତଃ | ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖଦୁଃଖେଷୁ ତଥା ମାନାପମାନୟୋଃ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who has conquered his self and is peaceful, his Supreme Self is perfectly settled in concentration in cold and heat, pleasure and pain, and in honor and disgrace." Odia Translation "ଯେଉଁ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ତଥା ପରମ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ପୁରୁଷ ଶୀତ-ଉଷ୍ଣତା, ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଏବଂ ମାନ-ଅପମାନ ଆଦି ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ସ୍ଵରୂପ ସର୍ବଦା ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହିତ (ସ୍ଥିର) ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui a conquis son moi et qui est paisible, son Soi Suprême est parfaitement établi en concentration dans le froid et le chaud, le plaisir et la douleur, et dans l'honneur et l'infamie." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 8 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः । युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ ६.८ ॥ IAST transliteration jñānavijñānatr̥ptātmā kūṭasthō vijitēndriyaḥ | yukta ity ucyatē yōgī samalōṣṭāśmakāñcanaḥ || 6.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନତୃପ୍ତାତ୍ମା କୂଟସ୍ଥୋ ବିଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟଃ | ୟୁକ୍ତ ଇତ୍ୟୁଚ୍ୟତେ ୟୋଗୀ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Yogin whose self is satisfied with knowledge and spiritual discernment, who is changeless (Kutastha), a master of his senses, to whom a clod of earth, a stone and gold are equal, he is said to be integrated." Odia Translation "ଯେଉଁ ଯୋଗୀଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଜ୍ଞାନ (ଆତ୍ମାନୁଭୂତି) ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତ, ଯିଏ ନିର୍ବିକାର (କୂଟସ୍ଥଃ), ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାଟି ପିଣ୍ଡୁଳା, ପଥର ତଥା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସବୁ ସମାନ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yogi dont le soi est satisfait de connaissance et de discernement spirituel, qui est immuable (Kutastha), maître de ses sens, pour qui une motte de terre, une pierre et de l'or sont égaux, celui-là est dit intégré." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 9 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु । साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥ ६.९ ॥ IAST transliteration suhr̥n mitrāry udāsīna madhyastha dvēṣya bandhuṣu | sādhuṣv api ca pāpēṣu samabuddhir viśiṣyatē || 6.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୁହୃନ୍ମିତ୍ରାର୍ୟୁଦାସୀନମଧ୍ୟସ୍ଥଦ୍ଵେଷ୍ୟବନ୍ଧୁଷୁ | ସାଧୁଷ୍ଵପି ଚ ପାପେଷୁ ସମବୁଦ୍ଧିର୍ଭିଶିଷ୍ୟତେ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who is equal in heart to the well-wisher, the friend, the enemy, the indifferent, the mediator, the hateful, the relative, and to the righteous and the sinners, he excelleth." Odia Translation "ଶୁଭେଚ୍ଛୁ (ସୁହୃଦ୍), ସଖା, ଶତ୍ରୁ, ଉଦାସୀନ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ (ମଧ୍ୟସ୍ଥ), ଦ୍ଵେଷୀ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ସନ୍ଥ ତଥା ପାପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ବୁଦ୍ଧି ବା ଭାବ (ସମବୁଦ୍ଧିଃ) ରଖୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ବିଶିଷ୍ୟତେ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui est égal en son cœur envers le bienveillant, l'ami, l'ennemi, l'indifférent, le médiateur, le haineux, le parent, et envers les justes comme les pécheurs, celui-là excelle." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 10 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः । एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ ६.१० ॥ IAST transliteration yōgī yuñjīta satatam ātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ēkākī yatacittātmā nirāśīr aparigrahaḥ || 6.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଗୀ ୟୁଞ୍ଜୀତ ସତତମାତ୍ମାନଂ ରହସି ସ୍ଥିତଃ | ଏକାକୀ ୟତଚିତ୍ତାତ୍ମା ନିରାଶୀରପରିଗ୍ରହଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Let the Yogin practice continually concentration of the self, staying in a solitary place, alone, with mind and self controlled, free from desire and free from the longing for possession." Odia Translation "ଯୋଗୀ ପୁରୁଷ ଏକାକୀ ରହି, ଏକ ନିର୍ଜନ ନିଭୃତ ସ୍ଥାନରେ (ରହସି ସ୍ଥିତଃ) ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିଜର ମନ ଓ ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରି, କାମନା ଓ ସଞ୍ଚୟର ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ନିରନ୍ତର ନିଜ ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Que le Yogi pratique continuellement la concentration du soi, se tenant dans un lieu solitaire, seul, le mental et l'être maîtrisés, exempt de désir et libre du besoin de posséder." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 11 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः । नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ ६.११ ॥ IAST transliteration śucau dēśē pratiṣṭhāpya sthiram āsanam ātmanaḥ | nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśōttaram || 6.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୁଚୌ ଦେଶେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ୟ ସ୍ଥିରମାସନମାତ୍ମନଃ | ନାତ୍ୟୁଚ୍ଛ୍ରିତଂ ନାତିନୀଚଂ ଚୈଲାଜିନକୁଶୋତ୍ତରମ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In a pure place having established a firm seat of his own, neither too high nor too low, made of a cloth, a deer-skin and kusha-grass, one over the other," Odia Translation "ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଆସନ ସ୍ଥାପନ କରି, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ନୀଚ ହୋଇନଥିବ ଏବଂ ଯାହା ଉପରେ କୁଶ ଗଛ, ମୃଗଛାଲ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଏକ ଉପରେ ଆରଟି ପଡ଼ିଥିବ," French Translation (Traduction en Français) "En un lieu pur, ayant établi pour soi un siège ferme, ni trop haut ni trop bas, fait d'une étoffe, d'une peau de daim et d'herbe kusha, placés l'un sur l'autre," Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 12 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः । उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ ६.१२ ॥ IAST transliteration tatraikāgraṃ manaḥ kr̥tvā yatacittēndriyakriyaḥ | upaviśyāsanē yuñjyād yōgam ātmawiśuddhayē || 6.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରୈକାଗ୍ରଂ ମନଃ କୃତ୍ଵା ୟତଚିତ୍ତେନ୍ଦ୍ରିୟକ୍ରିୟଃ | ଉପବିଶ୍ୟାସନେ ୟୁଞ୍ଜ୍ୟାଦ୍ ୟୋଗମାତ୍ମବିଶୁଦ୍ଧୟେ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There, having made the mind one-pointed, with the actions of the mind and senses controlled, sitting on the seat let him practice Yoga for the purification of the self." Odia Translation "ସେହି ଆସନ ଉପରେ ବସି, ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ର କରି ଏବଂ ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାକୁ ସଂଯମିତ କରି, ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୋଗ ସାଧନା (ଧ୍ୟାନ) କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, ayant rendu le mental concentré, les actions du mental et des sens maîtrisées, assis sur son siège, qu'il pratique le Yoga pour la purification du soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 13 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ ६.१३ ॥ IAST transliteration samaṃ kāyaśirōgrīvaṃ dhārayann acalaṃ sthiraḥ | samprēkṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaś cānavalōkayan || 6.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଂ କାୟଶିରୋଗ୍ରୀବଂ ଧାରୟନ୍ନଚଲଂ ସ୍ଥିରଃ | ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ନାସିକାଗ୍ରଂ ସ୍ଵଂ ଦିଶଶ୍ଚାନବଲୋକୟନ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Holding the body, head and neck straight, immovable and steady, looking fixedly at the tip of his own nose without casting his glance around," Odia Translation "ନିଜର ଶରୀର, ମେରୁଦଣ୍ଡ, ମସ୍ତକ ଏବଂ ବେକକୁ ସଳଖ, ସ୍ଥିର ଓ ନିଶ୍ଚଳ ରଖି, ଦିଗବିଦିଗକୁ ନଚାହିଁ କେବଳ ନିଜ ନାସିକାର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ସ୍ଥିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି," French Translation (Traduction en Français) "Tenant le corps, la tête et le cou droits, immobiles et stables, fixant le regard sur le bout de son propre nez sans regarder autour de soi," Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 14 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः । मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥ ६.१४ ॥ IAST transliteration praśāntātmā vigatabhīr brahmacārivratē sthitaḥ | manaḥ saṃyamya maccittō yukta āsīta matparaḥ || 6.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ବିଗତଭୀର୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିବ୍ରତେ ସ୍ଥିତଃ | ମନଃ ସଂୟମ୍ୟ ମଚ୍ଚିତ୍ତୋ ୟୁକ୍ତ ଆସୀତ ମତ୍ପରଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With a serene soul, free from fear, established in the vow of Brahmacharya, having controlled the mind, with his mind fixed on Me, let him sit integrated, wholly devoted to Me." Odia Translation "ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ, ଭୟଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିର ରହି, ମନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରି, ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋ-ପରାୟଣ ହୋଇ ବସିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme sereine, exempte de peur, établi dans le vœu de Brahmacharya, ayant maîtrisé le mental, l'esprit fixé sur Moi, qu'il se tienne intégré, tout dévoué à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 15 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः । शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥ ६.१५ ॥ IAST transliteration yuñjann ēvaṃ sadātmānaṃ yōgī niyatamānasaḥ | śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthām adhigacchati || 6.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁଞ୍ଜନ୍ନେବଂ ସଦାତ୍ମାନଂ ୟୋଗୀ ନିୟତମାନସଃ | ଶାନ୍ତିଂ ନିର୍ଵାଣପରମାଂ ମତ୍ସଂସ୍ଥାମଧିଗଚ୍ଛତି || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus always integrating his self, the Yogin of controlled mind attains to that Peace which culminates in Nirvana and which abides in Me." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ନିରନ୍ତର ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ଭଗବଦ୍-ଧ୍ୟାନରେ ନିୟୋଜିତ କରି, ସଂଯମିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ଯୋଗୀ ମୋଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ପରମ ନିର୍ବାଣରୂପକ ଶାନ୍ତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Intégrant ainsi toujours son être, le Yogi au mental maîtrisé atteint à la Paix qui culmine dans le Nirvana et qui demeure en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 16 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः । न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥ ६.१६ ॥ IAST transliteration nātyaśnatas tu yōgō 'sti na caikāntam anaśnataḥ | na cātisvapnaśīlasya jāgratō naiva cārjuna || 6.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାତ୍ୟଶ୍ନତସ୍ତୁ ୟୋଗୋଽସ୍ତି ନ ଚୈକାନ୍ତମନଶ୍ନତଃ | ନ ଚାତିସ୍ଵପ୍ନଶୀଲସ୍ଯ ଜାଗ୍ରତୋ ନୈବ ଚାର୍ଜୁନ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yoga is not for him who eats too much, nor for him who abstains utterly from food, O Arjuna; nor is it for him who sleeps too much, nor for him who stays awake always." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଅତ୍ୟଧିକ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ସାଧନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଆଦୌ ଭୋଜନ ନକରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ I ସେହିପରି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଉଥିବା କିମ୍ବା ସର୍ବଦା ଜାଗ୍ରତ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yoga n'est pas pour celui qui mange trop, ni pour celui qui s'abstient totalement de nourriture, ô Arjuna ; il n'est pas non plus pour celui qui dort trop, ni pour celui qui reste toujours éveillé." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 17 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु । युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ ६.१७ ॥ IAST transliteration yuktāhāravihārasya yuktacēṣṭasya karmasu | yuktasvapnāvabōdhasya yōgō bhavati duḥkhahā || 6.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁକ୍ତାହାରବିହାରସ୍ଯ ୟୁକ୍ତଚେଷ୍ଟସ୍ୟ କର୍ମସୁ | ୟୁକ୍ତସ୍ଵପ୍ନାବବୋଧସ୍ୟ ୟୋଗୋ ଭବତି ଦୁଃଖହା || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For him whose food and recreation are regulated, whose effort in actions is disciplined, and whose sleep and waking are balanced, Yoga becomes the destroyer of all sorrow." Odia Translation "ଯାହାଙ୍କର ଆହାର ଓ ବିହାର (ଭ୍ରମଣ ତଥା ମନୋରଞ୍ଜନ) ସଂଯମିତ, କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ସଂଯମିତ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଶୋଇବା ଓ ଜାଗ୍ରତ ହେବା ସନ୍ତୁଳିତ, ସେହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖର ନାଶକ (ଦୁଃଖହା) ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour celui dont la nourriture et les loisirs sont réglés, dont l'effort dans les actions est discipliné, et dont le sommeil et la veille sont équilibrés, le Yoga devient le destructeur de toute douleur." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 18 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते । निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ ६.१८ ॥ IAST transliteration yadā viniyataṃ cittam ātmany ēvāvatiṣṭhatē | niḥspr̥haḥ sarvakāmēbhyō yukta ity ucyatē tadā || 6.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦା ବିନିୟତଂ ଚିତ୍ତମାତ୍ମନ୍ୟେବାବତିଷ୍ଠତେ | ନିଃସ୍ପୃହଃ ସର୍ବକାମେଭ୍ୟୋ ୟୁକ୍ତ ଇତ୍ୟୁଚ୍ୟତେ ତଦା || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the completely controlled mind abides steadily in the Self alone, free from longing for all objects of desire, then is he said to be integrated (Yukta)." Odia Translation "ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂଯମିତ ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତ ଯେଉଁ ସମୟରେ କେବଳ ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୋଗ୍ୟ କାମନାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ (ନିଃସ୍ପୃହଃ) ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand le mental parfaitement maîtrisé demeure stable dans le Soi seul, exempt d'attachement pour tous les objets du désir, alors il est dit être intégré (Yukta)." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 19 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता । योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ ६.१९ ॥ IAST transliteration yathā dīpō nivātasthō nēṅgatē sōpamā smr̥tā | yōginō yatacittasya yuñjatō yōgam ātmanaḥ || 6.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥା ଦୀପୋ ନିବାତସ୍ଥୋ ନେଙ୍ଗତେ ସୋପମା ସ୍ମୃତା | ୟୋଗିନୋ ୟତଚିତ୍ତସ୍ୟ ୟୁଞ୍ଜତୋ ୟୋଗମାତ୍ମନଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As a lamp in a windless place does not flicker, to such is compared the controlled mind of the Yogin practicing concentration of the self." Odia Translation "ବାୟୁଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ (ନିବାତସ୍ଥୋ) ରଖାଯାଇଥିବା ଦୀପର ଶିଖା ଯେପରି କଦାପି ବିଚଳିତ କିମ୍ବା କମ୍ପିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ନିଜର ଚିତ୍ତକୁ ସଂଯମ କରି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନ ଥିବା ଯୋଗୀଙ୍କର ସ୍ଥିର ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଏହି ଉପମା (ସୋପମା ସ୍ମୃତା) ଦିଆଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme une lampe placée dans un lieu sans vent ne vacille pas, telle est la comparaison qu'on donne au mental maîtrisé du Yogi pratiquant la concentration du soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 20 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया । यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥ ६.२० ॥ IAST transliteration yatrōparamatē cittaṃ niruddhaṃ yōgasēvayā | yatra caivātmanātmānaṃ paśyann ātmani tuṣyati || 6.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍ରୋପରମତେ ଚିତ୍ତଂ ନିରୁଦ୍ଧଂ ୟୋଗସେବୟା | ୟତ୍ର ଚୈବାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ପଶ୍ୟନ୍ନାତ୍ମନି ତୁଷ୍ୟତି || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Where the mind, quieted by the practice of Yoga, attains to rest, and where seeing the Self by the Self, one is satisfied in the Self alone;" Odia Translation "ଯୋଗ ସାଧନା ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ନିରୁଦ୍ଧ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର) ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଆତ୍ମାକୁ ଦର୍ଶନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହେ;" French Translation (Traduction en Français) "Là où le mental, apaisé par la pratique du Yoga, trouve le repos, et là où voyant le Soi par le Soi, on est satisfait dans le Soi seul ;" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 21 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सुखमात्यन्तिकं यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् । वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥ ६.२१ ॥ IAST transliteration sukham ātyantikaṃ yat tad buddhigrāhyam atīndriyam | vētti yatra na caivāyaṃ sthitaś calati tattvataḥ || 6.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୁଖମାତ୍ୟନ୍ତିକଂ ୟତ୍ତଦ୍ ବୁଦ୍ଧିଗ୍ରାହ୍ୟମତୀନ୍ଦ୍ରିୟମ୍ | ବେତ୍ତି ୟତ୍ର ନ ଚୈବାୟଂ ସ୍ଥିତଶ୍ଚଲତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Where he knows that supreme and infinite happiness which is beyond the senses and perceived only by the pure understanding, and established wherein he moves not from the Truth;" Odia Translation "ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ସାଧକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସୀମା ବାହାରେ ଥିବା) ଏବଂ କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିବେକ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ପାରୁଥିବା ସେହି ଅନନ୍ତ ପରମାନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥିର ରହି ସେ ନିଜର ସ୍ଵରୂପରୂପକ ପରମ ସତ୍ୟରୁ କଦାପି ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "Là où il connaît ce bonheur suprême et infini qui est au-delà des sens et perçu seulement par la pure intelligence, et établi dans lequel il ne s'écarte pas de la Vérité ;" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 22 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः । यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ ६.२२ ॥ IAST transliteration yaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyatē nādhikaṃ tataḥ | yasmin sthitō na duḥkhēna guruṇāpi vicālyatē || 6.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚାପରଂ ଲାଭଂ ମନ୍ୟତେ ନାଧିକଂ ତତଃ | ୟସ୍ମିନ୍ସ୍ଥିତୋ ନ ଦୁଃଖେନ ଗୁରୁଣାପି ବିଚାଲ୍ୟେତ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Which having obtained, he thinks no other gain to be greater than it, and established wherein he is not moved even by heavy sorrow;" Odia Translation "ଯେଉଁ ଆତ୍ମଲାଭକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ସଂସାରର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବି ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ମନେକରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ସ୍ଥିତିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହି ସେ ଅତି ଗୁରୁତର ବା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ (ଗୁରୁଣାପି ଦୁଃଖେନ) ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "Qu'ayant obtenu, il ne pense pas qu'aucun autre gain soit plus grand que lui, et établi dans lequel il n'est pas ébranlé, même par une lourde douleur ;" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 23 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् । स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥ ६.२३ ॥ IAST transliteration taṃ vidyād duḥkhasaṃyōgaviyōgaṃ yōgasañjñitam | sa niścayēna yōktavyō yōgō ’nirviṇṇacētasā || 6.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଂ ବିଦ୍ୟାଦ୍ ଦୁଃଖସଂୟୋଗବିୟୋଗଂ ୟୋଗସଂଜ୍ଞିତମ୍ | ସ ନିଶ୍ଚୟେନ ୟୋକ୍ତବ୍ୟୋ ୟୋଗୋଽନିର୍ବିଣ୍ଣଚେତସା || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That should be known by the name of Yoga, this severance from the connection with sorrow. This Yoga should be practiced with resolution, with a heart free from depression." Odia Translation "ଦୁଃଖର ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୁକ୍ତ ହେବାର (ଦୁଃଖସଂଯୋଗବିଯୋଗମ୍) ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ 'ୟୋଗ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ I ଏହି ଯୋଗ ସାଧନାକୁ ବିନା କୌଣସି ନିରାଶା ବା କ୍ଳାନ୍ତିରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟର ସହିତ ସମ୍ପାଦନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।" French Translation (Traduction en Français) "Cela doit être connu sous le nom de Yoga, cette rupture d'avec le contact de la douleur. Ce Yoga doit être pratiqué avec résolution, avec un cœur exempt de découragement." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 24 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः । मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥ ६.२४ ॥ IAST transliteration saṅkalpaprabhavān kāmāns tyaktvā sarvān aśēṣataḥ | manasaivēndriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ || 6.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଙ୍କଳ୍ପପ୍ରଭବାନ୍କାମାଂସ୍ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ସର୍ବାନଶେଷତଃ | ମନସୈବେନ୍ଦ୍ରିୟଗ୍ରାମଂ ବିନିୟମ୍ୟ ସମନ୍ତତଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Abandoning without remainder all desires born of the desire-will (sankalpa) of the mind, and controlling the whole group of the senses on every side by the mind alone," Odia Translation "ମନର ସକାମ ସଙ୍କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ବାସନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ (ଅଶେଷତଃ) ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ କେବଳ ସଂଯମିତ ମନ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହକୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରି," French Translation (Traduction en Français) "Abandonnant sans reste tous les désirs nés de la volonté de désir (sankalpa) du mental, et contrôlant de tous côtés par le seul mental tout le groupe des sens," Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 25 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया । आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥ ६.२५ ॥ IAST transliteration śanaiḥ śanair uparamēd buddhyā dhr̥tigr̥hītayā | ātmasaṃsthaṃ manaḥ kr̥tvā na kiñcid api cintayēt || 6.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶନୈଃ ଶନୈରୁପରମେଦ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ଧୃତିଗୃହୀତୟା | ଆତ୍ମସଂସ୍ଥଂ ମନଃ କୃତ୍ଵା ନ କିଞ୍ଚିଦପି ଚିନ୍ତୟେତ୍ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Little by little let him attain to stillness by the understanding held in the grasp of fortitude, and having fixed the mind in the Self, let him think of nothing at all." Odia Translation "ଧୈର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧି (ଧୃତିଗୃହୀତୟା ବୁଦ୍ଧ୍ୟା) ସାହାଯ୍ୟରେ ସାଧକ ଧୀରେ ଧୀରେ, କ୍ରମଶଃ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସାଂସାରିକ ବିଷୟର ଆଦୌ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Peu à peu, qu'il atteigne à l'apaisement par l'intelligence fermement tenue par la force d'âme, et ayant fixé le mental dans le Soi, qu'il ne pense plus à rien du tout." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 26 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् । ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥ ६.२६ ॥ IAST transliteration yatō yatō niścarati manaś cañcalam asthiram | tatas tatō niyamyaitad ātmany ēva vaśaṃ nayēt || 6.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତୋ ୟତୋ ନିଶ୍ଚରତି ମନଶ୍ଚଞ୍ଚଲମସ୍ଥିରମ୍ | ତତସ୍ତତୋ ନିୟମ୍ୟୈତଦାତ୍ମନ୍ୟେବ ବଶଂ ନୟେତ୍ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By whatsoever cause the wavering and unsteady mind wanders away, from that let him restrain it and bring it back under the control of the Self alone." Odia Translation "ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସଦା ଅସ୍ଥିର ମନ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ବା ଚିନ୍ତା ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ି ପଳାଏ, ସେହି ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଏହାକୁ ବାରମ୍ବାର ନିବୃତ୍ତ କରି (ଟାଣି ଆଣି) କେବଳ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସ୍ଥିର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।" French Translation (Traduction en Français) "Pour quelque cause que ce soit que le mental changeant et instable s'égare, de là qu'il le retienne et le ramène sous le seul contrôle du Soi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 27 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् । उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥ ६.२७ ॥ IAST transliteration praśāntamanasaṃ hy ēnaṃ yōginaṃ sukham uttamam | upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtam akalmaṣam || 6.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଶାନ୍ତମନସଂ ହ୍ୟେନଂ ୟୋଗିନଂ ସୁଖମୁତ୍ତମମ୍ | ଉପୈତି ଶାନ୍ତରଜସଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତମକଲ୍ମଷମ୍ || ୨element୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Supreme happiness comes to this Yogin whose mind is perfectly peaceful, whose passion (rajas) is calmed, who has become one with the Brahman and is free from all sin." Odia Translation "କାରଣ ଯାହାଙ୍କର ମନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶାନ୍ତ, ଯାହାଙ୍କର ରଜୋଗୁଣ (ଉତ୍ତେଜନା ତଥା ବାସନା) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି, ଯିଏ ପାପରହିତ ଏବଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପ ହୋଇସାରିଛନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ସହଜରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପରମ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le bonheur suprême vient à ce Yogi dont le mental est parfaitement paisible, dont la passion (rajas) est calmée, qui est devenu un avec le Brahman et est libre de tout péché." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 28 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः । सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ ६.२८ ॥ IAST transliteration yuñjann ēvaṃ sadātmānaṃ yōgī vigatakalmaṣaḥ | sukhēna brahmasaṃsparśam atyantaṃ sukham aśnutē || 6.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୁଞ୍ଜନ୍ନେବଂ ସଦାତ୍ମାନଂ ୟୋଗୀ ବିଗତକଲ୍ମଷଃ | ସୁଖେନ ବ୍ରହ୍ମସଂସ୍ପର୍ଶମତ୍ୟନ୍ତଂ ସୁଖମଶ୍ନୁତେ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus always integrating his self, the Yogin free from sin enjoys easily the infinite happiness of contact with the Brahman." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ ନିରନ୍ତର ନିଜର ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଯୁକ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୀ ଅତି ସହଜରେ ବ୍ରହ୍ମ-ସଂସ୍ପର୍ଶଜନିତ (ଭଗବଦ୍-ସାନ୍ନିଧ୍ୟରୂପକ) ଅସୀମ ଓ ଅନନ୍ତ ପରମାନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Intégrant ainsi toujours son être, le Yogi libre de péché jouit facilement de l'infini bonheur du contact avec le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 29 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ ६.२९ ॥ IAST transliteration sarvabhūtastham ātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani | īkṣatē yōgayuktātmā sarvatra samadarśinaḥ || 6.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତସ୍ଥମାତ୍ମାନଂ ସର୍ବଭୂତାନି ଚାତ୍ମନି | ଈକ୍ଷତେ ୟୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ସର୍ବତ୍ର ସମଦର୍ଶନଃ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The soul integrated in Yoga sees the Self situated in all existences and all existences in the Self; everywhere he sees with an equal vision." Odia Translation "ସମତ୍ଵ ଯୋଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସବୁ ସମୟରେ ଓ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ସମାନ ଆତ୍ମଦୃଷ୍ଟି ରଖୁଥିବା (ସମଦର୍ଶନଃ) ସାଧକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଆତ୍ମାକୁ ବିଦ୍ୟମାନ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'âme intégrée dans le Yoga voit le Soi situé dans toutes les existences et toutes les existences dans le Soi ; partout elle voit d'une vision égale." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 30 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति । तस्याहं न प्रणश्यामी स च मे न प्रणश्यति ॥ ६.३० ॥ IAST transliteration yō māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati | tasyāhaṃ na praṇaśyāmi sa ca mē na praṇaśyati || 6.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ମାଂ ପଶ୍ୟତି ସର୍ବତ୍ର ସର୍ବଂ ଚ ମୟି ପଶ୍ୟତି | ତସ୍ୟାହଂ ନ ପ୍ରଣଶ୍ୟାମି ସ ଚ ମେ ନ ପ୍ରଣଶ୍ୟତି || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees Me everywhere and sees all in Me, to him I am not lost, nor is he lost to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ସର୍ବତ୍ର (ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ) ଦେଖେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ମୋଠାରେ ହିଁ ଦର୍ଶନ କରେ, ତା’ ପାଇଁ ମୁଁ କେବେହେଲେ ଅଦୃଶ୍ୟ ବା ଦୂରେଇଯାଏ ନାହିଁ କି ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କଦାପି ଦୂରେଇଯାଏ ନାହିଁ (ଆମର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ସଦା ସ୍ଥାୟୀ ରହେ)।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui Me voit partout et voit tout en Moi, pour lui Je ne suis pas perdu, et il n'est pas perdu pour Moi." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 31 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः । सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥ ६.३१ ॥ IAST transliteration sarvabhūtasthitaṃ yō māṃ bhajatyēkatvamāsthitaḥ | sarvathā vartamānō ’pi sa yōgī mayi vartatē || 6.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତସ୍ଥିତଂ ୟୋ ମାଂ ଭଜତ୍ୟେକତ୍ଵମାସ୍ଥିତଃ | ସର୍ବଥା ବର୍ତମାନୋଽପି ସ ୟୋଗୀ ମୟି ବର୍ତତେ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who, established in oneness, worships Me abiding in all existences, that Yogin lives in Me, howsoever he may live and act." Odia Translation "ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଏକତ୍ଵ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜମାନ କରୁଥିବା ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ମୋଠାରେ ହିଁ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui, établi dans l'unité, M'adore résidant dans toutes les existences, ce Yogi vit en Moi, de quelque manière qu'il puisse vivre et agir." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 32 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन । सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः ॥ ६.३२ ॥ IAST transliteration ātmaupamyēna sarvatra samaṃ paśyati yō ’rjuna | sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ sa yōgī paramō mataḥ || 6.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆତ୍ମୌପମ୍ୟେନ ସର୍ବତ୍ର ସମଂ ପଶ୍ୟତି ୟୋଽର୍ଜୁନ | ସୁଖଂ ବା ୟଦି ବା ଦୁଃଖଂ ସ ୟୋଗୀ ପରମୋ ମତଃ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees everywhere with an equal eye, by analogy with his own self, O Arjuna, whether it be pleasure or pain, he is deemed the supreme Yogin." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଶରୀର ସଦୃଶ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖକୁ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମାନିବାକୁ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui voit partout d'un œil égal, par analogie avec son propre soi, ô Arjuna, que ce soit le plaisir ou la douleur, celui-là est considéré comme le Yogi suprême." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 33 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ Ś୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन । एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम् ॥ ६.३३ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — yō ’yaṃ yōgastvayā prōktaḥ sāmyēna madhusūdana | ētasyāhaṃ na paśyāmi cañcalatvātsthitiṃ sthirām || 6.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ୟୋଽୟଂ ୟୋଗସ୍ତ୍ଵୟା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସାମ୍ୟେନ ମଧୁସୂଦନ | ଏତସ୍ୟାହଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଚଞ୍ଚଲତ୍ଵାତ୍ସ୍ଥିତିଂ ସ୍ଥିରାମ୍ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: This Yoga which has been declared by Thee as characterized by equality, O Madhusudana, I see no stable foundation for it, owing to the restlessness of the mind." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଆପଣ ସମତ୍ଵ ବା ସମଭାବର ଯେଉଁ ଯୋଗ ବିଷୟରେ କହିଲେ, ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥିତି ଦେଖିପାରୁ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ce Yoga que Tu as déclaré caractérisé par l'égalité, ô Madhusudana, je n'en vois pas de fondement stable, en raison de l'instabilité du mental." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 34 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् । तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥ ६.३४ ॥ IAST transliteration cañcalaṃ hi manaḥ kr̥ṣṇa pramāthi balavaddr̥ḍham | tasyāhaṃ nigrahaṃ manyē vāyōriva suduṣkaram || 6.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚଞ୍ଚଲମ ଶରୀରଂ ହି ମନଃ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରମାଥି ବଲବଦ୍ଦୃଢମ୍ | ତସ୍ୟାହଂ ନିଗ୍ରହଂ ମନ୍ୟେ ବାୟୋରିବ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the mind is restless, O Krishna, impetuous, strong and obstinate; I deem its control to be as difficult to achieve as to master the wind." Odia Translation "କାରଣ ହେ କୃଷ୍ଣ! ଏହି ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ, ପ୍ରମାଥନଶୀଳ (ମିଶ୍ରିତ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟିକାରୀ), ଅତି ବଳବାନ ଓ ଦୃଢ଼ ଅଟେ I ଏଣୁ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ବାୟୁକୁ ବାନ୍ଧିବା ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ବୋଲି ମୁଁ ମନେକରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Car le mental est instable, ô Krishna, impétueux, fort et obstiné ; je juge sa maîtrise aussi difficile à réaliser que de dompter le vent." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 35 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् । अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ ६.३५ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — asaṃśayaṃ mahābāhō manō durnigrahaṃ calam | abhyāsēna tu kauntēya vairāgyēṇa ca gr̥hyatē || 6.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅସଂଶୟଂ ମହାବାହୋ ମନୋ ଦୁର୍ନିଗ୍ରହଂ ଚଲମ୍ | ଅଭ୍ୟାସେନ ତୁ କୌନ୍ତେୟ ବୈରାଗ୍ୟେଣ ଚ ଗୃହ୍ୟତେ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Without doubt, O mighty-armed, the mind is restless and difficult to control; but by practice (abhyasa), O son of Kunti, and by dispassion (vairagya) it is mastered." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ! ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଏହାକୁ ବଶ କରିବା କଠିନ; ମାତ୍ର ହେ କୌନ୍ତେୟ, ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବୈରାଗ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆୟତ୍ତ କରାଯାଇ ପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Sans doute, ô aux bras puissants, le mental est instable et difficile à maîtriser ; mais par la pratique (abhyasa), ô fils de Kunti, et par le détachement (vairagya), on en devient maître." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 36 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः । वश्यात्मना तु यतता शक्योऽवाप्तुमुपायतः ॥ ६.३६ ॥ IAST transliteration asaṃyatātmanā yōgō duṣprāpa iti mē matiḥ | vaśyātmanā tu yatatā śakyō ’vāptumupāyataḥ || 6.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସଂୟତାତ୍ମନା ୟୋଗୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ ଇତି ମେ ମତିଃ | ବଶ୍ୟାତ୍ମନା ତୁ ୟତତା ଶକ୍ୟୋଽବାପ୍ତୁମୁପାୟତଃ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Yoga is difficult to attain by the man of uncontrolled self, such is My judgment; but by the self-controlled man who strives, it can be attained through the right means." Odia Translation "ଯାହାଙ୍କର ମନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମିତ ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ—ଏହା ମୋର ମତ I ମାତ୍ର ସଂଯମିତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକ ଯଦି ସଠିକ ଉପାୟରେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରଯତ୍ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ କରିପାରିବେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yoga est difficile à atteindre par l'homme qui ne se maîtrise pas, tel est Mon jugement ; mais par l'homme maître de soi qui s'efforce, il peut être atteint par les moyens appropriés." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 37 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः । अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ ६.३७ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — ayatiḥ śraddhayōpētō yōgāccalitamānasaḥ | aprāpya yōgasaṃsiddhiṃ kāṃ gatiṃ kr̥ṣṇa gacchati || 6.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଅୟତିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧୟୋପେତୋ ୟୋଗାଚ୍ଚଲିତମାନସଃ | ଅପ୍ରାପ୍ଯ ୟୋଗସଂସିଦ୍ଧିଂ କାଂ ଗତିଂ କୃଷ୍ଣ ଗଚ୍ଛତି || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: He who has faith but lacks control, whose mind wanders away from Yoga, not having attained perfection in Yoga, what gait does he go, O Krishna?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଯେଉଁ ସାଧକ ଯୋଗ ମାର୍ଗରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଯାହାର ମନ ଶେଷ ସମୟରେ ଯୋଗରୁ ବିଚଳିତ ହୋଇଯାଏ, ସେହିପରି ଯୋଗସିଦ୍ଧି ନପାଇଥିବା ସାଧକ କେଉଁ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Celui qui a la foi mais manque de contrôle, dont le mental s'égare loin du Yoga, n'ayant pas atteint la perfection dans le Yoga, quelle destinée subit-il, ô Krishna ?" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 38 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାତ୍ରิଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति । अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥ ६.३८ ॥ IAST transliteration kaccinnōbhayavibhraṣṭas chinnābhramiva naśyati | apratiṣṭhō mahābāhō vimūḍhō brahmaṇaḥ pathi || 6.38 || Sanskrit Verse in Odia Script କଚ୍ଚିନ୍ନୋଭୟବିଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ଛିନ୍ନାଭ୍ରମିବ ନଶ୍ଯତି | ଅପ୍ରତିଷ୍ଠୋ ମହାବାହୋ ବିମୂଢୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଥି || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Does he not, fallen from both, perish like a rent cloud, supportless, O mighty-armed, and deluded on the path of the Brahman?" Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ବ୍ରହ୍ମପଥରେ ଭ୍ରମିତ ତଥା କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନଥିବା ସେହି ସାଧକ, ସ୍ଵର୍ଗ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ମାର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିବା ମେଘଖଣ୍ଡ ପରି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ ତ?" French Translation (Traduction en Français) "Ne périt-il pas, déchu des deux mondes, comme un nuage déchiré, sans appui, ô aux bras puissants, et égaré sur le chemin du Brahman ?" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 39 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः । त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥ ६.३९ ॥ IAST transliteration ētanmē saṃśayaṃ kr̥ṣṇa chēttumarhasyaśēṣataḥ | tvadanyaḥ saṃśayasyāsya chēttā na hyupapadyatē || 6.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତନ୍ମେ ସଂଶୟଂ କୃଷ୍ଣ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସ୍ୟଶେଷତଃ | ତ୍ଵଦନ୍ୟଃ ସଂଶୟସ୍ୟାସ୍ୟ ଛେତ୍ତା ନ ହ୍ୟୁପପଦ୍ୟତେ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This doubt of mine, O Krishna, Thou shouldst dispel without leaving any remainder; for none other than Thee can be found who is able to destroy this doubt." Odia Translation "ହେ କୃଷ୍ଣ! ମୋର ଏହି ସଂଶୟକୁ ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତୁ I କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ଗଭୀର ସଂଶୟକୁ ଛେଦନ କରିପାରିବା ଭଳି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହାପୁରୁଷ ମିଳିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce doute qui est mien, ô Krishna, Tu devrais le dissiper entièrement ; car nul autre que Toi ne peut être trouvé qui soit capable de détruire ce doute." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 40 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते । न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥ ६.४० ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — pārtha naivēha nāmutra vināṣastasya vidyatē | na hi kalyāṇakr̥t kaścid durgatiṃ tāta gacchati || 6.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପାର୍ଥ ନୈବେହ ନାମୁତ୍ର ବିନାଶସ୍ତସ୍ୟ ବିଦ୍ୟତେ | ନ ହି କଲ୍ୟାଣକୃତ୍କଶ୍ଚିଦ୍ଦୁର୍ଗତିଂ ତାତ ଗଚ୍ଛତି || ୪୦ || 4. Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: O Partha, neither in this world nor in the world beyond is there destruction for him; for never does anyone who does good, O My son, come to an evil end." 5. Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହିପରି ସାଧକର ନା ଏହି ଲୋକରେ ବିନାଶ ହୁଏ ନା ପରଲୋକରେ I କାରଣ ହେ ବତ୍ସ (ତାତ)! କଲ୍ୟାଣକର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କୌଣସି ବି ସାଧକ କଦାପି ଦୁର୍ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।" 6. French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ô Partha, ni dans ce monde ni dans le monde au-delà il n'est de destruction pour lui ; car jamais personne qui fait le bien, ô Mon fils, ne parvient à une fin malheureuse." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 41 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः । शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥ ६.४१ ॥ IAST transliteration prāpya puṇyakr̥tāṃ lōkān uṣitvā śāśvatīḥ samāḥ | śucīnāṃ śrīmatāṃ gēhē yōgabhraṣṭō ’bhijāyatē || 6.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ୟକୃତାଂ ଲୋକାନୁଷିତ୍ଵା ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ | ଶୁଚୀନାଂ ଶ୍ରୀମତାଂ ଗେହେ ୟୋଗଭ୍ରଷ୍ଟୋଽଭିଜାୟତେ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having attained to the worlds of the righteous and having dwelt there for immemorial years, he who fell from Yoga is reborn in a pure and fortunate home." Odia Translation "ଯୋଗମାର୍ଗରୁ ବିଚଳିତ ହୋଇଥିବା (ଯୋଗଭ୍ରଷ୍ଟ) ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣ୍ୟକର୍ମାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଲୋକସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ବାସ କରିବା ପରେ, ଏହି ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଆଚାର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ayant atteint les mondes des justes et y ayant demeuré pendant des années mémorables, celui qui a déchu du Yoga renaît dans un foyer pur et fortuné." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 42 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् । एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम् ॥ ६.४२ ॥ IAST transliteration athavā yōginām ēva kulē bhavati dhīmatām | ētad dhi durlabhataraṃ lōkē janma yad īdr̥śam || 6.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥବା ୟୋଗିନାମେବ କୁଲେ ଭବତି ଧୀମତାମ୍ | ଏତଦ୍ଧି ଦୁର୍ଲଭତରଂ ଲୋକେ ଜନ୍ମ ୟଦୀଦୃଶମ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Or else he is born into a family of wise Yogins; but such a birth as this is more difficult to attain in this world." Odia Translation "ଅଥବା ସେହି ଯୋଗଭ୍ରଷ୍ଟ ସାଧକ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ; ଏହି ସଂସାରରେ ଏପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ou bien il naît dans une famille de sages Yogis ; mais une naissance telle que celle-ci est plus difficile encore à obtenir en ce monde." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 43 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् । यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥ ६.४३ ॥ IAST transliteration tatra taṃ buddhasaṃyōgaṃ labhatē paurvadēhikam | yatatē ca tatō bhūyaḥ saṃsiddhau kurunandana || 6.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ର ତଂ ବୁଦ୍ଧିସଂୟୋଗଂ ଲଭତେ ପୌର୍ବଦେହିକମ୍ | ୟତତେ ଚ ତତୋ ଭୂୟଃ ସଂସିଦ୍ଧୌ କୁରୁନନ୍ଦନ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There he recovers the mental characteristics gathered in his former body, and he strives from that point further toward perfection, O joy of the Kurus." Odia Translation "ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ସେଠାରେ ସେହି ନୂତନ ଶରୀରରେ ସେ ନିଜର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ବୁଦ୍ଧିର ସଂସ୍କାର ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ପୁନର୍ବାର ଲାଭ କରେ; ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ପୁନର୍ବାର ଅଧିକ ଉତ୍ସାହର ସହ ପ୍ରଯତ୍ନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, il recouvre les caractéristiques mentales accumulées dans son corps antérieur, et il s'efforce à partir de ce point plus encore vers la perfection, ô joie des Kurus." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 44 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोऽपि सः । जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ ६.४४ ॥ IAST transliteration pūrvābhyāsēna tēnaiva hriyatē hyavaśō ’pi saḥ | jajñāsur api yōgasya śabdabrahmātivartatē || 6.44 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୂର୍ବାଭ୍ୟାସେନ ତେନୈବ ହ୍ରିୟତେ ହ୍ୟବଶୋଽପି ସଃ | ଜିଜ୍ଞାସୁରପି ୟୋଗସ୍ୟ ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମାତିବର୍ତତେ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By that former practice he is carried away even against his current will; even the seeker after Yoga goes beyond the ritualistic scripture (Shabda-Brahman)." Odia Translation "କାରଣ ସେହି ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଅଭ୍ୟାସବଳରେ ହିଁ ସେ ନିଜେ ବିବଶ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ଭଗବଦ୍-ମାର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ I ଯୋଗର କେବଳ ସାମାନ୍ୟ ଜିଜ୍ଞାସୁ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବେଦର ସକାମ କର୍ମକାଣ୍ଡର ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par cette pratique antérieure, il est emporté même contre sa volonté actuelle ; même le chercheur du Yoga va au-delà des écritures rituelles (Shabda-Brahman)." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 45 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः । अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥ ६.४५ ॥ IAST transliteration prayatnād yatamānas tu yōgī saṃśuddhakilbiṣaḥ | anēkajanmasaṃsiddhas tatō yāti parāṃ gatim || 6.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରୟତ୍ନାଦ୍ୟତମାନସ୍ତୁ ୟୋଗୀ ସଂଶୁଦ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ | ଅନେକଜନ୍ମସଂସିଦ୍ଧସ୍ତତୋ ୟାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the Yogin who strives with assiduty, purified from all sin, perfected through many births, passes to the supreme goal." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠା ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରଯତ୍ନର ସହ ସାଧନା କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏବଂ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସାଧନା ସଂସ୍କାର ଦ୍ଵାରା ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରି ପରିଶେଷରେ ପରମ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais le Yogi qui s'efforce avec assiduité, purifié de tout péché, rendu parfait à travers de nombreuses naissances, passe au but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 46 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योऽपि मतोऽधिकः । कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन ॥ ६.४६ ॥ IAST transliteration tapasvibhgyō ’dhikō yōgī jñānibhyō ’pi matō ’dhikaḥ | karmibhyaś cādhikō yōgī tasmād yōgī bhavārjuna || 6.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ତପସ୍ଵିଭ୍ୟୋଽଧିକୋ ୟୋଗୀ ଜ୍ଞାନିଭ୍ୟୋଽପି ମତୋଽଧିକଃ | କର୍ମିଭ୍ୟଶ୍ଚାଧିକୋ ୟୋଗୀ ତସ୍ମାଦ୍ୟୋଗୀ ଭବାର୍ଜୁନ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Yogin is greater than the ascetics, and he is deemed greater than even the men of knowledge, and greater than the men of action; therefore be thou a Yogin, O Arjuna!" Odia Translation "ଯୋଗୀ ପୁରୁଷ କଠୋର ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ସକାମ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି I ଏଥିପାଇଁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ସର୍ବଦା ଯୋଗୀ ହୁଅ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Yogi est plus grand que les ascètes, et il est considéré comme plus grand même que les hommes de connaissance, et plus grand que les hommes d'action ; c'est pourquoi sois un Yogi, ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 6, Verse 47 (ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना । श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ ६.४७ ॥ IAST transliteration yōginām api sarvēṣāṃ madgatēnāntarātmanā | śraddhāvān bhajatē yō māṃ sa mē yuktatamō mataḥ || 6.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋଗିନାମପି ସର୍ବେଷାଂ ମଦ୍ଗତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା | ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ଭଜତେ ୟୋ ମାଂ ସ ମେ ୟୁକ୍ତତମୋ ମତଃ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And of all Yogins, he who with his inner self fixed in Me, full of faith, worships Me, him I hold to be the most perfectly integrated (Yuktatama)." Odia Translation "ଏବଂ ସମଗ୍ର ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ସାଧକ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ହୋଇ ଏବଂ ମୋଠାରେ ନିଜର ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରି (ମଦ୍ଗତେନ) ନିରନ୍ତର ମୋର ଆରାଧନା କରେ, ସେ ହିଁ ମୋ ମତରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗଯୁକ୍ତ (ୟୁକ୍ତତମଃ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et de tous les Yogis, celui qui, son soi intérieur fixé en Moi, plein de foi, M'adore, celui-là, Je le tiens pour le plus parfaitement intégré." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे आत्मसंयमयोगो नाम षष्ठोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 7/ Chapter 7. The Yoga of Knowledge Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 1 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः । असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥ ७.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — mayyāsaktamanāḥ pārtha yōgaṃ yuñjanmadāśrayaḥ | asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchr̥ṇu || 7.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ମୟ୍ୟାସକ୍ତମନାଃ ପାର୍ଥ ୟୋଗଂ ୟୁଞ୍ଜନ୍ମଦାଶ୍ରୟଃ | ମୟାସକ୍ତମନାଃ ପାର୍ଥ ୟୋଗଂ ୟୁଞ୍ଜନ୍ମଦାଶ୍ରୟଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Hear, O Partha, how having thy mind attached to Me, practicing Yoga and taking refuge in Me, thou shalt know Me completely, without any doubt." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ! ମୋଠାରେ ଅନନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ମନ ରଖି, ମୋର ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଏବଂ ଯୋଗ ସାଧନା କରି ତୁମେ କିପରି ସମଗ୍ର ଭାବେ ମୋତେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ଜାଣିପାରିବ, ତାହା ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Écoute, ô Partha, comment, ayant ton mental attaché à Moi, pratiquant le Yoga et cherchant refuge en Moi, tu Me connaîtras complètement, sans aucun doute." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 2 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः । यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥ ७.२ ॥ IAST transliteration jñānaṃ tē ’haṃ savijñānam idaṃ vakṣyāmyaśēṣataḥ | yaj jñātvā nēha bhūyō ’nyaj jñātavyam avaśiṣyatē || 7.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନଂ ତେଽହଂ ସବିଜ୍ଞାନମିଦଂ ବକ୍ଷ୍ୟାମ୍ୟଶେଷତଃ | ୟଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନେହ ଭୂୟୋଽନ୍ୟଜ୍ଜ୍ଞାତବ୍ୟମବଶିଷ୍ୟତେ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I will declare to thee without remainder this Knowledge along with spiritual discernment, which having known, nothing else remains here to be known." Odia Translation "ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁଭୂତି ସହିତ ଏହି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ (ସବିଜ୍ଞାନମ୍) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣିସାରିବା ପରେ ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମ ପାଇଁ ଜାଣିବା ଭଳି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷୟ ବାକି ରହିବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je te déclarerai sans reste cette Connaissance ainsi que le discernement spirituel, lesquels ayant connus, il ne reste plus rien d'autre ici-bas à connaître." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 3 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये । यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्वतः ॥ ७.३ ॥ IAST transliteration manuṣyāṇāṃ sahasrēṣu kaścid yatati siddhayē | yatatām api siddhānāṃ kaścin māṃ vētti tattvataḥ || 7.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ସହସ୍ରେषु କଶ୍ଚିଦ୍ୟତତି ସିଦ୍ଧୟେ | ୟତତାମପି ସିଦ୍ଧାନାଂ କଶ୍ଚିନ୍ମାଂ ବେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among thousands of men, a rare one strives for perfection; and among those who strive and are perfected, a rare one knows Me in true principles." Odia Translation "ହଜାର ହଜାର ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ମାତ୍ର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରଯତ୍ନ କରେ; ଆଉ ସେହି ପ୍ରଯତ୍ନ କରୁଥିବା ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ କେହି ଜଣେ ଭାଗ୍ୟବାନ ମୋତେ ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ (ତତ୍ତ୍ଵତଃ) ଜାଣିପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi des milliers d'hommes, un rare s'efforce d'atteindre la perfection ; et parmi ceux qui s'efforcent et sont rendus parfaits, un rare Me connaît en Mes vrais principes." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 4 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च । अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ ७.४ ॥ IAST transliteration bhūmir āpō ’nalō vāyuḥ khaṃ manō buddhir ēva ca | ahaṅkāra itīyaṃ mē bhinnā prakr̥tir aṣṭadhā || 7.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୂମିରାପୋଽନଲୋ ବାୟୁଃ ଖଂ ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରେବ ଚ | ଅହଙ୍କାର ଇତୀୟଂ ମେ ଭିନ୍ନା ପ୍ରକୃତିରଷ୍ଟଧା || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Earth, water, fire, air, ether, mind, understanding and egoism—this is My eightfold divided Nature (Apara Prakriti)." Odia Translation "ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଅହଙ୍କାର—ଏହିପରି ଭାବରେ ଆଠ ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହା ମୋର ଅପରା ପ୍ରକୃତି (ବାହ୍ୟ ଜଡ଼ ଶକ୍ତି) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Terre, eau, feu, air, éther, mental, intelligence et égoïsme — telle est Ma Nature divisée en huit catégories." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 5 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟαୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् । जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥ ७.५ ॥ IAST transliteration aparēyam itas tv anyāṃ prakr̥tiṃ viddhi mē parām | jīvabhūtāṃ mahābāhō yayēdaṃ dhāryatē jagat || 7.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପରେୟମିତସ୍ତ୍ଵନ୍ୟାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ବିଦ୍ଧି ମେ ପରାମ୍ | ଜୀବଭୂତାଂ ମହାବାହୋ ୟୟେଦଂ ଧାର୍ୟତେ ଜଗତ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This is the lower; know My other and higher Nature, O mighty-armed, which is the soul-element (Para Prakriti) and by which this world is sustained." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ଏହା ତ ମୋର କ୍ଷୁଦ୍ରା ବା ଅପରା ପ୍ରକୃତି; ମାତ୍ର ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ମୋର ଅନ୍ୟ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରକୃତିକୁ ଜାଣ, ଯାହା ଜୀବସ୍ଵରୂପା ଚେତନା (ପରା ପ୍ରକୃତି) ଅଟେ ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ଧାରଣ ଓ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Celle-ci est la plus basse ; sache qu'il est une autre Nature Mienne, plus haute, ô aux bras puissants, qui est l'élément d'âme et par laquelle ce monde est soutenu." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 6 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय । अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ७.६ ॥ IAST transliteration ētadyōnīni bhūtāni sarvāṇīty upadhāraya | ahaṃ kr̥tsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayas tathā || 7.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତଦ୍ୟୋନୀନି ଭୂତାନି ସର୍ବାଣୀତ୍ୟୁପଧାରୟ | ଅହଂ କୃତ୍ସ୍ନସ୍ତ୍ୟ ଜଗତଃ ପ୍ରଭବଃ ପ୍ରଲୟସ୍ତଥା || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know that all existences have these two Natures for their womb. I am the origin of the whole world, and also its dissolution." Odia Translation "ତୁମେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିରଖ ଯେ ସୃଷ୍ଟିର ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକୃତିରୁ ହିଁ ଜନ୍ମଲାଭ କରନ୍ତି I ମୁଁ ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ (ପ୍ରଭବଃ) ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que toutes les existences ont ces deux Natures pour matrice. Je suis l'origine du monde entier, et aussi sa dissolution." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 7 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय । मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ७.७ ॥ IAST transliteration mattaḥ parataraṃ nānyat kiñcid asti dhanañjaya | mayi sarvam idaṃ prōtaṃ sūtrē maṇigaṇā iva || 7.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ମତ୍ତଃ ପରତରଂ ନାନ୍ୟତ୍କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ | ମୟି ସର୍ବମିଦଂ ପ୍ରୋତଂ ସୂତ୍ରେ ମଣିଗଣା ଇବ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is nothing else supreme beyond Me, O Dhananjaya! All this world is strung on Me, like pearls upon a thread." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବା ଅତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ନାହିଁ I ସୂତ୍ର ବା ସୁତା ମଧ୍ୟରେ ମଣିମାଳା ଗୁନ୍ଥା ହୋଇ ରହିଲା ପରି, ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମୋଠାରେ ହିଁ ଓତପ୍ରୋତ ଭାବେ ଗୁନ୍ଥା ହୋଇ ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est rien d'autre de suprême au-delà de Moi, ô Dhananjaya ! Tout ce monde est enfilé sur Moi, comme des perles sur un fil." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 8 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः । प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ ७.८ ॥ IAST transliteration rasō ’ham apsu kauntēya prabhāsmi śaśisūryayōḥ | praṇavaḥ sarvavēdēṣu śabdaḥ khē pauruṣaṃ nr̥ṣu || 7.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ରସୋଽହମପ୍ସୁ କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରଭାସ୍ମି ଶଶିସୂର୍ୟୟୋଃ | ପranetଵଃ ସର୍ବବେଦେଷୁ ଶବ୍ଦଃ ଖେ ପୌରୁଷଂ ନୃଷୁ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am taste in the waters, O son of Kunti! I am the light in the moon and the sun; I am the sacred syllable Om (Pranava) in all the Vedas, sound in ether, and manhood in men." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ମୁଁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ଵାଭାବିକ ଆସ୍ଵାଦନ ବା ରସ, ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଦિବ୍ୟ ପ୍ରଭା (ଆଲୋକ); ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ଓଁକାର (ପ୍ରଣବଃ), ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ତଥା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ପୁରୁଷକାର (ପୌରୁଷମ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis la saveur dans les eaux, ô fils de Kunti ! Je suis la lumière dans la lune et le soleil ; Je suis la syllabe sacrée Om (Pranava) dans tous les Vedas, le son dans l'éther, et la virilité dans les hommes." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 9 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुण्यो गन्धः पृथिव्याम् च तेजश्चास्मि विभावसौ । जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ ७.९ ॥ IAST transliteration puṇyō gandhaḥ pr̥thivyāṃ ca tējaś cāsmi vibhāvasau | jīvanaṃ sarvabhūtēṣu tapaś cāsmi tapasviṣu || 7.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁଣ୍ୟୋ ଗନ୍ଧଃ ପୃଥିବ୍ୟାମ୍ ଚ ତେଜଶ୍ଚāସ୍ମି ବିଭାବସୌ | ଜୀବନଂ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ତପଶ୍ଚāସ୍ମି ତପସ୍ଵିଷୁ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the pure fragrance in the earth, and the brilliance in the fire; I am the life in all existences, and the austerity in ascetics." Odia Translation "ମୁଁ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧ (ପुଣ୍ୟୋ ଗନ୍ଧଃ) ଏବଂ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଅଟେ I ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଜୀବନୀ ଶକ୍ତି (ଜୀବନମ୍) ଏବଂ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସାଧନାଶକ୍ତି ବା ତପସ୍ୟା ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le pur parfum dans la terre, et l'éclat dans le feu ; Je suis la vie dans toutes les existences, et l'austérité dans les ascètes." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 10 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् । बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥ ७.१० ॥ IAST transliteration bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam | buddhir buddhimatām asmi tējas tējasvinām aham || 7.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୀଜଂ ମାଂ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ବିଦ୍ଧି ପାର୍ଥ ସନାତନମ୍ | ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧିମତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know Me, O Partha, to be the eternal seed of all existences; I am the intelligence of the intelligent, and the splendor of the splendid." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ତୁମେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜଗତର ଶାଶ୍ଵତ ତଥା ସନାତନ ବୀଜ (ମୂଳ କାରଣ) ବୋଲି ଜାଣ; ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ତେଜସ୍ଵୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରଭାବ ବା ତେଜ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache, ô Partha, que Je suis la semence éternelle de toutes les créatures ; Je suis l'intelligence des intelligents, et la splendeur des splendides." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 11 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् । धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥ ७.११ ॥ IAST transliteration balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam | dharmāviruddhō bhūtēṣu kāmō ’smi bharatarṣabha || 7.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ବଲଂ ବଲବତାଂ ଚାହଂ କାମରାଗବିବର୍ଜିତମ୍ | ଧର୍ମାବିରୁଦ୍ଧୋ ଭୂତେଷୁ କାମୋଽସ୍ମି ଭରତର୍ଷଭ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the strength of the strong, free from desire and passion. In all creatures, O lord of the Bharatas, I am desire which is not contrary to the Dharma." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ବଳବାନମାନଙ୍କର କାମନା ଓ ଆସକ୍ତିରହିତ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବଳ ଅଟେ I ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମର ଅନୁକୂଳ ତଥା ଶାସ୍ତ୍ରସମ୍ମତ କାମନା (ବାସନା) ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis la force des forts, exempte de désir et de passion. Dans toutes les créatures, ô chef des Bharatas, Je suis le désir qui n'est point contraire au Dharma." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 12 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये । मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥ ७.१२ ॥ IAST transliteration yē caiva sāttvikā bhāvā rājasās tāmasāś ca yē | matta ēvēti tān viddhi na tv ahaṃ tēṣu tē mayi || 7.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ଚୈବ ସାତ୍ତ୍ଵିକା ଭାବା ରାଜସାସ୍ତାମସାଶ୍ଚ ୟେ | ମତ୍ତ ଏବେତି ତାନ୍ଵିଦ୍ଧି ନ ତ୍ଵହଂ ତେଷୁ ତେ ମୟି || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And whatever states of being there are that are of the nature of Sattva, Rajas and Tamas, know them to proceed from Me; yet I am not in them, but they are in Me." Odia Translation "ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ହେଉଥିବା ଯେଉଁସବୁ ସାତ୍ତ୍ଵିକ, ରାଜସିକ ଏବଂ ତାମସିକ ଭାବ ଅଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋଠାରୁ ହିଁ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ I ତଥାପି ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ ନୁହେଁ (ସ୍ଵାଧୀନ), ମାତ୍ର ସେସବୁ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et quels que soient les états d'être qui participent du Sattva, du Rajas et du Tamas, sache qu'ils procèdent de Moi ; pourtant Je ne suis pas en eux, mais ils sont en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 13 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् । मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥ ७.१३ ॥ IAST transliteration tribhir guṇamayair bhāvair ēbhiḥ sarvam idaṃ jagat | mōhitaṃ nābhijānāti mām ēbhyas param avyayam || 7.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣମୟୈର୍ଭାବୈରେଭିଃ ସର୍ବମିଦଂ ଜଗତ୍ | ମୋହିତଂ ନାଭିଜାନାତି ମାମେଭ୍ୟଃ ପରମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Led astray by these states of being born of the three modes of Nature, this whole world does not know Me, who am supreme above them and imperishable." Odia Translation "ପ୍ରକୃତିର ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୂପକ ଭାବ ଦ୍ଵାରା ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାର ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକରୁ ଅତୀତ ଥିବା ମୋର ସେହି ପରମ ଅବ୍ୟୟ (ଅବିନାଶୀ) ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Égaré par ces états d'être nés des trois modes de la Nature, le monde entier ne Me connaît pas, Moi qui suis suprême au-dessus d'eux et impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 14 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया । मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ ७.१४ ॥ IAST transliteration daivī hy ēṣā guṇamayī mama māyā duratyayā | mām ēva yē prapadyantē māyāmētāṃ taranti tē || 7.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୈବୀ ହ୍ୟେଷା ଗୁଣମୟୀ ମମ ମାୟା ଦୁରତ୍ୟୟା | ମାମେବ ୟେ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେ ମାୟାମେତାଂ ତରନ୍ତି ତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This divine Maya of Mine, born of the modes of Nature, is difficult to cross beyond; they who take refuge in Me alone, pass over this Maya." Odia Translation "କାରଣ ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗୁଣରେ ନିର୍ମିତ ମୋର ଏହି ଅଲୌକିକ ଦୈବୀ ମାୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ ତଥା ଦୁରତିକ୍ରମ୍ୟ (ପାର ହେବା ଅସମ୍ଭବ) I ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ମୋରି ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମାୟା-ସମୁଦ୍ରକୁ ସହଜରେ ପାର ହୋଇଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Cette divine Maya Mienne, née des modes de la Nature, est difficile à franchir ; ceux qui cherchent refuge en Moi seul, passent au-delà de cette Maya." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 15 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः । माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥ ७.१५ ॥ IAST transliteration na māṃ duṣkr̥tinō mūḍhāḥ prapadyantē narādhamāḥ | māyayāpahr̥tajñānā āsuraṃ bhāvam āśritāḥ || 7.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମାଂ ଦୁଷ୍କୃତିନୋ ମୂଢାଃ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେ ନରାଧମାଃ | ମାୟୟାପହୃତଜ୍ଞାନା ଆସୁରଂ ଭାବମାଶ୍ରିତାଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The evil-doers, the deluded, the vilest of men, do not take refuge in Me; their knowledge being carried away by the Maya, they share in the nature of Asuras (demonic state)." Odia Translation "ମାୟା ଦ୍ଵାରା ଯାହାଙ୍କର ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନ ଅପହୃତ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ (ନାସ୍ତିକ ଭାବ) ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ପାପାଚାରୀ, ମୂଢ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୋର ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui font le mal, les égarés, les plus vils des hommes, ne cherchent pas refuge en Moi ; leur connaissance étant emportée par la Maya, ils participent à la nature des Asuras." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 16 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन । आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ ७.१६ ॥ IAST transliteration caturvidhā bhajantē māṃ janāḥ sukr̥tinō ’rjuna | ārtō jijñāsur arthārthī jñānī ca bharatarṣabha || 7.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚତୁର୍ବିଧା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଜନାଃ ସୁକୃତିନୋଽର୍ଜୁନ | ଆର୍ତୋ ଜିଜ୍ଞାସୁରର୍ଥାର୍ଥୀ ଜ୍ଞାନୀ ଚ ଭରତର୍ଷଭ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Four kinds of virtuous men worship Me, O Arjuna,—the distressed (Arto), the seeker after Knowledge (Jijnasu), the seeker after wealth (Artharthi), and the man of Knowledge (Jnani), O lord of the Bharatas." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ! ଚାରି ପ୍ରକାରର ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ଭକ୍ତମାନେ ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି—ଆର୍ତ୍ତ (ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ଓ ଦୁଃଖୀ), ଜିଜ୍ଞାସୁ (ଜ୍ଞାନ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟୀ), ଅର୍ଥାର୍ଥୀ (ଧନ ଓ ଭୋଗ କାମନା କରୁଥିବା) ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ (ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ) ଭକ୍ତ।" French Translation (Traduction en Français) "Quatre sortes d'hommes vertueux M'adorent, ô Arjuna,—l'affligé, le chercheur de la Connaissance, le chercheur de biens, et l'homme de Connaissance, ô chef des Bharatas." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 17 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते । प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥ ७.१७ ॥ IAST transliteration tēṣāṃ jñānī nityayukta ēkabhaktir viśiṣyatē | priyō hi jñāninō ’tyartham ahaṃ sa ca mama priyaḥ || 7.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାଂ ଜ୍ଞାନୀ ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତ ଏକଭକ୍ତିର୍ବିଶିଷ୍ୟତେ | ପ୍ରିୟୋ ହି ଜ୍ଞାନିନୋଽତ୍ୟର୍ଥମହଂ ସ ଚ ମମ ପ୍ରିୟଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Of these, the man of Knowledge, ever integrated, turned to the One alone in worship, excelleth; for supreme is My love for the man of Knowledge, and he is My beloved." Odia Translation "ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋଠାରେ ନିରନ୍ତର ଯୁକ୍ତ ରହୁଥିବା ଏବଂ କେବଳ ଏକମାତ୍ର ମୋରି ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି I କାରଣ ମୁଁ ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi eux, l'homme de Connaissance, toujours intégré, tourné vers l'Unique en son adoration, excelle ; car suprême est Mon amour pour l'homme de Connaissance, et il est Mon bien-aimé." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 18 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् । आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥ ७.१८ ॥ IAST transliteration udārāḥ sarva ēvaitē jñānī tv ātmaiva mē matam | āsthitaḥ sa hi yuktātmā mām ēvānuttamāṃ gatim || 7.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଦାରାଃ ସର୍ବ ଏବୈତେ ଜ୍ଞାନୀ ତ୍ଵାତ୍ମୈବ ମେ ମତମ୍ | ଆସ୍ଥିତଃ ସ ହି ୟୁକ୍ତାତ୍ମା ମାମେବାନୁତ୍ତମାଂ ଗତିମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Noble are all these without exception, but the man of Knowledge I hold to be My very Self; for he, with integrated self, resorts to Me alone as his highest goal." Odia Translation "ଏହି ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦାର ଓ ମହାନ, ମାତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତ ତ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋର ନିଜର ଆତ୍ମା ସ୍ଵରୂପ—ଏହା ହିଁ ମୋର ମତ I କାରଣ ସେହି ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷ ପରମ ଗତି ସ୍ଵରୂପ କେବଳ ମୋଠାରେ ହିଁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Nobles sont-ils tous sans exception, mais l'homme de Connaissance, Je le considère comme Mon propre Soi ; car lui, l'âme intégrée, recours à Moi seul comme à son but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 19 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते । वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ ७.१९ ॥ IAST transliteration bahūnāṃ janmanām antē jñānavān māṃ prapadyatē | vāsudēvaḥ sarvam iti sa mahātmā sudurlabhaḥ || 7.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ବହୂନାଂ ଜନ୍ମନାମନ୍ତେ ଜ୍ଞାନବାନ୍ମାଂ ପ୍ରପﺪ୍ୟତେ | ବାସୁଦେବଃ ସର୍ବମିତି ସ ମହାତ୍ମା ସୁଦୁର୍ଲଭଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "At the end of many births, the man of Knowledge takes refuge in Me, seeing that Vasudeva (the Divine) is all that is; such a great soul (Mahatma) is very rare to find." Odia Translation "ଅନେକ ଜନ୍ମର ସାଧନା ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ 'ଏହି ସବୁ କିଛି ସାକ୍ଷାତ୍ ବାସୁଦେବ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ହିଁ ଅଟନ୍ତି'—ଏହିପରି ଅନୁଭବ କରି ମୋର ଶରଣାଗତ ହୁଏ I ସେହିପରି ସର୍ବତ୍ର ଭଗବଦ୍-ଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ସଂସାରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "À la fin de nombreuses naissances, l'homme de Connaissance cherche refuge en Moi, voyant que Vasudeva est tout ce qui est ; एक telle grande âme (Mahatma) est très rare à trouver." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 20 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः । तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥ ७.२० ॥ IAST transliteration kāmais tais tair hr̥tajñānāḥ prapadyantē ’nyadēvatāḥ | taṃ taṃ niyamam āsthāya prakr̥tyā niyatāḥ svayā || 7.20 || Sanskrit Verse in Odia Script କାମୈସ୍ତୈସ୍ତୈର୍ହୃତଜ୍ଞାନାଃ ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତେଽନ୍ୟଦେବତାଃ | ତଂ ତଂ ନିୟମମାସ୍ଥାୟ ପ୍ରକୃତ୍ୟା ନିୟତାଃ ସ୍ଵୟା || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those whose knowledge has been carried away by various desires, take refuge in other gods, resorting to this or that ritual, bound by their own nature." Odia Translation "ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସାଂସାରିକ କାମନା ଓ ଭୋଗ ବାସନା ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନ ଅପହୃତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଵଭାବ ଦ୍ଵାରା ଚାଳିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେହିସେହି ନିୟମ ଓ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅନ୍ୟ ଦେବଦେବୀମାନଙ୍କର ଶରଣାଗତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux dont la connaissance a été emportée par divers désirs, cherchent refuge auprès d'autres dieux, recourant à tel ou tel rituel, enchaînés par leur propre nature." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 21 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति । तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥ ७.२१ ॥ IAST transliteration yō yō yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitum icchati | tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tām ēva vidadhāmy aham || 7.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ୟୋ ୟାଂ ୟାଂ ତନୁଂ ଭକ୍ତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧୟାର୍ଚିତୁମିଚ୍ଛତି | ତସ୍ୟ ତସ୍ୟାଚଲାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ତାମେବ ବିଦଧାମ୍ୟହମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever form of the Divine a devotee desires to worship with faith, that same faith of his I make unswerving and immovable." Odia Translation "ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସାକାର ରୂପକୁ (ଦେବତାଙ୍କୁ) ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପୂଜା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ମୁଁ ସେହି ସେହି ଭକ୍ତର ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ତାଙ୍କରି ରୂପରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ଓ ନିଶ୍ଚଳ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelle que soit la forme du Divin qu'un dévot désire adorer avec foi, cette même foi qui είναι la sienne, Je la rends inébranlable et immuable." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 22 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते । लभते च ततः कामान्मयैव विहितान् हि तान् ॥ ७.२२ ॥ IAST transliteration sa tayā śraddhayā yuktas tasyārādhanam īhatē | labhatē ca tataḥ kāmān mayaiva vihitān hi tān || 7.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ ତୟା ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ୟୁକ୍ତସ୍ତସ୍ୟାରାଧନମୀହତେ | ଲଭତେ ଚ ତତଃ କାମାନ୍ମୟୈବ ବିହିତାନ୍ ହି ତାନ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Endowed with that faith, he seeks the worship of that form, and from it he obtains his desires, which are in truth ordained by Me alone." Odia Translation "ସେହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ଵାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେହି ଭକ୍ତ ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ଆରାଧନା କରେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ତା’ର ଅଭିଳଷିତ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସବୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ମାତ୍ର ବାସ୍ତବରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଭୋଗ ମୋ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Doté de cette foi, il cherche l'adoration de cette forme, et d'elle il obtient ses désirs, qui sont en vérité ordonnés par Moi seul." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 23 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବिଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् । देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥ ७.२३ ॥ IAST transliteration antavattu phalaṃ tēṣāṃ tad bhavaty alpamēdhasām | dēvān dēvayajō yāन्ति madbhaktā yānti mām api || 7.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ତବତ୍ତୁ ଫଲଂ ତେଷାଂ ତଦ୍ଭବତ୍ୟଲ୍ପମେଧସାମ୍ | ଦେବାନ୍ଦେବୟଜୋ ୟାନ୍ତି ମଦ୍ଭକ୍ତା ୟାନ୍ତି ମାମପି || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But temporary is the fruit obtained by those men of small understanding; the worshippers of the gods go to the gods, but My devotees come to Me." Odia Translation "ମାତ୍ର ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ସେହି ଫଳ ନଶ୍ଵର (କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ) ଅଟେ I ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ମାତ୍ର ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais temporaire est le fruit obtenu par ces hommes d'intelligence bornée ; les adorateurs des dieux vont aux dieux, mais Mes dévots viennent à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 24 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः । परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥ ७.२४ ॥ IAST transliteration avyaktaṃ vyaktim āpannaṃ manyantē mām abuddhayaḥ | paraṃ bhāvam ajānantō mamāvyayan anuttamam || 7.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ୟକ୍ତଂ ବ୍ୟକ୍ତିମାପନ୍ନଂ ମନ୍ୟନ୍ତେ ମାମବୁଦ୍ଧୟଃ | ପରଂ ଭାବମଜାନନ୍ତୋ ମମାବ୍ୟୟମନୁତ୍ତମମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The undiscerning think of Me, the Unmanifest, as having come into manifestation, ignorant of My supreme, imperishable and highest state of being." Odia Translation "ବୁଦ୍ଧିହୀନ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋର ଅବ୍ୟୟ (ଅବିନାଶୀ) ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଭାବକୁ ନଜାଣି, ସର୍ବଦା ପ୍ରକାଶର ଅତୀତ ଥିବା ମୋତେ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମ ନେଇ ବ୍ୟକ୍ତ ହୋଇଥିବା (ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା) ମନେ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les ignorants pensent que Moi, le Non-Manifesté, Je suis venu à la manifestation, ne connaissant pas Mon état d'être suprême, impérissable et le plus haut." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 25 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः । मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥ ७.२५ ॥ IAST transliteration nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yōgāmāyāsamāvr̥taḥ | mūḍhō ’yaṃ nābhijānāti lōkō mām ajam avyayam || 7.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାହଂ ପ୍ରକାଶଃ ସର୍ବସ୍ୟ ୟୋଗମାୟାସମାବୃତଃ | ମୂଢୋଽୟଂ ନାଭିଜାନାତି ଲୋକୋ ମାମଜମବ୍ୟୟମ୍ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am not manifest to all, veiled as I am by My Yoga-Maya; this deluded world does not know Me, the unborn and imperishable." Odia Translation "ନିଜ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ବା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ I ଏହି ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ଅଜ୍ଞାନୀ ସଂସାର ଅଜ୍ଞତା ହେତୁ ମୋର ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଵରୂପକୁ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je ne suis pas manifeste pour tous, voilé que Je suis par Ma Yoga-Maya ; ce monde abusé ne Me connaît pas, Moi le non-né et l'impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 26 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन । भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥ ७.२६ ॥ IAST transliteration vēdāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna | bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu vēda na kaścana || 7.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦାହଂ ସମତୀତାନି ବର୍ତମାନାନି ଚାର୍ଜୁନ | ଭବିଷ୍ୟାଣି ଚ ଭୂତାନି ମାଂ ତୁ ବେଦ ନ କଶ୍ଚନ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I know the past and the present and the future existences, O Arjuna! But Me no one whatever knows." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୁଁ ଅତୀତରେ ବିତିଯାଇଥିବା, ବର୍ତ୍ତମାନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆସିବାକୁ ଥିବା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ I ମାତ୍ର ଭକ୍ତିହୀନ ହେତୁ ମୋତେ କେହି ଜଣେ ହେଲେ ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je connais les existences passées, présentes et futures, ô Arjuna ! Mais Moi, absolument personne ne Me connaît." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 27 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत । सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥ ७.२७ ॥ IAST transliteration icchādvēṣasamutthēna dvandvamōhēna bhārata | sarvabhūtāni saṃmōhaṃ sargē yānti parantapa || 7.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷସମୁତ୍ଥେନ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହେନ ଭାରତ | ସର୍ବଭୂତାନି ସମ୍ମୋହଂ ସର୍ଗେ ୟାନ୍ତି ପରନ୍ତପ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By the delusion of the dualities arising from liking and disliking, O Bharata, all existences fall into utter ignorance in the creation, O scorcher of foes." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ସଂସାରରେ ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା (ଇଚ୍ଛା) ଏବଂ ଅପ୍ରିୟ ପ୍ରତି ବିକର୍ଷଣ (ଦ୍ଵେଷ) ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଆଦି ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ମୋହ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟିକାଳରୁ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Par l'illusion des dualités nées de l'attraction et de la répulsion, ô Bharata, toutes les existences tombent dans l'égarement total au sein de la création, ô vainqueur des ennemis." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 28 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् । ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥ ७.२८ ॥ IAST transliteration yēṣāṃ tv antagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām | tē dvandvamōhanirmuktā bhajantē māṃ dr̥ḍhavratāḥ || 7.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେଷାଂ ତ୍ଵନ୍ତଗତଂ ପାପଂ ଜନାନାଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣାମ୍ | ତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହନିର୍ମୁକ୍ତା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ଦୃଢ଼ବ୍ରତାଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those men of virtuous deeds whose sin is come to an end, they, freed from the delusion of the dualities, worship Me, steadfast in their vows." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ସାଂସାରିକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଜନିତ ମୋହରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ (ଦୃଢ଼ବ୍ରତାଃ) ସହିତ କେବଳ ମୋରି ଭକ୍ତି ଓ ଆରାଧନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ces hommes aux actions vertueuses dont le péché a pris fin, ceux-là, libérés de l'illusion des dualités, M'adorent, fermes dans leurs vœux." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 29 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये । ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥ ७.२९ ॥ IAST transliteration jarāmaraṇamōkṣāya mām āśritya yatanti yē | tē brahma tad viduḥ kr̥tsnam adhyātmaṃ karma cākhilam || 7.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜରାମରଣମୋକ୍ଷାୟ ମାମାଶ୍ରିତ୍ୟ ୟତନ୍ତି ୟେ | ତେ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଵିଦୁଃ କୃତ୍ସ୍ନମଧ୍ୟାତ୍ମଂ କର୍ମ ଚାଖିଲମ୍ || ୨owner୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who take refuge in Me and strive for deliverance from old age and death, come to know that Brahman, and the entire Adhyatma, and all integral Action." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ (ଜରା) ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ମୋର ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରି ସାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ, ସମଗ୍ର ଅଧ୍ୟାତ୍ମ (ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ) କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ କର୍ମର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜାଣିପାରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui cherchent refuge en Moi et s'efforcent d'obtenir la libération de la vieillesse et de la mort, en viennent à connaître ce Brahman, et l'Adhyatma tout entier, et l'Action intégrale." Bhagavad Gita: Chapter 7, Verse 30 (ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः । प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥ ७.३० ॥ IAST transliteration sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca yē viduḥ | prayāṇakālē ’pi ca māṃ tē vidur yuktacētasaḥ || 7.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ସାଧିଭୂତାଧିଦୈବଂ ମାଂ ସାଧିୟଜ୍ଞଂ ଚ ୟେ ବିଦୁଃ | ପ୍ରୟାଣକାଲେଽପି ଚ ମାଂ ତେ ବିଦୁର୍ୟୁକ୍ତଚେତସଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who know Me as the Adhibhuta (the cosmic basis), the Adhidaiva (the divine power), and the Adhiyajna (the lord of sacrifice), know Me even at the hour of departure, their minds integrated in concentration." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଅଧିଭୂତ (ଜଗତର ଭୌତିକ ସତ୍ତା), ଅଧିଦୈବ (ଦୈବୀ ଶକ୍ତି) ଏବଂ ଅଧିଯଜ୍ଞ (ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସ୍ଵାମୀ) ର ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଚିତ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକମାନେ ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ (ପ୍ରୟାଣକାଲେ) ମଧ୍ୟ ମୋର ସେହି ସ୍ଵରୂପକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅନୁଭବ ବା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui Me connaissent comme l'Adhibhuta, l'Adhidaiva, et l'Adhiyajna, Me connaissent même à l'heure du départ, leur mental étant intégré dans la concentration." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे ज्ञानविज्ञानयोगो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 8/ Chapter 8 - The Immutable Brahman Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 1 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम । अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ ८.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — kiṃ tad brahma kim adhyātmaṃ kiṃ karma puruṣōttama | adhibhūtaṃ ca kiṃ prōktam adhidaivaṃ kim ucyatē || 8.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | କିଂ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ କିମଧ୍ୟାତ୍ମଂ କିଂ କର୍ମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ | ଅଧିଭୂତଂ ଚ କିଂ ପ୍ରୋକ୍ତମଧିଦୈବଂ କିମୁଚ୍ୟତେ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: What is that Brahman? What is Adhyatma (the self-existence)? What is Action (Karma), O Purushottama (Supreme Soul)? And what is declared to be Adhibhuta (the cosmic basis)? What is called Adhidaiva (the divine power)?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ସେହି ବ୍ରହ୍ମ କଣ? ଅଧ୍ୟାତ୍ମ (ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ) କଣ? ଏବଂ କର୍ମ କଣ? ଅଧିଭୂତ ନାମରେ କାହାକୁ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଅଧିଦୈବ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Qu'est-ce que ce Brahman ? Qu'est-ce que l'Adhyatma ? Qu'est-ce que l'Action (Karma), ô Purushottama ? Et qu'est-ce qui est déclaré être l'Adhibhuta ? Qu'appelle-t-on l'Adhidaiva ?" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 2 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन । प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ ८.२ ॥ IAST transliteration adhiyajñaḥ kathaṃ kō ’tra dēhē ’smin madhusūdana | prayāṇakālē ca kathaṃ jñēyō ’si niyatātmabhiḥ || 8.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧିଯଜ୍ଞଃ କଥଂ କୋଽତ୍ର ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ମଧୁସୂଦନ | ପ୍ରଯାଣକାଲେ ଚ କଥଂ ଜ୍ଞେୟୋଽସି ନିୟତାତ୍ମଭିଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Who is Adhiyajna (the lord of sacrifice) here in this body, and how is he so, O Madhusudana? And how, at the hour of departure, art Thou to be known by the self-controlled?" Odia Translation "ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଏହି ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଅଧିଯଜ୍ଞ କିଏ ଏବଂ ସେ କିପରି ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି? ଆଉ ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ (ଜୀବନର ଅନ୍ତ୍ୟକାଳରେ) ସଂଯମିତ ଚିତ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଆପଣ କିପରି ଜ୍ଞେୟ ହୁଅନ୍ତି (ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣି ହୁଏ)?" French Translation (Traduction en Français) "Qui est l'Adhiyajna ici dans ce corps, et comment l'est-il, ô Madhusudana ? Et comment, à l'heure du départ, es-Tu connu par ceux qui se maîtrisent ?" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 3 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते । भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ८.३ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvō ’dhyātmam ucyatē | bhūtabhāvōdbhavakarō visargaḥ karmasañjñitaḥ || 8.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ସ୍ଵଭାବୋଽଧ୍ୟାତ୍ମମୁଚ୍ୟତେ | ଭୂତଭାବୋଦ୍ଭବକରୋ ବିସର୍ଗଃ କର୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: The Imperishable is the Supreme Brahman; its inherent nature (self-existence) is called Adhyatma; the creative force which brings all existences into being is called Action (Karma)." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ପରମ ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ଵ ହିଁ ହେଉଛନ୍ତି 'ବ୍ରହ୍ମ'; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବର ନିଜସ୍ଵ ଭାବ ବା ସ୍ଵଭାବକୁ 'ଅଧ୍ୟାତ୍ମ' କୁହାଯାଏ I ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ତ୍ୟାଗ ବା ସୃଷ୍ଟିରୂପକ ଚେଷ୍ଟାକୁ 'କର୍ମ' ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: L'Impérissable est le Brahman Suprême ; sa nature propre est appelée Adhyatma ; la force créatrice qui donne naissance aux existences est appelée Action (Karma)." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 4 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् । अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ८.४ ॥ IAST transliteration adhibūtaṃ kṣarō bhāvaḥ puruṣaś cādhidaivatam | adhiyañjō ’ham ēvātra dēhē dēhabhṛtāṃ vara || 8.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧିଭୂତଂ କ୍ଷରୋ ଭାବଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚାଧିଦୈବତମ୍ | ଅଧିଯଜ୍ଞୋଽହମେବାତ୍ର ଦେହେ ଦେହଭୃତାଂ ବର || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Adhibhuta is the mutable existence (the perishable nature), and Adhidaiva is the cosmic Spirit (Purusha); I Myself am the Adhiyajna here in the body, O best of the embodied!" Odia Translation "ହେ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ବିନାଶଶୀଳ ଜଡ଼ ପଦାର୍ଥ ସମୂହ ହେଉଛି 'ଅଧିଭୂତ', ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ସମଷ୍ଟି ଚେତନ ପୁରୁଷ (ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ) ହେଉଛନ୍ତି 'ଅଧିଦୈବ' I ଏବଂ ଏହି ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାକ୍ଷୀ ସ୍ଵରୂପ ବିରାଜମାନ କରୁଥିବା ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ ହିଁ 'ଅଧିଯଜ୍ଞ' ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'Adhibhuta est l'existence muable (la nature périssable), et l'Adhidaiva est l'Esprit cosmique (Purusha) ; Je suis Moi-même l'Adhiyajna ici dans le corps, ô le meilleur des êtres incarnés !" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 5 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् । यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ८.五 ॥ IAST transliteration antakālē ca mām ēva smaran muktvā kalēvaram | yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāsty atra saṃśayaḥ || 8.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ତକାଲେ ଚ ମାମେବ ସ୍ମରନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା କଲେବରମ୍ | ୟଃ ପ୍ରୟାତି ସ ମଦ୍ଭାବଂ ୟାତି ନାସ୍ତ୍ୟତ୍ର ସଂଶୟଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who at the time of death leaves his body, remembering Me alone, goes forth to My state of being; there is no doubt about this." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ଅନ୍ତ୍ୟକାଳରେ (ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ) କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସ୍ମରଣ କରି ନିଜର ଭୌତିକ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରୟାଣ କରେ, ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋରି ସ୍ଵରୂପକୁ (ମଦ୍ଭାବମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ମାତ୍ର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui, au moment de la mort, quitte son corps en Se souvenant de Moi seul, s'en va vers Mon état d'être ; il n'y a aucun doute à ce sujet." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 6 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् । तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ८.६ ॥ IAST transliteration yaṃ yaṃ vāpi smaran bhāvaṃ tyajaty antē kalēvaram | taṃ tam evaiti kauntēya sadā tadbhāvabhāvitaḥ || 8.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଂ ୟଂ ବାପି ସ୍ମରନ୍ଭାବଂ ତ୍ୟଜତ୍ୟନ୍ତେ କଲେବରମ୍ | ତଂ ତମେବୈତି କୌନ୍ତେୟ ସଦା ତଦ୍ଭାବଭାବିତଃ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For whatever state of being a man remembers when he leaves his body at the end, to that same state he goes, O son of Kunti, because of his constant absorption in that state." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବିଷୟ ବା ଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ, ଜୀବନସାରା ସେହି ଭାବରେ ଭାବିତ (ଅଭ୍ୟସ୍ତ) ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେହି ସମାନ ସ୍ଥିତି ବା ଜନ୍ମକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Car quel que soit l'état d'être qu'un homme rappelle quand il quitte son corps à la fin, vers ce même état il s'en va, ô fils de Kunti, en raison de sa constante absorption dans cet état." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 7 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्यच । मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयम् ॥ ८.७ ॥ IAST transliteration tasmāt sarvēṣu kālēṣu mām anusmara yudhya ca | mayyarpitamanōbuddhir mām evaiṣyasy asaṃśayam || 8.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବେଷୁ କାଲେଷୁ ମାମନୁସ୍ମର ୟୁଧ୍ୟ ଚ | ମୟ୍ୟର୍ପିତମନୋବୁଦ୍ଧିର୍ମାମେବୈଷ୍ୟସ୍ୟସଂଶୟମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore at all times remember Me and fight; with thy mind and understanding fixed on Me, thou shalt surely come to Me without doubt." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ସବୁ ସମୟରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସ୍ମରଣ କର ଏବଂ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ କର I ମୋଠାରେ ନିଜର ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରିଦେଲେ, ତୁମେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, en tout temps, souviens-Toi de Moi et combats ; le mental et l'intelligence fixés sur Moi, tu viendras sûrement à Moi sans aucun doute." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 8 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना । परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ८.८ ॥ IAST transliteration abhyāsayōgayuktēna cētasā nānyagāminā | paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan || 8.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଭ୍ୟାସୟୋଗୟୁକ୍ତେନ ଚେତସା ନାନ୍ୟଗାମିନା | ପରମଂ ପୁରୁଷଂ ଦିବ୍ୟଂ ୟାତି ପାର୍ଥାନୁଚିନ୍ତୟନ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With a mind disciplined by the Yoga of constant practice, not wandering after anything else, meditating on the Supreme Divine Spirit, one goes to Him, O Partha." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଅଭ୍ୟାସଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଧାବିତ ହେଉନଥିବା (ଏକାଗ୍ର) ଚିତ୍ତ ଦ୍ଵାରା, ଯିଏ ନିରନ୍ତର ସେହି ଦିବ୍ୟ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କରି ପରମ ସ୍ଵରୂପକୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le mental discipliné par le Yoga d'une pratique constante, ne s'égarant vers rien d'autre, méditant sur l'Esprit Divin Suprême, on va à Lui, ô Partha." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 9 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कविं पुराणमनुशासितारम् अणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः । सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ८.९ ॥ IAST transliteration kaviṃ purāṇam anuśāsitāram aṇōraṇīyāṃsam anusmarēd yaḥ | sarvasya dhātāram acintyarūpam ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || 8.9 || Sanskrit Verse in Odia Script କବିଂ ପୁରାଣମନୁଶାସିତାରମ୍ ଅଣୋରଣୀୟାଂସମନୁସ୍ମରେଦ୍ୟଃ | ସର୍ବସ୍ୟ ଧାତାରମଚିନ୍ତ୍ୟରୂପମ୍ ଆଦିତ୍ୟବର୍ଣ୍ଣଂ ତମସଃ ପରସ୍ତାତ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who meditates on the Seer (Omniscient), the Ancient, the Ruler, minuter than the atom, the Sustainer of all, whose form is unthinkable, resplendent like the sun, beyond the darkness—" Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଜ୍ଞ (କବିମ୍), ସନାତନ (ପୁରାଣମ୍), ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ନିୟନ୍ତା, ଅଣୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ (ଅଣୋରଣୀୟାଂସମ୍), ସମସ୍ତଙ୍କର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଅଚିନ୍ତନୀୟ ସ୍ଵରୂପ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସ୍ଵୟଂପ୍ରକାଶ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ—" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui médite sur le Voyant, l'Antique, le Régent, plus infime que l'atome, le Soutien de tout, dont la forme est impensable, resplendissant comme le soleil, au-delà des ténèbres —" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 10 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रयाणकाले मनसाचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव । भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ८.१० ॥ IAST reflex prayāṇakālē manasācalēna bhaktyā yuktō yōgabalēna caiva | bhruvōrmadhyē prāṇam āvēśya samyak sa taṃ paraṃ puruṣam upaiti divyam || 8.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରଯାଣକାଲେ ମନସାଚଲେନ ଭକ୍ତ୍ୟା ୟୁକ୍ତୋ ୟୋଗବଲେନ ଚୈବ | ଭ୍ରୁବୋର୍ମଧ୍ୟେ ପ୍ରାଣମାବେଶ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ସ ତଂ ପରଂ ପୁରୁଷମୁପୈତି ଦିବ୍ୟମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—at the hour of departure, with an unmoving mind, integrated in devotion and by the power of Yoga, drawing the vital breath (prana) perfectly into the centre between the eyebrows, he attains to that Supreme Divine Spirit." Odia Translation "—ସେହି ସାଧକ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଅଚଳ ମନ ଦ୍ଵାରା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଏବଂ ଯୋଗବଳ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ଦୁଇ ଭ୍ରୂଲତା ମଧ୍ୟରେ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେହି ଦିବ୍ୟ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—à l'heure du départ, le mental immobile, intégré dans la dévotion et par la puissance du Yoga, ramenant le souffle vital parfaitement au centre entre les sourcils, il atteint cet Esprit Divin Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 11 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदक्षरं वेदविदो वदन्ति विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्यामी ॥ ८.११ ॥ IAST transliteration yad akṣaraṃ vēdavidō vadanti viśanti yad yatayō vītarāgāḥ | yad icchantō brahmacaryaṃ caranti tat tē padaṃ saṅgrahēṇa pravakṣyāmi || 8.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦକ୍ଷରଂ ବେଦବିଦୋ ବଦନ୍ତି ବିଶନ୍ତି ୟଦ୍ୟତୟୋ ବୀତରାଗାଃ | ୟଦିଚ୍ଛନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟଂ ଚରନ୍ତି ତତ୍ତେ ପଦଂ ସଂଗ୍ରହେଣ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That which the knowers of the Veda call the Imperishable, into which enter the ascetics from whom passion has passed away, desiring which they practice the holy life (Brahmacharya), that status I will declare to thee in brief." Odia Translation "ବେଦଜ୍ଞ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯାହାକୁ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ ପରମପଦ) ବୋଲି କହନ୍ତି, ଆସକ୍ତିରହିତ ସଂଯମୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାକୁ ପାଇବା କାମନାରେ ସାଧକମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେହି ପରମ ପଦରୂପକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Ce que les connaisseurs du Veda appellent l'Impérissable, là où entrent les ascètes de qui la passion s'est éloignée, désirant quoi ils pratiquent la vie sainte, cet état Je te le déclarerai brièvement." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 12 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च । मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥ ८.१२ ॥ IAST transliteration sarvadvārāṇi saṃyamya manō hr̥di nirudhya ca | mūrdhny ādhāyātmanaḥ prāṇam āsthitō yōgadhāraṇām || 8.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଦ୍ଵାରାଣି ସଂୟମ୍ୟ ମନୋ ହୃଦି ନିରୁଧ୍ୟ ଚ | ମୂର୍ଧ୍ନ୍ୟାଧାୟାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଣମାସ୍ଥିତୋ ୟୋଗଧାରଣାମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having closed all the gates of the body, having pent up the mind in the heart, and drawing the vital breath (prana) into the head, established in the concentration of Yoga," Odia Translation "ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଦ୍ଵାରକୁ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯମ କରି, ମନକୁ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରଖି ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ମସ୍ତକରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଦୃଢ଼ ଯୋଗଧାରଣାରେ ସମାହିତ ହୋଇ," French Translation (Traduction en Français) "Ayant fermé toutes les portes du corps, ayant enfermé le mental dans le cœur, et ramenant le souffle vital dans la tête, établi dans la concentration du Yoga," Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 13 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् । यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥ ८.१३ ॥ IAST transliteration ōm ity ēkākṣaraṃ brahma vyāharan mām anusmaran | yaḥ prayāti tyajan dēhaṃ sa yāti paramāṃ gatim || 8.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଓମିତ୍ୟେକାକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ୟାହରନ୍ମାମանୁସ୍ମରନ୍ | ୟଃ ପ୍ରୟାତି ତ୍ୟଜନ୍ଦେହଂ ସ ୟାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Uttering the sacred syllable OM, which is the Brahman, and remembering Me, he who goes forth, leaving the body, attains to the highest goal." Odia Translation "ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ବାଚକ ସେହି ଏକାକ୍ଷର 'ଓଁ' (OM) ଧ୍ଵନି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏବଂ ମୋର ସ୍ଵରୂପକୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣ କରି, ଯେଉଁ ସାଧକ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରୟାଣ କରେ, ସେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Prononçant la syllabe sacrée OM, qui est le Brahman, et Se souvenant de Moi, celui qui s'en va, en quittant son corps, atteint le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 14 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः । तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ ८.१४ ॥ IAST transliteration ananyacētāḥ satataṃ yō māṃ smarati nityaśaḥ | tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yōginaḥ || 8.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ୟଚେତାଃ ସତତଂ ୟୋ ମାଂ ସ୍ମରତି ନିତ୍ୟଶଃ | ତସ୍ୟାହଂ ସୁଲଭଃ ପାର୍ଥ ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତସ୍ୟ ୟୋଗିନଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who constantly remembers Me with an undivided heart, daily and ever, for him I am easily attainable, O Partha, for the Yogin who is ever integrated." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ଅନନ୍ୟମନା ଭକ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ସର୍ବଦା ନିରନ୍ତର କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେହି ସଦା ଯୋଗଯୁକ୍ତ (ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତସ୍ୟ) ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅତି ସହଜରେ ଲଭ୍ୟ ବା ସୁଲଭ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui Se souvient constamment de Moi avec un cœur sans partage, quotidiennement et toujours, pour lui Je suis facilement accessible, ô Partha, pour le Yogi qui est à jamais intégré." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 15 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् । नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ ८.१five ॥ IAST transliteration mām upētya punarjanma duḥkhālayam aśāśvatam | nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ || 8.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାମୁପେତ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁଃଖାଲୟମଶାଶ୍ଵତମ୍ | ନାପ୍ନୁବନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଃ ସଂସିଦ୍ଧିଂ ପରମାଂ ଗତାଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having come to Me, these great souls (Mahatmas) fall not again into rebirth, which is a transient home of sorrow, for they have reached the highest perfection." Odia Translation "ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେହି ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ଦୁଃଖର ଆଳୟ ତଥା କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର (ଅଶାଶ୍ଵତମ୍) ଏହି ସଂସାରରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "M'ayant atteint, ces grandes âmes ne retombent plus dans la réincarnation, qui est une demeure transitoire de douleur, car ils ont atteint la plus haute perfection." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 16 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन । मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ८.१६ ॥ IAST transliteration ābrahmabhūvanāl lōkāḥ punarāvartinō ’rjuna | mām upētya tu kauntēya punarjanma na vidyatē || 8.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆବ୍ରହ୍ମଭୁବନାଲ୍ଲୋକାଃ ପୁନରାବର୍ତିନୋଽର୍ଜୁନ | ମାମୁପେତ୍ୟ ତୁ କୌନ୍ତେୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ବିଦ୍ୟତେ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Up to the highest sphere of the world of Brahman, all worlds are subject to return, O Arjuna; but having come to Me, O son of Kunti, rebirth is known no more." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଲୋକ ପୁନରାବର୍ତ୍ତନଶୀଳ (ଅର୍ଥାତ୍ ସେଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବାକୁ ପଡ଼େ); ମାତ୍ର ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜୀବର ଆଉ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Jusqu'à la plus haute sphère du monde de Brahman, tous les mondes sont sujets au retour, ô Arjuna ; mais M'ayant atteint, ô fils de Kunti, la réincarnation n'est plus connue." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 17 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः । रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ ८.१७ ॥ IAST transliteration sahasrayugaparyantam ahar yad brahmaṇō viduḥ | rātriṃ yugasahasrāntāṃ tē ’hōrātravidō janāḥ || 8.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ସହସ୍ରୟୁଗପର୍ୟନ୍ତମହର୍ୟଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବିଦୁଃ | ରାତ୍ରିଂ ୟୁଗସହସ୍ରାନ୍ତାଂ ତେଽହୋରାତ୍ରବିଦୋ ଜନାଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who know that the day of Brahma is of a thousand ages duration, and that his night also is of a thousand ages, they are the men who know day and night." Odia Translation "ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଏକ ହଜାର ଚତୁର୍ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ରାତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଏକ ହଜାର ଚତୁର୍ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷମାନେ ହିଁ ସମୟର (ଦିନ ଓ ରାତିର) ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui savent que le jour de Brahman est d'une durée de mille âges, et que sa nuit est aussi de mille âges, ce sont les hommes qui connaissent le jour et la nuit." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 18 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे । रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ ८.१८ ॥ IAST transliteration avyaktād vyaktayaḥ sarvāḥ prabhavanty aharāgamē | rātryāgamē pralīyantē tatraivāvyaktasañjñakē || 8.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ୟକ୍ତାଦ୍ବ୍ୟକ୍ତୟଃ ସର୍ବାଃ ପ୍ରଭବନ୍ତ୍ୟହରାଗମେ | ରାତ୍ର୍ୟାଗମେ ପ୍ରଲୀୟନ୍ତେ ତତ୍ରୈବାବ୍ୟକ୍ତସଂଜ୍ଞକେ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "At the coming of the Day all manifestations come forth from the unmanifest; at the coming of the Night they dissolve in that same which is called the unmanifest." Odia Translation "ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ (ଅହରାଗମେ) ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜଗତ ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତ (ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରକୃତି) ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ନାମକ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରଣରେ ହିଁ ପୁନର୍ବାର ବିଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "À la venue du Jour, toutes les manifestations sortent du non-manifeste ; à la venue de la Nuit, elles se dissolvent dans cela même qu'on appelle le non-manifeste." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 19 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते । रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥ ८.१९ ॥ IAST transliteration bhūtagrāmaḥ sa ēvāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyatē | rātryāgamē ’vaśaḥ pārtha prabhavaty aharāgamē || 8.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭୂତଗ୍ରାମଃ ସ ଏବାୟଂ ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଲୀୟେତ | ରାତ୍ର୍ୟାଗମେଽବଶଃ ପାର୍ଥ ପ୍ରଭବତ୍ୟହରାଗମେ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This same multitude of existences, coming repeatedly into being, dissolves helplessly at the coming of the Night, O Partha, and comes forth again at the coming of the Day." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ସେହି ଏହି ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ (ଭୂତଗ୍ରାମଃ) ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରକୃତିର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ (ଅବଶଃ), ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ରାତ୍ରି ଆଗମନରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ଦିନର ଆଗମନରେ ପୁନର୍ବାର ଆପେ ଆପେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Cette même multitude d'existences, venant à l'être à maintes reprises, se dissout impuissante à la venue de la Nuit, ô Partha, et surgit de nouveau à la venue du Jour." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 20 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः । यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ ८.२० ॥ IAST transliteration paras tasmāt tu bhāvō ’nyō ’vyaktō ’vyaktāt sanātanaḥ | yaḥ sa sarvēṣu bhūtēṣu naśyatsu na vinaśyati || 8.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ପରସ୍ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଭାବୋଽନ୍ୟୋଽବ୍ୟକ୍ତୋଽବ୍ୟକ୍ତାତ୍ସନାତନଃ | ୟଃ ସ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ନଶ୍ୟତ୍ସୁ ନ ବିନଶ୍ୟତି || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But beyond this unmanifest there is another unmanifest eternal State of being which, when all existences perish, does not perish." Odia Translation "ମାତ୍ର ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଜଗତର ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରଣ (ଅବ୍ୟକ୍ତ) ଠାରୁ ଅତୀତ ଅନ୍ୟ ଏକ ସନାତନ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭାବ ଅଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ କଦାପି ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ (ତାହା ହିଁ ଅକ୍ଷର ପରମବ୍ରହ୍ମ)।" French Translation (Traduction en Français) "Mais au-delà de ce non-manifeste, il est un autre état d'être éternel non-manifesté qui, lorsque toutes les existences périssent, ne périt pas." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 21 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् । यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ८.२१ ॥ IAST transliteration avyaktō ’kṣara ity uktas tam āhuḥ paramāṃ gatim | yaṃ prāpya na nivartantē tad dhāma paramaṃ mama || 8.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବ୍ୟକ୍ତୋଽକ୍ଷର ଇତ୍ୟୁକ୍ତସ୍ତମାହୁଃ ପରମାଂ ଗତିମ୍ | ୟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନ ନିବର୍ତନ୍ତେ ତଦ୍ଧାମ ପରମଂ ମମ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This Unmanifest is called the Imperishable (Akshara); Him they declare to be the supreme goal, attaining to whom they return not; That is My supreme status of being." Odia Translation "ଯେଉଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ଅକ୍ଷର' (ଅବିନାଶୀ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ହିଁ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି I ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜୀବ ଆଉ ଏହି ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ ନାହିଁ, ତାହା ହିଁ ମୋର ପରମ ଧାମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce Non-Manifesté est appelé l'Impérissable (Akshara) ; Celui-là, ils ଦ୍ଲାରେନ୍ତ qu'Il est le but suprême, qu'ayant atteint ils ne reviennent plus ; Tel est Mon suprême état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 22 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया । यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ ८.२२ ॥ IAST transliteration puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyas tv ananyayā | yasyāntasthāni bhūtāni yēna sarvam idaṃ tatam || 8.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁରୁଷଃ ସ ପରଃ ପାର୍ଥ ଭକ୍ତ୍ୟା ଲଭ୍ୟସ୍ତୃନନ୍ୟୟା | ୟସ୍ୟାନ୍ତସ୍ଥାନି ଭୂତାନି ୟେନ ସର୍ବମିଦଂ ତତମ୍ || ୨cell୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This supreme Soul (Purusha), O Partha, is attainable by an undivided devotion alone, in whom all existences are situated and by whom all this world is extended." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଛି, ସେହି ପରମେଶ୍ଵର କେବଳ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି (ଏକାଗ୍ର ପ୍ରେମ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ce suprême Esprit (Purusha), ô Partha, est accessible par une dévotion sans partage seule, en qui toutes les existences sont situées et par qui tout ce monde est déployé." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 23 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः । प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामी भरतर्षभ ॥ ८.२३ ॥ IAST transliteration yatra kālē tv anāvr̥ttim āvr̥ttiṃ caiva yōginaḥ | prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha || 8.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍ର କାଲେ ତ୍ଵନାବୃତ୍ତିମାବୃତ୍ତିଂ ଚୈବ ୟୋଗିନଃ | | ପ୍ରୟାତା ୟାନ୍ତି ତଂ କାଲଂ ବକ୍ଷ୍ୟାମି ଭାରତର୍ଷଭ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Now at what times going forth, Yogins attain to the non-return and at what times to the return, that time I will declare to thee, O lord of the Bharatas." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେଉଁ ଯେଉଁ ମାର୍ଗ ବା କାଳରେ ପ୍ରୟାଣ କରି ଯୋଗୀମାନେ ଅପୁନରାବୃତ୍ତି (ମୋକ୍ଷ) କିମ୍ବା ପୁନରାବର୍ତ୍ତନ (ସଂସାରକୁ ଫେରିବା) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ଦୁଇଟିଯାକ କାଳ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବୁଝାଇ କହିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Maintenant, en quels temps s'en allant, les Yogis atteignent le non-retour et en quels temps le retour, ce temps Je te le déclarerai, ô chef des Bharatas." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 24 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତུର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् । तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ ८.२४ ॥ IAST transliteration agnir jyōtir ahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam | tatra prayātā gacchantī brahma brahmavidō janāḥ || 8.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତିରହଃ ଶୁକ୍ଲଃ ଷଣ୍ମାସା ଉତ୍ତରାୟଣମ୍ | ତତ୍ର ପ୍ରୟାତା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମବିଦୋ ଜନାଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Fire, light, day, the bright fortnight, the six months of the northern solstice (Uttarayana)—going forth then, the men who know the Brahman go to the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ନି ଅଭିମାନୀ, ଜ୍ୟୋତି ଅଭିମାନୀ, ଦିବସ ଅଭିମାନୀ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଭିମାନୀ ଏବଂ ଉତ୍ତରାୟଣର ଛଅମାସର ଅଭିମାନୀ ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାନ୍ତି, ସେହି ଦିବ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରୟାଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷମାନେ ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le feu, la lumière, le jour, la quinzaine claire, les six mois du solstice septentrional (Uttarayana) — s'en allant alors, les hommes qui connaissent le Brahman vont au Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 25 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् । तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ ८.२५ ॥ IAST transliteration dhūmō rātris tathā kr̥ṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam | tatra cāndramasaṃ jyōtir yōgī prāpya nivartatē || 8.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୂମୋ ରାତ୍ରିସ୍ତଥା କୃଷ୍ଣଃ ଷଣ୍ମାସା ଦକ୍ଷିଣାୟନମ୍ | ତତ୍ର ଚାନ୍ଦ୍ରମସଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ୟୋଗୀ ପ୍ରାପ୍ୟ ନିବର୍ତତେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Smoke, night, also the dark fortnight, the six months of the southern solstice (Dakshinayana)—attaining then to the lunar light, the Yogin returns." Odia Translation "ଯେଉଁ ମାର୍ଗରେ ଧୂମ, ରାତ୍ରି, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାୟନର ଛଅମାସର ଅଭିମାନୀ ଦେବତାମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେହି ସାଂସାରିକ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରୟାଣ କରି କର୍ମଯୋଗୀ କେବଳ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକର ପ୍ରଭା ବା ସ୍ଵର୍ଗ ସୁଖ ପାଇ ପୁଣି ଏହି ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ।" French Translation (Traduction en Français) "La fumée, la nuit, ainsi que la quinzaine sombre, les six mois du solstice méridional (Dakshinayana) — atteignant alors la lumière lunaire, le Yogi revient." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 26 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते । एकया यात्यनावृत्तिम् अन्ययावर्तते पुनः ॥ ८.२६ ॥ IAST transliteration śuklakr̥ṣṇē gatī hy ētē jagataḥ śāśvatē matē | ēkayā yāty anāvr̥ttim anyayāvartatē punaḥ || 8.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣେ ଗତୀ ହ୍ୟେତେ ଜଗତଃ ଶାଶ୍ଵତେ ମତେ | ଏକୟା ୟାତ୍ୟନାବୃତ୍ତିମ୍ ଅନ୍ୟୟାବର୍ତତେ ପୁନଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These two paths, the bright and the dark, are deemed to be the eternal paths of the world; by the one a man goes to the non-return, by the other he returns again." Odia Translation "କାରଣ ଜଗତରେ ଏହି ଶୁକ୍ଳ (ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗ) ଏବଂ କୃଷ୍ଣ (ଭୋଗପ୍ରଦ କର୍ମମାର୍ଗ) ମାର୍ଗ ଦୁଇଟି ସନାତନ ଓ ଶାଶ୍ଵତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି I ପ୍ରଥମ ମାର୍ଗ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ମୋକ୍ଷ (ଅପୁନରାବୃତ୍ତି) ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ମାର୍ଗ ଦ୍ଵାରା ସେ ପୁନର୍ବାର ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ces deux chemins, le clair et le sombre, sont considérés comme les chemins éternels du monde ; par l'un l'homme va au non-retour, par l'autre il revient de nouveau." Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 27 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नैते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्यति कश्चन । तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ ८.२७ ॥ IAST transliteration naitē sr̥tī pārtha jānan yōgī muhyati kaścana | tasmāt sarvēṣu kālēṣu yōgayuktō bhavārjuna || 8.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ନୈତେ ସୃତୀ ପାର୍ଥ ଜାନନ୍ ୟୋଗୀ ମୁହ୍ୟତି କଶ୍ଚନ | ତସ୍ମାତ୍ସର୍ବେଷୁ କାଲେଷୁ ୟୋଗୟୁକ୍ତୋ ଭବାର୍ଜୁନ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowing these two paths, O Partha, no Yogin is ever deluded; therefore at all times be thou integrated in Yoga, O Arjuna!" Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ଦୁଇଟି ମାର୍ଗର ରହସ୍ୟକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିବା କୌଣସି ବି ଯୋଗୀ କଦାପି ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ବା ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ I ଏଥିପାଇଁ ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ସବୁ ସମୟରେ ନିରନ୍ତର ସମତ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିରୂପକ ଯୋଗରେ ସମାହିତ (ୟୋଗୟୁକ୍ତଃ) ହୋଇ ରୁହ।" French Translation (Traduction en Français) "Connaissant ces deux chemins, ô Partha, aucun Yogi n'est jamais égaré ; c'est pourquoi en tout temps sois intégré dans le Yoga, ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 8, Verse 28 (ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् । अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ ८.२८ ॥ IAST transliteration vēdēṣu yajñēṣu tapaḥsu caiva dānēṣu yat puṇyaphalaṃ pradiṣṭam | atyēti tat sarvam idaṃ viditvā yōgī paraṃ sthānam upaiti cādyam || 8.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦେଷୁ ୟଜ୍ଞେଷୁ ତପଃସୁ ଚୈବ ଦାନେଷୁ ୟତ୍ପୁଣ୍ୟଫଲଂ ପ୍ରଦିଷ୍ଟମ୍ | ଅତ୍ୟେତି ତତ୍ସର୍ବମିଦଂ ବିଦିତ୍ଵା ୟୋଗୀ ପରଂ ସ୍ଥାନମୁପୈତି ଚାଦ୍ୟମ୍ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The meritorious fruit which is declared in the Vedas, in sacrifices, in austerities and in gifts, the Yogin goes beyond all that, having known this, and attains to the Supreme Primeval Status." Odia Translation "ବେଦ ପାଠରେ, ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ଏବଂ ଦାନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳିବାର ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିରୂପିତ ହୋଇଛି, ଏହି ରହସ୍ୟ ଜାଣିବା ପରେ ଯୋଗୀ ସେହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ସେହି ଆଦି, ସନାତନ ପରମ ପଦ (ପରଂ ସ୍ଥାନମୁପୈତି ଚାଦ୍ୟମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le fruit méritoire qui est déclaré dans les Vedas, dans les sacrifices, dans les austérités et dans les dons, le Yogi va au-delà de tout cela, ayant connu cela, et atteint le Suprême et Antique État." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे अक्षरब्रह्मयोगो नाम अष्टमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 9/ Chapter 9. The King-Knowledge, The King-Secret Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 1 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे । ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ९.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — idaṃ tu tē guhyatamaṃ pravakṣyāmya nasūyavē | jñānaṃ vijñānasahitaṃ yaj jñātvā mōkṣyasē ’śubhāt || 9.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଇମଂ ତୁ ତେ ଗୁହ୍ୟତମଂ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମ୍ୟନସୂୟବେ | ଜ୍ଞାନଂ ବିଜ୍ଞାନସହିତଂ ୟଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷ୍ୟସେଽଶୁଭାତ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: What I am now about to declare to thee, who dost not cavil, is the most secret knowledge of all, the essential knowledge (Jnana) together with the manifest knowledge (Vijnana); knowing which thou shalt be delivered from evil." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ତୁମେ ଦୋଷଦର୍ଶନ ରହିତ (ଅସୂୟା ଶୂନ୍ୟ) ହୋଇଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ପରମ ଗୋପନୀୟ ଜ୍ଞାନ (ଗୁହ୍ୟତମମ୍) ଅନୁଭୂତି ସହିତ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଯାହାକୁ ଜାଣିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଅମଙ୍ଗଳ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ce que Je vais maintenant te déclarer, à toi qui ne critiques pas, est le secret le plus profond de tous, la connaissance essentielle (Jnana) unie à la connaissance manifeste (Vijnana) ; par laquelle connue tu seras délivré du mal." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 2 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् । प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥ ९.२ ॥ IAST transliteration rājavidyā rājaguhyaṃ pavitram idam uttamama | pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartum avyayama || 9.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ରାଜବିଦ୍ୟା ରାଜଗୁହ୍ୟଂ ପବିତ୍ରମିଦମୁତ୍ତମମ୍ | ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷାବଗମଂ ଧର୍ମ୍ୟଂ ସୁସୁଖଂ କର୍ତୁମବ୍ୟୟମ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This is the king-knowledge, the king-secret, the supreme purifier; it can be realized by direct intuitive experience, it is accordance with the Dharma, very easy to practice, and imperishable." Odia Translation "ଏହା ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ରାଜା (ରାଜବିଦ୍ୟା), ସମସ୍ତ ଗୋପନୀୟ ବିଷୟର ରାଜା (ରାଜଗୁହ୍ୟମ୍), ପରମ ପବିତ୍ର ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଧର୍ମାନୁକୂଳ, ସାଧନ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବ୍ୟୟ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est la science royale, le secret royal, le suprême purificateur ; il peut être réalisé par l'expérience intuitive directe, il est conforme au Dharma, très facile à pratiquer et impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 3 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप । अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवत्र्मनि ॥ ९.३ ॥ IAST transliteration aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya parantapa | aprāpya māṃ nivartantē mr̥tyusaṃsāravartmani || 9.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶ୍ରଦ୍ଧଧାନାଃ ପୁରୁଷା ଧର୍ମସ୍ୟାସ୍ୟ ପରନ୍ତପ | ଅପ୍ରାପ୍ଯ ମାଂ ନିବର୍ତନ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁସଂସାରବର୍ତ୍ମନି || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Men who have no faith in this Dharma, O scorcher of the foe, attain not unto Me, but return into the path of this world of death." Odia Translation "ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏହି ପରମ ଧର୍ମ ଉପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ନହୋଇ, ଏହି ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ଜନ୍ମ-ମରଣ ଚକ୍ରରୂପୀ ସଂସାର ମାର୍ଗରେ ବାରମ୍ବାର ବୁଲୁଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes qui n'ont pas de foi en ce Dharma, ô vainqueur des ennemis, ne parviennent pas jusqu'à Moi, mais reviennent sur le chemin de ce monde de mort." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 4 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना । मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः ॥ ९.४ ॥ IAST transliteration mayā tatam idaṃ sarvaṃ jagad avyaktamūrtinā | matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ tēṣv avasthitaḥ || 9.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟା ତତମିଦଂ ସର୍ବଂ ଜଗଦବ୍ୟକ୍ତମୂର୍ତିନା | ମତ୍ସ୍ଥାନି ସର୍ବଭୂତାନି ନ ଚାହଂ ତେଷ୍ଵବସ୍ଥିତଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By Me all this universe is pervaded in My unmanifested form; all existences are situated in Me, but I am not situated in them." Odia Translation "ମୋର ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ନିରାକାର ସ୍ଵରୂପ (ଅବ୍ୟକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା) ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Par Moi tout cet univers est pervade sous Ma forme non manifestée ; toutes les existences sont situées en Moi, mais Je ne suis pas situé en elles." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 5 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् । भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥ ९.५ ॥ IAST transliteration na ca matsthāni bhūtāni paśyā mē yōgam aiśvaram | bhūtabhṛn na ca bhūtasthō mamātmā bhūtabhāvanaḥ || 9.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚ ମତ୍ସ୍ଥାନି ଭୂତାନି ପଶ୍ୟ ମେ ୟୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍ | ଭୂତଭୃନ୍ନ ଚ ଭୂତସ୍ଥୋ ମମାତ୍ମା ଭୂତଭାବନଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And yet all existences are not situated in Me; behold My divine Yoga-power! My Self is the sustainer of all existences and it brings them into being, but it is not situated in them." Odia Translation "ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଦେଖ, ସେହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିତ ନୁହନ୍ତି; ମୋର ଏହି ପରମ ଅଲୌକିକ ଦୈବୀ ଶକ୍ତିକୁ (ୟୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍) ଦେଖ! ମୋର ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ (ଭୂତଭୃତ୍) ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦୌ ସ୍ଥିତ ନଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Et pourtant toutes les existences ne sont pas situées en Moi ; contemple Mon divin pouvoir de Yoga ! Mon Soi est le soutien de toutes les existences et Il les produit, mais Il n'est pas situé en elles." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 6 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् । तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥ ९.६ ॥ IAST transliteration yathākāśasthitō nityaṃ vāyuḥ sarvatragō mahān | tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānīty upadhāraya || 9.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥାକାଶସ୍ଥିତୋ ନିତ୍ୟଂ ବାୟୁଃ ସର୍ବତ୍ରଗୋ ମହାନ | ତଥା ସର୍ବାଣି ଭୂତାନି ମତ୍ସ୍ଥାନୀତ୍ୟୁପଧାରୟ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the mighty wind moving everywhere rests always in the ether (akasha), be assured that even so all existences rest in Me." Odia Translation "ସର୍ବତ୍ର ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମହାନ ବାୟୁ ସର୍ବଦା ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା ଜାଣିରଖ ଯେ ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ସର୍ବଦା ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme le vent puissant se mouvant partout réside toujours dans l'éther (akasha), sois assuré que de même toutes les existences résident en Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 7 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम । कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥ ९.७ ॥ IAST transliteration sarvabhūtāni kauntēya prakr̥tiṃ yānti māmikām | kalpakṣayē punas tāni kalpādau visr̥jāmy aham || 9.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତାନି କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରକୃତିଂ ୟାନ୍ତି ମାମିକାମ୍ | କଳ୍ପକ୍ଷୟେ ପୁନସ୍ତାନି କଳ୍ପାଦୌ ବିସୃଜାମ୍ୟହମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All existences, O son of Kunti, return into My divine Nature (Prakriti) at the end of a cycle (Kalpa); and at the beginning of a cycle, I loose them forth again." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! କଳ୍ପର ଅବସାନରେ (ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ) ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋରି ସ୍ଵକୀୟ ପ୍ରକୃତିରେ (ଜଡ଼ ଶକ୍ତିରେ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଆଉ ପୁନର୍ବାର କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Toutes les existences, ô fils de Kunti, reviennent dans Ma Nature divine (Prakriti) à la fin d'un cycle (Kalpa) ; et au commencement d'un cycle, Je les manifeste de nouveau." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 8 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः । भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात् ॥ ९.८ ॥ IAST transliteration prakr̥tiṃ svām avaṣṭabhya visr̥jāmi punaḥ punaḥ | bhūtagrāmam imaṃ kr̥tsnam avaśaṃ prakr̥tēr vaśāt || 9.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତିଂ ସ୍ଵାମବଷ୍ଟଭ୍ୟ ବିସୃଜାମି ପୁନଃ ପୁନଃ | ଭୂତଗ୍ରାମମିମଂ କୃତ୍ସ୍ନମବଶଂ ପ୍ରକୃତେର୍ବଶାତ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Leaning upon My own Nature, I loose forth repeatedly all this multitude of existences, helplessly bound by the law of Nature." Odia Translation "ମୁଁ ନିଜର ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ବା ସ୍ଵାଧୀନ କରି, ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବଶ ଓ ପରତନ୍ତ୍ର ହୋଇଥିବା (ଅବଶଃ) ଏହି ପ୍ରାଣୀ ସମୂହକୁ ବାରମ୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "M'appuyant sur Ma propre Nature, Je manifeste à maintes reprises toute cette multitude d'existences, impuissantes et soumises à la loi de la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 9 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବिଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय । उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९.९ ॥ IAST transliteration na ca māṃ tāni karmāņi nibadhnanti dhanañjaya | udāsīnavad āsīnam asaktaṃ tēṣu karmasu || 9.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚ ମାଂ ତାନି କର୍ମାଣି ନିବଧ୍ନନ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ | ଉଦାସୀନବଦାସୀନମସକ୍ତଂ ତେଷୁ କର୍ମସୁ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And these actions do not bind Me, O Dhananjaya, seated as I am as one neutral, unattached to these actions." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ସେହି ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ବିଶାଳ କର୍ମ ମୋତେ ଆଦୌ ଆବଦ୍ଧ କରେ ନାହିଁ; କାରଣ ମୁଁ ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସକ୍ତିରହିତ ଏବଂ ଜଣେ ଉଦାସୀନ (ତଟସ୍ଥ) ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ବିରାଜମାନ ଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Et ces actions ne M'enchaînent pas, ô Dhananjaya, assis que Je suis comme un être neutre, détaché de ces actions." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 10 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् । हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ ९.१० ॥ IAST transliteration mayādhyakṣēṇa prakr̥tiḥ sūyatē sacarācaram | hētunānēna kauntēya jagad viparivartatē || 9.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟାଧ୍ୟକ୍ଷେଣ ପ୍ରକୃତିଃ ସୂୟତେ ସଚରାଚରମ୍ | ହେତୁନାନେନ କୌନ୍ତେୟ ଜଗଦ୍ଵିପରିବର୍ତତେ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Under My presiding eye, Nature (Prakriti) brings forth the animate and the inanimate; by this cause, O son of Kunti, the world revolves." Odia Translation "ମୋର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ (ନିରୀକ୍ଷଣରେ) ମୋର ପ୍ରକୃତି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହି କାରଣରୁ ହିଁ ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚକ୍ର ନିରନ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Sous Mon œil directeur, la Nature (Prakriti) produit le mobile et l'immobile ; pour cette raison, ô fils de Kunti, le monde tourne." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 11 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् । परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम् ॥ ९.११ ॥ IAST transliteration avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanum āśritam | paraṃ bhāvam ajānantō mama bhūtamahēśvaram || 9.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅବଜାନନ୍ତି ମାଂ ମୂଢା ମାନୁଷୀଂ ତନୁମାଶ୍ରିତମ୍ | ପରଂ ଭାବମଜାନନ୍ତୋ ମମ ଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The deluded despise Me when I take a human form, ignorant of My supreme state of being as the great Lord of all existences." Odia Translation "ମୋର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବ ତଥା ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପରମ ଈଶ୍ଵର (ଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍) ସ୍ଵରୂପକୁ ନଜାଣି, ମୂଢ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ମୋତେ ମାନବ ଶରୀର ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ମନେ କରି ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les égarés Me méprisent lorsque Je prends une forme humaine, ignorants de Mon état d'être suprême en tant que grand Seigneur de toutes les existences." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 12 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः । राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः ॥ ९.१२ ॥ IAST transliteration mōghāśā mōghakarmāṇō mōghajñānā vicētasaḥ | rākṣasīm āsurīṃ caiva prakr̥tiṃ mōhinīṃ śritāḥ || 9.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୋଘାଶା ମୋଘକର୍ମାଣୋ ମୋଘଜ୍ଞାନା ବିଚେତସଃ | ରାକ୍ଷସୀମାସୁରୀଂ ଚୈବ ପ୍ରକୃତିଂ ମୋହିନୀଂ ଶ୍ରିତାଃ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Vain are their hopes, vain their actions, vain their knowledge, and they are devoid of discernment; they take refuge in the delusive nature of Rakshasas and Asuras." Odia Translation "ସେହିପରି ବିବେକହୀନ (ବିଚେତସଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଶା ବ୍ୟର୍ଥ, ସମସ୍ତ କର୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାଏ I ସେମାନେ କେବଳ ଚିତ୍ତକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ଏବଂ ଆସୁରିକ ପ୍ରକୃତିର ହିଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Vains sont leurs espoirs, vaines leurs actions, vaine leur connaissance, et ils sont dépourvus de discernement ; ils cherchent refuge dans la nature illusoire des Rakshasas et des Asuras." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 13 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः । भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥ ९.१३ ॥ IAST transliteration mahātmānas tu māṃ pārtha daivīṃ prakr̥tim āśritāḥ | bhajanty ananyamanasō jñātvā bhūtādim avyayam || 9.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହାତ୍ମାନସ୍ତୁ ମାଂ ପାର୍ଥ ଦୈବୀଂ ପ୍ରକୃତିମାଶ୍ରିତାଃ | ଭଜନ୍ତ୍ୟନନ୍ୟମନସୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭୂତାଦିମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But the great souls (Mahatmas), O Partha, taking refuge in the divine Nature, worship Me with an undivided heart, knowing Me to be the imperishable source of all existences." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ପାର୍ଥ! ଦୈବୀ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଦି କାରଣ ତଥା ଅବ୍ୟୟ (ଅବିନାଶୀ) ବୋଲି ଜାଣି, ଅନନ୍ୟ ମନରେ (ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ) କେବଳ ମୋରି ଆରାଧନା ବା ଭକ୍ତି କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais les grandes âmes (Mahatmas), ô Partha, cherchant refuge dans la Nature divine, M'adorent d'un cœur sans partage, Me connaissant comme la source impérissable de toutes les existences." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 14 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः । नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥ ९.१४ ॥ IAST transliteration satataṃ kīrtayantō māṃ yatantaś ca dr̥ḍhavratāḥ | namasyantaś ca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsatē || 9.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତତଂ କୀର୍ତୟନ୍ତୋ ମାଂ ୟତନ୍ତଶ୍ଚ ଦୃଢ଼ବ୍ରତାଃ | ନମସ୍ୟନ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ୟା ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତା ଉପାସତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Always glorifying Me, striving with firm resolve, and bowing down before Me with devotion, they worship Me, ever integrated." Odia Translation "ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ମୋର ନାମ ଓ ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରି, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ରଖି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଯତ୍ନ କରି ଏବଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ମୋତେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି, ସଦା ଯୋଗଯୁକ୍ତ (ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତାଃ) ହୋଇ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Glorifiant sans cesse Mon nom, s'efforçant avec une ferme résolution, et se prosternant devant Moi avec dévotion, ils M'adorent, à jamais intégrés." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 15 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते । एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम् ॥ ९.१five ॥ IAST transliteration jñānayajñēna cāpy anyē yajantō mām upāsatē | ēkatvēna pr̥thaktvēna bahudhā viśvatōmukham || 9.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞେନ ଚାପ୍ୟନ୍ୟେ ୟଜନ୍ତୋ ମାମୁପାସତେ | ଏକତ୍ଵେନ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ବହୁଧା ବିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others also, offering the sacrifice of Knowledge, worship Me in My oneness, or in My multiplicity, or as the All-faced presence everywhere." Odia Translation "ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜ୍ଞାନୀ ସାଧକ ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି I ସେମାନେ ମୋତେ ଅଭେଦ ଭାବରେ ଏକାତ୍ମ (ଏକତ୍ଵେନ), ଭେଦ ଭାବରେ ପୃଥକ (ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ) କିମ୍ବା ବିଶ୍ଵରୂପରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ (ବିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍) ବୋଲି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres aussi, offrant le sacrifice de la Connaissance, M'adorent en Mon unité, ou en Ma multiplicité, ou comme la présence aux multiples visages en tous lieux." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 16 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् । मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥ ९.१६ ॥ IAST transliteration ahaṃ kratur ahaṃ yajñaḥ svadhāham aham auṣadham | mantrō ’ham aham ēvājyam aham agnir ahaṃ hutam || 9.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ କ୍ରତୁରହଂ ୟଜ୍ଞଃ ସ୍ଵଧାହମହମୌଷଧମ୍ | ମନ୍ତ୍ରୋଽହମହମେବାଜ୍ୟମହମଗ୍ନିରହଂ ହୁତମ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the ritual action, I am the sacrifice, I am the ancestral offering, I am the healing herb; I am the sacred formula (mantra), I am the clarified butter (ajya), I am the fire, and I am the offering poured." Odia Translation "ମୁଁ ଶ୍ରୌତଯଜ୍ଞ (କ୍ରତୁଃ), ମୁଁ ସ୍ମାର୍ତ୍ତଯଜ୍ଞ, ମୁଁ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ପିଣ୍ଡ ବା ଅନ୍ନ (ସ୍ଵଧା), ମୁଁ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ବା ଅନ୍ନ ସ୍ଵରୂପ; ମୁଁ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର, ମୁଁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଘୃତ (ଆଜ୍ୟମ୍), ମୁଁ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନି ଏବଂ ହୋମ କରାଯାଉଥିବା ଆହୁତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis l'action rituelle, Je suis le sacrifice, Je suis l'offrande ancestrale, Je suis l'herbe curative ; Je suis la formule sacrée (mantra), Je suis le beurre clarifié (ajya), Je suis le feu, et Je suis l'offrande versée." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 17 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः । वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव च ॥ ९.१७ ॥ IAST transliteration pitāham asya jagatō mātā dhātā pitāmahaḥ | vēdyaṃ pavitram ōṅkāra r̥k sāma yajur ēva ca || 9.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ପିତାହମସ୍ୟ ଜଗତୋ ମାତା ଧାତା ପିତାମହଃ | ବେଦ୍ୟଂ ପବିତ୍ରମୋଙ୍କାର ଋକ୍ସାମ ୟଜୁରେବ ଚ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the Father of this world, the Mother, the Sustainer, and the Grandsire; I am the object of knowledge, the Purifier, the sacred syllable OM, and also the Rik, the Sama and the Yajur (Vedas)." Odia Translation "ମୁଁ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତର ପିତା, ମାତା, ବିଧାତା (ଧାତା-ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା) ଏବଂ ପିତାମହ (ଜେଜେବାପା) ଅଟେ I ମୁଁ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ବସ୍ତୁ (ବେଦ୍ୟମ୍), ପବିତ୍ର କାରଣ ଓଁକାର, ଏବଂ ଋକ, ସାମ ତଥା ଯଜୁର୍ବେଦ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le Père de ce monde, la Mère, le Soutien, et le Grand-Père ; Je suis l'objet de la connaissance, le Purificateur, la syllabe sacrée OM, ainsi que le Rik, le Sama et le Yajur." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 18 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् । प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥ ९.१८ ॥ IAST transliteration gatir bhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhrūt | prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījam avyayam || 9.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗତିର୍ଭର୍ତା ପ୍ରଭୁଃ ସାକ୍ଷୀ ନିବାସଃ ଶରଣଂ ସୁହୃତ୍ | ପ୍ରଭବଃ ପ୍ରଲୟଃ ସ୍ଥାନଂ ନିଧାନଂ ବୀଜମବ୍ୟୟମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the Path, the Sustainer, the Lord, the Witness, the Abode, the Refuge, the Friend; I am the Origin, the Dissolution, the Ground, the Treasure-house, and the Imperishable Seed." Odia Translation "ମୁଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି (ଲକ୍ଷ୍ୟ), ସ୍ଵାମୀ (ଭର୍ତ୍ତା), ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଭୁ, ଶୁଭାଶୁଭର ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥାନ, ପରମ ଶରଣାଗତ ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ମିତ୍ର (ସୁହୃତ୍) ଅଟେ I ମୁଁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ରଷ୍ଟା, ପ୍ରଳୟକର୍ତ୍ତା, ଆଧାର ସ୍ଥଳ, ନିଧାନ (ପ୍ରଳୟକାଳୀନ ଭଣ୍ଡାର) ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ବୀଜ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le Chemin, le Soutien, le Seigneur, le Témoin, la Demeure, le Refuge, l'Ami ; Je suis l'Origine, la Dissolution, le Fondement, le Réservoir, et la Semence Impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 19 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च । अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ ९.१९ ॥ IAST transliteration tapāmy aham ahaṃ varṣaṃ nigr̥hṇāmy utsr̥jāmi ca | amr̥taṃ caiva mr̥tyuś ca sad asac cāham arjuna || 9.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତପାମ୍ୟହମହଂ ବର୍ଷଂ ନିଗୃହ୍ଣାମ୍ୟୁତ୍ସୃଜାମି ଚ | ଅମୃତଂ ଚୈବ ମୃତ୍ୟୁଶ୍ଚ ସଦସଚ୍ଚାହମର୍ଜୁନ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I give heat, I withhold and send forth the rain; I am Immortality and also Death, I am Being (Sat) and Non-Being (Asat), O Arjuna!" Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୁଁ ହିଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ଜଗତକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରେ, ମୁଁ ହିଁ ଜଳକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ ଓ ପୁଣି ବୃଷ୍ଟି ରୂପରେ ବର୍ଷା କରାଏ I ମୁଁ ହିଁ ଜୀବର ଅମୃତତ୍ଵ ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁ ଅଟେ; ପ୍ରକାଶିତ ସତ ବା ଚେତନ ଏବଂ ଅପ୍ରକାଶିତ ଅସତ ବା ଜଡ଼ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je donne la chaleur, Je retiens et Je répands la pluie ; Je suis l'Immortalisé et aussi la Mort, Je suis l'Être (Sat) et le Non-Être (Asat), ô Arjuna !" Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 20 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते । ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥ ९.२० ॥ IAST transliteration traividyā māṃ sōmapāḥ pūtapāpā yajñair iṣṭvā svargatiṃ prārthayantē | tē puṇyam āsādya surēndralōkam aśnanti divyān divi dēvabhōgān || 9.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରୈବିଦ୍ୟା ମାଂ ସୋମପାଃ ପୂତପାପା ୟଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗତିଂ ପ୍ରାର୍ଥୟନ୍ତେ | ତେ ପୁଣ୍ୟମାସାଦ୍ୟ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଲୋକମଶ୍ନନ୍ତି ଦିବ୍ୟାନ୍ଦିବି ଦେବଭୋଗାନ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The knowers of the three Vedas, the soma-drinkers, purified from sin, worshipping Me with sacrifices, pray for the way to heaven; they, reaching the holy world of the Lord of Gods (Indra), enjoy in heaven the divine feasts of the gods." Odia Translation "ତିନି ବେଦର କର୍ମକାଣ୍ଡ ଜାଣିଥିବା, ସୋମରସ ପାନ କରୁଥିବା ଓ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସକାମ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଆରାଧନା କରି ସ୍ଵର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି I ସେମାନେ ନିଜ ପୁଣ୍ୟବଳରେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ଲୋକ (ସୁରେନ୍ଦ୍ରଲୋକ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଭୋଗସମୂହ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les connaisseurs des trois Vedas, les buveurs de soma, purifiés du péché, M'adorant par des sacrifices, prient pour obtenir le chemin du ciel ; eux, atteignant le monde saint du Seigneur des Dieux (Indra), jouissent dans le ciel des festins divins des dieux." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 21 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति । एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते ॥ ९.२१ ॥ IAST transliteration tē taṃ bhūktvā svargalōkaṃ viśālaṃ kṣīṇē puṇyē martyalōkaṃ viśanti | ēvaṃ trayīdharmam anuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhantē || 9.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେ ତଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ବିଶାଲଂ କ୍ଷୀଣେ ପୁଣ୍ୟେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକଂ ବିଶନ୍ତି | ଏବଂ ତ୍ରୟୀଧର୍ମମନୁପ୍ରପନ୍ନା ଗତାଗତଂ କାମକାମା ଲଭନ୍ତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They, having enjoyed that spacious world of heaven, when their merit is exhausted, enter again the world of mortals; thus following the law of the three Vedas, seekers of desires, they attain to a succession of going and coming." Odia Translation "ସେମାନେ ସେହି ବିଶାଳ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକର ସୁଖ ସମୂହ ଉପଭୋଗ କରିସାରିବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ ପୁନର୍ବାର ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବରେ, ତିନି ବେଦର ସକାମ କର୍ମକାଣ୍ଡକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଭୋଗଭିଳାସୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସଂସାରରେ କେବଳ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ଯାତାୟାତ (ଗତାଗତମ୍) ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Eux, ayant joui de ce vaste monde du ciel, lorsque leur mérite est épuisé, entrent de nouveau dans le monde des mortels ; ainsi, suivant la loi des trois Vedas, chercheurs de désirs, ils n'obtiennent qu'une succession d'allées et de venues." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 22 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते । तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ९.२२ ॥ IAST transliteration ananyāś cintayantō māṃ yē janāḥ paryupāsatē | tēṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yōgakṣēmaṃ vahāmy aham || 9.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ୟାଶ୍ଚିନ୍ତୟନ୍ତୋ ମାଂ ୟେ ଜନାଃ ପର୍ୟୁପାସତେ | ତେଷାଂ ନିତ୍ୟାଭିୟୁକ୍ତାନାଂ ୟୋଗକ୍ଷେମଂ ବହାମ୍ୟହମ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those men who, turning to Me with undivided mind, worship Me in all ways, of those ever integrated, I Myself secure and carry what they have and what they lack (Yoga-kshema)." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଅନନ୍ୟମନା ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତମାନେ ନିରନ୍ତର କେବଳ ମୋରି ଚିନ୍ତନ କରି ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେହି ସଦା ଯୋଗଯୁକ୍ତ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଯୋଗ (ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁର ପ୍ରାପ୍ତି) ଏବଂ କ୍ଷେମର (ପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁର ସୁରକ୍ଷା) ଦାୟିତ୍ଵ ମୁଁ ନିଜେ ବହନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ces hommes qui, se tournant vers Moi d'un esprit sans partage, M'adorent en tous points, de ceux-là qui sont à jamais intégrés, Je高 assure et porte Moi-même ce qu'ils possèdent et ce qui leur manque (Yoga-kshema)." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 23 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script येऽप्यन्यदेवताभक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः । तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥ ९.२३ ॥ IAST transliteration yē ’py anyadēvatābhaktā yajantē śraddhayānvitāḥ | tē ’pi mām ēva kauntēya yajanty avidhipūrvakam || 9.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେଽପ୍ୟନ୍ୟଦେବତାଭକ୍ତା ୟଜନ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧୟାନ୍ଵିତାଃ | ତେଽପି ମାମେବ କୌନ୍ତେୟ ୟଜନ୍ତ୍ୟବିଧିପୂର୍ବକମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even those who are devotees of other gods and worship them endowed with faith, they too worship Me, O son of Kunti, though not in the true law." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଅନ୍ୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା-ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ବାସ୍ତବରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହିଁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ସେହି ପୂଜା ଅବିଧିପୂର୍ବକ (ଯଥାର୍ଥ ନିୟମର ରହିତ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Même ceux qui sont dévots d'autres dieux et les adorent doués de foi, eux aussi M'adorent, ô fils de Kunti, bien que ce ne soit pas selon la vraie loi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 24 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च । न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥ ९.२४ ॥ IAST transliteration ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhōktā ca prabhur ēva ca | na tu mām abhijānanti tattvēnātaś cyavanti tē || 9.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ ହି ସର୍ବୟଜ୍ଞାନାଂ ଭୋକ୍ତା ଚ ପ୍ରଭୁରେବ ଚ | ନ ତୁ ମାମଭିଜାନନ୍ତି ତତ୍ତଵେନାତଶ୍ଚ୍ୟବନ୍ତି ତେ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For I am the enjoyer and also the Lord of all sacrifices; but they know Me not in the Truth, and therefore they fall." Odia Translation "କାରଣ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରକୃତ ଭୋକ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ହିଁ ହେଉଛି ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ I ମାତ୍ର ସାଂସାରିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମୋର ଏହି ସତ୍ୟ ସ୍ଵରୂପକୁ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏଣୁ ସେମାନେ ପରମ ସଦ୍ଗତିରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ସଂସାରରେ ବାରମ୍ବାର ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Car Je suis le bénéficiaire et aussi le Seigneur de tous les sacrifices ; mais ils ne Me connaissent pas dans la Vérité, et c'est pourquoi ils tombent." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 25 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यान्ति देवव्रता देवान्पितॄन्यान्ति पितृव्रताः । भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥ ९.२५ ॥ IAST transliteration yānti dēvavratā dēvān pitr̥̄n yānti pitr̥vratāḥ | bhūtāni yānti bhūtējyā yānti madyājinō ’pi mām || 9.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟାନ୍ତି ଦେବବ୍ରତା ଦେବାନ୍ପିତୄନ୍ୟାନ୍ତି ପିତୃବ୍ରତାଃ | ଭୂତାନି ୟାନ୍ତି ଭୂତେଜ୍ୟା ୟାନ୍ତି ମଦ୍ୟାଜିନୋଽପି ମାଂ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The worshippers of the gods go to the gods; the worshippers of the ancestors go to the ancestors; the worshippers of the spirits go to the spirits; and My worshippers come to Me." Odia Translation "ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, పିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପିତୃଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ପ୍ରେତ-ଆତ୍ମା ବା ଭୂତମାନଙ୍କର ପୂଜା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି ଭୂତଲୋକ ପାଆନ୍ତି I ମାତ୍ର ମୋର ଆରାଧନା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ (ମଦ୍ୟାଜିନଃ) କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les adorateurs des dieux vont aux dieux ; les adorateurs des ancêtres vont aux ancêtres ; les adorateurs des esprits vont aux esprits ; et Mes adorateurs viennent à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 26 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ ९.२६ ॥ IAST transliteration patraṃ puṣpaṃ phalaṃ tōyaṃ yō mē bhaktyā prayacchati | tad ahaṃ bhaktyupahr̥tam aśnāmi prayatātmanaḥ || 9.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ପତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ତୋୟଂ ୟୋ ମେ ଭକ୍ତ୍ୟା ପ୍ରୟଚ୍ଛତି | ତଦହଂ ଭକ୍ତ୍ୟୁପହୃତମଶ୍ନାମି ପ୍ରୟତାତ୍ମନଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whosoever offers to Me with devotion a leaf, a flower, a fruit, or water, that offering of devotion I accept from the striving soul." Odia Translation "ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଏକ ପତ୍ର, ଏକ ପୁଷ୍ପ, ଏକ ଫଳ କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେହି ସଂଯମୀ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମାର (ପ୍ରୟତାତ୍ମନଃ) ଭକ୍ତିପୂତ ଉପହାରକୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋଷର ସହ ଗ୍ରହଣ ବା ଆସ୍ଵାଦନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Quiconque M'offre avec dévotion une feuille, une fleur, un fruit, ou de l'eau, cette offrande de dévotion Je l'accepte de l'âme qui s'efforce." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 27 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् । यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥ ९.२७ ॥ IAST transliteration yat karoṣi yad aśnāsi yaj juhōṣi dadāsi yat | yat tapasyasi kauntēya tat kuruṣva madarpaṇam || 9.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍କରୋଷି ୟଦଶ୍ନାସି ୟଜ୍ଜୁହୋଷି ଦଦାସି ୟତ୍ | ୟତ୍ତପସ୍ୟସି କୌନ୍ତେୟ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମଦର୍ପଣମ୍ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever thou doest, whatever thou eatest, whatever thou offerest as sacrifice, whatever thou givest, whatever austerity thou practicest, O son of Kunti, do thou that as an offering unto Me." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ତୁମେ ସାଂସାରିକ ଜୀବନରେ ଯାହା କିଛି କର୍ମ କରୁଛ, ଯାହା କିଛି ଭୋଜନ କରୁଛ, ଯଜ୍ଞରେ ଯାହା କିଛି ଆହୁତି ଦେଉଛ, ଯାହା କିଛି ଦାନ କରୁଛ ଏବଂ ଯେଉଁ କିଛି ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କରୁଛ, ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୋଠାରେ ହିଁ ସମର୍ପଣ (ମଦର୍ପଣମ୍) କରିଦିଅ।" French Translation (Traduction en Français) "Quoi que tu fasses, quoi que tu manges, quoi que tu offres en sacrifice, quoi que tu donnes, quelle que soit l'austérité que tu pratiques, ô fils de Kunti, fais-le comme une offrande à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 28 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः । संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥ ९.२८ ॥ IAST transliteration śubhāśubhaphalair ēvaṃ mōkṣyasē karmabandhanaiḥ | saṃnyāsayōgayuktātmā vimuktō mām upaiṣyasi || 9.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୁଭାଶୁଭଫଲୈରେବଂ ମୋକ୍ଷ୍ୟସେ କର୍ମବନ୍ଧନୈଃ | ସନ୍ନ୍ୟାସୟୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ବିମୁକ୍ତୋ ମାମୁପୈଷ୍ୟସି || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus shalt thou be liberated from the bonds of action, which yield good and evil fruits; with thy self integrated in the Yoga of renunciation (Sannyasa-yoga), liberated, thou shalt come unto Me." Odia Translation "ଏହିପରି ସମର୍ପଣ ଭାବରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ କରିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ I ଆଉ ସେହି ସନ୍ନ୍ୟାସଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତମନା ହୋଇ ଜୀବନନ୍ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi seras-tu libéré des liens de l'action, qui produisent de bons et de mauvais fruits ; l'âme intégrée dans le Yoga du renoncement, libéré, tu viendras à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 29 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः । ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥ ९.२९ ॥ IAST transliteration samō ’haṃ sarvabhūtēṣu na mē dvēṣyō ’sti na priyaḥ | yē bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi tē tēṣu cāpy aham || 9.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମୋଽହଂ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ନ ମେ ଦ୍ଵେଷ୍ୟୋଽସ୍ତି ନ ପ୍ରିୟଃ | ୟେ ଭଜନ୍ତି ତୁ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ୟା ମୟି ତେ ତେଷୁ ଚାପ୍ୟହମ୍ || ୨🍉 || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am equal in all existences, none is hateful to Me, nor dear; but those who worship Me with devotion, they are in Me and I also am in them." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ (ସମୋଽହମ୍) ବିଦ୍ୟମାନ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ମୋ ପାଇଁ ନା କେହି ଶତ୍ରୁ ବା ଦ୍ଵେଷର ଯୋଗ୍ୟ, ନା କେହି ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରିୟ I ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ମୋର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସର୍ବଦା ପ୍ରକଟ ରହେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis égal en toutes les existences, nul ne M'est haineux, ni chéri ; mais ceux qui M'adorent avec dévotion, ceux-là sont en Moi et Je suis aussi en eux." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 30 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् । साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥ ९.३० ॥ IAST transliteration api cēt sudurācārō bhajatē mām ananyabhāk | sādhur ēva sa mantavyaḥ samyag vyavasitō hi saḥ || 9.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପି ଚେତ୍ସୁଦୁରାଚାରୋ ଭଜତେ ମାମନନ୍ୟଭାକ୍ | ସାଧୁରେବ ସ ମନ୍ତବ୍ୟଃ ସମ୍ୟଗ୍ଵ୍ୟବସିତୋ ହି ସଃ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Even if a man of very evil life turns to Me with an undivided devotion, he must be deemed a holy man (Sadhu), for he has settled his will aright." Odia Translation "ଯଦି କୌଣସି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁରାଚାରୀ କିମ୍ବା ମହାପାପୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ (ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ) ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଭକ୍ତି କରେ, ତେବେ ତାକୁ ସାଧୁ ବୋଲି ହିଁ ମାନିବାକୁ ହେବ, କାରଣ ସେ ନିଜ ଜୀବନର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଯଥାର୍ଥ ସଙ୍କଳ୍ପ ଗ୍ରହଣ କରିସାରିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Même si un homme de très mauvaise vie se tourne vers Moi avec une dévotion sans partage, il doit être considéré comme un homme saint, car il a pris la juste résolution." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 31 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति । कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति ॥ ९.३१ ॥ IAST transliteration kṣipraṃ bhavati dharmātmā śasvacchāntiṃ nigacchati | kauntēya pratijānīhi na mē bhaktaḥ praṇaśyati || 9.31 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଷିପ୍ରଂ ଭବତି ଧର୍ମାତ୍ମା ଶଶ୍ଵଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ନିଗଚ୍ଛତି | କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରତିଜାନୀହି ନ ମେ ଭକ୍ତଃ ପ୍ରଣଶ୍ୟତି || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Swiftly he becomes a soul of righteousness and obtains eternal peace. O son of Kunti, be assured that My devotee never perishes." Odia Translation "ସେ ଅତି ଶୀଘ୍ର (କ୍ଷିପ୍ରମ୍) ସଦାଚାରୀ ଧର୍ମାତ୍ମା ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଶାଶ୍ଵତ ଆନ୍ତରିକ ପରମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ I ହେ କୌନ୍ତେୟ! ତୁମେ ସଂସାର ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର ଯେ ମୋର ଭକ୍ତର କଦାପି ପତନ ବା ବିନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Promptement il devient une âme de justice et obtient la paix éternelle. Ô fils de Kunti, sois assuré que Mon dévot ne périt jamais." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 32 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः । स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम् ॥ ९.३२ ॥ IAST transliteration māṃ hi pārtha vyapāśritya yē ’pi syuḥ pāpayōnayaḥ | striyō vaiśyās tathā śūdrās tē ’pi yānti parāṃ gatim || 9.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାଂ ହି ପାର୍ଥ ବ୍ୟପାଶ୍ରିତ୍ୟ ୟେଽପି ସ୍ୟୁଃ ପାପୟୋନୟଃ | ସ୍ତ୍ରିୟୋ ବୈଶ୍ୟାସ୍ତଥା ଶୂଦ୍ରାସ୍ତେଽପି ୟାନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Taking refuge in Me, O Partha, even those who are born of the womb of sin, women, Vaishyas, and Shudras also, attain to the highest goal." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇ, ଯଦି ସମାଜରେ ପାପଯୋନିରୁ (ଅତି ଅବହେଳିତ ଶ୍ରେଣୀରୁ) ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ବଳରେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En cherchant refuge en Moi, ô Partha, même ceux qui sont nés d'une matrice de péché, les femmes, les Vaishyas, et les Shudras aussi, atteignent le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 33 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा । अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम् ॥ ९.३३ ॥ IAST transliteration kiṃ punar brāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣayas tathā | anityam asukhaṃ lōkam imaṃ prāpya bhajasva mām || 9.33 || Sanskrit Verse in Odia Script କିଂ ପୁନର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପୁଣ୍ୟା ଭକ୍ତା ରାଜର୍ଷୟସ୍ତଥା | ଅନିତ୍ୟମସୁଖଂ ଲୋକମିମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭଜସ୍ଵ ମାମ୍ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "How much more then the holy Brahmins and the devoted royal sages (Rajarshis)! Having come into this transient and unhappy world, do thou worship Me." Odia Translation "ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପବିତ୍ର ପୁଣ୍ୟବନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ରାଜର୍ଷିମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ଏଥିରେ ଆଉ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଣ ଅଛି! ଏଣୁ ତୁମେ ଏହି କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର (ଅନିତ୍ୟ) ଏବଂ ସୁଖରହିତ ଦୁଃଖପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବ ଶରୀର ବା ସଂସାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଚିନ୍ତା ତ୍ୟାଗ କରି କେବଳ ମୋରି ଭକ୍ତି କର।" French Translation (Traduction en Français) "Combien plus alors les saints Brahmanes et les sages royaux dévoués ! Établi dans ce monde transitoire et malheureux, adore-Moi." Bhagavad Gita: Chapter 9, Verse 34 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु । मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः ॥ ९.३४ ॥ IAST transliteration manmanā bhava madbhaktō madyājī māṃ namaskuru | mām evaiṣyasi yuktvaivam ātmānaṃ matparāyaṇaḥ || 9.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନ୍ମନା ଭବ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ମଦ୍ୟାଜୀ ମାଂ ନମସ୍କୁରୁ | ମାମେବୈଷ୍ୟସି ୟୁକ୍ତ୍ଵୈବମାତ୍ମାନଂ ମତ୍ପରାୟଣଃ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Become My-minded, My devotee, My worshipper, bow down before Me; united thus with Me in thy soul and making Me thy supreme goal, thou shalt come unto Me." Odia Translation "ତୁମେ ମୋଠାରେ ମନ ଅର୍ପଣ କର (ମନ୍ମନା ଭବ), ମୋର ଅନନ୍ୟ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ହୁଅ, ମୋର ଯଜ୍ଞ-ଆରାଧନା କର ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କର I ଏହିପରି ଭାବରେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ମୋଠାରେ ଯୁକ୍ତ କରି ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ଆପଣାର ପରମ ଗତି (ଲକ୍ଷ୍ୟ) ମାନି ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Aie l'esprit rempli de Moi, sois Mon dévot, Mon adorateur, prosterne-toi devant Moi ; uni ainsi à Moi en ton âme et faisant de Moi ton but suprême, tu viendras à Moi." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे राजविद्याराजगुह्ययोगो नाम नवमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 10/ Chapter 10. God in Power of Becoming Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 1 (ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः । यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १०.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — bhūya ēva mahābāhō śr̥ṇu mē paramaṃ vacaḥ | yat tē ’haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā || 10.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଭୂୟ ଏବ ମହାବାହୋ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ବଚଃ | ୟତ୍ତେଽହଂ ପ୍ରୀୟମାଣାୟ ବକ୍ଷ୍ୟାମି ହିତକାମ୍ୟୟା || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Hear yet again, O mighty-armed, My supreme word, which I will speak to thee who takest delight in My words, desiring thy highest welfare." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୋର ପରମ ବାଣୀ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଶ୍ରବଣ କର I ତୁମେ ମୋର ବଚନରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରୁଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମର ପରମ କଲ୍ୟାଣ କାମନା କରି (ହିତକାମ୍ୟୟା) ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହସ୍ୟ କହୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Écoute encore, ô aux bras puissants, Ma parole suprême, que Je vais te dire, à toi qui prends plaisir à Mes paroles, désirant ton plus grand bien." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 2 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः । अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ १०.२ ॥ IAST transliteration na mē viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ | aham ādir hi dēvānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ || 10.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ମେ ବିଦୁଃ ସୁରଗଣାଃ ପ୍ରଭବଂ ନ ମହର୍ଷୟଃ | ଅହମାଦିର୍ହି ଦେବାନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଚ ସର୍ବଶଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Neither the hosts of gods nor the great rishis know My origin; for I am the source of all the gods and the great rishis in every way." Odia Translation "ମୋର ଉତ୍ପତ୍ତି ବା ପ୍ରକଟ ହେବାର ରହସ୍ୟକୁ ଦେବଗଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମହର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; କାରଣ ମୁଁ ହିଁ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କର ଆଦି କାରଣ (ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ni la multitude des dieux ni les grands rishis ne connaissent Mon origine ; car Je suis la source de tous les dieux et des grands rishis en tous points." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 3 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् । असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १०.३ ॥ IAST transliteration yō mām ajam anādiṃ ca vētti lōkamahēśvaram | asammūḍhaḥ sa martyēṣu sarvapāpaiḥ pramucyatē || 10.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ମାଂ ମାମଜମନାଦିଂ ଚ ବେତ୍ତି ଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ | ଅସମ୍ମୂଢଃ ସ ମର୍ତ୍ୟେଷୁ ସର୍ବପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ୟତେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who knows Me as the unborn, without beginning, the great Lord of the worlds, he among mortals is undeluded, and is delivered from all sin." Odia Translation "ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ଜନ୍ମରହିତ (ଅଜମ୍), ଆଦିରହିତ (ଅନାଦିମ୍) ଏବଂ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପରମ ଈଶ୍ଵର ବୋଲି ଜାଣେ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ମୋହରହିତ ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui Me connaît comme le non-né, sans commencement, le grand Seigneur des mondes, celui-là parmi les mortels est exempt d'illusion, et il est délivré de tout péché." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 4 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहः क्षमा सत्यं दमः शमः । सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ १०.४ ॥ IAST transliteration buddhir jñānam asam mōhaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ | sukhaṃ duḥkhaṃ bhavō ’bhāvō bhayaṃ cābhayam ēva ca || 10.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧିର୍ଜ୍ଞାନମସମ୍ମୋହଃ କ୍ଷମା ସତ୍ୟଂ ଦମଃ ଶମଃ | ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭବୋଽଭାବୋ ଭୟଂ ଚାଭୟମେବ ଚ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Understanding, knowledge, freedom from delusion, forgiveness, truth, self-control, calmness, pleasure and pain, birth and death, fear and courage also—" Odia Translation "ବୁଦ୍ଧି (ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶକ୍ତି), ଜ୍ଞାନ, ଆକୁଳତାରହିତ ଅସମ୍ମୋହ, କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ (ଦମଃ), ମନର ଶାନ୍ତି (ଶମଃ), ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ସୃଷ୍ଟି (ଭବଃ), ପ୍ରଳୟ (ଅଭାବଃ) ଏବଂ ଭୟ ତଥା ଅଭୟ—" French Translation (Traduction en Français) "L'intelligence, la connaissance, l'absence d'égarement, la patience, la vérité, la maîtrise de soi, la tranquillité, le plaisir et la douleur, la naissance et la mort, la peur et le courage aussi —" Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 5 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚକ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ १०.५ ॥ IAST transliteration ahiṃsā samatā tuṣṭis tapō dānaṃ yaśō ’yaśaḥ | bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta ēva pr̥thagvidhāḥ || 10.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହିଂସା ସମତା ତୁଷ୍ଟିସ୍ତପୋ ଦାନଂ ୟଶୋଽୟଶଃ | ଭବନ୍ତି ଭାବା ଭୂତାନାଂ ମତ୍ତ ଏବ ପୃଥଗ୍ଵିଧାଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—harmlessness, equality, contentment, austerity, giving, glory and inglorious disgrace—these various states of being of creatures proceed from Me alone." Odia Translation "—ଅହିଂସା, ସମତା (ସମଭାବ), ସନ୍ତୋଷ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ଯଶ ଏବଂ ଅପଯଶ; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭାବ ବା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ମୋଠାରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—l'inoffensivité, l'égalité, le contentement, l'austérité, le don, la gloire et la disgrâce — ces divers états d'être des créatures procèdent de Moi seul." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 6 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा । मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ १०.६ ॥ IAST transliteration maharṣayaḥ sapta pūrvē catvārō manavas tathā | madbhāvā mānasā jātā yēṣāṃ lōka imāḥ prajāḥ || 10.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହର୍ଷୟଃ ସପ୍ତ ପୂର୍ବେ ଚତ୍ଵାରୋ ମନବସ୍ତଥା | ମଦ୍ଭାବା ମାନସା ଜାତା ୟେଷାଂ ଲୋକ ଇମାଃ ପ୍ରଜାଃ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The seven great rishis of old, and the four Manus also, partaking of My nature, were born from My mind; from them are all these creatures in the world." Odia Translation "ପୂର୍ବକାଳର ସପ୍ତର୍ଷିଗଣ (ସପ୍ତ ମହର୍ଷୟଃ) ଏବଂ ସେହିପରି ଚାରିଜଣ ମନୁ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋର ସ୍ଵରୂପକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୋର ମାନସିକ ସଙ୍କଳ୍ପରୁ (ମାନସା ଜାତାଃ) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସଂସାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les sept grands rishis d'autrefois, et les quatre Manus aussi, participant de Ma nature, sont nés de Mon mental ; d'eux sont issues toutes ces créatures dans le monde." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 7 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः । सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ १०.७ ॥ IAST transliteration ētāṃ vibhūtiṃ yōgaṃ ca mama yō vētti tattvataḥ | sō ’vikampēna yōgēna yujyatē nātra saṃśayaḥ || 10.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାଂ ବିଭୂତିଂ ୟୋଗଂ ଚ ମମ ୟୋ ବେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ | ସୋଽବିକମ୍ପେନ ୟୋଗେନ ୟୁଜ୍ୟତେ นାତ୍ର ସଂଶୟଃ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who knows in its true principles this My pervading power (vibhuti) and My Yoga, becomes integrated in an unswerving Yoga; there is no doubt about this." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋର ଏହି ପ୍ରକୃତ ଐଶ୍ଵର୍ୟ ବିସ୍ତାରକୁ (বিଭୂତିମ୍) ଏବଂ ମୋର ଯୋଗ ଶକ୍ତିକୁ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହିତ ଜାଣିପାରେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବିଚଳିତ ନିଶ୍ଚଳ ଯୋଗ (ଅବିକମ୍ପେନ ଯୋଗେନ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Contemple Mon divin pouvoir de Yoga ! Celui qui connaît en ses vrais principes Ma puissance universelle (vibhuti) et Mon Yoga, devient intégré dans un Yoga inébranlable ; il n'y a aucun doute à ce sujet." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 8 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते । इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विते ॥ १०.८ ॥ IAST transliteration ahaṃ sarvasya prabhavō mattaḥ sarvaṃ pravartatē | iti matvā bhajantē māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ || 10.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ ସର୍ବସ୍ୟ ପ୍ରଭବୋ ମତ୍ତଃ ସର୍ବଂ ପ୍ରବର୍ତତେ | ଇତି ମତ୍ଵା ଭଜନ୍ତେ ମାଂ ବୁଧା ଭାବସମନ୍ଵିତାଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the origin of all, from Me everything proceeds; thinking thus, the wise worship Me, filled with deep spiritual emotion (bhava)." Odia Translation "ମୁଁ ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି କାରଣ, ମୋଠାରୁ ହିଁ ସବୁ କିଛି ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି I ଏହା ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ଜ୍ଞାନୀ ବିବେକୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବରେ ସମନ୍ଵିତ (ଭାବସମନ୍ଵିତାଃ) ହୋଇ କେବଳ ମୋରି ଆରାଧନା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis l'origine de tout, de Moi tout procède ; pensant ainsi, les sages M'adorent, remplis d'une profonde émotion spirituelle (bhava)." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 9 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ १०.९ ॥ IAST transliteration maccittā madgataprāṇā bōdhayantaḥ parasparam | kathayantaś ca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca || 10.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ମଚ୍ଚିତ୍ତା ମଦ୍ଗତପ୍ରାଣା ବୋଧୟନ୍ତଃ ପରସ୍ପרମ୍ | କଥୟନ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ନିତ୍ୟଂ ତୁଷ୍ୟନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With their minds fixed on Me, their life-forces absorbed in Me, illuminating one another, and always speaking of Me, they are satisfied and they rejoice." Odia Translation "ମୋଠାରେ ନିଜର ମନକୁ ନିୟୋଜିତ କରି, ମୋଠାରେ ନିଜର ପ୍ରାଣ ସମର୍ପଣ କରି, ପରସ୍ପରକୁ ମୋର ମହିମା ବୁଝାଇ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ମୋର ଦિବ୍ୟ କଥାମାନ ଆଲୋଚନା କରି, ସେମାନେ ପରମ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୋଠାରେ ହିଁ ସଦା ରମଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'esprit fixé sur Moi, leur force vitale absorbée en Moi, s'éclairant les uns les autres, et parlant toujours de Moi, ils sont satisfaits et ils se réjouissent." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 10 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् । ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १०.१० ॥ IAST transliteration tēṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam | dadāmi buddhiyōgaṃ taṃ yēna mām upayānti tē || 10.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାଂ ସତତୟୁକ୍ତାନାଂ ଭଜତାଂ ପ୍ରୀତିପୂର୍ବକମ୍ | ଦଦାମି ବୁଦ୍ଧିୟୋଗଂ ତଂ ୟେନ ମାମୁପୟାନ୍ତି ତେ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "To them who are constantly integrated and worship Me with love, I give that Yoga of the understanding (buddhi-yoga) by which they arrive unto Me." Odia Translation "ସେହି ସଦା ଭଗବଦ୍-ଭାବରେ ଯୁକ୍ତ (ସତତଯୁକ୍ତାନାମ୍) ଏବଂ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ମୋର ଆରାଧନା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସେହି ସମତ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ (ବୁଦ୍ଧିଯୋଗମ୍) ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ଅତି ସହଜରେ ଆସି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "À ceux qui sont crayons intégrés et M'adorent avec amour, Je donne ce Yoga de l'intelligence (buddhi-yoga) par lequel ils parviennent jusqu'à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 11 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः । नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ १०.११ ॥ IAST transliteration tēṣām ēvānukampārtham aham ajñānajaṃ tamaḥ | nāśayāmy ātmabhāvasthō jñānadīpēna bhāsvatā || 10.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାମେବାନୁକମ୍ପାର୍ଥମହମଜ୍ଞାନଜଂ ତମଃ | ନାଶୟାମ୍ୟାତ୍ମଭାବସ୍ଥୋ ଜ୍ଞାନଦୀପେନ ଭାସ୍ଵତା || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Out of pure compassion for them, I yoked to their self-existence destroy the darkness born of ignorance by the luminous lamp of Knowledge." Odia Translation "ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ବା କରୁଣା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇ, ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ଅନ୍ଧକାରକୁ (ତମଃ) ଜ୍ଞାନରୂପକ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ପ୍ରଦୀପ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par pure compassion pour eux, Moi, établi dans leur être même, Je détruis les ténèbres nées de l'ignorance par la lampe lumineuse de la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 12 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १०.१२ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān | puruṣaṃ śāśvataṃ divyam ādidēvam ajaṃ vibhum || 10.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଧାମ ପବିତ୍ରମ ପରମଂ ଭବାନ୍ | ପୁରୁଷଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଦିବ୍ୟମାଦିଦେବମଜଂ ବିଭୁମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Thou art the Supreme Brahman, the Supreme Abode, the Supreme Purifier; the eternal, divine Purusha, the primal God, the unborn, the all-pervading Lord." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ଆପଣ ହିଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ଧାମ (ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳ) ଏବଂ ପରମ ପବିତ୍ର ଅଟନ୍ତି I ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି ଆପଣଙ୍କୁ ସନାତନ, ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଆଦିଦେବ, ଅଜନ୍ମା ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ (ବିଭୁମ୍) ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Tu es le Brahman Suprême, la Demeure Suprême, le suprême Purificateur ; l'éternel et divin Purusha, le Dieu premier, le non-né, le Seigneur universel." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 13 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा । असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १०.१३ ॥ IAST transliteration āhus tvām r̥ṣayaḥ sarvē dēvarṣir nāradas tathā | asitō dēvalō vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi mē || 10.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆହୁସ୍ତ୍ଵାମୃଷୟଃ ସର୍ବେ ଦେବର୍ଷିର୍ନାରଦସ୍ତଥା | ଅସିତୋ ଦେବଲୋ ବ୍ୟାସଃ ସ୍ଵୟଂ ଚୈବ ବ୍ରବୀଷି ମେ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All the rishis declare Thee thus, and the divine seer Narada, Asita, Devala and Vyasa; and Thou Thyself declarest it to me." Odia Translation "ସମସ୍ତ ଋଷିଗଣ, ଦେବର୍ଷି ନାରଦ, ଅସିତ, ଦେବଳ ଏବଂ ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି; ଏବଂ ଏବେ ଆପଣ ସ୍ଵୟଂ ମଧ୍ୟ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତାହା ହିଁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tous les rishis Te proclament ainsi, tout comme le divin voyant Narada, Asita, Devala et Vyasa ; et Toi-même Tu me le déclares." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 14 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव । न ही ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १०.१४ ॥ IAST transliteration sarvam ētad r̥taṃ manyē yan māṃ vadasi kēśava | na hi tē bhagavan vyaktiṃ vidur dēvā na dānavāḥ || 10.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବମେତଦୃତଂ ମନ୍ୟେ ୟନ୍ମାଂ ବଦସି କେଶବ | ନ ହି ତେ ଭଗବନ୍ଵ୍ୟକ୍ତିଂ ବିଦୁର୍ଦେବା ନ ଦାନବାଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "All this that Thou sayest to me I hold for the truth, O Keshava! Verily, O Blessed Lord, neither the gods nor the demons know Thy manifestation." Odia Translation "ହେ କେଶବ! ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା ସବୁ କହୁଛନ୍ତି, ସେହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ (ଋତମ୍) ବୋଲି ମନେକਰੇ I ହେ ଭଗବନ୍! ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରକଟ ହେବାର ରହସ୍ୟକୁ (ବ୍ୟକ୍ତିମ୍) ନା ଦେବତାମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ନା ଦାନବମାନେ ଜାଣନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tout ce que Tu me dis, Je le tiens pour la vérité, ô Keshava ! En vérité, ô Béni Seigneur, ni les dieux ni les démons ne connaissent Ta manifestation." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 15 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟαୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम । भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १०.१५ ॥ IAST transliteration svayam ēvātmanātmānaṃ vēttha tvaṃ puruṣōttama | bhūtabhāvana bhūtēśa dēvadēva jagatpatē || 10.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ଵୟମେବାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ବେତ୍ତ ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ | ଭୂତଭାବନ bhūତେଶ ଦେବଦେବ ଜଗତ୍ପତେ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou Thyself knowest Thyself by the Self, O Purushottama (Supreme Soul), O Creator of creatures, O Lord of existences, O God of gods, O Ruler of the universe!" Odia Translation "ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ହେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ (ଭୂତଭାବନ)! ହେ ଭୂତେଶ! ହେ ଦେବଦେବ! ହେ ଜଗତପତେ! କେବଳ ଆପଣ ନିଜେ ହିଁ ନିଜ ସ୍ଵରୂପକୁ ନିଜ ଚେତନା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ।" French Translation (Traduction en Français) "Toi-même Tu Te connais par le Soi, ô Purushottama, ô Créateur des créatures, ô Seigneur des existences, ô Dieu des dieux, ô Souverain de l'univers !" Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 16 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः । याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १०.१६ ॥ IAST transliteration vaktum arhasyaśēṣēṇa divyā hy ātmavibhūtayaḥ | yābhir vibhūtibhir lōkān imāns tvaṃ vyāpya tiṣṭhasi || 10.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ବକ୍ତୁମର୍ହସ୍ୟଶେଷେଣ ଦିବ୍ୟା ହ୍ୟାତ୍ମବିଭୂତୟଃ | ୟାଭିର୍ବିଭୂତିଭିର୍ଲୋକାନିମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ୟାପ୍ୟ ତିଷ୍ଠସି || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou shouldst tell me without remainder of Thy divine self-manifestations (vibhuti), by which manifestations Thou abidest pervading these worlds." Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁସବୁ ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତି ରହିଛି, ସେଗੁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ (ଅଶେଷେଣ) କୁହନ୍ତୁ; ଯେଉଁ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଆପଣ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି ସଦା ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tu devrais me raconter sans reste Tes divines manifestations par lesquelles Tu demeure en envahissant ces mondes." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 17 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कथं विद्यामहं योगिंस्त्वामं सदा परिचिन्तयन् । केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १०.१७ ॥ IAST transliteration kathaṃ vidyām ahaṃ yōgiṃs tvāṃ sadā paricintayan | kēṣu kēṣu ca bhāvēṣu cintyō ’si bhagavan mayā || 10.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କଥଂ ବିଦ୍ୟାମହଂ ୟୋଗିଂସ୍ତ୍ଵାମଂ ସଦା ପରିଚିନ୍ତୟନ୍ | କେଷୁ କେଷୁ ଚ ଭାବେଷୁ ଚିନ୍ତ୍ୟୋଽସି ଭଗବନ୍ମୟା || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "How shall I know Thee, O Yogin, by thinking on Thee continually? In what particular states of being, O Blessed Lord, art Thou to be meditated upon by me?" Odia Translation "ହେ ଯୋଗେଶ୍ଵର! ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତନ କରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି? ଆଉ ହେ ଭଗବନ୍! କେଉଁ କେଉଁ ବିଶେଷ ଭାବ ବା ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ଆପଣ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବା ଉଚिତ?" French Translation (Traduction en Français) "Comment Te connaîtrai-je, ô Yogi, en pensant à Toi continuellement ? Dans quels états d'être particuliers, ô Béni Seigneur, dois-Je méditer sur Toi ?" Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 18 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन । भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १०.१८ ॥ IAST transliteration vistarēṇātmanō yōgaṃ vibhūtiṃ ca janārdana | bhūyaḥ kathaya tr̥ptir hi śr̥ṇvatō nāsti mē ’mr̥tam || 10.18 || Sanskrit Verse in Odia Script | ବିସ୍ତରେଣāତ୍ମନୋ ୟୋଗଂ ବିଭୂତିଂ ଚ ଜନାର୍ଦନ | ଭୂୟଃ କଥୟ ତୃପ୍ତିର୍ହି ଶୃଣ୍ଵତୋ ନାସ୍ତି ମେଽମୃତମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Tell me again in detail of Thy Yoga-power and self-manifestation, O Janardana! For I am never satiated in hearing Thy nectar-like words." Odia Translation "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଆପଣଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଭୂତିର ବିସ୍ତାର ବିଷୟରେ ମୋତେ ପୁନର୍ବାର ସବିଶେଷ କୁହନ୍ତୁ I କାରଣ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଅମୃତମୟ ବାଣୀ ଶ୍ରବଣ କରି ମୋର କଦାପି ତୃପ୍ତି ହେଉନାହିଁ (ଆହୁରି ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି)।" French Translation (Traduction en Français) "Raconte-moi encore en détail Ton pouvoir de Yoga et Ta manifestation, ô Janardana ! Car Je ne me rassasie jamais d'entendre Tes paroles pareilles à un nectar." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 19 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः । प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १०.१९ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — hanta tē kathayiṣyāmi divyā hy ātmavibhūtayaḥ | prādhānyataḥ kuruśrēṣṭha nāsty antō vistarasya mē || 10.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ହନ୍ତ ତେ କଥୟିଷ୍ୟାମି ଦିବ୍ୟା ହ୍ୟāତ୍ମବିଭୂତୟଃ | ପ୍ରāଧାନ୍ୟତଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାସ୍ତ୍ୟନ୍ତୋ ବିସ୍ତରସ୍ୟ ମେ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Yes, I will declare to thee My divine self-manifestations, but only in their principal aspects, O best of the Kurus; for there is no end to My expansion." Odia Translation | ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଧାନ ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; କାରଣ ମୋର ବିଭୂତିର ବିସ୍ତାରର କୌଣସି ଅନ୍ତ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Oui, Je te déclarerai Mes divines manifestations, mais seulement dans leurs aspects principaux, ô le meilleur des Kurus ; car il n'est pas de fin à Mon expansion." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 20 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः । अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ १०.२० ॥ IAST transliteration aham ātmā guḍākēśa sarvabhūtāśayasthitaḥ | aham ādiś ca madhyaṃ ca bhūtānām anta ēva ca || 10.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହମାତ୍ମା ଗୁଡାକେଶ ସର୍ବଭୂତାଶୟସ୍ଥିତଃ | ଅହମାଦିଶ୍ଚ ମଧ୍ୟଂ ଚ ଭୂତାନାମନ୍ତ ଏବ ଚ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the Self, O Gudakesha (master of sleep), seated in the heart of all existences; I am the beginning and the middle and the end of all beings." Odia Translation "ହେ ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ବିରାଜମାନ କରୁଥିବା ପ୍ରକୃତ 'ଆତ୍ମା' ଅଟେ I ମୁଁ ହିଁ ସମଗ୍ର ଜୀବଜଗତର ଆଦି (ଆରମ୍ଭ), ମଧ୍ୟ (ସ୍ଥିତି) ଏବଂ ଅନ୍ତ (ପ୍ରଳୟ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le Soi, ô Gudakesha, assis dans le cœur de toutes les existences ; Je suis le commencement, le milieu et la fin de tous les êtres." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 21 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् । मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ १०.२१ ॥ IAST transliteration ādityānām ahaṃ viṣṇur jyōtiṣāṃ ravir aṃśumān | marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṃ śasī || 10.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଦିତ୍ୟାନାମହଂ ବିଷ୍ଣୁର୍ଜ୍ୟୋତିଷାଂ ରବିରଂଶୁମାନ୍ | ମରୀଚିର୍ମରୁତାମସ୍ମି ନକ୍ଷତ୍ରାଣାମହଂ ଶଶୀ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Adityas I am Vishnu; among luminous bodies, the radiant Sun; I am Marichi among the Maruts; among the stars I am the Moon." Odia Translation "ମୁଁ ଅଦିତିଙ୍କ ଦ୍ଵାଦଶ ପୁତ୍ରଙ୍କ (ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରକାଶମାନ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କିରଣଶାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମରୁତ୍ଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମରୀଚି ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର (ଶଶୀ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Adityas Je suis Vishnu ; parmi les corps lumineux, le Soleil rayonnant ; Je suis Marichi parmi les Maruts ; parmi les étoiles Je suis la Lune." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 22 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ १०.२२ ॥ IAST transliteration vēdānāṃ sāmavēdō ’smi dēvānām asmi vāsavaḥ | indriyāṇāṃ manaś cāsmi bhūtānām asmi cētanā || 10.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ବେଦାନାଂ ସାମବେଦୋଽସ୍ମି ଦେବାନାମସ୍ମି ବାସବଃ | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣାଂ ମନଶ୍ଚାସ୍ମି ଭୂତାନାମସ୍ମି ଚେତନା || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Vedas I am the Sama-Veda; among the gods I am Vasava (Indra); among the senses I am the mind; and in living beings I am consciousness." Odia Translation "ମୁଁ ବେଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର (ବାସବଃ), ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମନ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଚେତନା (ଜୀବନଶକ୍ତି) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Vedas Je suis le Sama-Veda ; parmi les dieux Je suis Vasava ; parmi les sens Je suis le mental ; et dans les êtres vivants Je suis la conscience." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 23 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् । वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ १०.२३ ॥ IAST transliteration rudrāṇāṃ śaṅkaraś cāsmi vittēśō yakṣarakṣasām | vasūnāṃ pāvakaś cāsmi mēruḥ śikhariṇām aham || 10.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଶଙ୍କରଶ୍ଚାସ୍ମି ବିତ୍ତେଶୋ ୟକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍ | ବସୂନାଂ ପାବକଶ୍ଚାସ୍ମି ମେରୁଃ ଶିଖରିଣାମହମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Rudras I am Shankara; among the Yakshas and Rakshasas, Vittesha (Kubera); among the Vasus I am Pavaka (Fire); and among mountain peaks I am Meru." Odia Translation "ମୁଁ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର, ୟକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନର ଦେବତା କୁବେର (ବିତ୍ତେଶଃ), ଅଷ୍ଟବସୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି (ପାବକଃ) ଏବଂ ସମଗ୍ର ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Rudras Je suis Shankara ; parmi les Yakshas et les Rakshasas, Vittesha ; parmi les Vasus Je suis Pavaka ; et parmi les sommets montagneux Je suis Meru." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 24 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् । सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ १०.२४ ॥ IAST transliteration purōdhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha br̥haspatim | sēnānīnām ahaṃ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ || 10.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁରୋଧସାଂ ଚ ମୁଖ୍ୟଂ ମାଂ ବିଦ୍ଧି ପାର୍ଥ ବୃହସ୍ପତିମ୍ | ସେନାନୀନାମହଂ ସ୍କନ୍ଦଃ ସରସାମସ୍ମି ସାଗରଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And among the priests, O Partha, know Me to be the chief, Brihaspati; among army generals I am Skanda (Kartikeya); among reservoirs of water I am the Ocean." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ରାଜପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ବୃହସ୍ପତି ବୋଲି ମୋତେ ଜାଣ; ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କାର୍ତ୍ତିକେୟ (ସ୍କନ୍ଦଃ) ଏବଂ ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର (ସାଗରଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et parmi les prêtres, ô Partha, sache que Je suis le chef, Brihaspati ; parmi les généraux d'armée Je suis Skanda ; parmi les étendues d'eau Je suis l'Océan." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 25 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् । यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ १०.२५ ॥ IAST transliteration maharṣīṇāṃ bhr̥gur ahaṃ girām asmy ēkam akṣaram | yajñānāṃ japayajñō ’smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ || 10.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହର୍ଷୀଣାଂ ଭୃଗୁରହଂ ଗିରାମସ୍ମ୍ୟେକମକ୍ଷରମ୍ | ୟଜ୍ଞାନାଂ ଜପୟଜ୍ଞୋଽସ୍ମି ସ୍ଥାବରାଣାଂ ହିମାଲୟଃ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the great rishis I am Bhrigu; among words I am the one syllable OM; among sacrifices I am the Japa-yajna (silent repetition); among immovable things, the Himalaya." Odia Translation "ମୁଁ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହର୍ଷି ଭୃଗୁ, ବାଣୀ ବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଅକ୍ଷର ଓଁକାର, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଜପଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସ୍ଥାବର (ଅଚଳ ସତ୍ତା) ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les grands rishis Je suis Bhrigu ; parmi les mots Je suis l'unique syllabe OM ; parmi les sacrifices Je suis le Japa-yajna ; parmi les choses immobiles, l'Himalaya." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 26 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ १०.२६ ॥ IAST transliteration aśvatthaḥ sarvavr̥kṣāṇāṃ dēvarṣīṇāṃ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilō muniḥ || 10.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ ସର୍ବବୃକ୍ଷାଣାଂ ଦେବର୍ଷୀଣାଂ ଚ ନାରଦଃ | ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଚିତ୍ରରଥଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ କପିଲୋ ମୁନିଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among all trees I am the Ashvattha (Holy Fig tree); among divine rishis, Narada; among Gandharvas, Chitraratha; and among the perfected, the sage Kapila." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓସ୍ତ ବୃକ୍ଷ (ଅଶ୍ଵତ୍ଥଃ), ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରଦ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରଥ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପିଳ ମୁନି ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi tous les arbres Je suis l'Ashvattha ; parmi les divins rishis, Narada ; parmi les Gandharvas, Chitraratha ; et parmi les êtres parfaits, le sage Kapila." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 27 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् । ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ १०.२७ ॥ IAST transliteration uccaiḥśravasam aśvānāṃ viddhi mām amṛtōdbhavam | airāvataṃ gajēndrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam || 10.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବସମଶ୍ଵାନାଂ ବିଦ୍ଧି ମାମମୃତୋଦ୍ଭବମ୍ | ଐରାବତଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ନରାଣାଂ ଚ ନରାଧିପମ୍ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among horses, know Me to be Uchchaihshravas, born of the nectar; among lordly elephants, Airavata; and among men, the King (Naradhipa)." Odia Translation "ଅଶ୍ଵମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୂପକ ଅମୃତରୁ ଜାତ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବସ ନାମକ ଅଶ୍ଵ ବୋଲି ମୋତେ ଜାଣ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐରାବତ ହାତୀ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ରାଜା (ନରାଧିପମ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les chevaux, sache que Je suis Uchchaihshravas, né du nectar ; parmi les éléphants seigneurs, Airavata ; et parmi les hommes, le Roi." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 28 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् । प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ १०.२८ ॥ IAST transliteration āyudhānām ahaṃ vajraṃ dhēnūnām asmi kāmadhuk | prajanaś cāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ || 10.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆୟୁଧାନାମହଂ ବଜ୍ରଂ ଧେନୂନାମସ୍ମି କାମଧୁକ୍ | ପ୍ରଜନଶ୍ଚାସ୍ମି କନ୍ଦର୍ପଃ ସର୍ପାଣାମସ୍ମି ବାସୁକିଃ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among weapons I am the Thunderbolt (Vajra); among cows I am Kamadhuk (the cow of desires); I am Kandarpa (Kamadeva), the creative cause of procreation; among serpants I am Vasuki." Odia Translation "ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବଜ୍ର, ଗୋରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା କାମଧେନୁ (କାମଧୁକ୍), ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ସ୍ଵରୂପ କନ୍ଦର୍ପ (କାମଦେବ) ଏବଂ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସୁକି ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les armes Je suis le Foudre ; parmi les vaches Je suis Kamadhuk ; Je suis Kandarpa, la cause de la procréation ; parmi les serpents Je suis Vasuki." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 29 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् । पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ १०.२९ ॥ IAST transliteration anantaś cāsmi nāgānāṃ varuṇō yādasām aham | pitr̥̄ṇām aryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatām aham || 10.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନନ୍ତଶ୍ଚାସ୍ମି ନାଗାନାଂ ବରୁଣୋ ୟାଦସାମହମ୍ | ପିତୄଣାମର୍ୟମା ଚାସ୍ମି ୟମଃ ସଂୟମତାମହମ୍ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Nagas I am Ananta; among aquatic creatures, Varuna; among the ancestors I am Aryaman; and among regulators, I am Yama." Odia Translation "ମୁଁ ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ ସର୍ପ, ଜଳଚର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳର ଦେବତା ବରୁଣ, ପିତୃପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ୟମା ଏବଂ ଶାସନ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଶାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯମରାଜ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Nagas Je suis Ananta ; parmi les créatures aquatiques, Varuna ; parmi les ancêtres Je suis Aryaman ; et parmi les régulateurs, Je suis Yama." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 30 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ १०.३୦ ॥ IAST transliteration prahlādaś cāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatām aham | mr̥gāṇāṃ ca mr̥gēndrō ’haṃ vainatēyaś ca pakṣiṇām || 10.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରହ୍ଲାଦଶ୍ଚାସ୍ମି ଦୈତ୍ୟାନାଂ କାଲଃ କଲୟତାମହମ୍ | ମୃଗାଣାଂ ଚ ମୃଗେନ୍ଦ୍ରୋଽହଂ ବୈନତେୟଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣାମ୍ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Daityas (demons) I am Prahlada; among measures of reckoning, I am Time (Kala); among beasts I am the King of beasts (the Lion); among birds, Vainateya (Garuda, son of Vinata)." Odia Translation "ମୁଁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଗଣନା ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଳ (ସମୟ), ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ (ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଃ) ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼ (ବୈନତେୟଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Daityas Je suis Prahlada ; parmi les mesures de calcul, Je suis le Temps ; parmi les bêtes Je suis le Roi des bêtes ; parmi les oiseaux, Vainateya." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 31 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् । झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ १०.३१ ॥ IAST transliteration pavanaḥ pavatām asmi rāmaḥ śastrabhṛtām aham | jhaṣāṇāṃ makaraś cāsmi srōtasām asmi jāhnavī || 10.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ପବନଃ ପବତାମସ୍ମି ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାମହମ୍ | ଝଷାଣାଂ ମକରଶ୍ଚାସ୍ମି ସ୍ରୋତସାମସ୍ମି ଜାହ୍ନବୀ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among purifiers I am the wind; among warriors, I am Rama; among fishes I am the alligator (makara); among rivers I am the Ganges (Jahnavi)." Odia Translation "ମୁଁ ପବିତ୍ରକାରୀ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁ (ପବନଃ), ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀରାମ, ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମକର ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା (ଜାହ୍ନବୀ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les purificateurs Je suis le vent ; parmi les guerriers, Je suis Rama ; parmi les poissons Je suis le crocodile (makara) ; parmi les fleuves Je suis le Gange (Jahnavi)." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 32 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन । अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ १०.३२ ॥ IAST transliteration sargāṇām ādir antaś ca madhyaṃ caivāham arjuna | adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatām aham || 10.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ଗାଣାମାଦିରନ୍ତଶ୍ଚ ମଧ୍ୟଂ ଚୈବାହମର୍ଜୁନ | ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ୟା ବିଦ୍ୟାନାଂ ବାଦଃ ପ୍ରବଦତାମହମ୍ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Of creations I am the beginning and the end and also the middle, O Arjuna; among sciences, the science of the Self (Adhyatma-vidya); among disputants, I am the logical debate." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି, ଅନ୍ତ ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ I ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା ବା ଜ୍ଞାନ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ (ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ୟା) ଏବଂ ପରସ୍ପର ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵ-ନିରୂପଣକାରୀ ବାଦ (ବାଦଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Des créations Je suis le commencement et la fin et aussi le milieu, ô Arjuna ; parmi les sciences, la science du Soi (Adhyatma-vidya) ; parmi les disputeurs, Je suis le débat logique." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 33 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥ १०.३३ ॥ IAST transliteration akṣarāṇām akārō ’smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca | aham ēvākṣayaḥ kālō dhātāhaṃ viśvatōmukhaḥ || 10.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅକ୍ଷରାଣାମକାରୋଽସ୍ମି ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ସାମାସିକସ୍ୟ ଚ | ଅହମେବାକ୍ଷୟଃ କାଲୋ ଧାତାହଂ ବିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among letters I am the letter A; and of compounds, the dual (Dvandva); I Myself am the imperishable Time; I am the Sustainer everywhere, whose face is turned to all sides." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣ 'ଅ' (ଅକାରଃ), ସମାସଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ସମାସ, କେବେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷୟ ମହାକାଳ ଏବଂ ସବୁ ଦିଗରେ ମୁଖ ଥିବା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ଧାତା) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les lettres Je suis la lettre A ; et parmi les mots composés, le duel (Dvandva) ; Je suis Moi-même le Temps impérissable ; Je suis le Soutien universel, dont le visage est tourné de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 34 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् । कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ १०.३४ ॥ IAST transliteration mṛtyuḥ sarvaharaś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām | kīrtiṣ śrīr vāk ca nārīṇāṃ smṛtir mēdhā dhṛtiṣ kṣamā || 10.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୃତ୍ୟୁଃ ସର୍ବହରଶ୍ଚାହମୁଦ୍ଭବଶ୍ଚ ଭବିଷ୍ୟତାମ୍ | କୀର୍ତିଃ ଶ୍ରୀର୍ଵାକ୍ଚ ନାରୀଣାଂ ସ୍ମୃତିର୍ମେଧା ଧୃତିଃ କ୍ଷମା || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And I am all-snatching Death, and I am the origin of things that shall be. Among feminine qualities I am glory, beauty, speech, memory, intelligence, fortitude and forgiveness." Odia Translation "ମୁଁ ସବୁ କିଛି ଗ୍ରାସ କରିନେଉଥିବା ସର୍ବସଂହାରକାରୀ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ଅଟେ I ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ସପ୍ତ ଗୁଣ—କୀର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରୀ (ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି), ବାକ୍ (ମଧୁର ବାଣୀ), ସ୍ମୃତି, ମେଧା (ଧାରଣା ଶକ୍ତି), ଧୃତି (ଧୈର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ କ୍ଷମା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et Je suis la Mort qui ravit tout, et Je suis l'origine des choses à venir. Parmi les qualités féminines Je suis la gloire, la beauté, la parole, la mémoire, l'intelligence, la constance et le pardon." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 35 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् । मासानां मार्गशीर्षोऽहमुतूनां कुसुमाकरः ॥ १०.३५ ॥ IAST transliteration bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasām aham | māsānāṃ mārgaśīrṣō ’ham ṛtūnāṃ kusumākaraḥ || 10.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୃହତ୍ସାମ ତଥା ସାମ୍ନାଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦସାମହମ୍ | ମାସାନାଂ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷୋଽହମୃତୂନାଂ କୁସୁମାକରଃ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Likewise among the Vedic hymns (Samas) I am the Brihat-Sama; among metres, the Gayatri; among months I am Margashirsha (November-December); among seasons, the flower-bearing Spring (Kusumakara)." Odia Translation "ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ସାମବେଦର ଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବୃହତ୍ସାମ, କାବ୍ୟ ଛନ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ, ବାର ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ଏବଂ ଛଅ ଋତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁସୁମାକର ବସନ୍ତ ଋତୁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "De même parmi les hymnes védiques (Samas) Je suis le Brihat-Sama ; parmi les mètres, la Gayatri ; parmi les mois Je suis Margashirsha ; parmi les saisons, le Printemps fleuri (Kusumakara)." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 36 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् । जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ १०.३६ ॥ IAST transliteration dyūtaṃ chalayatām asmi tējas tējasvinām aham | jayō ’smi vyavasāyō ’smi sattvaṃ sattvavatām aham || 10.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ୟୂତଂ ଛଲୟତାମସ୍ମି ତେଜସ୍ତେଜସ୍ଵିନାମହମ୍ | ଜୟୋଽସ୍ମି ବ୍ୟବସାୟୋଽସ୍ମି ସତ୍ତଵଂ ସତ୍ତଵଵତାମହମ୍ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the gambling of the cheat, and the splendor of the splendid; I am victory, I am the resolution (of the industrious), I am the goodness of the good." Odia Translation "ମୁଁ ଛଳନା କରୁଥିବା ଧୂର୍ତ୍ତମାନଙ୍କର କୂଟପାଶ ବା ଦ୍ୟୁତ କ୍ରୀଡ଼ା (ପାଶାଖେଳ), ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ବା ତେଜ, ବୀରମାନଙ୍କର ବିଜୟ, ପ୍ରଯତ୍ନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ (ବ୍ୟବସାୟଃ) ଏବଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le jeu des tricheurs, et l'éclat des splendides ; Je suis la victoire, Je suis la résolution, Je suis la bonté des bons." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 37 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः । मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ १०.३७ ॥ IAST transliteration vṛṣṇīnāṃ vāsudēvō ’smi pāṇḍavānāṃ dhanañjayaḥ | munīnām apy ahaṃ vyāsaḥ kavīnām uśanā kaviḥ || 10.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୃଷ୍ଣୀନାଂ ବାସୁଦେବୋଽସ୍ମି ପାଣ୍ଡବାନାଂ ଧନଞ୍ଜୟଃ | ମୁନୀନାମପ୍ୟହଂ ବ୍ୟାସଃ କବୀନାମୁଶନା କବିଃ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Among the Vrishnis I am Vasudeva (Krishna); among the Pandavas, Dhananjaya (Arjuna); among the sages (munis) I am Vyasa; among seers, the seer Ushanas (Shukracharya)." Odia Translation "ମୁଁ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀମାନଙ୍କ (ଯାଦବମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନଞ୍ଜୟ (ତୁମେ ସ୍ଵୟଂ ଅର୍ଜୁନ), ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଦବ୍ୟାସ ଏବଂ କବି ବା କ୍ରାନ୍ତଦର୍ଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବି ଉଶନା (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi les Vrishnis Je suis Vasudeva ; parmi les Pandavas, Dhananjaya ; parmi les sages Je suis Vyasa ; parmi les voyants, le voyant Ushanas." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 38 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् । मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ १०.३८ ॥ IAST transliteration daṇḍō damayatām asmi nītir asmi jigīṣatām | maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatām aham || 10.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦଣ୍ଡୋ ଦମୟତାମସ୍ମି ନୀତିରସ୍ମି ଜିଗୀଷତାମ୍ | ମୌନଂ ଚୈବାସ୍ମି ଗୁହ୍ୟାନାଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନବତାମହମ୍ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I am the rod of those who punish, and the statesmanship of those who seek to conquer; I am the silence of things secret, and the Knowledge of the knowers." Odia Translation "ମୁଁ ଦମନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ନ୍ୟାୟୋଚିତ ଶାସନ ଦଣ୍ଡ, ବିଜୟ ଅଭିଳାଷୀମାନଙ୍କର ନୀତି (ରଣନୀତି), ଗୋପନୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୌନ ସ୍ଵରୂପ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je suis le châtiment de ceux qui punissent, et la politique de ceux qui cherchent à vaincre ; Je suis le silence des choses secrètes, et la Connaissance des connaisseurs." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 39 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन । न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ १०.३९ ॥ IAST transliteration yac cāpi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tad aham arjuna | na tad asti vinā yat syān mayā bhūtaṃ carācaram || 10.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଚ୍ଚାପି ସର୍ବଭୂତାନାଂ ବୀଜଂ ତଦହମର୍ଜୁନ | | ନ ତଦସ୍ତି ବିନା ଯତ୍ସ୍ୟାନ୍ମୟା ଭୂତଂ ଚରାଚରମ୍ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And whatever is the seed of all existences, that am I, O Arjuna! There is nothing animate or inanimate which can exist without Me." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ ବା ଯେଉଁ ବୀଜ ରହିଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ I ଏହି ସଂସାରରେ ସ୍ଥାବର ବା ଜଙ୍ଗମ (ଚରାଚରମ୍) ଏପରି କୌଣସି ବସ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯାହା ମୋ ବିନା ଅସ୍ତିତ୍ଵ ରଖିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Et quelle que soit la semence de toutes les existences, cela Je le suis, ô Arjuna ! Il n'est rien de mobile ou d'immobile qui puisse exister sans Moi." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 40 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप । एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ १०.४० ॥ IAST transliteration nāntō ’sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ parantapa | ēṣa tūd dēśataḥ prōktō vibhūtēr vistarō mayā || 10.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାନ୍ତୋଽସ୍ତି ମମ ଦିବ୍ୟାନାଂ ବିଭୂତୀନାଂ ପରନ୍ତପ | ଏଷ ତୂଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ବିଭୂତେର୍ବିସ୍ତରୋ ମୟା || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is no end to My divine self-manifestations, O scorcher of the foe! This expansion of My manifestation has been stated by Me only by way of brief indication." Odia Translation "ହେ ପରନ୍ତପ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୋର ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତିଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ଅନ୍ତ ନାହିଁ I ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ବିଭୂତିର ଯେଉଁ ବିସ୍ତାର କହିଲି, ତାହା କେବଳ ସଂକ୍ଷେପରେ ଗୋଟିଏ ସାମାନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ତଥା ସୂଚନା ମାତ୍ର (ଉଦ୍ଦେଶତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est pas de fin à Mes divines manifestations, ô vainqueur des ennemis ! Cet exposé de Mon expansion n'a été fait par Moi que comme une brève indication." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 41 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसम्भवम् ॥ १०.४१ ॥ IAST transliteration yad yad vibhūtimat sattvaṃ śrīmad ūrjitam ēva vā | tat tad ēvāvagaccha tvaṃ mama tējōṃ’śasambhavam || 10.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦ୍ୟଦ୍ଵିଭୂତିମତ୍ସତ୍ତଵଂ ଶ୍ରୀମଦୂର୍ଜିତମେବ ଵା | ତତ୍ତଦେବାବଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମମ ତେଜୋଂଽଶସମ୍ଭବମ୍ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever beautiful, glorious or mighty existence there is, know thou that every such to be born of a fraction of My splendor." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବସ୍ତୁ ଐଶ୍ଵର୍ୟଯୁକ୍ତ (ବିଭୂତିମତ୍), ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ (ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ) କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେହି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁକୁ ତୁମେ ମୋର ପରମ ତେଜର କେବଳ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶରୁ ଜାତ (ତେଜୋଂଶସମ୍ଭବମ୍) ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelle que soit l'existence belle, glorieuse ou puissante, sache qu'elle est née d'une fraction de Ma splendeur." Bhagavad Gita: Chapter 10, Verse 42 (ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन । विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ १०.४२ ॥ IAST transliteration athavā bahunaitēna kiṃ jñātēna tavārjuna | viṣṭabhyāham idaṃ kr̥tsnam ēkāṃśēna sthitō jagat || 10.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥବା ବହୁନୈତେନ କିଂ ଜ୍ଞାତେନ ତବାର୍ଜୁନ | ବିଷ୍ଟଭ୍ୟାହମିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନମେକାଂଶେନ ସ୍ଥିତୋ ଜଗତ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But what need is there, O Arjuna, of this detailed knowledge? I stand supporting this entire universe with a single fraction of My total Being." Odia Translation "ଅଥବା ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପୃଥକ ଜ୍ଞାନର ଆଉ କଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି? ମୁଁ ମୋର ସ୍ଵରୂପର କେବଳ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ ମାତ୍ର (ଏକାଂଶେନ) ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ସଚରାଚର ବିଶ୍ଵକୁ ଧାରଣ କରି ସଦା ବିରାଜମାନ କରି ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais qu'as-tu besoin, ô Arjuna, de cette connaissance détaillée ? Je soutiens cet univers tout entier avec une seule fraction de Mon Être." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विभूतियोगो नाम दशमोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 11/ Chapter 11. The Vision of The World-Spirit Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 1 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् । यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥ ११.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — madanugrahāya paramaṃ guhyam adhyātmasañjñitam | yat tvayōktaṃ vacas tēna mōhō ’yaṃ vigatō mama || 11.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ମଦନୁଗ୍ରହାୟ ପରମଂ ଗୁହ୍ୟମଧ୍ୟାତ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍ | ୟତ୍ତ୍ଵୟୋକ୍ତଂ ବଚସ୍ତେନ ମୋହୋଽୟଂ ବିଗତୋ ମମ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Out of compassion for me Thou hast spoken this supreme secret knowledge of the Self (Adhyatma); by this word of Thine, my delusion has entirely vanished." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ମୋ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ବା କରୁଣା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଆପଣ ଯେଉଁ ପରମ ଗୋପନୀୟ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵ (ଅଧ୍ୟାତ୍ମ) ବିଷୟରେ ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ସେହି ବଚନ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଏହି ମୋହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Par compassion pour moi, Tu as prononcé cette parole sur le suprême secret du Soi (Adhyatma) ; par cette parole Mienne, mon illusion s'est entièrement évanouie." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 2 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया । त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥ ११.२ ॥ IAST transliteration bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśō mayā | tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyaṃ api cāvyayam || 11.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭବାପ୍ୟୟୌ ହି ଭୂତାନାଂ ଶ୍ରୁତୌ ବିସ୍ତରଶୋ ମୟା | ତ୍ଵତ୍ତଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ମାହାତ୍ମ୍ୟମପି ଚାବ୍ୟୟମ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For the birth and dissolution of existences have been heard by me from Thee in detail, O lotus-eyed (Kamalapatraksha), and also Thy imperishable greatness." Odia Translation "ହେ କମଳନେତ୍ର (କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ)! ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବିସ୍ତାର ଭାବରେ ଶ୍ରବଣ କରିଛି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଅକ୍ଷର ପରମ ମହିମା (ମାହାତ୍ମ୍ୟମ୍) ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Car la naissance et la dissolution des existences ont été entendues par moi de Toi en détail, ô Toi aux yeux de lotus, ainsi que Ta grandeur impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 3 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर । द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥ ११.३ ॥ IAST transliteration ēvam ētad yathāttha tvam ātmānaṃ paramēśvara | draṣṭum icchāmi tē rūpam aiśvaraṃ puruṣōttama || 11.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏବମେତଦ୍ୟଥାତ୍ଥ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ପରମେଶ୍ଵର | ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ତେ ରୂପମୈଶ୍ଵରଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As Thou hast declared Thyself, O Supreme Lord (Parameshvara), even so it is; I desire to behold Thy divine cosmic Form, O Supreme Soul (Purushottama)!" Odia Translation "ହେ ପରମେଶ୍ଵର! ଆପଣ ନିଜ ବିଷୟରେ ଯେପରି କହିଲେ, ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ସେହିପରି ହିଁ ଅଟେ I ମାତ୍ର ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ଵରୂପକୁ ଆଖିରେ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Tel que Tu T'es déclaré Toi-même, ô Seigneur Suprême, tel Il est ; Je désire contempler Ta Forme divine et cosmique, ô Esprit Suprême !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 4 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो । योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥ ११.४ ॥ IAST transliteration manyasē yadi tac chakyaṃ mayā draṣṭum iti prabhō | yōgēśvara tatō mē tvaṃ darśayātmānam avyayam || 11.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନ୍ୟସେ ୟଦି ତଚ୍ଛକ୍ୟଂ ମୟା ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିତି ପ୍ରଭୋ | ୟୋଗେଶ୍ଵର ତତୋ ମେ ତ୍ଵଂ ଦର୍ଶୟାତ୍ମାନମବ୍ୟୟମ୍ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If Thou deemest it possible for me to behold it, O Lord (Prabho), then, O Lord of Yoga (Yogeshvara), show me Thy imperishable Self." Odia Translation "ହେ ପ୍ରଭୋ! ଯଦି ଆପଣ ମନେକରନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ରୂପ ମୋ ଦ୍ଵାରା ଦେଖାଯିବା ସମ୍ଭବ, ତେବେ ହେ ଯୋଗେଶ୍ଵର! ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ଅବ୍ୟୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ଵରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Si Tu juges qu'il m'est possible de La voir, ô Seigneur, alors, ô Seigneur du Yoga, montre-moi Ton Être impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 5 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः । नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ ११.५ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — paśya mē pārtha rūpāṇi śataśō ’tha sahasraśaḥ | nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || 11.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପଶ୍ୟ ମେ ପାର୍ଥ ରୂପାଣି ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ | ନାନାବିଧାନି ଦିବ୍ୟାନି ନାନାବର୍ଣାକୃତୀନି ଚ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Behold, O Partha, My forms by hundreds and by thousands, various, divine, and of manifold colors and shapes." Odia Translation | ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ! ତୁମେ ମୋର ଶତାଧିକ ଏବଂ ସହସ୍ରାଧିକ ଦିବ୍ୟ ରୂପସମୂହକୁ ଦେଖ, ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Contemple, ô Partha, Mes formes par centaines et par milliers, variées, divines, et de multiples couleurs et formes." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 6 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा । बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ॥ ११.६ ॥ IAST transliteration paśyādityān vasūn rudrān aśvinau marutas tathā | bahūny adṛṣṭapūrvāṇi paśyāścāryāṇi bhārata || 11.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ପଶ୍ୟାଦିତ୍ୟାନ୍ଵସୂନ୍ରୁଦ୍ରାନଶ୍ଵିନୌ ମରୁତସ୍ତଥା | ବହୂନ୍ୟଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବାଣି ପଶ୍ୟାଶ୍ଚର୍ୟାଣି ଭାରତ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Behold the Adityas, the Vasus, the Rudras, the two Ashvins and the Maruts; behold, O Bharata, many wonders never seen before." Odia Translation "ତୁମେ ମୋଠାରେ ଦ୍ଵାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ଅଷ୍ଟବସୁ, ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର, ଦୁଇ ଅଶ୍ଵିନୀକୁମାର ଏବଂ ମରୁତ୍ଗଣଙ୍କୁ ଦେଖ; ହେ ଭାରତ, ପୂର୍ବରୁ କଦାପି କାହା ଦ୍ଵାରା ଦେଖାଯାଇନଥିବା ଅନେକ ଅଲୌକିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରୂପକୁ ଦେଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Contemple les Adityas, les Vasus, les Rudras, les deux Ashvins et les Maruts ; contemple, ô Bharata, de nombreuses merveilles jamais vues auparavant." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 7 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इहैकस्थं जगत्कृत्स्न पश्याद्य सचराचरम् । मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि ॥ ११.७ ॥ IAST transliteration ihaikasthaṃ jagat kṛtasnaṃ paśyādya sacarācaram | mama dēhē guḍākēśa yac cānyad draṣṭum icchasi || 11.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇହୈକସ୍ଥଂ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନ ପଶ୍ୟାଦ୍ୟ ସଚରାଚରମ୍ | ମମ ଦେହେ ଗୁଡାକେଶ ୟଚ୍ଚାନ୍ୟଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛସି || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Behold today here centered in one, O Gudakesha, the whole universe of the animate and the inanimate in My body, and whatever else thou desirest to see." Odia Translation "ହେ ଗୁଡାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏହି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ତୁମେ ଆଉ ଯାହା କିଛି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ସେହି ସବୁ କିଛି ଆଜି ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ ମୋର ଏହି ଗୋଟିଏ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Contemple aujourd'hui ici rassemblé en un seul, ô Gudakesha, l'univers entier du mobile et de l'immobile dans Mon corps, et tout ce que tu désires voir d'autre." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 8 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा । दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥ ११.८ ॥ IAST transliteration na tu māṃ śakyasē draṣṭum anēnaiva svacakṣuṣā | divyaṃ dadāmi tē cakṣuḥ paśya mē yōgam aiśvaram || 11.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ତୁ ମାଂ ଶକ୍ୟସେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମନୈନୈବ ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଷା | ଦିବ୍ୟଂ ଦଦାମି ତେ ଚକ୍ଷୁଃ ପଶ୍ୟ ମେ ୟୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But thou art not able to behold Me with these eyes of thine; I give thee a divine eye; behold My divine Yoga-power!" Odia Translation "ମାତ୍ର ତୁମେ ତୁମର ଏହି ପ୍ରାକୃତ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ଵାରା ମୋର ଏହି ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଅସମର୍ଥ; ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ (ଦିବ୍ୟ ଦଦାମି ତେ ଚକ୍ଷୁଃ) ପ୍ରଦାନ କରୁଛି, ଏବେ ମୋର ଏହି ପରମ ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ଯୋଗଶକ୍ତିକୁ ଦେଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais tu n'es pas capable de Me voir avec Tes propres yeux ; Je te donne un œil divin ; contemple Mon divin pouvoir de Yoga !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 9 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः । दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥ ११.९ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ēvam uktvā tatō rājan mahāyōgēśvarō hariḥ | darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpam aiśvaram || 11.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏବମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜନ୍ମହାୟୋଗେଶ୍ଵରୋ ହରିḥ | ଦର୍ଶୟାମାସ ପାର୍ଥାୟ ପରମଂ ରୂପମୈଶ୍ଵରମ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Having spoken thus, O King, the great Lord of Yoga, Hari (Krishna), showed to Partha His supreme cosmic Form." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ମହାଯୋଗେଶ୍ଵର ଶ୍ରୀହରି ଏପରି କହିସାରିବା ପରେ, ପାର୍ଥଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆପଣାର ସେହି ପରମ ଅଲୌକିକ ବିଶ୍ଵରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ayant parlé ainsi, ô Roi, le grand Seigneur du Yoga, Hari, montra à Partha Sa Forme cosmique suprême." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 10 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनेकवक्त्रनयनम् अनेकाद्भुतदर्शनम् । अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥ ११.१० ॥ IAST transliteration anēkavaktranayanam anēkādbhutadarśanam | anēkadivyābharaṇaṃ divyānēkōdyatāyudham || 11.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନେକବକ୍ତ୍ରନୟନମ୍ ଅନେକାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍ | ଅନେକଦିବ୍ୟାଭରଣଂ ଦିବ୍ୟାନେକୋଦ୍ୟତାୟୁଧମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "With many mouths and eyes, with many wonderful aspects, adorned with many divine ornaments, and brandishing many divine lifted weapons," Odia Translation "ସେହି ବିଶ୍ଵରୂପ ଅନେକ ମୁଖ ଓ ବିଶାଳ ନେତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦର୍ଶନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ହାତରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ ହୋଇ ରହିଥିଲା—" French Translation (Traduction en Français) "Aux bouches et aux yeux innombrables, présentant de nombreux aspects merveilleux, paré de nombreux ornements divins, brandissant de nombreuses armes divines levées," Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 11 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् । सर्व आश्चर्यमयं देवं अनन्तं विश्वतोमुखम् ॥ ११.११ ॥ IAST transliteration divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulēpanam | sarvāścāryamayaṃ dēvaṃ anantaṃ viśvatōmukham || 11.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦିବ୍ୟମାଲ୍ୟାମ୍ବରଧରଂ ଦିବ୍ୟଗନ୍ଧାନୁଲେପନମ୍ | ସର୍ବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟଂ ଦେବଂ ଅନନ୍ତଂ ବିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Wearing divine garlands and apparel, anointed with divine perfumes, all-wonderful, resplendent, boundless, with faces turned everywhere." Odia Translation "ସେହି ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ଵରୂପ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଶରୀରରେ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧଲେପ (ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନ) ଅନୁଲେପିତ ହୋଇଥିଲା; ସେହି ପ୍ରକାଶମାନ ପ୍ରଭୁ ସର୍ବପ୍ରକାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନନ୍ତ ଏବଂ ସବୁ ଦିଗରେ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Vêtu de guirlandes et d'habits divins, oint de parfums divins, tout-merveilleux, resplendissant, sans bornes, avec des visages tournés de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 12 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता । यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ११.१२ ॥ IAST transliteration divi sūryasahasrasya bhavēdyugapadutthitā | yadi bhāḥ sadr̥śī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ || 11.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦିବି ସୂର୍ଯ୍ୟସହସ୍ରସ୍ୟ ଭବେଦ୍ୟୁଗପଦୁତ୍ଥିତା | ୟଦି ଭାଃ ସଦୃଶୀ ସା ସ୍ୟାଦ୍ଭାସସ୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ || ୧打 || Sri Aurobindo's English Interpretation "If the splendor of a thousand suns were to blaze forth all at once in the sky, that would be like the splendor of that mighty Being." Odia Translation "ଆକାଶରେ ଯଦି ଏକ ସଙ୍ଗେ ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଏକ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ମହା ପ୍ରକାଶ ବା ଆଲୋକ ହେବ, ତାହା ବୋଧହୁଏ ସେହି ବିଶ୍ଵରୂପଧାରୀ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକାଶର କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସଦୃଶ ବା ସମାନ ହୋଇପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Si la splendeur de mille soleils devait éclater tout à la fois dans le ciel, cela ressemblerait à la splendeur de ce Puissant Être." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 13 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा । अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥ ११.१३ ॥ IAST transliteration tatraikasthaṃ jagatkr̥tsnaṃ pravibhaktamanēkadhā | apaśyad dēvadēvasya śarīrē pāṇḍavas tadā || 11.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରୈକସ୍ଥଂ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ପ୍ରବିଭକ୍ତମନେକଧା | ଅପଶ୍ୟଦ୍ଦେବଦେବସ୍ୟ ଶରୀରେ ପାଣ୍ଡବସ୍ତଦା || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There the Pandava (Arjuna) saw the whole universe gathered together in one, divided into many parts, in the body of the God of gods." Odia Translation "ସେହି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡ୍ରପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ, ସେହି ଦେବଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରର ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ସମଗ୍ର ସଚରାଚର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ ଦର୍ଶନ କଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Là, le Pandava (Arjuna) vit l'univers entier rassemblé en un seul, divisé en de nombreuses parties, dans le corps du Dieu des dieux." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 14 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः । प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥ ११.१४ ॥ IAST transliteration tataḥ sa vismayāviṣṭō hr̥ṣṭarōmā dhanañjayaḥ | praṇamya śirasā dēvaṃ kr̥tāñjalir abhāṣata || 11.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ ସ ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟୋ ହୃଷ୍ଟରୋମା ଧନଞ୍ଜୟଃ | ପ୍ରଣମ୍ୟ ଶିରସା ଦେବଂ କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Then he, Dhananjaya, overwhelmed with astonishment, his hair standing on end, bowed down his head to the God, and spoke with hands folded in worship." Odia Translation "ତା'ପରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିସ୍ମୟ ଦ୍ଵାରା ଅଭିଭୂତ ଏବଂ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଶରୀର (ହୃଷ୍ଟରୋମା) ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ନିଜ ମସ୍ତକ ନୁଆଇଁ ସେହି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ହାତ ଯୋଡ଼ି (କୃତାଞ୍ଜଳିଃ) ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Alors lui, Dhananjaya, submergé d'étonnement, ses cheveux se dressant sur sa tête, inclina la tête devant le Dieu, et parla les mains jointes en adoration." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 15 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वान्स्तथा भूतविशेषसङ्घान् । ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थं ऋषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥ ११.१५ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — paśyāmi dēvāṃs tava dēva dēhē sarvāns tathā bhūtaviśēṣasaṅghān | brahmāṇam īśaṃ kamalāsanasthaṃ r̥ṣīṃś ca sarvān uragāṃś ca divyān || 11.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ପଶ୍ୟାମି ଦେବାଂସ୍ତବ ଦେବ ଦେହେ ସର୍ବାଂସ୍ତଥା ଭୂତବିଶେଷସଙ୍ଘାନ୍ | ବ୍ରହ୍ମାଣମୀଶଂ କମଲାସନସ୍ଥଂ ଋଷୀଂଶ୍ଚ ସର୍ବାନୁରଗାଂଶ୍ଚ ଦିବ୍ୟାନ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: I see all the gods in Thy body, O God, and the varied multitudes of living beings; Brahma the Lord seated on his lotus-seat, and all the rishis and celestial serpents." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୋ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ସମୂହକୁ ଦେଖୁଛି; ପଦ୍ମ ଆସନରେ ବିରାଜମାନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଋଷିଗଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ (ନାଗମାନଙ୍କୁ) ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଦେଖୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Je vois tous les dieux dans Ton corps, ô Dieu, et les multitudes variées d'êtres vivants ; Brahma le Seigneur assis sur son siège de lotus, et tous les rishis et serpents célestes." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 16 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं पश्यामी त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् । नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामी विश्वेश्वर विश्वरूप ॥ ११.१६ ॥ IAST transliteration anēkabāhūdaravaktranētraṃ paśyāmi tvāṃ sarvatō ’nantarūpam | nāntaṃ na madhyaṃ na punas tavādiṃ paśyāmi viśvēśvara viśvarūpa || 11.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନେକବାହୂଦରବକ୍ତ୍ରନୟନମ୍ ପଶ୍ୟାମି ତ୍ଵାଂ ସର୍ବତୋଽନନ୍ତରୂପମ୍ | ନାନ୍ତଂ ନ ମଧ୍ୟଂ ନ ପୁନସ୍ତବାଦିଂ ପଶ୍ୟାମି ବିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ବିଶ୍ଵରୂପ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I see Thee with innumerable arms, bellies, mouths and eyes, infinite in form on every side; neither Thy end, nor Thy middle, nor Thy beginning do I see, O Lord of the universe, O cosmic Form!" Odia Translation "ହେ ବିଶ୍ଵେଶ୍ଵର! ହେ ବିଶ୍ଵରୂପ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ବାହୁ, ଅନେକ ଉଦର (ପେଟ), ଅନେକ ମୁଖ ଓ ଅନେକ ନେତ୍ର ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ଅନନ୍ତ ରୂପରେ ବିରାଜମାନ ଥିବାର ଦେଖୁଛି I ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ନା କୌଣସି ଅନ୍ତ ଦେଖିପାରୁଛି, ନା ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ନା କୌଣସି ଆଦି (ଆରମ୍ଭ) ଦେଖୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Je Te vois aux bras, ventres, bouches et yeux innombrables, infini en Ta forme de tous côtés ; Je ne vois ni Ta fin, ni Ton milieu, ni Ton commencement, ô Seigneur de l'univers, ô Forme cosmique !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 17 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतोदीप्तिमन्तम् । पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद् दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥ ११.१७ ॥ IAST transliteration kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tējōrāśiṃ sarvatō dīptimantam | paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantād dīptānalārkadyutim apramēyam || 11.17 || Sanskrit Verse in Odia Script କିରୀଟିନଂ ଗଦିନଂ ଚକ୍ରିଣଂ ଚ ତେଜୋରାଶିଂ ସର୍ବତୋଦୀପ୍ତିମନ୍ତମ୍ | ପଶ୍ୟାମି ତ୍ଵାଂ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟଂ ସମନ୍ତାଦ୍ ଦୀପ୍ତାନଲାର୍କଦ୍ୟୁତିମପ୍ରମେୟମ୍ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I see Thee with Thy diadem, Thy mace and Thy discus, a mass of splendor flaming on all sides, difficult to look upon, dazzling around like burning fire and sun, immeasurable." Odia Translation "ଆପଣ କିରୀଟ (ମୁକୁଟ), ଗଦା ଏବଂ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ଏକ ମହାନ ତେଜୋରାଶି ରୂପରେ ଦେଖୁଛି, ଯାହାକୁ ଚାହିଁବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ (ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟମ୍) I ପ୍ରଳୟକାଳୀନ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଖର ଦୀପ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଆକଳନର ଅତୀତ (ଅପ୍ରମେୟମ୍) ଏହି ସ୍ଵରୂପରେ ଆପଣ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Je Te vois avec Ton diadème, Ta masse et Ton disque, masse de splendeur flamboyant de tous côtés, difficile à regarder, éblouissante alentour comme un feu ardent et le soleil, immesurable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 18 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् । त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥ ११.१८ ॥ IAST transliteration tvam akṣaraṃ paramaṃ vēditavyaṃ tvam asya viśvasya paraṃ nidhānam | tvam avyayayḥ śāśvatadharmagōptā sanātanas tvaṃ puruṣō matō mē || 11.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ଵମକ୍ଷରଂ ପରମଂ ବେଦିତବ୍ୟଂ ତ୍ଵମସ୍ୟ ବିଶ୍ଵସ୍ୟ ପରଂ ନିଧାନମ୍ | | ତ୍ଵମବ୍ୟୟଃ ଶାଶ୍ଵତଧର୍ମଗୋପ୍ତା ସନାତନସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମତୋ ମେ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art the Imperishable, the supreme Object of Knowledge, Thou art the supreme Ultimate Ground of this universe; Thou art the Inexhaustible Guardian of eternal Law, Thou art the Primal everlasting Soul (Purusha), such is my faith." Odia Translation "ଆପଣ ହିଁ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ସେହି ପରମ ଅକ୍ଷର ତତ୍ତ୍ଵ (ମୋକ୍ଷ ସ୍ଵରୂପ), ଆପଣ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରର ପରମ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (ନିଧାନମ୍) I ଆପଣ ଶାଶ୍ଵତ ସନାତନ ଧର୍ମର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା (ଗୋପ୍ତା) ଏବଂ ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ସନାତନ ପୁରୁଷ—ଏହା ହିଁ ମୋର ଦୃଢ଼ ମତ।" French Translation (Traduction en Français) "Tu es l'Impérissable, le suprême Objet de Connaissance, Tu es le suprême Fondement Ultime de cet univers ; Tu es l'Inépuisable Gardien de la Loi éternelle, Tu es l'Antique Âme éternelle (Purusha), telle est ma foi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 19 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनादिमध्यान्तमनन्तरूपं अनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् । पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ ११.१९ ॥ IAST transliteration anādimadhyāntam anantarūpaṃ anantabāhuṃ śasīsūryanētram | paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatējasā viśvam idaṃ tapantam || 11.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନାଦିମଧ୍ୟାନ୍ତମନନ୍ତରୂପଂ ଅନନ୍ତବାହୁଂ ଶଶିସୂର୍ଯ୍ୟନେତ୍ରମ୍ | ପଶ୍ୟାମି ତ୍ଵାଂ ଦୀପ୍ତହୁତାଶବକ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଵତେଜସା ବିଶ୍ଵମିଦଂ ତପନ୍ତମ୍ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I see Thee without beginning, middle or end, infinite in power, with innumerable arms, the sun and moon for Thy eyes, Thy mouth a blazing fire, heating this whole universe with Thy own radiance." Odia Translation "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତରହିତ, ଅନନ୍ତ ପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଖୁଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ସଦୃଶ, ଆପଣଙ୍କ ମୁଖ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ଅଗ୍ନି (ଦୀପ୍ତହୁତାଶବକ୍ତ୍ରମ୍) ପରି ପ୍ରଖର ଏବଂ ଆପଣ ଆପଣାର ସେହି ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Je Te vois sans commencement, milieu ni fin, infini en puissance, aux bras innombrables, ayant le soleil et la lune pour yeux, Ta bouche tel un feu ardent, embrasant cet univers entier de Ta propre radiance." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 20 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः । दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥ ११.२० ॥ IAST transliteration dyāvāpr̥thivyōr idam antaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikēna diśaś ca sarvāḥ | dr̥ṣṭvādbhutaṃ rūpam ugraṃ tavēdaṃ lōkatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman || 11.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ୟାବାପୃଥିବ୍ୟୋରିଦମନ୍ତରଂ ହି ବ୍ୟାପ୍ତଂ ତ୍ଵୟୈକେନ ଦିଶଶ୍ଚ ସର୍ବାଃ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦ୍ଭୁତଂ ରୂପମୁଗ୍ରଂ ତବେଦଂ ଲୋକତ୍ରୟଂ ପ୍ରବ୍ୟଥିତଂ ମହାତ୍ମନ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By Thee alone this space between heaven and earth is pervaded and all the quarters of the sky; seeing this Thy wonderful and terrible Form, O great Soul, the triple world is smitten with dismay." Odia Translation "ହେ ମହାତ୍ମନ୍! ସ୍ଵର୍ଗ ଏବଂ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଏହି ସମଗ୍ର ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ତଥା ସମସ୍ତ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଛି; ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ତଥା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜਨକ (ଉଗ୍ରଂ ଅଦ୍ଭୁତଂ) ରୂପ ଦେଖି ତ୍ରିଲୋକବାସୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ଓ ବ୍ୟକୁଳ (ପ୍ରବ୍ୟଥିତମ୍) ହୋଇପଡ଼ୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Par Toi seul cet espace entre le ciel et la terre est envahi ainsi que toutes les directions du ciel ; en voyant cette Forme Tienne merveilleuse et terrible, ô grande Âme, le triple monde est frappé d'épouvante." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 21 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अमी हि त्वा सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति । स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥ ११.२१ ॥ IAST transliteration amī hi tvā surasaṅghā viśanti kēcid bhītāḥ prāñjalayō gr̥ṇanti | svastīty uktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ || 11.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅମୀ ହି ତ୍ଵା ସୁରସଙ୍ଘା ବିଶନ୍ତି କେଚିଦ୍ଭୀତାଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲୟୋ ଗୃଣନ୍ତି | ସ୍ଵସ୍ତୀତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ମହର୍ଷିସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ ସ୍ତୁବନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୁତିଭିଃ ପୁଷ୍କଲାଭିଃ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Verily, these hosts of gods enter into Thee; some in fear praise Thee with joined hands; crying 'May it be well!' groups of great rishis and perfected souls hail Thee with magnificent hymns." Odia Translation "ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କର ସମୂହ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି; କେତେକ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି (ପ୍ରାଞ୍ଜଳୟଃ) ଆପଣଙ୍କ ନାମ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି I ଆଉ ମହର୍ଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ସମୂହ 'କଲ୍ୟାଣ ହେଉ' (ସ୍ଵସ୍ତି) ବୋଲି କହି, ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କର ଗାନ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En vérité, ces troupes de dieux entrent en Toi ; certains effrayés Te prient les mains jointes ; criant 'Que tout soit bien !' des groupes de grands rishis et d'êtres parfaits T'acclament par de magnifiques hymnes." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 22 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च । गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वा विस्मिताश्चैव सर्वे ॥ ११.२२ ॥ IAST transliteration rudrādityā vasavō yē ca sādhyā viśvē ’śvinau marutaś cōṣmapāś ca | gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā vīkṣantē tvā vismitāś caiva sarvē || 11.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ରୁଦ୍ରାଦିତ୍ୟା ବସବୋ ୟେ ଚ ସାଧ୍ୟା ବିଶ୍ଵେଽଶ୍ଵିନୌ ମରୁତଶ୍ଚୋଷ୍ମପାଶ୍ଚ | ଗନ୍ଧର୍ଵୟକ୍ଷାସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘା ବୀକ୍ଷନ୍ତେ ତ୍ଵା ବିସ୍ମିତାଶ୍ଚୈବ ସର୍ବେ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Rudras, Adityas, Vasus, Sadhyas, Vishvas, the two Ashvins, Maruts and the Ushmapas, as also the hosts of Gandharvas, Yakshas, Asuras and Siddhas, all look upon Thee utterly amazed." Odia Translation "ଯେଉଁ ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟଦେବ, ବିଶ୍ଵେଦେବ, ଦୁଇ ଅଶ୍ଵିନୀକୁମାର, ମରୁତ୍ଗଣ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଗଣ (ଉଷ୍ମପାଃ) ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ, ୟକ୍ଷ, ଅସୁର ତଥା ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ସମୂହ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ (ବିସ୍ମିତାଃ) ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les Rudras, les Adityas, les Vasus, les Sadhyas, les Vishvas, les deux Ashvins, les Maruts et les Ushmapas, ainsi que les troupes de Gandharvas, de Yakshas, d'Asuras et de Siddhas, todos Te regardent complètement émerveillés." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 23 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं महाबाहो बहुबाहूरुपादम् । बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥ ११.२३ ॥ IAST transliteration rūpaṃ mahat tē bahuvaktranētraṃ mahābāhō bahubāhūrupādam | bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dr̥ṣṭvā lōkāḥ pravyathitās tathāham || 11.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ରୂପଂ ମହତ୍ତେ ବହୁବକ୍ତ୍ରନେତ୍ରଂ ମହାବାହୋ ବହୁବାହୂରୁପାଦମ୍ | ବହୂଦରଂ ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକାḥ ପ୍ରବ୍ୟଥିତାସ୍ତଥାହମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Seeing Thy mighty Form with many mouths and eyes, O mighty-armed, with many arms, thighs and feet, many bellies, and terrible with many tusks, the worlds are smitten with dismay, and so am I." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ଆପଣଙ୍କର ଅନେକ ମୁଖ ଓ ନେତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ, ଅନେକ ବାହୁ, ଜଙ୍ଘ ଓ ଚରଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ଅନେକ ଉଦର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନେକ ଦାଢ଼ ହେତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର (ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଳମ୍) ଏହି ବିଶାଳ ରୂପକୁ ଦେଖି ସମଗ୍ର ସଂସାର ବ୍ୟାକୁଳ ହେଉଛି ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "En voyant Ta Forme immense aux bouches et aux yeux innombrables, ô aux bras puissants, aux bras, cuisses et pieds innombrables, aux ventres innombrables, et terrible de Ses nombreuses dents crochues, les mondes sont frappés d'épouvante, et moi aussi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 24 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् । दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥ ११.२४ ॥ IAST transliteration nabhaḥspr̥śaṃ dīptam anēkavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviṣālanētram | dr̥ṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhr̥tiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇō || 11.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ନଭଃସ୍ପୃଶଂ ଦୀପ୍ତମନେକବର୍ଣଂ ବ୍ୟାତ୍ତାନନଂ ଦୀପ୍ତବିଶାଲନେତ୍ରମ୍ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରବ୍ୟଥିତାନ୍ତରାତ୍ମା ଧୃତିଂ ନ ବିନ୍ଦାମି ଶମଂ ଚ ବିଷ୍ଣୋ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Touching the sky, luminous, of many colors, with mouths wide open, and with large blazing eyes, when I see Thee, my inmost soul is smitten with dismay, and I find no fortitude nor peace, O Vishnu!" Odia Translation "ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ, ଅନେକ ରଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ, ମୁଖ ବ୍ୟାଦାନ କରିଥିବା (ଖୋଲା ରଖିଥିବା) ଏବଂ ପ୍ରଖର ପ୍ରକାଶମାନ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁଯୁକ୍ତ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ରୂପ ଦେଖି, ମୋର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଭୟଭୀତ ହେଉଛି; ମୁଁ ଶରୀରରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ (ଧୃତିମ୍) ଏବଂ ମନରେ ଆଦୌ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Touchant le ciel, lumineux, de multiples couleurs, les bouches grandes ouvertes, et avec de grands yeux flamboyants, quand Je Te vois, mon âme la plus intime est frappée d'épouvante, et Je ne trouve ni constance ni paix, ô Vishnu !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 25 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि । दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ११.२५ ॥ IAST transliteration daṃṣṭrākarālāni ca tē mukhāni dr̥ṣṭvaiva kālānalasannibhāni | diśō na jānē na labhē ca śarma prasīda dēvēśa jagannivāsa || 11.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି ଚ ତେ ମୁଖାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈବ କାଲାନଲସନ୍ନିଭାନି | ଦିଶୋ ନ ଜାନେ ନ ଲଭେ ଚ ଶର୍ମ ପ୍ରସୀଦ ଦେବେଶ ଜଗନ୍ନିବାସ || ୨ club୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Seeing Thy mouths terrible with tusks and resembling the fire of Death (Kalanala), I lose all sense of direction and find no comfort. Be gracious, O Lord of gods, O Abode of the universe!" Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଦାଢ଼ ହେତୁ ପ୍ରଳୟକାଳୀନ ଅଗ୍ନି (କାଳାନଳ) ସଦୃଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୁଖଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଦିଗଭୁଲ ହୋଇଯାଉଛି ଏବଂ ଶରୀରରେ ଆଦୌ ସୁଖ ବା ଆଶ୍ଵାସନା ପାଉନାହିଁ I ଏଣୁ ହେ ଦେବେଶ! ହେ ଜଗନ୍ନିବାସ! ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ (ଅନୁଗ୍ରହ) ହୁଅନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "En voyant Tes bouches terribles de Ses dents crochues et ressemblant au feu de la Mort, Je perds tout sens de l'orientation et Je ne trouve aucun réconfort. Sois gracieux, ô Seigneur des dieux, ô Demeure de l'univers !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 26 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अमी च तवां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः । भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥ ११.२६ ॥ IAST transliteration amī ca tvāṃ dhr̥tarāṣṭrasya putrāḥ sarvē sahaivāvanipālasaṅghaiḥ | bhīṣmō drōṇaḥ sūtaputras tathāsau sahāsmadīyair api yōdhamukhyaiḥ || 11.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅମୀ ଚ ତ୍ଵାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ପୁତ୍ରାଃ ସର୍ବେ ସହୈବାବନିପାଲସଙ୍ଘୈḥ | ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଃ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ତଥାସୌ ସହାସ୍ମଦୀୟୈରପି ୟୋଧମୁଖ୍ୟୈଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And all these sons of Dhritarashtra, together with the hosts of earthly kings, Bhishma, Drona, and Karna yonder, the son of a charioteer, as also the chief warriors of our own side," Odia Translation "ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରଗଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କର ସମୂହ, ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ସେହିପରି ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଆମ ପକ୍ଷର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଧାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ—" French Translation (Traduction en Français) "Et tous ces fils de Dhritarashtra, ensemble avec les troupes des rois de la terre, Bhishma, Drona, et là-bas Karna, le fils d'un écuyer, ainsi que les principaux guerriers de notre propre camp," Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 27 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि । केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु संदृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥ ११.२७ ॥ IAST transliteration vaktrāṇi tē tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni | kēcid vilagnā daśanāntarēṣu saṃdr̥ṣyantē cūrṇitair uttamāṅgaiḥ || 11.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ବକ୍ତ୍ରାଣି ତେ ତ୍ଵରମାଣା ବିଶନ୍ତି ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି ଭୟାନକାନି | କେଚିଦ୍ଵିଲଗ୍ନା ଦଶନାନ୍ତରେଷୁ ସନ୍ଦୃଶ୍ୟନ୍ତେ ଚୂର୍ଣିତୈରୁତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—rush headlong into Thy mouths, terrible with tusks and frightful to behold; some are seen caught between the teeth, with their heads crushed to powder." Odia Translation "—ଆପଣଙ୍କର ଦାଢ଼ ହେତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେହି ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଭିତରକୁ ଅତି ବେଗରେ (ତ୍ଵରମାଣାଃ) ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି I ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଦାନ୍ତ ସନ୍ଧିରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ (ଉତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "—se précipitent tête baissée dans Tes bouches, terribles de Ses dents crochues et effrayantes à voir ; certains sont vus coincés entre Tes dents, les têtes broyées en poussière." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 28 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति । तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभितो ज्वलन्ति ॥ ११.२८ ॥ IAST transliteration yathā nadīnāṃ bahavō ’mbuvēgāḥ samudram ēvābhimukhā dravanti | tathā tavāmī naralōkavīrā viśanti vaktrāṇy abhitō jwalanti || 11.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥା ନଦୀନାଂ ବହବୋଽମ୍ବୁବେଗାଃ ସମୁଦ୍ରମେବାଭିମୁଖା ଦ୍ରବନ୍ତି | ତଥା ତବାମୀ ନରଲୋକବୀରା ବିଶନ୍ତି ବକ୍ତ୍ରାଣ୍ୟଭିତୋ ଜ୍ଵଲନ୍ତି || ୨ Bound୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the many rapid torrents of rivers rush headlong towards the ocean, so do these heroes of the world of men enter into Thy flaming mouths from all sides." Odia Translation "ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଅସଂଖ୍ୟ ଜଳପ୍ରବାହ (ଅମ୍ବୁବେଗାଃ) ଯେପରି ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ କେବଳ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ହିଁ ଅତି ବେଗରେ ଧାବିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହିପରି ମାନବ ଲୋକର ଏହି ସମସ୍ତ ବୀର ପୁରୁଷମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme les nombreux torrents rapides des fleuves se précipitent tête baissée vers l'océan, de même ces héros du monde des hommes entrent dans Tes bouches enflammées de tous côtés." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 29 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः । तथैव नाशाय समृद्धवेगा विशन्ति लोकास्तवापि वक्त्राणि ॥ ११.२९ ॥ IAST transliteration yathā pradīptaṃ jwalanaṃ pataṅgā viśanti nāśāya samruddhavēgāḥ | tathaiva nāśāya samruddhavēgā viśanti lōkās tavāpi vaktrāṇi || 11.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଥା ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ଜ୍ଵଲନଂ ପତଙ୍ଗା ବିଶନ୍ତି ନାଶାୟ ସମୃଦ୍ଧବେଗାଃ | ତଥୈବ ନାଶାୟ ସମୃଦ୍ଧବେଗା ବିଶନ୍ତି ଲୋକାସ୍ତବାପି ବକ୍ତ୍ରାଣି || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As moths with accelerated speed rush into a blazing fire to perish there, even so do these worlds with accelerated speed enter into Thy mouths to their own destruction." Odia Translation "ପତଙ୍ଗମାନେ ନିଜର ବିନାଶ ପାଇଁ ଯେପରି ଅତି ତୀବ୍ର ବେଗରେ (ସମୃଦ୍ଧବେଗାଃ) ଆସି ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ଏହି ସମଗ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଲୋକମାନେ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଆପଣଙ୍କ ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଭିତରକୁ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme les papillons de nuit avec une vitesse accélérée se précipitent dans un feu ardent pour y périr, de même ces mondes avec une vitesse accélérée entrent dans Tes bouches pour leur propre destruction." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 30 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः । तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ ११.३० ॥ IAST transliteration lēlihyasē grasamānaḥ samantāl lōkān samagrān vadanair jwaladbhiḥ | tējōbhir āpūrya jagat samagraṃ bhāsas tavōgrāḥ pratapanti viṣṇō || 11.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲେଲିହ୍ୟସେ ଗ୍ରସମାନଃ ସମନ୍ତାଲ୍ଲୋକାନ୍ସମଗ୍ରାନ୍ଵଦନୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ | ତେଜୋଭିରାପୂର୍ଯ ଜଗତ୍ସମଗ୍ରଂ ଭାସସ୍ତବୋଗ୍ରାḥ ପ୍ରତପନ୍ତି ବିଷ୍ଣୋ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Licking them up, Thou swallowest all these worlds from every side with Thy flaming mouths; filling the whole universe with their radiance, Thy fierce rays burn, O Vishnu!" Odia Translation "ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଆପଣ ଚାରିଆଡ଼ୁ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରି କରି ଜିହ୍ଵା ଦ୍ଵାରା ଚାଟୁଛନ୍ତି (ଲେଲିହ୍ୟସେ) I ଆପଣଙ୍କର ସେହି କଠୋର ଉଗ୍ର କିରଣଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ତେଜ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଦଗ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En les léchant, Tu avales tous ces mondes de tous côtés avec Tes bouches enflammées ; remplissant l'univers entier de leur radiance, Tes rayons féroces brûlent, ô Vishnu !" I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 12/ Chapter 12. Bhakti Yoga Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 1 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — ēvaṃ satatayuktā yē bhaktāstvāṃ paryupāsatē | yē cāpyakṣaramavyaktaṃ tēṣāṃ kē yōgavittamāḥ || 12.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଏବଂ ସତତୟୁକ୍ତା ୟେ ଭକ୍ତାସ୍ତ୍ଵାଂ ପର୍ୟୁପାସତେ | ୟେ ଚାପ୍ୟକ୍ଷରମବ୍ୟକ୍ତଂ ତେଷାଂ କେ ୟୋଗବିତ୍ତମାଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Those devotees who, ever integrated, thus adore Thee, and those who seek after the Imperishable and Unmanifest—which of these are the greater knowers of Yoga?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ନିରନ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କର ସାକାର ରୂପର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ବିନାଶହୀନ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ନିରାକାର ସ୍ଵରୂପର ସାଧନା କରନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସାଧକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗବିତ୍ ଅଟନ୍ତି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ces dévots qui, toujours intégrés, T'adorent ainsi, et ceux qui recherchent l'Impérissable et le Non-Manifesté — lesquels d'entre eux sont les plus grands connaisseurs du Yoga ?" Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 2 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — mayyāvēśya manō yē māṃ nityauyuktā upāsatē | śraddhayā parayōpētāstē mē yuktatamā matāḥ || 12.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ମୟ୍ୟାବେଶ୍ୟ ମନୋ ୟେ ମାଂ ନିତ୍ୟୟୁକ୍ତା ଉପାସତେ | ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ପରୟୋପେତାସ୍ତେ ମେ ୟୁକ୍ତତମା ମତାଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Those who fix their minds on Me and open themselves to Me, ever integrated, endowed with a supreme faith, them I hold to be the most perfectly integrated." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୋଠାରେ ନିଜର ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଏକାଗ୍ର କରି, ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯେଉଁମାନେ ନିରନ୍ତର ମୋର ସାକାର ସ୍ଵରୂପର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ (ୟୁକ୍ତତମାଃ) ବୋଲି ମନେକରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ceux qui fixent leur esprit sur Moi, toujours intégrés, doués d'une foi suprême, Je les tiens pour les plus parfaitement intégrés." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 3 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते । सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ १२.३ ॥ IAST transliteration yē tvakṣaramanirdēśyamavyaktaṃ paryupāsatē | sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam || 12.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତ୍ଵକ୍ଷରମନିର୍ଦେଶ୍ୟମବ୍ୟକ୍ତଂ ପର୍ୟୁପାସତେ | ସର୍ବତ୍ରଗମଚିନ୍ତ୍ୟଂ ଚ କୂଟସ୍ଥମଚଲଂ ଧ୍ରୁବମ୍ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who seek after the Imperishable, the Indefinable, the Unmanifest, the All-pervading, the Unthinkable, the Changeless, the Immovable, the Permanent," Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ), ଶବ୍ଦର ଅତୀତ (ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ), ଅଦୃଶ୍ୟ (ଅବ୍ୟକ୍ତ), ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଚିନ୍ତାର ଅତୀତ (ଅଚିନ୍ତ୍ୟ), ନିର୍ବିକାର (କୂଟସ୍ଥ), ସଦା ଅଚଳ ତଥା ସ୍ଥାୟୀ ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଉପାସନା କରନ୍ତି," French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui recherchent l'Impérissable, l'Indéfinissable, le Non-Manifesté, l'Omniprésent, l'Inconcevable, l'Immuable, l'Immobile, le Permanent," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 4 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script संनियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः । ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.४ ॥ IAST transliteration saṃniyamyēndriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ | tē prāpnuvanti māmēva sarvabhūtahitē ratāḥ || 12.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଂନିୟମ୍ୟେନ୍ଦ୍ରିୟଗ୍ରାମଂ ସର୍ବତ୍ର ସମବୁଦ୍ଧୟଃ | ତେ ପ୍ରାପ୍ନୁବନ୍ତି ମାମେବ ସର୍ବଭୂତହିତେ ରତାଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—having controlled the entire group of the senses, equal-minded everywhere, and devoted to the welfare of all existences, they also attain to Me." Odia Translation "—ସେମାନେ ନିଜର ସମଗ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସଂଯମିତ କରି, ସବୁ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ସବୁ ଜୀବଙ୍କଠାରେ ସମାନ ବୁଦ୍ଧି (ସମବୁଦ୍ଧୟଃ) ରଖି ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ସାଧନରେ ସଦା ରତ ରହି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—ayant maîtrisé le groupe entier des sens, d'un esprit égal partout, et dévoués au bien-être de toutes les existences, ceux-là aussi M'atteignent." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 5 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् । अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्द्भिरवाप्यते ॥ १२.५ ॥ IAST transliteration klēśō ’dhiktarastēṣām avyaktāsaktacētasām | avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dēhavadbhiravāpyatē || 12.5 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଲେଶୋଽଧିକତରସ୍ତେଷାମବ୍ୟକ୍ତାସକ୍ତଚେତସାମ୍ | ଅବ୍ୟକ୍ତା ହି ଗତିର୍ଦୁଃଖଂ ଦେହବଦ୍ଭିରବାପ୍ୟତେ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Greater is the difficulty for those whose minds are attached to the Unmanifest; for the unmanifest path is difficult for embodied beings to attain." Odia Translation "ମାତ୍ର ସେହି ନିରାକାର ଅବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଠାରେ ସକ୍ତ ଚିତ୍ତ ରଖୁଥିବା ସାଧକମାନଙ୍କର କ୍ଲେଶ ବା ସାଧନା କଷ୍ଟ ଅତି ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ; କାରଣ ଦେହଧାରୀ (ଅହଙ୍କାର ଯୁକ୍ତ) ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାକାର ମାର୍ଗର ସଫଳତା ଅତି କଷ୍ଟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Plus grande είναι la difficulté pour ceux dont l'esprit est attaché au Non-Manifesté ; car le chemin non-manifesté είναι difficile à atteindre pour les êtres incarnés." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 6 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः । अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ १२.६ ॥ IAST transliteration yē tu sarvāṇi kर्माणि mayi saṃnyasya matparāḥ | ananyēnaiva yōgēna māṃ dhyāyanta upāsatē || 12.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତୁ ସର୍ବାଣି କର୍ମାଣି ମୟି ସଂନ୍ୟସ୍ୟ ମତ୍ପରାଃ | ଅନନ୍ୟେନୈବ ୟୋଗେନ ମାଂ ଧ୍ୟାୟନ୍ତ ଉପାସତେ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who renounce all actions in Me and are wholly devoted to Me, meditating on Me with an unswerving Yoga of adoration," Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ଆପଣାର ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି (ମୟି ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟ), ମୋ-ପରାୟଣ ହୋଇ ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ମୋର ହିଁ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରି ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି," French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui renoncent à toutes les actions en Moi et M'ont pour but suprême, méditant sur Moi avec un Yoga d'adoration sans partage," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 7 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १२.७ ॥ IAST transliteration tēṣāmahāṃ samuddhartā mr̥tyusaṃsārasāgarāt | bhavāmi nacirātpārtha mayyāvēśitacētasām || 12.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଷାମହଂ ସମୁଦ୍ଧର୍ତା ମୃତ୍ୟୁସଂସାରସାଗରାତ୍ | ଭବାମି ନଚିରାତ୍ପାର୍ଥ ମୟ୍ୟାବେଶିତଚେତସାମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—for them whose minds are entered into Me, I become ere long, O Partha, their deliverer out of the ocean of this death-bound world." Odia Translation "—ମୋଠାରେ ନିଜର ଚିତ୍ତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବେଶ କରିଥିବା ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ହେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୁଁ ଅତି ଶୀଘ୍ର (ନଚିରାତ୍) ଏହି ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—pour ceux dont l'esprit είναι entré en Moi, Je deviens avant peu, ô Partha, leur libérateur de l'océan de ce monde lié à la mort." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 8 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय । निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ १२.८ ॥ IAST transliteration mayyēva mana ādhatsva mayi buddhiṃ nivēśaya | nivasiṣyasi mayyēva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ || 12.8 || Sanskrit Verse in Odia Script | ମୟ୍ୟେବ ମନ ଆଧତ୍ସ୍ଵ ମୟି ବୁଦ୍ଧିଂ ନିବେଶୟ | ନିବସିଷ୍ୟସି ମୟ୍ୟେବ ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନ ସଂଶୟଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "On Me fix thy mind, into Me let thy understanding enter; then thou shalt surely dwell in Me hereafter, there is no doubt." Odia Translation "ତୁମେ କେବଳ ମୋଠାରେ ହିଁ ଆପଣାର ମନକୁ ସ୍ଥିର କର ଏବଂ ମୋଠାରେ ହିଁ ନିଜର ବୁଦ୍ଧିକୁ ନିବେଶ କର; ଏପରି କରିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋରି ଭିତରେ ହିଁ ବାସ କରିବ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Sur Moi fixe ton esprit, en Moi laisse entrer ton intelligence ; alors tu demeureras sûrement en Moi désormais, il n'y a pas de doute." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 9 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥ १२.९ ॥ IAST transliteration atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknōṣi mayi sthiram | abhyāsayōgēna tatō māmicchāptuṃ dhanañjaya || 12.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥ ଚିତ୍ତं ସମାଧାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋଷି ମୟି ସ୍ଥିରମ୍ | ଅଭ୍ୟାସୟୋଗେନ ତତୋ ମାମିଚ୍ଛାପ୍ତୁଂ ଧନଞ୍ଜୟ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If thou art not able to keep thy consciousness steadily fixed on Me, then by the Yoga of constant practice (Abhyasa-yoga) seek to reach Me, O Dhananjaya." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ଆପଣାର ମନ ବା ଚିତ୍ତକୁ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିର ଭାବେ ସମାଧିସ୍ଥ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉନାହଁ, ତେବେ ହେ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)! ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସରୂପକ ଯୋଗ (ଅଭ୍ୟାସଯୋଗେନ) ଦ୍ଵାରା ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ଓ ପ୍ରଯତ୍ନ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Si tu n'es pas capable de maintenir ta conscience fixée de façon stable sur Moi, alors par le Yoga d'une pratique constante cherche à M'atteindre, ô Dhananjaya." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 10 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव । मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १२.१० ॥ IAST transliteration abhyāsē ’pyasamarthō ’si matkarmaparamō bhava | madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi || 12.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଭ୍ୟାସେଽପ୍ୟସମର୍ଥୋଽସି ମତ୍କର୍ମପରମୋ ଭବ | ମଦର୍ଥମପି କର୍ମାଣି କୁର୍ବନ୍ସିଦ୍ଧିମବାପ୍ସ୍ୟସି || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If thou art unable even to seek Me by practice, be thou intent on My work; performing actions for My sake also, thou shalt attain perfection." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ଏପରି ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ, ତେବେ କେବଳ ମୋରି ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମରେ ତତ୍ପର ହୁଅ (ମତ୍କର୍ମପରମଃ ଭବ) I ମୋ ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Si tu es incapable même de Me rechercher par la pratique, sois tout entier dévoué à Mon œuvre ; accomplissant des actions pour l'amour de Moi aussi, tu atteindras la perfection." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 11 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ १२.११ ॥ IAST transliteration athaitadapy aśaktō ’si kartuṃ madyōgamāśritaḥ | sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān || 12.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଥୈତଦପ୍ୟଶକ୍ତୋଽସି କର୍ତୁଂ ମଦ୍ଯୋଗମାଶ୍ରିତḥ | | ସର୍ବକର୍ମଫଲତ୍ୟାଗଂ ତତଃ କୁରୁ ୟତାତ୍ମବାନ୍ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But if thou art unable to do even this, then taking refuge in My Yoga, renounce the fruit of all actions, self-controlled." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ମୋର ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଏପରି ମୋ ନିମନ୍ତେ କର୍ମ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଅସମର୍ଥ ମନେ କରୁଛ, ତେବେ ମନକୁ ସଂଯମ କରି (ୟତାତ୍ମବାନ୍), ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Mais si tu es incapable de faire même cela, alors cherchant refuge dans Mon Yoga, renonce au fruit de toutes les actions, maître de toi-même." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 12 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते । ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ १२.१२ ॥ IAST transliteration śrēyō hi jñānamabhyāsājjñānād dhyānaṃ viśiṣyatē | dhyānātkarmaphalatyāgastyāgācchāntiranantaram || 12.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟୋ ହି ଜ્ઞାନମଭ୍ୟାସାଜ୍ଜ୍ଞାନାଦ୍ଧ୍ୟାନଂ ବିଶିଷ୍ୟତେ | ଧ୍ୟାନାତ୍କର୍ମଫଲତ୍ୟାଗସ୍ତ୍ୟାଗାଚ୍ଛାନ୍ତିରନନ୍ତରମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better indeed is Knowledge than constant practice; than Knowledge, Meditation is more excellent; than Meditation, Renunciation of the fruit of action; on Renunciation follows immediately Peace." Odia Translation "ବିବେକହୀନ ଅଭ୍ୟାସ ଅପେକ୍ଷା ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜ୍ଞାନ ଅପେକ୍ଷା ଭଗବଦ୍-ଧ୍ୟାନ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I ଆଉ ଧ୍ୟାନ ଅପେକ୍ଷା କର୍ମଫଳର ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଏହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ମାତ୍ରେ ହିଁ ସାଧକ ଅତି ଶୀଘ୍ର ପରମ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Meilleure en effet είναι la Connaissance qu'une pratique machinale ; à la Connaissance, la Méditation είναι supérieure ; à la Méditation, le Renoncement au fruit de l'action ; du Renoncement découle immédiatement la Paix." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 13 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च । निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥ १२.१३ ॥ IAST transliteration advēṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa ēva ca | nirmamō nirahaṅkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī || 12.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଦ୍ଵେଷ୍ଟା ସର୍ବଭୂତାନାଂ ମୈତ୍ରଃ କରୁଣ ଏବ ଚ | ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କାରଃ ସମଦୁଃଖସୁଖଃ କ୍ଷମୀ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who has no hatred for any living being, who is friendly and compassionate to all, free from the sense of 'mine' and 'I', equal in sorrow and pleasure, patient and forgiving," Odia Translation "ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ଵେଷଭାବ ରହିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିଷ୍କାମ ମିତ୍ର ଓ ଦୟାଳୁ (କରୁଣଃ), ଯିଏ ମମତାରହିତ ଓ ଅହଙ୍କାରରହିତ, ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଉଭୟ ସ୍ଥିତିରେ ସମାନ (ସ୍ଥିର) ରହନ୍ତି ତଥା ଅପରାଧୀକୁ କ୍ଷମା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି," French Translation (Traduction en Français) "Celui qui n'a de haine pour aucun être vivant, qui είναι amical et compatissant envers tous, libre du sens du 'mien' et du 'moi', égal dans la douleur et le plaisir, patient et indulgent," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 14 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः । मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२.१४ ॥ IAST transliteration santuṣṭaḥ satataṃ yōgī yatātmā dhr̥ḍhaniścayaḥ | mayyarpitamanōbuddhir yō madbhaktaḥ sa mē priyaḥ || 12.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସତତଂ ୟୋଗୀ ୟତାତ୍ମା ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟଃ | ମୟ୍ୟର୍ପିତମନୋବୁଦ୍ଧିର୍ଵୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—ever content, the Yogin of controlled self, firm in his resolve, with mind and understanding centered in Me, he, My devotee, is dear to Me." Odia Translation "—ଯିଏ ନିରନ୍ତର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ମନ ସଂଯମିତ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଯିଏ ଆପଣାର ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମୋଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ମୋର ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—toujours content, le Yogi maître de soi, ferme en sa résolution, le mental et l'intelligence centrés en Moi, celui-là, Mon dévot, M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 15 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ १२.१५ ॥ IAST transliteration yasmānnōdvijatē lōkō lōkānnōdvijatē ca yaḥ | harṣāmarṣabhayōdvēgair muktō yaḥ sa ca mē priyaḥ || 12.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ମାନ୍ନୋଦ୍ଵିଜତେ ଲୋକୋ ଲୋକାନ୍ନୋଦ୍ଵିଜତେ ଚ ୟଃ | ହର୍ଷାମର୍ଷଭୟୋଦ୍ଵେଗୈର୍ମୁକ୍ତୋ ୟଃ ସ ଚ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He by whom the world is not afflicted and who is not afflicted by the world, and who is free from the anxieties of joy, anger, fear and agitation, he too is dear to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସଂସାରର କୌଣସି ଜୀବ ଉଦ୍ଵେଗ ବା ଭୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ସ୍ଵୟଂ ମଧ୍ୟ ସଂସାରର କୌଣସି ଜୀବ ଦ୍ଵାରା ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଯିଏ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷ, ଅସୂୟା (ଅମର୍ଷ), ଭୟ ତଥା ଉଦ୍ଵେଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ, ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui par qui le monde n'est point affligé et qui n'est point affligé par le monde, et qui είναι libre des anxiétés de la joie, de la colère, de la peur et de l'agitation, celui-là aussi M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 16 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः । सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२.१६ ॥ IAST transliteration anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīnō gatavyathaḥ | sarvārambhaparityāgī yō madbhaktaḥ sa mē priyaḥ || 12.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନପେକ୍ଷଃ ଶୁଚିର୍ଦକ୍ଷ ଉଦାସୀନୋ ଗତବ୍ୟଥଃ | ସର୍ବାରମ୍ଭପରିତ୍ୟାଗୀ ୟୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who desires nothing, who is pure, skillful, indifferent, free from all agony, and who has abandoned all selfish undertakings, he, My devotee, is dear to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ସାଂସାରିକ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟାରୁ ରହିତ (ଅନପେକ୍ଷଃ), ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଭାବେ ଶୁଚି (ପବିତ୍ର), ସାଧନାରେ ଚତୁର ବା ଦକ୍ଷ, ସର୍ବଦା ପକ୍ଷପାତରହିତ ତଟସ୍ଥ (ଉଦାସୀନ), ସମସ୍ତ ମାନସିକ ବ୍ୟଥାରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନଯୁକ୍ତ ସକାମ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui ne désire rien, qui είναι pur, habile, indifférent, libre de toute agonie, et qui a abandonné toute entreprise intéressée, celui-là, Mon dévot, M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 17 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति । शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥ १२.१७ ॥ IAST transliteration yō na hr̥ṣyati na dvēṣṭi na śōcati na kāṅkṣati | śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa mē priyaḥ || 12.17 || Sanskrit Verse in Odia Script | ୟୋ ନ ହୃଷ୍ୟତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଠି ନ ଶୋଚତି ନ କାଙ୍ଖ୍ୟତି | ଶୁଭାଶୁଭପରିତ୍ୟାଗୀ ଭକ୍ତିମାନ୍ୟଃ ସ ମେ ପ୍ରିୟଃ || ୧ Tracking୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who neither rejoices, nor hates, nor grieves, nor desires, and who has renounced good and evil fortune, he, full of devotion, is dear to Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଂସାରିକ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କାହାକୁ ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଅପ୍ରାପ୍ତ ବସ୍ତୁର କାମନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଉଭୟ କର୍ମର ଫଳକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଭକ୍ତିମାନ ସାଧକ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui ne se réjouit pas, ne hait pas, ne s'afflige pas, ne désire pas, et qui a renoncé à la bonne comme à la mauvaise fortune, celui-là, plein de dévotion, M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 18 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः । शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥ १२.१८ ॥ IAST transliteration samaḥ śatrau ca mitrē ca tathā mānāpamānayōḥ | śītōṣṇasukhaduḥkhēṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ || 12.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଃ ଶତ୍ରୌ ଚ ମିତ୍ରେ ଚ ତଥା ମାନାପମାନୟୋଃ | ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖदुଃଖେଷୁ ସମଃ ସଙ୍ଗବିବର୍ଜିତଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Equal to foe and friend, and also in honor and disgrace, equal in cold and heat, pleasure and pain, and free from all attachment," Odia Translation "ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ମିତ୍ର ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ଭାବ ରଖନ୍ତି, ସେହିପରି ମାନ ଏବଂ ଅପମାନରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣତା ଏବଂ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ସମଭାବ (ସମଃ) ରଖନ୍ତି ତଥା ସର୍ବପ୍ରକାର ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ (ସଙ୍ଗବିବର୍ଜିତଃ)," French Translation (Traduction en Français) "Égal envers l'ennemi et l'ami, et de même dans l'honneur et l'infamie, égal dans le froid et le chaud, le plaisir et la douleur, et libre de tout attachement," Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 19 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् । अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ १२.१९ ॥ IAST transliteration tulyanindāstutirmaunī santuṣṭō yēna kēnacid | anikētaḥ sthiramatir bhaktimānmē priyō narō || 12.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତୁଲ୍ୟନିନ୍ଦାସ୍ତୁତିର୍ମୌନୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ୟେନ କେନଚିତ୍ | ଅନିକେତଃ ସ୍ଥିରମତିର୍ଭକ୍ତିମାନ୍ମେ ପ୍ରିୟୋ ନରଃ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—to whom blame and praise are equal, silent, content with whatever comes, homeless, steady in mind, full of devotion, that man is dear to Me." Odia Translation "—ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ନିନ୍ଦା ଓ ପ୍ରଶଂସା ସମାନ (ତୁଲ୍ୟ), ଯିଏ ସଦା ଗମ୍ଭୀର ବା ମୌନ ରହନ୍ତି, ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ବା ବସ୍ତୁ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥାନ୍ତି, ଗୃହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରହିତ (ଅନିକେତଃ) ଏବଂ ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, ସେହି ଭକ୍ତିମਾਨ ମନୁଷ୍ୟ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—pour qui le blâme et la louange sont égaux, silencieux, content de tout ce qui lui vient, sans demeure fixe, l'esprit stable, plein de dévotion, cet homme M'est cher." Bhagavad Gita: Chapter 12, Verse 20 (ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते । श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥ १२.२० ॥ IAST transliteration yē tu dharmyāmṛtam idaṃ yathōktaṃ paryupāsatē | śraddadhānā matparamā bhaktāstē ’tīva mē priyāḥ || 12.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟେ ତୁ ଧର୍ମ୍ୟାମୃତମିଦଂ ୟଥୋକ୍ତଂ ପର୍ୟୁପାସତେ | ଶ୍ରଦ୍ଧଧାନା ମତ୍ପରମା ଭକ୍ତାସ୍ତେଽତୀବ ମେ ପ୍ରିୟାଃ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But those who entirely follow this nectar of Righteous Law (Dharmyamrita) as declared, endowed with faith, making Me their supreme goal, they, My devotees, are exceedingly dear to Me." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ହିଁ ଆପଣାର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାନି (ମତ୍ପରମାଃ), ଉପରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ଧର୍ମରୂପକ ଅମୃତକୁ (ଧର୍ମ୍ୟାମୃତମ୍) ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅନୁସରଣ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତମାନେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ (ଅତୀବ ମେ ପ୍ରିୟାଃ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ceux qui suivent entièrement ce nectar de la Loi Juste (Dharmyamrita) tel qu'il został déclaré, doués de foi, faisant de Moi leur but suprême, ceux-là, Mes dévots, M'offrent une tendresse infinie." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे भक्तियोगो नाम द्वादशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 13/ Chapter 13. The Field and Its Knower Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 1 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च । एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव ॥ १३.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — prakṛtiṃ puruṣaṃ caiva kṣētraṃ kṣētrajñam ēva ca | ētad vēditum icchāmi jñānaṃ jñēyaṃ ca kēśava || 13.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ପ୍ରକୃତିଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈବ କ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞମେବ ଚ | ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ଚ କେଶବ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Prakriti (Matter) and Purusha (Spirit), the Field (Kshetra) and the Knower of the Field (Kshetrajna), Knowledge (Jnana) and the Object of Knowledge (Jneya)—this I desire to learn, O Keshava." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ କେଶବ! ମୁଁ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, କ୍ଷେତ୍ର (ଶରୀର) ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ (ଜୀବାତ୍ମା), ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞେୟ (ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମବ୍ରହ୍ମ) ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: La Prakriti (la Nature) et le Purusha (l'Esprit), le Champ (Kshetra) et le Connaisseur du Champ (Kshetrajna), la Connaissance (Jnana) et l'Objet de Connaissance (Jneya) — voilà ce que je désire apprendre, ô Keshava." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 2 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधियते । एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥ १३.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — idaṃ śarīraṃ kauntēya kṣētram ity abhidhīyatē | ētad yō vētti taṃ prāhuḥ kṣētrajña iti tadvidaḥ || 13.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଇଦଂ ଶରୀରଂ କୌନ୍ତେୟ କ୍ଷେତ୍ରମିତ୍ୟଭିଧୀୟତେ | ଏତଦ୍ଵୋ ବେତ୍ତି ତଂ ପ୍ରାହୁଃ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଇତି ତଦ୍ଵିଦଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: This body, O son of Kunti, is called the Field (Kshetra); and he who knows it, him the knowers thereof call the Knower of the Field (Kshetrajna)." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଏହି ମାନବ ଶରୀରକୁ 'କ୍ଷେତ୍ର' (କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ବା ବିଲ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ I ଏବଂ ଯିଏ ଏହି ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜାଣେ (ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ), ତାଙ୍କୁ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୀମାନେ 'କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ' (ଜୀବାତ୍ମା ବା ପରମାତ୍ମା) ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Ce corps, ô fils de Kunti, est appelé le Champ (Kshetra) ; et celui qui lo connaît, les connaisseurs de cette vérité l'appellent le Connaisseur du Champ (Kshetrajna)." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 3 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत । क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम ॥ १३.३ ॥ IAST transliteration kṣētrajñaṃ cāpi māṃ viddhi sarvakṣētrēṣu bhārata | kṣētrakṣētrajñayōr jñānaṃ yat taj jñānaṃ mataṃ mama || 13.3 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଂ ଚାପି ମାଂ ବିଦ୍ଧି ସର୍ବକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଭାରତ | କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୟୋର୍ଜ୍ଞାନଂ ଯତ୍ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ମତଂ ମମ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know Me also, O Bharata, to be the Knower of the Field in all Fields; the knowledge of the Field and the Knower of the Field, that I hold to be real Knowledge." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ (ସମସ୍ତ ଶରୀରରେ) ବିଦ୍ୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ବୋଲି ପ୍ରକୃତରେ ମୋତେ ହିଁ ଜାଣ I କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର ଯେଉଁ ପରମ ଜ୍ଞାନ, ତାହାକୁ ହିଁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତ 'ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ମନେକରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache aussi, ô Bharata, que Je suis le Connaisseur du Champ dans tous les Champs ; la connaissance du Champ et du Connaisseur du Champ, voilà ce que Je tiens pour la vraie Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 4 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् । स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु ॥ १३.४ ॥ IAST transliteration tat kṣētraṃ yac ca yādṛkc ca yadvikāri yataś ca yat | sa ca yō yatprabhāvaś ca tat samāsēna mē śr̥ṇu || 13.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ଯଚ୍ଚ ଯାଦୃକ୍ଚ ଯଦ୍ଵିକାରି ଯତଶ୍ଚ ଯତ୍ | ସ ଚ ଯୋ ଯତ୍ପ୍ରଭାବଶ୍ଚ ତତ୍ସମାସେନ ମେ ଶୃଣୁ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "What that Field is, of what nature, what are its modifications, whence it proceeds, and who He is and what are His powers, hear that from Me in brief." Odia Translation "ସେହି କ୍ଷେତ୍ର କଣ, ଏହାର ସ୍ଵରୂପ କିପରି, ଏଥିରେ କେଉଁ କେଉଁ ବିକାର (ପରିବର୍ତ୍ତନ) ଜାତ ହୁଏ, ଏହା କେଉଁ କାରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ କିଏ ତଥା ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କଣ, ସେହି ସବୁ ବିଷୟ ମୋଠାରୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce qu'est ce Champ, quelle est sa nature, quelles sont ses modifications, d'où il procède, et qui Il est et quels sont Ses pouvoirs, écoute-le de Moi en abrégé." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 5 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् । ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः ॥ १३.५ ॥ IAST transliteration r̥ṣibhir bahudhā gītaṃ chandōbhir vividhaiḥ pr̥thak | brahmasūtrapadaiś caiva hētumadbhir viniścitaiḥ || 13.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଋଷିଭିର୍ବହୁଧା ଗୀତଂ ଛନ୍ଦୋଭିର୍ଵିଭିଧୈଃ ପୃଥକ୍ | ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରପଦୈଶ୍ଚୈବ ହେତୁମଦ୍ଭିର୍ଵିନିଶ୍ଚିତୈଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "It has been sung by rishis in many ways, in various hymns separately, and also in the logical and conclusive words of the Brahma-Sutras." Odia Translation "ଏହି ସତ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଗାନ କରାଯାଇଛି, ବିଭିନ୍ନ ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର (ଛନ୍ଦ) ଗୁଡ଼ିକରେ ପୃଥକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ତଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରର ପଦଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Cela a été chanté par les rishis de bien des manières, dans divers hymnes séparément, et aussi dans les paroles logiques et concluantes des Brahma-Sutras." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 6 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script महाभूतान्यहङ्कारो बुद्धिरव्यक्तमेव च । इन्द्रियाणीदशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥ १३.६ ॥ IAST transliteration mahābhūtāny ahaṅkārō buddhir avyaktam ēva ca | indriyāṇi daśāikaṃ ca pañca cēndriyagōcarāḥ || 13.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ମହାଭୂତାନ୍ୟହଙ୍କାରୋ ବୁଦ୍ଧିରବ୍ୟକ୍ତମେବ ଚ | ଇନ୍ଦ୍ରିୟାଣୀଦଶୈକଂ ଚ ପଞ୍ଚ ଚେନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଚରାḥ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The great Elements, Egoism, Intellect, and the Unmanifest, the ten Senses and the one (mind), and the five objects of the senses—" Odia Translation "ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ (ଖିତି, ଅପ୍, ତେଜ, ମରୁତ୍, ବ୍ୟୋମ), ଅହଙ୍କାର, ବୁଦ୍ଧି, ଅବ୍ୟକ୍ତ ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ଦଶଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ), ଏକମାତ୍ର ମନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ପଞ୍ଚ ଭୋଗ୍ୟ ବିଷୟ—" French Translation (Traduction en Français) "Les grands Éléments, l'Égoïsme, l'Intellect, et le Non-Manifesté, les dix Sens et l'unique (mental), et les cinq objets des sens —" Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 7 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः । एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥ १३.७ ॥ IAST transliteration icchā dvēṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṅghātaś cētanā dhr̥tiḥ | ētad kṣētraṃ samāsēna sawikāram udāhṛtam || 13.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଚ୍ଛା ଦ୍ଵେଷଃ ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ସଙ୍ଘାତଶ୍ଚେତନା ଧୃତିଃ | ଏତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାସେନ ସଵିକାରମୁଦାହୃତମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—Desire, Liking and Disliking, Pleasure and Pain, the physical Aggregate (body), Consciousness, Fortitude—this is the Field in brief with its modifications." Odia Translation "—ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା (ଇଚ୍ଛା), ବିକର୍ଷଣ (ଦ୍ଵେଷ), ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ସ୍ଥୂଳ ଶରୀରରୂପକ ପିଣ୍ଡ (ସଙ୍ଘାତଃ), ଚେତନା ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟ (ଧୃତିଃ); ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବିକାର ସହିତ 'କ୍ଷେତ୍ର' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "—le Désir, l'Attraction et la Répulsion, le Plaisir et la Douleur, l'Agrégat physique, la Conscience, la Constance — tel είναι en abrégé le Champ avec ses modifications." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 8 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् । आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥ १३.८ ॥ IAST transliteration amānitvam adambhitvam ahiṃsā kṣāntir ārjavam | ācāryōpāsanaṃ śaucaṃ sthairyam ātmavinigrahaḥ || 13.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅମାନିତ୍ଵମଦମ୍ଭିତ୍ଵମହିଂସା କ୍ଷାନ୍ତିରାର୍ଜଵମ୍ | ଆଚାର୍ୟୋପାସନଂ ଶୌଚଂ ସ୍ଥୈର୍ୟମାତ୍ମଵିନିଗ୍ରହଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Absence of pride, lack of arrogance, harmlessness, patience, uprightness, service to the Guru, purity, steadfastness, self-control," Odia Translation "ଅଭିମାନଶୂନ୍ୟତା (ଆତ୍ମଶ୍ଲାଘାର ଅଭାବ), ଦମ୍ଭହୀନତା, ଅହିଂସା, କ୍ଷମାଶୀଳତା, ସରଳତା (ଆର୍ଜବମ୍), ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଗୁରୁସେବା (ଆଚାର୍ଯ୍ୟୋପାସନମ୍), ବାହ୍ୟ ଓ ଆନ୍ତରିକ ପବିତ୍ରତା, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ମନ-ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନିଗ୍ରହ," French Translation (Traduction en Français) "L'absence de fierté, le manque d'arrogance, l'inoffensivité, la patience, la droiture, le service du Maître (Guru), la pureté, la constance, la maîtrise de soi," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 9 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च । जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥ १३.९ ॥ IAST transliteration indriyārthēṣu vairāgyam anahaṅkāra ēva ca | janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadōṣānudarśanam || 13.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇନ୍ଦ୍ରିୟାର୍ଥେଷୁ ବୈରାଗ୍ୟମନହଙ୍କାର ଏବଚ | ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁଜରାବ୍ୟାଧିଦୁଃଖଦୋଷାନୁଦର୍ଶନମ୍ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Dispassion towards the objects of the senses, absence of egoism, and insight into the pain and evil of birth, death, old age and disease," Odia Translation "ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗ ପ୍ରତି ବୈରାଗ୍ୟ, ଅହଙ୍କାରହୀନତା ଏବଂ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ (ଜରା) ତଥା ରୋଗବ୍ୟାଧି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୁଃଖ ଓ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଚିନ୍ତନ କରିବା," French Translation (Traduction en Français) "Le détachement envers les objets des sens, l'absence d'égoïsme, et la perception de la douleur et du mal inhérents à la naissance, à la mort, à la vieillesse et à la maladie," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 10 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु । नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥ १३.१० ॥ IAST transliteration asaktir anabhiṣvaṅgaḥ putradāragr̥hādiṣu | nityaṃ ca samacittatvam iṣṭāniṣṭōpapattiṣu || 13.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସକ୍ତିରନଭିଷ୍ଵଙ୍ଗଃ ପୁତ୍ରଦାରଗୃହାଦିଷୁ | ନିତ୍ୟଂ ଚ ସମଚିତ୍ତତ୍ଵମିଷ୍ଟାନିଷ୍ଟୋପପତ୍ତିଷୁ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Unattachment, absence of clinging to son, wife, home and the rest, and a constant equal-mindedness amid agreeable and disagreeable events," Odia Translation "ଆସକ୍ତିହୀନତା, ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀ, ଗୃହ ତଥା ସାଂସାରିକ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ମମତା ବା ମୋହର ଅଭାବ ଏବଂ ଅନୁକୂଳ (ଇଷ୍ଟ) କିମ୍ବା ପ୍ରତିକୂଳ (ଅନିଷ୍ଟ) ପରିସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସମଚିତ୍ତ ରହିବା (ମନକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା)," French Translation (Traduction en Français) "Le non-attachement, l'absence de cramponnement au fils, à la femme, à la demeure et au reste, et une constante égalité d'esprit face aux événements agréables et désagréables," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 11 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी । विविक्तदेशसेवित्वं रतिर्जनसंसदि ॥ १३.११ ॥ IAST transliteration mayi cānanyayōgēna bhaktir avyabhicāriṇī | viviktadēśasēvitvaṃ ratir janasaṃsadi || 13.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୟି ଚାନନ୍ୟୟୋଗେନ ଭକ୍ତିରଵ୍ୟଭିଚାରିଣୀ | ଵିଵିକ୍ତଦେଶସେଵିତ୍ଵଂ ରତିର୍ଜନସଂସଦି || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Unswerving devotion to Me by a Yoga of undivided focus, resort to solitary and clean places, and distaste for the crowded society of worldly men," Odia Translation "ମୋଠାରେ ଏକାଗ୍ର ଅନନ୍ୟ ଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥିର ବ୍ୟଭିଚାରହୀନ ଭକ୍ତି, ଏକାନ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ ସାଂସାରିକ ବିଷୟୀ ଲୋକଙ୍କ ଜନସମୂହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିହୀନତା (ଅରତିଃ)," French Translation (Traduction en Français) "Une dévotion inébranlable envers Moi par un Yoga de concentration exclusive, le recours aux lieux solitaires et purs, et le dégoût pour la société populeuse des hommes du monde," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 12 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोऽन्यथा ॥ १३.१२ ॥ IAST transliteration adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam | ētaj jñānam iti prōktam ajñānaṃ yad atō ’nyathā || 13.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞାନନିତ୍ୟତ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନାର୍ଥଦର୍ଶନମ୍ | ଏତଜ୍ଜ୍ଞାନମିତି ପ୍ରୋକ୍ତମଜ୍ଞାନଂ ଯଦତୋଽନ୍ୟଥା || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Constancy in the knowledge of the Self, perception of the true object of essential Knowledge—this is declared to be Knowledge, and what is other than this is Ignorance." Odia Translation "ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରେ ନିରନ୍ତର ସ୍ଥିରତା (ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞାନନିତ୍ୟତ୍ଵମ୍) ଏବଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନର ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିବା; ଏହି ପୂର୍ବୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଯାହା କିଛି ଅଛି ତାହା କେବଳ 'ଅଜ୍ଞାନ' ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "La constance dans la connaissance du Soi, la perception du vrai but de la Connaissance essentielle — voilà ce qui est déclaré être la Connaissance, et tout ce qui est contraire à cela est l'Ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 13 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामी यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते । अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥ १३.१३ ॥ IAST transliteration jñēyaṃ yat tat pravakṣyāmi yaj jñātvāmr̥tam aśnutē | anādimat paraṃ brahma na sat tan nāsad ucyatē || 13.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞେୟଂ ଯତ୍ତତ୍ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ଯଜ୍ଞାତ୍ଵାମୃତମଶ୍ନୁତେ | ଅନାଦିମତ୍ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ନ ସତ୍ତନ୍ନାସଦୁଚ୍ଯତେ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I will declare that which is the Object of Knowledge, knowing which one tastes immortality—the beginningless Supreme Brahman, which is called neither Being (Sat) nor Non-Being (Asat)." Odia Translation "ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ଯେଉଁ ପରମ ବସ୍ତୁ (ଜ୍ଞେୟମ୍), ଯାହାକୁ ଜାଣିସାରିବା ପରେ ସାଧକ ଅମୃତତ୍ଵ ଉପଭୋଗ କରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ କହିବି I ସେହି ଆଦିରହିତ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନା ସତ (ଚେତନ) ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ, ନା ଅସତ (ଜଡ଼) ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Je te déclarerai ce qui est l'Objet de Connaissance, par quoi connu on goûte à l'immortalité — le Suprême Brahman sans commencement, qu'on ne dit être ni l'Être (Sat) ni le Non-Être (Asat)." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 14 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् । सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ १३.१४ ॥ IAST transliteration sarvataḥ pāṇipādaṃ tat sarvatō ’kṣiśirōmukham | sarvataḥ śrutimal lōkē sarvam āvṛtya tiṣṭhati || 13.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବତଃ ପାଣିପାଦଂ ତତ୍ସର୍ବତୋଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖମ୍ | ସର୍ବତଃ ଶ୍ରୁତିମଲ୍ଲୋକେ ସର୍ବମାବୃତ୍ୟ ତିଷ୍ଠତି || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Everywhere are His hands and feet, everywhere His eyes, heads and mouths; He has ears everywhere in the universe, and He stands pervading all world." Odia Translation "ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ଏବଂ ଚରଣ ସବୁ ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ମସ୍ତକ ଓ ମୁଖ ରହିଛି; ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସବୁଆଡ଼େ ତାଙ୍କର ଶ୍ରବଣେନ୍ଦ୍ରିୟ (କାନ) ବିଦ୍ୟମାନ ଏବଂ ସେ ସବୁ କିଛି ଆଚ୍ଛାଦିତ (ପରିବ୍ୟାପ୍ତ) କରି ସଦା ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Partout sont Ses mains et Ses pieds, partout Ses yeux, Ses têtes et Ses bouches ; Il a des oreilles partout dans l'univers, et Il demeure en envahissant tout." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 15 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् । असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च ॥ १३.१५ ॥ IAST transliteration sarvēndriyaguṇābhāsaṃ sarvēndriyavivarjitam | asaktaṃ sarvabhṛc caiva nirguṇaṃ guṇabhōktṛ ca || 13.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଣାଭାସଂ ସର୍ବେନ୍ଦ୍ରିୟଵିଵର୍ଜିତମ୍ | ଅସକ୍ତଂ ସର୍ବଭୃଚ୍ଚୈବ ନିର୍ଗୁଣଂ ଗୁଣଭୋକ୍ତୃ ଚ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Shining by the functions of all the senses, yet free from all the senses; unattached, yet supporting all existences; free from the three modes (nirguna), yet the enjoyer of the modes of Nature," Odia Translation "ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ତଥାପି ବାସ୍ତବରେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିତ I ସେ ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତିଶୂନ୍ୟ, ତଥାପି ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ସର୍ବଭୃତ୍); ସେ ଗୁଣାତୀତ (ନିର୍ଗୁଣ), ତଥାପି ପ୍ରକୃତିର ସମସ୍ତ ଗୁଣର ପ୍ରକୃତ ଭୋକ୍ତା ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Brillant par les fonctions de tous les sens, et pourtant libre de tous les sens ; détaché, et pourtant le soutien de toutes les existences ; sans attributs (nirguna), et pourtant le bénéficiaire des modes de la Nature," Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 16 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च । सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥ १३.१६ ॥ IAST transliteration bahir antaś ca bhūtānām acaraṃ caram ēva ca | sūkṣmatvāt tad avijñēyaṃ dūrasthaṃ cāntikē ca tat || 13.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ବହିରନ୍ତଶ୍ଚ ଭୂତାନାମଚରଂ ଚରମେବ ଚ | ସୂକ୍ଷ୍ମତ୍ଵାତ୍ତଦଵିଜ୍ଞେୟଂ ଦୂରସ୍ଥଂ ଚାନ୍ତିକେ ଚ ତତ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Without and within all existences, immovable and also moving; because of its subtlety it is ungraspable and unknowable; it is far away, and yet it is close at hand." Odia Translation "ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ବାହାରେ ଏବଂ ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେ ସ୍ଥାବର (ଅଚର) ଏବଂ ଜଙ୍ଗମ (ଚର) ଉଭୟ ଅଟନ୍ତି; ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ସେ ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧିର ଅଭେଦ୍ୟ ଓ ଅବିଜ୍ଞେୟ I ସେ ଅତି ଦୂରରେ ସ୍ଥିତ (ଦୂରସ୍ଥମ୍), ପୁଣି ସେ ସବୁଠାରୁ ଅତି ନିକଟରେ (ଅନ୍ତିକେ) ମଧ୍ୟ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Au-dehors et au-dedans de toutes les existences, immobile et aussi mouvant ; en raison de sa subtilité, il είναι insaisissable et inconnaissable ; il είναι très éloigné, et pourtant il είναι tout proche." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 17 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् । भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च ॥ १३.१७ ॥ IAST transliteration avibhaktaṃ ca bhūtēṣu vibhaktam iva ca sthitam | bhūtabhartṛ ca taj jñēyaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca || 13.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଵିଭକ୍ତଂ ଚ ଭୂତେଷୁ ଵିଭକ୍ତମିଵ ଚ ସ୍ଥିତମ୍ | ଭୂତଭର୍ତୃ ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞେୟଂ ଗ୍ରସିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁ ଚ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Undivided in existences, yet standing as if divided; it is the Object of Knowledge, the Sustainer of all, and it is that which swallows up and also looses forth into manifestation." Odia Translation "ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏକ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବିଭକ୍ତ, ତଥାପି ପୃଥକ ପୃଥକ ଶରୀରରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା ପରି ପ୍ରତୀତ ହୁଅନ୍ତି I ସେହି ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ଭୂତଭର୍ତ୍ତୃ), ସଂହାରକର୍ତ୍ତା (ଗ୍ରସିଷ୍ଣୁ) ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ସ୍ରଷ୍ଟା (ପ୍ରଭବିଷ୍ଣୁ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Indivisé dans les existences, et pourtant se tenant comme s'il était divisé ; Il είναι l'Objet de Connaissance, le Soutien de tout, et Il είναι ce qui engloutit ainsi que ce qui manifeste de nouveau." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 18 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते । ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम् ॥ १३.१८ ॥ IAST transliteration jyōtiṣām api taj jyōtis tamasaḥ param ucyatē | jñānaṃ jñēyaṃ jñānagamyaṃ hr̥di sarvasya viṣṭhitam || 13.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ୟୋତିଷାମପି ତଜ୍ଜ୍ୟୋତିସ୍ତମସଃ ପରମୁଚ୍ଯତେ | ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ଜ୍ଞାନଗମ୍ୟଂ ହୃଦି ସର୍ବସ୍ୟ ବିଷ୍ଠିତମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Light of all lights, it is said to be beyond the darkness of ignorance; it is Knowledge, the Object of Knowledge, and the Goal of Knowledge, seated in the heart of all." Odia Translation "ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶମାନ ବସ୍ତୁ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟାଦିଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୂଳ ପ୍ରକାଶ (ତଜ୍ଜ୍ୟୋତିଃ) ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ସ୍ଥିତ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଏ I ସେ ହିଁ ଜ୍ଞାନ, ସେ ହିଁ ଜ୍ଞେୟ ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ସାଧନା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ (ଜ୍ଞାନଗମ୍ୟମ୍) ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Lumière de toutes les lumières, Il είναι dit être au-delà des ténèbres de l'ignorance ; Il είναι la Connaissance, l'Objet de Connaissance, et le But de la Connaissance, assis dans le cœur de tous." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 19 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः । मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते ॥ १३.१९ ॥ IAST transliteration iti kṣētraṃ tathā jñānaṃ jñēyaṃ cōktaṃ samāsataḥ | madbhakta ētad vijñāya madbhāvāyōpapadyatē || 13.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇତି କ୍ଷେତ୍ରଂ ତଥା ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ଚୋକ୍ତଂ ସମାସତଃ | ମଦ୍ଭକ୍ତ ଏତଦ୍ଵିଜ୍ଞାୟ ମଦ୍ଭାବାୟୋପପଦ୍ୟତେ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus the Field, and also Knowledge, and the Object of Knowledge have been briefly stated; My devotee, having understood this, attains to My state of being." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ କ୍ଷେତ୍ର, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଜ୍ଞେୟର ରହସ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା I ମୋର ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ଏହାକୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଜାଣିସାରିବା ପରେ ମୋର ପରମ ସ୍ଵରୂପକୁ (ମଦ୍ଭାବମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi le Champ, et aussi la Connaissance, et l'Objet de Connaissance ont été brièvement exposés ; Mon dévot, ayant compris cela, atteint à Mon propre état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 20 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि । विकारांश्च गुणांश्चैव विद्धि प्रकृतिसम्भवान् ॥ १३.२० ॥ IAST transliteration prakr̥tiṃ puruṣaṃ caiva viddhy anādī ubhāv api | vikārāṃś ca guṇāṃś caiva viddhi prakr̥tisambhavān || 13.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତିଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈବ ବିଦ୍ଧ୍ୟନାଦୀ ଉଭାଵପି | ଵିକାରାଂଶ୍ଚ ଗୁଣାଂଶ୍ଚୈବ ବିଦ୍ଧି ପ୍ରକୃତିସମ୍ଭଵାନ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know thou that Prakriti (Nature) and Purusha (Soul) are both without beginning; and know thou also that all modifications and qualities are born of Prakriti." Odia Translation "ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିରଖ ଯେ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପୁରୁଷ ଏହି ଉଭୟ ହିଁ ସନାତନ ଓ ଆଦିରହିତ (ଅନାଦୀ) ଅଟନ୍ତି I ଏବଂ ରାଗ-ଦ୍ଵେଷ ଆଦି ସମସ୍ତ ମାନସିକ ବିକାର ତଥା ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକ ଗୁଣ ସମୂହ କେବଳ ପ୍ରକୃତିରୁ ହିଁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que la Prakriti (la Nature) et le Purusha (l'Âme) sont tous deux sans commencement ; et sache aussi que toutes les modifications et les qualités sont nées de la Prakriti." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 21 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कार्यकरणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते । पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते ॥ १३.२१ ॥ IAST transliteration kāryakāraṇakartrtvē hētuḥ prakrtirucyatē | puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhōktrtvē hētuḥkr̥tyatē || 13.21 || Sanskrit Verse in Odia Script କାର୍ଯ୍ୟକାରଣକର୍ତ୍ତୃତ୍ଵେ ହେତୁଃ ପ୍ରକୃତିରୁଚ୍ୟତେ | ପୁରୁଷଃ ସୁଖଦୁଃଖାନାଂ ଭୋକ୍ତୃତ୍ଵେ ହେତୁରୁଚ୍ୟତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Nature is said to be the cause of the generation of acts and instruments; the Soul is said to be the cause of the enjoyment of pleasures and pains." Odia Translation "ଶରୀର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ତଥା କ୍ରିୟାଶୀଳତା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ହିଁ ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଆଉ ସାଂସାରିକ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବାରେ ଜୀବାତ୍ମା ବା ପୁରୁଷକୁ ହିଁ ମୂଳ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La Nature est dite être la cause de la génération des actes et des instruments ; l'Âme est dite être la cause de la jouissance des plaisirs et des douleurs." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 22 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान । कारणं गुणसङ्गोऽस्य सदसद्योनिजन्मसु ॥ १३.२२ ॥ IAST transliteration puruṣaḥ prakrtisthō hi bhuṅktē prakrtijān guṇān | kāraṇaṃ guṇasaṅgō ’sya sadasad’yōnijanmasu || 13.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୁରୁଷଃ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥୋ ହି ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରକୃତିଜାନ୍ଗୁଣାନ୍ | କାରଣଂ ଗୁଣସଙ୍ଗୋଽସ୍ୟ ସଦସଦ୍ୟୋନିଜନ୍ମସୁ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Soul seated in Nature enjoys the modes born of Nature; attachment to the modes is the cause of its births in good and evil wombs." Odia Translation "କାରଣ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ଏହି ପୁରୁଷ (ଜୀବାତ୍ମା) ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଭୋଗ କରେ; ଏବଂ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଥିବା ଆସକ୍ତି ହିଁ ଜୀବର ଉତ୍ତମ (ଦେବତା ଆଦି) କିମ୍ବା ଅଧମ (ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ ଆଦି) ଯୋନିରେ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେବାର ପ୍ରଧାନ କାରଣ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'Âme assise dans la Nature jouit des modes nés de la Nature ; l'attachement aux modes est la cause de ses naissances dans de bonnes et de mauvaises matrices." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 23 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः । परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन्पुरुषः परः ॥ १३.२३ ॥ IAST transliteration upadraṣṭānumantā ca bhartā bhōktā mahēśvaraḥ | paramātmēti cāpyuktō dēhē ’smin puruṣaḥ paraḥ || 13.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉପଦ୍ରଷ୍ଟାନୁମନ୍ତା ଚ ଭର୍ତ୍ତା ଭୋକ୍ତା ମହେଶ୍ଵରଃ | ପରମାତ୍ମେତି ଚାପ୍ୟୁକ୍ତୋ ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ପୁରୁଷଃ ପରଃ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Supreme Soul in this body is also called the Looker-on, the Approver, the Sustainer, the Enjoyer, the Great Lord, and the Supreme Self." Odia Translation "ଏହି ମାନବ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷ (ପରମାତ୍ମା) ହିଁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ସାକ୍ଷୀଦ୍ରଷ୍ଟା (ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା), ସମ୍ମତିଦାତା (ଅନୁମନ୍ତା), ପୋଷଣକର୍ତ୍ତା (ଭର୍ତ୍ତା), ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଵାମୀ ମହେଶ୍ଵର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "L'Âme Suprême dans ce corps est aussi appelée le Surveillant, l'Approbateur, le Soutien, le Bénéficiaire, le Grand Seigneur et le Soi Suprême." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 24 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script य एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह । सर्वथा वर्तमानोऽपि न स भूयोऽभिजायते ॥ १३.२४ ॥ IAST transliteration ya ēvaṃ vētti puruṣaṃ prakrtiṃ ca guṇaiḥ saha | sarvathā vartamānō ’pi na sa bhūyō ’bhijāyatē || 13.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯ ଏବଂ ବେତ୍ତି ପୁରୁଷଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଚ ଗୁଣୈଃ ସହ | ସର୍ବଥା ବର୍ତ୍ତମାନୋଽପି ନ ସ ଭୂୟୋଽଭିଜାୟତେ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who thus knows the Soul and Nature with the modes, in whatever way he may live and act, he is not born again." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପୁରୁଷର ସ୍ଵରୂପକୁ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିକୁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏହିପରି ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଜାଣିପାରେ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂସାରରେ ଯେପରି ଭାବରେ ରହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ (ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ)।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui connaît ainsi l'Âme et la Nature avec ses modes, de quelque manière qu'il vive et agisse, il ne renaît plus." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 25 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना । अन्ये साङ्ख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे ॥ १३.२५ ॥ IAST transliteration dhyānēnātmani paśyanti kēcid ātmānam ātmanā | anyē sāṅkhyēna yōgēna karmayōgēna cāparē || 13.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧ୍ୟାନେନାତ୍ମନି ପଶ୍ଯନ୍ତି କେଚିଦାତ୍ମାନମାତ୍ମନା | ଅନ୍ୟେ ସାଙ୍ଖ୍ୟେନ ଯୋଗେନ କର୍ମଯୋଗେନ ଚାପରେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By meditation some behold the Self in the self by the self; others by the Sankhya Yoga, and others by the Karma Yoga." Odia Translation "କେତେକ ସାଧକ ନିଜର ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଧ୍ୟାନଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜ୍ଞାନଯୋଗ (ସାଙ୍ଖ୍ୟଯୋଗ) ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ତାଙ୍କୁ ଲାଭ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Par la méditation, certains contemplent le Soi dans le soi par le soi ; d'autres par le Sankhya Yoga, et d'autres encore par le Karma Yoga." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 26 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते । तेऽपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः ॥ १३.२६ ॥ IAST transliteration anyē tv ēvam ajānantaḥ śrutvānyēbhya upāsatē | tē ’pi cātitaranty ēva mr̥tyuṃ śrutiparāyaṇāḥ || 13.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନ୍ୟେ ତ୍ଵେବମଜାନନ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵାନ୍ୟେଭ୍ୟ ଉପାସତେ | ତେଽପି ଚାତିତରନ୍ତ୍ୟେବ ମୃତ୍ୟୁଂ ଶ୍ରୁତିପରାୟଣାଃ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Others, again, ignorant of this, hear from others and worship; and they too cross beyond death, devoted to what they hear." Odia Translation "ମାତ୍ର ସାଧନାର ଏହିସବୁ ମାର୍ଗ ନଜାଣିଥିବା ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରବଣ କରି ସେହି ଅନୁସାରେ ଆରାଧନା କରନ୍ତି I ସେହି ଶ୍ରବଣ-ପରାୟଣ (ଶ୍ରୁତିପରାୟଣାଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁରୂପକ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସହଜରେ ପାର ହୋଇଯାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "D'autres encore, ignorant ces chemins, apprennent des autres et adorent ; et eux aussi traversent au-delà de la mort, attachés à ce qu'ils entendent." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 27 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् । क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ १३.२७ ॥ IAST transliteration yāvat sañjāyatē kiñcit sattvaṃ sthāvarajaṅgamam | kṣētrakṣētrajñasaṃyōgāt tad viddhi bharatarṣabha || 13.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯାବତ୍ସଞ୍ଜାୟତେ କିଞ୍ଚିତ୍ସତ୍ତଵଂ ସ୍ଥାବରଜଙ୍ଗମମ୍ | କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞସଂଯୋଗାତ୍ତଦ୍ବିଦ୍ଧି ଭରତର୍ଷଭ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever existence is born, moving or unmoving, know thou, O chief of the Bharatas, that it is from the conjunction of the Field and the Knower of the Field." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏହି ସଂସାରରେ ସ୍ଥାବର (ଅଚଳ) କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗମ (ଚଳମାନ) ଯେଉଁ କିଛି ବି ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ ଜନ୍ମଲାଭ କରେ, ତାହା କେବଳ କ୍ଷେତ୍ର (ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତି) ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର (ଚେତନ ପୁରୁଷର) ସଂଯୋଗରୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Quel que soit l'être qui naisse, mobile ou immobile, sache, ô chef des Bharatas, que cela provient de la conjonction du Champ et du Connaisseur du Champ." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 28 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् । विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति ॥ १३.२८ ॥ IAST transliteration samaṃ sarvēṣu bhūtēṣu tiṣṭhantaṃ paramēśvaram | vinaśyatsv avinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati || 13.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଂ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ତ୍ରିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ | ବିନଶ୍ୟତ୍ସ୍ଵବିନଶ୍ୟନ୍ତଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who sees the Supreme Lord standing equally in all existences, the Imperishable in things that perish, he sees." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ନଶ୍ଵର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିନାଶରହିତ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ (ସମମ୍) ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାର ଦେଖେ, ସେ ହିଁ ସଂସାରରେ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ ଦେଖେ (ସ ପଶ୍ୟତି)।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui voit le Seigneur Suprême résider également en toutes les existences, l'Impérissable au sein des choses qui périssent, celui-là voit véritablement." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 29 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समं पश्यन्हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् । न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम् ॥ १३.२९ ॥ IAST transliteration samaṃ paśyan hi sarvatra samavasthitam īśvaram | na hinasty ātmanātmānaṃ tatō yāti parāṃ gatim || 13.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଂ ପଶ୍ୟନ୍ହି ସର୍ବତ୍ର ସମବସ୍ଥିତମୀଶ୍ଵରମ୍ | ନ ହିନସ୍ତ୍ୟାତ୍ମନାत्ମାନଂ ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For seeing the Lord everywhere equally dwelling, he does not destroy the Self by the self, and therefore he goes to the supreme goal." Odia Translation "କାରଣ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଏକ ସମାନ ଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ସେହି ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ସାଧକ, ମନର ବିକାର ଦ୍ଵାରା ନିଜର ଆତ୍ମିକ ସ୍ଥିତିକୁ କଦାପି ନଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ; ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେ ପରମ ସଦ୍ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Car voyant le Seigneur résider partout également, il ne détruit pas le Soi par le moi, et par conséquent il va au but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 30 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानी सर्वशः । यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति ॥ १३.३० ॥ IAST transliteration prakrtyaiva ca karmāṇi kriyamāṇāni sarvaśaḥ | yaḥ paśyati tathātmānam akartāraṃ sa paśyati || 13.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରକୃତ୍ୟୈବ ଚ କର୍ମାଣି କ୍ରିୟମାଣାନି ସର୍ବଶଃ | ଯଃ ପଶ୍ଯତି ତଥାତ୍ମାନମକର୍ତ୍ତାରଂ ସ ପଶ୍ଯତି || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who sees that all actions are everywhere executed by Nature alone, and that the Self is the non-doer, he sees." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖେ ଯେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ କର୍ମ ସବୁ ପ୍ରକାରେ କେବଳ ପ୍ରକୃତି ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଛି ଏବଂ ଆତ୍ମା ବାସ୍ତବରେ କର୍ମରହିତ ଅକର୍ତ୍ତା, ସେ ହିଁ ସତ୍ୟ ଦେଖେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui voit que toutes les actions sont partout exécutées par la seule Nature, et que le Soi είναι le non-agir, celui-là voit véritablement." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 31 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति । तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥ १३.३१ ॥ IAST transliteration yadā bhūtaprthagbhāvam ēkasthamanupaśyati | tata ēva ca vīstāraṃ brahma sampadyatē tadā || 13.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ଭୂତପୃଥଗ୍ଭାବମେକସ୍ଥମନୁପଶ୍ଯତି | ତତ ଏବ ଚ ବିସ୍ତାରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପଦ୍ୟତେ ତଦା || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When he perceives the diversified existence of creatures centered in One, and from That alone their expansion, then he attains to the Brahman." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜୀବମାନଙ୍କର ପୃଥକ ଅସ୍ତିତ୍ଵକୁ ସେହି ଏକମାତ୍ର ପରମାତ୍ମାଙ୍କଠାରେ ଆଶ୍ରିତ ଥିବାର ଦେଖେ ଏବଂ ସେହି ଏକଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି ବୋଲି ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand il perçoit l'existence diversifiée des créatures rassemblée en l'Unique, et d'uniquement Cela leur expansion, alors il atteint le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 32 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः । शरीरस्थोपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥ १३.३२ ॥ IAST transliteration anāditvān nirguṇatvāt paramātmāyam avyayaḥ | śarīrasthō ’pi kauntēya na karōti na lipyatē || 13.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନାଦିତ୍ଵାନ୍ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵାତ୍ପରମାତ୍ମାୟମବ୍ୟୟଃ | ଶରୀରସ୍ଥୋଽପି କୌନ୍ତେୟ କଦାପି ନ କରୋତି ନ ଲିପ୍ୟତେ || ୩Tracking୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Because it is without beginning and free from the modes (nirguna), this Supreme Self, imperishable, though seated in the body, O son of Kunti, neither acts nor is tainted." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ଆଦିରହିତ (ଅନାଦିତ୍ଵାତ୍) ଏବଂ ଗୁଣାତୀତ (ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵାତ୍) ହୋଇଥିବା ହେତୁ, ଏହି ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ପରମାତ୍ମା ଶରୀରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ନା କିଛି କର୍ମ କରନ୍ତି, ନା କେବେ ସେଥିରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Parce qu'il ସଂସ ଉନ୍ commencement et libre de tout attribut (nirguna), ce Soi Suprême, impérissable, bien qu'assis dans le corps, ô fils de Kunti, n'agit pas et n'est point souillé." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 33 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते । सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते ॥ १३.३३ ॥ IAST transliteration yathā sarvagataṃ saukṣmyād ākāśaṃ nōpalipyatē | sarvatrāvasthitō dēhē tathātmā nōpalipyatē || 13.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଥା ସର୍ବଗତଂ ସୌକ୍ଷ୍ମ୍ୟାଦାକାଶଂ ନୋପଲିପ୍ୟତେ | ସର୍ବତ୍ରାବସ୍ଥିତୋ ଦେହେ ତଥାତ୍ମା ନୋପଲିପ୍ୟତେ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the all-pervading ether (akasha) because of its subtlety is not tainted, so the Self seated everywhere in the body is not tainted." Odia Translation "ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିବା ଆକାଶ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ଯେପରି କୌଣସି ପଦାର୍ଥରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶରୀରରେ ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମା କୌଣସି ଶାରୀରିକ ଗୁଣ ବା ବିକାରରେ ଆଦୌ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Comme l'éther (akasha) omniprésent en raison de sa subtilité n'est point souillé, de même le Soi assis partout dans le corps n'est point souillé." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 34 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः । क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत ॥ १३.३४ ॥ IAST transliteration yathā prakāśayaty ēkaḥ kr̥tsnaṃ lōkam imaṃ raviḥ | kṣētraṃ kṣētrī tathā kr̥tsnaṃ prakāśayati bhārata || 13.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଥା ପ୍ରକାଶୟତ୍ୟେକଃ କୃତ୍ସ୍ନମ ଲୋକମିମଂ ରବିଃ | କ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ଷେତ୍ରୀ ତଥା କୃତ୍ସ୍ନଂ ପ୍ରକାଶୟତି ଭାରତ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "As the one Sun illumines this entire world, so the Lord of the Field (Kshetri) illumines the whole Field, O Bharata." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏକମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ସେହିପରି ସେହି କ୍ଷେତ୍ରର ସ୍ଵାମୀ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ (ପରମାତ୍ମା) ଏହି ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ (ଶରୀର ତଥା ସଂସାରକୁ) ଚେତନା ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋକିତ ଓ ପ୍ରକାଶିତ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Comme l'unique Soleil illumine ce monde entier, de même le Seigneur du Champ (Kshetri) illumine le Champ tout entier, ô Bharata." Bhagavad Gita: Chapter 13, Verse 35 (ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा । भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम् ॥ १३.३५ ॥ IAST transliteration kṣētrakṣētrajñayōr ēvam antaraṃ jñānacakṣuṣā | bhūtaprakrtimōkṣaṃ ca yē vidur yānti tē param || 13.35 || Sanskrit Verse in Odia Script କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୟୋରେଵମନ୍ତରଂ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷା | ଭୂତପ୍ରକୃତିମୋକ୍ଷଂ ଚ ଯେ ବିଦୁର୍ଯାନ୍ତି ତେ ପରମ୍ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They who by the eye of Knowledge perceive this difference between the Field and the Knower of the Field, and the liberation of creatures from Prakriti (Nature), they attain to the Supreme." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ଆପଣାର ବିବେକରୂପକ ଜ୍ଞାନ ଚକ୍ଷୁ (ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷା) ଦ୍ଵାରା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ପ୍ରକୃତ ପୃଥକ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜୀବର ମୁକ୍ତିର ରହସ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui, par l'œil de la Connaissance, perçoivent cette différence entre le Champ et le Connaisseur du Champ, et la libération des créatures hors de la Prakriti, ceux-là atteignent le Suprême." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगो नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 14/ Chapter 14. The Three Gunas Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 1 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् । यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ १४.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — paraṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānam uttamam | yaj jñātvā munayaḥ sarvē parāṃ siddhim itō gatāḥ || 14.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପରଂ ଭୂୟଃ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ୟାମି ଜ୍ଞାନାନାଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ | ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁନୟଃ ସର୍ବେ ପରାଂ ସିଦ୍ଧିମିତୋ ଗତାଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: I will again declare that supreme Knowledge, the best of all knowledges, knowing which all the sages have passed from this world to the supreme perfection." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥା ପରମ ଜ୍ଞାନ (ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍) ପୁନର୍ବାର କହିବି, ଯାହାକୁ ଜାଣିବା ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ମୁନିଗଣ ଏହି ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Je déclarerai encore cette Connaissance suprême, la meilleure de toutes les connaissances, par laquelle connue tous les sages sont passés de ce monde à la perfection suprême." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 2 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥ १४.२ ॥ IAST transliteration idaṃ jñānam upāśritya mama sādharmyam āgatāḥ | sargē ’pi nōpajāyantē pralayē na vyathanti ca || 14.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଦଂ ଜ୍ଞାନମୁପାଶ୍ରିତ୍ୟ ମମ ସାଧର୍ମ୍ୟମାଗତାଃ | ସର୍ଗେଽପି ନୋପଜାୟନ୍ତେ ପ୍ରଲୟେ ନ ବ୍ୟଥନ୍ତି ଚ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Having taken refuge in this Knowledge, they have attained to My own state of being; they are not born even in the cosmic creation, nor do they suffer affliction in the dissolution." Odia Translation "ଏହି ପରମ ଜ୍ଞାନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯେଉଁମାନେ ମୋର ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ଵରୂପକୁ (ମମ ସାଧର୍ମ୍ୟମ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ମହାପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ବିଚଳିତ ବା ବ୍ୟଥିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ayant cherché refuge dans cette Connaissance, ils ont atteint Mon propre état d'être ; ils ne naissent pas même lors de la création cosmique, et ne souffrent d'aucune affliction lors de la dissolution." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 3 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम् । सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ १४.३ ॥ IAST transliteration mama yōnir mahad brahma tasmin garbhaṃ dadhāmy aham | sambhavaḥ sarvabhūtānāṃ tatō bhavati bhārata || 14.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ମମ ଯୋନିର୍ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମିନ୍ଗର୍ଭଂ ଦଧାମ୍ୟହମ୍ | ସମ୍ଭବଃ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ତତୋ ଭବତି ଭାରତ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "My womb is the great Brahman (the Nature); in that I cast the seed; from that, O Bharata, comes the birth of all existences." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ମୋର ସେହି ମୂଳ ପ୍ରକୃତିରୂପକ ଚେତନା (ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ) ହିଁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିର ଗର୍ଭାଧାନ ସ୍ଥଳ, ମୁଁ ସେଥିରେ ଚେତନାରୂପୀ ବୀଜ ସ୍ଥାପନ କରେ I ସେହି କାରଣରୁ ହିଁ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ma matrice είναι le grand Brahman ; en elle Je jette la semence ; de là, ô Bharata, découle la naissance de toutes les existences." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 4 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः । तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ १४.४ ॥ IAST transliteration sarvayōniṣu kauntēya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ | tāsāṃ brahma mahad yōnir ahaṃ bījapradaḥ pitā || 14.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଯୋନିଷୁ କୌନ୍ତେୟ ମୂର୍ତ୍ତୟଃ ସମ୍ଭବନ୍ତି ଯାḥ | ତାସାଂ ବ୍ରହ୍ମ ମହଦ୍ୟୋନିରହଂ ବୀଜପ୍ରଦଃ ପିତା || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever forms are generated in all the wombs, O son of Kunti, the great Brahman is their womb, and I am the father who casts the seed." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯୋନିରେ (ପ୍ରାଣୀ ଶ୍ରେଣୀରେ) ଯେଉଁସବୁ ସାକାର ଶରୀର ବା ମୂର୍ତ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ସମସ୍ତଙ୍କର ଧାରଣକାରୀ ମାତା ହେଉଛି ମହଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ବୀଜ ପ୍ରଦାନକାରୀ ପିତା ହେଉଛି ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelles que soient les formes qui se produisent dans toutes les matrices, ô fils de Kunti, le grand Brahman είναι leur matrice, et Je suis le père qui jette la semence." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 5 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः । निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥ १४.五 ॥ IAST transliteration sattvaṃ rajas tama iti guṇāḥ prakr̥tisambhavāḥ | nibadhnanti mahābāhō dēhē dēhinam avyayam || 14.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ଗୁଣାଃ ପ୍ରକୃତିସମ୍ଭବାଃ | ନିବଧ୍ନନ୍ତି ମହାବାହୋ ଦେହେ ଦେହିନମବ୍ୟୟମ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattva, Rajas, Tamas—these are the modes (gunas) born of Nature; they bind fast in the body, O mighty-armed, the imperishable embodied soul." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଏହି ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ ଏବଂ ତମଃ—ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ଜୀବାତ୍ମାକୁ (ଦେହିନମ୍) ସଂସାରର ମୋହବନ୍ଧନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ରଖନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Sattva, Rajas, Tamas — tels sont les modes nés de la Nature ; ils enchaînent fermement dans le corps, ô aux bras puissants, l'âme incarnée impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 6 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् । सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ १४.६ ॥ IAST transliteration tatra sattvaṃ nirmalatvāt prakāśakam anāmayam | sukhasaṅgēna badhnāti jñānasaṅgēna cānagha || 14.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ର ସତ୍ତ୍ଵଂ ନିର୍ମଲତ୍ଵାତ୍ପ୍ରକାଶକମନାମୟମ୍ | ସୁଖସଙ୍ଗେନ ବଧ୍ନାତି ଜ୍ଞାନସଙ୍ଗେନ ଚାନଘ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Of these, Sattva, because of its purity, is luminous and free from evil; it binds by attachment to happiness and attachment to knowledge, O sinless one (Anagha)." Odia Translation "ହେ ନିଷ୍ପାପ ଅର୍ଜୁନ (ଅନଘ)! ସେହି ତିନୋଟି ଗୁଣ ମଧ୍ୟରୁ 'ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ' ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ ହୋଇଥିବାରୁ ପ୍ରକାଶମୟ ତଥା ବିକାରରହିତ ହୋଇଥାଏ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ସୁଖର ଆସକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଜ୍ଞାନର ଆସକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଶରୀରରେ ଆବଦ୍ଧ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parmi eux, Sattva, en raison de sa pureté, είναι lumineux et libre de tout mal ; il enchaîne par l'attachement au bonheur et l'attachement à la connaissance, ô toi sans péché." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 7 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् । तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ १४.७ ॥ IAST transliteration rajō rāgātmakāṃ viddhi tr̥ṣṇāsaṅgasamudbhavam | tan nibadhnāti kauntēya karmasaṅgēna dēhinam || 14.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ରଜୋ ରାଗାତ୍ମକଂ ବିଦ୍ଧି ତୃଷ୍ଣାସଙ୍ଗସମୁଦ୍ଭବମ୍ | ତନ୍ନିବଧ୍ନାତି କୌନ୍ତେୟ କର୍ମସଙ୍ଗେନ ଦେହିନମ୍ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Know Rajas to be of the nature of passion, the source of thirst (for pleasure) and attachment; it binds fast, O son of Kunti, the embodied soul by attachment to action." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! 'ରଜୋଗୁଣ'କୁ ଆସକ୍ତି ଓ କାମନାର ସ୍ଵରୂପ ବୋଲି ଜାଣ, ଯାହା ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁର ଲାଲସା (ତୃଷ୍ଣା) ଓ ସାଂସାରିକ ସଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହା ଏହି ଜୀବାତ୍ମାକୁ ସକାମ କର୍ମର ପ୍ରବୃତ୍ତି ତଥା ତା’ର ଆସକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଆବଦ୍ଧ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Sache que Rajas είναι de la nature de la passion, la source de la soif et de l'attachement ; il enchaîne fermement, ô fils de Kunti, l'âme incarnée par l'attachement à l'action." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 8 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् । प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ १४.८ ॥ IAST transliteration tamas tv ajñānajaṃ viddhi mōhanaṃ sarvadēhinām | pramādālasyanidrābhis tan nibadhnāti bhārata || 14.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ତମସ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଜଂ ବିଦ୍ଧି ମୋହନଂ ସର୍ବଦେହିନାମ୍ | ପ୍ରମାଦାଲସ୍ୟନିଦ୍ରାଭିସ୍ତନ୍ନିବଧ୍ନାତି ଭାରତ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But Tamas, know thou, is born of ignorance, the deluder of all embodied beings; it binds fast, O Bharata, by negligence (pramada), indolence and sleep." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! 'ତମୋଗୁଣ'କୁ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣ, ଯାହା ସମଗ୍ର ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରେ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟହୀନତା (ପ୍ରମାଦ), ଆଳସ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରା ଦ୍ଵାରା ଜଡ଼ କରି ଆବଦ୍ଧ କରିଦିଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais Tamas, sache-le, είναι né de l'ignorance, l'égareur de tous les êtres incarnés ; il enchaîne fermement, ô Bharata, par la négligence (pramada), l'indolence et le sommeil." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 9 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत । ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत ॥ १४.९ ॥ IAST transliteration sattvaṃ sukhē sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata | jñānam āvr̥tya tu tamaḥ pramādē sañjayaty uta || 14.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵ@ ସୁଖେ ସଞ୍ଜୟତି ରଜଃ କର୍ମଣି ଭାରତ | ଜ୍ଞାନମାବୃତ୍ୟ ତୁ ତମଃ ପ୍ରମାଦେ ସଞ୍ଜୟତ୍ୟୁତ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattva attaches to happiness, Rajas to action, O Bharata; but Tamas, veiling knowledge, attaches to negligence." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆତ୍ମିକ ସୁଖରେ ନିୟୋଜିତ କରେ, ରଜୋଗୁଣ ସକାମ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରାଏ; ମାତ୍ର ତମୋଗୁଣ ପ୍ରକୃତ ବିବେକ ବା ଜ୍ଞାନକୁ ଆବୃତ (ଢାଙ୍କି) କରି ମନୁଷ୍ୟକୁ କେବଳ ପ୍ରମାଦ ଓ ପ୍ରମତ୍ତତାରେ ବାନ୍ଧି ରଖେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sattvain cligne vers le bonheur, Rajas vers l'action, ô Bharata ; mais Tamas, voilant la connaissance, incline vers la négligence." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 10 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत । रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥ १४.१० ॥ IAST transliteration rajas tamaś cābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata | rajaḥ sattvaṃ tamaś caiva tamaḥ sattvaṃ rajas tathā || 14.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ରଜସ୍ତମଶ୍ଚାଭିଭୂୟ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଭବତି ଭାରତ | ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ତମଶ୍ଚୈବ ତମଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତଥା || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattva arises, O Bharata, overcoming Rajas and Tamas; Rajas arises, overcoming Sattva and Tamas; and Tamas arises, overcoming Sattva and Rajas." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ରଜୋଗୁଣ ଏବଂ ତମୋଗୁଣକୁ ଅଭିଭୂତ (ଦମନ) କରି ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; କେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ଵ ଓ ତମକୁ ଦମନ କରି ରଜୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ପୁଣି କେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ଵ ଓ ରଜକୁ ଦମନ କରି ତମୋଗୁଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇଉଠେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sattva s'élève, ô Bharata, en surmontant Rajas et Tamas ; Rajas s'élève, en surmontant Sattva et Tamas ; et Tamas s'élève, en surmontant Sattva et Rajas." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 11 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते । ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥ १४.११ ॥ IAST transliteration sarwadvārēṣu dēhē ’smin prakāśa upajāyatē | jñānaṃ yadā tadā vidyād vivr̥ddhaṃ sattvam ity uta || 14.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଦ୍ଵାରେଷୁ ଦେହେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରକାଶ ଉପଜାୟତେ | ଜ୍ଞାନଂ ୟଦା ତଦା ବିଦ୍ୟାଦ୍ଵିବୃଦ୍ଧଂ ସତ୍ତ୍ଵମିତ୍ୟୁତ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the light of knowledge streams forth from all the gates of this body, then it may be known that Sattva is increased." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ଏହି ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଦ୍ଵାରରେ (ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକରେ) ବିବେକ ଓ ଆଲୋକରୂପକ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ଘଟେ, ସେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିବୃଦ୍ଧି (ବିବୃଦ୍ଧମ୍) ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Lorsque la lumière de la connaissance jaillit de toutes les portes de ce corps, alors on peut savoir que Sattva a grandi." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 12 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा । रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥ १४.१२ ॥ IAST transliteration lōbhaḥ pravr̥ttir ārambhaḥ karmaṇām aśamaḥ spr̥hā | rajasy ētāni jāyantē vivr̥ddhē bharatarṣabha || 14.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲୋଭଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିରାରମ୍ଭଃ କର୍ମଣାମଶମଃ ସ୍ପୃହା | ରଜସ୍ୟେତାନି ଜାୟନ୍ତେ ବିବୃଦ୍ଧେ ଭାରତର୍ଷଭ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Greed, active tendency, initiation of undertakings, restlessness, desire—these arise, O lord of the Bharatas, when Rajas is increased." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ରଜୋଗୁଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ଲୋଭ, ସାଂସାରିକ ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତି, ସକାମ କର୍ମର ଲାଲସାରୂପକ ଆରମ୍ଭ, ମନର ଅଶାନ୍ତି ଏବଂ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତି ସ୍ପୃହା (ଆସକ୍ତି) ଜାତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La cupidité, la tendance active, l'initiation des entreprises, l'inquiétude, le désir — tout cela surgit, ô chef des Bharatas, lorsque Rajas a grandi." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 13 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च । तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ १४.१३ ॥ IAST transliteration aprakāśō ’pravr̥ttiś ca pramādō mōha ēva ca | tamasy ētāni jāyantē vivr̥ddhē kurunandana || 14.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅପ୍ରକାଶୋଽପ୍ରବୃତ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରମାଦୋ ମୋହ ଏବ ଚ | ତମସ୍ୟେତାନି ଜାୟନ୍ତେ ବିବୃଦ୍ଧେ କୁରୁନନ୍ଦନ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Darkness, stagnation, negligence, and delusion—these arise, O joy of the Kurus, when Tamas is increased." Odia Translation "ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ତମୋଗୁଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ଅପ୍ରକାଶ, କର୍ମରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା (ଅପ୍ରବୃତ୍ତିଃ), କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ଅବହେଳା (ପ୍ରମାଦ) ଏବଂ ମୋହଜନିତ ଭ୍ରମ ଜାତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'obscurité, l'inertie, la négligence et l'égarement — tout cela surgit, ô joie des Kurus, lorsque Tamas a grandi." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 14 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् । तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ १४.१४ ॥ IAST transliteration yadā sattvē pravr̥ddhē tu pralayaṃ yāti dēhabhr̥t | tadōttamavidāṃ lōkān amalān pratipadyatē || 14.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଦା ସତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରବୃଦ୍ଧେ ତୁ ପ୍ରଲୟଂ ଯାତି ଦେହଭୃତ୍ | ତଦୋତ୍ତମବିଦାଂ ଲୋକାନମଲାନପ୍ରତିପଦ୍ୟତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If the embodied soul meets dissolution when Sattva is predominant, then it attains to the spotless worlds of the knowers of the Highest." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେହଧାରୀ ଜୀବ ପ୍ରଳୟ (ମୃତ୍ୟୁ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଉତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ ସ୍ଵର୍ଗାଦି ଲୋକ ସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Si l'âme incarnée rencontre la dissolution lorsque Sattva prédomine, alors elle atteint les mondes sans tache des connaisseurs du Très-Haut." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 15 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते । तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ १४.१५ ॥ IAST transliteration rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyatē | tathā pralīnas tamasi mūḍhayōniṣu jāyatē || 14.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ରଜସି ପ୍ରଲୟଂ ଗତ୍ଵା କର୍ମସଙ୍ଗିଷୁ ଜାୟତେ | ତଥା ପ୍ରଲୀନସ୍ତମସି ମୂଢଯୋନିଷୁ ଜାୟତେ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Meeting dissolution in Rajas, it is born among those attached to action; and dying in Tamas, it is born in the wombs of the deluded (beasts)." Odia Translation "ରଜୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଜୀବ କର୍ମାସକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସମାଜରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରେ; ଏବଂ ତମୋଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସେ ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ ଆଦି ବିବେକହୀନ ମୂଢ ଯୋନିମାନଙ୍କରେ (ମୂଢଯୋନିଷୁ) ଜନ୍ମଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Rencontrant la dissolution dans Rajas, elle naît parmi ceux qui sont attachés à l'action ; et mourant dans Tamas, elle naît dans les matrices des êtres égarés." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 16 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् । रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥ १४.१६ ॥ IAST transliteration karmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaṃ nirmalaṃ phalam | rajasas tu phalaṃ duḥkham ajñānaṃ tamasaḥ phalam || 14.16 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ମଣଃ ସୁକୃତସ୍ୟାହୁଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ନିର୍ମଲଂ ଫଲମ୍ | ରଜସସ୍ତୁ ଫଲଂ ଦୁଃଖମଜ୍ଞାନଂ ତମସଃ ଫଲମ୍ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The fruit of a good action is said to be righteous (sattivka) and spotless; but the fruit of Rajas is sorrow, and the fruit of Tamas is ignorance." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ପବିତ୍ର ଓ ସାତ୍ତ୍ଵିକ କର୍ମର ଫଳ ମଧ୍ୟ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ତଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳ ହୋଇଥାଏ; ମାତ୍ର ରାଜସିକ କର୍ମର ଫଳ କେବଳ ଦୁଃଖ ଏବଂ ତାମସିକ କର୍ମର ଫଳ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le fruit d'une bonne action είναι dit être juste (sattivka) et sans tache ; mais le fruit de Rajas είναι la douleur, et le fruit de Tamas l'ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 17 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च । प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥ १४.१७ ॥ IAST transliteration sattvāt sañjāyatē jñānaṃ rajasō lōbha ēva ca | pramādamōhau tamasō bhavatō ’jñānam ēva ca || 14.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ସଞ୍ଜାୟତେ ଜ୍ଞାନଂ ରଜସୋ ଲୋଭ ଏବ ଚ | ପ୍ରମାଦମୋହୌ ତମସୋ ଭବତୋଽଜ୍ଞାନମେବ ଚ || ୧७ || Sri Aurobindo's English Interpretation "From Sattva arises knowledge, and greed from Rajas; negligence and delusion arise from Tamas, and also ignorance." Odia Translation "ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣରୁ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ହୁଏ ଏବଂ ରଜୋଗୁଣରୁ କେବଳ ଲୋଭ ଜାତ ହୁଏ; ସେହିପରି ତମୋଗୁଣରୁ ପ୍ରମାଦ (ଅବହେଳା), ମୋହ ଏବଂ କେବଳ ଅଜ୍ଞାନର ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "De Sattva naît la connaissance, et de Rajas la cupidité ; la négligence et l'égarement naissent de Tamas, ainsi que l'ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 18 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः । जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥ १४.१८ ॥ IAST transliteration ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhyē tiṣṭhanti rājasāḥ | jaghanyaguṇavr̥ttisthā adhō gacchanti tāmasāḥ || 14.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥା ମଧ୍ୟେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ରାଜସାଃ | ଜଘନ୍ୟଗୁଣବୃତ୍ତିସ୍ଥା ଅଧୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାମସାଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those who are established in Sattva rise upwards; the rajasic remain in the middle; the tamasic, established in the lowest quality, go downwards." Odia Translation "ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ସାଧକମାନେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଲୋକକୁ (ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗାଦି ଲୋକକୁ) ଗତି କରନ୍ତି; ରାଜସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ (ମାନବ ଲୋକରେ) ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଅତି ଜଘନ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ ତମୋଗୁଣର ବୃତ୍ତିରେ ଥିବା ତାମସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଧୋଗତିକୁ (ପଶୁ ଯୋନି ବା ନର୍କକୁ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Ceux qui sont établis dans Sattva s'élèvent vers le haut ; les rajasiques demeurent au milieu ; les tamasiques, établis dans la qualité la plus basse, s'en vont vers le bas." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 19 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टापि पश्यति । गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ १४.१९ ॥ IAST transliteration nānyaṃ guṇēbhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭā drakṣyati | guṇēbhyaś ca paraṃ vētti madbhāvaṃ sō ’dhigacchati || 14.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାନ୍ୟଂ ଗୁଣେଭ୍ୟଃ କର୍ତ୍ତାରଂ ଯଦା ଦ୍ରଷ୍ଟାପି ପଶ୍ଯତି | ଗୁଣେଭ୍ୟଶ୍ଚ ପରଂ ବେତ୍ତି ମଦ୍ଭାବଂ ସୋଽଧିଗଚ୍ଛତି || ୧九 || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the seeing soul perceives no doer other than the modes of Nature, and knows That which is supreme above the modes, he attains to My state of being." Odia Translation "ଯେଉଁ ସମୟରେ ବିବେକୀ ଦ୍ରଷ୍ଟା ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କର୍ତ୍ତାରୂପେ ଦେଖେ ନାହିଁ (ଅର୍ଥାତ୍ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣେ) ଏବଂ ନିଜକୁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକରୁ ଅତୀତ ସେହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରେ, ସେ ମୋର ଦିବ୍ୟ ସ୍ଵରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand l'âme voyante ne perçoit d'autre auteur que les modes de la Nature, et connaît Cela qui είναι suprême au-dessus des modes, elle atteint Mon propre état d'être." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 20 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् । जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते ॥ १४.२० ॥ IAST transliteration guṇān ētān atītya trīn dēhī dēhasamudbhavān | janmamr̥tyujarāduḥkhair vimuktō ’mr̥tam aśnutē || 14.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗୁଣାନେତାନତୀତ୍ୟ ତ୍ରୀନ୍ଦେହୀ ଦେହସମୁଦ୍ଭବାନ୍ | ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁଜରାଦୁଃଖୈର୍ଵିମୁକ୍ତୋଽମୃତମଶ୍ନୁତେ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the embodied soul has passed beyond these three modes of Nature which are the source of the body, then, delivered from birth and death and old age and sorrow, it enjoys immortality." Odia Translation "ଶରୀରର ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ସ୍ଵରୂପ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଯେତେବେଳେ ଜୀବାତ୍ମା (ଦେହୀ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ණ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଅମୃତତ୍ଵ ଉପଭୋଗ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand l'âme incarnée a dépassé ces trois modes de la Nature जो la source du corps, alors, délivrée de la naissance, de la mort, de la vieillesse et de la douleur, elle jouit de l'immortalité." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 21 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो । किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥ १४.२१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — kair liṅgais trīn guṇān ētān atītō bhavati prabhō | kimācāraḥ kathaṃ caitāns trīn guṇān ativartatē || 14.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | କୈର୍ଲିଙ୍ଗୈସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗୁଣାନେତାନତୀତୋ ଭବତି ପ୍ରଭୋ | କିମାଚାରଃ କଥଂ ଚୈତାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଗୁଣାନତିବର୍ତତେ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: By what signs is he known who has crossed beyond these three modes, O Lord? What is his conduct, and how does he pass beyond these three qualities?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୋ! ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୁ ଅତୀତ ହୋଇଥିବା (ଗୁଣାତୀତ) ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ (ଲିଙ୍ଗୈଃ) କଣ? ତାଙ୍କର ଆଚରଣ କିପରି ଏବଂ ସେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଏହି ତିନି ଗୁଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: À quels signes reconnaît-on celui qui a dépassé ces trois modes, ô Seigneur ? Quelle est sa conduite, et comment s'élève-t-il au-dessus de ces trois qualités ?" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 22 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव । न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥ १४.२२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — prakāśaṃ ca pravr̥ttiṃ ca mōham ēva ca pāṇḍava | na dvēṣṭi sampravr̥ttāni na nivr̥ttāni kāṅkṣati || 14.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ପ୍ରକାଶଂ ଚ ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ ଚ ମୋହମେବ ଚ ପାଣ୍ଡଵ | ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଠି ସମ୍ପ୍ରବୃତ୍ତାନି ନ ନିବୃତ୍ତାନି କାଙ୍ଖ୍ୟତି || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: He, O Pandava, who hates not light (Sattva), nor activity (Rajas), nor delusion (Tamas), when they arise, nor longs for them when they have passed away;" Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ପାଣ୍ଡବ! ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୂପ ପ୍ରକାଶ, ରଜୋଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୂପ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ ତମୋଗୁଣର କାର୍ଯ୍ୟରୂପ ମୋହ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଯିଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକ ନିବୃତ୍ତ (ଦୂର) ହୋଇଗଲେ ତାହାର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Celui, ô Pandava, qui ne hait pas la lumière, ni l'activité, ni l'égarement, lorsqu'ils se manifestent, et ne les désire pas lorsqu'ils ont cessé ;" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 23 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते । गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥ १४.२३ ॥ IAST transliteration udāsīnavad āsīnō guṇair yō na vicālyatē | guṇā vartanta ity ēva yō ’vatiṣṭhati nēṅgatē || 14.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉଦାସୀନଵଦାସୀନୋ ଗୁଣୈର୍ଯୋ ନ ଵିଚାଲ୍ୟତେ | ଗୁଣା ଵର୍ତନ୍ତ ଇତ୍ୟେଵ ଯୋଽଵତିଷ୍ଠତି ନେଙ୍ଗତେ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—he who, seated as one neutral, is not moved by the modes, who stands apart knowing that it is the modes that are acting, and wavers not;" Odia Translation "—ଯିଏ ଜଣେ ଉଦାସୀନ ବା ତଟସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ବିରାଜମାନ ରହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ଆଦୌ ବିଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ 'ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜ ନିଜ ବିଷୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି' ବୋଲି ବୁଝି ଯିଏ ସ୍ଵରୂପରେ ସ୍ଥିର ରହନ୍ତି ଓ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ;" French Translation (Traduction en Français) "—celui qui, assis comme un être neutre, n'est pas ébranlé par les modes, जो se tient à l'écart sachant que ce sont les modes qui agissent, et ne vacille pas ;" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 24 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः । तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ १४.२४ ॥ IAST transliteration samaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samalōṣṭāśmakāñcanaḥ | tulyapriyāpriyō dhīras tulyanindātmasaṃstutiḥ || 14.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ସମଦୁଃଖସୁଖଃ ସ୍ଵସ୍ଥଃ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ | ତୁଲ୍ୟପ୍ରିୟାପ୍ରିୟୋ ଧୀରସ୍ତୁଲ୍ୟନିନ୍ଦାତ୍ମସଂସ୍ତୁତିଃ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—he to whom sorrow and pleasure are equal, who dwells in his self, to whom a clod of earth, a stone and gold are alike, to whom the pleasant and the unpleasant are equal, firm, equal in praise and blame;" Odia Translation "—ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ଯାହାଙ୍କର ଭାବ ସମାନ, ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପରେ ସ୍ଥିତ (ସ୍ଵସ୍ଥଃ), ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାଟି ପିଣ୍ଡୁଳା, ପଥର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସବୁ ସମାନ, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯିଏ ସମଭାବପନ୍ନ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ (ଧୀରଃ) ଏବଂ ନିଜର ନିନ୍ଦା ଓ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଯିଏ ସମାନ ମନେକରନ୍ତି;" French Translation (Traduction en Français) "—celui pour qui la douleur et le plaisir sont égaux, जो réside dans son propre soi, pour qui une motte de terre, une pierre et de l'or sont pareils, pour qui l'agréable et le désagréable sont un, ferme, égal dans la louange et le blâme ;" Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 25 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः । सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ १४.२५ ॥ IAST transliteration mānāpamānayōs tulyas tulyō mitrāripakṣayōḥ | sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyatē || 14.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାନାପମାନୟୋସ୍ତୁଲ୍ୟସ୍ତୁଲ୍ୟୋ ମିତ୍ରାରିପକ୍ଷୟୋଃ | ସର୍ବାରମ୍ଭପରିତ୍ୟାଗୀ ଗୁଣାତୀତଃ ସ ଉଚ୍ୟତେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—equal in honor and disgrace, equal to friend and foe, who has abandoned all selfish undertakings, he is said to be crossed beyond the modes." Odia Translation "—ଯିଏ ଆପଣାର ମାନ ଏବଂ ଅପମାନରେ ସମାନ (ତୁଲ୍ୟ) ରହନ୍ତି, ମିତ୍ର ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରତି ଯାହାଙ୍କର ଭାବ ସମାନ ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନଯୁକ୍ତ ସକାମ କର୍ମ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ 'ଗୁଣାତୀତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—égal dans l'honneur et l'infamie, égal envers l'ami et l'ennemi, जो a abandonné toute entreprise intéressée, celui-là est dit avoir dépassé les modes." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 26 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते । स गुणानेतानतीत्य ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.२६ ॥ IAST transliteration māṃ ca yō ’vyabhicārēṇa bhaktiyōgēna sēvatē | sa guṇān ētān atītya brahmabhūyāya kalpatē || 14.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ମାଂ ଚ ଯୋଽଵ୍ୟଭିଚାରେଣ ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ସେଵତେ | ସ ଗୁଣାନେତାନତୀତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଭୂୟାୟ କଳ୍ପତେ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who serves Me with an unswerving Bhakti-Yoga, he, having crossed beyond these three modes, is fit for becoming the Brahman." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ଅବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ଭକ୍ତିଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ନିରନ୍ତର ସେବା କରେ, ସେ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅତିକ୍ରମ କରି ପରମ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui Me sert par un Bhakti-Yoga inébranlable, celui-là, ayant dépassé ces trois modes, est digne de devenir le Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 14, Verse 27 (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मानो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च । शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥ १४.२७ ॥ IAST transliteration brahmaṇō hi pratiṣṭhāham amṛtasyāvyayasya ca | śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca || 14.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାହମମୃତସ୍ୟାଵ୍ୟୟସ୍ୟ ଚ | ଶାଶ୍ଵତସ୍ୟ ଚ ଧର୍ମସ୍ୟ ସୁଖସ୍ୟୈକାନ୍ତିକସ୍ୟ ଚ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For I am the foundation of the Brahman, of the imperishable Nectar of immortality, of the eternal Law (Dharma), and of the absolute Bliss." Odia Translation "କାରଣ ସେହି ନିରାକାର ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର, ପରମ ଅମୃତତ୍ଵର, ନିତ୍ୟ ଶାଶ୍ଵତ ଧର୍ମର ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ଅଖଣ୍ଡ ପରମାନନ୍ଦର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ବା ପ୍ରତିଷ୍ଠା (ପ୍ରତିଷ୍ଠାହମ୍) ହେଉଛି ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ।" French Translation (Traduction en Français) "Car Je suis le fondement du Brahman, du Nectar impérissable de l'immortalité, de la Loi éternelle (Dharma), et de la Félicité absolue." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे गुणत्रयविभागयोगो नाम चतुर्दशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 15/ Chapter 15. The Supreme Divine Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 1 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् । छन्दांसि यस्य पर्णानी यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १५.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — ūrdhvamūlam adhaḥśākham aśvatthaṃ prāhur avyayam | chandāṃsi yasya parṇāni yas taṃ vēda sa vēdavit || 15.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଊର୍ଧ୍ଵମୂଲମଧଃଶାଖମଶ୍ଵତ୍ଥଂ ପ୍ରାହୁରବ୍ୟୟମ୍ | ଛନ୍ଦାଂସି ୟସ୍ୟ ପର୍ଣାନି ୟସ୍ତଂ ବେଦ ସ ବେଦବିତ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: With its original source above (in the Eternal), its branches stretching below, the Ashvattha tree is said to be imperishable; the Vedic hymns are its leaves. He who knows it is a knower of the Vedas." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଆଦିପୁରୁଷ ପରମେଶ୍ଵରରୂପକ ଉପରମୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାରୂପକ ତଳଶାଖା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସଂସାରରୂପୀ ଓସ୍ତ ବୃକ୍ଷକୁ (ଅଶ୍ଵତ୍ଥମ୍) ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅବ୍ୟୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି I ବେଦର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ପତ୍ର ସଦୃଶ; ଯେଉଁ ସାଧକ ଏହି ସଂସାରବୃକ୍ଷର ରହସ୍ୟକୁ ଜାଣେ, ସେ ହିଁ ବାସ୍ତବରେ ବେଦଜ୍ଞ (ବେଦବିତ୍) ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Avec sa racine en haut et ses branches en bas, l'arbre Ashvattha est dit impérissable ; les hymnes védiques sont ses feuilles. Celui qui lo connaît est un connaisseur des Vedas." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 2 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधश्चोध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः । अधश्च मूलान्यनुसंततानी कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ १५.२ ॥ IAST transliteration adhaś cōrdhvaṃ prasṛtās tasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ | adhaś ca mūlāny anusantatāni karmānubandhīni manuṣyalōkē || 15.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରସୃତାସ୍ତସ୍ୟ ଶାଖା ଗୁଣପ୍ରବୃଦ୍ଧା ବିଷୟପ୍ରବାଲାଃ | ଅଧଶ୍ଚ ମୂଲାନ୍ୟନୁସନ୍ତତାନି କର୍ମାନୁବନ୍ଧୀନି ମନୁଷ୍ୟଲୋକେ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Below and above stretch its branches, nourished by the modes of Nature, with action-sensations for their foliage; and below also its roots are thoroughly knit, binding creatures to action in the world of men." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରବୃକ୍ଷର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗۇଣ ଦ୍ଵାରା ବଦ୍ଧିତ ହୋଇ ଏବଂ ବିଷୟଭୋଗରୂପକ କୋମଳ ପତ୍ର (ବିଷୟପ୍ରବାଳାଃ) ଧାରଣ କରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ, ଉପରେ ଓ ତଳେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି I ଆଉ ମାନବ ଲୋକରେ (ମନୁଷ୍ୟଲୋକେ) କର୍ମବନ୍ଧନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏହାର ମୂଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ତଳେ ଗଭୀର ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En bas et en haut s'étendent ses branches, nourries par les modes de la Nature, avec les objets des sens pour feuillage ; et en bas aussi ses racines se prolongent, liant l'homme à l'action dans le monde des mortels." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 3 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा । अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलम् असङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥ १५.३ ॥ IAST transliteration na rūpam asyēha tathōpalabhyatē nāntō na cādir na ca sampratiṣṭhā | aśvattham ēnaṃ suvirūḍhamūlam asaṅgaśastrēṇa dṛḍhēna chittvā || 15.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ରୂପମସ୍ୟେହ ତଥୋପଲଭ୍ୟତେ ନାନ୍ତୋ ନ ଚାଦିର୍ନ ଚ ସମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା | ଅଶ୍ଵତ୍ଥମେନଂ ସୁବିରୂଢମୂଲମ୍ ଅସଙ୍ଗଶସ୍ତ୍ରେଣ ଦୃଢେନ ଛିତ୍ତ୍ଵା || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Its real form is not perceived here in this world, neither its end, nor its beginning, nor its foundation; having cut down this firmly rooted Ashvattha tree with the strong sword of non-attachment (Asanga-shastra)—" Odia Translation "ଏହି ସଂସାରବୃକ୍ଷର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଵରୂପ ଏଠାରେ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ, ଏହାର ନା କୌଣସି ଅନ୍ତ ଅଛି, ନା ଆରମ୍ଭ ଅଛି, ଏବଂ ନା କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଅଛି I ଏଥିପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ମୂଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସଂସାରରୂପୀ ଓସ୍ତ ବୃକ୍ଷକୁ ଦୃଢ଼ ବୈରାଗ୍ୟରୂପକ ଖଡ଼୍ଗ (ଅସଙ୍ଗଶସ୍ତ୍ରେଣ) ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭେଦ କରି," French Translation (Traduction en Français) "Sa forme réelle n'est pas perçue ici-bas, ni sa fin, ni son commencement, ni son fondement ; ayant coupé cet arbre Ashvattha aux racines profondes avec la forte épée du non-attachement —" Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 4 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिङ्गता न निवर्तन्ति भूयः । तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ १५.४ ॥ IAST transliteration tataḥ padaṃ tat parimārgitavyaṃ yasmin gatā na nivartanti bhūyaḥ | tam ēva cādyaṃ puruṣaṃ prapadyē yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī || 15.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତଃ ପଦଂ ତତ୍ପରିମାର୍ଗିତବ୍ୟଂ ୟସ୍ମିଙ୍ଗତା ନ ନିବର୍ତନ୍ତି ଭୂୟଃ | ତମେବ ଚାଦ୍ୟଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରପଦ୍ୟେ ୟତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିଃ ପ୍ରସୃତା ପୁରାଣୀ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—then that goal should be sought after, attaining to which they return no more, saying: 'I take refuge in that Primal Soul (Adya Purusha) from whom streamed forth the ancient current of action.'" Odia Translation "—ତା’ପରେ ସେହି ପରମ ପଦରୂପକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାକୁ ଗଲେ ସାଧକ ପୁନର୍ବାର ସଂସାରକୁ ଫେରିଆସେ ନାହିଁ; ଏବଂ ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ ଯେ, 'ଯେଉଁ ଆଦି ପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ସୃଷ୍ଟିର ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରବୃତ୍ତି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି, ମୁଁ ସେହି ଆଦିପୁରୁଷ ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେଉଛି।'" French Translation (Traduction en Français) "—alors ce but doit être recherché, après lequel atteint on ne revient plus, en disant: 'Je cherche refuge en cet Esprit Premier d'où a coulé le flot antique de l'action.'" Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 5 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः । द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययम् तत् ॥ १५.५ ॥ IAST transliteration nirmānamōhā jitasaṅgadōṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ | dvandvair vimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñair gacchantyamūḍhāḥ padam avyayaṃ tat || 15.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିର୍ମାନମୋହା ଜିତସଙ୍ଗଦୋଷା ଅଧ୍ୟାତ୍ମନିତ୍ୟା ବିନିବୃତ୍ତକାମାଃ | ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୈର୍ବିମୁକ୍ତାଃ ସୁଖଦୁଃଖସଂଜ୍ଞୈ ର୍ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ୟମୂଢାଃ ପଦମବ୍ୟୟମ୍ ତତ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Free from pride and delusion, with the evil of attachment conquered, ever dwelling in the Self, with desires completely stilled, delivered from the dualities known as pleasure and pain, the undeluded pass to that imperishable status." Odia Translation "ଯେଉଁମାନେ ଅଭିମାନ ଓ ମୋହରୁ ରହିତ, ଯିଏ ଆସକ୍ତିରୂପକ ଦୋଷକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସର୍ବଦା ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵରେ ସ୍ଥିର (ଅଧ୍ୟାତ୍ମନିତ୍ୟାଃ), ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାମନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବୃତ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ନାମକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵରୁ ଯିଏ ବିମୁକ୍ତ, ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ ସେହି ଅବ୍ୟୟ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Exempts de fierté et d'illusion, ayant vaincu le mal de l'attachement, habitant continuellement le Soi, les désirs totalement apaisés, délivrés des dualités nommées plaisir et douleur, les sages passent à cet état impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 6 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः । यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ १५.६ ॥ IAST transliteration na tad bhāsayatē sūryō na śaśāṅkō na pāvakaḥ | yad gatvā na nivartanti tad dhāma paramaṃ mama || 15.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତଦ୍ଭାସୟତେ ସୂର୍ଯୋ ନ ଶଶାଙ୍କୋ ନ ପାବକଃ | ୟଦ୍ଗତ୍ଵା ନ ନିବର୍ତନ୍ତି ତଦ୍ଧାମ ପରମଂ ମମ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That the sun illumines not, nor the moon, nor fire; that is My supreme abode, going whither they return no more." Odia Translation "ମୋର ସେହି ପରମ ଦିବ୍ୟ ଧାମକୁ ନା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରିପାରନ୍ତି, ନା ଚନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ନା ଅଗ୍ନି ପ୍ରକାଶିତ କରିପାରେ; ଯେଉଁ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଜୀବମାନେ ଆଉ ସଂସାରକୁ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହା ହିଁ ମୋର ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Cela, ni le soleil ne l'illumine, ni la lune, ni le feu ; c'est Ma demeure suprême, où venus ils ne reviennent plus." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 7 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः । मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ १५.७ ॥ IAST transliteration mamaivāṃśō jīvalōkē jīvabhūtaḥ sanātanaḥ | manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakrtisthāni karṣati || 15.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ମମୈବାଂଶୋ ଜୀବଲୋକେ ଜୀବଭୂତଃ ସନାତନଃ | ମନଃଷଷ୍ଠାନୀନ୍ଦ୍ରିୟାଣି ପ୍ରକୃତିସ୍ଥାନି କର୍ଷତି || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "An eternal portion of Myself becomes the soul in the world of living beings; it draws to itself the five senses and the mind as the sixth, which abide in Nature." Odia Translation "ଏହି ଜୀବଲୋକରେ ସନାତନ ଜୀବାତ୍ମା ବାସ୍ତବରେ ମୋରି ହିଁ ଏକ ଶାଶ୍ଵତ ଅଂଶ (ମମୈବାଂଶଃ) ଅଟେ I ସେ ପ୍ରକୃତିରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୂପକ ମନକୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Une parcelle éternelle de Moi-même devient l'âme dans le monde des êtres vivants ; elle attire à soi les cinq sens et le mental comme sixième, qui résident dans la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 8 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः । गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ १५.८ ॥ IAST transliteration śarīraṃ yad avāpnōti yac cāpy utkrāmatīśvaraḥ | gr̥hītvaitāni saṃyāti vāyur gandhān ivāśayāt || 15.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶରୀରଂ ୟଦବାପ୍ନୋତି ୟଚ୍ଚାପ୍ୟୁତ୍କ୍ରାମତୀଶ୍ଵରଃ | ଗୃହୀତ୍ଵୈତାନି ସଂୟାତି ବାୟୁର୍ଗନ୍ଧାନିବାଶୟାତ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When the Lord (the soul) puts on a body and when he leaves it, he takes these senses and goes, as the wind carries perfumes from their source (flowers)." Odia Translation "ଏହି ଶରୀରର ସ୍ଵାମୀ ଜୀବାତ୍ମା ଯେତେବେଳେ ଏକ ନୂତନ ଶରୀର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ କିମ୍ବା ଯେତେବେଳେ ପୁରାତନ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଉତ୍କ୍ରମଣ କରେ (ବାହାରିଯାଏ), ସେତେବେଳେ ସେ ଏହି ମନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ସହ ଘେନି ଚାଲିଯାଏ; ବାୟୁ ଯେପରି ପୁଷ୍ପାଦି ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରୁ ସୁଗନ୍ଧକୁ ଆପେ ଆପେ ବୋହି ନେଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Lorsque le Seigneur prend un corps et lorsqu'Il lo quitte, Il emporte ces sens et s'en va, comme le vent emporte les parfums de leur source." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 9 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च । अधिष्ठाय मनश्चायं विषयमुपसेवते ॥ १५.९ ॥ IAST transliteration śrōtraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇam ēva ca | adhiṣṭhāya manaś cāyaṃ viṣayam upasēvatē || 15.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ଚକ୍ଷୁଃ ସ୍ପର୍ଶନଂ ଚ ରସନଂ ଘ୍ରାଣମେବ ଚ | ଅଧିଷ୍ଠାୟ ମନଶ୍ଚାୟଂ ବିଷୟମୁପସେବତେ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Presiding over the ear, the eye, the sense of touch, the taste and the smell, and also the mind, he enjoys the objects of the senses." Odia Translation "ଏହି ଜୀବାତ୍ମା କାନ, ଆଖି, ତ୍ଵଚା (ସ୍ପର୍ଶନମ୍), ଜିହ୍ଵା ଓ ନାସିକା ଏବଂ ମନକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି (ଅଧିଷ୍ଠାୟ), ଏହି ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗ ସମୂହ ଉପଭୋଗ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Présidant l'ouïe, la vue, le toucher, le goût et l'odorat, ainsi que le mental, il jouit des objets des sens." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 10 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् । विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ १५.१० ॥ IAST transliteration utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam | vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ || 15.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍କ୍ରାମନ୍ତଂ ସ୍ଥିତଂ ବାପି ଭୁଞ୍ଜାନଂ ବା ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ | ବିମୂଢା ନାନୁପଶ୍ୟନ୍ତି ପଶ୍ୟନ୍ତି ଜ્ઞାନଚକ୍ଷୁଷଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When he leaves the body or remains in it, or experiences sensations united with the modes of Nature, the deluded perceive him not; they see who have the eye of Knowledge." Odia Translation "ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଯିବା ସମୟରେ, ଶରୀରରେ ସ୍ଥିତ ଥିବା ସମୟରେ କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ବିଷୟଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ (ବିମୂଢାଃ) ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; କେବଳ ବିବେକରୂପକ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସାଧକମାନେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Lorsqu'il quitte le corps ou y demeure, ou qu'il fait l'expérience des sens uni aux modes de la Nature, les hommes égarés ne lo perçoivent pas ; seuls le voient ceux qui ont l'œil de la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 11 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् । यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ १५.११ ॥ IAST transliteration yatantō yōginaś cainaṃ paśyanty ātmany avasthitam | yatantō ’py akrtātmānō nainaṃ paśyanty acētasaḥ || 15.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତନ୍ତୋ ୟୋଗିନଶ୍ଚୈନଂ ପଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟାତ୍ମନ୍ୟବସ୍ଥିତମ୍ | ୟତନ୍ତୋଽପ୍ୟକୃତାତ୍ମାନୋ ନୈନଂ ପଶ୍ୟନ୍ତ୍ୟଚେତସଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Yogins who strive behold Him situated in themselves; but the unpurified and undiscerning, though they strive, behold Him not." Odia Translation "ପ୍ରଯତ୍ନ କରୁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ନିଜର ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିପାରନ୍ତି; ମାତ୍ର ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି କରିନଥିବା (ଅକୃତାତ୍ମାନଃ) ବିବେକହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯେତେ ପ୍ରଯତ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les Yogis qui s'efforcent Lo contemplent situé en eux-mêmes ; mais les êtres non purifiés et dépourvus de discernement, bien qu'ils s'efforcent, ne Lo voient pas." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 12 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् । यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥ १५.१२ ॥ IAST transliteration yad ādityagataṃ tējō jagad bhāsayatē ’khilam | yac candramasi yac cāgnau tat tējō viddhi māmakam || 10.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦାଦିତ୍ୟଗତଂ ତେଜୋ ଜଗଦ୍ଭାସୟତେଽଖିଲମ୍ | ୟଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସି ୟଚ୍ଚାଗ୍ନୌ ତତ୍ତେଜୋ ବିଦ୍ଧି ମାମକମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The splendor abiding in the sun which illumines the whole world, and that which is in the moon and in fire, know that splendor to be Mine." Odia Translation "ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯେଉଁ ମହା ପ୍ରଭା ବା ତେଜ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ତେଜ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ତଥା ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି, ସେହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ତୁମେ ମୋରି ହିଁ ତେଜ ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "La splendeur résidant dans le soleil qui illumine le monde entier, et celle qui είναι dans la lune et dans le feu, sache que cette splendeur είναι Mienne." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 13 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script गामाविश्य च भूतानी धारयाम्यहमोजसा । पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ १५.१३ ॥ IAST transliteration gām āviśya ca bhūtāni dhārayāmy aham ōjasā | puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ sōmō bhūtvā rasātmakaḥ || 15.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଗାମାବିଶ୍ୟ ଚ ଭୂତାନୀ ଧାରୟାମ୍ୟହମୋଜସା | ପୁଷ୍ଣାମି ଚୌଷଧୀଃ ସର୍ବାଃ ସୋମୋ ଭୂତ୍ଵା ରସାତ୍ମକଃ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Entering the earth, I sustain all existences by My vital energy (ojas); and becoming the sapful moon, I nourish all herbs and plants." Odia Translation "ମୁଁ ସ୍ଵୟଂ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି (ଗାମାବିଶ୍ୟ), ନିଜର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବା ଓଜ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ; ଏବଂ ସରସ ରସାତ୍ମକ ଚନ୍ଦ୍ର (ସୋମଃ) ସ୍ଵରୂପ ହୋଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟ ଓ ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଷ୍ଟ କରିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Pénétrant la terre, Je soutiens toutes les existences par Mon énergie vitale (ojas) ; et devenant la lune pleine de sève, Je nourris toutes les herbes et les plantes." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 14 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः । प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १५.१४ ॥ IAST transliteration ahaṃ vaiśvānarō bhūtvā prāṇināṃ dēham āśritaḥ | prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmy annaṃ caturvidham || 15.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଂ ବୈଶ୍ଵାନରୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାଣିନାଂ ଦେହମାଶ୍ରିତଃ | ପ୍ରାଣାପାନସମାୟୁକ୍ତଃ ପଚାମ୍ୟନ୍ନଂ ଚତୁର୍ଭିଧମ୍ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Becoming the fire of digestion (Vaishvanara) lodged in the body of living creatures, and united with the outward and inward breaths (prana and apana), I digest the four kinds of food." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଜଠରାଗ୍ନି (ବୈଶ୍ଵାନରଃ) ସ୍ଵରୂପ ହୋଇ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହେ; ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ବାୟୁ ଦ୍ଵାରା ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିବା ଚାରି ପ୍ରକାରର ଅନ୍ନ (ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ଚୋଷ୍ୟ, ଲେହ୍ୟ) କୁ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ହଜମ କରାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Devenant le feu de la digestion (Vaishvanara) logé dans le corps des créatures vivantes, et uni aux souffles expirés et inspirés (prana et apana), Je digère les quatre sortes d'aliments." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 15 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च । वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ १५.१five ॥ IAST transliteration sarvasya cāhaṃ hr̥di sanniviṣṭō mattaḥ smrtir jñānam apōhanaṃ ca | vēdaiś ca sarvair aham ēva vēdyō vēdāntakrd vēdavid ēva cāham || 15.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବସ୍ୟ ଚାହଂ ହୃଦି ସନ୍ନିବିଷ୍ଟୋ ମତ୍ତଃ ସ୍ମୃତିର୍ଜ୍ଞାନମପୋହନଂ ଚ | ବେଦୈଶ୍ଚ ସର୍ବୈରହମେବ ବେଦ୍ୟୋ ବେଦାନ୍ତକୃଦ୍ବେଦବିଦେବ ଚାହମ୍ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And I am lodged in the heart of all; from Me are memory, knowledge and their removal. By all the Vedas I am That which is to be known; I am the author of the Vedanta, and I am the knower of the Veda." Odia Translation "ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ବିରାଜମାନ ଅଛି I ମୋଠାରୁ ହିଁ ଜୀବର ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଲୋପ (ଅପୋହନମ୍) ହୋଇଥାଏ I ସମଗ୍ର ବେଦ ସମୂହ ଦ୍ଵାରା ମୁଁ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ବସ୍ତୁ; ମୁଁ ହିଁ ବେଦାନ୍ତର ରଚୟିତା ଏବଂ ବେଦର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହିଁ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et Je suis logé dans le cœur de tous ; de Moi proviennent la mémoire, la connaissance et leur retrait. Par tous les Vedas Je suis Cela qui doit être connu ; Je suis l'auteur du Vedanta, et Je suis le connaisseur du Veda." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 16 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ १५.१६ ॥ IAST transliteration dvāvimau puruṣau lōkē kṣaraś cākṣara ēva ca | kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭasthō ’kṣara ucyatē || 15.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ଵାବିମୌ ପୁରୁଷୌ ଲୋକେ କ୍ଷରଶ୍ଚାକ୍ଷର ଏବ ଚ | କ୍ଷରଃ ସର୍ବାଣି ଭୂତାନି କୂଟସ୍ଥୋଽକ୍ଷର ଉଚ୍ୟତେ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There are two spirits (Purushas) in the world, the mutable (Kshara) and the immutable (Akshara); the mutable is all these existences, the immutable is called the changeless soul." Odia Translation "ଏହି ସଂସାରରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପୁରୁଷ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି—କ୍ଷର (ନାଶଶୀଳ ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତି) ଏବଂ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ ଜୀବାତ୍ମା) I ସମଗ୍ର ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମୂହ ହେଉଛନ୍ତି 'କ୍ଷର' ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ରହିଥିବା ଆତ୍ମାକୁ 'ଅକ୍ଷର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Il y a deux esprits (Purushas) dans le monde, le muable (Kshara) et l'immuable (Akshara) ; le muable représente toutes ces existences, l'immuable είναι appelé l'âme inaltérable." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 17 (ପଞ୍ୟଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ १५.१७ ॥ IAST transliteration uttamaḥ puruṣas tv anyaḥ paramātmēty udāhṛtāḥ | yō lōkatrayam āviśya bibharty avyaya īśvaraḥ || 15.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଉତ୍ତମଃ ପୁରୁଷସ୍ତ୍ଵନ୍ୟଃ ପରମାତ୍ମେତ୍ୟୁଦାହୃତଃ | ୟୋ ଲୋକତ୍ରୟମାବିଶ୍ୟ ବିଭର୍ତ୍ୟବ୍ୟୟ ଈଶ୍ଵରଃ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But other than these is the Supreme Spirit, called the Supreme Self (Paramatma), who entering the three worlds sustains them, the imperishable Lord." Odia Translation "ମାତ୍ର ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ (ଉତ୍ତମଃ ପୁରୁଷଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି, ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ପରମାତ୍ମା' ନାମରେ କଥିତ I ସେହି ଅବ୍ୟୟ ଅକ୍ଷର ଈଶ୍ଵର ହିଁ ତ୍ରିଲୋକରେ (ଲୋକତ୍ରୟମ୍) ପ୍ରବେଶ କରି ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଧାରଣ ଓ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais distinct de ceux-ci είναι l'Esprit Suprême, nommé le Soi Suprême (Paramatma), qui, pénétrant les trois mondes lo soutient, le Seigneur impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 18 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥ १५.१८ ॥ IAST transliteration yasmāt kṣaram atītō ’ham akṣarād api cōttamaḥ | atō ’smi lōkē vēdē ca prathitaḥ puruṣōttamaḥ || 15.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ମାତ୍କ୍ଷରମତୀତୋଽହମକ୍ଷରାଦପି ଚୋତ୍ତମḥ | ଅତୋଽସ୍ମି ଲୋକେ ବେଦେ ଚ ପ୍ରଥିତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Since I am beyond the mutable, and supreme even above the immutable, therefore am I celebrated in the world and in the Veda as the Supreme Soul (Purushottama)." Odia Translation "ଯେହେତୁ ମୁଁ ସେହି କ୍ଷର (ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତି) ଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅତୀତ ଏବଂ ସେହି ଅକ୍ଷର (ଜୀବାତ୍ମା) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଥିପାଇଁ ସଂସାରରେ ତଥା ବେଦ ସମୂହରେ ମୁଁ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ' (ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ) ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Puisque Je suis au-delà du muable, et suprême même au-dessus de l'immuable, Je suis par conséquent célébré dans le monde et dans le Veda sous le nom d'Esprit Suprême (Purushottama)." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 19 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ १५.१९ ॥ IAST transliteration yō mām ēvam asammūḍhō jānāti puruṣōttamam | sa sarvavid bhajati māṃ sarvabhāvēna bhārata || 15.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୋ ମାମେବମସମ୍ମୂଢୋ ଜାଣାତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ | ସ ସର୍ବବିଦ୍ଭଜତି ମାଂ ସର୍ବଭାବେନ ଭାରତ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who, undeluded, thus knows Me as the Supreme Soul, he, the all-knowing, loves and worships Me with his whole spiritual being, O Bharata." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଯେଉଁ ମୋହରହିତ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ମୋତେ ଏହିପରି ଭାବରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବୋଲି ଜାଣେ, ସେହି ସର୍ବଜ୍ଞ (ସର୍ବବିଦ୍) ସାଧକ ନିଜର ସମଗ୍ର ଅନ୍ତଃକରଣର ଭାବ ଦ୍ଵାରା (ସର୍ବଭାବେନ) କେବଳ ମୋରି ହିଁ ଭକ୍ତି ଓ ଆରାଧନା କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui, exempt d'illusion, Me connaît ainsi comme l'Esprit Suprême, celui-là, connaissant tout, M'aime et M'adore de tout son être spirituel, ô Bharata." Bhagavad Gita: Chapter 15, Verse 20 (ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाघन । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ १५.२० ॥ IAST transliteration iti guhyatamaṃ śāstram idam uktaṃ mayāghana | ētad buddhvā buddhimān syāt kṛtakṛtyaś ca bhārata || 15.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇତି ଗୁହ୍ୟତମଂ ଶାସ୍ତ୍ରମିଦମୁକ୍ତଂ ମୟାଘନ | ଏତଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ସ୍ୟାତ୍କୃତକୃତ୍ୟଶ୍ଚ ଭାରତ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus this most secret Scripture (Guhyatama Shastra) has been told by Me, O sinless one! Awakening to this, a man becomes wise, and a doer of all that he ought to do, O Bharata!" Odia Translation "ହେ ନିଷ୍ପାପ ଅର୍ଜୁନ (ଅଘନ)! ଏହିପରି ଭାବରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୋପନୀୟ ଓ ରହସ୍ୟମୟ ଶାସ୍ତ୍ର (ଗୁହ୍ୟତମମ୍ ଶାସ୍ତ୍ରମ୍) ମୋ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶ କରାଗଲା I ହେ ଭାରତ, ଏହାକୁ ବୁଝିସାରିବା ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi cette Écriture la plus secrète (Guhyatama Shastra) a été révélée par Moi, ô toi sans péché ! S'éveillant à cela, un homme devient sage, et accomplit tout ce qu'il doit faire, ô Bharata !" ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे पुरुषोत्तमयोगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 16/ Chapter 16. Deva and Asura Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 1 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः । दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥ १६.१ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — abhayaṃ sattvasaṃśuddhir jñānayōgavyavasthitiḥ | dānaṃ damaś ca yajñaś ca svādhyāyas tapa ārjavam || 16.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ଅଭୟଂ ସତ୍ତ୍ଵସଂଶୁଦ୍ଧିର୍ଜ୍ଞାନୟୋଗବ୍ୟବସ୍ଥିତିଃ | ଦାନଂ ଦମଶ୍ଚ ୟଜ୍ଞଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟସ୍ତପ ଆର୍ଜଵମ୍ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Fearlessness, purity of heart, steadfastness in the Yoga of Knowledge, giving, self-control and sacrifice, study of the scriptures, austerity and uprightness," Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଭୟଶୂନ୍ୟତା (ଅଭୟମ୍), ଅନ୍ତଃକରଣର ପବିତ୍ରତା, ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଯୋଗମାର୍ଗରେ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି, ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଦାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ (ଦମଃ), ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟ (ଶାସ୍ତ୍ରପାଠ), କଠୋର ତପସ୍ୟା ଏବଂ ସରଳତା;" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: L'absence de peur, la pureté du cœur, la constance dans le Yoga de la Connaissance, le don, la maîtrise de soi et le sacrifice, l'étude des écritures, l'austérité et la droiture," Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 2 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् । दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ १६.२ ॥ IAST transliteration ahiṃsā satyam akrōdhas tyāgaḥ śāntir apaiśunam | dayā bhūtēṣv alōluptvaṃ mārdavaṃ hrīr acāpalam || 16.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହିଂସା ସତ୍ୟମକ୍ରୋଧସ୍ତ୍ୟାଗଃ ଶାନ୍ତିରପୈଶୁନମ୍ | ଦୟା ଭୂତେଷ୍ଵଲୋଲୁପ୍ତଵଂ ମାର୍ଦଵଂ ହ୍ରୀରଚାପଲମ୍ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Harmlessness, truth, absence of wrath, renunciation, peace, absence of crookedness, compassion to living beings, uncovetousness, gentleness, modesty, absence of fickleness," Odia Translation "ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, କ୍ରୋଧହୀନତା, ସମର୍ପଣ ଭାବ (ତ୍ୟାଗଃ), ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି, କାହାରି ପଛରେ ନିନ୍ଦା ନ କରିବା (ଅପୈଶୁନମ୍), ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା, ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିହୀନତା, କୋମଳତା, ଲଜ୍ଜା ଓ ଚଞ୍ଚଳତା ଶୂନ୍ୟତା;" French Translation (Traduction en Français) "L'inoffensivité, la vérité, l'absence de colère, le renoncement, la paix, l'absence de médisance, la compassion envers les êtres vivants, la non-convoitise, la gentillesse, la modestie, l'absence de légèreté," Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 3 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता । भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ १६.३ ॥ IAST transliteration tējaḥ kṣamā dhr̥tiḥ śaucam adrōhō nātimānitā | bhavanti sampadaṃ daivīm abhijātasya bhārata || 16.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ତେଜଃ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ ଶୌଚମଦ୍ରୋହୋ ନାତିମାନିତା | ଭବନ୍ତି ସମ୍ପଦଂ ଦୈଵୀମଭିଜାତସ୍ୟ ଭାରତ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Energy, forgiveness, fortitude, purity, absence of malice, absence of pride—these belong to him who is born with the divine qualities, O Bharata." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ଦିବ୍ୟ ତେଜ, କ୍ଷମା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ (ଧୃତିଃ), ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା, କାହା ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁଭାବ ନ ରଖିବା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ବ ନ କରିବା (ନାତିମାନିତା); ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ (ଦୈବୀମ ସମ୍ପଦମ୍) ନେଇ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'énergie, le pardon, la constance, la pureté, l'absence de malice, l'absence de fierté — tels sont ସେହି traits de celui yang est né avec les qualités divines, ô Bharata." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 4 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च । अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥ १६.४ ॥ IAST transliteration dambhō darpō ’bhimānaś ca krōdhaḥ pāruṣyam ēva ca | ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadam āsurīm || 16.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦମ୍ଭୋ ଦର୍ପୋଽଭିମାନଶ୍ଚ କ୍ରୋଧଃ ପାରୁଷ୍ୟମେଵ ଚ | ଅଜ୍ଞାନଂ ଚାଭିଜାତସ୍ୟ ପାର୍ଥ ସମ୍ପଦମାସୁରୀମ୍ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hypocrisy, pride, arrogance, wrath, harshness and ignorance belong to him who is born, O Partha, with the Asuric qualities." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! କପଟତା (ଦମ୍ଭଃ), ଗର୍ବ, ଅଭିମାନ, କ୍ରୋଧ, କଠୋରତା ବା ନିଷ୍ଠୁର ବାଣୀ ଏବଂ ବିବେକହୀନତା ବା ଅଜ୍ଞାନ; ଏହି ସମସ୍ତ ଭାବ ଆସୁରିକ ସମ୍ପଦ (ଆସୁରୀମ୍ ସମ୍ପଦମ୍) ବା କୁସଂସ୍କାର ଧରି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'hypocrisie, l'orgueil, l'arrogance, la colère, la dureté et l'ignorance appartiennent à celui yang est né, ô Partha, avec les qualités asuriques." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 5 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता । मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥ १६.५ ॥ IAST transliteration daivī sampad vimōkṣāya nibandhāyāsurī matā | mā śucaḥ sampadaṃ daivīm abhijātō ’si pāṇḍava || 16.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୈଵୀ ସମ୍ପଦ୍ଵିମୋକ୍ଷାୟ ନିବନ୍ଧାୟାସୁରୀ ମତା | ମା ଶୁଚଃ ସମ୍ପଦଂ ଦୈଵୀମଭିଜାତୋଽସି ପାଣ୍ଡଵ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The divine qualities lead to deliverance, the Asuric to bondage. Grieve not, O Pandava, thou art born with the divine wealth." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ! ଦୈବୀ ସମ୍ପଦ ପରମ ମୋକ୍ଷ ବା ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଆସୁରିକ ସମ୍ପଦ ଜୀବକୁ ସଂସାରର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ କରେ ବୋଲି ମାନିବାକୁ ହେବ I ଏଣୁ ତୁମେ ଆଦୌ ଶୋକ କରନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ଦୈବୀ ସମ୍ପଦର ସାତ୍ତ୍ଵିକ ସଂସ୍କାର ଧରି ହିଁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛ।" French Translation (Traduction en Français) "Les qualités divines conduisent à la libération, les asuriques à l'enchaînement. Ne t'afflige point, ô Pandava, tu es né avec la richesse divine." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 6 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥ १६.६ ॥ IAST transliteration dvau bhūtasargau lōkē ’smin daiva āsura ēva ca | daivō vistaraśaḥ prōkta āsuraṃ pārtha mē śr̥ṇu || 16.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ଵୌ ଭୂତସର୍ଗୌ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ଦୈଵ ଆସୁର ଏଵ ଚ | ଦୈଵୋ ଵିସ୍ତରଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତ ଆସୁରଂ ପାର୍ଥ ମେ ଶୃଣୁ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There are two creations of beings in this world, the divine and the Asuric. The divine has been described at length; hear now from Me, O Partha, of the Asuric." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ମାନବ ସଂସାରରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସ୍ଵଭାବ ବା ସୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ—ଦୈବୀ (ସାତ୍ତ୍ଵିକ) ଏବଂ ଆସୁରିକ (ତାମସିକ) I ଦୈବୀ ସ୍ଵଭାବ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାର ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି, ଏବେ ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Il y a deux créations d'êtres dans ce monde, la divine et l'asurique. La divine a été décrite au long ; écoute maintenant de Moi, ô Partha, ce yang concerne l'asurique." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 7 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः । न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥ १६.७ ॥ IAST transliteration pravr̥ttiṃ ca nivr̥ttiṃ ca janā na vidur āsurāḥ | na śaucaṃ nāpi cācārō na satyaṃ tēṣu vidyatē || 16.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ ଚ ନିବୃତ୍ତିଂ ଚ ଜନା ନ ବିଦୁରାସୁରାଃ | ନ ଶୌଚଂ ନାପି ଚାଚାରୋ ନ ସତ୍ୟଂ ତେଷୁ ବିଦ୍ୟତେ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Asuric men know not the right path of action, nor the path of cessation; in them is found neither purity, nor right conduct, nor truth." Odia Translation "ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମରେ କିପରି ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଅଧର୍ମ କର୍ମରୁ କିପରି ନିବୃତ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ I ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନା ବାହ୍ୟ-ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା (ଶୌଚମ୍) ଥାଏ, ନା ସଦାଚାର ଥାଏ, ଏବଂ ନା କୌଣସି ସତ୍ୟ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes asuriques ne connaissent ni la voie de l'action juste, ni la voie du renoncement ; en eux ne se trouvent ni pureté, ni bonne conduite, ni vérité." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 8 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥ १६.८ ॥ IAST transliteration asatyam apratiṣṭhaṃ tē jagad āhur anīśvaram | aparasparasambhavūtaṃ kim anyat kāmahaitukam || 16.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସତ୍ୟମପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ତେ ଜଗଦାହୁରନୀଶ୍ଵରମ୍ | ଅପରସ୍ପରସମ୍ଭୂତଂ କିମନ୍ୟତ୍କାମହୈତୁକମ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They say: 'The universe is without truth, without moral basis, without a God; brought about by mutual union, caused by desire, what else?'" Odia Translation "ସେହି ନାସ୍ତିକମାନେ କହନ୍ତି: 'ଏହି ସଂସାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା (ଅସତ୍ୟମ୍), ଏହାର କୌଣସି ନୈତିକ ଆଧାର ନାହିଁ ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି ଶାସକ ବା ଈଶ୍ଵର ମଧ୍ୟ ନାହାନ୍ତି I ଏହା କେବଳ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଯୋଗରୁ ଆପେ ଆପେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ କେବଳ କାମବାସନା ହିଁ ଏହାର ମୂଳ କାରଣ, ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କଣ ହୋଇପାରେ?'" French Translation (Traduction en Français) "Ils disent: 'L'univers est sans vérité, sans base morale, sans Dieu ; produit par l'union mutuelle, causé par le désir, quoi d'autre ?'" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 9 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः । प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥ १६.९ ॥ IAST transliteration ētāṃ dr̥ṣṭim avaṣṭabhya naṣṭātmānō ’lpabuddhayaḥ | prabhavanty ugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagatō ’hitāḥ || 16.9 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାଂ ଦୃଷ୍ଟିମବଷ୍ଟଭ୍ୟ ନଷ୍ଟାତ୍ମାନୋଽଲ୍ପବୁଦ୍ଧୟଃ | ପ୍ରଭବନ୍ତ୍ୟୁଗ୍ରକର୍ମାଣଃ କ୍ଷୟାୟ ଜଗତୋଽହିତାଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Leaning upon this false vision, these ruined souls of small intellect come forth as enemies of the world, performing fierce deeds for the destruction of mankind." Odia Translation "ଏହିପରି ନାସ୍ତିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିଜର ଆତ୍ମିକ ସ୍ଥିତି ହରାଇଥିବା ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସମଗ୍ର ଜଗତର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିବା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ସଦୃଶ ଉଗ୍ର କର୍ମ (ଭୟଙ୍କର ପାପ) କରି ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "S'appuyant sur cette fausse vision, ces âmes perdues à l'intelligence bornée surgissent en ennemis du monde, accomplissant des actes féroces pour la destruction de l'humanité." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 10 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः । मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥ १६.१० ॥ IAST transliteration kāmam āśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ | mōhād gr̥hītvāsadgrāhān pravartantē ’śucivratāḥ || 16.10 || Sanskrit Verse in Odia Script କାମମାଶ୍ରିତ୍ୟ ଦୁଷ୍ପୂରଂ ଦମ୍ଭମାନମଦାନ୍ଵିତାଃ | ମୋହାଦ୍ଗୃହୀତ୍ଵାସଦ୍ଗ୍ରାହାନ୍ପ୍ରବର୍ତନ୍ତେଽଶୁଚିଵ୍ରତାଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Giving themselves up to insatiable desires, full of hypocrisy, pride and arrogance, through delusion they hold false views and act with impure vows;" Odia Translation "କେବେହେଲେ ପୂରଣ ହୋଇନପାରୁଥିବା କାମନା ଓ ବାସନାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମିଥ୍ୟା ଦମ୍ଭ, ଗର୍ବ ଓ ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋହହେତୁ ଅଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭ୍ରାନ୍ତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅପବିତ୍ର ବ୍ରତ ବା ଆଚରଣ ଆପଣାଇ ସଂସାରରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "S'abandonnant à des désirs insatiables, pleins d'hypocrisie, d'orgueil et d'arrogance, par égarement ils adoptent des vues fausses et agissent avec des vœux impurs ;" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 11 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः । कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥ १६.११ ॥ IAST transliteration cintām aparimēyāṃ ca pralayāntām upāśritāḥ | kāmōpabhōgaparamā ētāvad iti niścitāḥ || 16.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚିନ୍ତାମପରିମେୟାଂ ଚ ପ୍ରଲୟାନ୍ତାମୁପାଶ୍ରିତାଃ | କାମୋପଭୋଗପରମା ଏତାବଦିତି ନିଶ୍ଚିତାଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Obsessed with innumerable anxieties that end only with death, looking upon the gratification of desires as their highest aim, and assured that this is all," Odia Translation "ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେଷ ନ ହେଉଥିବା ଅସୀମ ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଜାଲରେ ସେମାନେ ଜଡ଼ିତ ରହନ୍ତି; କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବା ହିଁ ଜୀବନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ (କାମୋପଭୋଗପରମାଃ) ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥାନ୍ତି;" French Translation (Traduction en Français) "Obsédés par d'innombrables anxiétés yang ne finissent qu'avec la mort, considérant la satisfaction des désirs comme leur but suprême, et assurés que cela est tout," Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 12 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः । ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥ १६.१२ ॥ IAST transliteration āśāpāśāśatair baddhāḥ kāmakrōdhaparāyaṇaḥ | īhantē kāmabhōgārtham anyāyēnārthasañcayān || 16.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଶାପାଶଶତୈର୍ବଦ୍ଧାଃ କାମକ୍ରୋଧପରାୟଣାଃ | ଈହନ୍ତେ କାମଭୋଗାର୍ଥମନ୍ୟାୟେନାର୍ଥସଞ୍ଚୟାନ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—bound by hundreds of bonds of desire, devoted wholly to lust and wrath, they strive to accumulate hoards of wealth by unjust means for sensual enjoyment." Odia Translation "—ଶତାଧିକ ଆଶାରୂପକ ସୁତା ବା ପାଶ ଦ୍ଵାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଧା ହୋଇ, କାମ ଏବଂ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ, ସେମାନେ କେବଳ ନିଜର ବିଷୟଭୋଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟ ତଥା ଅଧର୍ମ ମାର୍ଗରେ ପ୍ରଚୁର ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ଓ କୁଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "—liés par des centaines de liens de désir, entièrement adonnés à la luxure et à la colère, ils s'efforcent d'accumuler des richesses par des moyens injustes pour leur jouissance sensuelle." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 13 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् । इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥ १६.१३ ॥ IAST transliteration idam adya mayā labdham imaṃ prāpsyē manōratham | idam astīdam api mē bhaviṣyati punar dhanam || 16.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଦମଦ୍ୟ ମୟା ଲବ୍ଧମିମଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟେ ମନୋରଥମ୍ | ଇଦମସ୍ତୀଦମପି ମେ ଭବିଷ୍ୟତି ପୁନର୍ଧନମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "They say: 'This today has been gained by me; this desire I shall obtain; this wealth is mine, and this also shall be mine hereafter;'" Odia Translation "ସେମାନେ ନିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି: 'ଆଜି ମୋ ଦ୍ଵାରା ଏହି ଜିନିଷ ଲାଭ ହୋଇଛି, ଏବେ ମୁଁ ମୋ ମନର ସେହି ଅଭିଳଷିତ କାମନା ପୂରଣ କରିନେବି; ଏହି ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ମୋର ଅଟେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଧନ ଆହୁରି ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ;'" French Translation (Traduction en Français) "Ils disent: 'Ceci aujourd'hui a été gagné par moi ; ce désir je l'obtiendrai ; cette richesse est mienne, et celle-ci aussi sera mienne plus tard ;'" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 14 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि । ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥ १६.१४ ॥ IAST transliteration asau mayā hataḥ śatrur haniṣyē cāparān api | īśvarō ’ham ahaṃ bhōgī siddhō ’ham balavān sukhī || 16.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସୌ ମୟା ହତଃ ଶତ୍ରୁର୍ହନିଷ୍ୟେ ଚାପରାନପି | ଈଶ୍ଵରୋଽହମହଂ ଭୋଗୀ ସିଦ୍ଧୋଽହଂ ବଲବାନ୍ସୁଖୀ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "'That enemy has been slain by me, and others also I shall slay. I am the Lord, I am the enjoyer, I am successful, powerful and happy;'" Odia Translation "'ସେହି ବଳବାନ ଶତ୍ରୁ ମୋ ଦ୍ଵାରା ନିହତ ହୋଇଛି, ଆଉ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ କରିଦେବି I ମୁଁ ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଵାମୀ (ଈଶ୍ଵରଃ), ମୁଁ ହିଁ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଛି, ମୁଁ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ, ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସୁଖୀ ମନୁଷ୍ୟ ଅଟେ;'" French Translation (Traduction en Français) "'Cet ennemi a été tué par moi, et j'en tuerai d'autres aussi. Je suis le Seigneur, je suis le bénéficiaire, je suis couronné de succès, puissant et heureux ;'" Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 15 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया । यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ १६.१५ ॥ IAST transliteration āḍhyō ’bhijanavān asmi kō ’nyō ’sti sadr̥śō mayā | yakṣyē dāsyāmi mōdiṣya ity ajñānavimōhitāḥ || 16.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଢ୍ୟୋଽଭିଜନବାନସ୍ମି କୋଽନ୍ୟୋଽସ୍ତି ସଦୃଶୋ ମୟା | ୟକ୍ଷ୍ୟେ ଦାସ୍ୟାମି ମୋଦିଷ୍ୟ ଇତ୍ୟଜ୍ଞାନବିମୋହିତାଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "'I am wealthy and high-born; who else is there equal to me? I will sacrifice, I will give alms, I will rejoice.' Thus are they deluded by ignorance." Odia Translation "'ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନୀ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଉଚ୍ଚ ବଂଶଜାତ; ମୋ ସଦୃଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂସାରରେ ଆଉ କିଏ ଅଛି? ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବି ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବି I' ଏହିପରି ଭାବରେ ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ଓ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ (ଅଜ୍ଞାନବିମୋହିତାଃ) ହୋଇ ରହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "'Je suis riche et de haute naissance ; yang d'autre est égal à moi ? Je ferai des sacrifices, je ferai des aumônes, je me réjouirai.' Ainsi sont-ils égarés par l'ignorance." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 16 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः । प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥ १६.१६ ॥ IAST transliteration anēkacittavibhrāntā mōhajālasamāvṛtāḥ | prasaktāḥ kāmabhōgēṣu patanti narakē ’śucau || 16.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନେକଚିତ୍ତବିଭ୍ରାନ୍ତା ମୋହଜାଲସମାବୃତାଃ | ପ୍ରସକ୍ତାଃ କାମଭୋଗେଷୁ ପତନ୍ତି ନରକେଽଶୁଚୌ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Bewildered by numerous thoughts, entangled in the web of delusion, and deeply attached to the gratification of desires, they fall into a foul and filthy hell." Odia Translation "ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭ୍ରାନ୍ତ ଚିନ୍ତା ଦ୍ଵାରା ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ମୋହରୂପକ ଜାଲରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ ହୋଇ ଏବଂ କେବଳ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗରେ ପ୍ରସକ୍ତ (ଆସକ୍ତ) ରହି, ସେହି ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପବିତ୍ର ଓ କଷ୍ଟଦାୟକ ନରକରେ (ଅଶୁଚୌ ନରକେ) ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Égarés par de multiples pensées, enlacés dans le filet de l'illusion, et profondément attachés à la satisfaction des désirs, ils tombent dans un enfer immonde et impur." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 17 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः । यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥ १६.१७ ॥ IAST transliteration ātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ | yajantē nāmayajñaistē dambhēnāvidhipūrvakam || 16.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆତ୍ମସମ୍ଭାବିତାଃ ସ୍ତବ୍ଧା ଧନମାନମଦାନ୍ଵିତାଃ | ୟଜନ୍ତେ ନାମୟଜ୍ଞୈସ୍ତେ ଦମ୍ଭେନାବିଧିପୂର୍ବକମ୍ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Self-conceited, obstinate, filled with the pride and arrogance of wealth, they perform sacrifices which are such in name only, out of ostentation and contrary to the scriptural ordinance." Odia Translation "ନିଜକୁ ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେକରୁଥିବା (ଆତ୍ମସମ୍ଭାବିତାଃ), ଗର୍ବରେ ଜଡ଼ ବା ସ୍ତବ୍ଧ, ଧନ ତଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କେବଳ ଲୋକଦେଖାଣିଆ ଦମ୍ଭ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନରହିତ ଅବିଧିପୂର୍ବକ ଭାବେ ନାମମାତ୍ର ଯଜ୍ଞ (ନାମଯଜ୍ଞୈଃ) ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Suffisants, obstinés, remplis de l'orgueil et de l'arrogance de la richesse, ils accomplissent des sacrifices qui n'en ont que le nom, par ostentation et contrairement aux ordonnances rituelles." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 18 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः । मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥ १६.१८ ॥ IAST transliteration ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krōdhaṃ ca saṃśritāḥ | mām ātmaparadēhēṣu pradviṣantō ’bhyasūyakāḥ || 16.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଙ୍କାରଂ ବଲଂ ଦର୍ପଂ କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ଚ ସଂଶ୍ରିତାଃ | ମାମାତ୍ମପରଦେହେଷୁ ପ୍ରଦ୍ଵିଷନ୍ତୋଽଭ୍ୟସୂୟକାଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Given over to egoism, power, insolence, lust and wrath, these malicious people hate Me in their own bodies and in those of others." Odia Translation "ଅହଙ୍କାର, ଦାମ୍ଭିକ ବଳ, ଗର୍ବ (ଦର୍ପମ୍), କାମବାସନା ଏବଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସେହି ଦୋଷଦର୍ଶୀ ପରଶ୍ରୀକାତର (ଅଭ୍ୟସୂୟକାଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିଜ ଶରୀରରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ମୋର ଚେତନ ସ୍ଵରୂପକୁ ଦ୍ଵେଷ ଓ ଅବଜ୍ଞା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Adonnés à l'égoïsme, à la puissance, à l'insolence, à la luxure et à la colère, ces êtres malveillants Me haïssent dans leur propre corps et dans celui d'autrui." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 19 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् । क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥ १६.१९ ॥ IAST transliteration tān ahaṃ dviṣataḥ krūrān saṃsārēṣu narādhamān | kṣipāmy ajasram aśubhān āsurīṣv ēva yōniṣu || 16.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ତାନ୍ ଅହଂ ଦ୍ଵିଷତଃ କ୍ରୂରାନ୍ସଂସାରେଷୁ ନରାଧମାନ୍ | କ୍ଷିପାମ୍ୟଜସ୍ରମଶୁଭାନାସୁରୀଷ୍ଵେବ ୟୋନିଷୁ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "These cruel and malicious haters, the vilest of men in the world, I cast perpetually, as impious souls, into none other than Asuric (demonic) wombs." Odia Translation "ମୋତେ ଦ୍ଵେଷ କରୁଥିବା ସେହି କ୍ରୂର, ପାପାଚାରୀ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ସଂସାରର ଜନ୍ମ-ମରଣ ଚକ୍ରରେ ନିରନ୍ତର (ଅଜସ୍ରମ୍) କେବଳ ଆସୁରିକ ଯୋନିଗୁଡ଼ିକରେ (ଆସୁରୀଷୁ ଯୋନିଷୁ) ହିଁ ନିକ୍ଷେପ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ces haineux cruels et malveillants, les plus vils des hommes dans le monde, Je les jette perpétuellement, en tant qu'âmes impies, dans des matrices purement asuriques." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 20 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि । मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥ १६.२० ॥ IAST transliteration āsurīṃ yōnim āpannā mūḍhā janmani janmani | mām aprāpyaiva kauntēya tatō yānty adhamāṃ gatim || 16.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆସୁରୀଂ ୟୋନିମାପନ୍ନା ମୂଢା ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି | ମାମପ୍ରାପ୍ୟୈବ କୌନ୍ତେୟ ତତୋ ୟାନ୍ତ୍ୟଧମାଂ ଗତିମ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Attaining to Asuric wombs, these deluded souls birth after birth, fail to reach Me, O son of Kunti, and pass into a status yet lower than the lowest." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେହି ମୂଢ ଜୀବମାନେ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ କେବଳ ଆସୁରିକ ଯୋନି ଲାଭ କରି, ବିବେକ ହରାଇ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଶେଷରେ ତା’ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଅଧମ ଓ ଅତି ନୀଚ ଗତି (ନରକ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Tombées dans des matrices asuriques, ces âmes égarées, de naissance en naissance, ne parviennent pas jusqu'à Moi, ô fils de Kunti, et descendent vers une condition encore plus basse." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 21 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः । कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥ १६.२१ ॥ IAST transliteration trividhaṃ narakasyēdaṃ dvāraṃ nāśanam ātmanaḥ | kāmaḥ krōdhas tathā lōbhas tasmād ētat trayaṃ tyajēt || 16.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ରିବିଧଂ ନରକସ୍ୟେଦଂ ଦ୍ଵାରଂ ନାଶନମାତ୍ମନଃ | କାମଃ କ୍ରୋଧସ୍ତଥା ଲୋଭସ୍ତସ୍ମାଦେତତ୍ତ୍ରୟଂ ତ୍ୟଜେତ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Threefold is the gate of this hell, destructive of the self—lust, wrath and greed; therefore one should renounce this triad." Odia Translation "କାମ (ବାସନା), କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଲୋଭ—ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରକାର ହେଉଛି ଆତ୍ମାର ପତନ ବା ବିନାଶ କରୁଥିବା ନରକର ପ୍ରଧାନ ଦ୍ଵାର I ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଲ୍ୟାଣକାମୀ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ତିନୋଟିରୁ (ଏତତ୍ ତ୍ରୟମ୍) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରେଇ ରହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Triple est la porte de cet enfer, destructrice du soi — la luxure, la colère et l'avidité ; c'est pourquoi on doit renoncer à cette triade." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 22 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः । आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥ १६.२२ ॥ IAST transliteration ētair vimuktaḥ kauntēya tamōdvārais tribhir naraḥ | ācaraty ātmanaḥ śrēyas tatō yāti parāṃ gatim || 16.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତୈର୍ଵିମୁକ୍ତଃ କୌନ୍ତେୟ ତମୋଦ୍ଵାରୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ନରଃ | ଆଚରତ୍ୟାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେୟସ୍ତତୋ ୟାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The man who is delivered from these three gates of darkness, O son of Kunti, practices what is good for his soul, and thereby reaches the supreme goal." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ନରକର ଏହି ତିନୋଟି ଅନ୍ଧକାରମୟ ଦ୍ଵାରରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାର କଲ୍ୟାଣାଚରଣ (ଶ୍ରେୟଃ) ସାଧନ କରେ ଏବଂ ତାହା ଦ୍ଵାରା ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'homme qui est délivré de ces trois portes de ténèbres, ô fils de Kunti, pratique ce qui est bon pour son âme, et par là il atteint le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 23 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः । न सा सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ १६.२३ ॥ IAST transliteration yaḥ śāstravidhim utsṛjya vartatē kāmakārataḥ | na sā siddhim avāpnōti na sukhaṃ na parāṃ gatim || 16.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଃ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ବର୍ତତେ କାମକାରତଃ | ନ ସା ସିଦ୍ଧିମବାପ୍ନୋତି ନ ସୁଖଂ ନ ପରାଂ ଗତିମ୍ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who casts aside the rules of the scripture and acts under the impulse of desire, attains neither perfection, nor happiness, nor the supreme goal." Odia Translation "ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଦେଶ ତଥା ସଠିକ ବିଧିବିଧାନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି (ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ୟ), କେବଳ ନିଜ ମନମାନୀ ଇଚ୍ଛା ବା କାମବାସନା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଜୀବନରେ ନା କୌଣସି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧି ପାଏ, ନା ସୁଖ ପାଏ, ଏବଂ ନା କଦାପି ପରମ ଗତି ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui rejette les règles de l'écriture et agit sous l'impulsion du désir, n'atteint ni la perfection, ni le bonheur, ni le but suprême." Bhagavad Gita: Chapter 16, Verse 24 (ଷୋଡ଼ଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ । ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥ १६.२४ ॥ IAST transliteration tasmāc chāstraṃ pramāṇaṃ tē kāryākāryavyavasthitau | jñātvā śāstravidhānōktaṃ karma kartum ihār hāsi || 16.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରମାଣଂ ତେ କାର୍ୟାକାର୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥିତୌ | ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶାସ୍ତ୍ରବିଧାନୋକ୍ତଂ କର୍ମ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore let the scripture be thy authority in determining what ought to be done and what ought not to be done; knowing what has been declared by the scriptural rule, thou shouldst perform action here on earth." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ (କାର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ କେଉଁଟି ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ (ଅକାର୍ଯ୍ୟ), ତାହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ହିଁ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରମାଣ ଅଟେ I ଏଣୁ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁସାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବିଧାନକୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଜାଣି, ତୁମେ ଏହି ସଂସାରରେ ଆପଣାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।" French Translation (Traduction en Français) "Que l'écriture soit donc ton autorité pour déterminer ce qui doit être fait et ce qui ne doit pas être fait ; connaissant ce qui est prescrit par la règle scripturaire, tu dois accomplir l'action ici-bas." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे दैवासुरसम्पદ્ଵିଭାଗଯୋଗୋ ନାମ ଷୋଡ଼ଶୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 17/ Chapter 17. Faith and The Three Gunas Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 1 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — ये शास्त्रविधिमुत्सृज्या यजन्ते श्रद्धयान्विताः । तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः ॥ १७.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — yē śāstravidhim utsṛjya yajantē śraddhayānvitāḥ | tēṣāṃ niṣṭhā tu kā kr̥ṣṇa sattvam āhō rajas tamaḥ || 17.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ଯଜନ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧୟାନ୍ଵିତାଃ | ତେଷାଂ ନିଷ୍ଠା ତୁ କା କୃଷ୍ଣ ସତ୍ତ୍ଵମାହୋ ରଜସ୍ତମଃ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Those who cast aside the rules of the scripture, yet perform sacrifice endowed with faith, what is their status, O Krishna? Is it Sattva (goodness), Rajas (passion), or Tamas (ignorance)?" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ କୃଷ୍ଣ! ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରର ବିଧିବିଧାନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା ଓ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସେହି ସ୍ଥିତି ବା ନିଷ୍ଠା ପ୍ରକୃତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଅଟେ? ତାହା କଣ ସାତ୍ତ୍ଵିକ, ରାଜସିକ କିମ୍ବା ତାମସିକ?" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Ceux qui rejettent les règles de l'écriture, mais accomplissent le sacrifice doués de foi, quelle est leur condition, ô Krishna ? Est-ce Sattva, Rajas, ou Tamas ?" Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 2 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा । सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु ॥ १७.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — trividhā bhavati śraddhā dēhināṃ sā svabhāvajā | sāttvikī rājasī caiva tāmasī cēti tāṃ śr̥ṇu || 17.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ତ୍ରିବିଧା ଭବତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେହିନାଂ ସା ସ୍ଵଭାବଜା | ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ରାଜସୀ ଚୈବ ତାମସୀ ଚେତି ତାଂ ଶୃଣୁ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Threefold is the faith of embodied beings, born of their own nature—Sattvic, Rajasic, and Tamasic. Hear thou of it." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର (ଦେହିନାମ୍) ସେହି ସ୍ଵଭାବଜନିତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତିନି ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ—ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ, ରାଜସିକୀ ଏବଂ ତାମସିକୀ I ସେହି ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Triple est la foi des êtres incarnés, née de leur propre nature — Sattvique, Rajasique et Tamasique. Écoute ce qu'il en est." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 3 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୃତୀୟ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत । श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ १७.३ ॥ IAST transliteration sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata | śraddhāmayō ’yaṃ puruṣō yō yacchraddhaḥ sa ēva saḥ || 17.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍ତ୍ଵାନୁରୂପା ସର୍ବସ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭବତି ଭାରତ | ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟୋଽୟଂ ପୁରୁଷୋ ଯୋ ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଃ ସ ଏବ ସଃ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The faith of each character is according to his natural constitution, O Bharata. This Purusha (man) is made of faith; whatever his faith is, that he is." Odia Translation "ହେ ଭାରତ! ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟର ଶ୍ରଦ୍ଧା ତା’ର ଅନ୍ତଃକରଣର ସଂସ୍କାର ଅନୁରୂପ ହୋଇଥାଏ I ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାମୟ ଅଟେ; ଯାହାର ଯେପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ, ସେ ବାସ୍ତବରେ ସେହିପରି ହିଁ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La foi de chacun est conforme à sa constitution naturelle, ô Bharata. Cet homme est fait de foi ; quelle que soit sa foi, tel il est." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 4 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः । प्रेतान्भूतगणांश्चाण्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ १७.४ ॥ IAST transliteration yajantē sāttvikā dēvān yakṣarakṣāṃsi rājasāḥ | prētān bhūtagaṇāṃś cānyē yajantē tāmasā jānāḥ || 17.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଜନ୍ତେ ସାତ୍ତ୍ଵିକା ଦେବାନ୍ୟକ୍ଷରକ୍ଷାଂସି ରାଜସାଃ | ପ୍ରେତାନ୍ଭୂତଗଣାଂଶ୍ଚାନ୍ୟେ ଯଜନ୍ତେ ତାମସା ଜନାଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sattvic men worship the gods; Rajasic men, the Yakshas and Rakshasas; other men, who are Tamasic, worship the spirits of the dead and the hosts of ghosts." Odia Translation "ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ରାଜସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉପାସନା କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ତାମସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ଏବଂ ଭୂତଗଣଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Les hommes sattviques adorent les dieux ; les hommes rajasiques, les Yakshas et les Rakshasas ; les autres hommes, qui sont tamasiques, adorent les esprits des morts et les troupes de fantômes." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 5 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः । दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ १७.५ ॥ IAST transliteration aśāstravihitaṃ ghōraṃ tapyantē yē tapō janāḥ | dambhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ || 17.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶାସ୍ତ୍ରବିହିତଂ ଘୋରं ତପ୍ୟନ୍ତେ ଯେ ତପୋ ଜନାଃ | ଦମ୍ଭାହଙ୍କାରସଂଯୁକ୍ତାଃ କାମରାଗବଲାନ୍ଵିତାଃ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Those men who practice fierce austerities contrary to the scriptural ordinance, full of hypocrisy and egoism, impelled by the force of desire and passion," Odia Translation "ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ (ଅଶାସ୍ତ୍ରବିହିତମ୍) ଘୋର କଠୋର ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା ଦମ୍ଭ ଓ ଅହଙ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହନ୍ତି ଏବଂ କାମନା, ଆସକ୍ତି ତଥା ଶାରୀରିକ ବଳର ଗର୍ବରେ ଅନ୍ଧ ଥାନ୍ତି;" French Translation (Traduction en Français) "Ces hommes qui pratiquent de farouches austérités contraires aux ordonnances rituelles, pleins d'hypocrisie et d'égoïsme, entraînés par la force du désir et de la passion," Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 6 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः । मां चैवान्तःशरीरस्थं तान्वিদ্ধ्यासुरनिश्चयान् ॥ १७.६ ॥ IAST transliteration karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmam acētasaḥ | māṃ caivāntaḥśarīrasthaṃ tān viddhy āsuraniścayān || 17.6 || Sanskrit Verse in Odia Script କର୍ଷୟନ୍ତଃ ଶରୀରସ୍ଥଂ ଭୂତଗ୍ରାମମଚେତସଃ | ମାଂ ଚୈବାନ୍ତଃଶରୀରସ୍ଥଂ ତାନ୍ଵିଦ୍ଧ୍ୟାସୁରନିଶ୍ଚୟାନ୍ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—senselessly torturing the group of elements in the body, and Me also who dwell within the body—know them to be of Asuric resolve." Odia Translation "—ସେହି ବିବେକହୀନ (ଅଚେତସଃ) ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପଞ୍ଚମହାଭୂତାଦି ଜଡ଼ ଶକ୍ତିକୁ ଏବଂ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ବିଦ୍ୟମାନ ମୋର ଚେତନ ସ୍ଵରୂପକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଳେଶ ବା ଦୁଃଖ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି I ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସୁରିକ ସ୍ଵଭାବ ବା ନିଶ୍ଚୟର ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "—torturant insensément le groupe d'éléments dans le corps, et Moi aussi qui habite à l'intérieur du corps — sache qu'ils sont d'une résolution asurique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 7 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः । यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृणु ॥ १७.७ ॥ IAST transliteration āhāras tv api sarvasya trividhō bhavati priyaḥ | yajñas tapas tathā dānaṃ tēṣāṃ bhēdam imaṃ śr̥ṇu || 17.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆହାରସ୍ତୃପି ସର୍ବସ୍ୟ ତ୍ରିବିଧୋ ଭବତି ପ୍ରିୟଃ | ଯଜ୍ଞସ୍ତପସ୍ତଥା ଦାନଂ ତେଷାଂ ଭେଦମିମଂ ଶୃଣୁ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The food also which is dear to each is of three kinds, and so also are sacrifice, austerity and giving. Hear thou this distinction of them." Odia Translation "ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ପସନ୍ଦ ଅନୁସାରେ ଆହାର ମଧ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାରର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ I ସେହିପରି ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଦାନ ମଧ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାରର; ଏବେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ବା ଭେଦ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "La nourriture aussi qui est chère à chacun est de trois sortes, et ainsi en est-il du sacrifice, de l'austérité et du don. Écoute cette distinction qui les caractérise." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 8 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः । रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥ १७.८ ॥ IAST transliteration āyuḥsattvabalārōgyasukhaprītivivardhanāḥ | rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hr̥dyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ || 17.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆୟୁଃସତ୍ତ୍ଵବଲାରୋଗ୍ୟସୁଖପ୍ରୀତିବିବର୍ଧନାଃ | ରସ୍ୟାଃ ସ୍ନିଗ୍ଧାଃ ସ୍ଥିରା ହୃଦ୍ୟା ଆହାରାଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକପ୍ରିୟାଃ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Foods which increase life, purity, strength, health, joy and cheerfulness, which are savory, oleaginous, substantial and agreeable, are dear to the Sattvic." Odia Translation "ଯେଉଁ ଆହାର ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ଆୟୁଷ, ଅନ୍ତଃକରଣର ଶୁଦ୍ଧି (ସତ୍ତ୍ଵ), ଶାରୀରିକ ବଳ, ଆରୋଗ୍ୟ (ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ), ଆନ୍ତରିକ ସୁଖ ଏବଂ ପ୍ରେମ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଯାହା ରସଯୁକ୍ତ, ସ୍ନିଗ୍ଧ (ଘୃତାଦି ଯୁକ୍ତ), ଅଧିକ ସମୟ ଶରୀରରେ ସ୍ଥିର ରହୁଥିବା ଏବଂ ମନ ପସନ୍ଦର, ସେହିପରି ଭୋଜନ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les aliments qui augmentent la vie, la pureté, la force, la santé, la joie et l'allégresse, qui sont savoureux, oléagineux, substantiels et agréables, sont chers aux hommes sattviques." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 9 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः । आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ १७.९ ॥ IAST transliteration kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ | āhārā rājasasyēṣṭā duḥkhaśōkāmayapradāḥ || 17.9 || Sanskrit Verse in Odia Script କଟ୍ଵମ୍ଲଲବଣାତ୍ୟୁଷ୍ଣତୀକ୍ଷ୍ଣରୂକ୍ଷବିଦାହିନଃ | ଆହାରା ରାଜସସ୍ୟେଷ୍ଟା ଦୁଃଖଶୋକାମୟପ୍ରଦାଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Foods that are bitter, sour, salty, over-hot, pungent, dry and burning, are desired by the Rajasic, and cause pain, grief and disease." Odia Translation "ଅତ୍ୟଧିକ ପିତା (କଟୁ), ଖଟା (ଅମ୍ଳ), ଲୁଣିଆ (ଲବଣ), ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗରମ, କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଶୁଖିଲା (ରୂକ୍ଷ) ଏବଂ ଶରୀରରେ ଦାହ ବା ଜଳନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆହାର କର୍ମପ୍ରବଣ ରାଜସିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ I ଏହା ଶେଷରେ କେବଳ ଦୁଃଖ, ଶୋକ ଏବଂ ରୋଗବ୍ୟାଧି (ଆମୟପ୍ରଦାଃ) ପ୍ରଦାନ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Les aliments amers, acides, salés, trop chauds, piquants, secs et brûlants, sont désirés par les hommes rajasiques, et causent douleur, affliction et maladie." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 10 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् । उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ १७.१० ॥ IAST transliteration yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat | ucchiṣṭam api cāmēdhyaṃ bhōjanaṃ tāmasapriyam || 17.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯାତଯାମଂ ଗତରସଂ ପୂତି ପର୍ଯୁଷିତଂ ଚ ଯତ୍ | ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟମପି ଚାମେଧ୍ୟଂ ଭୋଜନଂ ତାମସପ୍ରିୟମ୍ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Food which is stale, tasteless, putrid and rotten, and remnants of food (left by others), and what is impure, is the food dear to the Tamasic." Odia Translation "ରନ୍ଧା ହେବାର ପ୍ରାୟ ତିନିଘଣ୍ଟା ପରର ବାସି (ଯାତଯାମମ୍), ସ୍ଵାଦହୀନ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ (ପୂତି), ବହୁ ପୂର୍ବର ପର୍ଯ୍ୟୁଷିତ, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଏବଂ ପବିତ୍ରତାହୀନ ଅମେଧ୍ୟ ଭୋଜନ ତାମସିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Les aliments rassis, sans saveur, corrompus et pourris, les restes d'aliments et ce qui est impur, constituent la nourriture chère aux hommes tamasiques." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 11 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते । यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः ॥ १७.११ ॥ IAST transliteration aphalākāṅkṣibhir yajñō vidhidr̥ṣṭō ya ijyatē | yaṣṭavyam ēvēti manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ || 17.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିର୍ଯଜ୍ଞୋ ବିଧିଦୃଷ୍ଟୋ ଯ ଇଜ୍ୟତେ | ଯଷ୍ଟବ୍ୟମେବେତି ମନଃ ସମାଧାୟ ସ ସାତ୍ତ୍ଵିକଃ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The sacrifice which is offered by men desiring no fruit, as directed by scriptural law, fixing the mind on the performance of sacrifice as a duty, that is Sattvic." Odia Translation "କୌଣସି ପ୍ରକାର ଫଳର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ନ ରଖି (ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିଃ), ଶାସ୍ତ୍ରର ବିଧି ଅନୁସାରେ ନିରୂପିତ ହୋଇ, 'ଯଜ୍ଞ କରିବା କେବଳ ମୋର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ'—ଏହିପରି ମନକୁ ସ୍ଥିର ସମାଧିସ୍ଥ କରି ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏ, ତାହା ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ' ଯଜ୍ଞ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le sacrifice qui est offert par des hommes ne désirant aucun fruit, tel que prescrit par la loi rituelle, l'esprit fixé sur l'accomplissement du sacrifice comme un devoir, celui-là est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 12 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अभिसन्धाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् । इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ १७.१२ ॥ IAST transliteration abhisandhāya tu phalaṃ dambhārtham api caiva yat | ijyatē bharataśrēṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam || 17.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଭିସନ୍ଧାୟ ତୁ ଫଲଂ ଦମ୍ଭାର୍ଥମପି ଚୈବ ଯତ୍ | ଇଜ୍ୟତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ବିଦ୍ଧି ରାଜସମ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that which is offered seeking for fruit and for the sake of ostentation, O best of the Bharatas, know that sacrifice to be Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! କୌଣସି ବିଶେଷ ସାଂସାରିକ ଫଳର ଆଶା ରଖି କିମ୍ବା କେବଳ ଲୋକଦେଖାଣିଆ ଦମ୍ଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ, ସେହି ଯଜ୍ଞକୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ 'ରାଜସିକ' ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui est offert en vue d'un fruit et par pur esprit d'ostentation, ô le meilleur des Bharatas, sache que ce sacrifice est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 13 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् । श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ १७.१३ ॥ IAST transliteration vidhihīnam asṛṣṭānnaṃ mantrahīnam adakṣiṇam | śraddhāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣatē || 17.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଵିଧିହୀନମସୃଷ୍ଟାନ୍ନଂ ମନ୍ତ୍ରହୀନମଦକ୍ଷିଣମ୍ | ଶ୍ରଦ୍ଧାଵିରହିତଂ ଯଜ୍ଞଂ ତାମସଂ ପରିଚକ୍ଷତେ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The sacrifice contrary to the scriptural rules, in which no food is distributed, which is devoid of mantras and gifts to the priests, and empty of faith, is called Tamasic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିବିଧାନ ଶୂନ୍ୟ (ବିଧିହୀନମ୍), ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରସାଦ ବା ଅନ୍ନ ଦାନ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ଯାହା ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରହିତ, ବିନା ଦକ୍ଷିଣାରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୂନ୍ୟ, ସେହିପରି ଯଜ୍ଞକୁ ତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ମାନେ 'ତାମସିକ' ଯଜ୍ଞ ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le sacrifice contraire aux règles rituelles, dans lequel aucune nourriture n'est distribuée, qui est dépourvu de mantras et d'offrandes aux prêtres, et vide de foi, est appelé tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 14 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् । ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ १७.१४ ॥ IAST transliteration dēvadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucam ārjavam | brahmacaryam ahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyatē || 17.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦେବଦ୍ଵିଜଗୁରୁପ୍ରାଜ୍ଞପୂଜନଂ ଶୌଚମାର୍ଜଵମ୍ | ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମହିଂସା ଚ ଶାରୀରଂ ତପ ଉଚ୍ଯତେ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Worship of the gods, the twice-born (Brahmins), the Gurus and the wise, purity, straightforwardness, Brahmacharya (chastity) and harmlessness, are called the austerity of the body." Odia Translation "ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଜନ ତଥା ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ସାଦର ସେବା-ପୂଜା କରିବା, ବାହ୍ୟ ପବିତ୍ରତା, ସରଳତା (ଆର୍ଜବମ୍), ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ ଏବଂ ଅହିଂସାକୁ ପ୍ରକୃତ 'ଶାରୀରିକ ତପସ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'adoration des dieux, des deux fois nés (Brahmanes), des Gurus et des sages, la pureté, la droiture, le Brahmacharya et l'inoffensivité, sont appelés l'austérité du corps." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 15 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् । स्वाध्यायअभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ १७.१५ ॥ IAST transliteration anudwēgakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat | swādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyatē || 17.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନୁଦ୍ଵେଗକରଂ ବାକ୍ୟଂ ସତ୍ୟଂ ପ୍ରିୟହିତଂ ଚ ଯତ୍ | ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟାଭ୍ୟସନଂ ଚୈବ ଵାଙ୍ମୟଂ ତପ ଉଚ୍ଯତେ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Speech which causes no excitement, which is true, agreeable and beneficial, and the regular practice of the study of scripture, are called the austerity of speech." Odia Translation "କାହାରି ମନରେ କ୍ଷୋଭ ବା ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁନଥିବା ଶାନ୍ତ ମଧୁର ବାଣୀ, ସତ୍ୟ ବଚନ, ପ୍ରିୟ ତଥା ମଙ୍ଗଳକାରୀ ବାକ୍ୟ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ବୈଦିକ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବାର ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରକୃତ 'ବାଚନିକ ବା ବାଙ୍ମୟ ତପସ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La parole qui ne cause aucune agitation, qui est vraie, agréable et bénéfique, et la pratique régulière de l'étude des écritures, sont appelées l'austérité de la parole." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 16 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः । भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ १७.१६ ॥ IAST transliteration manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunam ātmavinigrahaḥ | bhāvasaṃśuddhir ity ētat tapō mānasam ucyatē || 17.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନଃପ୍ରସାଦଃ ସୌମ୍ୟତ୍ଵଂ ମୌନମାତ୍ମଵିନିଗ୍ରହଃ | ଭାଵସଂଶୁଦ୍ଧିରିତ୍ୟେତତ୍ତପୋ ମାନସମୁଚ୍ୟତେ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Serenity of mind, gentleness, silence, self-control, and the absolute purification of the whole temperament — these are called the austerity of the mind." Odia Translation "ମନର ପ୍ରସନ୍ନତା (ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି), ସୌମ୍ୟଭାବ (ସରଳତା), ମୌନ ରହି ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ କରିବା, ମନର ନିଗ୍ରହ (ଆତ୍ମବିନିଗ୍ରହଃ) ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବନା ରଖିବା—ଏହି ସମସ୍ତ ମାନସିକ ସଦ୍ଗୁଣକୁ ପ୍ରକୃତ 'ମାନସିକ ତପସ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La sérénité du mental, la gentillesse, le silence, la maîtrise de soi, et la purification absolue de tout le tempérament — voilà ce qui est appelé l'austérité du mental." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 17 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः । अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते ॥ १७.१७ ॥ IAST transliteration śraddhayā parayā taptaṃ tapas tat trividhaṃ naraiḥ | aphalākāṅkṣibhir yuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣatē || 17.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରଦ୍ଧୟା ପରୟା ତପ୍ତଂ ତପସ୍ତତ୍ତ୍ରିଵିଧଂ ନରୈଃ | ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିର୍ୟୁକ୍ତୈଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ପରିଚକ୍ଷତେ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This threefold austerity practiced with supreme faith by men who desire no fruit, integrated in devotion, is called Sattvic." Odia Translation "ଫଳର କୌଣସି ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ନ ରଖି (ଅଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିଃ), ସଂଯମିତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆଚରଣ କରାଯାଉଥିବା ସେହି ପୂର୍ବୋକ୍ତ ତ୍ରିବିଧ ତପସ୍ୟାକୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ' ତପସ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Cette triple austérité pratiquée avec une foi suprême par des hommes qui ne désirent aucun fruit, intégrés dans la dévotion, est appelée sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 18 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्बेन चैव यत् । क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ १७.१८ ॥ IAST transliteration satkāramānapūjārthaṃ tapō dambhēna caiva yat | kriyatē tad iha prōktaṃ rājasaṃ calam adhruvam || 17.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ସତ୍କାରମାନପୂଜାର୍ଥଂ ତପୋ ଦମ୍ଭେନ ଚୈଵ ଯତ୍ | କ୍ରିୟତେ ତଦିହ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରାଜସଂ ଚଲମଧ୍ରୁଵମ୍ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The austerity which is practiced for the sake of welcome, honor and worship, and out of ostentatiousness, is said here to be Rajasic, unstable and fleeting." Odia Translation "କେବଳ ନିଜର ସତ୍କାର, ସମ୍ମାନ (ମାନ) ଓ ପ୍ରଶଂସା ପୂଜା ପାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ଲୋକଦେଖାଣିଆ ଦମ୍ଭ ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଏହି ସଂସାରରେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ 'ରାଜସିକ' ତପସ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "L'austérité qui est pratiquée en vue d'obtenir un bon accueil, de l'honneur et de l'adoration, et par pure ostentation, est dite ici être rajasique, instable et passagère." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 19 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः । परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.१९ ॥ IAST transliteration mūḍhagrāhēṇātmanō yat pīḍayā kriyatē tapaḥ | parasyōtsādanārthaṃ vā tat tāmasam udāhṛtam || 17.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୂଢଗ୍ରାହେଣାତ୍ମନୋ ଯତ୍ପୀଡୟା କ୍ରିୟତେ ତପଃ | ପରସ୍ୟୋତ୍ସାଦନାର୍ଥଂ ଵା ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୧୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The austerity which is practiced with a deluded obstinacy, with self-torture, or for the purpose of destroying another, is declared to be Tamasic." Odia Translation "ମୂଢତାପୂର୍ଣ୍ଣ ହଠ ଓ ଜିଦ୍ ଦ୍ଵାରା (ମୂଢଗ୍ରାହେଣ), ନିଜ ଶରୀର ଓ ମନକୁ କ୍ଳେଶ ଦେଇ କରାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ବିନାଶ ବା ଅନିଷ୍ଟ ସାଧନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା ତପସ୍ୟାକୁ 'ତାମସିକ' ତପସ୍ୟା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "L'austérité qui est pratiquée avec une obstination aveugle, par auto-torture, ou dans le but de détruire autrui, est déclarée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 20 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे । देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृतम् ॥ १७.२० ॥ IAST transliteration dātavyam iti yad dānaṃ dīyatē ’nupakāriṇē | dēśē kālē ca pātrē ca tad dānaṃ sāttvikaṃ smṛtam || 17.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦାତଵ୍ୟମିତି ଯଦ୍ଦାନଂ ଦୀୟତେଽନୁପକାରିଣେ | ଦେଶେ କାଲେ ଚ ପାତ୍ରେ ଚ ତଦ୍ଦାନଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ସ୍ମୃତମ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The gift which is given saying 'it ought to be given', to one from whom no return is expected, at the right place and time, and to a worthy person, that gift is remembered as Sattvic." Odia Translation "ଦାନ ଦେବା ହିଁ କେବଳ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ (ଦାତବ୍ୟମ୍)—ଏହି ଭାବରେ ପ୍ରତିଉପକାର ଆଶା ରଖୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ, ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏବଂ ସଠିକ ସାଧୁ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନକୁ ପ୍ରକୃତ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ' ଦାନ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le don qui est fait en se disant 'il doit être fait', à quelqu'un dont on n'attend aucun retour, au bon endroit et au bon moment, et à une personne d'igne, ce don est reconnu comme sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 21 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः । दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ १७.२१ ॥ IAST transliteration yat tu pratyupakārārthaṃ phalam uddiśya vā punaḥ | dīyatē ca parikliṣṭaṃ tad dānaṃ rājasaṃ smṛtam || 17.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟୁପକାରାର୍ଥଂ ଫଲମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟ ଵା ପୁନଃ | ଦୀୟତେ ଚ ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟଂ ତଦ୍ଦାନଂ ରାଜସଂ ସ୍ମୃତମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that which is given for the sake of a return, or looking for fruit in the future, or with a grudging heart, that gift is remembered as Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଦାନ ପ୍ରତିବଦଳରେ କିଛି ଉପକାର ପାଇବା ଆଶାରେ (ପ୍ରତ୍ୟୁପକାରାର୍ଥମ୍), ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ଫଳ ପାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କିମ୍ବା ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳେଶ ବା କୁଣ୍ଠାବୋଧ ସହିତ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନକୁ 'ରାଜସିକ' ଦାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais celui qui est fait dans l'espoir d'un retour, ou en vue d'un fruit futur, ou avec un cœur réticent, ce don est reconnu comme rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 22 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते । असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १७.२२ ॥ IAST transliteration adēśakālē yad dānaṃ apātrēbhyaś ca dīyatē | asatkṛtam avajñātaṃ tat tāmasam udāhṛtam || 17.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଦେଶକାଲେ ଯଦ୍ଦାନମପାତ୍ରେଭ୍ୟଶ୍ଚ ଦୀୟତେ | ଅସତ୍କୃତମଵଜ୍ଞାତଂ ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୨ 🍉 || Sri Aurobindo's English Interpretation "The gift which is given at an improper place and time, and to unworthy persons, without respect and with contempt, is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଯେଉଁ ଦାନ ଅଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଓ ଅସମୟରେ (ଅଦେଶକାଳେ), ଅପାତ୍ର ବା ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ, ବିନା କୌଣସି ଆଦର ସତ୍କାରରେ ଏବଂ ଅବଜ୍ଞା ତଥା ତିରସ୍କାରପୂର୍ବକ ଦିଆଯାଏ, ତାହାକୁ 'ତାମସିକ' ଦାନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le don qui est fait en un lieu inapproprié et hors de saison, et à des personnes indignes, sans respect et avec mépris, est déclaré tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 23 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः । ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ १७.२३ ॥ IAST transliteration ōṃ tat sad iti nirdēśō brahmaṇas trividhaḥ smṛtaḥ | brāhmaṇās tēna vēdāś ca yajñāś ca vihitāḥ purā || 17.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ଓଁ ତତ୍ସଦିତି ନିର୍ଦେଶୋ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତ୍ରିଵିଧଃ ସ୍ମୃତଃ | ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତେନ ବେଦାଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ଵିହିତାଃ ପୁରା || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "'OM, TAT, SAT' — this is remembered as the threefold designation of the Brahman. By this, of old, the Brahmins, the Vedas and the sacrifices were ordained." Odia Translation "'ଓଁ, ତତ୍, ସତ୍' (OM, TAT, SAT)—ଏହି ତିନୋଟି ଶବ୍ଦ ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ନାମ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ନିରୂପିତ ହୋଇଛି I ସୃଷ୍ଟିକାଳର ଆରମ୍ଭରେ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ବେଦ ସମୂହ ଏବଂ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକ ବିହିତ (ନିର୍ମିତ) ହୋଇଥିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "'OM, TAT, SAT' — voilà ce qui est reconnu comme la triple désignation du Brahman. Par elle, autrefois, les Brahmanes, les Vedas et les sacrifices ont été institués." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 24 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः । प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ १७.२४ ॥ IAST transliteration tasmād ōm ity udāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ | pravartantē vidhānōktāḥ satataṃ brahmavādinām || 17.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାଦୋମିତ୍ୟୁଦାହୃତ୍ୟ ଯଜ୍ଞଦାନତପଃକ୍ରିୟାଃ | ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଵିଧାନୋକ୍ତାଃ ସତତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore, uttering the syllable 'OM', the acts of sacrifice, giving and austerity, as declared in the scriptural ordinances, are always initiated by the seekers of Brahman." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ, ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଅନୁସାରେ ନିରୂପିତ ହୋଇଥିବା ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ (ଭଗବଦ୍-ପରାୟଣ) ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସର୍ବଦା 'ଓଁ' (OM) ଶବ୍ଦର ଉଚ୍ଚାରଣ ପୂର୍ବକ ହିଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, en prononçant la syllabe 'OM', les actes de sacrifice, de don et d'austérité, tels que prescrits par les règles rituelles, sont toujours commencés par les chercheurs de Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 25 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः । दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ १७.२५ ॥ IAST transliteration tad ity anabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ | dānakriyāś ca vividhāḥ kriyantē mōkṣakāṅkṣibhiḥ || 17.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଦିତ୍ୟନଭିସନ୍ଧାୟ ଫଲଂ ଯଜ୍ଞତପଃକ୍ରିୟାଃ | ଦାନକ୍ରିୟାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାଃ କ୍ରିୟନ୍ତେ ମୋକ୍ଷକାଙ୍ଖ୍ଷିଭିଃ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Uttering the syllable 'TAT' (That), without seeking any fruit, the acts of sacrifice and austerity, and the various acts of giving, are performed by the seekers of liberation." Odia Translation "ସେହିପରି 'ତତ୍' (TAT—ଅର୍ଥାତ୍ ସବୁ କିଛି ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କର ହିଁ ଅଟେ) ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାଂସାରିକ ଫଳର ଆଶା ନ ରଖି, ମୋକ୍ଷାଭିଳାଷୀ ସାଧକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଦାନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "En prononçant la syllabe 'TAT', sans rechercher aucun fruit, les actes de sacrifice et d'austérité, et les divers actes de don, sont accomplis par les chercheurs de libération." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 26 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते । प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ १७.२६ ॥ IAST transliteration sadbhāvē sādhubhāvē ca sad ity ētat prayujyatē | praśastē karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyatē || 17.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଦ୍ଭାଵେ ସାଧୁଭାଵେ ଚ ସଦିତ୍ୟେତତ୍ପ୍ରୟୁଜ୍ୟତେ | ପ୍ରଶସ୍ତେ କର୍ମଣି ତଥା ସଚ୍ଛବ୍ଦଃ ପାର୍ଥ ୟୁଜ୍ୟତେ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The syllable 'SAT' is used in the sense of reality and of goodness; and so also, O Partha, the word 'SAT' is employed for a praiseworthy and auspicious action." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! 'ସତ୍' (SAT) ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧୁ ଭାବରେ କରାଯାଇଥାଏ I ଏବଂ ସେହିପରି କୌଣସି ବି ପ୍ରଶଂସନୀୟ ତଥା କଲ୍ୟାଣକର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La syllabe 'SAT' est employée dans le sens de réalité et de bonté ; et de même, ô Partha, le mot 'SAT' est appliqué à une action louable et bénéfique." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 27 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ସପ୍ତବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते । कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधियते ॥ १७.२७ ॥ IAST transliteration yajñē tapasi dānē ca sthitiḥ sad iti cōcyatē | karma caiva tadarthīyaṃ sad ity ēvābhidhīyatē || 17.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯଜ୍ଞେ ତପସି ଦାନେ ଚ ସ୍ଥିତିଃ ସଦିତି ଚୋଚ୍ଯତେ | କର୍ମ ଚୈଵ ତଦର୍ଥୀୟଂ ସଦିତ୍ୟେଵାଭିଧୀୟତେ || ୨୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Steadfastness in sacrifice, in austerity and in giving is also called 'SAT'; and action solely for the sake of That (the Divine) is likewise designated as 'SAT'." Odia Translation "ଯଜ୍ଞରେ, ତପସ୍ୟାରେ ଏବଂ ଦାନରେ ଥିବା ସାଧକର ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି ବା ନିଷ୍ଠାକୁ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' (SAT) ବୋଲି କୁହାଯାଏ I ଏବଂ କେବଳ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ପ୍ରୀତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା ଭଗବଦ୍-କର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ 'ସତ୍' ଶବ୍ଦ ଦ୍ଵାରା ଅଭିହିତ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "La constance dans le sacrifice, dans l'austérité et dans le don est aussi appelée 'SAT' ; et l'action accomplie uniquement pour l'amour de Cela est de même désignée comme 'SAT'." Bhagavad Gita: Chapter 17, Verse 28 (ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् । असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ १७.२८ ॥ IAST transliteration aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapas taptaṃ kṛtaṃ ca yat | asad ity ucyatē pārtha na ca tat prētya nō iha || 17.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଶ୍ରଦ୍ଧୟା ହୁତଂ ଦତ୍ତଂ ତପସ୍ତପ୍ତଂ କୃତଂ ଚ ଯତ୍ | ଅସଦିତ୍ୟୁଚ୍ଯତେ ପାର୍ଥ ନ ଚ ତତ୍ପ୍ରେତ୍ୟ ନୋ ଇହ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever is offered as sacrifice, given as alms, or practiced as austerity without faith, is called 'ASAT' (unreal), O Partha! It is of no value here on earth nor hereafter in the world beyond." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ବିନା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ (ହୋମ) କରାଯାଏ, ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଚରଣ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଯେଉଁ କିଛି ବି ଶୁଭକର୍ମ କରାଯାଏ, ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ 'ଅସତ୍' (ASAT) ବୋଲି କୁହାଯାଏ I ତାହା ଦ୍ଵାରା ସାଧକର ନା ଏହି ଲୋକରେ କୌଣସି ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ, ନା ପରଲୋକରେ (ପ୍ରେତ୍ୟ) କୌଣସି ଲାଭ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Tout ce qui est offert en sacrifice, donné en aumône, ou pratiqué comme austérité sans foi, est appelé 'ASAT' (irréel), ô Partha ! Cela n'a de valeur ni ici-bas ni plus tard dans le monde au-delà." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे श्रद्धात्रयविभागयोगो नाम सप्तदशोऽध्यायः ॥ I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. 18/ Chapter 18. Renunciation and Moksha Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 1 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् । त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ १८.१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — saṃnyāsasya mahābāhō tattvam icchāmi vēditum | tyāgasya ca hr̥ṣīkēśa pr̥thak kēśiniṣūdana || 18.1 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସନ୍ନ୍ୟାସସ୍ୟ ମହାବାହୋ ତତ୍ତ୍ଵମିଚ୍ଛାମି ବେଦିତୁମ୍ | ତ୍ୟାଗସ୍ୟ ଚ ହୃଷୀକେଶ ପୃଥକ୍କେଶିନିଷୂଦନ || ୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: I desire to know, O mighty-armed, the true principle of Sannyasa (renunciation of actions) and of Tyaga (relinquishment of the fruit of action), separately, O Hrishikesha, O slayer of Keshi!" Odia Translation ଅର୍ଜୁନ ପଚାରିଲେ: "ହେ ମହାବାହୋ! ହେ ହୃଷୀକେଶ! ହେ କେଶିନାଶକ (କେଶିନିଷୂଦନ)! ମୁଁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଏବଂ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ବା ତତ୍ତ୍ଵ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ସବିଶେଷ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Je désire connaître, ô aux bras puissants, le vrai principe du Sannyasa et du Tyaga, séparément, ô Hrishikesha, ô vainqueur de Keshi !" Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 2 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः । सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ १८.२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ saṃnyāsaṃ kavayō viduḥ | sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || 18.2 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | କାମ୍ୟାନାଂ କର୍ମଣାଂ ନ୍ୟାସଂ ସନ୍ନ୍ୟାସଂ କବୟୋ ବିଦୁḥ | ସର୍ବକର୍ମଫଲତ୍ୟାଗଂ ପ୍ରାହୁସ୍ତ୍ୟାଗଂ ବିଚକ୍ଷଣାଃ || ୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: The renunciation of desire-driven actions (kāmya karma) is known by the seers as Sannyasa; the relinquishment of the fruit of all actions is called Tyaga by the wise." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ଅନେକ ପଣ୍ଡିତଗଣ ସାଂସାରିକ ବାସନାଯୁକ୍ତ କାମ୍ୟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକର ପରିତ୍ୟାଗକୁ 'ସନ୍ନ୍ୟାସ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଆଉ ଅନ୍ୟ ବିବେକୀ ବିଜ୍ଞ ପୁରୁଷମାନେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବା କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ 'ତ୍ୟାଗ' (ତ୍ୟାଗମ୍) ବୋଲି କହନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Le renoncement aux actions motivées par le désir est connu par les sages comme le Sannyasa ; l'abandon du fruit de toutes les actions est appelé Tyaga par les hommes avisés." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 3 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः । यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ १८.३ ॥ IAST transliteration tyājyaṃ dōṣavad ity ēkē karma prāhur manīṣiṇaḥ | yajñadānatapaḥkarma na tyājyam iti cāparē || 18.3 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ୟାଜ୍ୟଂ ଦୋଷବଦିତ୍ୟେକେ କର୍ମ ପ୍ରାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ | ୟଜ୍ଞଦାନତପଃକର୍ମ ନ ତ୍ୟାଜ୍ୟମିତି ଚାପରେ || ୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Some philosophers declare that action should be abandoned as an evil; while others maintain that acts of sacrifice, giving and austerity should not be relinquished." Odia Translation "କେତେକ ବିଜ୍ଞ ଚିନ୍ତକ ବା ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଦୋଷଯୁକ୍ତ, ଏଣୁ ତାହାକୁ ହିଁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ମାତ୍ର ଅନ୍ୟ କେତେକ ବିଦ୍ଵାନ କହନ୍ତି ଯେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରୂପକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Certains philosophes déclarent que l'action doit être abandonnée comme un mal ; tandis que d'autres soutiennent que les actes de sacrifice, de don et d'austérité ne doivent pas être délaissés." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 4 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम । त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः ॥ १८.४ ॥ IAST transliteration niścayaṃ śr̥ṇu mē tatra tyāgē bharatasattama | tyāgō hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ || 18.4 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିଶ୍ଚୟଂ ଶୃଣୁ ମେ ତତ୍ର ତ୍ୟାଗେ ଭରତସତ୍ତମ | ତ୍ୟାଗୋ ହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ତ୍ରିବିଧଃ ସମ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ || ୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear My definitive conclusion, O best of the Bharatas, concerning relinquishment (Tyaga). Relinquishment, O tiger among men, has been declared to be of three kinds." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଭରତସତ୍ତମ)! ସେହି ତ୍ୟାଗ ବିଷୟରେ ମୋର ସୁନିଶ୍ଚିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଶୁଣ I ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ (ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର)! ସେହି ତ୍ୟାଗ ପ୍ରକୃତରେ ସାତ୍ତ୍ଵିକ, ରାଜସିକ ଓ ତାମସିକ ଭେଦରେ ତିନି ପ୍ରକାରର ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୀର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Écoute Ma conclusion définitive, ô le meilleur des Bharatas, concernant l'abandon (Tyaga). Car l'abandon, ô tigre parmi les hommes, a été déclaré être de trois sortes." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 5 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् । यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ १८.五 ॥ IAST transliteration yajñadānatapaḥkarma na tyāgyaṃ kāryam ēva tat | yajñō dānaṃ tapaś caiva pāvanāni manīṣiṇām || 18.5 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଜ୍ଞଦାନତପଃକର୍ମ ନ ତ୍ୟାଜ୍ୟଂ କାର୍ୟମେବ ତତ୍ | ୟଜ୍ଞୋ ଦାନଂ ତପଶ୍ଚୈବ ପାବନାନି ମନୀଷିଣାମ୍ || ୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Acts of sacrifice, giving and austerity must not be abandoned, but should be performed; for sacrifice, giving and austerity are purifiers of the wise." Odia Translation "ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରୂପକ କର୍ମ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତାହା ଅବଶ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ; କାରଣ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀ ମନୀଷୀମାନଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ (ପାବନାନି)।" French Translation (Traduction en Français) "Les actes de sacrifice, de don et d'austérité ne doivent pas être abandonnés, mais doivent être accomplis ; car le sacrifice, le don et l'austérité sont les purificateurs des sages." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 6 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानी च । कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ १८.६ ॥ IAST transliteration ētāny api tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni ca | kartavyānīti mē pārtha niścitaṃ matam uttamam || 18.6 || Sanskrit Verse in Odia Script ଏତାନ୍ୟପି ତୁ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଫଲାନି ଚ | କର୍ତବ୍ୟାନୀତି ମେ ପାର୍ଥ ନିଶ୍ଚିତଂ ମତମୁତ୍ତମମ୍ || ୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But even these actions must be performed, O Partha, leaving aside attachment and the fruits; such is My definitive and supreme judgment." Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି ଯଜ୍ଞାଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନର ଆସକ୍ତି (ସଙ୍ଗମ୍) ଏବଂ ସମସ୍ତ ଫଳ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ହିଁ ସମ୍ପାଦନ କରାଯିବା ଉଚିତ—ଏହା ହିଁ ମୋର ସୁନିଶ୍ଚିତ ତଥା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais ces actions elles-mêmes doivent être accomplies, ô Partha, en abandonnant l'attachement et les fruits ; tel est Mon jugement définitif et suprême." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 7 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते । मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ १८.७ ॥ IAST transliteration niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇō nōpapadyatē | mōhāt tasya parityāgas tāmasaḥ parikīrtitāḥ || 18.7 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିୟତସ୍ୟ ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସଃ କର୍ମଣୋ ନୋପପଦ୍ୟତେ | ମୋହାତ୍ତସ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗସ୍ତ୍ୟାଗସ୍ତାମସଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ || ୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Renunciation of an obligatory duty (niyata karma) is not right; the abandonment of it through delusion is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରଦ୍ଵାରା ନିରୂପିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମର (ନିୟତସ୍ୟ କର୍ମଣଃ) ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଯଥାର୍ଥ ନୁହେଁ I ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ହେତୁ ସେହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ 'ତାମସିକ ତ୍ୟାଗ' ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le renoncement à un devoir obligatoire (niyata karma) n'est pas juste ; son abandon par égarement est déclaré être tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 8 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् । स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ १८.८ ॥ IAST transliteration duḥkham ity ēva yat karma kāyaklēśabhayāt tyajēt | sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhēt || 18.8 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦୁଃଖମିତ୍ୟେବ ୟତ୍କର୍ମ କାୟକ୍ଲେଶଭୟାତ୍ତ୍ୟଜେତ୍ | ସ କୃତ୍ଵା ରାଜସଂ ତ୍ୟାଗଂ ନୈବ ତ୍ୟାଗଫଲଂ ଲଭେତ୍ || ୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who leaves action because it is difficult or out of fear of bodily trouble, performs a Rajasic abandonment, and shall not obtain the fruit of renunciation." Odia Translation "କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମକୁ ଦୁଃଖଦାୟକ ମନେ କରି, କେବଳ ଶାରୀରିକ କ୍ଳେଶ ବା କଷ୍ଟ ଭୟରେ (କାୟକ୍ଲେଶଭୟାତ୍) ଯଦି କେହି ତାହାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ସେ ସେହି 'ରାଜସିକ ତ୍ୟାଗ' କରି ତ୍ୟାଗର ପ୍ରକୃତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଫଳ କଦାପି ଲାଭ କରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui délaisse l'action parce qu'elle est difficile ou par crainte d'une souffrance corporelle, accomplit un abandon rajasique, et n'obtiendra point le fruit du renoncement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 9 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନବମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन । सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ १८.९ ॥ IAST transliteration kāryam ity ēva yat karma niyataṃ kriyatē ’rjuna | saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttvikō mataḥ || 18.9 || Sanskrit Verse in Odia Script କାର୍ୟମିତ୍ୟେବ ୟ ତ୍କର୍ମ ନିୟତଂ କ୍ରିୟତେଽର୍ଜୁନ | ସଙ୍ଗଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ଫଲଂ ଚୈବ ସ ତ୍ୟାଗଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକୋ ମତଃ || ୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "When action that is obligatory is performed simply because it ought to be done, O Arjuna, leaving aside attachment and the fruit, that abandonment is deemed to be Sattvic." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! 'ଏହା ହିଁ ମୋର ଏକମାତ୍ର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ'—ଏପରି ମନେ କରି ଶାସ୍ତ୍ରନିରୂପିତ ନିୟତ କର୍ମକୁ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନର ଆସକ୍ତି (ସଙ୍ଗମ୍) ଏବଂ ଫଳାକାଙ୍ଖ୍ଷା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସମ୍ପାଦନ କଲେ, ସେହି ତ୍ୟାଗକୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ ତ୍ୟାଗ' ବୋଲି ମାନିବାକୁ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Quand l'action obligatoire est accomplie simplement parce qu'elle doit être faite, ô Arjuna, en abandonnant l'attachement et le fruit, cet abandon est considéré comme sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 10 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦଶମ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते । त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ १८.१० ॥ IAST transliteration na dvēṣṭy akuśalaṃ karma kuśalē nānuṣajjatē | tyāgī sattvasamāviṣṭō mēdhāvī chinnasaṃśayaḥ || 18.10 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟ୍ୟକୁଶଲଂ କର୍ମ କୁଶଲେ ନାନୁଷଜ୍ଜତେ | ତ୍ୟାଗୀ ସତ୍ତ୍ଵସମାବିଷ୍ଟୋ ମେଧାବୀ ଛିନ୍ନସଂଶୟଃ || ୧୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The relinquisher who is filled with the nature of Sattva, intelligent, with his doubts torn asunder, hates not an unpleasurable action, nor is he attached to a pleasurable action." Odia Translation "ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବେଶିତ (ସତ୍ତ୍ଵସମାବିଷ୍ଟଃ), ସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ଦୂର ହୋଇଥିବା ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗୀ, ଅପ୍ରିୟ କର୍ମକୁ (ଅକୁଶଳ କର୍ମ) ଦ୍ଵେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଶୁଭ ପ୍ରିୟ କର୍ମରେ (କୁଶଳେ) ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le renonçant qui est rempli de la nature de Sattva, intelligent, les doutes déchirés, ne hait pas une action désagréable, et ne s'attache pas non plus à une action agréable." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 11 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः । यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधियते ॥ १८.११ ॥ IAST transliteration na hi dēhabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇy aśēṣataḥ | yas tu karmaphalatyāgī sa tyāgīty abhidhīyatē || 18.11 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ହି ଦେହଭୃତା ଶକ୍ୟଂ ତ୍ୟକ୍ତୁଂ କର୍ମାଣ୍ୟଶେଷତଃ | ୟସ୍ତୁ କର୍ମଫଲତ୍ୟାଗୀ ସ ତ୍ୟାଗୀତ୍ୟଭିଧୀୟତେ || ୧୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For it is not possible for embodied beings to abandon actions completely; but he who relinquishes the fruit of action is called a true relinquisher (Tyagi)." Odia Translation "କାରଣ ଶରୀରଧାରୀ (ଦେହଭୃତା) ଜୀବ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବା କର୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା କଦାପି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ I ଏଣୁ ଯିଏ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରେ, ତାକୁ ହିଁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରକୃତ 'ତ୍ୟାଗୀ' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Car il n'est pas possible pour les êtres incarnés d'abandonner les actions complètement ; mais celui qui renonce au fruit de l'action est appelé un véritable renonçant (Tyagi)." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 12 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् । भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ १८.१२ ॥ IAST transliteration aniṣṭam iṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam | bhavaty atyāgināṃ prētya na tu saṃnyāsināṃ kvacit || 18.12 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନିଷ୍ଟମିଷ୍ଟଂ ମିଶ୍ରଂ ଚ ତ୍ରିଵିଧଂ କର୍ମଣଃ ଫଲମ୍ | ଭବତ୍ୟତ୍ୟାଗିନାଂ ପ୍ରେତ୍ୟ ନ ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସିନାଂ କ୍ଵଚିତ୍ || ୧୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Threefold is the fruit of action after death for those who have not relinquished desire — agreeable (iṣṭa), disagreeable (aniṣṭa), and mixed; but for the sannyasins there is none whatever." Odia Translation "କର୍ମଫଳ ତ୍ୟାଗ କରିନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ (ପ୍ରେତ୍ୟ) ଅନିଷ୍ଟ (ନରକାଦି), ଇଷ୍ଟ (ସ୍ଵର୍ଗାଦି) ଏବଂ ମିଶ୍ର (ମାନବ ଜନ୍ମ)—ଏହିପରି ତିନି ପ୍ରକାରର କର୍ମଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ; ମାତ୍ର ସର୍ବସଙ୍ଗ ପରିତ୍ୟାଗୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କୁ କେବେହେଲେ କୌଣସି ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Triple est le fruit de l'action après la mort pour ceux qui n'ont pas renoncé au désir — agréable, désagréable et mêlé ; mais pour les sannyasins il n'en est absolument aucun." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 13 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पञ्चैतानी महाबाहो कारणानी निबोध मे । साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ १८.१३ ॥ IAST transliteration pañcaitāni mahābāhō kāraṇāni nibōdha mē | sāṅkhyē kṛtāntē prōktāni siddhayē sarvakarmaṇām || 18.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ପଞ୍ଚୈତାନି ମହାବାହୋ କାରଣାନି ନିବୋଧ ମେ | ସାଙ୍ଖ୍ୟେ କୃତାନ୍ତେ ପ୍ରୋକ୍ତାନି ସିଦ୍ଧୟେ ସର୍ବକର୍ମଣାମ୍ || ୧୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Learn from Me, O mighty-armed, these five causes declared in the Sankhya philosophy (the wisdom-conclusion) for the accomplishment of all actions." Odia Translation "ହେ ମହାବାହୋ! ସମସ୍ତ କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ ବା ସିଦ୍ଧ ହେବା ନିମନ୍ତେ କର୍ମର ସମାପ୍ତି ଦର୍ଶାଉଥିବା ସାଙ୍ଖ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ (କୃତାନ୍ତେ ସାଙ୍ଖ୍ୟେ) କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୂଳ କାରଣ ବିଷୟରେ ମୋଠାରୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ବୁଝିରଖ;" French Translation (Traduction en Français) "Apprends de Moi, ô aux bras puissants, ces cinq causes déclarées dans la philosophie Sankhya pour l'accomplissement de toutes les actions." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 14 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् । विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ १८.१४ ॥ IAST transliteration adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pr̥thagvidham | vividhāś ca pr̥thakcēṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam || 18.14 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧିଷ୍ଠାନଂ ତଥା କର୍ତା କରଣଂ ଚ ପୃଥଗ୍ଵିଧମ୍ | ବିବିଧାଶ୍ଚ ପୃଥକ୍ଚେଷ୍ଟା ଦୈବଂ ଚୈବାତ୍ର ପଞ୍ଚମମ୍ || ୧୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The seat of action (the body), the doer (ego), the various instruments (senses), the manifold and distinct efforts, and the divine Providence (Daiva) as the fifth." Odia Translation "କର୍ମର ଆଧାର ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର (ଅଧିଷ୍ଠାନମ୍), କର୍ତ୍ତା ଅଭିମାନଯୁକ୍ତ ଜୀବ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମୂହ (କରଣମ୍), ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପୃଥକ ପୃଥକ ଚେଷ୍ଟା ବା ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟା ଏବଂ ସେହିପରି ପଞ୍ଚମ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସଂସ୍କାରରୂପକ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦୈବ ନିୟତି (ଦୈବମ୍)।" French Translation (Traduction en Français) "Le siège de l'action (le corps), l'agent, les divers instruments, les efforts multiples et distincts, et la divine Providence (Daiva) comme cinquième." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 15 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः । न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ १८.१५ ॥ IAST transliteration śarīravāṅmanōbhir yat karma prārabhatē naraḥ | nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaitē tasya hētavaḥ || 18.15 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶରୀରବାଙ୍ମନୋଭିର୍ୟତ୍ କର୍ମ ପ୍ରାରଭତେ ନରଃ | ନ୍ୟାୟ୍ୟଂ ବା ବିପରୀତଂ ବା ପଞ୍ଚୈତେ ତସ୍ୟ ହେତବଃ || ୧୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Whatever action a man undertakes by his body, speech or mind, whether right (just) or wrong (unjust), these five are its causes." Odia Translation "ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ଶରୀର, ବାଣୀ (ବାକ୍) କିମ୍ବା ମନ ଦ୍ଵାରା ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁକୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ କିମ୍ବା ଏହାର ବିପରୀତ ଶାସ୍ତ୍ରବିରୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ, ସେହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ଉପାଦାନ।" French Translation (Traduction en Français) "Quelque action qu'un homme entreprenne par son corps, sa parole ou son mental, qu'elle soit juste ou injuste, ces cinq éléments en sont les causes." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 16 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः । पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ १८.१६ ॥ IAST transliteration tatraivaṃ sati kartāram ātmānaṃ kēvalaṃ tu yaḥ | paśyaty akṛtabuddhitvān na sa paśyati durmatiḥ || 18.16 || Sanskrit Verse in Odia Script ତତ୍ରୈବଂ ସତି କର୍ତାରମାତ୍ମାନଂ କେବଲଂ ତୁ ୟଃ | ପଶ୍ୟତ୍ୟକୃତବୁଦ୍ଧିତ୍ଵାନ୍ନ ସ ପଶ୍ୟତି ଦୁର୍ମତିଃ || ୧୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Such being the case, he who through unpurified understanding looks upon the pure Self alone as the doer, he, of perverted intellect, sees not at all." Odia Translation "ଏପରି ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି ଥାଇ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ଅଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣାର ଅଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ହେତୁ (ଅକୃତବୁଦ୍ଧିତ୍ଵାତ୍) ସେହି ସର୍ବଦା ନିର୍ଲିପ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ କର୍ମର ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତା ମନେକରେ, ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ବାସ୍ତବରେ ସତ୍ୟ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Les choses étant ainsi, celui qui, par une intelligence non purifiée, considère le pur Soi seul comme l'agent, celui-là, à l'esprit faussé, ne voit pas du tout." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 17 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यस्य नाहङ्कृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते । हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १८.१७ ॥ IAST transliteration yasya nāhaṅkṛtō bhāwō buddhir yasya na lipyatē | hatvāpi sa imāñ llōkān na hanti na nibadhyatē || 18.17 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟସ୍ୟ ନାହଙ୍କୃତୋ ଭାବୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ୟସ୍ୟ ନ ଲିପ୍ୟତେ | ହତ୍ଵାପି ସ ଇମାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ନ ହନ୍ତି ନ ନିବଧ୍ୟତେ || ୧୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who is free from the egoistic notion (na ahaṅkr̥to bhāvaḥ), whose understanding is not tainted, though he should slay these worlds, he slays not, nor is he bound by action." Odia Translation "ଯେଉଁ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣରେ 'ମୁଁ କରୁଛି'—ଏହିପରି କୌଣସି ଅହଙ୍କାର ଭାବ ନଥାଏ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ସଂସାରର କୌଣସି ଫଳରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେହି ସାଧକ ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ସେ ମାରନ୍ତି ନାହିଁ କି କୌଣସି ପାପବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui est libre de toute notion égoïste, dont l'intelligence n'est point souillée, quand bien même il tuerait ces mondes, il ne tue pas, et n'est point lié par l'action." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 18 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना । करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः ॥ १८.१८ ॥ IAST transliteration jñānaṃ jñēyaṃ parijñātā trividhā karmacōdanā | karaṇaṃ karma kartēti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ || 18.18 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେୟଂ ପରିଜ୍ଞାତା ତ୍ରିଵିଧା କର୍ମଚୋଦନା | କରଣଂ କର୍ମ କର୍ତେତି ତ୍ରିଵିଧଃ କର୍ମସଙ୍ଗ୍ରହଃ || ୧୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowledge, the Object of Knowledge, and the Knower—this is the threefold impulse to action; the Instrument, the Action, and the Doer—this is the threefold basis of action." Odia Translation "ଜ୍ଞାନ, ଜ୍ଞେୟ (ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟ) ଏବଂ ଜ୍ଞାତା (ଜାଣିଥିବା ଜୀବ)—ଏହି ତିନୋଟି ହେଉଛି କୌଣସି ବି କର୍ମ କରିବାର ପ୍ରେରଣା (କର୍ମଚୋଦନା); ଆଉ ସାଧନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (କରଣମ୍), କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ (କର୍ମ) ଏବଂ କର୍ତ୍ତା—ଏହି ତିନୋଟି ହେଉଛି କର୍ମର ବାସ୍ତବ ଆଧାର ବା ସମାହାର (କର୍ମସଙ୍ଗ୍ରହଃ)।" French Translation (Traduction en Français) "La Connaissance, l'Objet de Connaissance, et le Connaisseur — telle est la triple impulsion à l'action ; l'Instrument, l'Action, et l'Agent — tel est le triple assemblage de l'action." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 19 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ज्ञानं कर्म च कर्ता च गुणसंख्याने । प्रोच्यते गुणभेदतः यथावच्छृणु तान्यपि ॥ १८.१९ ॥ IAST transliteration jñānaṃ karma ca kartā ca guṇasaṅkhyānē | prōcyatē guṇabhēdataḥ yathāvac chr̥ṇu tāny api || 18.19 || Sanskrit Verse in Odia Script ଜ୍ଞାନଂ କର୍ମ ଚ କର୍ତା ଚ ଗୁଣସଙ୍ଖ୍ୟାନେ | ପ୍ରୋଚ୍ୟତେ ଗୁଣଭେଦତଃ ୟଥାବଚ୍ଛୃଣୁ ତstackାନ୍ୟପି || ୧应用 || Sri Aurobindo's English Interpretation "Knowledge, Action and the Doer are declared in the philosophy of the modes (Sankhya) to be of three kinds, according to the distinction of the modes; hear thou duly of these also." Odia Translation "ଗୁଣଗୁଡ଼ିକର ରହସ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ସାଙ୍ଖ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ (ଗୁଣସଙ୍ଖ୍ୟାନେ), ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ ଏବଂ କର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣଭେଦ ଅନୁସାରେ ତିନି ତିନି ପ୍ରକାରର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ମୋଠାରୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "La Connaissance, l'Action et l'Agent sont déclarés dans la philosophie des modes être de trois sortes, selon la distinction des modes ; écoute convenablement ce qu'il en est d'eux aussi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 20 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ १८.२० ॥ IAST transliteration sarvabhūtēṣu yēnāikaṃ bhāvam avyayam īkṣatē | avibhaktaṃ vibhaktēṣu taj jñānaṃ viddhi sāttvikam || 18.20 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଭୂତେଷୁ ୟେନୈକଂ ଭାବମବ୍ୟୟମୀକ୍ଷତେ | ଅଵିଭକ୍ତଂ ଵିଭକ୍ତେଷୁ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଵିଦ୍ଧି ସାତ୍ତ୍ଵିକମ୍ || ୨୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That knowledge by which one sees one imperishable State of being (Bhava) in all existences, undivided in the divided, know that knowledge to be Sattvic." Odia Translation "ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥକ ପୃଥକ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅବିନାଶୀ ଅବ୍ୟୟ ପରମାତ୍ମ ଭାବ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ଅଭେଦ (ଅବିଭକ୍ତ) ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାର ଦେଖେ, ସେହି ଚେତନା ବା ଜ୍ଞାନକୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Cette connaissance par laquelle on voit un unique Être impérissable (Bhava) en toutes les existences, indivis au sein du divisé, sache que cette connaissance est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 21 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् । वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ १८.२१ ॥ IAST transliteration pr̥thaktvēna tu yaj jñānaṃ nānābhāvān pr̥thagvidhān | vētti sarvēṣu bhūtēṣu taj jñānaṃ viddhi rājasam || 18.21 || Sanskrit Verse in Odia Script ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ତୁ ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ନାନାଭାବାନ୍ପୃଥଗ୍ଵିଧାନ୍ | ବେତ୍ତି ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ବିଦ୍ଧି ରାଜସମ୍ || ୨୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that knowledge which sees the multiplicity of distinct existences of various kinds in all beings, know that knowledge to be Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଵରୂପର ଅସଂଖ୍ୟ ଜୀବାତ୍ମା ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଭେଦଭାବରେ ଜାଣେ, ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ତୁମେ 'ରାଜସିକ ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ଜାଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais cette connaissance qui voit la multiplicité d'existences distinctes de diverses sortes en tous les êtres, sache que cette connaissance est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 22 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तत्कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहेतुकम् । अतत्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.२२ ॥ IAST transliteration yat tat kr̥tsnavad ēkasmin kāryē saktam ahētukam | atattvārthavad alpaṃ ca tat tāmasam udāhr̥tam || 18.22 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତତ୍କୃତ୍ସ୍ନବଦେକସ୍ମିନ୍କାର୍ଯେ ସକ୍ତମହେତୁକମ୍ | ଅତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥବଦଲ୍ପଂ ଚ ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୨୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And that which is attached to one single effect as if it were the whole, without reason, not founded on truth, and narrow, that is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ କୌଣସି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ବା ଶରୀରକୁ ହିଁ ସର୍ବସ୍ଵ (ସମଗ୍ର) ମନେକରି ସେଥିରେ ଆସକ୍ତ ରହେ, ଯାହା ଯୁକ୍ତିରହିତ (ଅହେତୁକମ୍), ସତ୍ୟ ପରମାର୍ଥରୁ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ସଂକୁଚିତ, ତାହାକୁ 'ତାମସିକ ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Et celle qui est attachée à un seul effet comme s'il était le tout, sans raison, non fondée sur la vérité, et étroite, celle-là est déclarée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 23 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् । अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ १८.२३ ॥ IAST transliteration niyataṃ saṅgarahitam arāgadvēṣataḥ kr̥tam | aphalaprēpsunā karma yat tat sāttvikam ucyatē || 18.23 || Sanskrit Verse in Odia Script ନିୟତଂ ସଙ୍ଗରହିତମରାଗଦ୍ଵେଷତଃ କୃତମ୍ | ଅଫଲପ୍ରେପ୍ସୁନା କର୍ମ ଯତ୍ତତ୍ସାତ୍ତ୍ଵିକମୁଚ୍ଯତେ || ୨୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "An obligatory action performed without attachment, without liking or disliking, by one who seeks no fruit, that is called Sattvic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରଦ୍ଵାରା ନିରୂପିତ ହୋଇଥିବା ଯେଉଁ ନିୟତ କର୍ମ, କୌଣସି କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଅଭିମାନର ଆସକ୍ତି ନରଖି, ପ୍ରିୟ ବା ଅପ୍ରିୟ ପ୍ରତି ରାଗ-ଦ୍ଵେଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଏବଂ ଫଳର କୌଣସି ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ନ ରଖି ପ୍ରେମପୂର୍ବକ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ କର୍ମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Une action obligatoire accomplie sans attachement, sans attraction ni répulsion, par quelqu'un qui ne recherche aucun fruit, cela est appelé sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 24 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः । क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ १८.२४ ॥ IAST transliteration yat tu kāmēpsunā karma sāhaṅkārēṇa vā punaḥ | kriyatē bahulāyāsaṃ tad rājasam udāhr̥tam || 18.24 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ତୁ କାମେପ୍ସୁନା କର୍ମ ସାହଙ୍କାରେଣ ଵା ପୁନଃ | କ୍ରିୟତେ ବହୁଲାୟାସଂ ତଦ୍ରାଜସମୁଦାହୃତମ୍ || ୨୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that action which is performed seeking the satisfaction of desires, or again with a sense of egoism, and with much effort, that is declared to be Rajasic." Odia Translation "ମାତ୍ର ଭୋଗ୍ୟ ବାସନାର ସକାମ କାମନା ରଖି କିମ୍ବା ଅହଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟଧିକ ପରିଶ୍ରମ ଓ କ୍ଳେଶ ବା ଆୟାସ ସହିତ (ବହୁଲାୟାସମ୍) ଯେଉଁ କର୍ମ କରାଯାଏ, ସେହି କର୍ମକୁ 'ରାଜସିକ କର୍ମ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Mais cette action qui est accomplie en recherchant la satisfaction des désirs, ou encore avec un sentiment d'égoïsme, et avec beaucoup d'effort, celle-là est déclarée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 25 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् । मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ १८.२५ ॥ IAST transliteration anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsām anapēkṣya ca pauruṣam | mōhād ārabhyatē karma yat tat tāmasam ucyatē || 18.25 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅନୁବନ୍ଧଂ କ୍ଷୟଂ ହିଂସାମନପେକ୍ଷ୍ୟ ଚ ପୌରୁଷମ୍ | ମୋହାଦାରଭ୍ୟତେ କର୍ମ ଯତ୍ତତ୍ତାମସମୁଚ୍ଯତେ || ୨୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The action which is undertaken through delusion, without regarding the consequences, the loss, injury (to others), or one's own capacity, that is called Tamasic." Odia Translation "ଭବିଷ୍ୟତର ପରିଣାମ (ଅନୁବନ୍ଧମ୍), ନିଜର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କ୍ଷୟ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସା ଏବଂ ନିଜର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବିଚାର ନ କରି, କେବଳ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହ ହେତୁ ଯେଉଁ କର୍ମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ 'ତାମସିକ କର୍ମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "L'action qui est entreprise par égarement, sans tenir compte des conséquences, de la perte, du dommage causé (à autrui), ou de sa propre capacité, celle-là est appelée tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 26 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः । सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ १८.२६ ॥ IAST transliteration muktasaṅgō ’nahaṃvādī dhr̥tyutsāhasamanvitaḥ | siddhyasiddhyōr nirvikāraḥ kartā sāttvika ucyatē || 18.26 || Sanskrit Verse in Odia Script ମୁକ୍ତସଙ୍ଗୋଽନହଂବାଦୀ ଧୃତ୍ୟୁତ୍ସାହସମନ୍ଵିତः | ସିଦ୍ଧ୍ୟସିଦ୍ଧ୍ୟୋର୍ନିର୍ବିକାରଃ କର୍ତା ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଉଚ୍ଯତେ || ୨୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Free from attachment, non-egoistic, endowed with fortitude and enthusiasm, unmoved by success or failure, such a doer is called Sattvic." Odia Translation "ଆସକ୍ତିରହିତ (ମୁକ୍ତସଙ୍ଗଃ), ଅହଙ୍କାରରହିତ ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମନ୍ଵିତ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ସିଦ୍ଧି ବା ଅସିଦ୍ଧିରେ ସର୍ବଦା ନିର୍ବିକାର (ସ୍ଥିର) ରହୁଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Libre de tout attachement, non égoïste, doué de constance et d'enthousiasme, indifférent au succès ou à l'échec, un tel agent est appelé sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 27 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः । हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ १८.२७ ॥ IAST transliteration rāgī karmaphalaprēpsur lubdhō hiṃsātmakō ’śuciḥ | harṣaśōkānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ || 18.27 || Sanskrit Verse in Odia Script ରାଗୀ କର୍ମଫଲପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଲୁବ୍ଧୋ ହିଂସାତ୍ମକୋଽଶୁଚିଃ | ହର୍ଷଶୋକାନ୍ଵିତଃ କର୍ତା ରାଜସଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ || ୨convert୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Passionate, seeking the fruits of action, greedy, harmful to others, impure, and moved by joy and sorrow, such a doer is declared to be Rajasic." Odia Translation "ଆସକ୍ତିମୟ (ରାଗୀ), କର୍ମର ଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟାକୁଳ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟୀ, ଅତି ଲୋଭୀ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଥିବା ହିଂସ୍ର ପ୍ରବୃତ୍ତିର, ଅପବିତ୍ର ଆଚାର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ସାଂସାରିକ ବିଜୟ-ପରାଜୟରେ ହର୍ଷ ଓ ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ହେଉଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ 'ରାଜସିକ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Passionné, recherchant les fruits de l'action, avide, nuisible (à autrui), impur, et mû par la joie et l'affliction, un tel agent est déclaré rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 28 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः । विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ १८.२८ ॥ IAST transliteration ayuktaḥ prākr̥taḥ stabdhaḥ śaṭhō naiṣkr̥tikō ’lasaḥ | viṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasam ucyatē || 18.28 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅୟୁକ୍ତଃ ପ୍ରାକୃତଃ ସ୍ତବ୍ଧଃ ଶଠୋ ନୈଷ୍କୃତିକୋଽଲସଃ | ବିଷାଦୀ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଚ କର୍ତା ତାମସ ଉଚ୍ଯତେ || ୨୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Discordant, vulgar, obstinate, cheating, malicious, lazy, despondent and procrastinating, such a doer is called Tamasic." Odia Translation "ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଶୂନ୍ୟ ଅସଂଯମିତ (ଅଯୁକ୍ତଃ), ଅଶିକ୍ଷିତ ଜଡ଼ ସ୍ଵଭାବର, ଗର୍ବରେ ଜଡ଼ ବା ସ୍ତବ୍ଧ, କପଟୀ (ଶଠଃ), ଅନ୍ୟର ବୃତ୍ତି ବା ଜୀବିକା ନାଶ କରୁଥିବା, ଅଳସୁଆ, ସର୍ବଦା ନିରାଶାବାଦୀ ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଡ଼ାଉଥିବା (ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ) କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ 'ତାମସିକ କର୍ତ୍ତା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Inconstant, vulgaire, obstiné, trompeur, malveillant, paresseux, découragé et procrastinateur, un tel agent est appelé tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 29 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु । प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ १८.२९ ॥ IAST transliteration buddhēr bhēdaṃ dhr̥tēś caiva guṇatas trividhaṃ śr̥ṇu | prōcyamānam aśēṣēṇa pr̥thaktvēna dhanañjaya || 18.29 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧେର୍ଭେଦଂ ଧୃତେଶ୍ଚୈଵ ଗୁଣତସ୍ତ୍ରିଵିଧଂ ଶୃଣୁ | ପ୍ରୋଚ୍ୟମାନମଶେଷେଣ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ଧନଞ୍ଜୟ || ୨୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear now the threefold division of the intellect (buddhi) and of fortitude (dhriti), according to the modes of Nature, declared exhaustively and separately, O Dhananjaya." Odia Translation "ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ପ୍ରକୃତିର ତିନି ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟର (ଧୃତେଃ) ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ତିନି ପ୍ରକାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି, ମୋ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପୃଥକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଉଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ତୁମେ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Écoute maintenant la triple division de l'intelligence (buddhi) et de la constance (dhriti), selon les modes de la Nature, déclarée exhaustivement et séparément, ô Dhananjaya." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 30 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये । बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३० ॥ IAST transliteration pravr̥ttiṃ ca nivr̥ttiṃ ca kāryākāryē bhayābhayē | bandhaṃ mōkṣaṃ ca yā vētti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || 18.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ପ୍ରବୃତ୍ତିଂ ଚ ନିବୃତ୍ତିଂ ଚ କାର୍ୟାକାର୍ୟେ ଭୟାଭୟେ | ବନ୍ଧଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ୟା ବେତ୍ତି ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପାର୍ଥ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That intellect which knows the path of activity and the path of cessation, what ought to be done and what ought not to be done, what is to be feared and what is not to be feared, and what is bondage and what is liberation, that, O Partha, is Sattvic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଶାସ୍ତ୍ରାନୁକୂଳ ସତ୍କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ ଅସତ୍କର୍ମରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେବାର ରହସ୍ୟ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ କେଉଁଟି ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ, କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତି ଭୟପ୍ରଦ ଓ କେଉଁଟି ଅଭୟ, ଏବଂ ବନ୍ଧନ ତଥା ମୋକ୍ଷର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣେ, ସେହି ବୁଦ୍ଧି ହିଉଛି 'ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ବୁଦ୍ଧି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette intelligence qui connaît la voie de l'action et la voie du renoncement, ce qui doit être fait et ce qui ne doit pas être fait, ce qui est à craindre et ce qui n'est pas à craindre, et ce qui est enchaînement et ce qui est libération, celle-là, ô Partha, est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 31 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च । अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३१ ॥ IAST transliteration yayā dharmam adharmaṃ ca kāryaṃ cākāryam ēva ca | ayathāvat prajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī || 18.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୟା ଧର୍ମମଧର୍ମଂ ଚ କାର୍ୟଂ ଚାକାର୍ୟମେବ ଚ | ଅୟଥାବତ୍ପ୍ରଜାନାତି ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପାର୍ଥ ରାଜସୀ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That intellect by which one discerns inaccurately or indistinctly Dharma (righteousness) and Adharma (unrighteousness), and what ought to be done and what ought not to be done, that, O Partha, is Rajasic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମ ଏବଂ ଅଧର୍ମକୁ ତଥା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ନ ଜାଣି ଭ୍ରାନ୍ତ କିମ୍ବା ଆଂଶିକ ଭାବରେ (ଅଯଥାବତ୍) ଜାଣେ, ସେହି ବୁଦ୍ଧି ହେଉଛି 'ରାଜସୀ ବୁଦ୍ଧି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette intelligence par laquelle on discerne de façon erronée ou confuse le Dharma et l'Adharma, et ce qui doit être fait et ce qui ne doit pas être fait, celle-là, ô Partha, est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 32 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता । सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३२ ॥ IAST transliteration adharmaṃ dharmam iti yā manyatē tamasāvṛtā | sarvārthān viparītāṃś ca buddhiḥ sā pārtha tāmasī || 18.32 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧର୍ମଂ ଧର୍ମମିତି ୟା ମନ୍ୟତେ ତମସାବୃତା | ସର୍ବାର୍ଥାନ୍ଵିପରୀତାଂଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିଃ ସା ପାର୍ଥ ତାମସୀ || ୩tracking୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That intellect which, shrouded in darkness (Tamas), regards Adharma (unrighteousness) as Dharma (righteousness), and views all things pervertedly, contrary to the truth, that, O Partha, is Tamasic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ (ତମସାବୃତା) ହୋଇ ରହିଥିବା ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରକୃତ ଅଧର୍ମକୁ ହିଁ 'ଧର୍ମ' ବୋଲି ମନେକରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପରମାର୍ଥ ବିଷୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତ ଓ ଓଲଟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହି ବୁଦ୍ଧି ହେଉଛି 'ତାମସୀ ବୁଦ୍ଧି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette intelligence qui, enveloppée de ténèbres (Tamas), considère l'Adharma comme le Dharma, et voit toutes les choses de façon pervertie, à l'inverse de la vérité, celle-là, ô Partha, est tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 33 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः । योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३३ ॥ IAST transliteration dhr̥tyā yayā dhārayatē manaḥprāṇēndriyakriyāḥ | yōgēnāvyabhicāriṇyā dhr̥tiḥ sā pārtha sāttvikī || 18.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ଧୃତ୍ୟା ୟୟା ଧାରୟତେ ମନଃପ୍ରାଣେନ୍ଦ୍ରିୟକ୍ରିୟାଃ | ୟୋଗେନାଵ୍ୟଭିଚାରିଣ୍ୟା ଧୃତିଃ ସା ପାର୍ଥ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That unswerving fortitude (dhriti) by which one controls and sustains the activities of the mind, the vital breath (prana) and the senses, through Yoga, that, O Partha, is Sattvic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଭଗବଦ୍-ଧ୍ୟାନରୂପକ ଅବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ଏକାଗ୍ର ଯୋଗ ଦ୍ଵାରା, ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ବା ଶକ୍ତି (ଧୃତ୍ୟା) ସାହାଯ୍ୟରେ ମନ, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାକୁ ସଂଯମ କରି ଧାରଣ କରେ, ସେହି ସ୍ଥିର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି 'ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ଧୃତି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette constance inébranlable (dhriti) par laquelle on contrôle et soutient les activités du mental, du souffle vital (prana) et des sens, par le Yoga, celle-là, ô Partha, est sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 34 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन । प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३४ ॥ IAST transliteration yayā tu dharmakāmārhān dhr̥tyā dhārayatē ’rjuna | prasaṅgēna phalākāṅkṣī dhr̥tiḥ sā pārtha rājasī || 18.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୟା ତୁ ଧର୍ମକାମାର୍ଥାନ୍ ଧୃତ୍ୟା ଧାରୟତେଽର୍ଜୁନ | ପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଫଲାକାଙ୍ଖ୍ଷୀ ଧୃତିଃ ସା ପାର୍ଥ ରାଜସୀ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But that fortitude by which one holds fast to Dharma (duty), Kama (desire) and Artha (wealth), O Arjuna, seeking the fruits through attachment on every occasion, that, O Partha, is Rajasic." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମାତ୍ର ଅତ୍ୟଧିକ ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତି ହେତୁ (ପ୍ରସଙ୍ଗେନ), ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫଳର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା ରଖୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ଵାରା କେବଳ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଏବଂ କାମକୁ ଆପଣାଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧାରଣ କରେ, ସେହି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି 'ରାଜସୀ ଧୃତି'।" French Translation (Traduction en Français) "Mais cette constance par laquelle on s'attache fermement au Dharma, au Kama et à l'Artha, ô Arjuna, en recherchant les fruits par attachement en chaque occasion, celle-là, ô Partha, est rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 35 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च । न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३५ ॥ IAST transliteration yayā svapnaṃ bhayaṃ śōkaṃ viṣādaṃ madam ēva ca | na vimuñcati durmēdhā dhr̥tiḥ sā pārtha tāmasī || 18.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟୟା ସ୍ଵପ୍ନଂ ଭୟଂ ଶୋକଂ ବିଷାଦଂ ମଦମେବ ଚ | ନ ବିମୁଞ୍ଚତି ଦୁର୍ମେଧା ଧୃତିଃ ସା ପାର୍ଥ ତାମସୀ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That fortitude by which a dull-witted man does not abandon sleep, fear, grief, despondency, and arrogance also, that, O Partha, is Tamasic." Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ଯେଉଁ କୁବୁଦ୍ଧି (ଦୁର୍ମେଧା) ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣାର ଅଜ୍ଞାନତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରା (ସ୍ଵପ୍ନମ୍), ଭୟ, ସାଂସାରିକ ଶୋକ, ନିରାଶା (ବିଷାଦମ୍) ଏବଂ ଗର୍ବ ମଦକୁ ଆଦୌ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ, ସେହି ଅସ୍ଥିର ଶକ୍ତି ବା ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି 'ତାମସୀ ଧୃତି'।" French Translation (Traduction en Français) "Cette constance par laquelle un homme à l'esprit lourd ne renonce pas au sommeil, à la peur, à l'affliction, au découragement, et à l'arrogance aussi, celle-là, ô Partha, est tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 36 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ । अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ १८.३६ ॥ IAST transliteration sukhaṃ tv idānīṃ trividhaṃ śr̥ṇu mē bharatarṣabha | abhyāsād ramatē yatra duḥkhāntaṃ ca nigacchati || 18.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ସୁଖମ ତ୍ଵିଦାନୀଂ ତ୍ରିଵିଧଂ ଶୃଣୁ ମେ ଭରତର୍ଷଭ | ଅଭ୍ୟାସାଦ୍ରମତେ ୟତ୍ର ଦୁଃଖାନ୍ତଂ ଚ ନିଗଚ୍ଛତି || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And now hear from Me the three kinds of pleasure, O chief of the Bharatas, in which one rejoices by long practice, and in which one finds the end of all sorrow." Odia Translation "ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)! ଏବେ ମୋଠାରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ସୁଖ ବିଷୟରେ ଶୁଣ I ସାଧନାର ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ସୁଖରେ ସାଧକ ପରମ ରମଣ ବା ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତ (ନାଶ) ଘଟିଥାଏ;" French Translation (Traduction en Français) "Et maintenant écoute de Moi les trois sortes de plaisir, ô chef des Bharatas, dans lesquelles on se réjouit par une longue pratique, et dans lesquelles on trouve la fin de toute douleur." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 37 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟαୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् । तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ १८.३७ ॥ IAST transliteration yat tad agrē viṣam iva pariṇāmē ’mṛtōpamam | tat sukhaṃ sāttvikaṃ prōktam ātmabuddhiprasādajam || 18.37 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତ୍ତଦଗ୍ରେ ବିଷମିବ ପରିଣାମେଽମୃତୋପମମ୍ | ତତ୍ସୁଖଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ପ୍ରୋକ୍ତମାତ୍ମବୁଦ୍ଧିପ୍ରସାଦଜମ୍ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That pleasure which in the beginning is like poison, but in the end is like nectar, born of the clear serenity of one's own self-understanding, that is declared to be Sattvic." Odia Translation "ଯେଉଁ ସୁଖ ସାଧନାର ଆରମ୍ଭ କାଳରେ (ଅଗ୍ରେ) ବିଷ ପରି କଠିନ ମନେହୁଏ, ମାତ୍ର ସାଧନାର ପରିଣାମ ସିଦ୍ଧି କାଳରେ ପରମ ଅମୃତ ସଦୃଶ ମଧୁର ହୋଇଥାଏ, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ବୁଦ୍ଧିର ପବିତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନତାରୁ ଜାତ (ଆତ୍ମବୁଦ୍ଧିପ୍ରସାଦଜମ୍) ସେହି ସୁଖକୁ ହିଁ 'ସାତ୍ତ୍ଵିକ ସୁଖ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce plaisir qui au commencement est comme du poison, mais à la fin est comme un nectar, né de la claire sérénité de sa propre intelligence spirituelle, celui-là est déclaré sattvique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 38 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् । परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ १८.३८ ॥ IAST transliteration viṣayēndriyasaṃyōgād yat tad agrē ’mṛtōpamam | pariṇāmē viṣam iva tat sukhaṃ rājasaṃ smṛtam || 18.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ଵିଷୟେନ୍ଦ୍ରିୟସଂୟୋଗାଦ୍ୟତ୍ତଦଗ୍ରେଽମୃତୋପମମ୍ | ପରିଣାମେ ବିଷମିବ ତତ୍ସୁଖଂ ରାଜସଂ ସ୍ମୃତମ୍ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "That pleasure which arises from the conjunction of the senses with their objects, and which in the beginning is like nectar, but in the end is like poison, that gift is remembered as Rajasic." Odia Translation "ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସାଂସାରିକ ବିଷୟଭୋଗର ସଂଯୋଗରୁ ଜାତ ହେଉଥିବା ଯେଉଁ ସୁଖ, ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଅମୃତ ସଦୃଶ ଅତି ମଧୁର ମନେହୁଏ, ମାତ୍ର ପରିଣାମ ବା ଶେଷ କାଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଷ ସଦୃଶ ହୋଇଯାଏ, ସେହି କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ସୁଖକୁ 'ରାଜସିକ ସୁଖ' ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Ce plaisir qui naît de la conjonction des sens avec leurs objets, et qui au commencement est comme un nectar, mais à la fin est comme du poison, ce plaisir est reconnu comme rajasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 39 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः । निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.३९ ॥ IAST transliteration yad agrē cānubandhē ca sukhaṃ mōhanam ātmanaḥ | nidrālasyapramādōtthaṃ tat tāmasam udāhṛtam || 18.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦଗ୍ରେ ଚାନୁବନ୍ଧେ ଚ ସୁଖଂ ମୋହନମାତ୍ମନଃ | ନିଦ୍ରାଲସ୍ୟପ୍ରମାଦୋତ୍ଥଂ ତତ୍ତାମସମୁଦାହୃତମ୍ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The pleasure which both in the beginning and in the consequence is delusive to the soul, arising from sleep, indolence and negligence, is declared to be Tamasic." Odia Translation "ଯେଉଁ ସୁଖ ଭୋଗ କରିବାର ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ପରିଣାମ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ କରି ଅଜ୍ଞାନରେ ରଖେ, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରା, ଅଳସୁଆମି (ଆଲସ୍ୟ) ଏବଂ ପ୍ରମାଦ ବା ଅବହେଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ (ନିଦ୍ରାଲସ୍ୟପ୍ରମାଦୋତ୍ଥମ୍), ତାହାକୁ 'ତାମସିକ ସୁଖ' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Le plaisir qui, au commencement comme dans ses suites, est illusoire pour l'âme, provenant du sommeil, de la paresse et de la négligence, est déclaré tamasique." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 40 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तदस्ति पृथिव्याँ वा दिवि देवेषु वा पुनः । सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥ IAST transliteration na tad asti pr̥thivyāṃ vā divi dēvēṣu vā punaḥ | sattvaṃ prakr̥tijair muktaṃ yad ēbhiḥ syāt tribhir guṇaiḥ || 18.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତଦସ୍ତି ପୃଥିବ୍ୟାଁ ଵା ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଵା ପୁନଃ | ସତ୍ତଵଂ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ମୁକ୍ତଂ ୟଦେଭିଃ ସ୍ୟାତ୍ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣୈଃ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is no existence on earth, or again in heaven among the gods, which is free from these three modes born of Nature." Odia Translation "ଏହି ପୃଥିବୀରେ, କିମ୍ବା ଆକାଶ ବା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକର ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କୌଣସି ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ (ସତ୍ତ୍ଵମ୍) ନାହିଁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est aucune existence sur terre, ni non plus au ciel parmi les dieux, qui soit libre de ces trois modes nés de la Nature." I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. I'm a paragraph. Click here to add your own text and edit me. It's easy. Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 30 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः । तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ ११.३० ॥ IAST transliteration lēlihyasē grasamānaḥ samantāl lōkān samagrān vadanair jwaladbhiḥ | tējōbhir āpūrya jagat samagraṃ bhāsas tavōgrāḥ pratapanti viṣṇō || 11.30 || Sanskrit Verse in Odia Script ଲେଲିହ୍ୟସେ ଗ୍ରସମାନଃ ସମନ୍ତାଲ୍ଲୋକାନ୍ସମଗ୍ରାନ୍ଵଦନୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ | ତେଜୋଭିରାପୂର୍ଯ ଜଗତ୍ସମଗ୍ରଂ ଭାସସ୍ତବୋଗ୍ରାḥ ପ୍ରତପନ୍ତି ବିଷ୍ଣୋ || ୩୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Licking them up, Thou swallowest all these worlds from every side with Thy flaming mouths; filling the whole universe with their radiance, Thy fierce rays burn, O Vishnu!" Odia Translation "ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ଆପଣ ଚାରିଆଡ଼ୁ ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହେଉଥିବା ଆପଣଙ୍କ ମୁଖଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରି କରି ଜିହ୍ଵା ଦ୍ଵାରା ଚାଟୁଛନ୍ତି (ଲେଲିହ୍ୟସେ) I ଆପଣଙ୍କର ସେହି କଠୋର ଉଗ୍ର କିରଣଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ତେଜ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଦଗ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "En les léchant, Tu avales tous ces mondes de tous côtés avec Tes bouches enflammées ; remplissant l'univers entier de leur radiance, Tes rayons féroces brûlent, ô Vishnu !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 31 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो नमोऽस्तु ते देववर प्रसीद । विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ॥ ११.३१ ॥ IAST transliteration ākhyāhi mē kō bhavān ugrarūpō namō ’stu tē dēvavara prasīda | vijñātum icchāmi bhavantam ādyaṃ na hi prajānāmi tava pravr̥ttim || 11.31 || Sanskrit Verse in Odia Script ଆଖ୍ୟାହି ମେ କୋ ଭବାନୁଗ୍ରରୂପୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଦେବବର ପ୍ରସୀଦ | ବିଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ଭବନ୍ତମାଦ୍ୟଂ ନ ହି ପ୍ରଜାନାମି ତବ ପ୍ରବୃତ୍ତିମ୍ || ୩୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Tell me who Thou art, fierce in form. Salutation to Thee, O Thou great God; be gracious! I desire to know Thee, the Primal One; for I do not understand Thy setting forth." Odia Translation "ହେ ଦେବବର! ଏପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଆପଣ ପ୍ରକୃତରେ କିଏ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ I ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ; ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ I ଆଦି ପୁରୁଷ ସ୍ଵରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି (ଲୀଳା ବା ଚେଷ୍ଟା) କୁ ମୁଁ ଆଦୌ ବୁଝିପାରୁ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Dis-moi qui Tu es, Toi à la forme terrible. Salutations à Toi, ô Dieu suprême ; sois gracieux ! Je désire Te connaître, Toi le Premier ; car Je ne comprends pas Ton action." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 32 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कालोऽस्मी लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः । ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे येऽवस्थितः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ ११.३२ ॥ IAST transliteration kālō ’smi lōkakṣayakṛt pravṛddhō lōkān samāhartum iha pravṛttaḥ | ṛtē ’pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarvē yē ’vasthitāḥ pratyanīkēṣu yōdhāḥ || 11.32 || Sanskrit Verse in Odia Script କାଲୋଽସ୍ମି ଲୋକକ୍ଷୟକୃତ୍ପ୍ରବୃଦ୍ଧୋ ଲୋକାନ୍ସମାହର୍ତୁମିହ ପ୍ରବୃତ୍ତଃ | ଅଭାବେଽପି ତ୍ଵାଂ ନ ଭବିଷ୍ୟନ୍ତି ସର୍ବେ ୟେଽବସ୍ଥିତାḥ ପ୍ରତ୍ୟନୀକେଷୁ ୟୋଧାḥ || ୩୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: I am Time (Kala), the destroyer of the worlds, arisen huge here to swallow up the peoples. Even without thee, all these warriors standing arrayed in the opposing armies shall cease to be." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା ମହାକାଳ (ସମୟ), ଏବେ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରବୃଦ୍ଧ ବା ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି I ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ନ କର, ତଥାପି ବିପକ୍ଷ ସେନାରେ ବ୍ୟୁହ ରଚନା କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବଞ୍ଚି ରହିବେ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Je suis le Temps, destructeur des mondes, manifesté ici pour engloutir les peuples. Même sans toi, tous ces guerriers rangés en ordre dans les armées opposées cesseront d'être." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 33 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟୋତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् । मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥ ११.३३ ॥ IAST transliteration tasmāt tvam uttiṣṭha yaśō labhasva jitvā śatrūn bhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham | mayaivaitē nihatāḥ pūrvam ēva nimittamātraṃ bhava savyasācin || 11.33 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ୟଶୋ ଲଭସ୍ଵ ଜିତ୍ଵା ଶତ୍ରୂନ୍ ଭୁଞ୍କ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ୟଂ ସମୃଦ୍ଧମ୍ | ମୟୈଵୈତେ ନିହତାḥ ପୂର୍ବମେବ ନିମିତ୍ତମାତ୍ରଂ ଭବ ସବ୍ୟସାଚିନ୍ || ୩୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore arise, get thee glory, conquer thy enemies and enjoy an opulent kingdom. By Me already have these been slain; be thou only the immediate instrument, O Savyasachin (Arjuna, ambidextrous archer)." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ ଠିଆ ହୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ ଜୟ କରି ବୀର ଯଶ ଲାଭ କର ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର I ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନିହତ (ମୃତ୍ୟୁବରଣ) ହୋଇସାରିଛନ୍ତି; ହେ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ କେବଳ ବାହ୍ୟତଃ ଏକ ନିମିତ୍ତ ମାତ୍ର (ଉପାଧି) ହୋଇ ରୁହ।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi lève-toi, gagne ta gloire, vaincs tes ennemis et jouis d'un royaume opulent. Par Moi ils ont déjà été tués ; ne sois que l'instrument immédiat, ô Savyasachin." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 34 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् । मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान् ॥ ११.३४ ॥ IAST transliteration drōṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyān api yōdhavīrān | mayā hatāns tvaṃ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jētāsi raṇē sapatnān || 11.34 || Sanskrit Verse in Odia Script ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଭୀଷ୍ମം ଚ ଜୟଦ୍ରଥଂ ଚ କର୍ଣଂ ତଥାନ୍ୟାନପି ୟୋଧବୀରାନ୍ | ମୟା ହତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ମା ବ୍ୟଥିଷ୍ଠା ୟୁଧ୍ୟସ୍ଵ ଜେତାସି ରଣେ ସପତ୍ନାନ୍ || ୩୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Drona and Bhishma and Jayadratha and Karna and the other heroic warriors, slay thou, since they are already slain by Me. Fear not, fight; thou shalt conquer thy rivals in the battle." Odia Translation "ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ, ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଜୟଦ୍ରଥ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ମରିସାରିଛନ୍ତି, ତୁମେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କର I ଆଦୌ ଭୟଭୀତ ହୁଅ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ କର; ତୁମେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ (ସପତ୍ନାନ୍) ନିଶ୍ଚିତ ଜୟ କରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Drona et Bhishma et Jayadratha et Karna et les autres vaillants guerriers, tue-les, puisqu'ils sont déjà tués par Moi. Ne crains rien, combats ; tu vaincras tes rivaux dans la bataille." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 35 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी । नमस्कृत्वा भूय एव आह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥ ११.३५ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ētac chrutvā vacanaṃ kēśavasya kr̥tāñjalir vēpamānaḥ kirīṭī | namaskṛtvā bhūya ēvāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya || 11.35 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ବଚନं କେଶବସ୍ୟ କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ଵେପମାନḥ କିରୀଟି | ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଭୂୟ ଏବ ଆହ କୃଷ୍ଣଂ ସଗଦ୍ଗଦଂ ଭୀତଭୀତḥ ପ୍ରଣମ୍ୟ || ୩୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Hearing these words of Keshava, Kirītin (Arjuna), with palms folded, trembling, bowed down again, and spoke to Krishna in a faltering voice, overwhelmed with absolute fear, prostrating himself." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍! କେଶବଙ୍କର ଏହି ବଚନ ଶ୍ରବଣ କରି, କିରୀଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ହାତ ଯୋଡ଼ି କମ୍ପିତ ଶରୀରରେ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର କଲେ I ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଗଦ୍ଗଦ୍ (ରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ) ସ୍ଵରରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ayant entendu ces paroles de Keshava, Kirītin, les mains jointes et tremblant, s'inclina de nouveau, et s'adressant à Krishna d'une voix tremblante, accablé de peur, se prosterna." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 36 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷୋଡ଼ଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च । रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ ११.३६ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — sthānē hr̥ṣīkēśa tava prakīrtyā jagat prahṛṣyaty anurajyatē ca | rakṣāṃsi bhītāni diśō dravanti sarvē namasyanti ca siddhasaṅghāḥ || 11.36 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ସ୍ଥାନେ ହୃଷୀକେଶ ତବ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ୟା ଜଗତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ୟତ୍ୟନୁରଜ୍ୟତେ ଚ | ରକ୍ଷାଂସି ଭୀତାନି ଦିଶୋ ଦ୍ରବନ୍ତି ସର୍ବେ ନମସ୍ୟନ୍ତି ଚ ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାḥ || ୩୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Rightly, O Hrishikesha, does the universe rejoice and feel attraction in Thy magnificence; the Rakshasas in fear flee to all quarters of space, and all the hosts of the Siddhas bow down before Thee in salutation." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ହୃଷୀକେଶ! ଆପଣଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ନାମ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଅନୁରକ୍ତ ହେଉଛି, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଥାର୍ଥ (ସ୍ଥାନେ) ଅଟେ I ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦିଗବିଦିଗକୁ ପଳାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସମୂହ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଦରର ସହ ପ୍ରଣାମ କରୁଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: C'est à juste titre, ô Hrishikesha, que l'univers se réjouit et ressent de l'attraction pour Ta magnificence ; les Rakshasas effrayés fuient de tous côtés, et toutes les troupes de Siddhas s'inclinent devant Toi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 37 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे । अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥ ११.३७ ॥ IAST transliteration kasmāc ca tē na namēran mahātman garīyasē brahmaṇō ’py ādikartrē | ananta dēvēśa jagannivāsa tvam akṣaraṃ sad asat tatparaṃ yat || 11.37 || Sanskrit Verse in Odia Script କସ୍ମାଚ୍ଚ ତେ ନ ନମେରନ୍ମହାତ୍ମନ୍ ଗରୀୟସେ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽପ୍ୟାଦିକର୍ତ୍ରେ | ଅନନ୍ତ ଦେବେଶ ଜଗନ୍ନିବାସ ତ୍ଵମକ୍ଷରଂ ସଦସତ୍ତତ୍ପରଂ ୟତ୍ || ୩୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And why should they not bow down to Thee, O great Soul (Mahatman), who art greater than Brahma, the primal Creator? O Boundless, O Lord of gods, O Abode of the universe, Thou art the Imperishable, Being and Non-Being and That which is supreme beyond them." Odia Translation "ହେ ମହାତ୍ମନ୍! ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଆଦି ସ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ (ଗରୀୟସେ) ହୋଇଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ କାହିଁକି ବା ପ୍ରଣାମ ନ କରିବେ? ହେ ଅନନ୍ତ! ହେ ଦେବେଶ! ହେ ଜଗନ୍ନିବାସ! ଆପଣ ହିଁ ଅକ୍ଷର ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ, ଆପଣ ହିଁ ସତ (ଚେତନ) ଓ ଅସତ (ଜଡ଼) ଏବଂ ସେହି ଦୁଇଟିରୁ ଅତୀତ ଥିବା ପରମବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ହିଁ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Et pourquoi ne s'inclineraient-ils pas devant Toi, ô grande Âme, Toi qui es plus grand que Brahma, le Créateur premier ? Ô Sans bornes, ô Seigneur des dieux, ô Demeure de l'univers, Tu es l'Impérissable, l'Être et le Non-Être et Ce qui est suprême au-delà d'eux." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 38 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script त्वमादिदेवः पुरुषः पुराणस्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् । वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥ ११.३८ ॥ IAST transliteration tvam ādidēvaḥ puruṣaḥ purāṇas tvam asya viśvasya paraṃ nidhānam | vēttāsi vēdyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvam anantarūpa || 11.38 || Sanskrit Verse in Odia Script ତ୍ଵମାଦିଦେବḥ ପୁରୁଷḥ ପୁରାଣସ୍ତ୍ଵମସ୍ୟ ବିଶ୍ଵସ୍ୟ ପରଂ ନିଧାନମ୍ | ବେତ୍ତାସି ବେଦ୍ୟଂ ଚ ପରଂ ଚ ଧାମ ତ୍ଵୟା ତତଂ ବିଶ୍ଵମନନ୍ତରୂପ || ୩୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art the primal God, the ancient Soul (Purusha), Thou art the supreme Ultimate Abode of this universe; Thou art the Knower and the Object of Knowledge and the supreme status; by Thee is the whole universe extended, O Thou of boundless forms!" Odia Translation "ଆପଣ ହିଁ ସର୍ବାଦି ଦେବତା (ଆଦିଦେବଃ), ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ (ସନାତନ ଆତ୍ମା) ଏବଂ ଏହି ସମଗ୍ର ସଂସାରର ପରମ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (ନିଧାନମ୍) ଅଟନ୍ତି I ଆପଣ ହିଁ ଜ୍ଞାତା (ବେତ୍ତା) ଏବଂ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ପରମ ବସ୍ତୁ ତଥା ପରମଧାମ ଅଟନ୍ତି; ହେ ଅନନ୍ତରୂପ! ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Tu es le Dieu premier, l'antique Esprit, Tu es la Demeure suprême de cet univers ; Tu es le Connaisseur et l'Objet de Connaissance et le statut suprême ; par Toi l'univers entier est déployé, ô Toi aux formes sans bornes !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 39 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च । नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ ११.३९ ॥ IAST transliteration vāyur yamō ’gnir varuṇaḥ śasāṅkaḥ prajāpatis tvaṃ prapitāmahaś ca | namō namas tē ’stu sahasrakṛtvaḥ punaś ca bhūyō ’pi namō namas tē || 11.39 || Sanskrit Verse in Odia Script ବାୟୁର୍ୟମୋଽଗ୍ନିର୍ବରୁଣḥ ଶଶାଙ୍କḥ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରପିତାମହଶ୍ଚ | ନମୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସହସ୍ରକୃତ୍ଵḥ ପୁନଶ୍ଚ ଭୂୟୋଽପି ନମୋ ନମସ୍ତେ || ୩୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art Air and Yama and Fire and Ocean and the Moon, and Brahma (Prajapati) and the Great-grandsire (Prapitamaha). Salutation to Thee a thousand times, and again and yet again salutation, salutation to Thee!" Odia Translation "ଆପଣ ବାୟୁ, ଯମରାଜ, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର (ଶଶାଙ୍କଃ), ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ପିତାମହଙ୍କର ବି ପିତା (ପ୍ରପିତାମହଃ) ଅଟନ୍ତି I ଆପଣଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ବାର ନମସ୍କାର ହେଉ, ପୁନର୍ବାର ନମସ୍କାର ଏବଂ ପୁଣି ଭୂୟୋଭୂୟ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର କୋଟି କୋଟି ନମସ୍କାର ହେଉ।" French Translation (Traduction en Français) "Tu es l'Air et Yama et le Feu et l'Océan et la Lune, et Brahma et le Grand-père des ancêtres. Salutations à Toi mille fois, et encore et de nouveau salutations, salutations à Toi !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 40 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व । अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ ११.४० ॥ IAST transliteration namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas tē namō ’stu tē sarvata ēva sarva | anantavīryāmitavikramas tvaṃ sarvaṃ samāpnōṣi tatō ’si sarvaḥ || 11.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନମḥ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତସ୍ତେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ସର୍ବତ ଏବ ସର୍ବ | ଅନନ୍ତବୀର୍ଯାମିତବିକ୍ରମସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ବଂ ସମାପ୍ନୋଷି ତତୋଽସି ସର୍ବḥ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Salutation to Thee in front and behind, salutation to Thee on every side, O All! Thou art infinite in might and immeasurable in strength; Thou pervadest all, and therefore Thou art All." Odia Translation "ହେ ସର୍ବସ୍ଵରୂପ ପ୍ରଭୁ! ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରୁ (ପୁରସ୍ତାତ୍) ପ୍ରଣାମ, ପଛପଟୁ (ପୃଷ୍ଠତଃ) ପ୍ରଣାମ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଣାମ I ଆପଣ ଅନନ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଅସୀମ ପରାକ୍ରମୀ ଅଟନ୍ତି; ଆପଣ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି ରହିଛନ୍ତି, ଏଣୁ ଆପଣ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ସବୁ କିଛି (ସର୍ବଃ) ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Salutations à Toi par-devant et par-derrière, salutations à Toi de tous côtés, ô Toi qui es Tout ! Tu es infini en puissance et immesurable en force ; Tu envahis tout, et c'est pourquoi Tu es Tout." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 41 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति । अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ॥ ११.४१ ॥ IAST transliteration sakhēti matvā prasabhaṃ yad uktaṃ hē kṛṣṇa hē yādava hē sakhēti | ajānatā mahimānaṃ tavēdaṃ mayā pramādāt praṇayēna vāpi || 11.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଖେତି ମତ୍ଵା ପ୍ରସଭଂ ୟଦୁକ୍ତଂ ହେ କୃଷ୍ଣ ହେ ୟାଦବ ହେ ସଖେତି | ଅଜାନତା ମହିମାନଂ ତବେଦଂ ମୟା ପ୍ରମାଦାତ୍ପ୍ରଣୟେନ ବାପି || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "For whatsoever I have spoken discourteously, thinking of Thee as a friend, crying 'O Krishna, O Yadava, O Friend,' ignorant of this Thy majesty, through inadvertence or from love," Odia Translation "ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଅଲୌକିକ ମହିମାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ନଜାଣି, କେବଳ ନିଜର ସଖା ବୋଲି ମନେ କରି, ସାଧାରଣ ଚପଳତା ବଶତଃ ପ୍ରମାଦପୂର୍ବକ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହ ଆସକ୍ତି କାରଣରୁ ମୁଁ ବଳପୂର୍ବକ (ପ୍ରସଭମ୍) 'ହେ କୃଷ୍ଣ! ହେ ଯାଦବ! ହେ ସଖା!' ବୋଲି ଯାହା କହିଛି—" French Translation (Traduction en Français) "Pour tout ce que J'ai prononcé avec discourtoisie, Te considérant comme un ami, criant : 'Ô Krishna, ô Yadava, ô Ami', ignorant Ta majesté, par inadvertance ou par amour," Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 42 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यच्चावहासार्थमसतकृतोऽसि विहारशय्यासनभोजनेषु । एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥ ११.४२ ॥ IAST transliteration yac cāvahāsārtham asatkṛtō ’si vihāraśayyāsanabhōjanēṣu | ēkō ’thavāpy acyuta tat samakṣaṃ tat kṣāmayē tvām aham apramēyam || 11.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଚ୍ଚାବହାସାର୍ଥମସତକୃତୋଽସି ବିହାରଶୟ୍ୟାସନଭୋଜନେଷୁ | ଏକୋଽଥବାପ୍ୟଚ୍ୟୁତ ତତ୍ସମକ୍ଷଂ ତତ୍କ୍ଷାମୟେ ତ୍ଵାମହମପ୍ରମେୟମ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And for whatsoever disrespect was shown Thee in jest, while at play, on our couch, in our sitting or at meals, alone or in the presence of others, O Achyuta (Infallible One), I pray forgiveness from Thee, the Boundless." Odia Translation "—ଏବଂ ହେ ଅଚ୍ୟୁତ (ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ)! ହସଖେଳ ବା ପରିହାସ ମଧ୍ୟରେ, ଭ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ, ଶଯ୍ୟାରେ, ବସିବା ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ସମୟରେ, ଏକାକୀ ଥିବା ବେଳେ ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋ ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁ ଅନାଦର ହୋଇଛି, ସେହି ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପରି ଆକଳନର ଅତୀତ (ଅପ୍ରମେୟମ୍) ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Et pour tout le manque de respect qui T'a été montré en plaisantant, en jouant, sur notre couche, sur nos sièges ou aux repas, seul ou en présence d'autres, ô Achyuta, Je Te demande pardon, Toi l'Incommensurable." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 43 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶ Ś୍ଳୋକ) Devanagari script पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् । न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥ ११.४३ ॥ IAST transliteration pitāsi lōkasya carācarasya tvam asya pūjyaś ca gurur garīyān | na tvatsamō ’sty abhyadhikaḥ kutō ’nyō lōkatrayē ’py apratimaprabhāva || 11.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ପିତାସି ଲୋକସ୍ୟ ଚରାଚରସ୍ୟ ତ୍ଵମସ୍ୟ ପୂଜ୍ୟଶ୍ଚ ଗୁରୁର୍ଗରୀୟାନ୍ | ନ ତ୍ଵତ୍ସମୋଽସ୍ତ୍ୟଭ୍ୟଧିକḥ କୁତୋଽନ୍ୟୋ ଲୋକତ୍ରୟେଽପ୍ୟପ୍ରତିମପ୍ରଭାବ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thou art the Father of this world animate and inanimate, Thou art its venerable and most highly revered Teacher; there is none equal to Thee, how then any greater than Thee in the three worlds, O Thou of immeasurable power?" Odia Translation "ଆପଣ ଏହି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତର ପିତା, ପୂଜନୀୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁମାନଙ୍କର ବି ମହାଗୁରୁ (ଗୁରୁର୍ଗରୀୟାନ୍) ଅଟନ୍ତି I ହେ ଅତୁଳନୀୟ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ (ଅପ୍ରତିମପ୍ରଭାବ)! ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ବି କେହି ନାହିଁ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଉ କିଏ ବା ହୋଇପାରିବ?" French Translation (Traduction en Français) "Tu es le Père de ce monde mobile et immobile, Tu es son Maître vénérable et le plus hautement révéré ; il n'est personne qui soit Ton égal, comment alors y en aurait-il de plus grand que Toi dans le triple monde, ô Toi à la puissance immesurable ?" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 44 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमिशमीड्यम् । पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ ११.४४ ॥ IAST transliteration tasmāt praṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādayē tvām aham īśam īḍyam | pitēva putrasya sakhēva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi dēva sōḍhum || 11.44 || Sanskrit Verse in Odia Script ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଣମ୍ୟ ପ୍ରଣିଧାୟ କାୟଂ ପ୍ରସାଦୟେ ତ୍ଵାମହମିଶମୀଡ୍ୟମ୍ | ପିତେବ ପୁତ୍ରସ୍ୟ ସଖେବ ସଖ୍ୟୁḥ ପ୍ରିୟḥ ପ୍ରିୟାୟାର୍ହସି ଦେବ ସୋଢୁମ୍ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Therefore bowing down, prostrating my body, I crave grace of Thee, the adorable Lord; as a father to his son, as a friend to his friend, as a lover to his beloved, O God, Thou shouldst bear with me." Odia Translation "ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ଦଣ୍ଡବତ ଭାବେ ଶରୀରକୁ ସମର୍ପଣ କରି ପ୍ରଣାମ କରୁଛି ଏବଂ ସ୍ତୁତି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଵାମୀ (ଈଶମୀଡ୍ୟମ୍) ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି I ପିତା ଯେପରି ପୁତ୍ରର, ସଖା ଯେପରି ସଖାର ଏବଂ ସ୍ଵାମୀ ଯେପରି ନିଜ ପ୍ରିୟା ସ୍ତ୍ରୀର ଅପରାଧ ସହ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୋ! ଆପଣ ସେହିପରି ମୋର ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "C'est pourquoi, m'inclinant et prosternant mon corps, Je sollicite Ta grâce, ô Seigneur adorable ; comme un père envers son fils, comme un ami envers son ami, comme un amant envers sa bien-aimée, ô Dieu, Tu devrais te montrer indulgent envers moi." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 45 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मी दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे । तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ११.४५ ॥ IAST transliteration adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣitō ’smi dṛṣṭvā bhayēna ca pravyathitaṃ manō mē | tad ēva mē darśaya dēva rūpaṃ prasīda dēvēśa jagannivāsa || 11.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବଂ ହୃଷିତୋଽସ୍ମି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୟେନ ଚ ପ୍ରବ୍ୟଥିତଂ ମନୋ ମେ | ତଦେବ ମେ ଦର୍ଶୟ ଦେବ ରୂପଂ ପ୍ରସୀଦ ଦେବେଶ ଜଗନ୍ନିବାସ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I have seen what was never seen before, and I am glad, yet my mind is smitten with dismay and fear; show me, O God, that other Form of Thine; be gracious, O Lord of gods, O Abode of the universe!" Odia Translation "ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିନଥିବା ଏହି ଅଲୌକିକ ରୂପକୁ ଦେଖି ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି, ମାତ୍ର ଭୟ ହେତୁ ମୋର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ କମ୍ପିତ ହେଉଛି I ଏଣୁ ହେ ଦେବେଶ! ହେ ଜଗନ୍ନିବାସ! ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କର ସେହି ପ୍ରିୟ ସାକାର ରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "J'ai vu ce qui n'avait jamais été vu auparavant, et Je me réjouis, pourtant mon esprit est frappé d'épouvante et de peur ; montre-moi, ô Dieu, cette autre Forme Tienne ; sois gracieux, ô Seigneur des dieux, ô Demeure de l'univers !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 46 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तम् इच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव । तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ ११.४६ ॥ IAST transliteration kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam icchāmi tvāṃ draṣṭum ahaṃ tathaiva | tēnaiva rūpēna caturbhujēna sahasrabāhō bhava viśvamūrtē || 11.46 || Sanskrit Verse in Odia Script କିରୀଟିନଂ ଗଦିନଂ ଚକ୍ରହସ୍ତମ୍ ଇଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମହଂ ତଥୈବ | ତେନୈବ ରୂପେଣ ଚତୁର୍ଭୁଜେନ ସହସ୍ରବାହୋ ଭବ ବିଶ୍ଵମୂର୍ତେ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "I desire to see Thee as before, with Thy diadem, Thy mace and Thy discus in Thy hand; assume again that four-armed shape, O Thou of a thousand arms, O cosmic Form!" Odia Translation "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବପରି କିରୀଟଧାରୀ, ହାତରେ ଗଦା ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ରୂପରେ ହିଁ ଦେଖିବାକୁ ପରମ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି I ହେ ସହସ୍ରବାହୋ! ହେ ବିଶ୍ଵରୂପ! ଆପଣ ପୁନର୍ବାର ଆପଣାର ସେହି ମନୋହର ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ (ନାରାୟଣ ରୂପ) ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।" French Translation (Traduction en Français) "Je désire Te voir comme auparavant, avec Ton diadème, Ta masse et Ton disque en main ; revêts de nouveau cette forme à quatre bras, ô Toi aux mille bras, ô Forme cosmique !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 47 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् । तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥ ११.४७ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — mayā prasannēna tavārjunēdaṃ rūpaṃ paraṃ darśitam ātmayōgāt | tējōmayaṃ viśvam anantam ādyaṃ yan mē tvadanyēna na dr̥ṣṭapūrvam || 11.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ମୟା ପ୍ରସନ୍ନେନ ତବାର୍ଜୁନେଦଂ ରୂପଂ ପରଂ ଦର୍ଶିତମାତ୍ମୟୋଗାତ୍ | ତେଜୋମୟଂ ବିଶ୍ଵମନନ୍ତମାଦ୍ୟଂ ୟନ୍ମେ ତଵଦନ୍ୟେନ ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବମ୍ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: By My grace, O Arjuna, and by My own Yoga-power has this supreme, resplendent, cosmic, boundless, primal Form of Mine been shown to thee, which none before thee has ever seen." Odia Translation ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିଜର ଆତ୍ମଶକ୍ତି (ଯୋଗବଳ) ଦ୍ଵାରା ମୋର ଏହି ପରମ, ପ୍ରେମମୟ, ତେଜୋମୟ, ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ, ଅନନ୍ତ ଓ ଆଦି ରୂପ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଛି, ଯାହା ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ଵାରା କଦାପି ଦେଖାଯାଇ ନଥିଲା।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Par Ma grâce, ô Arjuna, et par Mon propre pouvoir de Yoga, cette Forme Mienne suprême, resplendissante, cosmique, sans bornes et première t'a été montrée, que personne avant toi n'a jamais vue." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 48 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानैर्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः । एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ॥ ११.४८ ॥ IAST transliteration na vēdayajñādhyayanair na dānair na ca kriyābhir na tapōbhir ugraiḥ | ēvaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛlōkē draṣṭuṃ tvadanyēna kurupravīra || 11.48 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ବେଦୟଜ୍ଞାଧ୍ୟୟନୈର୍ନ ଦାନୈର୍ନ ଚ କ୍ରିୟାଭିର୍ନ ତପୋଭିରୁଗ୍ରୈḥ | ଏବଂରୂପḥ ଶକ୍ୟ ଅହଂ ନୃଲୋକେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତଵଦନ୍ୟେନ କୁରୁପ୍ରବୀର || ୪୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Neither by the study of the Vedas and sacrifices, nor by gifts, nor by ritual acts, nor by severe austerities can I be seen in this form in the world of men by any other than thee, O hero of the Kurus!" Odia Translation "ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ (କୁରୁପ୍ରବୀର)! ମାନବ ଲୋକରେ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଏହି ପ୍ରକାର ବିଶ୍ଵରୂପ ଦେଖାଯିବା ଆଦୌ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ I ଏହା ନା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ଵାରା, ନା ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ଵାରା, ନା ଦାନ ଦ୍ଵାରା, ନା କର୍ମକାଣ୍ଡ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ନା କଠୋର ତପସ୍ୟା (ଉଗ୍ରୈଃ ତପୋଭିଃ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଇପାରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Ni par l'étude des Vedas et des sacrifices, ni par des dons, ni par des actes rituels, ni par de sévères austérités Je ne puis être vu sous cette forme dans le monde des hommes par un autre que toi, ô héros des Kurus !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 49 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ममेदम् । व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥ ११.४९ ॥ IAST transliteration mā tē vyathā mā ca vimūḍhabhāvō dr̥ṣṭvā rūpaṃ ghōram īdṛṅ mamēdam | vyapētabhīḥ prītamanāḥ punas tvaṃ tad ēva mē rūpam idaṃ prapasya || 11.49 || Sanskrit Verse in Odia Script ମା ତେ ବ୍ୟଥା ମା ଚ ବିମୂଢଭାବୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପଂ ଘୋରମୀଦୃଙ୍ମମେଦମ୍ | ବ୍ୟପେତଭୀḥ ପ୍ରୀତମନାḥ ପୁନସ୍ତ୍ଵଂ ତଦେବ ମେ ରୂପମିଦଂ ପ୍ରପଶ୍ୟ || ୪୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Let there be no dismay in thee, nor any bewilderment, seeing this terrible Form of Mine; free from fear, with a gladdened heart, behold again that other Form of Mine." Odia Translation "ମୋର ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ରୂପ (ଘୋର ରୂପମ୍) ଦେଖି ତୁମେ ଆଦୌ ବ୍ୟଥିତ କିମ୍ବା ବା ଭ୍ରମିତ (ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ) ହୁଅ ନାହିଁ I ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ (ବ୍ୟପେତଭୀଃ) ହୋଇ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ ଚିତ୍ତରେ ମୋର ସେହି ପୂର୍ବ ନାରାୟଣ ବା ସାକାର ଶାନ୍ତ ରୂପକୁ ପୁନର୍ବାର ଦର୍ଶନ କର।" French Translation (Traduction en Français) "Qu'il n'y ait en toi ni effroi, ni égarement, en voyant cette terrible Forme Mienne ; exempt de peur, le cœur réjoui, contemple de nouveau cette autre Forme Mienne." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 50 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः । आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ॥ ११.५० ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ity arjunaṃ vāsudēvas tathōktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ | āśvāsayāmāsa ca bhītām ēnaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapur mahātmā || 11.50 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଇତ୍ୟର୍ଜୁନଂ ବାସୁଦେବସ୍ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ରୂପଂ ଦର୍ଶୟାମାସ ଭୂୟଃ | ଆଶ୍ଵାସୟାମାସ ଚ ଭୀତମେନଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଃ ସୌମ୍ୟବପୁର୍ମହାତ୍ମା || ୫୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Vasudeva (Krishna), having thus spoken to Arjuna, showed again His own form; and the Great Soul, becoming once more of a benign body, consoled him who was terrified." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ମହାତ୍ମା ବାସୁଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏପରି କହିସାରିବା ପରେ, ପୁନର୍ବାର ନିଜର ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ନିଜର ଅତି ସୌମ୍ୟ ଓ ମନୋହର ମାନବ ଶରୀର (ସୌମ୍ୟବପୁଃ) ଧାରଣ କରି, ସେହି ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ଵାସନା ପ୍ରଦାନ କଲେ।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Vasudeva, ayant ainsi parlé à Arjuna, lui montra de nouveau Sa propre forme ; et la Grande Âme, reprenant un corps bénin, consola celui qui était terrifié." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 51 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन । इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥ ११.५१ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — dr̥ṣṭvēdaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana | idānīm asmi saṃvr̥ttaḥ sacētāḥ prakr̥tiṃ gataḥ || 11.51 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେଦଂ ମାନୁଷଂ ରୂପଂ ତବ ସୌମ୍ୟଂ ଜନାର୍ଦନ | ଇଦାନୀମସ୍ମି ସଂବୃତ୍ତଃ ସଚେତାଃ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ || ୫୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Seeing this Thy gentle human form, O Janardana, I am now collected in mind and have returned to my normal nature." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ! ଆପଣଙ୍କର ଏହି ପରମ ଶାନ୍ତ ମାନବ ରୂପ (ମାନୁଷଂ ରୂପମ୍) ଦେଖିବା ପରେ, ଏବେ ମୋର ଚିତ୍ତ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି ଏବଂ ମୁଁ ପୁଣି ନିଜର ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଆସିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: En voyant cette Forme humaine et douce qui είναι la Tienne, ô Janardana, mon esprit s'est calmé et je suis revenu à ma condition normale." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 52 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ୱାପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रीभगवानुवाच — सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम । देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ११.५२ ॥ IAST transliteration śrībhagavānuvāca — sudurdarśam idaṃ rūpaṃ dr̥ṣṭavān asi yan mama | dēvā apy asya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ || 11.52 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରୀଭଗବାନଉବାଚ | ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶମିଦଂ ରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟବାନସି ୟନ୍ମମ | ଦେବା ଅପ୍ୟସ୍ୟ ରୂପସ୍ୟ ନିତ୍ୟଂ ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ || ୫୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Blessed Lord said: Very difficult to see is this Form of Mine which thou hast beheld; even the gods are always longing to see this Form." Odia Translation | ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: "ତୁମେ ମୋର ଯେଉଁ ବିଶ୍ଵରୂପକୁ ଦେଖିଛ, ତାହା ଦେଖିବା ପ୍ରକୃତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ (ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶମ୍) ଅଟେ I ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ଵରୂପର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Béni Seigneur dit: Très difficile à voir est cette Forme Mienne que tu as contemplée ; les dieux eux-mêmes aspirent sans cesse à voir cette Forme." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 53 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया । शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ॥ ११.५३ ॥ IAST transliteration nāhaṃ vēdair na tapasā na dānēna na cējyayā | śakya ēvaṃvidhō draṣṭuṃ dr̥ṣṭavān asi māṃ yathā || 11.53 || Sanskrit Verse in Odia Script ନାହଂ ବେଦୈର୍ନ ତପସା ନ ଦାନେନ ନ ଚେଜ୍ୟୟା | ଶକ୍ୟ ଏବଂବିଧୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦୃଷ୍ଟବାନସି ମାଂ ୟଥା || ୫୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Neither by the Vedas, nor by austerity, nor by gifts, nor by sacrifice, can I be seen in such a form as thou hast beheld Me." Odia Translation "ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଭାବରେ ଦେଖିଲ, ଏପରି ରୂପରେ ମୋତେ ନା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ଵାରା, ନା କଠୋର ତପସ୍ୟା ଦ୍ଵାରା, ନା ଦାନ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ନା ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ଵାରା ଦେଖାଯାଇ ପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Ni par les Vedas, ni par l'austérité, ni par les dons, ni par le sacrifice, Je ne puis être vu sous une telle forme que celle où tu M'as contemplé." Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 44 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଃପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन । ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप ॥ ११.५४ ॥ IAST transliteration bhaktyā tv ananyayā śakya aham ēvaṃvidhō ’rjuna | jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvēna pravēṣṭuṃ ca parantapa || 11.54 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭକ୍ତ୍ୟା ତ୍ଵନନ୍ୟୟା ଶକ୍ୟ ଅହମେବଂବିଧୋଽର୍ଜୁନ | ଜ୍ଞାତୁଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵେନ ପ୍ରବେଷ୍ଟୁଂ ଚ ପରନ୍ତପ || ୫୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "But by undivided devotion alone, O Arjuna, can I be known and seen in true principles, and entered into, O scorcher of the foe!" Odia Translation "ମାତ୍ର ହେ ଶତ୍ରୁତପନ ଅର୍ଜୁନ (ପରନ୍ତପ)! କେବଳ ଏକମାତ୍ର ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି (ଏକାଗ୍ର ପ୍ରେମ) ଦ୍ଵାରା ହିଁ ମୋର ଏହି ରୂପକୁ ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିବା, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିବା ଏବଂ ମୋଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକାକାର ହେବା ସମ୍ଭବ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Mais par une dévotion sans partage seule, ô Arjuna, Je puis être connu et vu dans Mes vrais principes, et pénétré, ô vainqueur des ennemis !" Bhagavad Gita: Chapter 11, Verse 55 (ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः । निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ॥ ११.५५ ॥ IAST transliteration matkarmakṛn matparamō madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ | nirvairaḥ sarvabhūtēṣu yaḥ sa mām ēti pāṇḍava || 11.55 || Sanskrit Verse in Odia Script ମତ୍କର୍ମକୃନ୍ମତ୍ପରମୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସଙ୍ଗବର୍ଜିତଃ | ନିର୍ଵୈରଃ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ୟଃ ସ ମାମେତି ପାଣ୍ଡବ || ୫୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who does My work, who makes Me his supreme goal, who is My devotee, free from attachment, and without enmity towards any creature, he comes to Me, O Pandava." Odia Translation "ହେ ପାଣ୍ଡବ! ଯେଉଁ ସାଧକ କେବଳ ମୋରି ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରେ, ଯିଏ ମୋତେ ହିଁ ନିଜ ଜୀବନର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାନେ (ମତ୍ପରମଃ), ଯିଏ ମୋର ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବୈରଭାବ ରହିତ (ନିର୍ଵୈରଃ), ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui accomplit Mon œuvre, qui fait de Moi son but suprême, qui είναι Mon dévot, libre de tout attachement, et sans inimitié envers aucune créature, celui-là vient à Moi, ô Pandava." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विश्वरूपदर्शनयोगो नाम एकादशोऽध्यायः ॥ Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 40 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न तदस्ति पृथिव्याँ वा दिवि देवेषु वा पुनः । सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥ IAST transliteration na tad asti pr̥thivyāṃ vā divi dēvēṣu vā punaḥ | sattvaṃ prakr̥tijair muktaṃ yad ēbhiḥ syāt tribhir guṇaiḥ || 18.40 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ତଦସ୍ତି ପୃଥିବ୍ୟାଁ ଵା ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଵା ପୁନଃ | ସତ୍ତଵଂ ପ୍ରକୃତିଜୈର୍ମୁକ୍ତଂ ୟଦେଭିଃ ସ୍ୟାତ୍ତ୍ରିଭିର୍ଗୁଣୈଃ || ୪୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "There is no existence on earth, or again in heaven among the gods, which is free from these three modes born of Nature." Odia Translation "ଏହି ପୃଥିବୀରେ, କିମ୍ବା ଆକାଶ ବା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକର ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କୌଣସି ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ (ସତ୍ତ୍ଵମ୍) ନାହିଁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜାତ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣରୁ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିପାରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Il n'est aucune existence sur terre, ni non plus au ciel parmi les dieux, qui soit libre de ces trois modes nés de la Nature." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 41 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप । कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ १८.४१ ॥ IAST transliteration brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ ca parantapa | karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavair guṇaiḥ || 18.41 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିୟବିଶାଂ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚ ପରନ୍ତପ | କର୍ମାଣି ପ୍ରବିଭକ୍ତାନି ସ୍ଵଭାବପ୍ରଭବୈର୍ଗୁଣୈଃ || ୪୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The duties of Brahmins, Kshatriyas, Vaishyas, and Shudras, O scorcher of the foe (Parantapa), are distributed according to the qualities born of their own nature (svabhava)." Odia Translation "ହେ ଶତ୍ରୁତପନ (ପରନ୍ତପ ଅର୍ଜୁନ)! ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଆନ୍ତରିକ ସ୍ଵଭାବରୁ ଜାତ ହୋଇଥିବା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ (ସତ୍ତ୍ଵ, ରଜଃ, ତମଃ) ଅନୁସାରେ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Les devoirs des Brahmanes, des Kshatriyas, des Vaishyas et des Shudras, ô vainqueur des ennemis (Parantapa), sont répartis selon les qualités nées de leur propre nature (svabhava)." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 42 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च । ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ १८.४२ ॥ IAST transliteration śamō damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam ēva ca | jñānaṃ vijñānam āstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam || 18.42 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶମୋ ଦମସ୍ତପଃ ଶୌଚଂ କ୍ଷାନ୍ତିରାର୍ଜବମେବ ଚ | ଜ୍ଞାନେ ବିଜ୍ଞାନମାସ୍ତିକ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମ ସ୍ଵଭାବଜମ୍ || ୪୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Calmness, self-control, austerity, purity, forgiveness, uprightness, knowledge, spiritual experience, and faith in the Divine—these are the natural duties of a Brahmin." Odia Translation "ମନର ସଂଯମ (ଶମଃ), ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ (ଦମଃ), ଧର୍ମ ପାଇଁ କଷ୍ଟ ସ୍ଵୀକାର କରିବା (ତପଃ), ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା, କ୍ଷମାଶୀଳତା, ସରଳତା, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆସ୍ତିକ୍ୟ ଭାବ—ଏହା ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Le calme, la maîtrise de soi, l'austérité, la pureté, le pardon, la droiture, la connaissance, l'expérience spirituelle et la foi — tels sont les devoirs naturels d'un Brahmane." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 43 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् । दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ १८.४३ ॥ IAST transliteration śauryaṃ tējō dhṛtirdākṣyaṃ yuddhē cāpy apalāyanam | dānam īśvarabhāvaś ca kṣātraṃ karma svabhāvajam || 18.43 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶୌର୍ଯ୍ୟଂ ତେଜୋ ଧୃତିର୍ଦାକ୍ଷ୍ୟଂ ୟୁଦ୍ଧେ ଚାପ୍ୟପଲାୟନମ୍ | ଦାନମୀଶ୍ଵରଭାବଶ୍ଚ କ୍ଷାତ୍ରଂ କର୍ମ ସ୍ଵଭାବଜମ୍ || ୪୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Heroism, high spirit, fortitude, resourcefulness, courage in the battle and not fleeing from it, generosity, and lordly leadership—these are the natural duties of a Kshatriya." Odia Translation "ଶୌର୍ଯ୍ୟ (ବୀରତ୍ଵ), ଦିବ୍ୟ ତେଜ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଚତୁରତା (ଦାକ୍ଷ୍ୟମ୍), ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପଳାୟନ ନ କରିବା, ଦାନଶୀଳତା ଏବଂ ପ୍ରଜା ପାଳନ କରିବାର ଶାସନ କ୍ଷମତା (ଇଶ୍ଵରଭାବଃ)—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ କ୍ଷତ୍ରିୟର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'héroïsme, la vigueur, la constance, l'habileté, le courage au combat et le fait de ne pas fuir, la générosité et l'aptitude au commandement — tels sont les devoirs naturels d'un Kshatriya." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 44 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् । परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ १८.४४ ॥ IAST transliteration kr̥ṣigōrakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam | paricaryātmakāṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam || 18.44 || Sanskrit Verse in Odia Script କୃଷିଗୌରକ୍ଷ୍ୟବାଣିଜ୍ୟଂ ବୈଶ୍ୟକର୍ମ ସ୍ଵଭାବଜମ୍ | ପରିଚର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକଂ କର୍ମ ଶୂଦ୍ରସ୍ୟାପି ସ୍ଵଭାବଜମ୍ || ୪୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Agriculture, cattle-rearing, and trade are the natural duties of a Vaishya; and service to others is the natural duty of a Shudra." Odia Translation "କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ, ଗୋପାଳନ ତଥା ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବା ହେଉଛି ବୈଶ୍ୟର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ I ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ସେବା ଓ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା (ପରିଚର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକମ୍) ହେଉଛି ଶୂଦ୍ରର ସ୍ଵଭାବଜନିତ ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ମ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "L'agriculture, l'élevage du bétail et le commerce sont les devoirs naturels d'un Vaishya ; et le service rendu aux autres est lo devoir naturel d'un Shudra." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 45 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः । स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ १८.४five ॥ IAST transliteration svē svē karmaṇy abhirataḥ saṃsiddhiṃ labhatē naraḥ | svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tac chr̥ṇu || 18.45 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ଵେ ସ୍ଵେ କର୍ମଣ୍ୟଭିରତଃ ସଂସିଦ୍ଧିଂ ଲଭତେ ନରଃ | ସ୍ଵକର୍ମନିରତଃ ସିଦ୍ଧିଂ ୟଥା ବିନ୍ଦତି ତଚ୍ଛୃଣୁ || ୪୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Devoted each to his own natural duty, a man attains to the highest perfection. Hear now how he wins perfection by devotion to his own work." Odia Translation "ଆପଣା ଆପଣାର ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ନିରତ ରହି (ଅଭିରତଃ) ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ I ନିଜ କର୍ମରେ ନିବିଷ୍ଟ ରହି ସାଧକ କିପରି ସେହି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥାଏ, ସେହି ରହସ୍ୟ ଏବେ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।" French Translation (Traduction en Français) "Consacré chacun à son devoir naturel, un homme atteint la plus haute perfection. Écoute maintenant comment il obtient la perfection par l'attachement à son propre travail." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 46 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଡ଼ଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् । स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ १८.४६ ॥ IAST transliteration yataḥ pravr̥ttir bhūtānāṃ yēna sarvam idaṃ tatam | svakarmaṇā tam abhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ || 18.46 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତିର୍ଭୂତାନାଂ ୟେନ ସର୍ବମିଦଂ ତତମ୍ | ସ୍ଵକର୍ମଣା ତମଭ୍ୟର୍ଚ୍ୟ ସିଦ୍ଧିଂ ବିନ୍ଦତି ମାନବଃ || ୪୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He from whom all existences go forth and by whom all this world is extended, by worshipping Him with his own natural work, man attains perfection." Odia Translation "ଯେଉଁ ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କଠାରୁ ସମଗ୍ର ପ୍ରାଣୀଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି, ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣାର ସ୍ଵାଭାବିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ଵାରା (ସ୍ଵକର୍ମଣା) ତାଙ୍କରି ଆରାଧନା ବା ପୂଜା କରି ପରମ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui d'où procèdent toutes les existences et par qui tout ce monde est déployé, en L'adorant par son propre travail naturel, l'homme atteint la perfection." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 47 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् । स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ १८.४७ ॥ IAST transliteration śrēyān svadharmō viguṇah paradharmāt svanuṣṭhitāt | svabhāvaniyataṃ karma kurvan nāpnōti kilbiṣam || 18.47 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରେୟାନ୍ସ୍ଵଧର୍ମୋ ବିଗୁଣଃ ପରଧର୍ମାତ୍ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତାତ୍ | ସ୍ଵଭାବନିୟତଂ କର୍ମ କୁର୍ବନ୍ନାପ୍ନୋତି କିଲ୍ବିଷମ୍ || ୪୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Better is one's own law of nature (svadharma), though imperfect, than an alien law well-performed. Performing action ordained by his own nature, a man incurs no sin." Odia Translation "ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅନ୍ୟର ଧର୍ମ (ପରଧର୍ମ) ଅପେକ୍ଷା ଗୁଣରହିତ ବା ଦୋଷଯୁକ୍ତ ମନେହେଉଥିବା ଆପଣାର ସ୍ଵଧର୍ମ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ I କାରଣ ନିଜର ସ୍ଵଭାବ ଦ୍ଵାରା ନିରୂପିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ (ସ୍ଵଭାବନିୟତମ୍) କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କଦାପି କୌଣସି ପାପଭାଗୀ (କିଲ୍ବିଷମ୍) ହୁଏ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Mieux vaut sa propre loi de nature (svadharma), même imparfaite, qu'une loi étrangère bien accomplie. En accomplissant l'action prescrite par sa propre nature, un homme n'encourt aucun péché." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 48 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् । सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ १८.४८ ॥ IAST transliteration sahajaṃ karma kauntēya sadōṣam api na tyajēt | sarvārambhā hi dōṣēṇa dhūmēnāgnir ivāvṛtāḥ || 18.48 || Sanskrit Verse in Odia Script ସହଜଂ କର୍ମ କୌନ୍ତେୟ ସଦୋଷମପି ନ ତ୍ୟଜେତ୍ | ସର୍ବାରମ୍ଭା ହି ଦୋଷେଣ ଧୂମେନାଗ୍ନିରିବାବୃତାଃ || ୪୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The natural work, O son of Kunti, though accompanied by defect, ought not to be abandoned; for all undertakings are clouded by defects, as fire by smoke." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସ୍ଵଭାବରୁ ଜାତ ସହଜ କର୍ମ ଦୋଷଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମନେହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ କଦାପି ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ I କାରଣ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ସର୍ବଦା ଧୂଆଁ ଦ୍ଵାରା ଆବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ସଂସାରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନା କିଛି ଦୋଷ ଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Le travail naturel, ô fils de Kunti, même accompagné de défauts, ne doit pas être abandonné ; car toutes les entreprises sont obscurcies par des défauts, comme le feu par la fumée." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 49 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः । नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ १८.४९ ॥ IAST transliteration asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspr̥haḥ | naiṣkamyasiddhiṃ paramāṃ saṃnyāsēnādhigacchati || 18.49 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅସକ୍ତବୁଦ୍ଧିଃ ସର୍ବତ୍ର ଜିତାତ୍ମା ବିଗତସ୍ପୃହଃ | ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟସିଦ୍ଧିଂ ପରମାଂ ସନ୍ନ୍ୟାସେନାଧିଗଚ୍ଛତି || ୪୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "An understanding unattached everywhere, a self conquered, from whom desire has fled, wins by renunciation (sannyasa) the supreme perfection of the actionless state (naishkarmya-siddhi)." Odia Translation "ସର୍ବତ୍ର ଆସକ୍ତିରହିତ ବୁଦ୍ଧି ବିଶିଷ୍ଟ, ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ କରିଥିବା (ଜିତାତ୍ମା) ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମନାରୁ ରହିତ ହୋଇଥିବା ସାଧକ, ସମର୍ପଣ ଭାବରୂପକ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଦ୍ଵାରା ପରମ ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି (କର୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Une intelligence détachée partout, un soi conquis, de qui le désir s'est enfui, obtient par lo renoncement (sannyasa) la perfection suprême de l'état d'inaction (naishkarmya-siddhi)." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 50 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे । समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ १८.५० ॥ IAST transliteration siddhiṃ prāptō yathā brahma tathāpnōti nibōdha mē | samāsēnaiva kauntēya niṣṭhā jñānasya yā parā || 18.50 || Sanskrit Verse in Odia Script ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ୟଥା ବ୍ରହ୍ମ ତଥାପ୍ନୋତି ନିବୋଧ ମେ | ସମାସେନୈବ କୌନ୍ତେୟ ନିଷ୍ଠା ଜ୍ଞାନସ୍ୟ ୟା ପରା || ୫୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Learn from Me in brief, O son of Kunti, how having attained to this perfection, he reaches also the Brahman, which is the supreme status of the Knowledge." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ସେହି ନୈଷ୍କର୍ମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସାଧକ ଜ୍ଞାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥିତି ସ୍ଵରୂପ ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ କିପରି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲାଭ କରିଥାଏ, ତାହା ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବୁଝିରଖ।" French Translation (Traduction en Français) "Apprends de Moi en abrégé, ô fils de Kunti, comment ayant atteint cette perfection, il parvient aussi au Brahman, yang est l'état suprême de la Connaissance." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 51 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च । शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ १८.५१ ॥ IAST transliteration buddhyā viśuddhayā yuktō dhṛtyātmānaṃ niyamya ca | śabdādīn viṣayāṃs tyaktvā rāgadvēṣau vyudasya ca || 18.51 || Sanskrit Verse in Odia Script ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ବିଶୁଦ୍ଧୟା ୟୁକ୍ତୋ ଧୃତ୍ୟାତ୍ମାନଂ ନିୟମ୍ୟ ଚ | ଶବ୍ଦାଦୀନ୍ଵିଷୟାଂସ୍ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ବ୍ୟୁଦସ୍ୟ ଚ || ୫୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Integrated with a pure understanding, controlling the self by a firm fortitude, turning away from sound and other objects of the senses, casting aside attraction and repulsion," Odia Translation "ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସାତ୍ତ୍ଵିକ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ଵାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ଥିର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ମନକୁ ସଂଯମ କରି, ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ ଆଦି ବିଷୟଭୋଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ସାଂସାରିକ ରାଗ ଓ ଦ୍ଵେଷକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କରି," French Translation (Traduction en Français) "Intégré par une intelligence pure, contrôlant lo soi par une ferme constance, se détournant des sons et des autres objets des sens, rejetant l'attraction et la répulsion," Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 52 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः । ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १८.५२ ॥ IAST transliteration viviktasēvī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ | dhyānayōgaparō nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ || 18.52 || Sanskrit Verse in Odia Script ବିବିକ୍ତସେବୀ ଲଘ୍ଵାଶୀ ୟତବାକ୍କାୟମାନସଃ | ଧ୍ୟାନୟୋଗପରୋ ନିତ୍ୟଂ ବୈରାଗ୍ୟେ ସମୁପାଶ୍ରିତଃ || ୫୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—resorting to solitary places, eating lightly, with speech, body and mind controlled, constantly devoted to the Yoga of meditation, taking refuge in complete dispassion (vairagya)," Odia Translation "—ଏକାନ୍ତ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନ ସେବନ କରୁଥିବା (ବିବିକ୍ତସେବୀ), ମିତାହାରୀ ଲଘୁଭୋଜୀ, ନିଜର ବାଣୀ, ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସଂଯମ କରିଥିବା, ସର୍ବଦା ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ତତ୍ପର ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବୈରାଗ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସାଧକ," French Translation (Traduction en Français) "—recourant aux lieux solitaires, mangeant légèrement, ayant la parole, lo corps et lo mental maîtrisés, constamment adonné au Yoga de la méditation, cherchant refuge dans un total détachement," Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 53 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରୟପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् । विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १८.५३ ॥ IAST transliteration ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krōdhaṃ parigraham | vimucya nirmamaḥ śāntō brahmabhūyāya kalpatē || 18.53 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅହଙ୍କାରଂ ବଲଂ ଦର୍ପଂ କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ପରିଗ୍ରହମ୍ | ବିମୁଚ୍ୟ ନିର୍ମମଃ ଶାନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂୟାୟ କଳ୍ପତେ || ୫୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "—having cast aside egoism, power, pride, lust, wrath, and possessive gathering, free from the sense of 'mine' and tranquil, he is worthy of becoming the Brahman." Odia Translation "—ଅହଙ୍କାର, ଦାମ୍ଭିକ ବଳ, ଦର୍ପ, ସକାମ କାମନା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ସଞ୍ଚୟ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ (ପରିଗ୍ରହମ୍) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ମମତାଶୂନ୍ୟ ଓ ପରମ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସେହି ସାଧକ ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥ ବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।" French Translation (Traduction en Français) "—ayant abandonné l'égoïsme, la puissance, l'orgueil, la luxure, la colère et l'esprit de possession, libre du sens du 'mien' et tranquille, il est digne de devenir lo Brahman." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 44 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚତୁଃପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति । समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ १८.५४ ॥ IAST transliteration brahmabhūtaḥ prasannātmā na śōcati na kāṅkṣati | samaḥ sarvēṣu bhūtēṣu madbhaktiṃ labhatē parām || 18.54 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ରହ୍ମଭୂତଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ନ ଶୋଚତି ନ କାଙ୍ଖ୍ଷତି | ସମଃ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ମଦ୍ଭକ୍ତିଂ ଲଭତେ ପରାମ୍ || ୫୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Reaching the Brahman-state, cheerful in the soul, he neither grieves nor desires; equal-minded to all existences, he attains to a supreme devotion (Para Bhakti) unto Me." Odia Translation "ସେହି ବ୍ରହ୍ମଭାବରେ ସ୍ଥିତ ରହିଥିବା ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ମହାତ୍ମା (ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା) ସଂସାରରେ କାହାରି ପାଇଁ ଶୋକ କରେ ନାହିଁ କି କୌଣସି ବିଷୟର ଆକାଙ୍ଖ୍ୟା କରେ ନାହିଁ I ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଏକ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ସେ ମୋର ପରମା ଭକ୍ତି (ପରାମ୍ ମଦ୍ଭକ୍ତିମ୍) ଲାଭ କରେ।" French Translation (Traduction en Français) "Parvenu à l'état de Brahman, l'âme joyeuse, il ne s'afflige ni ne désire ; égal envers toutes les existences, il atteint une dévotion suprême (Para Bhakti) envers Moi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 55 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः । ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ १८.५five ॥ IAST transliteration bhaktyā mām abhijānāti yāvān yaś cāsmi tattvataḥ | tatō māṃ tattvatō jñātvā viśatē tadanantaram || 18.55 || Sanskrit Verse in Odia Script ଭକ୍ତିୟା ମାମଭିଜାନାତି ୟାବାନ୍ୟଶ୍ଚାସ୍ମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ | ତତୋ ମାଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ବିଶତେ ତଦନନ୍ତରମ୍ || ୫୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By devotion he comes to know Me, who and how much I am in true principles; then having known Me in true principles, he enters into Me immediately." Odia Translation "ସେହି ପରମା ଭକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ସେ ମୋର ବାସ୍ତବ ସ୍ଵରୂପ କଣ ଏବଂ ମୁଁ କିପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତାହା ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ଵର ସହ ଜାଣିପାରେ I ତା’ପରେ ମୋତେ ତତ୍ତ୍ଵତଃ (ତତ୍ତ୍ଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା) ଜାଣିସାରିବା ପରେ ସେ ସେହିକ୍ଷଣି ମୋର ପରମ ସ୍ଵରୂପରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକାକାର ହୋଇଯାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Par la dévotion il apprend à Me connaître, qui et quel Je suis en Mes vrais principes ; puis M'ayant connu en Mes vrais principes, il pénètre en Moi immédiatement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 56 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଷ୍ଠପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वकर्माण्यापि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः । मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतम् पदमव्ययम् ॥ १८.५६ ॥ IAST transliteration sarvakarmāṇy api sadā kurvāṇō madvyapāśrayaḥ | matprasādād avāpnōti śāśvataṃ padam avyayam || 18.56 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବକର୍ମାଣ୍ୟପି ସଦା କୁର୍ଵାଣୋ ମଦ୍ଵ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ | ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦବାପ୍ନୋତି ଶାଶ୍ଵତମ୍ ପଦମବ୍ୟୟମ୍ || ୫୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Performing also all actions continually, taking refuge in Me, by My grace he attains to the eternal and imperishable status." Odia Translation "ମୋର ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସାଧକ (ମଦ୍ଵ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ), ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଦିବ୍ୟ କୃପା ବଳରୁ (ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍) ସେହି ସନାତନ ଅବ୍ୟୟ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।" French Translation (Traduction en Français) "Accomplissant aussi toutes les actions continuellement, cherchant refuge en Moi, par Ma grâce il atteint l'état éternel et impérissable." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 57 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः । बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ १८.५७ ॥ IAST transliteration cētasā sarvakarmāṇi mayi saṃnyasya matparaḥ | buddhiyōgam upāśritya maccittaḥ satataṃ bhava || 18.57 || Sanskrit Verse in Odia Script ଚେତସା ସର୍ବକର୍ମାଣି ମୟି ସନ୍ନ୍ୟସ୍ୟ ମତ୍ପରଃ | ବୁଦ୍ଧିୟୋଗମୁପାଶ୍ରିତ୍ୟ ମଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସତତଂ ଭବ || ୫୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Mentally renouncing all actions in Me, making Me thy supreme goal, and resorting to the Yoga of the understanding (buddhi-yoga), be thou constantly fixed in heart on Me." Odia Translation "ତୁମେ ନିଜ ବିବେକୀ ଚିତ୍ତ ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, ମୋ-ପରାୟଣ (ମତ୍ପରଃ) ହୋଇ ଏବଂ ନିଷ୍କାମ ସମତ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିରନ୍ତର ମୋଠାରେ ହିଁ ମନ ରଖି ମଚ୍ଚିତ୍ତ (ମଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସତତଂ ଭବ) ହୋଇ ରୁହ।" French Translation (Traduction en Français) "Renonçant mentalement à toutes les actions en Moi, faisant de Moi ton but suprême, et recourant au Yoga de l'intelligence (buddhi-yoga), aie le cœur constamment fixé sur Moi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 58 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि । अथ चेत्त्वमशङ्कारात्र श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ १८.५८ ॥ IAST transliteration maccittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāt tariṣyasi | atha cēt tvam ahaṅkārān na śrōṣyasi vinaṅkṣyasi || 18.58 || Sanskrit Verse in Odia Script ମଚ୍ଚିତ୍ତଃ ସର୍ବଦୁର୍ଗାଣି ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ତରିଷ୍ୟସି | ଅଥ ଚେତ୍ତ୍ଵମହଙ୍କାରାନ୍ନ ଶ୍ରୋଷ୍ୟସି ବିନଙ୍କ୍ଷ୍ୟସି || ୫୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Fixing thy heart on Me, thou shalt cross over all difficult barriers by My grace; but if from egoism thou wilt not hear Me, thou shalt utterly perish." Odia Translation "ମୋଠାରେ ମନ ରଖିବା ଦ୍ଵାରା, ତୁମେ ମୋର ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ କୃପାରୁ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟ ଓ ଦୁର୍ଗମ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ (ସର୍ବଦୁର୍ଗାଣି) ସହଜରେ ପାର ହୋଇଯିବ; ମାତ୍ର ଯଦି ତୁମେ ଅହଙ୍କାର ହେତୁ ମୋର ଏହି ବାଣୀ ଶ୍ରବଣ ନ କରିବ, ତେବେ ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପତନ ବା ବିନାଶ ଘଟିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Fixant ton cœur sur Moi, tu franchiras tous les obstacles difficiles par Ma grâce ; mais si par égoïsme tu ne M'écoutes pas, tu périras complètement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 59 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे । मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ १८.५९ ॥ IAST transliteration yad ahaṅkāram āśritya na yōtsya iti manyasē | mithyaiṣa vyavasāyas tē prakr̥tis tvāṃ niyōkṣyati || 18.59 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟଦହଙ୍କାରମାଶ୍ରିତ୍ୟ ନ ୟୋତ୍ସ୍ୟ ଇତି ମନ୍ୟସେ | ମିଥ୍ୟୈଷ ବ୍ୟବସାୟସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵାଂ ନିୟୋକ୍ଷ୍ୟତି || ୫୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "If, leaning upon egoism, thou thinkest: 'I will not fight', vain is this thy resolution; thy nature (prakriti) will compel thee to it." Odia Translation "ଯଦି ତୁମେ ଅହଙ୍କାରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଛ ଯେ 'ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ', ତେବେ ତୁମର ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବା ସଙ୍କଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ଅଟେ; କାରଣ କ୍ଷତ୍ରିୟର କର୍ମପ୍ରବଣ ବାହ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ହିଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧ୍ୟ କରି ନିୟୋଜିତ କରାଇବ।" French Translation (Traduction en Français) "Si, t'appuyant sur l'égoïsme, tu penses: 'Je ne combattrai pas', vaine est ta résolution ; ta nature (prakriti) t'y contraindra." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 60 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा । कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि सः ॥ १८.६० ॥ IAST transliteration svabhāvajēna kauntēya nibaddhaḥ svēna karmaṇā | kartuṃ nēcchasi yan mōhāt kariṣyasy avaśō ’pi saḥ || 18.60 || Sanskrit Verse in Odia Script ସ୍ଵଭାବଜେନ କୌନ୍ତେୟ ନିବଦ୍ଧଃ ସ୍ଵେନ କର୍ମଣା | କର୍ତୁଂ ନେଚ୍ଛସି ୟନ୍ମୋହାତ୍କରିଷ୍ୟସ୍ୟବଶୋଽପି ସଃ || ୬୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Bound by thy own work born of thy nature, O son of Kunti, that which from delusion thou desirest not to do, thou shalt do helplessly even against thy current will." Odia Translation "ହେ କୌନ୍ତେୟ! ନିଜର ସ୍ଵଭାବରୁ ଜାତ ହୋଇଥିବା କ୍ଷାତ୍ର କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ, ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ ତୁମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହଁ, ନିଜ ପ୍ରକୃତିର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ବିବଶ ଭାବେ (ଅବଶଃ) ତୁମକୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ହିଁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।" French Translation (Traduction en Français) "Lié par ton propre travail né de ta nature, ô fils de Kunti, ce que par égarement tu ne désires pas faire, tu lo feras impuissant, même contre ta volonté actuelle." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 61 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति । भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ १८.६१ ॥ IAST transliteration īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddēśē ’rjuna tiṣṭhati | bhrāmayans sarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || 18.61 || Sanskrit Verse in Odia Script ଈଶ୍ଵରଃ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ହୃଦ୍ଦେଶେଽର୍ଜୁନ ତିଷ୍ଠତି | ଭ୍ରାମୟନ୍ସର୍ବଭୂତାନି ୟନ୍ତ୍ରାରୂଢାନି ମାୟୟା || ୬୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The Lord abideth in the heart of all existences, O Arjuna, turning all existences round as if mounted on a machine by His Maya." Odia Translation "ହେ ଅର୍ଜୁନ! ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ପରମେଶ୍ଵର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଦେଶରେ (ହୃଦ୍ଦେଶେ) ସ୍ଵାଭାବିକ ବିରାଜମାନ ଅଛନ୍ତି I ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇଥିବା କାଠପୁତଳା ପରି, ସେ ନିଜର ମାୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଂସାର ଭ୍ରମଣ କରାଉଛନ୍ତି।" French Translation (Traduction en Français) "Le Seigneur réside dans le cœur de toutes les existences, ô Arjuna, faisant tourner toutes les existences comme si elles étaient montées sur une machine par Sa Maya." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 62 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଦ୍ଵାଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत । तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ १८.६२ ॥ IAST transliteration tam ēva śaraṇaṃ gaccha sarvabhāvēna bhārata | tatprasādāt parāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam || 18.62 || Sanskrit Verse in Odia Script ତମେବ ଶରଣଂ ଗଚ୍ଛ ସର୍ବଭାବେନ ଭାରତ | ତତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପରାଂ ଶାନ୍ତିଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ଶାଶ୍ଵତମ୍ || ୬୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "In Him take refuge in every way of thy being, O Bharata; by His grace thou shalt attain to supreme peace and the eternal status." Odia Translation "ହେ ଭାରତ (ଅର୍ଜୁନ)! ତୁମେ ନିଜର ସମଗ୍ର ସ୍ଵଭାବ ଓ ଅନ୍ତଃକରଣ ଦ୍ଵାରା (ସର୍ବଭାବେନ) କେବଳ ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୁଅ I ତାଙ୍କରି ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ ବଳରୁ ତୁମେ ପରମ ଆନ୍ତରିକ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସନାତନ ଶାଶ୍ଵତ ପଦ ଲାଭ କରିବ।" French Translation (Traduction en Français) "En Lui cherche refuge de tout ton être, ô Bharata ; par Sa grâce tu atteindras la paix suprême et l'état éternel." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 63 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତ୍ରେଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया । विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १८.६३ ॥ IAST transliteration iti tē jñānam ākhyātaṃ guhyād guhyataraṃ mayā | vimṛśyaitad aśēṣēṇa yathēcchasi tathā kuru || 18.63 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇତି ତେ ଜ୍ଞାନମାଖ୍ୟାତଂ ଗୁହ୍ୟାଦ୍ଗୁହ୍ୟତରଂ ମୟା | ବିମୃଶ୍ୟୈତଦଶେଷେଣ ୟଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ || ୬୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Thus has wisdom more secret than all secrets been declared to thee by Me; reflect on it fully, and then act as thou listest." Odia Translation "ଏହିପରି ଭାବରେ, ଗୋପନୀୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଅତି ଗୋପନୀୟ (ଗୁହ୍ୟାଦ୍ ଗୁହ୍ୟତରମ୍) ଏହି ପରମ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ମୋ ଦ୍ଵାରା ତୁମକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା I ଏହା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର (ବିମୃଶ୍ୟ), ଏବଂ ତା’ପରେ ତୁମର ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ସେପରି କର।" French Translation (Traduction en Français) "Ainsi cette sagesse plus secrète que tous les secrets t'a été révélée par Moi ; réfléchis-y pleinement, puis agis comme tu le désires." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 64 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚଉଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः । इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ १८.६४ ॥ IAST transliteration sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śr̥ṇu mē paramaṃ vacaḥ | iṣṭō ’si mē dṛḍham iti tatō vakṣyāmi tē hitam || 18.64 || Sanskrit Verse in Odia Script ସର୍ବଗୁହ୍ୟତମଂ ଭୂୟଃ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ବଚଃ | ଇଷ୍ଟୋଽସି ମେ ଦୃଢମିତି ତତୋ ବକ୍ଷ୍ୟାମି ତେ ହିତମ୍ || ୬୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Hear yet again My supreme word, most secret of all; because thou art dearly loved by Me, therefore I will speak for thy good." Odia Translation "ସମସ୍ତ ଗୋପନୀୟ ତତ୍ତ୍ଵ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଗୋପନୀୟ (ସର୍ବଗୁହ୍ୟତମମ୍) ମୋର ସେହି ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଶ୍ରବଣ କର I ତୁମେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ସୁହୃତ୍ ଓ ଭକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ, ମୁଁ ତୁମର ପରମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ (ତେ ହିତମ୍) ଏହି ରହସ୍ୟ କହୁଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Écoute encore Ma parole suprême, la plus secrète de toutes ; parce que tu es chèrement aimé de Moi, Je parlerai donc pour ton bien." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 65 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु । मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८.६five ॥ IAST transliteration manmanā bhava madbhaktō madyājī māṃ namaskuru | mām evaiṣyasi satyaṃ tē pratijānē priyō ’si mē || 18.65 || Sanskrit Verse in Odia Script ମନ୍ମନା ଭବ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ମଦ୍ୟାଜୀ ମାଂ ନମସ୍କୁରୁ | ମାମେବୈଷ୍ୟସି ସତ୍ୟଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନେ ପ୍ରିୟୋଽସି ମେ || ୬୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Become My-minded, My devotee, My worshipper, bow down before Me; thou shalt come unto Me, truly do I promise unto thee, for thou art dear to Me." Odia Translation "ତୁମେ ମୋଠାରେ ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ କର (ମନ୍ମନା ଭବ), ମୋର ଭକ୍ତ ହୁଅ, ମୋର ଯଜ୍ଞ ଓ ସେବା ଆରାଧନା କର ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କର I ଏପରି କରିବା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଅଟ।" French Translation (Traduction en Français) "Remplis ton esprit de Moi, sois Mon dévot, Mon adorateur, prosterne-toi devant Moi ; tu viendras à Moi, Je te le promets en vérité, car tu M'es cher." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 66 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛଅଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज । अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ १८.६६ ॥ IAST transliteration sarvadharmān parityajya mām ēkaṃ śaraṇaṃ vraja | ahaṃ tvā sarvapāpēbhyō mōkṣayiṣyāmi mā śucḥ || 18.66 || Sanskrit Verse in Odia Script सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज । अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ ୬୬ ॥ Sri Aurobindo's English Interpretation "Abandon all dharmas and take refuge in Me alone; I will deliver thee from all sin; grieve not." Odia Translation "ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ଆଶ୍ରୟ ତଥା ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମର ଚିନ୍ତା ପରିତ୍ୟାଗ କରି (ସର୍ବଧର୍ମାନ୍ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ), ତୁମେ କେବଳ ଏକମାତ୍ର ମୋରି ଶରଣାଗତ ହୁଅ I ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଏବଂ ବନ୍ଧନରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି; ତୁମେ ଆଦୌ ଶୋକ କରନାହିଁ (ମା ଶୁଚଃ)।" French Translation (Traduction en Français) "Abandonne tous les dharmas et cherche refuge en Moi seul ; Je te délivrerai de tout péché ; ne t'afflige point." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 67 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସପ୍ତଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन । न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ १८.६७ ॥ IAST transliteration idaṃ tē nātapaskāya nābhaktāya kadācana | na cāśuśrūṣavē vācyaṃ na ca māṃ yō ’bhyasūyati || 18.67 || Sanskrit Verse in Odia Script ଇଦଂ ତେ ନାତପସ୍କାୟ ନାଭକ୍ତାୟ କଦାଚନ | ନ ଚାଶୁଶ୍ରୂଷବେ ବାଚ୍ୟଂ ନ ଚ ମାଂ ୟୋଽଭ୍ୟସୂୟତି || ୬୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "This is never to be spoken by thee to one who is without austerity, nor to one who is not a devotee, nor to one who desires not to hear, nor to one who cavils at Me." Odia Translation "ମୋ ଦ୍ଵାରା କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ପରମ ଗୋପନୀୟ ଜ୍ଞାନ ତୁମେ କଦାପି ତପସ୍ୟାହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିବ ନାହିଁ, ଭକ୍ତିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିବ ନାହିଁ, ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ରଖୁନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କହିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ମୋଠାରେ ଦୋଷଦର୍ଶନ କରି ମୋତେ ଦ୍ଵେଷ କରେ (ଅଭ୍ୟସୂୟତି), ତାକୁ ମଧ୍ୟ କଦାପି କହିବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Ceci ne doit jamais être répété par toi à celui qui est sans austérité, ni à celui qui n'est pas Mon dévot, ni à celui qui ne désire pas entendre, ni à celui qui Me dénigre." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 68 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଷ୍ଟଷଠି ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति । भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ १८.६८ ॥ IAST transliteration ya imaṃ paramaṃ guhyāṃ madbhaktēṣv abhidhāsyati | bhaktiṃ mayi parāṃ kr̥tvā mām evaiṣyaty asaṃśayaḥ || 18.68 || Sanskrit Verse in Odia Script ୟ ଇମଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ୟଂ ମଦ୍ଭକ୍ତେଷ୍ଵଭିଧାସ୍ୟତି | ଭକ୍ତିଂ ମୟି ପରାଂ କୃତ୍ଵା ମାମେବୈଷ୍ୟତ୍ୟସଂଶୟଃ || ୬୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "He who with supreme devotion to Me shall declare this supreme secret among My devotees, shall indubitably come unto Me." Odia Translation "ଯେଉଁ ସାଧକ ମୋଠାରେ ପରମା ଭକ୍ତି ରଖି, ମୋର ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପରମ ରହସ୍ୟମୟ ଗୋପନୀୟ ବିଶ୍ଵଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର କରିବ (ଅଭିଧାସ୍ୟତି), ସେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ କେବଳ ମୋତେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "Celui qui, avec une suprême dévotion envers Moi, transmettra ce secret suprême parmi Mes dévots, viendra indubitablement à Moi." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 69 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଉନସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script न च तस्मानमनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः । भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ १८.६९ ॥ IAST transliteration na ca tasmān manuṣyēṣu kaścin mē priyakṛttamaḥ | bhavitā na ca mē tasmād anyaḥ priyatarō bhuvi || 18.69 || Sanskrit Verse in Odia Script ନ ଚ ତସ୍ମାନ୍ମନୁଷ୍ୟେଷୁ କଶ୍ଚିନ୍ମେ ପ୍ରିୟକୃତ୍ତମଃ | ଭବିତା ନ ଚ ମେ ତସ୍ମାଦନ୍ୟଃ ପ୍ରିୟତରୋ ଭୁବି || ୬୯ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Nor is there any among men who does Me a more dear service than he, nor shall there be another dearer to Me than he on earth." Odia Translation "ଏହି ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ତା’ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭକ୍ତ (ପ୍ରିୟକୃତ୍ତମଃ) ଆଉ କେହି ନାହିଁ I ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ସାରା ପୃଥିବୀରେ (ଭୁବି) ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ମୋର ଅନ୍ୟ କୌଣସի ବ୍ୟକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ।" French Translation (Traduction en Français) "Et il n'est aucun homme parmi les hommes qui Me rende un service plus cher que lui, et il n'y en aura pas d'autre sur terre qui Me soit plus cher que lui." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 70 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवाद्मावयोः । ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ १८.७० ॥ IAST transliteration adhyēṣyatē ca ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādam āvayōḥ | jñānayajñēna tēnaham iṣṭaḥ syām iti mē matiḥ || 18.70 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅଧ୍ୟେଷ୍ୟତେ ଚ ୟ ଇମଂ ଧର୍ମ୍ୟଂ ସଂବାଦମାବୟୋଃ | ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞେନ ତେନାହମିଷ୍ଟଃ ସ୍ୟାମିତି ମେ ମତିଃ || ୭୦ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And he who shall study this sacred dialogue of ours, by him I shall be worshipped with the sacrifice of Knowledge (Jnana-yajna); such is My judgment." Odia Translation "ଏବଂ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର ଧର୍ମାନୁକୁଳ କଥୋପକଥନ ବା ସଂବାଦ ଅଧ୍ୟୟନ ବା ପାଠ କରିବ, ସେ ଜ୍ଞାନୟଜ୍ଞ ଦ୍ଵାରା ମୋର ହିଁ ପୂଜା ଅରାଧନା କରିବ—ଏହା ହିଁ ମୋର ପରମ ମତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Et celui qui étudiera ce dialogue sacré qui είναι le nôtre, par lui Je serai adoré par le sacrifice de la Connaissance (Jnana-yajna) ; tel est Mon jugement." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 71 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଏକସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः । सोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.७१ ॥ IAST transliteration śraddhāvān anasūyaś ca śr̥ṇuyād api yō naraḥ | sō ’pi muktaḥ śubhāl lōkān prāpnuyāt puṇyakarmaṇām || 18.71 || Sanskrit Verse in Odia Script ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନନସୂୟଶ୍ଚ ଶୃଣୁୟାଦପି ୟୋ ନରଃ | ସୋଽପି ମୁକ୍ତଃ ଶୁଭାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁୟାତ୍ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣାମ୍ || ୭୧ || Sri Aurobindo's English Interpretation "The man also who hears it with faith and without cavil, he too, liberated, shall attain to the auspicious worlds of the righteous." Odia Translation "ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷଦର୍ଶନରହିତ (ଅନସୂୟଃ) ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଏହି ଗୀତା ଶାସ୍ତ୍ର କେବଳ ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ କରିବ, ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସେହି ପବିତ୍ର ଶୁଭଲୋକସମୂହ (ଶୁଭାନ୍ ଲୋକାନ୍) ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" French Translation (Traduction en Français) "L'homme aussi qui l'écoute avec foi et sans dénigrement, lui aussi, libéré, atteindra les mondes heureux des hommes vertueux." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 72 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବାସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा । कच्चिदज्ञानसम्मोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ १८.७२ ॥ IAST transliteration kaccid ētac chrutaṃ pārtha tvayāikāgrēṇa cētasā | kaccid ajñānasammōhaḥ pranaṣṭas tē dhanañjaya || 18.72 || Sanskrit Verse in Odia Script କଚ୍ଚିଦେତଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ପାର୍ଥ ତ୍ଵୟୈକାଗ୍ରେଣ ଚେତସା | କଚ୍ଚିଦଜ୍ଞାନସମ୍ମୋହଃ ପ୍ରନଷ୍ଟସ୍ତେ ଧନଞ୍ଜୟ || ୭୨ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Has this been heard by thee, O Partha, with an undivided mind? Has the delusion of thy ignorance been destroyed, O Dhananjaya?" Odia Translation "ହେ ପାର୍ଥ! ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ବାଣୀ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶ୍ରବଣ କଲ କି? ଆଉ ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ତୁମ ମନରେ ଥିବା ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ସେହି ମୋହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ (ପ୍ରନଷ୍ଟଃ) ହୋଇଗଲା କି?" French Translation (Traduction en Français) "Ceci a-t-il été entendu par toi, ô Partha, d'un esprit attentif ? L'illusion de ton ignorance est-elle détruise, ô Dhananjaya ?" Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 73 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ତେସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script अर्जुन उवाच — नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत । स्थितोऽस्मी गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ १८.७३ ॥ IAST transliteration arjuna uvāca — naṣṭō mōhaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādān mayācyuta | sthitō ’smī gatasandēhaḥ kariṣyē vacanaṃ tava || 18.13 || Sanskrit Verse in Odia Script ଅର୍ଜୁନ ଉବାଚ | ନଷ୍ଟୋ ମୋହଃ ସ୍ମୃତିର୍ଲବ୍ଧା ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମୟାଚ୍ୟୁତ | ସ୍ଥିତୋଽସ୍ମି ଗତସନ୍ଦେହଃ କରିଷ୍ୟେ ବଚନଂ ତବ || ୭୩ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Arjuna said: Destroyed is my delusion, and I have regained memory through Thy grace, O Infallible One (Achyuta)! I stand firm, with all doubts gone; I will act according to Thy word." Odia Translation ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: "ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଆପଣଙ୍କ ପରମ ଦିବ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ କୃପାରୁ (ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍) ମୋର ସମସ୍ତ ମୋହ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ମୁଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରୂପକ ସ୍ମୃତି ଫେରି ପାଇଛି I ମୋର ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି (ଗତସନ୍ଦେହଃ), ଏବେ ମୁଁ ସ୍ଥିର ରହି ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।" French Translation (Traduction en Français) "Arjuna dit: Détruite est mon illusion, et j'ai retrouvé la mémoire par Ta grâce, ô Infaillible ! Je me tiens ferme, tous les doutes évanouis ; j'agirai selon Ta parole." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 74 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଚଉସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script सञ्जय उवाच — इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः । संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ १८.७४ ॥ IAST transliteration sañjaya uvāca — ity ahaṃ vāsudēvasya pārthasya ca mahātmanaḥ | saṃvādam imam aśrauṣam adbhutaṃ rōmaharṣaṇam || 18.74 || Sanskrit Verse in Odia Script ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ | ଇତ୍ୟହଂ ବାସୁଦେବସ୍ୟ ପାର୍ଥସ୍ୟ ଚ ମହାତ୍ମନଃ | ସଂବାଦମିମମଶ୍ରୌଷମଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍ || ୭୪ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Sanjaya said: Thus have I heard this wonderful and soul-thrilling dialogue of Vasudeva (Krishna) and the great-souled Partha (Arjuna)." Odia Translation ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: "ଏହିପରି ଭାବରେ ମୁଁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏବଂ ମହାତ୍ମା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଲୌକିକ ତଥା ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ (ରୋମହର୍ଷଣମ୍) ସଂବାଦ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରବଣ କଲି।" French Translation (Traduction en Français) "Sanjaya dit: Ainsi j'ai entendu ce dialogue merveilleux et palpitant de Vasudeva et de Partha, la grande âme." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 75 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् । योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ १८.७५ ॥ IAST transliteration vyāsaprasādāc chrutavān ētad guhyam ahaṃ param | yōgaṃ yōgēśvarāt kṛṣṇāt sākṣāt kathayataḥ svayam || 18.75 || Sanskrit Verse in Odia Script ବ୍ୟାସପ୍ରସାଦାଚ୍ଛ୍ରୁତବାନେତଦ୍ଗୁହ୍ୟମହଂ ପରମ୍ | ୟୋଗଂ ୟୋଗେଶ୍ଵରାତ୍କୃଷ୍ଣାତ୍ସାକ୍ଷାତ୍କଥୟତଃ ସ୍ଵୟମ୍ || ୭୫ || Sri Aurobindo's English Interpretation "By the grace of Vyasa have I heard this supreme and secret Yoga, spoken directly by Krishna Himself, the Lord of Yoga." Odia Translation "ପରମ ମହର୍ଷି ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରସାଦ କୃପାରୁ (ବ୍ୟାସପ୍ରସାଦାତ୍) ହିଁ ମୁଁ ଏହି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମ ଗୋପନୀୟ ଯୋଗ ଶାସ୍ତ୍ର, ସ୍ଵୟଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯୋଗେଶ୍ଵର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରବଣ କରିପାରିଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Par la grâce de Vyasa j'ai entendu ce Yoga suprême et secret, révélé directement par Krishna Lui-même, le Seigneur du Yoga." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 76 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଛଅସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् । केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ १८.७६ ॥ IAST transliteration rājan saṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādam imam adbhutam | kēśavārjunayōḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi ca muhur muhuḥ || 18.76 || Sanskrit Verse in Odia Script ରାଜନ୍ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ସଂବାଦମିମମଦ୍ଭୁତମ୍ | କେଶବାର୍ଜୁନୟୋଃ ପୁଣ୍ୟଂ ହୃଷ୍ୟାମି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ || ୭୬ || Sri Aurobindo's English Interpretation "O King, remembering again and again this wonderful and holy dialogue of Keshava and Arjuna, I rejoice over and over again." Odia Translation "ହେ ରାଜନ୍ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)! ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସଂବାଦକୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ମରଣ କରି କରି (ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ସଂସ୍ମୃତ୍ୟ), ମୋର ଅନ୍ତଃକରଣ ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ (ହୃଷ୍ୟାମି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ) ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Ô Roi, en me rappelant encore et encore ce dialogue merveilleux et saint de Keshava et d'Arjuna, je me réjouis indéfiniment." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 77 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ସତସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script तच्च संसंस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः । विस्मयो मे महान् राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ १८.७७ ॥ IAST transliteration tac ca saṃsaṃsmṛtya rūpam atyadbhutaṃ harēḥ | vismayō mē mahān rājan hṛṣyāmi ca punaḥ punaḥ || 18.77 || Sanskrit Verse in Odia Script ତଚ୍ଚ ସଂସଂସ୍ମୃତ୍ୟ ରୂପମତ୍ୟଦ୍ଭୁତଂ ହରେଃ | ବିସ୍ମୟୋ ମେ ମହାନ ରାଜନ୍ହୃଷ୍ୟାମି ଚ ପୁଣଃ ପୁଣଃ || ୭୭ || Sri Aurobindo's English Interpretation "And remembering again and again that most wonderful Form of Hari, great is my amazement, O King, and I rejoice over and over again." Odia Translation "ଏବଂ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବିଶ୍ଵରୂପକୁ ବାରମ୍ବାର ମନେ ପକାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ମନରେ ବିସ୍ମୟର ସୀମା ରହୁନାହିଁ ଏବଂ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ହର୍ଷିତ ହେଉଛି।" French Translation (Traduction en Français) "Et en me rappelant encore et encore cette Forme tout à fait merveilleuse de Hari, grand est mon étonnement, ô Roi, et je me réjouis indéfiniment." Bhagavad Gita: Chapter 18, Verse 78 (ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅଠସ୍ତରୀ ଶ୍ଳୋକ) Devanagari script यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः । तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ १८.७८ ॥ IAST transliteration yatra yōgēśvaraḥ kṛṣṇō yatra parthō dhanurdharaḥ | tatra śrīr vijayō bhūtir dhruvā nītir matir mama || 18.78 || Sanskrit Verse in Odia Script ଯତ୍ର ଯୋଗେଶ୍ଵରଃ କୃଷ୍ଣୋ ଯତ୍ର ପାର୍ଥୋ ଧନୁର୍ଧରଃ | ତତ୍ର ଶ୍ରୀର୍ଵିଜୟୋ ଭୂତିର୍ଧ୍ରୁଵା ନୀତିର୍ମତିର୍ମମ || ୭୮ || Sri Aurobindo's English Interpretation "Wherever is Krishna, the Lord of Yoga, and wherever is Partha, the archer, there are fortune, victory, prosperity and unswerving law; such is my faith." Odia Translation "ଯେଉଁଠାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯୋଗେଶ୍ଵର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଅର୍ଜୁନ (ପାର୍ଥୋ ଧନୁର୍ଧରଃ) ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ହିଁ ଅନନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ଶ୍ରୀଃ), ବିଜୟ, ବିଭୂତି (ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟ) ଏବଂ ଅଟଳ ନୀତି ସର୍ବଦା ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ—ଏହା ହିଁ ମୋର ପରମ ନିଶ୍ଚିତ ମତ ଅଟେ।" French Translation (Traduction en Français) "Partout où se trouve Krishna, le Seigneur du Yoga, et partout où se trouve Partha, l'archer, là règnent la fortune, la victoire, la prospérité et la loi inébranlable ; tel est mon sentiment." ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतोपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे मोक्षसंन्यासयोगो नाम अष्टादशोऽध्यायः ॥ ॥ श्रीमद्भगवद्गीता ସମାପ୍ତା ॥ Download this WEB PAGE in PDF format: "At times I sense there’s an extraordinary secret to discover, just there at my finger tips; I feel that I am going to catch the Thing, to know ... Sometimes, for a second, I see the Secret; there is an opening, and again it closes. Then once again it is unveiled for a second and I come to know a little more. Yesterday the Secret was there completely clear, wide open. But it’s not something that can be explained: words are silly, it must be experienced. Sri Aurobindo speaks of this Secret almost everywhere, especially in his Essays on the Gita. (A touch supreme surprised his hurrying heart, (Savitri-237), "A fire has come and touched men’s hearts and gone; A few have caught flame and risen to greater life." (Savitri-7)) He tells us that in the Gita itself one gets glimpses of this thing which is beyond the Impersonal, beyond even the Personal behind the Impersonal, beyond the Transcendent. Well, I saw this Secret – I saw that the Supreme only becomes perfect in terrestrial matter, on earth. ‘Becomes’ is just a way of speaking, of course, for everything already is, and the Supreme is what He is. But we live in time, in a successive unfoldment, and it would be absurd to say that at present Matter is the expression of a perfect Divine. I saw this Secret (which is getting more and more perceptible as the Supramental becomes clear), I saw it in the everyday, outer life, precisely in this very physical life which all spirituality rejects ... a kind of accuracy or exactitude right down to the atom. I am not saying that the ‘Divine’ becomes perfect in Matter – the Divine is already there – but that THE SUPREME becomes perfect in Matter." The Mother The Mother's Agenda-06.05.1960 "ବେଳେବେଳେ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅସାଧାରଣ ରହସ୍ୟ ଅଛି, କେବଳ ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟିପରେ ଅଛି; ମୁଁ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ମୁଁ ସେହି ବସ୍ତୁକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଜାଣିବା ପାଇଁ ... ବେଳେବେଳେ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ମୁଁ ଏ ରହସ୍ୟ ଦେଖେ; ସେଠାରେ ଏକ ଦ୍ବାର ଖୋଲିଯାଏ, ଏବଂ ପୁଣି ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ତା'ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ପାଇଁ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଏ ଏବଂ ମୁଁ ଆଉ ଟିକିଏ ଅଧିକ ଏ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି| ଗତକାଲି ଏ ରହସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଅନୁଭୂତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା ଏପରି କିଛି ନୁହେଁ ଯାହାକୁ ଶବ୍ଦଦ୍ବାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ: ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ମୂର୍ଖତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ| ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଏହି ରହସ୍ୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ସବୁଠି, ବିଶେଷ କରି 'ଗୀତା ନିବନ୍ଧମାଳ' ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । (ଏକ ପରମ ସ୍ପର୍ଶ ତାଙ୍କ ଚଂଚଳ ହୃଦୟକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ କରିଥିଲା, (ସାବିତ୍ରୀ-୨୩୭)) ସେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ଗୀତାରେ ହିଁ ଏହି ଜିନିଷର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯାହା ନୈବ୍ୟକ୍ତିକ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ, ଏପରିକି ନୈବ୍ୟକ୍ତ ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶ୍ବାତୀତ ଠାରୁ ଉର୍ଧରେ। ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି - ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ ପରମାତ୍ମା କେବଳ ଜଡ ଜଗତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ପୃଥିବୀରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । 'ହେବା' କେବଳ କହିବାର ଏକ ଉପାୟ, ଅବଶ୍ୟ, କାରଣ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ଏବଂ ପରମ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ଯାହା ଅଟନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମେ ସମୟ କ୍ରମେ ବଞ୍ଚିଥାଉ, କ୍ରମାଗତ ପ୍ରସ୍ଫୁଟନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଏବଂ ଏହା କହିବା ଅଯଥା ହେବ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜଡ ପଦାର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ରହସ୍ୟ ଦେଖିଲି (ଯାହା ଅତିମାନସ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଅନୁଭବ ହେଉଛି), ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ, ବାହ୍ୟ ଜୀବନରେ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାରୀରିକ ଜୀବନରେ ଦେଖିଲି ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି ... ଏକ ପ୍ରକାର ସଠିକତା ବା ଏହି ସଠିକତା ପରମାଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ମୁଁ କହୁନାହିଁ ଯେ 'ଦିବ୍ୟ' ଜଡମଧ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ - ଈଶ୍ୱର ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି - ବରଂ ପରମାତ୍ମା ଜଡ ପଦାର୍ଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।" ଶ୍ରୀ ମା' ଶ୍ରୀ ମା'ଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା-୦୬.୦୫.୧୯୬୦

"A power dwelt in her soul too great for earth, A bliss lived in her heart too large for heaven; Light too intense for thought and love too boundless For earth’s emotions lit her skies of mind And spread through her deep and happy seas of soul." Savitri - The Return to Earth ALL LIFE IS YOGA(sarva (ananta) jivanam nitya-yogamastu ) “One must accept infirmity and even accept looking like an imbecile, one must accept everything, and there is not one person in fifty millions who has the courage to do it (Sri Aurobindo told me I was the only one!…[laughing] It may be so!). Many have also gone off elsewhere, into other, more or less subtle worlds— you see, there are millions of ways to escape, but only one way to stay: that is to have courage and endurance, to accept all the appearances of infirmity, powerlessness, ignorance—the appearances of the very negation of truth. But if one does not accept that, nothing will ever change. As for those who want to go on being great, luminous, strong, powerful and so on and so forth, well, let them stay where they are, they cannot do anything for earth.” The Mother The Mother's Agenda-25.09.1965 The Mother's above Subconscient transformation experience hints that if one very rarest of the rare Soul has the Supreme force of Vijnana at his disposal, then he can adventure into the dark Inconscient and Subconscient Sheaths to face and confront all infirmity, powerlessness and negations and Divinise them. This immense transformative work by renouncing 'the glory and felicity,' (Savitri-136) appears outwardly as a vain and thankless job and to do such inner action, one must have the Spirit of long and hard Sacrifice. If one man becomes a channel of descent of the Supreme energy, then the whole of humanity will benefit by a leap in Consciousness. The Savitri book has a message to the aimless and issueless circling human race to be conscious of the issue and aim of Savitri within , who must accumulate Soul Force in each birth, by concentration on the single issue, “This was the day when Satyavan must die.” (Savitri-10) This dark foreknowledge of 'the soul of the world' (Savitri-666) helped her Soul to a new attempt to confront and wrestle endlessly with Death, Fate, the riddle of human birth and the shadow of negative energies until the last breath, and to trace a path to divinise the clay and 'Plants heaven’s delight in the heart’s passionate mire.' (Savitri-354) Her universalised Consciousness accepts 'No victory...of Death or Fate' (Savitri-354) and she drives all the Souls to a new attempt to confront Death. Her Soul’s issue is to change the human destiny through Yogic discipline, initially by the movement of ascending and descending Consciousness and finally to reach an apex Consciousness of world destiny where all is won or transformed by the dynamization of Static Witness Supreme Self, Para-prakriti, or all is lost or all the past 'Must now be left behind' (Savitri-307) for man by non-dynamization of Static Witness Supreme Self, Paramatma . Aspiring to the highest is divided into two parts. One is static union with the Supreme Self and the other is dynamic union with the Supreme Self. The problem of existence cannot be resolved with union with static Supreme Self and all problems of existence can be resolved by dynamic union with the Supreme Self. She insists on dynamising the apex Bliss Consciousness in all the ten planes or worlds, including this external world. Integral Yoga proposes a Sadhak to become a newborn child with an empty mind, pure vital and plastic body. His most difficult task is the extreme accumulation of the ‘Spirit’s bare and absolute potencies’ (Savitri-57) which can travel back to consume 'the limiting figures of the past' (Savitri-81) births by 'Lighting a pathway through strange symbol dreams.' (Savitri-9) He becomes mightier than all the forces of the material and vital world and wrestles with Matter to meet and confront victoriously dark Subconscient forces of naked Hell, compel active dynamic unification of cosmic Nature and tearing of desire from its bleeding Inconscient root is identified as ‘last and mightiest transformation’ (Savitri-318) which culminates in Divinisation of mundane surface Nature. Then he emerges as Universalised individual Soul Centre with a liberated immobile Soul and transformed mobile Nature. "Whoever is too great must lonely live. Adored he walks in mighty solitude; Vain is his labour to create his kind, His only comrade is the Strength within." Savitri-368 " He shall know what mortal mind barely durst think, He shall do what the heart of the mortal could not dare." Savitri-344 "The great are strongest when they stand alone." Savitri-460 When a prepared Soul takes birth on earth, it becomes difficult for him to find equal Souls who can commune with eternal essence and eternally unite with fourfold Divine union or as the Mother confirms, "Only, the whole thing is that the time must have come, there must be only That left – all the rest spoils, whatever it is, even the highest, purest, noblest, most beautiful and marvelous things: all that spoils. Only That. ” (The Mother's Agenda/ March 26, 1966) Till the arrival of the 'predestined face' without, he must live alone with his Psychic Being within and must be isolated as much as possible from existing inferior human existence dominated by three Gunas . Or he 'will be identified with the Divine and with others only through the divine consciousness and not through the mental nature.' (CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-211) The desperate effort made to create, nurture and build an equal Soul or Spiritual Successor, lokasangraha, is identified here as a waste of time and vain effort. Because the present Soul incarnation is 'made ready through a thousand years' (Savitri-398) of past birth preparation. Before arriving at any higher Universal life, time and space must be utilised exclusively to the preliminary work of 'psychicisation and spiritualisation of the being and nature...' (CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-290) through renunciation, concentration, consecration, purification, liberation and perfection of intelligence and will (buddhi yoga ). Savitri further proposes a Sadhak to accept the Psychic Being or the Soul within the heart centre as the one and only best friend, guide and fosterer of All Life, and Universalise and Supramentalise it as a later state of perfection. Savitri is a representative symbol of Incarnation and a few Instruments and Emanations, always extending subtle physical presence very close to the earth’s atmosphere, ready to waste all Infinity of time, with the single mission of divinising life. The above verse recognises them as '‘the sun-eyed children of a marvellous dawn" (Savitri-343) or 'Omnipotent's flaming pioneers.' (Savitri-343) However small the number, they may be; they must not squander time and energy to 'widely spread the mission' (CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-290) but rather devote time to Psychicise and Spiritualise being and nature. Thus, they accumulate and universalise Spiritual energy and canalise this invisible Universal and Transcendent Force to earth and men. They learn the lesson to depend on descending overhead Spiritual energy rather than on collective force. The Mother defined her universal world action in the following terms: “In the night, I am always given a state of human consciousness to put right, one after another—there are millions of them. And there are always all the images and events that illustrate that particular state of consciousness. At times, it is very hard going: I wake up tired, as after a long period of work.” The Mother The Mother’s Agenda-5/p-170-71 “All the mornings are difficult...for instance, all the vibrations from sick people, all those problems of life come from everywhere. And for those three hours, there is tension, struggle, acute seeking for what should be done or for the attitude to be taken...It is that time I have tested the power of mantra. ..I repeat my mantra automatically, without stopping; and every time the difficulty increases, a kind of Power comes into those words and acts on Matter...It saves the situation at critical moments...it restores order.” The Mother The Mother’s Agenda-5/p-225 This work of harmonising the world discord on a large scale is restated in the Mother’s language, “That union between the two, between the subtle physical and the material physical, is taking place all the time—day and night...there is an attempt to substitute one for the other.” The Mother The Mother’s Agenda-11/p-151 “A million wounds gape in his (Avatar’s ) secret heart... The sorrow of all living things shall come And knock at his (Avatar’s ) doors and live within his house;” Savitri-446 "For about sixty years I have been constantly looking after people who are said to be "dying" – constantly." The Mother The Mother's Agenda-April 28, 1965 (Savitri said) "Are there not still a million fights to wage?" Savitri-687 This large-scale subtle-physical world action executed by an Avatar (a special manifestation of the Supreme Lord, Parameswara ) can be repeated on a relatively small scale by Her instruments and Emanations (one centre of the multiple Divine or creation of universal Mother or all the manifestations of Vibhutis are an infinitesimal portion of His Existence. (The Gita-10.41)) by accepting life as a field of constant enlargement and growing Spiritual Influence through overhead descent of Divine Will, Wisdom and Love. "Only a slow advance the earth can bear.” (Savitri-244) "The surface men scan, the depths refuse their search:” (Savitri-657) In the long run, humanity will be prepared to enter inner life and divinise themselves by going beyond the slavery of lower Nature and learning the lesson of ceaseless sacrificial Divine Action and Wisdom. All the Divine opulence will be given to them by opening themselves towards the Supreme Self and dynamisation of Sachchidananda Consciousness in external life and action. OM TAT SAT DOWNLOAD THIS WEBPAGE IN PDF FORMAT: DOWNLOAD THE ODIA WEBPAGE IN PDF FORMAT: ABOUT SRI MATRINIKETAN ASHRAM “Earthly realisations easily take on a great importance in our eyes, for they are proportionate to our external being with this limited form which makes us men. But what is an earthly realisation beside Thee, before Thee? However perfect, complete, divine it may be, it is nothing but an indiscernible moment in Thy eternity ; and the results obtained by it, however powerful and marvellous they may be, are nothing but an imperceptible atom in the infinite march to Thee. This is what Thy workers must never forget , otherwise they will become unfit to serve Thee.” The Mother Prayers And Meditations-July-17/1914 READ MORE >> SRI MATRI DHYANA MANDIR "All must be done for the Divine; all must be directed towards the Divine. Nothing must be attempted for ourselves as a separate existence; nothing done for others, whether neighbours, friends, family, country or mankind or other creatures merely because they are connected with our personal life and thought and sentiment or because the ego takes a preferential interest in their welfare. In this way of doing and seeing all works and all life become only a daily dynamic worship and service of the Divine in the unbounded temple of his own vast cosmic existence. Life becomes more and more the sacrifice of the eternal in the individual constantly self-offered to the eternal Transcendence." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-113 READ MORE >> TATTVAMASI “Then there were the few —the rare individuals— who are ready to make the necessary effort to prepare themselves for the transformation and to attract the new forces , try to adapt matter, seek the means of expression and so forth. Those are ready for Sri Aurobindo’s Yoga . They are very few . There are even those who have the sense of sacrifice and are ready have a hard and difficult life, as long as it leads them or helps them towards this future transformation. But they should not, they should in no way try to influence others and make them share their own effort : that would be quite unjust – not only unjust, but extremely clumsy because it would alter the universal – or at least terrestrial – rhythm and movement, and instead of helping, it would cause conflicts and result in chaos.” The Mother The Mother's Agenda/27th November, 1965 READ MORE >> “If by solitude you mean not seeing people any more than is indispensable and not speaking with them unless it is absolutely necessary, then we are agreed .” The Mother TMCW-17/More answers from the Mother/p-100 “Moreover, he who wants to do “ intensive sadhana ” must be able to isolate himself from his surroundings and, if necessary, to sit in deep meditation even on a battlefield in the midst of the roaring guns.” The Mother TMCW-14/Words of the Mother-II/p-47, Our Mantra of collective Divine living is "Accept everything, but cling to nothing."¹ For that is a necessary condition of harmonising and organising the Subconscient of the whole earth² with the recognition of the fact that 'For in everything he seeks truth, in everything right, in everything height and freedom'² ⁰ and 'in the unseen providence of things our greatest difficulties are our best opportunities.'¹⁴ Its inspiring Psychic and Spiritual motive is 'To arrive by the shortest way at the largest development'¹³ and this 'perfect assurance of a rapid progress'¹ ⁵ is ensured by complete possession of equality, samata ; for perfect equality gives the fitness²³ to pursue the Yoga of Self-perfection. Its mission is primarily the invisible inner action of movement of Psychic and Spiritual Consciousness , of which this Ashram, website and Sri Matri Dhyana Mandir are secondary outer manifestations of Karma, Jnana and Bhakti Yoga respectively . By this exercise, we partly fulfill the instruction issued in Sri Aurobindo’s principal Teachings, The Synthesis of Yoga, that a Sadhaka of integral Yoga must be accountable ³ for his Sadhana to the Self, the World and the Divine. He must have an account of Karma Yoga through the manifestation of nine inner kingdoms and one outer kingdom, an account of Jnana Yoga through the manifestation of mundane and Supreme Wisdom; 'for while it embraces the knowledge received from the past, it seeks to organise it anew for the present and the future,'¹ ⁹ an account of Bhakti Yoga through the manifestation of Divine Love, Beauty, and Delight, and an account of the Yoga of Self-perfection through the transformation of Nature. He must have a full account⁴ of the inner and outer evolution of Earth's Spiritual history , its rise and fall of Consciousness and all the 'limited revelations of modern knowledge and seeking.'⁴ Savitri book defines the life of an ordinary Soul as 'A swimmer lost between two leaping seas'¹⁶ of Light and life of a Spiritualised and Supramentalised Psychic Soul as 'Our life is entrenched between two rivers of Light,'¹⁷ or ''Heaven’s leaning down to embrace from all sides earth.'¹⁸ Those who are beneficiaries of a brief touch of Supramental Energy, now active on earth's atmosphere, can act, think and love far beyond the limitations of the human mind and in this new manifestation, they will feel a considerable difference in earth's atmosphere in the sense that a Nameless Force is felt all around, permeating, warming and fulfilling the body, life and mind. This is a life filled with another fresh Energy whose inrush is felt from within, above, around and below the feet. Savitri book confirms that this experience of "body quivered with eternity’s touch," (Savitri-671) is possible: “Even when we fail to look into our souls" (Savitri-46) and "Even in our sceptic mind of ignorance." (Savitri-170) The quality of an individual and an institution is measured by the degree of Truth, Purity and Knowledge they have worked out from a Transcendent Source. An individual (or an institution) is weighed by the accumulation of the quantum of overhead Divine Will, Divine Wisdom and Divine Love, that has descended to his purified vessel and that he will carry as accumulated Soul Force in successive births. The most conscious individual personalit y prepares himself to become a channel through which an incalculable amount of Divine Force, Love, Delight, Wisdom and Beauty rushes into the earth’s atmosphere. Thus, his Divine action is related to the enrichment and doing good of all creatures, sarvabhuta hiteratah, ¹² harmonisation of world problems and upliftment of the earth's obscure Fate. His Divine Wisdom is 'A lightning from the heights that think and plan,'⁵ 'Saw the unseen and thought the unthinkable, Opened the enormous doors of the unknown,'⁶ 'The Eternal’s truth shall mould his thoughts and acts, The Eternal’s truth shall be his light and guide.'⁷ His all-embracing, intimate universal Divine Love 'comes sea-like down to fill the image of our transience,'⁸ 'stilled all weeping with its hand of joy,'⁹ 'led things evil towards their secret good,'⁹ 'turned racked falsehood into happy truth,'⁹ and 'A constant touch of sweetness linked all hearts.'⁹ The business of night and death fails when a Lover 'Gathers the whole world into his single breast.' ² ¹ His transcendent Divine Love is a stranger to all human relations¹⁰ and this Divine Love labours in the depths of dark Inconscient and exults on the heights of Sachchidananda plane and shall remake¹¹ and rebuild this naked hardest material world. His Inconscient Self Divine Love, can awaken the greatest Divine energy, which is identified as 'A bliss is born that can remake our life.' ²² Thus, the task of the nameless integral Sadhak is partly foreseen and executed in this birth in secrecy and silence. OM TAT SAT References: 1: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-718, 2: The Mother's Agenda-26.07.1960, 3: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-631, 4: CWSA-19/Essays on the Gita/p-10, 5: Savitri-336, 6: Savitri-359, 7: Savitri-707, 8: Savitri-171, 9: Savitri-291, 10: Savitri-657, 11: Savitri-592,12: The Gita-5.25, 12.4, 13: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-613, 14: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-11, 15: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-724, 16: Savitri-700, 17: Savitri-531. 18: Savitri-716, 19: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-56, 20: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-443, 21: Savitri-632-633, 22: Savitri-397-398, 23: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-702, )

Integral Jnana Yoga "Knowledge breaks through trailing its radiant seas," Savitri-47 “ The Path of Knowledge aims at the realisation of the unique and supreme Self. It proceeds by the method of intellectual reflection, vicara , to right discrimination, viveka . It observes and distinguishes the different elements of our apparent or phenomenal being and rejecting identification with each of them arrives at their exclusion and separation in one common term as constituents of Prakriti , of phenomenal Nature, creations of Maya, the phenomenal consciousness. So it is able to arrive at its right identification with the pure and unique Self which is not mutable or perishable, not determinable by any phenomenon or combination of phenomena. From this point the path, as ordinarily followed, leads to the rejection of the phenomenal worlds from the consciousness as an illusion and the final immergence without return of the individual soul in the Supreme... But this exclusive consummation is not the sole or inevitable result of the Path of Knowledge. For, followed more largely and with a less individual aim, the method of Knowledge may lead to an active conquest of the cosmic existence for the Divine no less than to a transcendence. The point of this departure is the realisation of the supreme Self not only in one’s own being but in all beings and, finally, the realisation of even the phenomenal aspects of the world as a play of the divine consciousness and not something entirely alien to its true nature. And on the basis of this realisation a yet further enlargement is possible, the conversion of all forms of knowledge, however mundane, into activities of the divine consciousness utilisable for the perception of the one and unique Object of knowledge both in itself and through the play of its forms and symbols. Such a method might well lead to the elevation of the whole range of human intellect and perception to the divine level, to its spiritualisation and to the justification of the cosmic travail of knowledge in humanity.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-38-39 The Injunction issued to the Seekers of integral Jnana Yoga : “These are the three fundamental realisations (1. Brahma Satya Jagat Mithya , 2. Brahman is the Source and creator of the Jagat, 3. Brahma Satya Jagat Satya ), so fundamental that to the Yogin of the way of Knowledge they seem ultimate, sufficient in themselves, destined to overtop and replace all others… Other realisations there are that are imperatively needed and must be explored to the full limit of their possibilities… All the revelatory aspects of the Divine must be caught in the wide net of the integral Yoga.”³ ⁷ Sri Aurobindo “The knowledge comes from above like the light and peace and everything else. As the consciousness progresses, it comes from a higher and higher level. First it is the higher or illumined mind that predominates, then the intuition, next the overmind, lastly the supermind; but the whole consciousness has to be sufficiently transformed before the supramental knowledge can begin to come.”²⁸ Sri Aurobindo Psychic Knowledge: “An inspired Knowledge sat enthroned within Whose seconds illumined more than reason’s years:” Savitri-37 “Thus came his soul’s release from Ignorance, His mind and body’s first spiritual change. A wide God-knowledge poured down from above, A new world-knowledge broadened from within: His daily thoughts looked up to the True and One, His commonest doings welled from an inner Light.” Savitri-44 “In moments when the inner lamps are lit And the life’s cherished guests are left outside, Our spirit sits alone and speaks to its gulfs. A wider consciousness opens then its doors; Invading from spiritual silences A ray of the timeless Glory stoops awhile To commune with our seized illumined clay And leaves its huge white stamp upon our lives.” Savitri-47-48 “An inmost self looked up to a heavenlier height, An inmost thought kindled a hidden flame And the inner sight adored an unseen sun.” Savitri-351 "Hidden in the mortal’s heart the Eternal lives: He lives secret in the chamber of thy soul, A Light shines there nor pain nor grief can cross." Savitri-442 “All this she saw and inly felt and knew Not by some thought of mind but by the self. A light not born of sun or moon or fire, A light that dwelt within and saw within Shedding an intimate visibility Made secrecy more revealing than the word:” Savitri-525 “As knowledge grows Light flames up from within: It is a shining warrior in the mind, An eagle of dreams in the divining heart, An armour in the fight, a bow of God.” Savitri-626 “The soul that into the world-adventure came, A scout and voyager from Eternity?” Savitri-717 Spiritual Knowledge: “As so he grew into his larger self, Humanity framed his movements less and less; A greater being saw a greater world. A fearless will for knowledge dared to erase The lines of safety Reason draws that bar Mind’s soar, soul’s dive into the Infinite.” Savitri-26 “His being lay down in bright immobile peace And bathed in wells of pure spiritual light; It wandered in wide fields of wisdom-self Lit by the rays of an everlasting sun.” Savitri-43 “Even now great thoughts are here that walk alone: Armed they have come with the infallible word In an investiture of intuitive light That is a sanction from the eyes of God; Announcers of a distant Truth they flame Arriving from the rim of eternity.” Savitri-258 “The labour to know seemed a vain strife of Mind; All knowledge ended in the Unknowable:” Savitri-305 “At hide-and-seek on a Mother-Wisdom’s breast, An artist teeming with her world-idea, She never could exhaust its numberless thoughts And vast adventure into thinking shapes And trial and lure of a new living’s dreams.” Savitri-328 “A lightning from the heights that think and plan, Ploughing the air of life with vanishing trails, Man, sole awake in an unconscious world, Aspires in vain to change the cosmic dream.” Savitri-336 “Assent to thy high self, create, endure. Cease not from knowledge, let thy toil be vast.” Savitri-340 “Holding her forehead’s candid stainless space Behind the student arch a noble power Of wisdom looked from light on transient things.” Savitri-357-58 “Cast from thee sense that veils thy spirit’s sight: In the enormous emptiness of thy mind Thou shalt see the Eternal’s body in the world, Know him in every voice heard by thy soul, In the world’s contacts meet his single touch; All things shall fold thee into his embrace.” Savitri-476 “All knowledge failed and the Idea’s forms And Wisdom screened in awe her lowly head Feeling a Truth too great for thought or speech, Formless, ineffable, for ever the same.” Savitri-522 “The immortal’s thoughts displaced our bounded view, The immortal’s thoughts earth’s drab idea and sense; All things now bore a deeper heavenlier sense. A glad clear harmony marked their truth’s outline, Reset the balance and measures of the world.” Savitri-529 “Consent to be nothing and none, dissolve Time’s work, Cast off thy mind, step back from form and name. Annul thyself that only God may be.” Savitri-538 “Thoughts leaped down from a superconscient field Like eagles swooping from a viewless peak, Thoughts gleamed up from the screened subliminal depths Like golden fishes from a hidden sea.” Savitri-541 “Only sometimes small thoughts arose and fell Like quiet waves upon a silent sea Or ripples passing over a lonely pool When a stray stone disturbs its dreaming rest. Yet the mind’s factory had ceased to work, There was no sound of the dynamo’s throb, There came no call from the still fields of life.” Savitri-543 “This seeing was identical with the seen; It knew without knowledge all that could be known, It saw impartially the world go by, But in the same supine unmoving glance Saw too its abysmal unreality.” Savitri-546 “Something unknown, unreached, inscrutable Sent down the messages of its bodiless Light, Cast lightning flashes of a thought not ours Crossing the immobile silence of her mind: In its might of irresponsible sovereignty It seized on speech to give those flamings shape, Made beat the heart of wisdom in a word And spoke immortal things through mortal lips.” Savitri-553 “The voice of life is tuned to infinite sounds, The moments on great wings of lightning come And godlike thoughts surprise the mind of earth.” Savitri-571-72 Supramental Knowledge: “Or a revealing Force sweeps blazing in; Out of some vast superior continent Knowledge breaks through trailing its radiant seas, And Nature trembles with the power, the flame.” Savitri-47 "An Omniscient knowing without sight or thought, An indecipherable Omnipotence, A mystic Form that could contain the worlds, Yet make one human breast its passionate shrine, Drew him out of his seeking loneliness Into the magnitudes of God’s embrace." Savitri-81 “A reconciling wisdom looked on life; It took the striving undertones of mind And took the confused refrain of human hopes And made of them a sweet and happy call; It lifted from an underground of pain The inarticulate murmur of our lives And found for it a sense illimitable.” Savitri-90 “Out of the ineffable hush it hears them come Trembling with the beauty of a wordless speech, And thoughts too great and deep to find a voice, Thoughts whose desire new-makes the universe.” Savitri-236 “But thought nor word can seize eternal Truth: The whole world lives in a lonely ray of her sun.” Savitri-276 “Awakened by the touch of the Unseen, Deserting the boundary of things achieved, Aspired the strong discoverer, tireless Thought, Revealing at each step a luminous world.” Savitri-277 "The primal Energy took him in its arms; His brain was wrapped in overwhelming light, An all-embracing knowledge seized his heart: Thoughts rose in him no earthly mind can hold, Mights played that never coursed through mortal nerves:" Savitri-301-302 “Of wisdom looked from light on transient things. A scout of victory in a vigil tower, Her aspiration called high destiny down; A silent warrior paced in her city of strength Inviolate, guarding Truth’s diamond throne.” Savitri-358 “The knowledge of the thinker and the seer Saw the unseen and thought the unthinkable, Opened the enormous doors of the unknown, Rent man’s horizons into infinity.” Savitri-359 “I sat with the forest sages in their trance: There poured awakening streams of diamond light, I glimpsed the presence of the One in all.” Savitri-405 “Our greater self of knowledge waits for us, A supreme light in the truth-conscious Vast: It sees from summits beyond thinking mind, It moves in a splendid air transcending life. It shall descend and make earth’s life divine.” Savitri-484 “A voice comes down from mystic unseen peaks: A cry of splendour from a mouth of storm, It is the voice that speaks to night’s profound, It is the thunder and the flaming call.” Savitri-627 “He (Supermind) is the Wisdom that comes not by thought, His wordless silence brings the immortal word.” Savitri-681 “For knowledge shall pour down in radiant streams And even darkened mind quiver with new life And kindle and burn with the Ideal’s fire And turn to escape from mortal ignorance.” Savitri-710 Integral Yoga of Knowledge is the extensive extension of the Gita’s teaching of traditional Sankhya and Vedanta . Through this Yoga the higher Nature of Sachchidananda and the lower nature of mind, life and body are reconciled to such an extent that the Matter becomes the manifesting field of the Light, Force and Joy of Sachchidananda; life becomes all-blissful conscious force of Sachchidananda ; sensational mind and emotional mind become play field of Divine Love and universal Delight and intellect transforms into Divine Knowledge-Will. 1) All Life is Yoga of Nature through Knowledge, which is something self-existent, everlasting and infinite. All life includes a higher, truly conscious existence which our half-conscious humanity does not yet possess and can only arrive at by a self-exceeding spiritual ascension. All life is extended towards the pursuit of this knowledge in three stages. Firstly, the ‘endless difficulties that arise from the environing world are dismissed by erecting firmly against them a defence of outer physical and inner spiritual solitude; safe behind a wall of inner silence, he remains impassive and untouched by the discords of world and others.’³ ⁴ The Sadhak of the integral Knowledge must be absolutely free from attachment to action and equally free from attachment to inaction and must be capable of pursuing ceaseless action. Any ‘tendency to mere inertia of mind or vitality or body must be surmounted, and if that habit is found growing on the nature, the will of the Purusha must be used to dismiss it.’³⁵ Secondly , the difficulty of realisation of the divine life with human living, of being in God and yet living in man is the very difficulty that he is set here to solve and not to shun. If there is an opposition between the Spiritual life and that of the world, it is that gulf which he is here to bridge, that opposition which he is here to change into a harmony. The example of great Avataras is there to show that not only by rejecting the life of the world as it is can help, but also and more by accepting and uplifting it. Thirdly , all knowledge is ultimately the knowledge of the One, through himself, through Nature, through her works. Mankind has first to seek the knowledge through the external life; for until its mentality, buddhi, is sufficiently purified and developed, Spiritual knowledge is not really possible, and in proportion as it is developed, the possibilities of Spiritual knowledge become richer and fuller. 2) Sarvam karmakhilam Partha jnane parisamapyate , (The Gita-4.33) Knowledge is that in which all action culminates, O Arjuna ! Due to the defect in work, sacrifice through knowledge is considered greater than sacrifice through action. And Bhakti is recognised as the highest sacrifice of Yoga. Integral Yoga accepts this hierarchy of traditional Yoga and further defines Divine Will as the foundation and is fit to occupy the Driver’s seat, whereas Divine Knowledge and Love are its willing subordinates. From this, we understand Karma Yoga is the greatest Yoga, the starting point and foundation of all Yoga; Bhakti Yoga is considered as ‘the crown of Works and flowering of Knowledge.’³⁶ 3) Traditional Jnana Yoga leads to the rejection of phenomenal worlds from consciousness as an illusion and the final immergence without return of the individual soul in the Supreme Self. The point of departure of Integral Jnana Yoga from the traditional path of knowledge is the realisation of the supreme Self not only in one’s own being but in all beings and, finally, the realisation of even the phenomenal aspects of the world as a play of the Divine consciousness and not something entirely alien to its true nature. The unique object of Integral Jnana Yoga i s that it seeks the truth of existence in its completeness and converts all forms of mundane knowledge into activities of the Divine Consciousness utilised for both in itself and through the play of its forms and symbols. 4) “The criterion is within, as the Gita insists. It is to have the soul free from craving and attachment, but free from the attachment to inaction as well as from the egoistic impulse to action, free from attachment to the forms of virtue as well as from the attraction to sin. It is to be rid of “I-ness” and “my- ness” so as to live in the one Self and act in the one Self; to reject the egoism of refusing to work through the individual centre of the universal Being as well as the egoism of serving the individual mind and life and body to the exclusion of others. To live in the Self is not to dwell for oneself alone in the Infinite immersed and oblivious of all things in that ocean of impersonal self-delight; but it is to live as the Self and in the Self equal in this embodiment and all embodiments and beyond all embodiments. This is the integral knowledge.”²³ “The seeker of the integral knowledge will not stop either at half-way and attractive or high-pinnacled and exclusive end. He will not limit himself within any religious creed and philosophical dogma. He must soar to the utmost height, circle and spread to the most all-embracing wideness, free to admit and combine all the soul’s highest and greatest and fullest and most numerous experiences. If the highest height of Spiritual experience, the sheer summit of all realisation is the absolute union of the Soul with the Transcendent who exceeds the individual and the universe, the widest scope of that union is the discovery of that very Transcendent as the source, support, continent, informing and constituent spirit and substance of both these manifesting powers of the divine Essence and the divine Nature.”¹⁵ “We must be prepared to leave behind on the path not only that which we stigmatise as evil, but that which seems to us to be good, yet is not the one good. There are things which were beneficial, helpful, which seemed perhaps at one time the one thing desirable, and yet once their work is done, once they are attained, they become obstacles and even hostile forces when we are called to advance beyond them. There are desirable states of the soul which it is dangerous to rest in after they have been mastered, because then we do not march on to the wider kingdoms of God beyond. Even divine realisations must not be clung to, if they are not the divine realisation in its utter essentiality and completeness. We must rest at nothing less than the All, nothing short of the utter transcendence.”²⁰ 5) The method of Integral Knowledge is initiated through the mind’s method of abstraction, which is the most effective means of enlightening the ignorance by the practice of gathering and reflection, sravana , meditation and fixed contemplation, manana , absorbed dwelling of mind in its object, nidhidhyasa . The whole preparatory method of Yoga is psychological and it does not exclude the forms of lower knowledge, so that the outward-going sensuous, pragmatic preoccupation of the lower knowledge with phenomena and forms is replaced by the one Divine preoccupation. ‘Contemplation of God in Nature, contemplation and service of God in man and in the life of man and of the world in its past, present and future, are equally elements of which the Yoga of knowledge can make use to complete the realisation of God in all things.’¹⁷ ‘The highest truth, the integral self-knowledge is not to be gained by this self-blinded leap into the Absolute but by a patient transit beyond the mind into the Truth-consciousness where the Infinite can be known, felt, seen, experienced in all the fullness of its unending riches.’¹⁸ ‘The status of knowledge, is a “realisation”, in the full sense of the word;... it consists of three successive movements, (1) internal Vision, (2) complete internal Experience and (3) Identity.’¹⁹ 6) Our mind gives a false report, an imperfect construction, an attenuated and erroneous figure in its relation with the Existence until they are enlightened by the faculty of higher Spiritual, Supramental and supra-sensuous Knowledge. The Supreme has the right relation with our individual being and with the universe and it transcends both the Soul and the Universe. The object of a Yoga of Spiritual knowledge is this eternal Reality, this Self, this Brahman, this Transcendent, this All that dwells over all and in all and is manifest and yet concealed in the individual and disguised in the universe. Ordinary objects, the external appearances of life and matter, the psychology of our thoughts and actions, the perceptions of forces of the apparent world are part of this knowledge and are the part of the manifestation of the One. Intellectual analysis can only lead to a clear conception, intellectual deliberations and right discriminations are meant to remove the difficulty of the path; all concentration, purification of understanding, psychological self-knowledge, all seeking by the heart through love, by the senses through beauty, by the will through power and works and by the Soul through peace and joy are only keys, avenues, first approaches and beginnings of the ascent which we have to use and to follow till the wide and infinite levels are attained and the Divine doors swing open into the infinite Light. 7) The comprehensive Yoga of Knowledge includes all the mass of graded experience existing behind the closed doors to which the consciousness of a seeker may find. It need not confine to the seeking after the Absolute alone but the hidden truth of material world and occult powers of great natural forces through the cultivation of Science and higher Spiritual planes and worlds and possibilities of our being through Yoga which are aimed at and cultivated by great Religions. The consciousness of the Absolute is the highest reach of the Yoga of Knowledge and the first, foremost, greatest and ardent object is the possession of this highest Divine and to neglect it for any inferior knowledge is to afflict our Yoga, Life and Evolution with inferiority and fall away from its true characteristic object. So, the integral Yoga of Knowledge takes account of all things, unifies their diverse truth and embraces all the Divine in its relations with ourselves and the world on the different planes of Existence. 8) The first object of integral Yoga of Knowledge¹³ is realisation of pure Self, pure Existence, jyotirmaya Brahman , above the terms of mind, life and body which is achieved after long persistent concentration or by other means the veil of mind is rent or swept aside. In this experience, Self is realised as present, real and concrete to physical sensation. After this realisation whatever darkness and fading of the light may afflict the Soul, the experience is inevitably renewed and must become frequent and constant depending on our sincere effort and persistence. The first result of the aim of Jnana Yoga ¹⁶ is an absolute quietude; for unless the old action of Nature in us be entirely quieted, it is difficult if not impossible to find either any true soul-status or any divine activity. Our first object on the path of knowledge is rather the liberation that comes by detachment from the desire-mind and by the renunciation of its passions. Therefore, to get back to this eternal fact of complete Oneness is our essential act of self-knowledge and whole aim of our Yoga of knowledge; to live in it must be the effective principle of our inner possession of our being and of our right and ideal relations with the world. For integral self-possession, we must be one not only with the Self, with God, but with all existences; this realisation of oneness of Sachchidananda in himself and this practice of oneness in difference or oneness in all His manifestation is the whole basis of Yoga. The second object of integral Yoga of Knowledge¹⁴ is that we begin to realise that the first Spiritual experience is not sufficient and we must realise the Self or Brahman in its essential mode of triune reality of static Sachchidananda . Thus, Existence, Consciousness and Delight are experienced as silent, passive, quietistic, self-absorbed, self-sufficient, impersonal, without play of qualities and turned away from the universe with indifference and without participation. The third object of integral Yoga of Knowledge¹⁴ is the realisation of dynamic Sachchidananda which is sovereign, free, lord of things, acting out of an inalienable calm, pouring itself out in infinite action, infinite quality acting out of integral self-concentration, all possible play of personality of the one Person, possession of the infinite phenomenon of the universe, without attachment, without aloofness and without indifference. Thus, the Divine Manifestation takes place with Freedom, Divine Mastery and luminous Self-delight without any bondage. The fourth object of integral Yoga of Knowledge¹⁴ is the holding together of the static and dynamic aspects of the Sachchidananda in a Transcendent Consciousness which is not the personal God of the Religions or the qualified Brahman of the philosophers, but that in which personal and impersonal, quality and non-quality are reconciled. The fifth aim of integral Yoga of Knowledge¹² is to possess the Divine and be possessed by the Divine either through movement of Consciousness or through identification or through reflection of the Divine Reality. This possession of the Divine in himself is extended to the Divine in the world and the Divine in all things and all beings. This possession of the Divine is to be realised either in the oneness or in the infinite diversity, in his personality and impersonality, in his purity free from qualities and in his infinite qualities, in time and beyond time, in his action and in his silence, in the finite and in the infinite in this life and in all life. The sixth aim of integral Yoga of Knowledge¹² is to put on in our surface life the Divine being and Divine nature. And since Divine is Sachchidananda , it is our responsibility to raise our being into the Divine being, our consciousness into the Divine consciousness, our energy into the Divine energy, our delight of existence into Divine delight of being. This highest consciousness is to be found on all the planes of our existence and in all our members, so that our mental, vital, and physical existence shall become full of the Divine nature. Our intelligent mentality is to become a play of the Divine knowledge-will, our mental soul-life a play of the Divine love and delight, our vitality a play of the Divine life, our physical being a new-mould of the Divine substance. The seventh aim of integral Yoga of knowledge¹² is realised by an opening of oneself to the Divine gnosis and Divine Ananda and, in its fullness, by an ascent into and a permanent dwelling in the Vijnanamaya Purusha and the Anandamaya Purusha . One earth-bound Soul lives within the binding limitation of the material plane and in normal outward-going surface experience; the Mind and Life are preoccupied only with the externality of material existence. He can raise the internal consciousness from the lower plane to the higher planes through true and right relations of Purusha with Prakriti , and subsequently Ishwara with Shakti, Brahman with Maya and Sat with Chit . Thus, the mental being ascends to the Gnostic being and the Bliss-self and assumes the Gnostic and the Bliss nature. By upliftment of this inner life, one can experience the positive transformation of the whole outward-going existence. Thus, the Material life will be dominated and possessed by the absolute Spirit with all its circumstances moulded and determined by the purity of Being, by the infinite Consciousness possessing the finite limiting consciousness of Mind, Vital and Physical, by the invasion of Divine energy, joy and bliss of the Spirit. 9) Samadhi or trance is given great importance in the Yoga of traditional knowledge, because there it is the very principle of its method and its object to raise the mental consciousness into a clarity of and concentrated power by which it can become entirely aware of, lost in, and identified with true being. In integral Yoga, Yogic trance is not accepted as an aim but only a means utilised not as an escape from waking existence by cessation of life, but includes the possession of the Divine in life through waking trance. 10) The limitation of traditional Jnana Yoga is that when one enters higher or highest state of Consciousness of inner Samadhi, absolute state of Turiya , either through concentration on single object, or through contemplation, meditation or through silencing of the mind either through rejection of thought-suggestion or through witness state of standing back from the mental action; one loses hold of the inward Samadhi when he is awake or ‘descend into the contacts of the world.’⁹ This truncated possession of the perfect Consciousness may be accepted as the initial Spiritual experience of the beginners of integral Yoga but this higher/highest Consciousness must be finally called down to the waking state ‘to take possession of the lower being, to shed its light, power and bliss on our ordinary consciousness.’⁹ “Therefore not only must the mind be able to rise in abnormal states out of itself into a higher consciousness, but its waking mentality also must be entirely spiritualised.”²⁹ Thus, Purusha can exercise its full conscious control over Prakriti. This repeated and prolonged calling down of the dynamic Divine Shakti to the nether untransformed Nature is identified as ‘not of a pilgrim following the highroad to his destination, but, to that extent at least, of a path finder hewing his way through a virgin forest’¹⁰ and there will not be merely negative quiescence of waking trance but effective dynamisation of positive transformation of Nature. Yogic trance is not the aim of integral Jnana Yoga but an important means to ‘enlarge and raise the whole seeing, living and active consciousness.’¹¹ Thus, one becomes established in waking trance in which he experiences all the four planes of Waking, Dream, Sleep and Turiya Consciousness or Divine union of multiple (ten) Selves with the respective Sheaths, koshas , in a dynamic waking state. The Divine life is possible with self-identification with all four planes and a right relation with Purusha and Prakriti is restored. Thus, through movement of the highest Consciousness to the lowest Matter, the Spirit’s Face is revealed. OM TAT SAT References: 1: CWSA-19/Essays on the Gita/p-109, 2: The Gita-4.10, 4.19, 20, 21, 22, 3: The Gita-4.33, 34, 35, 4: The Gita-4.36, 37, 38, 39, 5: The Gita-5.16, 17, 18, 19, 20, 6: The Gita-18.49, 50, 51, 52, 53, 7: The Gita-18.57, 8: The Gita-7.30, 9: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-323-325, 10: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-56-57, 11: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-519, 12: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-511-12, 13: “It is only when after long and persistent concentration or by other means the veil of the mind is rent or swept aside, only when a flood of light breaks over the awakened mentality, jyotirmaya brahman, and conception gives place to a knowledge-vision in which the Self is as present, real, concrete as a physical object to the physical eye, that we possess in knowledge; for we have seen. After that revelation, whatever fadings of the light, whatever periods of darkness may afflict the soul, it can never irretrievably lose what it has once held. The experience is inevitably renewed and must become more frequent till it is constant; when and how soon depends on the devotion and persistence with which we insist on the path and besiege by our will or our love the hidden Deity.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-305, 14: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-390, 15: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-361, 16: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-420, 17: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-517, 18: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-296, 19: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-296, 20: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-334, 21: The Mother’s Centenary Works (second edition)/10/p-15, 22: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-103, “You will find that the Gita speaks of this rejection of all mental thought as one of the methods of Yoga and even the method it seems to prefer. This may be called the dhyana of liberation, as it frees the mind from slavery to the mechanical process of thinking and allows it to think or not think as it pleases and when it pleases, or to choose its own thoughts or else to go beyond thought to the pure perception of Truth called in our philosophy Vijnana. ” CWSA-36/Autobiographical Notes/p-294, 23: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-332-33, 24: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-631, 25: “Nothing is wholly dead that once had lived; In dim tunnels of the world’s being and in ours The old rejected nature still survives; The corpses of its slain thoughts raise their heads And visit mind’s nocturnal walks in sleep, Its stifled impulses breathe and move and rise; All keeps a phantom immortality.” Savitri-483-84 “So a whole slice of my life came back, but it didn’t stop there! It keeps extending back further and further, and memories keep on coming, things that go back sixty years now, even beyond, seventy, seventy-five years – they are all coming back. And so it all has to be put in order .” The Mother’s Agenda/November 5/1960, 26: CWSA-22/The Life Divine/p-1054, 27: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-303, 28: CWSA-30/Letters on Yoga-III/p-461, 29: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-396, 30: TMCW-8/The Questions and Answers-1956/p-299-300, 31: Sri Aurobindo/CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-230, 32: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-59-60, 33: “It is only in the parts where the little ego is usually too strong for us, it is only in our emotional or physical joy and suffering, our pleasure and pain of life, before which the desire-soul in us is utterly weak and cowardly, that the application of the divine principle becomes supreme difficult and seems to many impossible or even monstrous and repellent. Here the ignorance of ego shrinks from the principle of impersonality which it yet applies without too much difficulty in Science, in Art and even in a certain kind of imperfect spiritual living because there the rule of impersonality does not attack those desire cherished by the surface soul and those values of desire fixed by the surface mind in which our outward life is most vitally interested. In the freer and higher movements there is demanded of us only a limited and specialized equality and impersonality proper to a particular field of consciousness and activity while the egoistic basis of our practical life remains to us; in the lower movements the whole foundation of our life has to be changed in order to make room for impersonality, and this the desire soul finds impossible.” CWSA-21/The Life Divine/p-237-38, 34: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-77, 35: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-348, 36: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-551, 37: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-118, “The ordinary man who wishes to reach God through knowledge, must undergo an elaborate training. He must begin by becoming absolutely pure, he must cleanse thoroughly his body, his heart and his intellect, he must get himself a new heart and be born again; for only the twice born c an understand or teach the Vedas. When he has done this he needs yet four things before he can succeed, (1) the Sruti or recorded revelation, (2) the Sacred Teacher, (3) the practice of Yoga and (4) the Grace of God.” Sri Aurobindo CWSA-18/Kena and other Upanishads/p-169 “ In the Vijnana the right relation and action of Purusha and Prakriti are found, because there they become unified and the Divine is no longer veiled in Maya. All is his action. The Jiva no longer says “I think, I act, I desire, I feel”; he does not even say like the sadhaka striving after unity but before he has reached it, “As appointed by Thee seated in my heart, I act.” For the heart, the centre of the mental consciousness is no longer the centre of origination but only a blissful channel. He is rather aware of the Divine seated above, lord of all, adhisthita , as well as acting within him . And seated himself in that higher being, parardhe, (Katha Upanishad-1.3.1) paramasyam paravati , (the highest summit) he can say truly and boldly, “God himself by his Prakriti knows, acts, loves, takes delight through my individuality and its figures and fulfils there in its higher and divine measures the multiple lıla which the Infinite for ever plays in the universality which is himself for ever.”" Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-496-497 "I can see I am still (and God knows how long it will last!) in that transitional period Sri Aurobindo describes in "The Yoga of Self-Perfection. " A period when the true thing is getting established but the tail of the old thing trails behind, mixes in and colors things. Well, it's an old habit, and it takes SUCH a long time to go away... The habit of not understanding something unless it can be mentally explained is disastrous, for instance. This feeling we have that we don't understand something unless we can explain it – that's really disastrous. That half-hour's experience was something absolute, you see, not for one second was there any concern to know what was going on (naturally!); it was absolute. And only when the time was up and I had to come out of it did I start wondering, "What happened? What does it mean?" It wasn't even that pronounced. It's simply an old habit, what we call "understanding." A bad habit... To live THAT spontaneously, all the time – how wonderful it would be! (silence)... And the Power! The Power was tremendous. And I could see in detail everything it was doing, but in another way. I can say it was a certainty (I knew exactly what it was doing), but I couldn't have described it with the words we use here." The Mother The Mother's Agenda/November 27, 196 2

The Mother's Ideal Integral School “One must be a saint and a hero to be a good teacher. One must be a great yogi to be a good teacher. One must have a perfect attitude to be able to exact a perfect attitude from the students. You cannot ask anyone to do what you don’t do yourself. That is a rule. So look at the difference between what is and what ought to be, and you will be able to estimate the extent of your failure in class.” The Mother TMCW-8/Questions and Answers-1956/p-354 The Mother's Ideal Integral School “The child’s education ought to be an out bringing of all that is best, most powerful, most intimate and living in his nature; the mould into which the man’s action and development ought to run is that of his innate quality and power. He must acquire new things, but he will acquire them best, most vitally on the basis of his own developed type and inborn force.”¹ Sri Aurobindo “Therefore a time must come when man has to look below the obscure surface of his egoistic being and attempt to know himself; he must set out to find the real man: without that he would be stopping short at Nature’s primary education and never go on to her deeper and larger teachings; however great his practical knowledge and efficiency, he would be only a little higher than the animals.”² Sri Aurobindo “Intellectual, volitional, ethical, emotional, aesthetic and physical training and improvement are all so much to the good, but they are only in the end a constant movement in a circle without any last delivering and illumining aim, unless they arrive at a point when they can open themselves to the power and presence of the Spirit and admit its direct working. This direct working effects a conversion of the whole being which is the indispensable condition of our real perfection.”³ Sri Aurobindo “A change of education and social institutions is the outward means adopted or an inner self-training and development is preferred as the true instrumentation.”⁴ Sri Aurobindo “But it is within us that the Reality must be found and the source and foundation of a perfected life; no out-ward formation can replace it: there must be the true self realised within if there is to be the true life realised in world and Nature.”⁴⁵ Sri Aurobindo The Mother’s Ideal Integral School is The (Divine) Mother’s home of learning, the School, through immediate training of constructing mind to reveal progressively Her standards of material and scientific knowledge, emotional feeling, intellectual manipulation, character, aesthesis, greater interests, physical soundness, regulated action and just efficiency that She essays to turn into universal Ideal Education of fully developed mind, vital and physical and fully evolved science. She seeks to develop the loftier and the larger reaches of our mentality, vitality and physicality and its aim is limited to a terrestrial perfection of the normal human life, some order of right relations, right use of mind, right use of happiness and beauty of life and right use of body. She again reveals that these partial unfoldings of consciousness through Ideal Education are too narrow and pale radiations for the vastness of the Spirit and asks to enter the ocean of the Infinite through Psychic, Spiritual and Supramental extension identified as Integral Education , comprehensive learning and total unfolding of consciousness. The Mother’s Ideal Integral School is preparing for Sri Aurobindo’s Integral future vision through its existing foundation of mental ideal, ideal teachers and world inclined ideal students (who are accepted as children of half-light and half-darkness) with the ability to enlarge the knowledge on the World, the Self and God through mental formulation. The immediate objective of this school is to provide an ideal education within a strong Spiritual atmosphere and the ultimate objective is to replace this status of bound Souls with an integral vision, integral Teachers and integral perfect students with the ability to reconcile entirely the God, the Self and the World. When the Spiritual force possesses the surrounding atmosphere of the School, both Teacher and Student consent themselves spontaneously with love to become slave of each other, then they are recognised to enter right relation without ego and become ‘fit integral Teacher’¹⁵ and ‘fit integral student.’¹⁶ They emerge out of intense self-control, samyama , of past births and in this birth again they are destined to work together and the appetite to learn the lesson endlessly and tirelessly in this birth becomes a normal and natural condition. OM TAT SAT Ideal Education: “So long as there is only an intellectual, ethical and other self-training for the now normal purposes of life which does not travel beyond the ordinary circle of working of mind, life and body, we are still only in the obscure and yet unillumined preparatory Yoga of Nature; we are still in pursuit of only an ordinary human perfection.”³ Sri Aurobindo “A mental control can only be a control, not a cure; a mental teaching, rule, standard can only impose an artificial groove in which our action revolves mechanically or with difficulty and which imposes a curbed and limited formation on the course of our nature. A total change of consciousness, a radical change of nature is the one remedy and the sole issue.”¹² Sri Aurobindo “Ethics deals only with the desire-soul and the active outward dynamical part of our being; its field is confined to character and action. It prohibits and inhibits certain actions, certain desires, impulses, propensities, — it inculcates certain qualities in the act, such as truthfulness, love, charity, compassion, chastity. When it has got this done and assured a base of virtue, the possession of a purified will and blameless habit of action, its work is finished.”³⁸ Sri Aurobindo “At any rate, in schools like ours and in universities sports have now a recognised and indispensable place; for even a highest and completest education of the mind is not enough without the education of the body. Where the qualities I have enumerated are absent or insufficiently present, a strong individual will or a national will may build them up, but the aid given by sports to their development is direct and in no way negligible.”⁴⁶ Sri Aurobindo The objectively-subjective doctrine of Ideal Education is to pursue subjective and objective development of the students with the help of outer aids, bahya avalambana , and external machinery. Ideal education has its root in natural Evolution, preoccupying the mind of the modern man that affirms an objective Reality as the only entire truth and an objective knowledge as entirely reliable education, which will build the student as a perfected social being in a perfected economic society. And so, the secret of the success of Ideal education can be possible when each ideal Teacher is capable of concentrating sufficiently on the materials of education through the faculty of exclusive concentration and his central faith will be preoccupied with the evolution and perfection of material and mental Nature and his watchword is progress. And perfection of Ideal education can come when each teacher can follow their own innovative, powerful and impressive line of teaching and discharge that developmental urge in the life of students. So the real business of ideal education is to prepare the student’s mind, life and bodily existence for the more potent, more perfect higher status of Integral education. The high aim of ideal education through intellectual training is a freedom from compulsory and entangled conditions of our physical and vital being, better information and more efficient machinery for its self-affirmation. The characteristic energy of ideal education is change, continual enlargement, improvement, a better arrangement of its gains, and a continual passage from smaller and simpler to larger and more complex perfection. The highest achievement of ideal education is a regulated pattern of mind, a fabricated pattern of life and a cultivated pattern of conduct. The method of ideal education is an increasing mechanisation, a standardisation, a fixing of everything into an artificially arranged unity of a common mould in order to ensure harmony and it obliges us to live in an apparent surface existence, oblivious of true Self and the whole nature of things. Limitations of Ideal Education: “The spirit stood back effaced behind its frame. Admired for the bright finality of its lines A blue horizon limited the soul; Thought moved in luminous facilities, The outer ideal’s shallows its swim-range: Life in its boundaries lingered satisfied With the small happiness of the body’s acts.” Savitri-114 “Or else for the body of some high Idea A house was build with too close-fitting bricks; Action and thought cemented made a wall Or small ideals limiting the soul.” Savitri-497 “The spirit’s almighty freedom was not here: A schoolman mind had captured life’s large space,” Savitri-496 “My teachers lesson me in slavery, I am shown God’s stamp and my own signature Upon the sorry contract of my fate.” Savitri-506 “When yet the mind, a passionate learner, toiled And ill-shaped instruments were crudely moved.” Savitri-574 Mental effort have had an immense effect on the earth life in carrying humanity from the status of a mere human animal to what it is now with its ideal of organised power, the cult of reason, the interpretation of life by a critical intellectual thought and the last outcome of this inspiration is the government of life by Modern Science. The ideal education is an ill-lighted purposeful training of mind to grow through its conscious stress of material and economic life, a constructed half-rightness mixed with much that is wrong and unlovely and unhappy, half automatic use of opportunities with many blunders, lapses, relapses and apparent discords in Ignorance which can succeed in mechanisation of the system but cannot change or recreate it from within. On the one side ideal education may be richer, fuller, more rationally plausible and externally effective pursuit of ideal truth, good and beauty but it cannot create and construct anything that goes beyond the Nature. Scientific knowledge is itself a construction of mind, a mass of formulas, masterful in the process of knowledge, a creation of apt machinery but ignorant of the individual Self and the world-Self and cannot utilise their influence in perfecting the nature and the life. The serious obstacle to the mind’s endeavour towards perfection is that mind cannot wholly mentalise life and matter; there are still considerable part of life and body which remain in the realm of Submental, Subconscient and Inconscient control. Ideal education unduly limited the pupils’ scope of learning by overdoing and exclusiveness and ignored the highest and the largest possibility and missed the full pursuit of its own object. The other danger is that the ideals constructed by the human mind are selective and relative and to shape the students’ nature rigidly according to them is to limit their growth into larger, wider and higher being. Despite all these limitations, the mind and life are the Soul’s only instrumentation until a higher instrumentation develops and free harmonious play of life and mind is essential for the highest growth of Ideal Education. ‘The passage through sattwa is the ordinary idea of Yoga, it is the preparation and purification by the yama-niyama of Patanjali or by other means in other Yogas , e.g., saintliness in the bhakti schools, the eightfold path in Buddhism etc., etc. In our Yoga (Integral Yoga) the evolution through sattwa is replaced by the cultivation of equanimity, samata, and by the psychic transformation .’⁷⁸ “…for mind is a twilight preparing for light, an ignorance seeking after knowledge, a bondage to Nature groping after freedom and mastery over Nature. It is not on mind, on its self-modifying ignorance and bondage or even on its half-light, half-mastery, half-knowledge that the next step can base itself. It must base itself on soul consciousness, consciousness of the spirit and self for so only can there be the full light, the spontaneous mastery, the intimate and real knowledge.”⁷⁹ OM TAT SAT Objective of Ideal Education: “His activity is centred in a progressive mind which aims at perfecting itself as well as the house in which it dwells and the means of life that it uses, and is capable of awaking by a progressive self-realisation to its own true nature as a form of the Spirit.”¹⁰³ Sri Aurobindo “By itself the control of the mind and moral being only puts our normal consciousness into the right preliminary condition; it cannot bring about that evolution or manifestation of the higher psychic being which is necessary for the greater aims of Yoga.”³⁷ Sri Aurobindo “The mind liberated from a lower control and preoccupation introduces into life a government, an uplifting, a refinement, a finer balance and harmony; the vital and physical movements are directed and put into order, transformed even as far as they can be by a mental agency; they are taught to be the instruments of reason and obedient to an enlightened will, an ethical perception and an aesthetic intelligence: the more this can be accomplished, the more the race becomes truly human, a race of mental beings.”⁴⁸ Sri Aurobindo The objective of ideal Education is to elevate the students’ state of Consciousness from the unaryan tamasic Shudra way of life to the Aryan sattwic way of life by identifying the full account of his tamasic and rajasic imperfection and elevating them to the limited sattwic perfection. So, the objective of ideal education in the language of India’s ancient tradition is to foresee limited human perfection and to produce sattwic man with limited knowledge, light, happiness, peace, love, freedom and sense of beauty. The characteristic of Tamasic, Rajasic and Sattwic man are identified in the Gita more vividly than any other available written truth. Sattwa, Rajas and Tamas are three Gunas born of the movement of Prakriti and they bind the Soul to the Apara-prakriti. Sattwa is the giver of illumination, calmness, equality, order, accomplished harmony and well-being. It binds the Soul by attachment to limited happiness and limited knowledge. When through all the doors of the body, light of knowledge shines forth, there is increase of Sattwa and it imposes on itself an impersonal ethical, social and religious law, a Dharma, a Shastra , right understanding and a disinterested search of truth. When in Sattwa, one leaves the body ; he attains the spotless worlds of the knowers of the Highest. In this state fruit of the work is rightly and naturally enjoyed. Those who dwell in Sattwa , their consciousness rises upward and knowledge is gained. Sattwic man offers a sacrifice to God or the partial Godhead. This true sacrifice is extended according to the right principle, without desire for fruit, with a mind concentrated and fixed on the truth of things. The food that augments life, vitality, strength, health, joy and cheerfulness, which are succinct, soft, sustaining and agreeable, is dear to sattwic persons. Askesis done with faith and with no desire for fruit is said to be sattwic . Serenity of mind, gentleness, silence, self-control and purity of feeling are called sattwic askesis of mind . The writing/oration which gives no offence, truthful, pleasant and beneficial and regular study and practice of Shastra are sattwic askesis of the vital/speech . The true sattwic Askesis of the body i s done through purity, straightforwardness, virginity, non-violence and the worship offered to Godhead, Teacher, Wise and the twice-born Soul. When the gift is given for the sake of giving to one from whom no benefit in return is expected, and in the right place, at the right time and to the right person, that gift is said to be sattwic. When one Imperishable Being is seen in all Beings and one indivisible Being is realised among the multiplicities of divisions, know that knowledge as sattwic . An action which is rightly regulated by renouncing the fruit of action, attachment and without liking and disliking, know that work as sattwic action. When one performs rightly regulated action by renouncing attachment to action and the fruit of action, know that as sattwic renunciation . One who is free from attachment, egoless, endowed with steadfastness and zeal, unaffected by success and failure, he is a sattwic doer . ‘The sattwic doer is free from all this attachment, this egoism, this violent strength or passionate weakness; his is a mind and will unelated by success, undepressed by failure, full of a fixed impersonal resolution, a calm rectitude of zeal or a high and pure and selfless enthusiasm in the work that has to be done.’¹⁸ That which knows in essence action and withdrawal from action, what ought to be done and what ought not to be done, fear and fearlessness, bondage and liberation, clarity of mind, that understanding is sattwic. That unwavering persistence by which one controls the activities of mind, life and senses, know that persistence of mastering intelligence as sattwic. That happiness which seems like a poison initially but ends as nectar, that happiness is said to be sattwic, born out of clear understanding. A Student whose mind is concentrated on his studies, relates rightly with the surrounding world and is aware constantly of his objective aim of life, know him as Sattwic in Nature. A Teacher concentrated in his profession, loves the students genuinely without attachment and takes the responsibility of their inner and outer health, know him as Sattwic in Nature. An Institution/School with uncorrupt and dedicated management, teachers with attitude of giving selfless service to the Divine through educating the pupils, general cleanliness and manifestation of beauty in the outward surroundings, know that institution as Sattwic in Nature. After exploring the limitation of tamasic mind and rajasic mind Savitri came across ‘a brilliant ordered Space’ of Sattwic mind. Here we observe a reason’s balanced reign, ‘adamant walls of law,’ ‘a small world or rule and line,’ and limited freedom. Here, the sattwic mind is divided into three parts of schoolman mind, fixed mind and outer mind. They have three characteristics of fear, doubt and impatience respectively and through these attributes they limit the Illimitable. The Schoolman mind occupies life’s large space, fixed pillars of thought, lives in its dreams. ‘Its thoughts (are) an army ranked and disciplined.’ It does not dare to pursue ‘great and difficult’ adventure,’ does not call down the ‘flaming god;’ cannot set the world ablaze with the inner Fire. It limits the Soul with narrow ideal, adores an exclusive God, meditation is done to realise a narrow end; shuts its door to Divine Love and dries the heart with a rational religion. Its sacrifice is cold and flameless, Shastra is a sealed book devoid of Spiritual influence. The Mother said, ‘‘It seems to me that unless the teachers themselves get out of this ordinary intellectuality (!), they will never be able to fulfill their duty.’⁷⁰ The Fixed mind is a quiet country where sense hunger is partly quenched, doubt is replaced with fixed faith. This is a firm and settled space of intelligence where all things are kept in their proper place. This fixed mind appears to be the creator of this apparent world, substitute of the mighty Soul. Aspirant of limited perfection, limited truth and limited harmony. This is the home of elite who are satisfied with their exclusive achievement, victory of single truth, clarity of the sword of limited Light. It does not want to go beyond itself to discover the Psychic being. Fixed mind is satisfied with truth’s rounded outcome and ordered knowledge of apparent things. This is the world of artists, scientists, writers, philanthropists who are satisfied with their single achievement and do not show interest to go beyond their exclusive confident life and maimed achievements. Then Savitri came to the world of outer mind, where all are in haste and all are impatient to save the God’s world. Here no Divine Light and mystic Voice are received. Outer mind cannot receive the Divine messengers of subliminal world. It is not aware of waking trance, dreams of unborn Reality and strange goddesses with deep pooled magical eyes. Savitri book gives the message that those who are deeply dissatisfied with the limitations of schoolman mind, fixed mind and outer mind can trace their Psychic being and subsequently their Spiritual being. This is identified as rebirth of an Ideal Teacher or the new birth of integral Teacher. The three immediate tasks before a newborn integral Teacher is: 1: “If you unite your consciousness with the Supreme Consciousness and manifest It, all you think, feel or do becomes luminous and true. It is not the subject of the teaching which is to be changed, it is the consciousness with which you teach that must be enlightened.”⁷¹ 2: “Your difficulty comes from the fact that you have still the old belief that in life, there are some things high and some things low. It is not exact. It is not the things or the activities that are high or low, it is the consciousness of the doer which is true or false....”⁷¹ 3: “If your calm is integral, that is, both inner and outer, founded on the perception of the Divine Presence, and unchanging, that is to say, constant and unvarying in all circumstances, it will undoubtedly be all-powerful, and the children will necessarily be influenced by it and the class will certainly become, spontaneously and almost automatically, what you want it to be.”⁹⁴ OM TAT SAT Ideal Teacher: “A poor self-righteous virtue is her stock And reason’s pragmatic grope and abstract sight, Or the technique of a brief hour’s success She teaches, an usher (or guide) in utility’s school.” Savitri-626 “Ideals, systems, sciences, poems, crafts Tirelessly there perished and again recurred, Sought restlessly by some creative Power; But all were dreams crossing an empty vast.” Savitri-642 “There are two kinds of knowledge — mental knowledge such as you describe here which is usually necessary as a mental preparation or for guidance and the real knowledge which is spiritual. One receives the mental knowledge from the Guru in the shape of instruction and guidance, but that is only a part of what he gives — for the man who gives only mental or what you call indirect knowledge is not a Guru but only a teacher, Acharya .”⁶³ Sri Aurobindo “Whatever imperfections the teachers and instructors here may have, they will always be better than those from outside. For all who work here do so without remuneration and in the service of a higher cause. It is clearly understood that each one, whatever his worth or capacity, can and must progress constantly to realise an ideal which is still much higher than the present realisation of humanity.”⁵² The Mother “By doing what they (teachers) can, knowing that they have everything to learn. In this way they will gain experience and do things better and better. That is the best way to learn, and if they do it in all sincerity, in two or three years they will become experts and will be truly useful. Naturally, work done in this way becomes really interesting and makes the teachers as well as the students progress.”⁶² The Mother “It is true that the guru himself is subject to the same rule of silence with regard to what concerns him personally. In Nature everything is in movement; thus, whatever does not move forward is bound to fall back. The guru must progress even as his disciples do, although his progress may not be on the same plane. And for him too, to speak about his experiences is not favourable: the greater part of the dynamic force for progress contained in the experience evaporates if it is put into words. But on the other hand, by explaining his experiences to his disciples, he greatly helps their understanding and consequently their progress. It is for him in his wisdom to know to what extent he can and ought to sacrifice the one to the other. It goes without saying that no boasting or vain glory should enter into his account, for the slightest vanity would make him no longer a guru but an imposter.”⁶¹ The Mother A living teacher or guru or representative influence occupies a larger place in the life of students. In India , a great authority and high reverence is attached to the guru , the traditional teacher ‘who has received the Shastra by tradition and realised it in practice guides the disciples along the immemorial tracks’⁵ and his task is to reinforce and illumine ‘the methods taught in a Scripture.’⁵ The modern age replaced it by ideal teacher who guides the student along the well-established track of fixed, mechanised and mundane perfection which is conceived as something outward, social, rational dealing with the fellow beings, a better and more efficient citizenship with discharge of duties, harmonious associated enjoyment of the opportunities of existence, an expansion and refinement of the intellect and knowledge and action based on utilitarian, technical and scientific skill and he will try to harmonise and implement the old virtues and ideals in order to make up the deficiencies of existing set up. He ignores all that other greater Spiritual element of our being, opposes any very great upward change and leaves it either undeveloped or insufficiently satisfied. An ideal Teacher examines only one side of existence, only one province or district of truth and leaves all the rest unexplained and without any special significance. The ‘elementary virtues’²⁴ of an ideal Teacher with Sattwic Nature as indicated in the Gita ²³ is fearlessness, purity of temperament, steadfastness in the aim of life, giving, self-control, sacrifice, concentration on the study material, askesis, candour, straightforwardness, harmlessness, truth speaking, absence of wrath, self-denial, calm, absence of fault finding, compassion to all beings, absence of greed, gentleness, modesty, freedom from restlessness, affirmative energy, forgiveness, patience, clearness, absence of envy and pride. ‘It is quite elementary: never take notice of evil, never speak of the evil present in others, never perpetuate the vibrations of evil by observation, criticism or giving undue attention to the evil deed. This is what Buddha taught: each time you mention an evil you help spread it.’⁷² In order to cure evil and ugliness, the Mother proposed two steps, negative and positive cooperation: 1: (First negative step): “it is not through ignorance or unconsciousness or indifference that you fail to see evil – you can see and even feel it, but you refuse to collaborate in spreading it by giving it the force of your attention or the support of your consciousness. And for that, you must yourself be above the perception and sensation – able to see evil or ugliness without suffering, without feeling shocked or troubled. You see them from a height where such things do not exist, yet you have the conscious perception of them – they don’t affect you, you are free. This is the first step.”⁷² 2: (second positive step): “The second step is to be POSITIVELY conscious of the supreme Goodness and Beauty behind all things and supporting all things, permitting them to exist. Once you have seen Him, you can perceive Him behind the mask and the distortion – even ugliness, even cruelty, even evil are a disguise for that Something which is essentially good or beautiful, luminous, pure.”⁷² The passage from ideal Teacher to integral Teacher opens through Sattwic renunciation, Sattwic concentration, Sattwi c askesis and Sattwic consecration. The Gita ²⁶ further hints that a Sattwic man, Jijnasu, or ideal Teacher, or a traditional realised Teacher, becomes a Yogi with Psychic and Spiritual opening after many births of Spiritual preparation, and a Yogi becomes an integral Yogi or integral Teacher with possession of Cosmic Consciousness after many births of Spiritual Self-discipline. In Ideal education, all life is considered as unconscious Yoga of Nature and in integral education, all life is a conscious Yoga of Nature. The gulf between ideal Education and integral Education can be bridged if son of man, Nara , shows willingness to become son of God, Narayana . The son of man limits his life to money earning, procreation of family and its maintenance. The desire to earn money, the desire to procreate a family and desire take care of them throughout his life can be exhausted after many births of preparation or it can be exhausted in one birth if the Soul is sufficiently evolved in the past births. ‘The outer apparent man, an ephemeral being subject to the constraints of his material embodiment and imprisoned in a limited mentality, has to become the inner real Man, master of himself and his environment and universal in his being. In a more vivid and less metaphysical language, the natural man has to evolve himself into the divine Man; the sons of Death have to know themselves as the children of Immortality. It is on this account that the human birth can be described as the turning-point in the evolution, the critical stage in earth-nature.’⁹¹ The son of God will exclusively preoccupy his time and small habitation of space in accumulating Spiritual energy by learning four lessons in many births or in one birth if Soul is sufficiently evolved. The four lessons are (1) Jivatma’s union with Paramatma, ( 2) Jivatma’s union with Paraprakriti , (3) Paramatma’s union with Paraprakriti in the heart centre and (4) Para-prakriti’s union with Apara-prakriti. Here, Jivatma is a Psychic and Spiritual being combined.⁹³ Paramatma is the Supreme Self, the Turiya state of Consciousness. Para-prakriti i s the Supreme Mother, dynamic state of Supreme Turiya . Apara-prakriti is the Subconscient and Inconscient sheath with their extension of negative energy in mind, life and body. OM TAT SAT Integral Teacher “To be a good teacher one must have the insight and knowledge of a Guru with an unfailing patience.”⁴¹ The Mother 19 January 1972 “Just as we organise the school in such a way as to be able to discover and help outstanding students, in the same way, the responsibility for classes should be given to outstanding teachers. So I ask each teacher to consider his work in the school as the best and quickest way of doing his Yoga. Moreover, every difficulty and every difficult student should be an opportunity for him to find a divine solution to the problem.”⁶⁴ The Mother “Help men, but do not pauperise them of their energy; lead and instruct men, but see that their initiative and originality remain intact; take others into thyself, but give them in return the full godhead of their nature. He who can do this is the leader and the guru .”⁶⁰ Sri Aurobindo “In fact, this is what we have said more than fifty thousand times: that all is the Divine and that consequently all is One; that it is only your consciousness which is separated and in a state of unconsciousness because it is separated; but that if you remove this unconsciousness and this sense of separation, you become divine.”⁵⁸ The Mother “The Yogin’s distinction from other men is this that he lives in a higher and vaster spiritual consciousness; all his work of knowledge or creation must then spring from there: it must not be made in the mind, — for it is a greater truth and vision than mental man’s that he has to express or rather that presses to express itself through him and mould his works, not for his personal satisfaction, but for a divine purpose.”⁵⁹ Sri Aurobindo “This earth is not alone our teacher and nurse; The powers of all the worlds have entrance here.” Savitri-153 “A few can climb to an unperishing sun, Or live on the edges of the mystic moon And channel to earth-mind the wizard ray.” Savitri-689 “Earth is the chosen place of mightiest souls; Earth is the heroic spirit’s battle field, The forge where the Archmason shapes his works.” Savitri-686 Sri Babaji Maharaj Here, the Guru is not a person, but a principle of the Eternal, a universal energy or a state of ascending and descending Consciousness, that manifests through a human form. He is not a separative identity oblivious of the Divine, but a channel and out-flow of the Divine Power and he is also one with the seven-fold personalities of the Divine. Similarly, here Divine is not a Person²¹ but a static pure absolute Consciousness extended over multiple Selves and the Divine Mother is a hierarchy of ascending and descending dynamic Consciousness extending Her action over multiple subtle bodies and subtle worlds. In principle, an integral Teacher is more a learner of endless truth⁴² and Spiritual influence and less an exemplar and instructor. He is primarily a servant, slave and follower of the Divine’s limitless Consciousness and secondarily a leader, path finder and mentor of limiting Consciousness represented by students. If an integral Teacher has to replace the traditional realised and contemporary ideal Teacher then he has to call down all the large and consummating wisdom and universalise the individual Divine realisation of traditional guru and the ego born of individual liberation is annulled by the possession of universal and transcendent Divine; he will not reject anything that is essential in the mundane perfection pursued by the contemporary ideal Teacher, but enlarges it, finds and lives in its greater, wider and truer values now hidden from it, transfigures it from a limited, earthly and mortal thing to a figure of Infinite, Immortal values and Divine perfection. His main business will be to reconcile the World, the Self and the God through his dynamic Supracosmic Influence and Presence which will be subordinated by the truth of cosmic Spiritual influence or Spiritual endeavour and individualised psycho-physical instructions and guidance. A Teacher of Integral Education is primarily a Spiritual influence and secondarily an exemplar and instructor and his environmental subtle body or universalized subtle body ‘must be so steeped in the spiritual light and spiritual substance that nothing (no world influence) can enter into it without undergoing this transformation…’⁵⁴ His Nature of living will be ‘an accomplished inner existence whose light and power will take perfect body in the outer life.’⁵⁵ He will turn his aspiration always to the height beyond the ideal aim of mind which imperfectly and fragmentarily attempts only his poor and rigid travesty of spontaneous and illimitable integral perfection. He is directed to act by the pressure from new suggestions from the Infinite. The concentration of an ideal Teacher is on the object of education which is identified as perfection of outer living while concentration of an integral Teacher goes behind the objective education to the Lord of Education and goes beyond the fragmentary knowledge to complete self-knowledge in all things and all moments and the mantra of an ideal Teacher intending to become an integral Teacher is in biblical language, “My zeal for the Lord has eaten me up.”¹³ The personality of an ideal Teacher is restricted by an isolated entity within ‘the inefficient mental ideal of brotherhood’⁶ whereas the personality of an integral Teacher is not limited by a separative individuality; he universalises the brotherhood to realise ‘unity of all’⁷ and develops seven-fold ecstatic Divine personality²⁵ that of entire love and tenderness of the Mother, of total compassion of the Father, of complete patience of the Teacher, of tireless action of the Divine Master, of full joy of the Playmate, of unprecedented help of the Friend and of the everlasting affirmation of the Divine Lover and he will consider his student as uninterrupted seeker of eternal Knowledge, child God, growing God and the future Godhead of the race. His nature is the characteristic law of Spirit which ‘is self-existent perfection and immutable infinity.’¹⁰³ OM TAT SAT Integral Student: “There is no end to the world’s stupendous march, There is no rest for the embodied soul. It must live on, describe all Time’s huge curve. An Influx presses from the closed Beyond Forbidding to him rest and earthly ease, Till he has found himself he cannot pause.” Savitri-339 "How shall the child already be the man? Because he is infant, shall he never grow? Because he is ignorant, shall he never learn? In a small fragile seed a great tree lurks, In a tiny gene a thinking being is shut; A little element in a little sperm, It grows and is a conqueror and a sage." Savitri-623 We have always remembered that a Sadhaka of Integral Yoga is primarily a student of Integral Education and, secondarily, a Teacher. His appetite to learn has extended to multiple planes of Consciousness, including the limitation of modern Knowledge. A student of integral Education is a 'child of Immortality chosen by Sri Aurobindo and the Mother .'¹¹⁴ For him, The Mother and Sri Aurobindo are material embodiments of the Divine. They are at once symbols of Divine Love, Divine Action, comprehensive movement of Consciousness, and a primary Source. A concentration on Their supreme relation opens the Supramental door. A personal and impersonal relation with Them can be strengthened by awakening the Soul or Psychic Being in the heart Centre and the Spiritual being above the head, respectively. For him Integral Teacher is a symbol of perfect Arya, having triple realisation of the Divine in Psychic, Spiritual and Universal planes, a secondary Source, a Spiritual influence and he is ‘a child leading children, a Light kindling other lights, an awakened Soul awakening souls, at highest a Power or Presence of the Divine calling to him other powers of the Divine.’⁹⁸ For him, his fellow brothers and sisters in the school are tertiary Source , Divine inhabiting in a human vessel, brings fulfilment, joy and laughter of the Soul in his collective identity. For him, birth parents are the quaternary Source , indispensable fosterer and protector of his mind, life and body’s once-born Soul status. A mutual debt binds them in this birth. For higher Spiritual pursuit and shifting of inner consciousness from this life to all life, this parental debt is paid in the passage of time. If he does tapasya or self-control through purified intellect, then he is identified as ideal student and he can bring happiness in his birth parents and the parental debt is paid. If he pursues hard tapasya or rigorous self-control through Psychic and Spiritual opening, then he is identified as an integral Student and thus he satisfies the Divine, the primary Source and God’s debt is paid. The task given to Primary Source is to liberate the prepared vessel from the yoke of lower nature. The task of the secondary Source is to strengthen the contact with the primary Source. The task of the tertiary Source in collective living is to replace sense enjoyment with Soul enjoyment. The task of the quaternary Source is to stabilse and establish the existing earth-bound life through earthly enjoyment. For a student of integral Education, his birth from the mother’s womb gives him once born Soul status and he ‘does Nature’s inferior works; he assures the basis for her higher activities; but not to him easily are opened the glories of her second birth.’¹⁰² This material birth can be further evolved in the few as a new second birth of the Soul. This identity of the twice-born Soul, Dvija, is generally the outcome of the askesis of past births. Divine deputes for him Spiritual fosterer replacing birth parents⁴⁰ who are symbols of conjugal human love and further representing as descendants of Adam and Eve,¹⁰¹ too old and obsolete for his future Soul growth. In Spiritual rebirth, if a twice-born Soul's direct contact with the Divine is not supported by a living Spiritual fosterer or is not in the Love and Care of the living Spiritual Influence, then he is identified here as an orphan divine child in the cradle and may recoil to his once-born Soul status. The universalisation and completeness of the integral Education movement is realised when the human race becomes master of the lower Nature or ‘When all mankind becomes boys and girls together with God revealed as Krishna and Kali, the happiest boy and strongest girl of the crowd, playing together in the gardens of Paradise.’¹⁰¹ A Dvija can concentrate the Teachings of The Mother and Sri Aurobindo , who have left behind unimaginable, vivid, overhead Spiritual wisdom and knowledge for the seekers of the new age. But the ‘most authoritative scripture is in the heart in which Eternal has His dwelling’⁹⁹ and the Supreme guide of the integral Yoga ‘is the inner Guide, the World-Teacher, jagad-guru , secret within us.’¹⁰⁰ Living Guru i s a Spiritual fosterer, indispensable for the twice-born Soul and dispensable when the latter ascends to still higher Spiritual Consciousness of Instrument and Emanation. If he can establish a firm contact with the inner Guru, the Psychic being, the Soul in the heart, or the Divine Presence within himself, then that can substitute the need for a living Teacher. After the first birth from the Mother’s womb, there is a second birth of the Soul, known as twice born, dvija . A dvija is in need of a Spiritual Father, a Spiritual Mother, a Spiritual Master and a Spiritual Guru for his survival and is in need of a Playmate, a Friend and a Lover for Soul flowering; otherwise, his Soul will suffer decay and death. Then he leads an ordinary, earthbound life. The Divine Centre is the cradle of Superman. At its centre there must be an individual Soul Centre who is having direct contact with the Divine and his brotherhood status must be fulfilled by the development of the above sevenfold Divine personality. Without this condition Divine Centre can deform as a soul-slaying cradle where the newborn dvijas are killed and they are forced to lead an ordinary earth-bound life. This presence of an Asuric Teacher in most of the Spiritual Centres is hinted in Savitri as, "And in the cradle slay the divine Child." (Savitri-224) Most of the Spiritual Teachers of traditional Schools of Yoga are satisfied with partial Divine union and show little interest in making this union comprehensive; hence, they are considered Asuric in Nature. OM TAT SAT Integral Education: “King-children born on Wisdom’s early plane, Taught in her school world-making’s mystic play.” Savitri-266 “Insatiate seeker, he has all to learn:” Savitri-133 “The Infants of the monarchy of the worlds, The heroic leaders of a coming time, King-children nurtured in that spacious air Like lions gambolling in sky and sun Received half-consciously their godlike stamp:” Savitri-382 Sri K. Anurakta Integral Education includes (1) pre-natal education⁷⁷ or education in the mother’s womb where the mother in this gestation period is educated in a harmonious, beautiful and protected atmosphere free from all vulgarities; (2) education of the child between birth to first five years of formative⁵⁷ and the most important period of integration where birth mother⁶⁵ is identified as the first and the foremost teacher; (3) conventional mental education received after five years in an education centre where the child further educates himself through a trained teacher; (4) education of all life or education continuing from past births to future forthcoming births which is possible if one will live an inner life and consciousness of triple time, trikaladristi, and during this period he will receive education of multiple Selves and Sheaths either through movement of all the planes of Consciousness or through increase of self-concentration or through practice of Yoga; (5) internatal education or training during the transition period between death of the body and new physical birth; during that transition the individual receives rigorous training in multiple subtle worlds before he is considered fit to take new birth from universal plane. A path of protection is to be built in the vital world so that a dead Soul can travel securely from terrestrial vital world to the Psychic world.⁶⁶ After death, each aspiring soul travels/adventures like a sailor⁸⁰ from one unknown Ocean to another unknown Ocean of subtle physical, subtle vital, subtle mental, Psychic and Spiritual planes for experience and Cosmic Self is his final training ground and resting place from which his rebirth is decided. The undeveloped Souls may take birth¹⁹ either from subtle vital or subtle mental wandering without arriving at the home of the Psychic/Universal Being. Integral Education has identified countless tamasic and rajasic imperfections and countless sattwic limited human perfections which are to be purified and transformed into Divine perfection and we must fulfil/perfect ‘the immense lacuna we have made.’⁸¹ It will not reject interest in the Arts, the Science, the Technology and Life but lifts them out of their limitations with the aid of Comprehensive Spiritual Knowledge. In the Integral Education, the complete triune unity and knowledge on the World, the Self and the God is the sure foundation of perfection and this perfection is extended towards fullness of Being, Consciousness and Life. The subjectively-objective doctrine of Integral Education is to pursue the subjective and objective development of the students with the help of inner aids, which are again helped and subordinated by outer aids. Integral education is a knowledge of the truth of all sides of existence, inner and outer training, a disappearance of limitation, a breaking down of separativeness, an overpassing of boundaries, a recovery of our essential and whole Reality of Self and Nature and a reconciliation of the apparently opposite terms of One and Many, Form and the Formless, Finite and the Infinite. Integral Education replaces the knowledge that can be learned by constructing mind of confused crab-motion of Ideal Education by a rapid, conscious and self-directed evolution; so the success of the former can come when the Integral Teacher transcended far beyond the capacity of exclusive concentration of Ideal Teacher and is capable of developing essential, multiple and integral Concentration which is the extension of partial mental consciousness towards the Infinite extending over multiple subtle worlds or he becomes at once the centre of large Subliminal action, universal action and of limitless transcendent action. The perfection foreseen in Integral Education is to take up all the truth of instrumental existence of mind, life and body and give them the orientation of oneness, integration and harmony and this perfection is a sovereignty and self-effectuation of the Spiritual Reality into all the elements of our nature. The perfection of Integral Education can come when the Psychic, Spiritual and Supramental influence of the integral Teacher would create the order of Spiritual freedom, an authentic, automatic and plastic order and harmony which is extended towards the outer world. The healthiness of an Integral Education Centre is dependent on harmonious combination of all the developmental faculties, striving to contribute the best in proportion to their capacity. This healthiness is further enforced through regular study circle, an external aid to substitute the more profound inner aid of the Soul, in which the commerce between the Divine, the Lord of Integral Education, Dharma, the law and principles of Integral Education and Sangha , the collectivity which includes teachers, students and guardians are worked out and its effective dynamisation brings abundant Divine Grace, Ananda and swift Evolution. Regular study circle for school children within the school premises is meant to make them aware of higher mental and Spiritual life and initiate their Soul through the cultivation of their Soul faculties, dikshya , which complements their routine and regular surface mental, vital and physical education, sikshya. The study circle has other objectives of elevating the common man to the need of Spiritual life. It cannot insist but make aware of the professional teacher to increase his capacity by renunciation, self-concentration and self-consecration and turn into a devotee. Since a devotee has received the Divine’s touch so he has the possibility of becoming Integral Yogi or constant union/embrace with the Divine, either in this life through gradual intensification of faith, sincerity and surrender or arrives at the same status after succession of many births. So if a devotee after receiving the Divine’s touch on the surface of his Nature remains satisfied with this unequal concentration of Consciousness in his whole being, then he will feel secured to remain as an eternal devotee through part self-giving or on the other hand if he can direct the gained Divine touch sufficiently inward beyond the surface nature, then he can spread and experience equal concentration of Consciousness on all the parts of his Being and Nature and thus he multiplies the capacity of Self-surrender and intensity of Divine union in this life. As an immediate remedy, a growing devotee seeking liberation of Soul is made aware of becoming an Ashramite by consecrating his outer life entirely to the Divine. Since an Ashramite has received the Divine’s Call to lead a Divine Life, he is made aware to become a Sadhaka by rejecting all earthly enjoyments and old earth-bound associations and turning his effort towards purification, concentration and identity and manifesting in him the norms of Integral Yoga. A Sadhaka is made aware to turn into a consecrated Child by entire self-giving of inner and outer life to the Divine and the outer law of integral Yoga is substituted by inner Psychic and Spiritual Law. A Child is made aware to become an Integral Yogi and becomes the living Supramental channel of the Divine. The Gita confirms that a seeker of Truth, after many births of preparation, becomes a Yogi and a Yogi with Psychic and Spiritual opening, after many births of preparation, becomes an integral Yogi with universalised Consciousness.⁶⁹ Thus, The Mother’s saying that a Teacher must be a Yogi¹⁰⁸ is realised in order to experience the extreme enhancement of his existing capacity in terms of God’s Omnipotence and Omniscience. Integral Yoga foresees the perfection and universalisation of this direct Divine faculty of God the Teacher and the personality of Guru force or the Nameless Divine Influence develops as one ascends in the path of Integral Jnana Yoga . Study Circle is Prakriti Yajna. If it is done rightly, then there will be a large descent of Divine Will, Divine Wisdom and Divine Love. The Earlier trend of using this as a platform for giving upadesha (advice) and lokasangraham (gathering together of people) has renewed their significance before the new movement of Consciousness through Prakriti Yajna or Vedic sacrifice. In Study circle, our firm motive is to “Ask for nothing but the divine, spiritual and supramental Truth, its realisation on earth and in you and in all who are called and chosen and the conditions needed for its creation and its victory over all opposing forces…Where there is affinity to the rhythms of the secret world-bliss and response to the call of the All-Beautiful and concord and unity and the glad flow of many lives turned towards the Divine, in that atmosphere she (Mahalakshmi) consents to abide.”⁶⁷ The other guideline for the study circle is that we have to discern Soul Slaying truth from Soul saving truth, where the manifestation of the former divides life⁷⁴ and the manifestation of the latter unites⁷⁵ individuals, collective groups and the existing life. OM TAT SAT Objective of integral Education: “The aim of education is not to prepare a man to succeed in life and society, but to increase his perfectibility to its utmost.”²⁷ The Mother “It is not a rationalisation but a supramentalisation, not a moralising but a spiritualising of life that is the object of the Yoga… All must be taken to a spiritual height and placed upon a spiritual basis; the presence of an inner spiritual change and an outer transformation must be enforced upon the whole of life and not merely on a part of life; all must be accepted that is helpful towards this change or admits it, all must be rejected that is incapable or inapt or refuses to submit itself to the transforming movement.”³⁶ Sri Aurobindo “The object must be the training of the body and the development of certain parts of mind and character so far as this can be done by or in connection with this training, and I have already indicated in a previous number how and in what directions this can be done. It is a relative and human perfection that can be attained within these limits; anything greater can be reached only by the intervention of higher powers, psychic powers, the power of the spirit. Yet what can be attained within the human boundaries can be something very considerable and sometimes immense: what we call genius is part of the development of the human range of being, and its achievements, especially in things of the mind and will, can carry us half-way to the divine. Even what the mind and will can do with the body in the field proper to the body and its life, in the way of physical achievement, bodily endurance, feats of prowess of all kinds, a lasting activity refusing fatigue or collapse and continuing beyond what seems at first to be possible, courage and refusal to succumb under an endless and murderous physical suffering, these and other victories of many kinds sometimes approaching or reaching the miraculous are seen in the human field and must be reckoned as a part of our concept of a total perfection.”⁴⁴ Sri Aurobindo “His perfection will not be a sattwic purity, but a thing uplifted beyond the gunas of Nature, a perfection of spiritual knowledge, spiritual power, spiritual delight, unity and harmony of unity; the outward perfection of his works will be freely shaped as the self-expression of this inner spiritual transcendence and universality.”⁶⁸ Sri Aurobindo The first object of Integral Education is perfection of the body or ‘an intensive physical training which has given form to the sports and athletics’⁴³ and this type of training has benefits for both National and International life. This initial effort of physical training will make the foundation strong towards realisation of total perfection. So the objective of Integral Education is to attain integral perfection which in the language of India’s ancient tradition is to create a Spiritual Man with unlimited opening towards Divine Will, Knowledge, Light, Joy, Peace, Love, Freedom and a sense of Beauty. This perfection has been further extended in integral Yoga as the Gnostic Soul and Bliss Soul. Spiritual Man: “The spiritual man is one who has discovered his soul: he has found his self and lives in that, is conscious of it, has the joy of it; he needs nothing external for his completeness of existence. The gnostic being starting from this new basis takes up our ignorant becoming and turns it into a luminous becoming of knowledge and a realised power of being.”⁷⁶ Sri Aurobindo “To discover the spiritual being in himself is the main business of the spiritual man and to help others towards the same evolution is his real service to the race…”¹⁰⁵ Sri Aurobindo S.A. Maa Krishna The Gita issues injunctions¹¹⁵ on the Spiritual man that he must practice four self-disciplines ceaselessly without rest. They are identified as ceaseless action of memorising the Divine, ceaseless consecrated action, ceaseless action of giving, Dana, and ceaseless askesis or tapasya through self-control. A Spiritual man or a developed Soul needs nothing external for completeness of his existence because self-fulfilment comes by spontaneous union of the Soul with the Divine. His approach towards God is primarily Impersonal and secondarily adoration of the personal aspect of monotheistic and polytheistic Deities. His objective is primarily realisation of the eternal and immutable Self and secondarily to establish a true relation between the eternal Self and the mutable existence. He realises Divine primarily as fundamental Being of the highest state of Turiya and secondarily as the effectual becoming of the sleep Self, dream Self and waking Self. For him, the Divine is primarily ineffable, unmanifest and secondarily as His manifestation of infinite being, consciousness and bliss, embracing the universe and its play. He moves primarily in essential, universal, eternal and comprehensive Truth of Being, infinite Power of being, infinite Delight of Being and secondarily with finite aspect of applications, sequences, harmonies and the potentialities of the truths of Being. He experiences time primarily as continuity of manifestation from past successive lives to future forthcoming lives, is aware of timeless being, Eternal’s manifestation in time through successive many planes of Consciousness and secondarily as concentration on the limitation of present time of succession of moments and pragmatic surface reality. His vision of things is primarily a derivative of Omniscience, a vision from above the head, from within the heart and from Occult subliminal plane and secondarily the discord of present external facts, phenomena and appearance. His will and action is primarily a derivative of Omnipotence, action from dominating height of Divine Will with longer movement in time and a large range of potencies and secondarily a personal will and action from three modes of Nature. His Consciousness moves primarily in between Kshara and Akshara Purusha, or in between Psychic and Spiritual Being and secondarily in between tamas, rajas and sattwa . He lives primarily in the freedom of the universal, Transcendence and in God in all beings and things and secondarily shuts himself in limiting ego, mind’s abstractions and intellectual constructions. His mind, life and body live primarily in the infinity of the Spirit with their right value, place and purpose and secondarily accept and record their limitation. He primarily ceases to judge other men and things by their outward appearance and delivers himself and others from any hostile and contradictory ideas and emotions; for he sees, seeks and finds the Soul everywhere and all other inferior relations are of secondary importance and are not having any absolute values in them. He does good of all creatures primarily by extension of his Spiritual realisation and secondarily by diminutive mental effort. He lives alone with the Divine in the fortress of the Self within and his outer life must be sealed against the vibration and influence of the surrounding world through some secured Spiritual Fortress without. Again for a Spiritual movement, dependency will be more on the subtle action than any external machinery and few can spread and expand Consciousness without the support of outward means. So he must station himself within a strong fence of protection and infrastructure of collective living. Integral Yoga asks a strong Spiritual Being to be subordinated by a strong Mental Being and all primary Spiritual faculties and secondary mental faculties suffer equal Divine transformation by invasion of dynamic Spirit into the kingdom of mind, life and body. A Spiritual man’s evolution is decreed towards the evolution of the Gnostic Soul where even the widest mental Spirituality of one-sided, exclusive and imperfect power of self-expression of life is transcended. Gnostic Soul: The transition from Manomaya Purusha of Spiritual Man to Vijnanamaya Purusha of Gnostic Soul is a great and decisive transition of integral Yoga. It is the middle or link plane of creative wisdom, power and joy and not the highest plane of Consciousness. The ultimate transition is the change of Consciousness from Vijnanamaya Purusha of Gnostic Soul to Anandamaya Purusha of the Bliss Soul. A Gnostic Soul shakes off the last hold of cosmic Ignorance. He establishes a firm foundation in truth of things, in a Consciousness eternal and infinite and is untouched by obscurity, falsehood, suffering and error. He sees through direct self-illumining process of Supramental vision which is the very centre and pouring fount of truth, directly grasps the truth of things and penetrates to its original and eternal nature. His sense gets into relation with things by an unveiled oneness and identity. He has no need of any truth seeking and self-discipline and possesses the body of truth and light spontaneously, constantly and easily. He is capable of knowing all things simply, convincingly and directly without the aid of the sense organs. All his actions are free from doubt, self-evident, self-existent, unanswerable and absolute. In him, mental imagination is replaced by truth-inspiration, mental judgement is replaced by self-luminous discernment, uncertain mental memory is replaced by a memory at once of past, present and future. He dominates time by a subtle link of past, present and future and not by a mental perception of succession of moments. His knowledge does not recognise any real division and dwells in unity; he knows finite things only in their relation to the infinite. He pours out on the existence in the form of wealth of Divine Knowledge, Divine Will and Divine Ananda. In his Consciousness, truths of the eternal are not in conflict with each other and all opposite things of this imperfect world are happily fused. A Gnostic Soul creates a voluntary limitation for his world action and movement of knowledge and he is even having a particular luminous aura of his being in which he moves and yet he identifies with all beings and all existences. OM TAT SAT The True Physical Education The Subtle Physical Education: “Into a dense of subtle Matter packed, A cavity filled with a blind mass of power, An opposition of misleading gleams, A heavy barrier of unseeing sight, She forced her way through body to the soul.” Savitri-489 “Only our souls have left Death’s night behind, Changed by a mighty dream’s reality, Illumined by the light of symbol worlds And the stupendous summit self of things,” Savitri-718 “Earth’s bodies shall be conscious of a soul; Mortality’s bondslaves shall unloose their bonds, Mere men into spiritual beings grow And see awake the dumb divinity.” Savitri-709 “The physical being of man has always been felt by the seekers of perfection to be a great impediment and it has been the habit to turn from it with contempt, denial or aversion and a desire to suppress altogether or as far as may be the body and the physical life. But this cannot be the right method for the integral Yoga. The body is given us as one instrument necessary to the totality of our works and it is to be used, not neglected, hurt, suppressed or abolished. If it is imperfect, recalcitrant, obstinate, so are also the other members, the vital being, heart and mind and reason. It has like them to be changed and perfected and to undergo a transformation. As we must get ourselves a new life, new heart, new mind, so we have in a certain sense to build for ourselves a new body.”¹⁴ Sri Aurobindo “At any rate a full development of the general mental and physical faculties and experiences attainable by humanity through Yoga must be included in the scope of the integral method.”⁴⁹ Sri Aurobindo “Health and strength are the first conditions for the natural perfection of the body, not only muscular strength and the solid strength of the limbs and physical stamina, but the finer, alert and plastic and adaptable force which our nervous and subtle physical parts can put into the activities of the frame. There is also the still more dynamic force which a call upon the life-energies can bring into the body and stir it to greater activities, even feats of the most extraordinary character of which in its normal state it would not be capable.”⁴⁷ Sri Aurobindo “Apart from the obscurity, frailties and limitations, which this change will overcome, the body-consciousness is a patient servant and can be in its large reserve of possibilities a potent instrument of the individual life, and it asks for little on its own account: what it craves for is duration, health, strength, physical perfection, bodily happiness, liberation from suffering, ease.”⁵⁰ Sri Aurobindo “A light and power, a knowledge and force are felt which first take possession of the mind and remould it, afterwards of the life part and remould that, finally of the little physical consciousness and leave it no longer little but wide and plastic and even infinite.”⁹² Sri Aurobindo Integral Education proposes ‘rigorous discipline’³⁹ of which physical education is identified as rigorous self-control of the body. The Mother confirms, ‘all education of the body, if it is to be effective, must be rigorous and detailed, far-sighted and methodical. This will be translated into habits; the body is a being of habits. But these habits should be controlled and disciplined, while remaining flexible enough to adapt themselves to circumstances and to the needs of the growth and development of the being.’⁵⁶ We have two physical substances, one that of the gross body, bound by its past evolution in Matter and there are other and subtler grades of substance known as subtle physical with a finer law and a greater power which support the denser body and provides the substance for our physical, vital and mental sheaths and at the core of subtle physical sheath there is true physical being. Subtle physical in us is open towards the universal force-formation of cosmic Matter, enters into the ranges of consciousness belonging to them and imposes that finer law and power on our dense matter and substitute their purer, higher and intenser conditions of being for the grossness and limitation of our present physical life and impulses and habits. The learning capacity, plasticity and new moulding of the gross body is much slower than the subtle physical sheath, Annamaya Kosha and the true physical being, the Annamaya Purusha. The true physical education lies behind the surface physical education, which trains the physical substance to its utmost strength, capacity, plasticity and vigour. The outward character of the body has two deficiencies; firstly, that of limitations in terms of its capacity and secondly, it has a Subconscient consciousness of its own which is an obstinate fidelity to past habits and past nature and automatically opposes and obstructs any very great upward change and radical transformation of the whole nature. The physical substance is our base and foundation and if we ignore it or belittle it for any higher Spiritual quest, then we do not become perfect but only shift the field of our imperfection. The aim of true physical education is firstly, the discovery of the surface physical self, the true physical, annamaya Purusha , the Divine stationed in the physical sheath, secondly, purification and transformation of the Physical sheath, subtle physical, the annamaya kosha and finally, the perfection of the physical sheath. The perfection of body is of four types that of a greatness of sustaining force, mahattva , an abounding strength, energy and puissance of outgoing and managing force, bala , a lightness, swiftness and adaptability of the nervous and physical being, laghuta and a capacity to hold higher Psychic, Spiritual and Supramental energy in the whole physical substance, dharana-samarthya . ‘And finally the body must develop a perfect power to hold whatever force is brought into it by the spirit and to contain its action without spilling and wasting it or itself getting cracked… This faculty of holding, dharana-shakti, in the physical consciousness, energy and machinery is the most important siddhi or perfection of the body.’⁹⁷ Physical substance requires training to overcome the states of constant obscure parts, moments of unconsciousness, long obstinate habit, temporary inclination of weak resignation, dull acceptance, constitutional feebleness, movements of fatigue, negligence and indolence, lapses into ignorance, incapacity, depression and fear, cowardly recoil, submission to the environment and to the pressure of the men and events and forces. In its place, physical substance attains calm passivity, immobile tranquillity, dynamic peace and silence. This opens the passage through subtle physical to discover the true physical being. This discovery helps the physical substance to experience purification, transformation and perfection of the subtle physical substance and the gross physical substance, the annamaya kosha. The perfection of the body foreseen in ideal education is attained mechanically by physical exercises and other corporeal means. This can attain more flexibility with the assistance of Hathayoga, but still mechanically by Asana and Pranayama. In Integral Education these physical trainings, right use and control of physical things would exist, not for any inferior enjoyment and pleasure but as expression of the truth of the Spirit and beauty and delight of physical existence and a regulation of the physical life-force which liberated them from some of the ordinary physical habits or so-called laws thought by physical science to be inseparable from life in the body. In Integral Education, the perfection of the true and gross physical substance can be attained by three methods; firstly, by development of the will in mind and widely opening itself to and potently calling down the universal pranic Shakti and holding and fixing its more powerful working in the body. Secondly, by the will in mind opening itself rather to the Spiritual power above the head and calling in higher Spiritual pranic energy from above, the Spiritual pranic energy; thirdly, the final step is the opening towards highest Supramental will of the Spirit and it will enter in and take up directly the perfection of the body. The three stages through which integral Education proposes to train the body is that firstly, it considers the body as a mutable dress to be replaced repeatedly in all life and the body must develop the perfect capacity to hold whatever Spiritual energy without spilling, wasting or getting itself cracked and it is considered as foundation of our highest development without entering any attachment towards it; secondly, the body consciousness is to be transcended and exceeded of its limitations and subjection to death, decay and suffering and this faculty of holding higher Spiritual energy, dharana shakti, is considered as important achievement of the perfection of the body and to consider the body as an instrument and minor outward formation of annamaya Purusha , the Self in the body; thirdly, the bodily consciousness is universalised to feel its physical oneness with all material existence. The universalisation of physical consciousness has three stages in which firstly, the body is identified with universal suffering and pain and bears a part of the earthly burden which is too difficult for ordinary human consciousness to bear, secondly, gradual transformation of this universal suffering into Delight and lastly, achieving the state of absolute Delight from which all earthly sufferings are instantly healed and universal order and harmony are permanently restored. OM TAT SAT The Subtle Vital Education: “A mighty life-self with its inner powers Supports the dwarfish modicum we call life; It can graft upon our crawl two puissant wings.” Savitri-485 “Her being entered into the inner worlds. In a narrow passage, the subconscient’s gate, She breathed with difficulty and pain and strove To find the inner self concealed in sense.” Savitri-489 “It is only if the inner or true vital being replaces the outer life-personality that the drive of the vital ego can be wholly overcome and the life-force become the servant of the soul and a powerful instrumentation for the action of our true spiritual being.”³¹ Sri Aurobindo “The prominence of this true vital being under the lead of the true inmost soul within us is the condition for the divine fulfilment of the objects of the Life-Force. Those objects will even remain the same in essence, but transformed in their inner motive and outer character. The Divine Life-Power too will be a will for growth, a force of self-affirmation, but affirmation of the Divine within us, not of the little temporary personality on the surface, — growth into the true divine Individual, the central being, the secret imperishable Person who can emerge only by the subordination and disappearance of the ego. This is life’s true object: growth, but a growth of the spirit in Nature, affirming and developing itself in mind, life and body; possession, but a possession by the Divine of the Divine in all things, and not of things for their own sake by the desire of the ego; enjoyment, but an enjoyment of the divine Ananda in the universe; battle and conquest and empire in the shape of a victorious conflict with the Powers of Darkness, an entire spiritual self-rule and mastery over inward and outward Nature, a conquest by Knowledge, Love and Divine Will over the domains of the Ignorance.”³⁴ Sri Aurobindo We have two lives, one is outer life, bound by past evolution in matter which has birth, decay and death and the other is the subliminal force of life which is not cabined between the narrow boundaries of physical birth and death and the true vital being is at the core of subtle vital, our real vital existence. The subtle vital in us is open towards the universal force of the cosmic Life. The learning capacity, plasticity and new moulding of surface vital force is much slower than that of the subtle vital sheath, Pranamaya Kosha and true vital Self, the Pranamaya Purusha . The true Vital Education lies behind the surface Vital Education which is to train the surface emotion to its utmost intensity of beauty, joy, love and harmony of its vital Nature, prana, along with the surface mind and body. ‘The inner vital and physical are quite different — they have a larger, plastic, subtler, freer and richer consciousness than the surface vital and physical, much more open to the Truth and in direct touch with the universal.’⁹⁰ The aim of true vital education is firstly the discovery of vital Self, the true vital Being, the pranamaya Purusha, the Divine stationed in the vital sheath, secondly the purification and transformation of the vital sheath, the subtle vital, the pranamaya kosha and finally the perfection of the vital sheath. ‘It is when there is this death of desire and this calm equal wideness in the consciousness everywhere, that the true vital being within us comes out from the veil and reveals its own calm, intense and potent presence. For such is the true nature of the vital being, pranamaya purusa ; it is a projection of the Divine Purusha into life, — tranquil, strong, luminous, many-energied, obedient to the Divine Will, egoless, yet or rather therefore capable of all action, achievement, highest or largest enterprise. The true Life-Force too reveals itself as no longer this troubled harassed divided striving surface energy, but a great and radiant Divine Power, full of peace and strength and bliss, a wide-wayed Angel of Life with its wings of Might enfolding the universe.’³⁵ The perfection of the vital, or psychic prana, is of four types that of fullness, purnata , clear purity and gladness, prasannata, equality, samata , capacity of calling down higher Spiritual energy for possession and enjoyment, bhoga-samarthya . The perfection of emotion, chitta is of four types that of sweetness and mildness, saumya , strength and force, raudra , faith, kalyana-sraddha , illimitable, widest and intensest capacity to call down and hold the Divine Love, prema-samarthya . Vital substance requires training for overcoming its emotions, governed by egoistic passion, blind instinctive affections, all the play of the life-impulses with their imperfections, perversions, often sordid degradations, a heart besieged and given over to the lusts, desires, wraths, intense or fierce demands or little greed and mean pettiness of an obscure and fallen life-force and debased by its slavery to any and every impulse. One enters the passivity, immobility and silence of the emotive heart and sensational hungering vital either by the ordinary method of artistic and aesthetic activities or through Yogic practices. So, behind the subtle physical sheath, one enters the subtle vital sheath and in the innermost chamber of the subtle vital sheath, the true vital Being is discovered. This discovery helps to purify, transform and perfect the subtle vital sheath, pranamaya kosha. Gayatri and Bhagyashree The perfection of ideal education, through vital training is arts, songs, music, painting, dance and various outer enjoyments. These can be refined and subtilised by the ancient psycho-physical science of Hathayoga , psychic science of Rajayoga and spiritual science of traditional Bhakti Yoga or as proposed in Integral Yoga is to combine the two methods of Sankhya and Yoga or the method of witness Purusha with the method of consecrated action before integrating the emotional and vital part of the Bhakti Yoga. In Integral Education, these arts and crafts would exist not for any inferior mental or vital amusement, entertainment, excitement and pleasure but for the expression and means of the truth of the Spirit, the manifestation of love, beauty and delight of vital existence. Life would no longer be tyrannous masters demanding their satisfaction, but a means of expression of the power of the Spirit. To recollect The Mother’s childhood experience, ‘Then at a very young age (about eight or ten), along with my studies I began to paint. At twelve I was already doing portraits. All aspects of art and beauty, but particularly music and painting, fascinated me. I went through a very intense vital development during that period, with, just like in my early years, the presence of a kind of inner Guide; and all centered on studies: the study of sensations, observations, the study of technique, comparative studies, even a whole spectrum of observations dealing with taste, smell and hearing – a kind of classification of experiences. And this extended to all facets of life, all the experiences life can bring, all of them – miseries, joys, difficulties, sufferings, everything – oh, a whole field of studies! And always this presence within, judging, deciding, classifying, organizing and systematizing everything.’⁹ Integral Education proposes three methods for perfection of subtle and gross vital substance; firstly that of awakening the emotion in mind and vital sensation of mind towards universal divine Love and experience purification of Nature through the universal Pranic Shakti, which supports emotional and vital activities; secondly, the emotional and vital part are opened towards higher Spiritual Love or higher Spiritual Pranic Shakti , which descends from the Supramental plane; thirdly, the final step is to call down the Supramental Love that meets successfully all human contacts and takes the responsibility of perfecting the vital being and vital sheath. OM TAT SAT The Subtle Mental Education: “The truth mind could not know unveils its face, We hear what mortal ears have never heard, We feel what earthly sense has never felt, We love what common hearts repel and dread; Our minds hush to a bright Omniscient; A Voice calls from the chambers of the soul; We meet the ecstasy of the Godhead’s touch In golden privacies of immortal fire.” Savitri-48 “Late will he know, opening the mystic script, Whether to a blank port in the Unseen He goes or, armed with her fiat, to discover A new mind and body in the city of God And enshrine the Immortal in his glory’s house And make the finite one with Infinity.” Savitri-72 “A human seeking limited by its gains, To her they seemed the great and early steps Hazardous of a young discovering spirit Which saw not yet by its own native light; It tapped the universe with testing knocks Or stretched to find truth mind’s divining rod; There was a growing out to numberless sides, But not the widest seeing of the soul, Not yet the vast direct immediate touch, Nor yet the art and wisdom of the Gods.” Savitri-361 “In waking Mind, the Thinker built his house.” Savitri-622 “"Spiritual things"!. They teach history OR spiritual things, they teach science OR spiritual things. That's where the stupidity lies! In history, there is the Spirit; in science, there is the Spirit – the Truth is everywhere. And what's needed is to teach it not in an untruthful but in a true way.”¹⁰ The Mother “The Yogin’s aim in the Arts should not be a mere aesthetic, mental or vital gratification, but, seeing the Divine everywhere, worshipping it with a revelation of the meaning of its own works, to express that One Divine in ideal forms, the One Divine in principles and forces, the One Divine in gods and men and creatures and objects.”¹⁰⁴ Sri Aurobindo “To arrive then at the whole truth of our self and Spirit and the knowledge, greatness, bliss of our free and complete being must be the object of the purification, liberation and perfection of the buddhi.”⁹⁵ Sri Aurobindo “One effective way often used to facilitate this entry into the inner self is the separation of the Purusha, the conscious being, from the Prakriti, the formulated nature. If one stands back from the mind and its activities so that they fall silent at will or go on as a surface movement of which one is the detached and disinterested witness, it becomes possible eventually to realise oneself as the inner Self of mind, the true and pure mental being, the Purusha; by similarly standing back from the life activities, it is possible to realise oneself as the inner Self of life, the true and pure vital being, the Purusha; there is even a Self of body of which, by standing back from the body and its demands and activities and entering into a silence of the physical consciousness watching the action of its energy, it is possible to become aware, a true and pure physical being, the Purusha. So too, by standing back from all these activities of nature successively or together, it becomes possible to realise one’s inner being as the silent impersonal self, the witness Purusha.”⁹⁶ Sri Aurobindo We have two minds,³² one that of surface mind evolved out of Matter and evolutionary ego and another that of subliminal mind which is something large, powerful and luminous and at the core of subliminal mind there is true mental being. The subtle mind in us is open to the universal knowledge of the cosmic Mind. The learning capacity, plasticity and new moulding of surface mind is much slower than the capacity of subtle mental sheath, manomaya Kosha and true mental being or the mental Purusha . The aim of the true mental education is firstly the discovery of the lower mental Self, the truth mind, a portion of Manomaya Purusha , the Divine stationed in the mind, secondly the purification and transformation of mental sheath, subtle mind, a portion of Manomaya kosha , and finally the perfection of mental sheath. The perfection of mental sheath is of four types that of purity, visuddhi , clear and strong radiance emanating from the sun of the Truth, prakasha, capable of variety of understanding, supple, rich, flexible, brilliant with all the flame and various with all the colours of the manifestation of the Truth, vichitra-bodha and integral capacity to hold all kind of exclusive and comprehensive knowledge, sarva-jnana-samarthya. If this quest of mental perfection is left to the unripe mind and untrained intellect then it lends itself to most perilous distortions and misleading imaginations; if they are exposed to mixed functioning of emotional desire and nervous impulses, then it will create the danger of illuminating confusion rather than clarifying the truth. The effort of unchastened mind and unpurified intellect are always dangerous for a higher Spiritual quest and they cannot bring about a transformation of earth life. Any utilitarian system grows obsolete and stands as a barrier to the self-development of the individual and the race if it is subjected to unrestrained indulgence of outer impulses, stagnation by the mechanisation of the system and dull convention. The Ideal Education through mind can spread in three directions; (1) it concentrates on the individual development and perfection of surface nature, thought, outer dynamic, practical and utilitarian action in the world and our personal relation with the world around us; (2) it concentrates on the outer world itself, making it better suited to our ideas, conceptions and temperaments and (3) it concentrates on our own inner Psychic and Spiritual growth, systemised idea of a goal, the method and principles of highest development of our nature. The ideal education through the mind makes up its deficiency by (1) memory, (2) imagination, (3) thought and idea symbols of various kinds and it is fulfilled in Integral Education by the emergence of integral Consciousness. Similarly, the main functions of the mind are sight, hearing, taste, smell and touch and it can function as substitute of the inner subliminal mind which has the capacity of subtle sight, hearing, power of contact of its own without depending on physical organs. The mind’s passage to the subliminal mind can be traced by complete withdrawal of sense activity and silencing the mind. These subtle faculties can be further heightened to direct vision and vision through identity through the extension of Psychic, Spiritual and Supramental experience. Similarly, Ideal Education through reason or intellect is (1) primarily a function of understanding, (2) secondarily critical, analytic and discriminating and (3) finally organising, controlling and formative. The reason makes up its deficiency by (1) intellectual reflection, vichara, (2) right discernment, vivek and (3) a settled ordering of knowledge and will and it is fulfilled in Integral Education by the emergence of Vijnanabuddhi. As long as higher faculties have not evolved, the reason must be our main force of effectuation and should base on a clear, pure and severely trained austerity and it can function as a substitute of Supermind. The reason’s passage to Supermind can be traced through its highest action which concerns itself disinterestedly with a pursuit of pure Truth and right Knowledge. To recollect The Mother’s childhood experience, “Then, school years. I was a very bright student, always for the same reason: I wanted to understand. I wasn't interested in learning things by heart like the others did – I wanted to understand them. And what a memory I had, a fantastic memory for sounds and images! I had only to read a poem aloud at night, and the next morning I knew it. And after I had studied or read a book and someone mentioned a passage to me, I would say, "Ah, yes – that's on page so and so." I would find the page. Nothing had faded, it was all still fresh. But this is the ordinary period of development.’⁹ Now the time has come in the universal history to establish a link between the ordinary sense limiting mind and the Knowledge through identity of the Supermind. Education is directed now to depart from its surface physical realm and enter more and more in to Supra-physical, Supra-vital and Supra-rational domains. Mind cannot be the perfect instrument of the Spirit, because to separate, divide and limit is its very character, which again gives birth to diseases like fear, desire and sorrow. The error of the practical reason is an excessive subjection to the apparent fact of phenomenal existence and an insufficient courage in carrying profounder facts of potentiality to their logical conclusion. ‘‘Avoid also the error of the ignorant mind’s demand on the Divine Power to act always according to our surface notions of omniscience and omnipotence. For our mind clamours to be impressed at every turn by miraculous power and easy success and dazzling splendour; otherwise it cannot believe that here is the Divine.’⁸⁴ So mind has to be taught some lessons of purity that will enable it to make the intellect a fit instrument towards the reception of higher Superconscient faculties beyond mind. When mind is open towards Self-Knowledge, then it is observed that Divine will and thought begin to descend from above and become overtly active in the mind. Mind can be educated in the following direction:- 1) All relations or associations of the past mutable personality that are related to the ordinary material living are to be scrapped or as it stands as a block in the newly evolved Spiritual journey. Or “At every moment we must shake off the past like falling dust, that it may not soil the virgin path which, at every moment also, opening before us.”²⁰ 2) The sense-dominated mind of the present humanity is preoccupied with the exclusive learning that can resolve the immediate and practical problems of the material existence, which affects various mechanisations, manipulations, developments and formulations. A superficial happiness, material success, money getting, procreation of a family and its maintenance are very much desirable for our vital appetite, ego and manhood of yesterday, but they are not the object and main preoccupation of higher Mental Education, nor desirable for future Supermanhood. 3) If all the written truth and practices are too strictly formulated by mind, then it becomes old and loses much of its vigour and strength, if not all of its purity and efficacy; so it must be ‘constantly renovated’²² by the fresh instreaming of overhead Spiritual experience. Research into the field of Occult or Subliminal sciences that are beyond the scope of mind and intellect is always the demand of the Time-Spirit, because by that the safety, stability and growth of the schools of Integral Education and Integral Yoga are ensured. Study and practice of Shastra or written truth is an ideal Sattwic action but restating them through long concentration, contemplation and meditation is a trigunatita action or action from the higher plane of Consciousness. Integral action begins with the emergence of integral Knowledge. 4) In this path, the most humiliating (Spiritual) fall’¹⁸ is also identified as an indispensable step in integral perfection extending over all life. So efforts must continue to rise and overcome the period of oblivion after each Spiritual fall of consciousness without discouragement and despondency. 5) The mind must be pacified and must be trained to go beyond and preoccupy oneself with the ultimate and lasting solution of existence; that of living in the freedom of the Universal, in God, Light, Bliss and Immortality and in all Beings. This will again be subordinated by the preoccupation with resolving the immediate and practical problems of individual and collective living. 6) The transition between ordinary Ideal Education and the true Integral Education can be transcended if the reverse movement of exclusive concentration of mind is activated. Which means forward movement of mind’s exclusive concentration is utilised to realise many immense and innumerable minute discoveries of physical science and the material gain, whereas opposite movement is turned to trace the inner living, discovery of subliminal Self, Psychic Self and Spiritual Self. 7) "The buddhi dwelling always in this master idea (self-surrender) must discourage all its own lesser insistences and preferences and teach the whole being that the ego whether it puts forth its claim through the reason, the personal will, the heart or the desire-soul in the prana , has no just claim of any kind and all grief, revolt, impatience, trouble is a violence against the Master of the being." ¹⁰⁹ The ignorant mind must be taught to become an impartial and discerning witness, sakhi , and know every intricacy of the complex nature. As he proceeds in this knowledge, he will be able to be the giver of sanction, anumanta , and no longer remain as an ignorant tool of the three modes of nature, that of sattwa, rajas and tamas. Then subsequently the imperfect human intelligence will be replaced by master of nature, Ishwara, which is identified in ascending hierarchies as higher mind, illumined mind, intuitive mind, overmind and Supermind; it transforms the three modes of nature to their Divine equivalent, that of Divine illumination and bliss, Divine dynamis, Tapas, and supreme repose and calm respectively. 8) The intellect can arrive at two kinds of perfection, 'first, a greater and greater detachment from the control of the lower suggestions; secondly, an increasing discovery of a self-existent Being, Light, Power and Ananda which surpasses and transforms the normal humanity. The ethical mind becomes perfect in proportion as it detaches itself from desire, sense suggestion, impulse, customary dictated action and discovers a self of Right, Love, Strength and Purity in which it can live accomplished and make it the foundation of all its actions. The aesthetic mind is perfected in proportion as it detaches itself from all its cruder pleasures and from outward conventional canons of the aesthetic reason and discovers a self-existent self and spirit of pure and infinite Beauty and Delight which gives its own light and joy to the material of the aesthesis. The mind of knowledge is perfected when it gets away from impression and dogma and opinion and discovers a light of self-knowledge and intuition which illumines all the workings of the sense and reason, all self-experience and world-experience. The will is perfected when it gets away from and behind its impulses and its customary ruts of effectuation and discovers an inner power of the Spirit which is the source of an intuitive and luminous action and an original harmonious creation. The movement of perfection is away from all domination by the lower nature and towards a pure and powerful reflection of the being, power, knowledge and delight of the Spirit and Self in the buddhi .’⁵¹ 9) “Mankind has first to seek this knowledge through the external life; for until its mentality is sufficiently developed, spiritual knowledge is not really possible, and in proportion as it is developed, the possibilities of spiritual knowledge become richer and fuller.”⁸⁵ “But Nature’s major preoccupation must necessarily be still and for a long time the evolution of mind to its greatest possible range, height, subtlety; for only so can be prepared the unveiling of an entirely intuitive intelligence, of overmind, of supermind, the difficult passage to a higher instrumentation of the Spirit.”⁸⁶ "Eventually their (purified intelligence and will, buddhya visuddhaya , The Gita-18.51) response can be opened up to the perfect discernings, intuitions, inspirations, revelations of the supermind and proceed by a more and more luminous and even infallible action."⁸⁶ 10) In the past, most of the noble army of Saints have never dared to inquire the problems of existence sufficiently and have satisfied themselves in some interim intermediate solution of kingdom of Heaven beyond in this life. Lasting solutions are beyond the scope and capacity of mind. What is proposed here is that sufficient inquiry is to be made of all the problems of existence through Vedantic sacrifice of ascent followed by descent of Divine Consciousness and Vedic sacrifice of descent followed by ascent of Divine Consciousness, extending over all life reviving its golden significance of resolving all problems of existence through the invasion of Truth Consciousness. Through these two exercises the higher faculties beyond mind can activate and direct themselves in perfecting the human vessel. 11) The Mother ⁸⁷ and Sri Aurobindo ⁸⁸ confirm that integral Yoga can begin only after opening either of the Psychic or Spiritual being and if the Psychic being in the heart opens first then by its ascent the Spiritual being above the head opens or if the Spiritual being opens first then by its descent as dynamic Divine Shakti, the Psychic being opens. By these openings an aspirant Soul, Jijnasu, sattwic man becomes twice born Soul, Dvija . When a Dvija is born, it is Divine’s responsibility to depute a Spiritual fosterer for nourishment and growth of the Soul like as He deputes birth parents for once-born Soul for evolution of his mind, life and body. So a Dvija has the possibility of double evolution,⁸⁹ one that of evolution of external life and another that of evolution of his inner life. By activation of three Gunas or by horizontal movement of Consciousness, he will experience slow mental evolution of external life and by movement of Psychic and Spiritual being or vertical movement of Consciousness, he will experience swift Spiritual evolution of inner life. Thus his slow material evolution is complemented by swift Spiritual evolution and this movement culminates in the reconciliation of perfect Spirit with imperfect Matter. The Ideal Education through mind proposes full development of mental faculties through all the developmental methods invented by the Mother Nature and universalisation of all its mental achievements for the well-being of the race and in Integral Education this fully developed mind is utilised to enter beyond mind higher formulation of Shakti or "A blank pure consciousness had replaced the mind." ¹¹⁰ The three methods of Integral Education through mind are; firstly, the intellect in mind is turned towards the pure universal mental energy and liberates itself from all separative and divided instincts and enlarges itself from all narrowness and limitations; thus more effectively bring our mind formulations into harmony with the higher powers of being ; secondly, the intellect in mind is further opened towards Spiritual energy above the head and permit it to enlighten and enlarge the mental capacity and lastly, the purified intellect in mind is directly opened towards Supermind and it takes the full responsibility of perfecting the mind. OM TAT SAT The Subtle Psychic Education: “But for such vast spiritual change to be, Out of the mystic cavern in man’s heart The heavenly Psyche must put off her veil And step into common nature’s crowded rooms And stand uncovered in that nature’s front And rule its thoughts and fill the body and life.” Savitri-486-487 “The soul, the psychic entity, then manifests itself as the central being which upholds mind and life and body and supports all the other powers and functions of the Spirit; it takes up its greater function as the guide and ruler of the nature. A guidance, a governance begins from within which exposes every movement to the light of Truth, repels what is false, obscure, opposed to the divine realisation: every region of the being, every nook and corner of it, every movement, formation, direction, inclination of thought, will, emotion, sensation, action, reaction, motive, disposition, propensity, desire, habit of the conscious or subconscious physical, even the most concealed, camouflaged, mute, recondite, is lighted up with the unerring psychic light, their confusions dissipated, their tangles disentangled, their obscurities, deceptions, self-deceptions precisely indicated and removed; all is purified, set right, the whole nature harmonised, modulated in the psychic key, put in spiritual order.”²⁸ Sri Aurobindo “But the Gita discourages any excess of violence done to oneself; for the self within is really the Godhead evolving, it is Krishna, it is the Divine; it has not to be troubled and tortured as the Titans of the world trouble and torture it, but to be increased, fostered, cherished, luminously opened to a divine light and strength and joy and wideness.”¹⁰⁶ Sri Aurobindo There is the double Soul or Psychic term, one is the surface-desire soul which works as vital cravings, emotions, aesthetic faculty, mental seeking for power, knowledge and happiness and the another is the subliminal Psychic entity, the true Psychic being, a pure power of light, love, joy and refined essence of being. So the true Soul is the inner consciousness which aspires to its own complete self-realisation and is open in us towards the universal delight of cosmic Self. So the opening towards Psychical Consciousness enables us to become aware of the Powers, Presences and Influences of inner and higher planes who help to change and harmonise our external being and life. The learning capacity, plasticity and new moulding of the surface desire soul is much slower than the learning capacity and plasticity of true Psychic Being. The aim of true Psychic education is primarily the discovery of the individual Soul, the Chaitya Purusha, the Divine stationed in the heart centre, the ever pure flame of Divinity in things, watching and profiting the development and experience of mind, vital and body, secondarily the transformation of Psychic sheath, the Chaitya Kosha and adjacent sheaths of mind, life, and body and finally the perfection of Psychic sheath, puts forward a Psychic personality which changes, grows and develops from life to life and is uplifted and united with the original Delight which is the occult Source of this creation. After the physical, vital and mental sheaths are silenced, behind the subtle physical, subtle vital, subtle mental there is the Psychic sheath in whose innermost chamber there is true Psychic being, the Divine stationed in the heart. The true Psychic being is surrounded by the thick cloud of desire soul and the former is missioned to lead man in Ignorance towards the Light of Divine Consciousness and takes the essence of all experience to form the nucleus of Soul-growth until desire soul, mind, life and body are ready to be a luminous instrumentation of the Divine. It points always towards Truth, Right, Beauty, Love and Harmony and persists till these things become the major need of our life. The Psychic being has its three stages of realisation; in the first stage it becomes aware of the eternal Companion, Paramatma, and elects to live forever in His Eternal Presence in an imperishable union and oneness; this Psychic being is no bigger than the man’s thumb as described in the Upanishad , can by Spiritual influx enlarge itself and embrace the whole world with intimate oneness; secondly, the Psychic being develops the capacity of knowledge of three time, trikaladristi , the knowledge of past retrospective vision, circum-vision of the present and pre-vision of the future happenings; thirdly, based on this triple time knowledge it develops the capacity of changing the individual fixed destiny into higher Spiritual destiny and further extension of its capacity towards the change of the destiny of the collectivity and the race. All that is experienced through the Psychic being can be further stabilised by repetition of same experience in the Spiritual plane and all these Spiritual changes have to be completed, integrated, exceeded and uplifted by their absolute state through Supramental experience. OM TAT SAT The Spiritual Education: "Impersonal, signless, featureless, void of forms A blank pure consciousness had replaced the mind." Savitri-545 “A refugee from the domain of sense, Evading the necessity of thought, Delivered from Knowledge and from Ignorance And rescued from the true and the untrue, She shared the Superconscient’s high retreat Beyond the self-born Word, the nude Idea, The first bare solid ground of consciousness; Beings were not there, existence had no place , There was no temptation of the joy to be.” Savitri-548-549 “A light descends and touches or envelops or penetrates the lower being, the mind, the life or the body; or a presence or a power or a stream of knowledge pours in waves or currents, or there is a flood of bliss or a sudden ecstasy; the contact with the superconscient has been established. For such experiences repeat themselves till they become normal, familiar and well understood, revelatory of their contents and their significance which may have at first been involved and wrapped into secrecy by the figure of the covering experience. For a knowledge from above begins to descend, frequently, constantly, then uninterruptedly, and to manifest in the mind’s quietude or silence; intuitions and inspirations, revelations born of a greater sight, a higher truth and wisdom, enter into the being, a luminous intuitive discrimination works which dispels all darkness of understanding or dazzling confusions, puts all in order; a new consciousness begins to form, the mind of a high wide self existent thinking knowledge or an illumined or an intuitive or an overmental consciousness with new forces of thought or sight and a greater power of direct spiritual realisation which is more than thought or sight, a greater becoming in the spiritual substance of our present being; the heart and the sense become subtle, intense, large to embrace all existence, to see God, to feel and hear and touch the Eternal, to make a deeper and closer unity of self and the world in a transcendent realisation.”²⁹ Sri Aurobindo “The physical being could only endure, if by some means its physical causes of decay and disruption could be overcome and at the same time it could be made so plastic and progressive in its structure and its functioning that it would answer to each change demanded of it by the progress of the inner Person; it must be able to keep pace with the soul in its formation of self-expressive personality, its long unfolding of a secret spiritual divinity and the slow transformation of the mental into the divine mental or spiritual existence.”³³ Sri Aurobindo “And Krishna and Radha for ever entwined in bliss, The Adorer and Adored self-lost and one.”⁸ (“The Gods, who in their highest secret entity are powers of this supermind, born of it, seated in it as in their proper home, are in their knowledge “truth-conscious” and in their possessed of the “seer-will”.”¹¹) The aim of Spiritual education is primarily the discovery of the Spiritual Self, Manomaya Purusha , the Divine stationed in the higher Mind, illumined Mind, intuitive Mind and Overmind, secondarily formation and densification of Spiritual sheath and purification and transformation of lower sheaths and finally the perfection of Spiritual sheath. Spiritual Self or the Soul in Mind is uncovered either with the help of Psychic being or through the practice of the triple Yoga of Karma, Jnana and Bhakti. After discovery of Spiritual Self, its Power and force descends towards the lower plane to transform the mental, vital, physical and Subconscient sheath. It also transforms and densify the Spiritual sheath. Spiritual Self or the Soul in Mind ascends upward towards higher planes of Consciousness which paves the passage clear for the discovery of Supramental Self above. The four-fold perfection of Spiritual living are, a power of revelatory truth seeing, dristi , a power of inspiration or truth hearing, sriti, a power of truth touch, divya sparsa , and a power of true and automatic discrimination, viveka . "A sight opened upon the invisible And sensed the shapes that mortal eyes see not, The sounds that mortal listening cannot hear, The blissful sweetness of the intangible’s touch; The objects that to us are empty air, Are there the stuff of daily experience And the common pabulum of sense and thought." Savitri-540-541 These perfections attain their full and absolute state in Supramental and are revealed as Supramental vision, Supramental word, Supramental contact and Supramental discernment, Vijnanabuddhi. In Spiritual Education, a light, power, knowledge and force are felt and it takes possession of the mind and remoulds it and afterwards possesses life and body and leaves them wide and plastic and infinite. It brings to us the abiding Spiritual sense and awareness of the infinite and eternal with great largeness of nature and immortality becomes the normal self-awareness, the Divine force working in us everywhere, the joy and the peace of the infinite are now concrete and constant in the being. The lower status of mind, life and body can arrive at its full meaning when it is restated and transformed by the light, power and joy of the higher Spiritual Consciousness. OM TAT SAT Universal Education: “Apart, living within, all lives she bore; Aloof, she carried in herself the world: Her dread was one with the great cosmic dread, Her strength was founded on the cosmic mights; The universal Mother’s love was hers.” Savitri-8 “The great World-Mother now in her arose: A living choice reversed fate’s cold dead turn, Affirmed the spirit’s tread on Circumstance, Pressed back the senseless dire revolving Wheel And stopped the mute march of Necessity.” Savitri-21 “Our life is a holocaust of the Supreme. (holocaust is complete surrender) The great World-Mother by her sacrifice Has made her soul the body of our state; Accepting sorrow and unconsciousness Divinity’s lapse from its own splendours wove The many-patterned ground of all we are.” Savitri-99 "But many-visaged is the cosmic Soul ; A touch can alter the fixed front of Fate. A sudden turn can come, a road appear. A greater Mind may see a greater Truth, Or we may find when all the rest has failed Hid in ourselves the key of perfect change." Savitri-256 “Above them all she stands supporting all, The sole omnipotent Goddess ever-veiled Of whom the world is the inscrutable mask; The ages are the footfalls of her tread, Their happenings the figure of her thoughts, And all creation is her endless act.” Savitri-295 The Gita informs us that the all pervading Brahman, Vasudeva is endless in His self extension in the universe, nastyonto vistarasya me , and the highest power of Supreme manifestation is only a very partial revelation of the Infinite; even the whole universe is preoccupied by only one degree of His greatness, illumined by one ray of His splendour and it will still remain the perennial Source of ‘birth of all that shall come into the being.’¹⁰⁷ This Savitri, Book-7, Canto-7, speaks of a cosmic Consciousness of affirmative energy, if dynamised, can confront and transform world negations. Cosmic consciousness is the passage of discovery of Supramental Consciousness. This is the Consciousness which can penetrate mind, vital and body and transforms them. Thus in this consciousness World, Self and God are reconciled and a right relation between individual and the world is established. The present individual and world are incomplete account of integral Truth and with more and more invasion of transcendent Divine Force they can retain their total identity. Cosmic consciousness is the dynamic state of the Spiritual being. What are the characteristic natures of cosmic Consciousness? 1: “Her mortal ego perished in God’s night.” Savitri-552 “and this (dynamic Divine) union may even bring about a disappearance of the sense of individuality, a merger of the ego into the world-being.” CWSA-21/The Life Divine-561 2: “The being travelled not towards nothingness.” Savitri-552 (not towards Nirvana and all-negating absolute.) 3: “It (cosmic consciousness) seized on speech to give those flaming shape,… Her mouth was seized to channel ineffable truths,…” Savitri-553 4: “Her being, a circle without circumference,.. The world was her spirit’s wide circumference,” Savitri-554-556 5: “The world of unreality ceased to be:.. A spirit, a being saw created things And cast itself into unnumbered forms… A Truth in which negation had no place,… The sense of unreality was slain:” Savitri-554- 55 (dynamic Spirit of cosmic consciousness which is accepted as second fundamental realisation of integral Yoga. First fundamental realisation: Brahma satya jagat mithya; second fundamental realisation: the world which appears to be false is created from Brahman; third fundamental realisation: Brahma satya jagat satya and Brahman consciousness can penetrate material life and Divinise life.) Second fundamental realisation of integral Yoga: “But this is not the only line of issue; it is possible, on the contrary, for me to wait till through the silence of this timeless unfilled liberation I begin to enter into relations with that yet ungrasped Source of myself and my actions; then the void begins to fill, there emerges out of it or there rushes into it all the manifold Truth of the Divine, all the aspects and manifestations and many levels of a dynamic Infinite.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga-117 6: “It was her self, it was the self of all,” Savitri-555 “This first was an immense identity In which her own identity was lost:” Savitri-557 (In cosmic consciousness Oneness with the Divine and world are realized and the separative individual identity is dissolved.) 7: “That (cosmic consciousness) held all world within one lonely breast,” “The spiritual individual acts out of that sense of oneness which gives him immediate and direct perception of the demand of self on other self, the need of the life, the good, the work of love and sympathy that can truly be done. A realisation of spiritual unity, a dynamisation of the intimate consciousness of one-being, of one self in all beings, can alone found and govern by its truth the action of the divine life.” CWSA-22/The Life Divine/p-1068 8: “All contraries were true in one huge spirit” Savitri-556 “An external unity with others must always be an outward joining and association of external lives with a minor inner result; the mind and heart attach their movements to this common life and the beings whom we meet there; but the common external life remains the foundation, — the inward constructed unity, or so much of it as can persist in spite of mutual ignorance and discordant egoisms, conflict of minds, conflict of hearts, conflict of vital temperaments, conflict of interests, is a partial and insecure superstructure. The spiritual consciousness, the spiritual life reverses this principle of building; it bases its action in the collective life upon an inner experience and inclusion of others in our own being, an inner sense and reality of oneness.” CWSA-22/The Life Divine/p- 1068 9: “(Cosmic Self) Was the creator and the lord of all.” Savitri-556, (Transcendent Self is the creator of Cosmic and Individual Self) 10: “Her Spirit saw the world as living God;” Savitri-556 (Here God is Cosmic Self.) 11: “Her mind became familiar with its (universal) mind, Its (world’s) body was her body’s larger frame” Savitri-556 “there is a greater openness of the mind to the cosmic Mind and its energies, to the cosmic Life and its energies, to cosmic Matter and its energies.” CWSA-21/The Life Divine/p-562 This is the universalization of subtle body, subtle vital and subtle mind. 12: “Earth saw her born, all worlds were her colonies,” Savitri-557, “A certain sense of unity of the individual with the cosmic, a perception of the world held within one’s consciousness as well as of one’s own intimate inclusion in the world consciousness can become frequent or constant in this opening; a greater feeling of unity with other beings is its natural consequence. It is then that the existence of the cosmic Being becomes a certitude and a reality and is no longer an ideative perception.” CWSA-21/The Life Divine-562 13: “She was the single self of all these selves, She was in them and they were all in her.” Savitri-557, “But the cosmic consciousness of things is founded upon knowledge by identity; for the universal Spirit knows itself as the Self of all, knows all as itself and in itself, knows all nature as part of its nature. It is one with all that it contains and knows it by that identity and by a containing nearness; for there is at the same time an identity and an exceeding, and, while from the point of view of the identification there is a oneness and complete knowledge, so from the point of view of the exceeding there is an inclusion and a penetration, an enveloping cognition of each thing and all things, a penetrating sense and vision of each thing and all things.” CWSA-21/The Life Divine/p-562 Now, after this realisation of Cosmic Self, Savitri is considered fit to ascend and establish her consciousness in Supramental plane. Now she is fit to confront Death in the Subconscient and Inconscient world. The Savitri , Book-7, Canto-7, confirms that both Paramatma Satyavan and Para prakriti Savitri’s main method of Yoga was Spiritual or “Her divine emptiness was their instrument.” Savitri-553 or “An impersonal emptiness walked and spoke in her.’ Savitri-552 In the previous Cantos Savitri’s main method of Sadhana was also confirmed as Spiritual. Or “Annul thyself that only God may be.” Savitri-538 Or “In a simple purity of emptiness Her mind knelt down before the unknowable.” Savitri-522 This Canto-7 confirms that Savitri had the knowledge of past, present and future birth known as All Life, about which her surrounding world was little aware: “They marvelled at her, for she seemed to know What they had only glimpsed at times afar.” Savitri-553 Its complementary line from the Gita: “The Blessed Lord said: Many are my lives that are past, and thine also, O Arjuna; all of them I know, but thou knowest not, O scourge of the foe.” The Gita-4.5 With the attainment of Cosmic Consciousness, the inner life changes but ‘daily human life,’ ‘outward body of the routine,’ ‘small unchanging works’ and ‘happy quiet ascetic peace’ do not change. Cosmic consciousness is the dynamic state of the Divine where ‘living spirit’ clasps her body and in this state, Matter can reconcile with Spirit and with the Spirit’s penetration into material life, Savitri experiences change in the form of purification, transformation and perfection in her outward life. She continues to pour her greatness, sweetness and light upon her surrounding little hermit world. In this Book-7, Canto-7, Savitri realized her cosmic self which is identified as the second fundamental realization of integral Yoga. First fundamental realisation: Brahma satya Jagat mithya, Divine is Real and world is an Illusion; second fundamental realisation: the world which appears to be false is created from Brahman; third fundamental realisation: Brahma satya Jagat satya and Brahman consciousness can penetrate material life and Divinise life. The characteristics of the second fundamental realisation are: “Her being, a circle without circumference,” Savitri-554 “A spirit, a being saw created things And cast itself into unnumbered forms” Savitri-554-55 “A Truth in which negation had no place,” Savitri-555 “Her spirit saw the world as living God;” Savitri-556 In the earlier Cantos, it is confirmed that those who have a Mission (aim of life) and have realised their Psychic beings, their life is fully protected by the Divine. Savitri had both the awareness of her aim and Psychic realisation. This Canto-7 proposes that if Spiritual being is made open, then also it ensures protection to life. These developments are as follows: “Heaven’s tranquil shield guarded the missioned child.” Savitri-16 “Only were safe who kept God in their hearts:” Savitri-211(Psychic opening) “And Savitri’s life was glad, fulfilled like earth’s; She had found herself, she knew her being’s aim.” Savitri-532 (Psychic being’s awareness) “Something perhaps unfelt, unseen, unknown Guarded the body for its future work,” Savitri-552 (Spiritual opening) “Guarded behind its face of ignorance:” Savitri-556 (Spiritual opening) This Canto-7 also hints that attainment of Cosmic consciousness is also the beginning of subconscient transformation. So opening of higher Selves like Psychic, Spiritual, Cosmic and Supramental Selves are utilised exclusively for purification, transformation and perfection of untransformed Nature. “The psychic and the spiritual opening with their experiences and consequences can lead away from life or to a Nirvana; but they are here being considered solely as steps in a transformation of the nature.” CWSA-22/The Life Divine-943 “She was a subconscient life of tree and flower, The outbreak of the honied buds of spring; She burned in the passion and splendour of the rose, She was the red heart of the passion-flower, The dream-white of the lotus in its pool. Out of subconscient life she climbed to mind,” Savitri-557 These are the hidden agendas of cosmic consciousness, which is utilised for both self-concentration and self-expansion. And after the universalisation of consciousness, Subconscient transformation can begin and with the Supramentalisation of Consciousness, this transformation action can go still farther. OM TAT SAT The Supramental Education: “Only the supermind can thus descend without losing its full power of action; for its action is always intrinsic and automatic, its will and knowledge identical and the result commensurate: its nature is a self-achieving Truth-consciousness and, if it limits itself or its working, it is by choice and intention, not by compulsion; in the limits it chooses its action and the results of its action are harmonious and inevitable.”³⁰ Sri Aurobindo (Lord Sri Balabhadra, Mother Sri Subhadra and Lord Sri Jagannatha are the fundamental symbolic truth representation of the triple name of the Divine Sat (Existence), Chit (Consciousness) and Ananda (Bliss) respectively who have extended towards the manifestation of mind, life and body through Their fourth name Vijnana or the Supermind.) “An incense floated in the quivering air, A mystic happiness trembled in the breast As if the invisible Beloved had come Assuming the sudden loveliness of a face And close glad hands could seize his fugitive feet And the world change with the beauty of a smile.” Savitri-290 “One who could love without return for love, Meeting and turning to the best the worst, It healed the bitter cruelties of earth, Transforming all experience to delight; Intervening in the sorrowful paths of birth It rocked the cradle of the cosmic Child And stilled all weeping with its hand of joy; It led things evil towards their secret good, It turned racked falsehood into happy truth; Its power was to reveal divinity.” Savitri-291 “A touch that needs not hands to feel, to clasp, Were there the native means of consciousness And heightened the intimacy of soul with soul. ” Savitri-325 “It (Overmind) moves events by its bare and silent will, Acts at a distance without hands or feet .” Savitri-85 “No feet that move, no hands to take his gifts:” Savitri-609 “At last the soul turns to eternal things, In every shrine it cries for the clasp of God.” Savitri-631 The Supramental or Purushottama Consciousness is having no hand and yet this Consciousness is all embracing towards His creation. He is having no feet to move yet the movement of this Truth Consciousness is all pervading and all-inclusive and possesses all the multiple subtle worlds. ‘His hands and feet are extended on every side...and we live in His universal embrace.’¹⁷ The aim of Supramental Education is primarily the discovery of the Supramental Self, Vijnanamaya Purusha , the Divine stationed in the Supramental Sheath, Supermind, secondarily densification, Ghana, of Supramental Sheath, Vijnanamaya Kosha , and transformation of all the lower sheaths and finally the perfection of Supramental sheath. Supramental Self is uncovered either by the pressure of ascension of Psychic Self or of Spiritual Self or movement of Consciousness in between Psychic and Spiritual Self for a prolonged period. Supramental Self has the capacity to densify the Supramental sheath or the causal body and inverts itself down ward to purify and transform mental, vital, physical, subconscient and inconscient sheaths. ‘But this is difficult in the extreme; for the causal body opens itself readily to the consciousness and capacities of the spiritual planes and belongs in its nature to the higher hemisphere of existence, but it is either not developed at all in man or only as yet crudely developed and organised and veiled behind many intervening portals of the subliminal in us. It draws its stuff from the plane of the truth-knowledge and the plane of the infinite bliss and these pertain altogether to a still inaccessible higher hemisphere.’⁸² The three minimum conditions for dynamising Supramental education are, firstly, unification of entire being by breaking down of the wall between the outer and inner nature, a shifting of centre of consciousness from outer to inner self; secondly, from this new inner Self of firm foundation an opening of individual into the cosmic Consciousness and all the inner centres of Consciousness must burst open and released into action their large capacities; lastly Supramental change does admit the descent of highest light for supremely concentrated pace of evolutionary swiftness. ‘But this causal body is, as we may say, little developed in the majority of men and to live in it or to ascend to the supramental planes, as distinguished from corresponding sub-planes in the mental being, or still more to dwell consciously upon them is the most difficult thing of all for the human being. It can be done in the trance of Samadhi , but otherwise only by a new evolution of the capacities of the individual Purusha of which few are even willing to conceive. Yet is that the condition of the perfect self-consciousness by which alone the Purusha can possess the full conscious control of Prakriti; for there not even the mind determines, but the Spirit freely uses the lower differentiating principles as minor terms of its existence governed by the higher and reaching by them their own perfect capacity.’⁸³ The first objective of Supramental education will be to restore the oneness of division of all things, secondly in this state the physical presence of Divine is established; thirdly, complete union between the Supreme Soul and Supreme Nature is realised and as a result Supreme Ananda is manifested in the whole nature; fourthly, the Supramental Consciousness will work towards the whole transformation of nature and lastly, the integral Divine is manifested in Soul as Purusohottama and in Nature as Para Prakriti, holding together the multiple Soul, Kshara Purusha and Immutable Being, Akshara Purusha. Six Vedantic formulas of Supramental learning are given below, they are related with ascending intensities of Supramental realisation in order to descend and capture the whole nature for transformation. First formula of Supramental learning: The highest mystery of absolute surrender to the Divine Guide is the first formula of Supramental education, which can be expressed in the words of the Gita, “Sarvadharman parityajya mam akam saranam braja ,” (The Gita-18.66) abandon all dharmas and take refuge in Me alone. Increase of surrender is dependent on increase of concentration, samyama. Increase of concentration is dependent on increase of practice of Yoga, abhyasa . Increase of practice of Yoga is dependent on increase of renunciation, Vairagya, Tyaga . Second formula of Supramental learning related to the transformation of mind, life and body : - Simultaneous triple realisation of, “Brahman is in all things, all things are in Brahman and all things are Brahman .” (The Isha Upanishad) Brahman in all things is the realisation of Kshara Purusha, the Psychic Being. All things are within the Brahman is the realisation of Akshara Purusha , the Spiritual Being. A prolonged movement of Consciousness between Kshara and Akshara will lead towards realisation of Purushottama Consciousness or realisation of all things as Brahman . Third formula of Supramental learning related to transformation of Subconscient Sheath : - “I, the Purushottama Consciousness, lodged in the Self, lift the blazing lamp of knowledge and destroy the darkness which is born of the Subconscient Ignorance.” (The Gita-10.11) This is the experience of Supramental Consciousness transforming the Subconscient Sheath. Fourth formula of Supramental learning related with the transformation of Inconscient Sheath and the whole being : - “If you are one in heart and consciousness with Brahman at all times, then by the grace of Brahman you shall pass safe through all difficult and perilous passages of Inconscient world.” (The Gita-18.58) Below the Subconscient there is Inconscient Sheath, and Supramental transformation is extended to Inconscient sheath. Fifth formula related with transformation of whole being through discovery of Supramental concealed in the Inconscient Self: - “The Brahman has concealed into this form of (inconscient) earth and sustains by His might these multitudes.” (The Gita-15.13) The discovery of Subconscient and Inconscient Self accelerates the transformation work towards a ‘grand solution’ and save the world from being swallowed by the dark inconscient plane. Sixth formula of Supramental learning related to the transformation of the whole being: - “Into all the doors in the body there can come a flooding of light of the Brahman …” (The Gita-14.11) Possession of the Supramental from all ends is the final lesson to be learned for the complete manifestation of the Divine in the world. OM TAT SAT The Subconscient Education: (The Mother’s Consciousness is that which rests on the One and acts in the All, transcends All and denies none, sees all but lives for its transcendent task, becomes All and yet transcends the mystic whole, All ruler and is ruled by none, transcends the Light and the Darkness and yet one with the Absolute, Eternal and All-knowing it suffers mortal birth and death and in the Subconscient waits Her large unfinished task.) “In darkness’ core she dug out wells of light,” Savitri-41 “With the Light that dwells near the dark end of things,” Savitri-60 “A cave of darkness guards the eternal Light.” Savitri-305 “A treasure was found of a supernal Day. In the deep subconscient glowed her jewel-lamp; Lifted, it showed the riches of the Cave Where, by the miser traffickers of sense Unused, guarded beneath Night’s dragon paws, In folds of velvet darkness they sleep Whose priceless value could have saved the world.” Savitri-42 “It (mystic Presence) summons the spirit’s sleeping memories Up from subconscient depths beneath Time’s foam; Oblivious of their flame of happy truth, Arriving with heavy eyes that hardly see, They come disguised as feelings and desires, Like weeds upon the surface float awhile And rise and sink on a somnambulist tide. Impure, degraded though her motions are, Always a heaven-truth broods in life’s deeps; In her obscurest members burns that fire.” Savitri-138-39 “Inverting into half-thought the quickened sense She felt around for truth with fumbling hands, Clutched to her the little she could reach and seize And put aside in her subconscient cave. So must the dim being grow in light and force And rise to his higher destiny at last, Look up to God and round at the universe, And learn by failure and progress by fall And battle with environment and doom, By suffering discover his deep soul (discovery of Subconscient Self.) And by possession grow to his own vasts.” Savitri-146 “Over life and Matter only brooding bowed, Mind changed to the image of a rampant beast; It scrambled into the pit to dig for truth And lighted its search with the subconscient’s flares.” Savitri-213-214 “Assailed in the sovereign emptiness of its reign The intolerant Darkness paled and drew apart Till only a few black remnants stained that Ray.” Savitri-601 “A spirit moved in black immensities And built a Thought in ancient Nothingness; A soul was lit in God’s tremendous Void, (emergence of Subconscient Self) A secret labouring glow of nascent fire” Savitri-622 Subconscient and Inconscient Education are extensions of Supramental education. Supramental education is the extension of Psychic and Spiritual education. The Subconscient is defined as the Inconscient in the process of becoming conscious. It sustains and reinforces all that is animal in us that clings most and refuses to transform, our mechanical recurrence of unintelligent thought, feeling, sensation and our uncontrolled fixities of character. ‘The subconscient is below the waking physical consciousness — it is an automatic, obscure, incoherent, half-unconscious realm into which light and awareness can with difficulty come.’⁹⁰ The Mother confirmed, “The problem appeared again to me very intensely when I read Sri Aurobindo’s The Yoga of Self-Perfection. I was confronted with a whole formidable world to be transformed – to transform what is already luminous is quite easy, but to transform that! ... ugh – this stuff of life, so low and so coarse, so ordinary ... it’s much more difficult.’ ”⁹⁰ The aim of Subconscient education is primarily the discovery of the Subconscient Self, the Divine stationed in the Subconscient Sheath, secondarily purification and transformation of the Subconscient Sheath and finally the perfection of the Subconscient Sheath. Subconscient Sheath is below the physical sheath and above the inconscient sheath and all dark and untransformed forces rise from inconscient to physical through Subconscient Sheath. After the discovery of the Supramental Self, the Supramental force and light penetrates the Subconscient Sheath for its purification, transformation, establishes a control and uncovers the veiled Subconscient Self. After the discovery of the Subconscient Self, it engages itself of greater action of transformation of lower hemisphere including the Subconscient sheath which is indispensable for the completeness of higher life. This creation is to be wholly accepted and embraced as the manifestation of the Brahman . If the existing mind of most man is crippled; life is untaught and crude; if there exists brutal and evil activities, then they are to be accepted as incidents of Divine’s vast and varied plot; His great and dangerous drama’s needed steps. We have to meet our Lord in the nascent sleep of shadow and the Night and in the wakefulness of the stars and Sun and wait for the hour in which the high Supracosmic Source meets the low and nether Inconscient Sheath. The emergence of Divine Life on earth is possible by reconciliation of God’s Night with His fathomless Light and Life and Death become the fuel of the great world action and world existence. Savitri has to unite with Satyavan in the Subconscient and Inconscient world by calling down Divine energy there. Satyavan’s death created such an opportunity for Savitri. She has to prove her Divine Love which can transform those dark worlds. So, her task is to call down Divine Love from higher planes and the emergence of same Divine Love by activation of Subconscient Self and the ‘two rivers of Light’¹¹² wait ‘to be kindled in our secret cells.’¹¹³ We get the hint from Savitri about how the business of Death and Night fails on earth. That is possible by universalisation of Divine Love, by the attainment of unity consciousness of the Supermind and all is known and clasped by Divine Love. This paper proposes that Subconscient transformation can only be experienced in deep meditation¹¹¹ or non-waking trance. There are also many secrets of the Subconscient world which are not possible to catch at present, but a few of them are caught in this revised study. OM TAT SAT The Inconscient Education: “As a sculptor chisels a deity out of stone He slowly chipped off the dark envelope, Line of defence of Nature’s ignorance, The illusion and mystery of the Inconscient In whose black pall the Eternal wraps his head That he may act unknown in cosmic Time.” Savitri-36 “A secret spirit in the Inconscient’s sleep, A shapeless energy, a voiceless Word, He (Inconscient Self) was here before the elements could emerge, Before there was light of mind (Sattwic mind) or life (Rajasic mind) could breathe.” Savitri-60 “For the key is hid and by the Inconscient kept; The secret God beneath the threshold dwells.” Savitri-68 “The Inconscient found its heart of consciousness, The idea and feeling groping in Ignorance At last clutched passionately the body of Truth, The music born in Matter’s silences Plucked nude out of the Ineffable’s fathomlessness The meaning it had held but could not voice; The perfect rhythm now only sometimes dreamed An answer brought to the torn earth’s hungry need Rending the night that had concealed the Unknown, Giving to her her forgotten soul. A grand solution closed the long impasse In which the heights of mortal effort end.” Savitri-89 “The spirit in a finite ignorant world Must rescue so its prisoned consciousness Forced out in little jets at quivering points From the Inconscient’s sealed infinitude.” Savitri-140 “A sun of transfiguration still can come And Night can bare its core of mystic light;” Savitri-200 “The secret power in the inconscient depths, Compelling the blinded Godhead to emerge,” Savitri-272 “I (Satyavan) sat with the forest sages in their trance: There poured awakening streams of diamond light, I glimpsed the presence of the One in all. But still there lacked the last transcendent power And Matter still slept empty of its Lord.” Savitri-405 “He still must travel Hell the world to save.” Savitri-450 “He sang the Inconscient and its secret self, Its power omnipotent knowing not what it does,” Savitri-416 “A soul shall wake in the Inconscient’s house;” Savitri-707 (Inconscient transformation becomes possible through the conscious intervention of the Incarnating Dual Power, who open God's secret door to the most stubborn and recalcitrant darkest nether domain of existence.) The aim of Inconscient education is primarily the discovery of the Inconscient Self, the Divine stationed in the Inconscient Sheath, secondarily purification and transformation of Inconscient Sheath and finally the perfection and illumination of Inconscient Sheath. Inconscient Sheath is recognised as the home of Ignorance, Falsehood, Suffering and Death and they rule the earth with their firm kingdom. After the discovery of the Supramental Self, by its pressure the Divine force enters the Subconscient and Inconscient sheaths and uncovers the veiled innermost chamber of Inconscient Self, whose discovery is recognised as great transforming action in the world. Through unveiling of Inconscient Self direct and most potent Divine action is activated in all the planes of lower hemisphere including the Inconscient sheath. The dark Law of the Inconscient can disappear by outburst of greater consciousness from the direct Divine Power of Inconscient Self, at present concealed within the inconscient sheath. The Important Secret of the Inconscient Plane: “When yet the mind, a passionate learner, toiled And ill-shaped instruments were crudely moved.” Savitri-574 “But more and more this grew an alien sound, And her old intimate body seemed to her A burden which her being remotely bore.” Savitri-577 “This clotted cypher was its dark result. In the smothering stress of this stupendous Nought Mind could not think, breath could not breathe, the soul (description of inconscient sheath) Could not remember or feel itself; it seemed A hollow gulf of sterile emptiness, A zero oblivious of the sum it closed, An abnegation of the Maker’s joy Saved by no wide repose, no depth of peace.” Savitri-583 “There was no course, no path, no end or goal:” (The Inconscient journey appears to be pathless and goalless.) Savitri-584 The More Important Secret of the Inconscient Plane: “Enigma of the Inconscient’s sculptural sleep, Symbols of the approach to darkness old And monuments of her titanic reign, Opening to depths like dumb appalling jaws That wait a traveller down a haunted path Attracted to a mystery that slays, (slays the Soul) They (titans) watched across her (Inconscient sheath) road, cruel and still; Sentinels they stood of dumb Necessity, Mute heads of vigilant and sullen gloom, Carved muzzle of a dim enormous world.” Savitri-580 “Then out of the engulfing sea of trance Her mind rose drenched to light streaming with hues Of vision and, awake once more to Time, (Intense waking trance) Returned to shape the lineaments of things And live in borders of the seen and known.” (One can foresee and know much before the happening of the event.) Savitri-579 Its complementary line: “Only the spirit sees and all is known. Then a calm Power seated above our brows Is seen, unshaken by our thoughts and deeds, Its stillness bears the voices of the world: Immobile, it moves Nature, looks on life.” Savitri-571 “Now to the limitless gaze disclosed that sees” Savitri-572 “Night felt assailed her heavy sombre reign; The splendour of some bright eternity Threatened with this faint beam of wandering Truth Her empire of the everlasting Nought.“ Savitri-585 “Now in the wrestling of the splendid gods My spirit shall be obstinate and strong Against the vast refusal of the world.” Savitri-588 The Most Important Secret of Inconscient Plane: “Then suddenly there came on her the change Which in tremendous moments of our lives Can overtake sometimes the human soul And hold it up towards its luminous source.” Savitri-571 “All was the violent ocean of a will Where lived captive to an immense caress, Possessed in a supreme identity, Her aim, joy, origin, Satyavan alone.” Savitri-579 “The Woman answered not. Her high nude soul, Stripped of the girdle of mortality, Against fixed destiny and the grooves of law Stood up in its sheer will a primal force.” Savitri-581 “Armoured with light she advanced her foot to plunge Into the dread and hueless vacancy; Immortal, unappalled, her spirit faced The danger of the ruthless eyeless waste.” Savitri-582 “Mine is the labour of the battling gods: Imposing on the slow reluctant years The flaming will that reigns beyond the stars, They lay the law of Mind on Matter’s works And win the soul’s wish from earth’s inconscient Force.” Savitri-588 OM TAT SAT Recapitulation: “Akin to the eternity whence she came, No part she took in this small happiness; A mighty stranger in the human field, The embodied Guest within made no response.” Savitri-6 “This is the sailor on the flow of Time, This is World-Matter’s slow discoverer, Who, launched into this small corporeal birth, Has learned his craft in tiny bays of self, But dares at last unplumbed infinitudes, A voyager upon eternity’s seas. In his world-adventure’s crude initial start Behold him ignorant of his godhead’s force, Timid initiate of its vast design.” Savitri-69 “To eternal light and knowledge meant to rise, Up from man’s bare beginning is our climb; Out of earth’s heavy smallness we must break, We must search our nature with spiritual fire: An insect crawl preludes our glorious flight; Our human state cradles the future god, Our mortal frailty an immortal force.” Savitri-240 “A small beginning of immense ascent: Above were bright ethereal skies of mind, A packed and endless soar as if sky pressed sky Buttressed against the Void on bastioned light; The highest strove to neighbour eternity, The largest widened into the infinite.” Savitri-264 “All he had done was to prepare a field; His small beginnings asked for a mighty end:” Savitri-315 “His ways challenge our reason and our sense; By blind brute movements of an ignorant Force, By means we slight as small, obscure or base, A greatness founded upon little things, He has built a world in the unknowing Void. His forms he has massed from infinitesimal dust; His marvels are built from insignificant things.” Savitri-624 “O fragrant are the lanes thy children walk And lovely is the memory of their feet Amid the wonder-flowers of Paradise:” Savitri-686 The Ideal Education represents the mental vision, the Soul’s dream of the moon light, whose main doctrine is objectively-subjective that prepares the difficult ascent of life through outer aids and efforts and Integral Education represents the supremely optimistic Supramental vision, the Soul’s vision of the Sun Light, whose main doctrine is subjectively-objective that confirms the sure progress and intends to manifest by the inner aids and spontaneous direct pressure from the Infinite. Ideal Education fulfils the first necessity of transforming the lower mental, vital and physical life into higher mental harmony through turning its gaze downward towards earth bound sattwic perfection and around towards awareness of limited universal fulfilment of life. Integral Education fulfils the second necessity of integration by turning its gaze up ward towards the Supramental harmony and inward towards that which is Occult, Subliminal and Psychic. Loving Surrender Psychic, Spiritual, Universal Supramental, Subconscient and Inconscient Education, are least dependent on external machinery. School children are not directly associated with these educations but indirectly get some touch and influence of them in proportion to their openness towards these planes. These higher types of Education of fine, delicate and subtle realm are directly related with integral Yoga, responsible for building and densifying the subtle and causal body of the perfected vessel. Integral Education foresees the inclusion of all students to the exposure of higher Subliminal, Psychic and Spiritual education and they can follow and verify in themselves deeper Spiritual experiences, only when they have acquired the capacity to follow the inner method and verification as they have trained now their mind to follow the mathematics and difficult scientific truths. Spiritual force can take possession of the mere students and Truth shall dictate their life, thought, effort, endeavour and action. OM TAT SAT References: 1: CWSA/19/Essays on the Gita/p-517, 2: CWSA-22/The Life Divine/p-722, 3: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-618-19, 4: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-616, 5: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-56, 6: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-166, 7: CWSA-22/The Life Divine/p-1096, 8: Savitri-525, 9: The Mother’s Agenda-25.07.1962, 10: The Mother's Agenda-5.4.1967, 11: CWSA-21/The Life Divine/p-132, 12: CWSA-21/The Life Divine/p-650, 13: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-58, 14: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-730, 15: “To be the master of the world would indeed be supreme felicity, if one were universally loved; but for that one would have to be at the same time the slave of all humanity.” SABCL/17/The Hour of God/142, “If thou canst not be the slave of all mankind, thou art not fit to be its master…” SABCL/17/The Hour of God-95, “A spiritual or gnostic being would feel his harmony with the whole gnostic life around him, whatever his position in the whole. According to his place in it he would know how to lead or to rule, but also how to subordinate himself; both would be to him an equal delight: for the spirit’s freedom, because it is eternal, self-existent and inalienable, can be felt as much in service and willing subordination and adjustment with other selves as in power and rule.” CWSA-22/The Life Divine-1069 16: “There are two who are unfit for greatness and freedom, the man who has never been a slave to another and the nation that has never been under the yoke of foreigners.” SABCL/17/The Hour of God/p-115, 17: The Gita-13.14, 18: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-47, 19: “In fact entire subjection of the mind and the life to the body is the characteristic of an undeveloped humanity, as it is in an even greater degree of the infra-human animal. According to the theory of reincarnation those who do not get beyond this stage in the earthly life, cannot rise after death to the mental or higher vital worlds, but have to return from the confines of a series of physical planes to increase their development in the next earthly existence. For the undeveloped physical soul is entirely dominated by material nature and its impressions and has to work them out to a better advantage before it can rise in the scale of being.” CWSA/23/The Synthesis of Yoga-461 20: The Mother/ CWM/1/Prayers and Meditations/p-42, 21: “The Divinity mentioned by Sri Aurobindo is not a person but a condition that will be shared by all those who have prepared themselves to receive it.” TMCW/15/104, “Petty minds think of Me, the unmanifest, as being limited by manifestation, because they know not my supreme nature of being, imperishable, most perfect.” The Gita-7.24, 22: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-5, 23: The Gita-16.1, 2, 3, 24: “The indispensable basis of our Yoga is sincerity, honesty, unselfishness, disinterested consecration to the work to be done, nobility of character and straight forwardness. They who do not practice these elementary virtues are not Sri Aurobindo’s disciples and have no place in Ashram .” The Mother’s Centenary Works/Vol-13/p-128-29, 25: “(The Divine is) the perfect Personality capable of all relations even to the most human, concrete and intimate; for he is friend, comrade, lover, playmate, guide, teacher, master, ministrant of knowledge or ministrant of joy, yet in all relations unbound, free and absolute. This too the divinised man becomes in the measure of his attainment ...” CWSA/19/Essays on the Gita/p-141. 26: “A seeker of truth, jijnasu , after many births of preparation, purification of impurity and sin, endeavouring with sincerity, becomes a Yogi and attains the highest goal... After many births of preparation, a Jnana Yogi with a strong foundation of Karma and Bhakti Yoga , attains My Purushottama or Supramental state of Consciousness. He also realises the intermediate stair that all this existence is Divine, the Cosmic Consciousness, Vasudeva sarvamiti. Such a great Soul or integral Yogi is very rare.” The Gita-6.45/7.19, 27: TMCW/12/On Education/p-120, 28: CWSA/22/The Life Divine/p-941, 29: CWSA/22/The Life Divine/p-946-947, 30: CWSA/22/The Life Divine/p-951, 31: CWSA/21/The Life Divine/p-646, 32: “For we have two minds, one the surface mind of our expressed evolutionary ego, the superficial mentality created by us in our emergence out of Matter, another a subliminal mind which is not hampered by our actual mental life and its strict limitations, something large, powerful and luminous, the true mental being behind that superficial form of mental personality which we mistake for ourselves.” CWSA/21/The Life Divine/p-233, 33: CWSA/22/The Life Divine/p-854, 34: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-175, 35: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-178, 36: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-176, 186, 37: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-539, 38: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-644, 39: “Live always in the aspiration of realising your most complete and most true perfection…And for a beginning take care to be honest, sincere, straight- forward, noble and pure in a rigorous discipline that you will impose on yourselves.” TMCW-12/On Education-128, 40: “Take advantage of the circumstances to get rid of all attachment to the members of your family. You must learn that you have no more brothers, sister, father, mother, except Sri Aurobindo and myself, and you must feel free and unconcerned whatever happens to them. We are your whole family, your protection, your all in all.” The Mother/ The Mother’s Centenary Edition/Vol-14/p-305, "There are two things in every human being: (1) what comes from the past and has persisted because it is formed and conscious, and (2) then all that dark, unconscious mass, really muddy, that is added in every new life. Then the other thing gets into that and finds itself imprisoned, you know—adulterated and imprisoned—and generally it takes more than half one’s life to emerge from that entanglement …. That discovery I made at the age of about fifteen or sixteen, or seventeen. I began to see clearly all the “gifts” (if we can call them that) that came from father, mother, parents, grandparents, education, people who looked after me, that whole mudhole , as it were, into which you fall headfirst. And then, the quality of the vibration, the quality of the sensation, of the so-called “thoughts” (which aren’t thoughts, but are almost automatic mental reflexes of sorts) and of the feelings (if you can call them feelings: they are kinds of reactions to the milieu and to all that comes from outside)—it all swarms, swarms like worms in the mud. " The Mother/The Mother’s Agenda-4/p-383-386 41: TMCW (second edition)/12/On Education-370, 42: “An endless Truth she endlessly unfolds; A timeless mystery works out in Time.” Savitri-178, “Lured at each turn by a new vicissitudes To self-discovery that could never cease.” Savitri-328, 43: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-525, 44: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-526, 45: CWSA-22/ The Life Divine/p-1057, 46: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-520, 47: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-527, 48: CWSA/22/The Life Divine/p-759, 49: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p- 49-50 50: CWSA/22/The Life Divine/p-1023, 51: CWSA/24/The Synthesis of Yoga/p-668-669, 52: TMCW-12/On Education/p-358, 53: “The spiritual knowledge is then gained through meditation on the truths that are taught and it is made living and conscious by their realisation in the personal experience; the Yoga proceeds by the results of prescribed methods taught in a Scripture or a tradition and reinforced and illumined by the instructions of the Master. This is a narrower practice, but safe and effective within its limits, because it follows a well-beaten track to a long familiar goal.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-55, 54: “Or it may force them (world influences) to receive the spiritual influence and return with a transforming power on the world they come from, for such a compulsion on the lower universal Nature is part of a perfect spiritual action. But for that the circumconscient or environmental being must be so steeped in the spiritual light and spiritual substance that nothing can enter into it without undergoing this transformation: the invading external influences have not to bring in at all their lower awareness, their lower sight, their lower dynamism.” CWSA-22/The Life Divine/p-995, 55: CWSA-22/The Life Divine/p-1013, 56: TMCW-12/On Education/p-12, 57: “If one wants to give an education which prevents bad habits from being formed or bad tendencies from being pursued, an education which leads children constantly into the right path (that one wants them to follow), well, when they are small it is possible, when they become bigger, it becomes hard. One cannot change the imprint easily. Even sometimes it is necessary to break things to be able to change them: as those who are not progressive, who are fixed and remain fixed, who cling with all their strength to their petty habits. While the little ones are supple, one can change their opinions, one can make them progress, give them the sense that tomorrow one must do better than today.” TMCW-6/Questions and Answers-1954/p-12, 58: TMCW-8/Questions and Answers-1958/p-78-79, 59: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-143, 60: CWSA-13/Essays in Philosophy and Yoga/p-208, 61: The Mother/TMCW-12/On Education/p-63, 62: The Mother/TMCW-12/On Education/p-375, 63: CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-198, 64: TMCW-12/On Education/p-173, 65: “I was brought up by an ascetic, a stoic; my mother was a woman like an iron bar, you know. When my brother and I were small she spent her time telling us over and over that we weren't on earth to have fun; that it's constant hell, but you have to put up with it, and the only possible satisfaction lies in doing your duty!... A splendid education, mon petit!...Splendid. I am infinitely grateful to her. My body has never asked for fun or well-being or anything else. "That's life," it said, "and you just have to take it as it is." And that's why when I first met someone who told me it could be otherwise (I was already past twenty), I said, "Oh, really? Is that so?" (Mother laughs) And then when he told me all about Théon's teachings and The Cosmic Life and about the inner God and a new world that would be a world of beauty and (at least) of peace and light ... well, I rushed into it headlong…But even then I was told: "It depends on YOU alone, not on circumstances – above all, don't blame circumstances; you must find it in yourself, the transformative element is within you. And you can do it wherever you are, even in a cell at the bottom of a hole." The groundwork was already done, you see, since the body never asked for anything…Well, I think that's the best education. To the children here we give the exact opposite! But that's how it is: it's a principle – it's not practical.” The Mother’s Agenda-29.05.1962 66: “These things are very interesting. They must form part of the work I have come on earth to do. Because even before encountering Theon, before knowing anything, I had experiences at night, certain types of activities looking after people who were leaving their bodies-and with a knowledge of the process; I didn’t know what I was doing nor did I seek to know, yet I knew exactly what had to be done and I did it. I was around twenty…As soon as I came upon Theon’s teaching (even before meeting him personally), and read and understood all kinds of things which I hadn’t known before, I began to work quite systematically. Every night, at the same hour, I was working to construct-between the purely terrestrial atmosphere and the psychic atmosphere-a path of protection across the vital, so that people wouldn’t have to pass through it (for those who are conscious but without knowledge it’s a very difficult passage-infernal.) I was preparing this path, doing this work (it must have been around 1903 or 1904, I don’t remember exactly) for months and months and months. All sorts of extraordinary things happened during the time-extraordinary. I could tell long series…Then, when I went to Tlemcen, I told MadameTheon about it. ‘Yes, ‘she told me, ‘it is part of the work you have come on earth to do. Everyone with even a slightly awakened psychic being who can see your Light will go to your Light at the moment of dying, no matter where they die, and you will help them to pass through,’ And this work is constant. Constant. It has given me a considerable number of experiences concerning what happens to people when they leave their bodies. I’ve had all sorts of experiences, all kinds of examples-it’s really very interesting.” The Mother’s Agenda/Vol-2/P: 231-238, 67: CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother/p-8, 21, 68: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-645, 69: “A seeker of truth, jijnasu, after many births of preparation, purification of impurity and sin, endeavouring with sincerity becomes a Yogi and attains the highest goal.” The Gita-6.45, “After many births of preparation, a Jnana Yogi with strong foundation of Karma and Bhakti Yoga, attains My Purushottama or Supramental state of Consciousness. He also realises the intermediate stair that all this existence is Divine, the Cosmic Consciousness, Vasudevah sarvamiti. Such great Soul or integral Yogi is very rare.” The Gita-7.19, "The consciousness of supermind is a cosmic consciousness and it is in this self of universal consciousness, in which the individual knower lives and with which he is more or less closely united, that it holds before him the object of knowledge." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-857, 70: The Mother’s Agenda-10.08.1960, 71: The Mother’s Agenda-02.08.1967, 72: The Mother’s Agenda-10.01.1961, 73: 74: “So long as one is for some and against others, one is necessarily far from the Truth.” The Mother/The Mother’s Agenda-02.08.1967, 75: “Those who serve the Truth cannot take one side or another. Truth is above conflict or opposition. In Truth all countries unite in a common effort towards progress and realisation.” The Mother/The Mother’s Agenda-17th June, 1967, 76: CWSA-22/The Life Divine-1017, 77: “I read it yesterday, because she had so much spoken of this prenatal education, saying the child is fully educated by the age of three, so I wanted to know what she proposed. But there isn't a single thing in it, she doesn't say what should be done… To do things well, we would need a small "educational booklet" for the children of the future. A "preconceptional booklet" to prepare the father and mother (especially the mother, that's the most important). Then a booklet for the first three years of life: the qualities required, the attitude to be taken.... At any rate, the father and mother should first know the possibility (at least the possibility) of a child being more than a mere animal man. Then, the conception should take place entirely outside desire. That's another very difficult condition to be fulfilled. And the mother, throughout the gestation, should be in an atmosphere absolutely protected from all degrading influences: an ideally beautiful place, a wonderful climate where everything is harmonious, and a wholly spontaneous, free and harmonious and beautiful life sheltered from all vulgarities of life. And the mother herself should have the ideal of the new child. It should be done not as a mechanical but as a conscious, willed thing in an absolutely "creative" atmosphere, we might say. All these are very difficult conditions to fulfill.” The Mother’s Agenda-19.04.1967, “It’s strange. I say ‘strange’ because it’s due to her that I took birth in this body, that it was chosen. When she was very young she had a great aspiration. She was exactly twenty years older than I; she was twenty when I was born and I was her third child. The first was a son who died in Turkey when he was two months old, I think – they vaccinated him against smallpox and poisoned him, (laughing) god knows what it means! He died of convulsions. Next was my brother who was born in Egypt, at Alexandria, and then me, born in Paris when she was exactly twenty years old. At that time (especially since the death of her first child) she had a kind Of GREAT aspiration in her: her children had to be ‘the best in the world.’ It wasn’t an ambition, I don’t know what it was. And what a will she had! MY mother had a formidable will, like an iron bar, utterly impervious to all outside influence. Once she had made up her mind, it was made up; even if someone had been dying before her eyes, she wouldn’t have budged! And she decided: ‘My children will be the best in the world.’ …one thing she did have was a sense of progress; she felt that the world was progressing and we had to be better than anything that had come before – and that was sufficient…It’s strange, but that was sufficient…Did I tell you what happened to my brother? No?... My brother was a terribly serious boy, and frightfully studious – oh, it was awful! But he also had a very strong character, a strong will, and there was something interesting about him. When he was studying to enter the Polytechnique, I studied with him – it interested me. We were very intimate (there were only eighteen months between us). He was quite violent, but with an extraordinary strength of character. He almost killed me three times, but when my mother told him, ‘Next time, you will kill her,’ he resolved that it wouldn’t happen again – and it never did. But what I wanted to tell you is that one day when he was eighteen, just before the Polytechnique exams, as he was crossing the Seine (I think it was the Pont des Arts), suddenly in the middle of the bridge ... he felt something descend into him with such force that he became immobilized, petrified; then, although he didn’t exactly hear a voice, a very clear message came to him: ‘If you want, you can become a god’ – it was translated like that in his consciousness. He told me that it took hold of him entirely, immobilized him – a formidable and extremely luminous power: ‘If you want, you can become a god.’ Then, in the thick of the experience itself, he replied, ‘No, I want to serve humanity.’ And it was gone. Of course, he took great care to say nothing to my mother, but we were intimate enough for him to tell me about it. I told him, ‘Well (laughing), what an idiot you are!’…That’s the story…At that moment he could have had a spiritual realization: he had the right stuff… Three years later I had that experience – I’ve told you about it – of the Light piercing through me; I physically saw it enter into me. It was obviously the descent of a Being – not a past incarnation, but a Being from another plane. It was a golden light – the incarnation of a divine consciousness. Which proves that she succeeded for both her children…But she ...She was down on her knees before my brother. My mother scorned all religious sentiments as weakness and superstition and she absolutely denied the invisible. ‘It’s all brain disease,’ she would say! But she could say just as well, ‘Oh, my Matteo is my God, he is my God.’ The devil knows why, but in Alexandria she gave him the Italian name Matteo! And she truly treated him like a god. She left him only when he married, because then she really couldn’t continue to follow him around any longer…But what’s interesting, for instance, is that when her father died she knew it; she saw him. She thought it was a dream-’a stupid dream.’ But he came to let her know he was dead and she saw him. ‘It’s nothing,’ she said, ‘a dream!’ (Mother laughs)…When my grandmother died.... My grandmother had the occult sense. She had made her own fortune (a sizeable fortune) and had had five children, each one more extravagant than the other. She considered me the only sensible person in the family and she shared her secrets with me. ‘You see,’ she told me, ‘these people are going to squander all my money!’ She had a sixty year old son (she had married in Egypt at the age of fifteen, and had had this son when she was quite young). ‘You see this boy, he goes out and visits impossible people! And then he starts playing cards and loses all my money!’ I saw this ‘boy,’ I was there in the house when he came to her and said very politely, ‘Good-bye, mother, I’m going out to so-and-so’s house.’ ‘Ah, please don’t waste all my money, and take an overcoat – it’s getting chilly at night.’ Sixty years old! It was comical.... But to return to my story, after my grandmother died (I took a lot of care over her), she came to my mother (my mother was with her when she died; they embalmed her – she had gotten it into her head that she wanted to be burned, and since she died at Nice they had to embalm her so she could be burned in Paris). I was in Paris. My mother arrived with the body and told me, ‘Just imagine, I’m constantly seeing her! And what’s more, she gives me advice! “Don’t waste your money!” she tells me.’ ‘Well, she’s right, one must be careful,’ I replied. ‘But look here, she’s dead! Dead! How can she talk to me! She’s dead, I tell you, and quite dead at that!’ I said to her, ‘What does it mean, to die?’…It was all very funny… There was another reason. My father was wonderfully healthy and strong – well-balanced. He wasn’t very tall, but stocky. He did all his studies in Austria (at that time French was widely spoken in Austria, but he knew German, he knew English, Italian, Turkish), and there he had learned to ride horses in an extraordinary manner: he was so strong that he could bring a horse to the ground simply by pressing his knees. He could break anything at all with a blow of his fist, even one of those big silver five-franc pieces they had in those days – one blow and it was broken in two. Curiously enough, he looked Russian. I don’t know why. They used to call him Barine. What an equilibrium – an extraordinary physical poise! And not only did this man know all those languages, but I never saw such a brain for arithmetic. Never. He made a game of calculations – not the slightest effort – calculations with hundreds of digits! And on top of it, he loved birds. He had a room to himself in our apartment (because my mother could never much tolerate him), he had his separate room, and in it he kept a big cage ... full of canaries! During the day he would close the windows and let all the canaries loose....And could he tell stories! I think he read every novel available, all the stories he could find – extraordinary adventure stories, for he loved adventures. When we were kids he used to let us come into his room very early in the morning and, while still sitting in bed, tell us stories from the books he had read – but he told them as if they were his own, as if he’d had extraordinary adventures with outlaws, with wild animals. Every story he picked up he told as his own. We enjoyed it tremendously!...But one day when my brother had disobeyed him (Matteo must have been ten or eleven, and I perhaps nine or ten), I came into the dining room and saw my father sitting on a sofa with my brother across his knees; he had pulled down his trousers and was spanking him, I don’t know what for. It wasn’t a very serious spanking, but still.... I came in, drew myself up to my full height and said, ‘Papa, if you ever do that again, I am leaving this house!’ And with such authority, mon petit! He stopped and never did it again.” The Mother’s Agenda-05.08.1961, 78: CWSA-28/Letters on Yoga-I-424, 79: CWSA-28/Letters on Yoga-I-427, 80: “He sails through life and death and other life, He travels on through waking and through sleep. A power is on him from her occult force That ties him to his own creation’s fate, And never can the mighty Traveller rest And never can the mystic voyage cease Till the nescient dusk is lifted from man’s soul And the morns of God have overtaken his night.” Savitri-72, 81: Savitri-56, 82: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-473, 83: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-456, 84: CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother-25, 85: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-513, 86: CWSA-22/The Life Divine-890, CWSA/24/The Synthesis of Yoga/p-655, 87: “And finally, Sri Aurobindo has told us somewhere in The Life Divine that to follow the path of spiritual experience, one must have within oneself a “spiritual being”, one must be “twice born” as it is said, for if one doesn’t have a spiritual being within, which is at least on the point of becoming self-aware, one may try to imitate these experiences but it will only be crude imitation or hypocrisy, it won’t be a reality.” TMCW-9/Questions and Answers-1957/p-344-345, 88: “In this Yoga, the psychic being is that which opens the rest of the nature to the true supramental light and finally to the supreme Ananda. If the soul is awakened, if there is a new birth out of the mere mental, vital and physical into the psychic consciousness, then the Yoga can be done; otherwise (by the mere power of the mind or any other part) it is impossible.” CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother-161, 89: CWSA-22/The Life Divine-890, 90: “The subconscient is below the waking physical consciousness — it is an automatic, obscure, incoherent, half-unconscious realm into which light and awareness can with difficulty come. The inner vital and physical are quite different — they have a larger, plastic, subtler, freer and richer consciousness than the surface vital and physical, much more open to the Truth and in direct touch with the universal.” CWSA-28/Letters on Yoga-217, The Mother’s Agenda/ December 13, 1960, 91: CWSA-22/The Life Divine-712, 92: CWSA-22/The Life Divine-947, 93: “The being of man is composed of these elements — the psychic behind supporting all, the inner mental, vital and physical, and the outer, quite external nature of mind, life and body which is their instrument of expression. But above all is the central being (Jivatman) which uses them all for its manifestation; it is a portion of the Divine Self, but this reality of himself is hidden from the external man who replaces this inmost self and soul of him by the mental and vital ego…. It is by the growth of the psychic element in one’s own nature that one begins to come into conscious touch with one’s central being above. When that happens and the central being uses a conscious will to control and organise the movements of the nature, it is then that one has a real, a spiritual as opposed to a partial and merely mental or moral self-mastery.” CWSA-28/Letters on Yoga-63, 94: TMCW-12/On Education-337, 95: CWSA-24/ The Synthesis of Yoga-666, 96: CWSA-22/The Life Divine- 939-940, 97: “But afterwards the mind must itself give place to the spirit, to the spiritual force, the supermind and the Supramental force. And finally the body must develop a perfect power to hold whatever force is brought into it by the spirit and to contain its action without spilling and wasting it or itself getting cracked. It must be capable of being filled and powerfully used by whatever intensity of spiritual or higher mind or life force without any part of the mechanical instrument being agitated, upset, broken or damaged by the inrush or pressure, --as the brain, vital health or moral nature are often injured in those who unwisely attempt Yogic practice without preparation or by undue means or rashly invite a power they are intellectually, vitally, morally unfit to bear, --and, thus filled, it must have the capacity to work normally, automatically, rightly according to the will of that spiritual or other now unusual agent without distorting, diminishing or mistranslating its intention and stress. This faculty of holding, dharana-sakti, in the physical consciousness, energy and machinery is the most important siddhi of the perfection of the body.” CWSA-24/ The Synthesis of Yoga-731, 98: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-67-68, 99: SABCL-2/Karmayogin/p-19m 100: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-61, 101: “When will the world change into the model of heaven? When all mankind becomes boys and girls together with God revealed as Krishna and Kali, the happiest boy and strongest girl of the crowd, playing together in the gardens of Paradise. The Semitic Eden was well enough, but Adam and Eve were too grown up and its God Himself too old and stern and solemn for the offer of the Serpent to be resisted.” Sri Aurobindo/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms/p-344, 102: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-23, 103: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-20-21, 104: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-142, 105: CWSA-22/The Life Divine/p-917-918, 106: CWSA-23/The Synthesis of Yoga-108, 107: The Gita-10.34, 108: “One must be a saint and a hero to be a good teacher. One must be a great yogi to be a good teacher. One must have a perfect attitude to be able to exact a perfect attitude from the students. You cannot ask anyone to do what you don’t do yourself. That is a rule. So look at the difference between what is and what ought to be, and you will be able to estimate the extent of your failure in class.” TMCW-8/Questions and Answers-1956/p-354, 109: CWSA/24/The Synthesis of Yoga/p-723, 110: Savitri-545, 111: “But now her spirit’s flame of conscient force Retiring from a sweetness without fruit Called back her thoughts from speech to sit within In a deep room in meditation’s house.” Savitri-639, ‘I am given the awareness of how huge this thing (Divine descent) is one drop at a time…so I won’t be crushed,’ The Mother’s Agenda, July 15, 1961, ‘and this Subconscient transformation could be done ‘only in deep meditation…and not in any other time, in activity or even in concentration.’ The Mother’s Agenda, December 11, 1963, “And it’s true, I have noticed it: at times when the Force comes with really all its might, it’s terrible! Even for those who are most used to it, even for the most courageous ... it’s hard. So it’s always like that: it contains itself so as not to be ...unbearable. What do you have to tell me? Nothing?... It’s a pity. I’m always the one who speaks!” The Mother’s Agenda/20.02.1968, “That is all right in the ordinary karmayoga which aims at union with the cosmic Spirit and stops short at the Overmind — but here a special work (of Subconscient transformation) has to be done and a new realisation achieved for the earth and not for ourselves alone. It is necessary to stand apart from the rest of the world so as to separate ourselves from the ordinary consciousness in order to bring down a new one. ” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram-p-812-813, 112: Savitri-531, 113: Savitri-626, 114: “When I spoke of being faithful to the light of the soul and the divine Call, I was not referring to anything in the past or to any lapse on your part. I was simply suggesting the great need in all crises and attacks, — to refuse to listen to any suggestions, impulses, lures and to oppose to them all the call of the Truth, the imperative beckoning of the Light. In all doubt and depression, to say “I belong to the Divine, I cannot fail”; to all suggestions of impurity and unfitness, to reply “I am a child of Immortality chosen by Sri Aurobindo and the Mother ; I have but to be true to myself and to them — the victory is sure; even if I fell, I would be sure to rise again”; to all impulsions to depart and serve some other ideal, to reply “This is the greatest, this is the Truth, this alone can satisfy the soul within me; I will endure through all tests and tribulations to the very end of the divine journey.” This is what I mean by faithfulness to the Light and the Call." CWSA-32/The Mother with Letters on the Mother/p-104, 115: "Therefore with the pronunciation of OM the acts of sacrifice, giving and askesis as laid down in the rules are always commenced by the knowers of the Brahman." The Gita-17.24, Download this WEB PAGE in PDF format: Universal Education "To the teachers of all the infant classes: “One rule which must be rigorously applied: It is absolutely forbidden to hit the children—all blows are forbidden, even the slightest little slap or the so-called friendly punch. To give a blow to a child because he does not obey or does not understand or because he is disturbing the others indicates a lack of self-control, and it is harmful for both teacher and student…. Disciplinary measures may be taken if necessary, but in complete calm and not because of a personal reaction.” The Mother TMCW/12/On Education-196 Subconscient Education "The ideal to attain is an unflinching equality of soul and conduct, a patience that never fails and, of course, the absence of any preference or desire. It is obvious that for one who teaches, the essential condition for the proper fulfilment of his task is the absence of all egoism; and no human being is exempt from the necessity of this effort. But, I repeat, this effort is easier to make here than anywhere else." The Mother TMCW/12/On Education-195 Inconscient Education “Teacher: I hope you will give me precise instructions which will help me to keep order in my classes. The Mother’s Answer: The most important is to master yourself and never lose your temper. If you don’t have control over yourself, how can you expect to control others, above all, children, who feel it immediately when someone is not master of himself?” The Mother TMCW/12/On Education-195 “By doing what they (teachers) can, knowing that they have everything to learn. In this way they will gain experience and do things better and better. That is the best way to learn, and if they do it in all sincerity, in two or three years they will become experts and will be truly useful. Naturally, work done in this way becomes really interesting and makes the teachers as well as the students progress.” The Mother The Mother’s Centenary Works/Vol-12/p-63 “It is true that the guru himself is subject to the same rule of silence with regard to what concerns him personally. In Nature everything is in movement; thus, whatever does not move forward is bound to fall back. The guru must progress even as his disciples do, although his progress may not be on the same plane. (1) And for him too, to speak about his experiences is not favourable: the greater part of the dynamic force for progress contained in the experience evaporates if it is put into words. (2) But on the other hand, by explaining his experiences to his disciples, he greatly helps their understanding and consequently their progress. It is for him in his wisdom to know to what extent he can and ought to sacrifice the one to the other. It goes without saying that no boasting or vain glory should enter into his account, for the slightest vanity would make him no longer a guru but an imposter.” The Mother The Mother’s Centenary Works/Vol-12/p-375

Journal in Brief “The idea of the supermind, the Truth-Consciousness is there in the Rig Veda according to Sri Aurobindo’s interpretation and in one or two passages of the Upanishads , but in the Upanishads it is there only in seed in the conception of the being of knowledge, vijnanamaya purusha , exceeding the mental, vital and physical being; in the Rig Veda the idea is there but in principle only, it is not developed and even the principle of it has disappeared from the Hindu tradition. It is these things among others that constitute the novelty of Sri Aurobindo’s message as compared with the Hindu tradition, the idea that the world is not either a creation of Maya or only a play, lıla , of the Divine, or a cycle of births in the ignorance from which we have to escape, but a field of manifestation in which there is a progressive evolution of the soul and the nature in Matter and from Matter through Life and Mind to what is beyond Mind till it reaches the complete revelation of Sachchidananda in life. It is this that is the basis of the Yoga and gives a new sense to life.” Sri Aurobindo CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-444-445 "In the supramental consciousness, there are no problems — the problem is created by the division set up by the Mind. The Supramental sees the Truth as a single whole and everything falls into its place in that whole. The Supramental is also spiritual, but the old Yogas reach Sachchidananda through the spiritualised mind and depart into the eternally static oneness of Sachchidananda or rather pure Sat (Existence) absolute and eternal or else a pure Non-existence absolute and eternal. Ours having realised Sachchidananda in the spiritualised mind plane proceeds to realise it in the supramental plane.” Sri Aurobindo CWSA-28/Letters on Yoga-I-133-134 Words are the powers of Brahman ; if rightly used, they will save the Soul and will assist in Soul flowering; if wrongly used, they can slay the Soul. The Mother insisted⁵¹ that if writing related to Spiritual truth has to inspire a wider dimension for a long period, it must descend from the very high impersonal and universal plane and must be received by the intellect without the least distortion. For a swiftly evolving developed Soul, all new descent of Knowledge will be obsolete after some time. So, he has to shift his consciousness from mutable time to an immutable timeless state where eternal Wisdom is constantly renovated by fresh instreaming knowledge. Again, in the immutable timeless state, there are hierarchies of ascending Consciousness and truth descended from one plane of Consciousness necessitates change when one ascends still higher ranges of Consciousness. ‘The knowledge comes from above like the light and peace and everything else…it comes from a higher and higher level.’¹³¹ All these higher activities of Intuitions are ‘first manifested in the mind itself as descents, irruptions, messages or revelations of a superior power.’¹²³ A Spiritual knowledge from above begins to pour ‘in waves and currents’¹³⁰ and it descends ‘frequently, constantly, then uninterruptedly, and to manifest in the mind’s quietude or silence; intuitions and inspirations, revelations born of a greater sight, a higher truth and wisdom, enter into the being, a luminous intuitive discrimination works which dispels all darkness of understanding or dazzling confusions, puts all in order…’¹³⁰ The Synthesis of Yoga book discourages Sadhaka’s inscription and exceptional oration of ‘the examples of outward acts...of personal⁴¹ character;’²⁵ proposes that to relinquish though ‘these have their place and their utility;’²⁵ but his writings can most stimulate others’ aspiration if he can focus on ‘the central fact of the divine realisation within him governing his whole life and inner state and all his activities.’²⁵ Thus, he becomes a light and power of the Truth to which he has climbed and a means for others’ ascension.’⁸⁰ His writing must reproduce the creative and developing part of his own plastic Being, which may descend from above as a word, a message, a voice of the Self,⁶³ vani, adesh , instead of an inadequate intellectual thought, ‘repetitive word’⁵³ and ‘an imitation from outside.’²⁵ If the feeling of emotion, thought-power and will-force expressed through the word is entirely purified to recognise intuition, then the power of lonely thought ‘reverses the whole order of the mind’s thinking’⁶⁴ and it rises towards knowledge by Identity, Omnipotence, Omniscience and the preservation of the Brahman consciousness. The thought of the intuitive mind proceeds wholly by four powers¹²² that shape the form of the written truth, (1) (truth-touch) an intuition that suggests its idea in the form of the descended word, a direct and illumining inner idea of truth, a bright memory of self-existent truth, (2) (truth-discrimination) an intuition that sets the truth-idea in its right place and exact relation of truth to truth; it discriminates Soul slaying truth and Soul saving truth and rejects the former, (3) (truth-hearing, pratykhya-shruti) an inspiration that brings in its voice of truth word and something of its greater substance, brief lightning lighting up many dark provinces and (4) (truth-sight, pratykhya-dristi ) an inner vision, a revelation that shapes to the sight its very face and body of reality. If the restatement of Their (The Mother and Sri Aurobindo's ) Impersonal and Universalised Teaching or written truth is cast rightly through calling down of fresh immortal thought, then the combined wisdom of past and present descended truths can awake new future immensities and the unfinished integral Yoga can move ahead beyond the limitation of customised Religion. If a Power from the chamber of the Soul has interfered, inspired, guided and commanded at every step and in every detail, then he can discover the true Mantra of life or the ‘sole timeless Word.’²⁶ ‘It is as if the eye of the poet and artist had replaced the vague or trivial unseeing normal vision, but singularly spiritualised and glorified, — as if indeed it were the sight of the supreme divine Poet and Artist in which we were participating and there were given to us the full seeing of his truth and intention in his design of the universe and of each thing in the universe.’¹¹⁸ A Psychic opening can transform every thought into ‘a sweet burning god’¹²⁹ and every feeling into ‘Eternal’s mighty child.’¹²⁹ A touch of Spiritual or Overmental Truth can immortalise⁹⁰ the momentary actions, thoughts and emotions. By a touch of Supreme Sunlight, a childlike immature thought can richly turn into ‘luminous patterns of’⁵⁷ Soul’s deep truth. Or ‘Even the youngest child-thought of the mind’⁸⁷ can incarnate ‘some touch of highest things.’⁸⁷ Supreme words can pour into the plastic language with Light, Power and Force and this can be easily and freely done by a rare gifted Soul whose intellect is completely pacified, separation is affected between intuitive and intellectual elements of thought and physical consciousness, sense organs and mind have been sufficiently purified. The Mother pointed out that all future books carrying the Supreme vibration are ‘not a teaching, not even a revelation’⁴⁷ but they must convey the forceful message and feeling of decisive and ‘formidable action coming direct from the Supreme.’⁴⁷ The Mother further defined that a book carrying the Supreme vibration would be simple and all-embracing and ‘any fool could read it like a story and feel perfectly satisfied – and he wouldn’t even notice it taking hold of him inside and changing him.’⁸⁹ It appears that the Mother was not interested in preserving the knowledge⁴⁸ that descended to Her from the Supramental plane but rather She was keen to carry out the mighty Supramental action that could drag ahead the Divine race. If any action has the Supramental support, then even a small beginning moves towards ‘a mighty end’⁷⁸ or ‘In a small fragile seed a great tree lurks…(and) It grows and is a conqueror and a sage.’¹²³ And if writing is limited to teaching only then one can draw profit from it ‘if it is lived while it is being given;’⁵³ and if writing is a descent from the Supreme plane like ‘flame-wrapped outbursts of the immortal Word’⁷⁹ then ‘the glory of its thoughts’⁹⁵ and ‘the grandeur of its dreams’⁹⁵ will ‘never die’⁹⁶ and ‘glow through the centuries’⁹⁶ and 'the most blind, the most unconscious, even the most unwilling shall be obliged to recognise it.'⁸⁹ The greatest utility of self-expression and self-fulfillment, either through writing or through oration, is to utilise it as a means of movement of the ascent of the Soul to travel ‘beyond the world’⁸⁸ and descent of Divine Shakti to ‘save the world.’⁸⁸ The Synthesis of Yoga book proposes that a Sadhak’s action, writing and feeling must be ‘virginally creative at each moment.’¹³² OM TAT SAT References are available in the book ‘The Mother’s Manifestation’ (page 270-271). Download this WEB PAGE as PDF file: JOURNAL IN DETAIL "These were the two sentences I wrote yesterday by a kind of absolute necessity. The first, as though the power of the prayer would not be complete unless it were traced on paper. The second, as though the stability of the experience could not be had unless I unburdened my mind of it by noting it down in writing." The Mother TMCW-1/Prayers and Meditations/p-145 "Knowledge is a child with its achievements; for when it has found out something, it runs about the streets whooping and shouting; Wisdom conceals hers for a long time in a thoughtful and mighty silence." Sri Aurobindo CWSA – 12 /Essays Divine and Human/p– 436 READ MORE >> STUDY CIRCLE Study Circle for us is Prakriti Yajna . If it is done rightly then there will be large descent of Divine Will, Divine Wisdom and Divine Love. It is a means of collective Divine Union. The Earlier trend of using this as a platform of giving upadesha (advise) and lokasamgraham (gathering together of people) have renewed their significance before the new movement of Consciousness through Prakriti Yajna or Vedic sacrifice. In Study circle our firm motive is to “Ask for nothing but the divine, spiritual and supramental Truth, its realisation on earth and in you and in all who are called and chosen and the conditions needed for its creation and its victory over all opposing forces…Where there is affinity to the rhythms of the secret world-bliss and response to the call of the All- Beautiful and concord and unity and the glad flow of many lives turned towards the Divine, in that atmosphere she (Mahalakshmi) consents to abide.” Sri Aurobindo CWSA-32/The Mother and Letters on the Mother/p-8, 21 READ MORE >> THE DESCENT "There is no value at all in these things (Magazine and articles) — people read and forget. As for propaganda I have seen that it is perfectly useless for us — if there is any effect, it is a very trifling and paltry effect not worth the trouble. If the Truth has to spread itself, it will do it of its own motion; these things are unnecessary." Sri Aurobindo CWSA-35/Letters On Himself and the Ashram/p-690-691 Our objective in The Descent is to trace out a Spiritual path of our own by constantly restating and renewing the written truth by fresh inflow of overhead Wisdom. READ MORE >> Written truths can be rightly understood after the opening either of the Psychic Being in the heart or of the Spiritual being above the head and if we live within the boundary of three Guna s, ‘at the end of our long mental labour we might know all that has been said of the Eternal, possess all that can be thought about the Infinite and yet we might not know him at all.’ All Shastra s are incomplete accounts of the eternal unfolding of endless truth and they can be utilised either as a seed of a mighty banyan tree or a temporary scaffold in ascending and descending movements of consciousness. The office of their largescale utility can be superseded by building a permanent ladder within through the inner movement of Psychic and Spiritual Consciousness. (Refer: CWSA-23-24/The Synthesis of Yoga/p-81, 191, 777) "It has already been said that so long as the seeker has no inner light, he must govern himself by the best light he has, and duty, a principle, a cause are among the standards he may temporarily erect and observe....In the ordinary life a personal, social or traditional constructed rule, standard or ideal is the guide; once the spiritual journey has begun , this must be replaced by an inner and outer rule or way of living necessary for our self-discipline, liberation and perfection, a way of living proper to the path we follow or enjoined by the spiritual guide and master, the Guru , or else dictated by a Guide within us. But in the last state of the soul’s infinity and freedom all outward standards are replaced or laid aside and there is left only a spontaneous and integral obedience to the Divine with whom we are in union and an action spontaneously fulfilling the integral spiritual truth of our being and nature." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-273 “The ordinary man who wishes to reach God through knowledge, must undergo an elaborate training. He must begin by becoming absolutely pure, he must cleanse thoroughly his body, his heart and his intellect, he must get himself a new heart and be born again; for only the twice-born can understand or teach the Vedas . When he has done this he needs yet four things before he can succeed, (1) the Sruti or recorded revelation, (2) the Sacred Teacher, (3) the practice of Yoga and (4) the Grace of God.” Sri Aurobindo CWSA-18/Kena and other Upanishads/p-169

Merry Christmas 2025 "He who has found his identity with God Pays with the body’s death his soul’s vast light. " Savitri-445 “You know, mon petit, I said one day that in the history of earth, wherever there was a possibility for the Consciousness to manifest, I was there; this is a fact. It's like the story of Savitri : always there, always there, always there, in this one, that one – at certain times there were four emanations simultaneously! At the time of the Italian and French Renaissance. And again at the time of Christ, then too. ... Oh, you know, I have remembered so many, many things! It would take volumes to tell it all. And then, more often than not (not always, but more often than not), what took part in this or that life was a particular yogic formation of the vital being–in other words something immortal. And when I came this time, as soon as I took up the yoga, they came back again from all sides, they were waiting. ” The Mother The Mother’s Agenda-27 June 1962 "All true Truth of love and of the works of love the psychic being accepts in their place: but its flame mounts always upward and it is eager to push the ascent from lesser to higher degrees of Truth, since it knows that only by the ascent to a highest Truth and the descent of that highest Truth can Love be delivered from the cross and placed upon the throne; for the cross is the sign of the Divine Descent barred and marred by the transversal line of a cosmic deformation which turns it into a stake of suffering and misfortune. Only by the ascent to the original Truth can the deformation be healed and all the works of love, as too all the works of knowledge and of life, be restored to a divine significance and become part of an integral spiritual existence." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-157 Merry Christmas 2025 “To adopt a religion because one is born in that religion or because the people one loves and trusts practise that religion or because when one goes to a particular place where others pray and worship, one feels helped in one’s own prayer and worship, is not the sign of a very strong nature; I should say it is rather the sign of a weakness or at any rate of a lack of originality.” The Mother The Mother’s Centenary Works (second edition)/Vol-8/p-246, “There is no place for rigid orthodoxy, whether Hindu, Mahomedan or Christian in the future. Those who cling to it, lose hold on life and go under — as has been shown by the fate of the Hindus in India and of the orthodox Mahomedan countries all over the world. It is only where there has been an opening to new light and inevitable change that strength is returning as in Turkey and Persia. In the supramental creation fundamental truth will always find a place ; but orthodoxy means a clinging to narrow limitations, and limitations of that kind cannot exist in the supramental creation. All that is permanently true will be taken up into the creation of the future.” Sri Aurobindo CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-697-698 “The Asram has nothing to do with Hindu religion or culture or any religion or nationality. The Truth of the Divine which is the spiritual reality behind all religions and the descent of the supramental which is not known to any religion are the sole things which will be the foundation of the work of the future .” Sri Aurobindo CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-701 This is the injunction (“Accept the difficulty and godlike toil, For the slow-paced omniscient purpose live.” Savitri-335-336,) issued in Savitri to the adult Soul that while experiencing swift individual Spiritual evolution, he will learn the lesson to live a life of hard toil patiently and reconcile it with slow-evolving collectivity and drop all his separative identity by uniting more and more with the universal Divine. Thus, the gulf between developed and developing Soul is bridged by the former becoming the slave of the latter (“She (Savitri) made herself the diligent serf of all,” Savitri-470). This also reminds us that in Earth’s Spiritual history, the gulf created between Divine Consciousness and ordinary human consciousness resulted in the crucifixion of the Lord Christ , which is also identified as the giant Spiritual fall of the Avatar . This physical crucifixion is also repeated in the life of successive Emanations and Avataras in other planes of Consciousness. A Sadhak of Integral Yoga (whose consciousness moves between Cosmic and Transcendent plane) must be well aware of the above developments of 'cosmic crime' and must have thorough knowledge of the Spiritual history of the earth from within and without. He must be rightly related with the surrounding world, symbolised in Savitri as 'man's righteousness' ("To man’s righteousness this is his cosmic crime," Savitri-657) through ‘secrecy and silence’ for whom, 'The full Yoga, Purna Yoga, means a fourfold path, a Yoga of knowledge for the mind, a Yoga of bhakti for the heart, a Yoga of works for the will and a Yoga of perfection for the whole nature.' (CWSA-31/Letters on Yoga-IV/p-686-687) If an integral Sadhaka has evolved from a European background, his advantage of pursuing integral Yoga is that he progresses very quickly with the aid of ‘material sincerity and material honesty’⁶³ and he has ‘no difficulty in arriving at realisation on the lines of Vedanta. ’⁷⁹ The Vedantic aim of Jivatma’s union with Paramatma is identified as first Divine Call of integral Yoga. If he receives the second Divine Call , then he faces immense difficulties⁵⁸ in the change of Nature due to its long Subconscient memory of the age-long tale of oppression, intolerance, use of violence, atrocity and slavery of Christian negation which considers this world as a Spiritual fall from its origin. ‘To the whole European mind, the whole Christian spirit, the world is reprehensible. And when THAT is pointed out to them, they can’t stand it…Yet Sri Aurobindo says (in simple terms), ‘God created the world for the Joy of the creation,’ or rather, ‘He brought forth the world from Himself for the Joy of living an objective life.’’⁶² In integral Yoga, this correction is made that the world is not disgraceful but adorable and proposes to realise Brahman in all things. This realisation of the Divine in all things or Jivatma’s union with Para-prakriti is identified as the second Divine Call of integral Yoga. The Mother proposes that ‘There is nothing other than He! This should be repeated from morning to night, from night to morning, because we forget it every minute.’¹¹¹ (References are from The Mother’s Manifestation manuscript) If an integral Sadhaka has evolved from orthodox Brahmin tradition, then he has to transcend three Hindu negations of (1) the chain of karma , (2) escape from the wheel of rebirth, Mukti, and (3) cosmic illusion, Maya , which had permeated and predominated the general conception of the mind of the race through most of the Religious and Spiritual disciplines of India. In integral Yoga, the binding law of karma is replaced with the Spiritual freedom or the law of the Self; rebirth is not considered as the Soul’s circling in the net of desire, but an opportunity of Spiritual evolution and through it, the mind, life and body repeat the lesson of manifesting their involved Divinity till the recovery of their complete and undivided Divine life. The illusionist word Maya , of the later Vedantist , which means cunning, fraud and illusion has declined from its original meaning of knowledge, skill and intelligence of the Ancient Vedantist . Integral Yoga retains the ancient original Vedantic sense of Maya , which is all-comprehending, all-containing and all-embracing Consciousness of the Supreme, that affirms and includes the truth of all Spiritual experience, integralises all Knowledge, and experiences That which being known all is known. Those integral Bhakti Yogis who are descended emanations of Overmental God, they generally show three characteristics in their outer life; their physical body radiates beauty, light, love and delight; secondly, their Nature are exempt from the problem of lower desire-driven instinct and lastly, their Spiritual being is far stronger than their mind and intellect. The last characteristic makes their life Spiritually developed due to predominant Bhakti and mentally developing in Nature due to an untrained intellect and hence integration of Being and Nature suffers difficulty. A developed intellect has the capacity to purify, well organise and enlarge three inconscient energies of tamas, rajas and sattwa so that they can be initially fit to hold the truth and vision of Intuition⁶⁴ and finally become capable to hold the Supramental energy. Integral Yoga demands equally strong, severely trained and equal collaboration of the Spiritual, Mental, Vital and Physical being. The Christian emphasis on love indicates the dynamic side of its universal action. Christ from His cross humanised Europe, purified humanity and brought for earth the sense of charity, compassion and fraternity. If it is the responsibility of the developed Soul to reconcile the Supreme Consciousness revealed in Spirit with the Supreme Consciousness veiled and distorted in Matter, then he will have to go through a series of successes and failures, a succession of Spiritual rise of Consciousness and Spiritual fall of Consciousness in all Life and all Time till the full Divinity is retained. If a developed Soul is an Avatara , as hinted in Savitri , then he would bear ‘million wounds’ in his secret heart. After being established in the highest Consciousness of Turiya , the everlasting Day, Savitri has to fight ‘million battles’ on earth through successive births and bodies. This indicates that after being established in supreme Consciousness, a developed Soul has to concentrate, contemplate and meditate on the problem of Existence, adore and consecrate the Divine veiled and concealed in the Multiplicity of creation and become a part of The Mother’s world transformation action. The greatness of his fiery Spirit is always subjected to a supreme test of 'stones of suffering' (Savitri-457) by recalcitrant Matter. The theory of Maya, the Illusionist theory, as proposed by Shankara is the sense of illusion or unreality of cosmic existence as formulated by mind; it really cuts the knot of the world problem; it is an escape, a separation from Nature. This sense of unreality powerfully seizes the consciousness of a Spiritual seeker with great force when the mind withdraws from its constructions; one passes into pure Selfhood void of all sense of individuality and Consciousness is plunged into a trance of pure Superconscient existence. Buddha took one step further to declare the unreality of the Self and God; for they too are constructions of the mind. Any error, division and confusion of mind between the activities of Saguna Brahman and quiescence of Nirguna Brahman would not be a creative cosmic Illusion, Maya , but only a wrong understanding of realities of Existence and a wrong relation created by Ignorance. A real solution of existence and world-existence can only stand upon the truth that accounts for their validity, integralises, harmonises and gathers together all their experience in the supreme all-reconciling Oneness. Still, there are other decisive Spiritual experiences that of greater Divine union with the double Spiritual experience of Cosmic Consciousness and Nirvana of world-consciousness which can undo the whole theory of (mental) Maya , which can remove Ignorance and Falsehood from material life and this world is experienced as real as Brahman. The illusionist word Maya, of the later Vedantist , which means cunning, fraud and illusion has declined from its original meaning of knowledge, skill and intelligence of the Ancient Vedantist. Integral Yoga retains the ancient original Vedantic sense of Maya, which is all-comprehending, all-containing and all-embracing Consciousness of the Supreme, that affirms and includes the truth of all Spiritual experience, integralises all Knowledge, and experiences That which being known all is known. (Supramental) Maya is the supreme and universal Consciousness and Force of the Eternal and Infinite and it is at once transcendental, universal and individual and it can put forth many states of Consciousness at a time. The world appears to be an Illusion, (mental) Maya by virtue of the presence of lower Nature and apparent denial of Ignorance, which seeks to become affirmation and this Illusion-Power which creates appearances can be removed by ascending into the higher Consciousness and Matter can be the solid ground for manifestation of the highest Divine. The shadow of the great Refusal or principle of negation prevailing over principle of affirmation of post Buddhistic era of the East was reincarnated in the West as Christian negation which was born out of fear of hell and long Subconscient memory of suppression, anguish, oppression, aggression, intolerance, use of violence, atrocity, paid the price of blood and suffering and death of Christian martyrs in thousands of its religious history. The accumulated Soul forces of these martyrs conquered against the empire-force so that the oppression of Christianity prevailed but not the compassionate Christ . The victorious religion became a militant and dominant Church and Christianity organise themselves into mutual strife and they battled together fiercely to live, grow and possess the world as much as possible to their utmost capacity. They limit the Infinite to one and only Incarnation. This monotheistic doctrine was again further aggravated as religious obscurantism of opposing the enquiry and extension of endless scientific discovery. The latter limitation was overcome with the advent of modern Science and the former can be transcended by the advent of Spiritual Science and the entry of a caravan of Light into the body of an individual Spiritual seeker and his greatest difficulty is that he still seeks happiness and fulfilment in Heaven beyond, not on earth. In order to overcome this exclusive Spirituality where this creation is identified as reprehensible, he will have to fight strongly in order to establish himself here in the external life, the Supreme Bliss from which all creation is born. He will weld strongly the central truth, central dynamic principle, central secret of his Religion with the all truth of Eternal Religion, Sanatana Dharma, from which all religions have evolved. He will realise the gospel of Divine love, service, benevolence and action that dominates his outer Christian living which has its Transcendent source in Sachchidananda , the triple Divine principle of Existence, Consciousness and Bliss and he will further realise that elevating himself to the Transcendent Source of all is a more important and relevant issue than the minor factor of serving the individual or the race. The division of Catholic and Protestant Christianity is identified in integral Yoga as the former is the original plasticity in nature with many-sided catholicity extended towards the growth of whole Nature of human being and the latter is disruptive of this wide-reaching tendency and insists on pure dependency on belief, monotheistic adoration of God, who lives as Immanent Being within and simplified law of good so as to make quick appeal to common intellect, heart and ethical will. The speciality of Catholicism is that they worship virgin Mother, Para-prakriti, and have occult knowledge of the Subliminal plane and Protestants have something of the inner Divine Presence. Integral Yoga accepts and adores the compassionate Christ⁴⁵ as Divine Incarnation. The Cross¹⁰, which symbolises purification and suffering, is transformed in integral Yoga into a symbol of strong and perfect union between the Soul and Nature and all that purified humanity is culminated by its fulfilment. In integral Yoga, the Father is the source of existence, Paramatma , dynamises as the holy Spirit which is the pure Brahmic Consciousness descending on the Son of Man, Jesus ; this same Divine Consciousness also descends into the simple humanity of Apostles in order to establish the kingdom of Heaven, the Divine Life. The Son of Man, Nara, is also the Son of God, Narayana, and both the elements are reconciled through the double movement of Consciousness in order to arrive at integral Godhead, complete Christhood , Nara-Narayana. ¹⁹ A double Divine of the Vedanta and triple Divine of the Gita are consistent with Christian ideology; ‘the Divine Transcendent (Paramatma ) and the Divine Immanent (Jivatma ) (of Vedanta) — is…, perfectly familiar to Christian ideas and to Christian experience.’⁶¹ The trinity of the Individual (Psychic Being), Cosmic (Spiritual Being) and Transcendent (Supramental Being) of integral Yoga are the God in Son, God in Father and God in Holy Spirit (Holy Ghost) of the Christian doctrine and Kshara Purusha, Akshara Purusha and the Uttama Purusha of the Gita respectively; ‘the Holy Ghost looks very much like a rather mysterious and inexpressible Transcendence and its descent…(is)…the descent of Light, Purity, Peace... or Power of the supramental Spirit.’⁶ ¹ The Mother force in Virgin Mary is extended in integral Yoga as Virgin Savitri , the descent of Para-prakriti into human form, who promises that earth life can be made an equal and peer of heaven and heaven’s joy can natively grow on mortal soil if earth can be made pure and virgin. Savitri further promises to transform the seven-fold sorrows of the Subconscient world (this can be linked with Mother Mary’s seven sorrows) into seven-fold Bliss and ‘Misery shall pass abolished from the earth.’⁴⁶ (Reference from The Mother’s Manifestation Manuscript.) So, the future Christ who transforms the cross of crucifixion into a source of infinite Light, Joy and Power or the future Hindu Godhead Kalki with His sword destroying opposing asuric forces, for which humanity is waiting patiently, is foreseen by Sri Aurobindo not as PERSON but as condition or the state of Consciousness, to which all humanity can elevate to establish the kingdom of Heaven on Earth. Any free and all-governing personal Godhead was denied by the Buddha who declared that all personality is a creation of Ignorance and construction of mind and subject to Karma , but Buddhism became popular after the Buddha was accepted as the Buddhist Godhead. The disadvantage of the adoration of a personal Godhead in most of the religious schools is that they create an unbridgeable gulf between God and man, Brahman and the world and the possibility of man ascending to the status of God and God descending to earth life becomes remote. The justification of current Religious notions about the personal aspect of the Deity is the Omnipotence, Omniscience and Omnipresence, which is a vast Consciousness containing all ideas in itself as its own ideas, one vast Will containing all energies in itself as its own energy. The error created by man in his relation with God elevates an actual and practical differentiation in Being, Consciousness and Force into an essential division. If man has to ascend to the status of God, then he has to go beyond the paralysing division of the mind where Knowledge is not self-divided, Force is not self-divided, Being is not self-divided and there will be no ideas that clash with other ideas and no opposition of the will or force with other wills or forces. A Sadhaka of integral Yoga has to realise the Integral Divine primarily as Comprehensive Consciousness, Vijnana, the force of Oneness and Order, the harmonious law of guiding truth, impersonal psychological truth of the Divine Consciousness, Nirguna Brahman and secondarily as apprehensive Consciousness, Prajnana , cosmic differentiation, adoration of personal aspect of monotheistic and polytheistic Deities, Saguna Brahman and an infinite multiplicity of ignorant and suffering beings unaware of the Self. Recapitulation: Integral Yoga accepts Shankar’s theory of ‘Brahman is Real and the World is an Illusion’ as the initial Spiritual experience and rejects it in the final journey with the realisation that the World is as real as Brahman and Brahman Force can penetrate into material life and Divinise it. It accepts the Buddhist doctrine of Nirvana as the initial Spiritual realisation and rejects its negation that the world, the Self and the Divine are the construction of Mind and hence are unreal. It accepts the Gita’s self-discipline of Karma, Jnana and Bhakti Yoga and rejects its objective of escape into the Supreme abode of Param Dham . It accepts the inner renunciation of desire and ego of ascetic living and rejects saintly inactivity and renunciation of outer life. It accepts the exclusive Spiritual quests of later Vedantists as the starting point of Yoga and rejects their dependency on Psycho-physical means of self-discipline. It accepts Christ as the Divine Incarnation, its gospel of universal Love, brotherhood, equality and charity and rejects the Christian doctrine of limiting the infinite to one and only Divine Incarnation, solution of all problems of existence in the Heaven beyond, long Subconscient memory of oppression, miseries and acceptance of creation as the error of God. Integral Yoga accepts the fundamental truth of all religions and rejects their narrow customs and creeds. OM TAT SAT References: - “THE PECULIARITY of the Gita among the great religious books of the world is that it does not stand apart as a work by itself, the fruit of the spiritual life of a creative personality like Christ, Mahomed or Buddha or of an epoch of pure spiritual searching like the Veda and Upanishads, but is given as an episode in an epic history of nations and their wars and men and their deeds and arises out of a critical moment in the soul of one of its leading personages face to face with the crowning action of his life, a work terrible, violent and sanguinary, at the point when he must either recoil from it altogether or carry itthrough to its inexorable completion. It matters little whether or no, as modern criticism supposes, theGita is a later composition inserted into the mass of the Mahabharata by its author in order to invest its teaching with the authority and popularity of the great national epic.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-12 “India has from ancient times held strongly a belief in the reality of the Avatara, the descent into form, the revelation of the Godhead in humanity. In the West this belief has never really stamped itself upon the mind because it has been presented through exoteric Christianity as a theological dogma without any roots in the reason and general consciousness and attitude towards life. But in India it has grown up and persisted as a logical outcome of the Vedantic view of life and taken firm root in the consciousness of the race.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-13 “When we thus understand the conception of Avatarhood, we see that whether for the fundamental teaching of the Gita, our present subject, or for spiritual life generally the external aspect has only a secondary importance. Such controversies as the one that has raged in Europe over the historicity of Christ, would seem to a spiritually-minded Indian largely a waste of time; he would concede to it a considerable historical, but hardly any religious importance; for what does it matter in the end whether aJesus son of the carpenter Joseph was actually born in Nazareth or Bethlehem, lived and taught and was done to death on a real or trumped-up charge of sedition, so long as we can know by spiritual experience the inner Christ, live uplifted in the light of his teaching and escape from the yoke of the natural Law bythat atonement of man with God of which the crucifixion is the symbol? If the Christ, God made man, lives within our spiritual being, it would seem to matter little whether or not a son of Mary physically lived and suffered and died in Judea. So too the Krishna who matters to us is the eternal incarnation of the Divine and not the historical teacher and leader of men.” CWSA-19/ Essays on the Gita-15 “But if we look at after results, an easy optimism becomes even less possible. See the patriot dying in order that his country may be free, and mark that country a few decades after the Lord of Karma has paid the price of the blood and the suffering that was given; you shall see it in its turn an oppressor, an exploiter and conqueror of colonies and dependencies devouring others that it may live and succeed aggressively in life. The Christian martyrs perish in their thousands, setting soul-force against empire-force that Christ may conquer, Christianity prevail. Soul-force does triumph, Christianity does prevail, — but not Christ; the victorious religion becomes a militant and dominant Church and a more fanatically persecuting power than the creed and the empire which it replaced. The very religions organise themselves into powers of mutual strife and battle together fiercely to live, to grow, to possess the world.” CWSA-19/ Essays on the Gita-44 “The Gita in later chapters speaks highly of the Veda and the Upanishads. They are divine Scriptures, they are the Word. The Lord himself is the knower of Veda and the author of Vedanta, vedavid veda¯ ntakr.t; the Lord is the one object of knowledge in all the Vedas, sarvair vedair aham eva vedyah. , a language which implies that the word Veda means the book of knowledge and that these Scriptures deserve their appellation. The Purushottama from his high supremacy above the Immutable and the mutable has extended himself in the world and in the Veda. Still the letter of the Scripture binds and confuses, as the apostle of Christianity warned his disciples when he said that the letter killeth and it is the spirit that saves; and there is a point beyond which the utility of the Scripture itself ceases. The real source of knowledge is the Lord in the heart; “I am seated in the heart of every man and from me is knowledge,” says the Gita; the Scripture is only a verbal form of that inner Veda, of that self-luminous Reality, it is sabdabrahma: the mantra, says the Veda, has risen from the heart, from the secret place where is the seat of the truth, sadanad rasya, guhayam. That origin is its sanction; but still the infiniteTruth is greater than its word. Nor shall you say of any Scripture that it alone is all-sufficient and no other truth can be admitted, as the Vedavadins said of the Veda, na¯nyad astı¯ti va¯dinah.. This is a saving and liberating word which must be applied to all the Scriptures of the world. Take all the Scriptures that are or have been, Bible and Koran and the books of the Chinese, Veda and Upanishads and Purana and Tantra and Shastra and the Gita itself and the sayings of thinkers and sages, prophets and Avatars, still you shall not say that there is nothing else or that the truth your intellect cannot find there is not true because you cannot find it there. That is the limited thought of the sectarian or the composite thought of the eclectic religionist, not the untrammelled truth-seeking of the free and illumined mind and God-experienced soul. Heard or unheard before, that always is the truth which is seen by the heart of man in its illumined depths or heard within from the Master of all knowledge, the knower of the eternal Veda.” CWSA-19/ Essays on the Gita-92-93 “The second portion of these passages which has here been given in substance, explains the nature of divine works, divyam˙ karma, with the principle of which we have had to deal in the last essay; the first, which has been fully translated, explains the way of the divine birth, divyam˙ janma, the Avatarhood. But we have to remark carefully that the upholding of Dharma in the world is not theonly object of the descent of the Avatar, that great mystery of the Divine manifest in humanity; for theupholding of the Dharma is not an all-sufficient object in itself, not the supreme possible aim for themanifestation of a Christ, a Krishna, a Buddha, but is only the general condition of a higher aim and a more supreme and divine utility. For there are two aspects of the divine birth; one is a descent, the birth of God in humanity, the Godhead manifesting itself in the human form and nature, the eternal Avatar; the other is an ascent, the birth of man into the Godhead, man rising into the divine nature and consciousness, madbhavam agatah ; it is the being born anew in a second birth of the soul. It is that new birth which Avatarhood and the upholding of the Dharma are intended to serve. This double aspect in the Gita’s doctrine of Avatarhood is apt to be missed by the cursory reader satisfied, as most are, with catching a superficial view of its profound teachings, and it is missed too by the formal commentator petrified in the rigidity of the schools. Yet it is necessary, surely, to the whole meaning of the doctrine. Otherwise the Avatar idea would be only a dogma, a popular superstition, or an imaginative or mystic deification of historical or legendary supermen, not what the Gita makes all its teaching, a deep philosophical and religious truth and an essential part of or step to the supreme mystery of all, rahasyamuttamam.” CWSA-19/ Essays on the Gita-147-148 “If there were not this rising of man into the Godhead to be helped by the descent of God into humanity, Avatarhood for the sake of the Dharma would be an otiose phenomenon, since mere Right, mere justice or standards of virtue can always be upheld by the divine omnipotence through its ordinary means, by great men or great movements, by the life and work of sages and kings and religious teachers, without any actual incarnation. The Avatar comes as the manifestation of the divine nature in the human nature, the apocalypse of its Christhood, Krishnahood, Buddhahood, in order that the human nature may by moulding its principle, thought, feeling, action, being on the lines of that Christhood, Krishnahood, Buddhahood transfigure itself into the divine. The law, the Dharma which the Avatar establishes is given for that purpose chiefly; the Christ, Krishna, Buddha stands in its centre as the gate, he makes through himself the way men shall follow. That is why each Incarnation holds before men his own example and declares of himself that he is the way and the gate; he declares too the oneness of his humanity with the divine being, declares that the Son of Man and the Father above from whom he hasdescended are one, that Krishna in the human body, manusım˙ tanum asritam , and the supreme Lord and Friend of all creatures are but two revelations of the same divine Purushottama, revealed there in his own being, revealed here in the type of humanity.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-148-149 “The divine manifestation of a Christ, Krishna, Buddha in external humanity has for its inner truth the same manifestation of the eternal Avatar within in our own inner humanity. That which has been done in the outer human life of earth, may be repeated in the inner life of all human beings.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-160 “On the other hand, this entering into the divine conscious- ness may be attended by a reflex action of the Divine entering or coming forward into the human parts of our being, pouring himself into the nature, the activity, the mentality, the corporeality even of the man; and that may well be at least a partial Avatarhood. The Lord stands in the heart, says the Gita, — by which it means of course the heart of the subtle being, the nodus of the emotions, sensations, mental consciousness, where the individual Purusha also is seated, — but he stands there veiled, enveloped by his Maya. But above, on a plane within us but now superconscient to us, called heaven by the ancient mystics, the Lord and the Jivastand together revealed as of one essence of being, the Father and the Son of certain symbolisms, theDivine Being and the divine Man who comes forth from Him born of the higher divine Nature,1 the virgin Mother, para prakriti, para maya, into the lower or human nature. This seems to be the innerdoctrine of the Christian incarnation; in its Trinity the Father is above in this inner Heaven; the Son orsupreme Prakriti become Jiva of the Gita descends as the divine Man upon earth, in the mortal body; theHoly Spirit, pure Self, Brahmic consciousness is that which makes them one and that also in which theycommunicate; for we hear of the Holy Spirit descending upon Jesus and it is the same descent whichbrings down the powers of the higher consciousness into the simple humanity of the Apostles.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-162-63 “A merely supernormal or miraculous Avatar would be a meaningless absurdity; not that there need be an entire absence of the use of supernormal powers such as Christ’s so- called miracles of healing, for the use of supernormal powers is quite a possibility of human nature; but there need not be that at all, nor in any case is it the root of the matter, nor would it at all do if the life were nothing else but a display of supernormal fireworks. The Avatar does not come as a thaumaturgic magician, but as the divineleader of humanity and the exemplar of a divine humanity. Even human sorrow and physical sufferinghe must assume and use so as to show, first, how that suffering may be a means of redemption, — asdid Christ, — secondly, to show how, having been assumed by the divine soul in the human nature, it can also be overcome in the same nature, — as did Buddha. The rationalist who would have cried to Christ, “If thou art the Son of God, come down from the cross,” or points out sagely that the Avatar was not divine because he died and died too by disease, — as a dog dieth, — knows not what he is saying:for he has missed the root of the whole matter. Even, the Avatar of sorrow and suffering must come before there can be the Avatar of divine joy; the human limitation must be assumed in order to show how it can be overcome; and the way and the extent of the overcoming, whether internal only or external also, depends upon the stage of the human advance; it must not be done by a non-human miracle.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-165 “No doubt, too, the inner descent of the Godhead to raise the human soul into himself is the main thing, — it is the inner Christ, Krishna or Buddha that matters. But just as the outer life is of immense importance for the inner development, so the external Avatarhood is of no mean importance for this great spiritual manifestation.” CWSA-19/ Essays on the Gita-167 “But obviously the purely practical, ethical or social and political mission of the Avatar which is thus thrown into popular and mythical form, does not give a right account of the phenomenon of Avatarhood. It does not cover its spiritual sense, and if this outward utility were all, we should have to exclude Buddha and Christ whose mission was not at all to destroy evil-doers and deliver the good, but to bring to all men a new spiritual message and a new law of divine growth and spiritual realisation. On the other hand, if we give to the word dharma only its religious sense, in which it means a law of religious and spiritual life, we shall indeed get to the kernel of the matter, but we shall be in danger of excluding a most important part of the work done by the Avatar. Always we see in the history of the divine incarnations the double work, and inevitably, because the Avatar takes up the workings of God in human life, the way of the divine Will and Wisdom in the world, and that always fulfils itself externally as well as internally, by inner progress in the soul and by an outer change in the life. The Avatar may descend as a great spiritual teacher and saviour, the Christ, the Buddha, but always his work leads, after he has finished his earthly manifestation, to a profound and powerful change not only in the ethical, but in the social and outward life and ideals of the race. He may, on the other hand, descend as an incarnation of the divine life, the divine personality and power in its characteristic action, for a mission ostensibly social, ethical and political, as is represented in the story of Rama or Krishna; but always then this descent becomes in the soul of the race a permanent power for the inner living andthe spiritual rebirth. It is indeed curious to note that the permanent, vital, universal effect of Buddhism and Christianity has been the force of their ethical, social and practical ideals and their influence even onthe men and the ages which have rejected their religious and spiritual beliefs, forms and disciplines; later Hinduism which rejected Buddha, his san˙gha and his dharma, bears the ineffaceable imprint of the social and ethical influence of Buddhism and its effect on the ideas and the life of the race, while in modern Europe, Christian only in name, humanitarianism is the translation into the ethical and social sphere and the aspiration to liberty, equality and fraternity the translation into the social and politicalsphere of the spiritual truths of Christianity, the latter especially being effected by men who aggressivelyrejected the Christian religion and spiritual discipline and by an age which in its intellectual effort of emancipation tried to get rid of Christianity as a creed. On the other hand the life of Rama and Krishna belongs to the prehistoric past which has come down only in poetry and legend and may even beregarded as myths; but it is quite immaterial whether we regard them as myths or historical facts, becausetheir permanent truth and value lie in their persistence as a spiritual form, presence, influence in the innerconsciousness of the race and the life of the human soul. Avatarhood is a fact of divine life andconsciousness which may realise itself in an outward action, but must persist, when that action is over and has done its work, in a spiritual influence; or may realise itself in a spiritual influence and teaching, but must then have its permanent effect, even when the new religion or discipline is exhausted, in the thought, temperament and outward life of mankind.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-170-171 “It is these things that condition and determine the work of the Avatar. In the Buddhistic formula the disciple takes refuge from all that opposes his liberation in three powers, the dharma, the sangha, the Buddha. So in Christianity we have the law of Christian living, the Church and the Christ. These three are always the necessary elements of the work of the Avatar. He gives a dharma, a law of self-discipline by which to grow out of the lower into the higher life and which necessarily includes a rule of action and of relations with our fellow men and other beings, endeavour in the eightfold path or the law of faith, love and purity or any other such revelation of the nature of the divine in life.” CWSA-19/ Essays on the Gita-173 “Equality has always been held up to admiration as the philosophic ideal and the characteristic temperament of the sages. The Gita takes up indeed this philosophic ideal, but carries it far beyond into a higher region where we find ourselves breathing a larger and purer air. The Stoic poise, the philosophic poise of the soul are only its first and second steps of ascension out of the whirl of the passions and the tossings of desire to a serenity and bliss, not of the Gods, but of the Divine himself in his supreme self-mastery. The Stoic equality, making character its pivot, founds itself upon self-mastery by austere endurance; the happier and serener philosophic equality prefers self-mastery by knowledge, by detachment, by a high intellectual indifference seated above the disturbances to which our nature is prone, uda¯ sı¯navad a¯ sı¯nah. , as the Gita expresses it; there is also the religious or Christian equality which is a perpetual kneeling or a prostrate resignation and submission to the will of God. These are the three steps and means towards divine peace, heroic endurance, sage indifference, pious resignation, titiksa, udasınata, namas or nati. The Gita takes them all in its large synthetic manner and weaves them into its upward soul-movement, but it gives to each a profounder root, a larger outlook, a more universal and transcendent significance. For to each it gives the values of the spirit, its power of spiritual being beyond the strain of character, beyond the difficult poise of the understanding, beyond the stress of the emotions.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-190 “He constructs for the Godhead the name and form of Indra or Agni, of Vishnu or Shiva, of a divinised Christ or Buddha, or else some composite of natural qualities, an indulgent God of love and mercy, or a severe God of righteousness and justice, or an awe-inspiring God of wrath and terror and flaming punishments, or some amalgam of any of these, and to that he raises his altars without and in his heart and mind and falls down before it to demand from it worldly good and joy or healing of his wounds or a sectarian sanction for an erring, dogmatic, intellectual, intolerent knowledge. All this up to a certain point is true enough. Very rare is the great soul who knows that Vasudeva the omnipresent Being is all that is, va¯ sudevah. sarvam iti sa maha¯ tma¯ sudurlabhah. .” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-286 “The thought of the Gita here is not on a par with the indulgences and facilities of popular religion; it has nothing in common with the crude fancies that make the absolution and last unction of the priest, an edifying “Christian” death after an unedifying profane life or the precaution or accident of a death in sacred Benares or holy Ganges a sufficient machinery of salvation. The divine subjective becoming on which the mind has to be fixed firmly in the moment of the physical death, yam˙ smaran bhavam˙ tyajatiante kalevaram , must have been one into which the soul was at each moment growing inwardly during the physical life, sada tad-bhava-bhavitah . . “Therefore,” says the divine Teacher, “at all times remember me and fight; for if thy mind and thy understanding are always fixed on and given up to Me,mayi arpita-mano-buddhih. , to Me thou shalt surely come. For it is by thinking always of him with a consciousness united with him in an undeviating Yoga of constant practice that one comes to the divine and supreme Purusha.”” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-296 “Teachers of the law of love and oneness there must be, for by that way must come the ultimate salvation. But not till the Time-Spirit in man is ready, can the inner and ultimate prevail over the outer and immediate reality. Christ and Buddha have come and gone, but it is Rudra who still holds the world in the hollow of his hand. And meanwhile the fierce forward labour of mankind tormented and oppressed by the Powers that are profiteers of egoistic force and their servants cries for the sword of the Hero of the struggle and the word of its prophet.” CWSA-19/ Essays on the Gita/p-386 “The Vedic law becomes a convention and a Buddha appears with his new rule of the eightfold path and the goal of Nirvana; and it may be remarked that he propounds it not as a personal invention, but as the true rule of Aryan living constantly rediscovered by the Buddha, the enlightened mind, the awakened spirit. But this practically means that there is an ideal, an eternal Dharma which religion, philosophy, ethics and all other powers in man that strive after truth and perfection are constantly endeavouring to embody in new statements of the science and art of the inner and outer life, a new Shastra. The Mosaic law of religious, ethical and social righteousness is convicted of narrowness and imperfection and is now besides a convention; the law of Christ comes to replace it and claims at once to abrogate and to fulfil, to abrogate the imperfect form and fulfil in a deeper and broader light and power the spirit of the thing which it aimed at, the divine rule of living. And the human search does not stop there, but leaves these formulations too, goes back to some past truth it had rejected or breaks forward to some new truth and power, but is always in search of the same thing, the law of its perfection, its rule of right living, its complete, highest and essential self and nature.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-478-79 “Altruism, philanthropy and service, Christian love or Buddhist compassion have not made the world a whit happier, they only give infinitesimal bits of momentary relief here and there, throw drops on the fire of the world’s suffering. All aims are in the end transitory and futile, all achievements unsatisfying or evanescent; all works are so much labour of effort and success and failure which consummate nothingdefinitive: whatever changes are made in human life are of the form only and these forms pursue each other in a futile circle; for the essence of life, its general character remains the same for ever.” CWSA-21/The Life Divine/p-433 “In the West where the syncretic tendency of the consciousness was replaced by the analytic and separative, the spiritual urge and the intellectual reason parted company almost at the outset; philosophy took from the first a turn towards a purely intellectual and ratiocinative explanation of things. Nevertheless, there were systems like the Pythagorean, Stoic and Epicurean, which were dynamic not only for thought but for conduct of life and developed a discipline, an effort at inner perfection of the being; this reached a higher spiritual plane of knowledge in later Christian or Neo-pagan thought-structures where East and West met together. But later on the intellectualisation became complete and the connection of philosophy with life and its energies or spirit and its dynamism was either cut or confined to the little that the metaphysical idea can impress on life and action by an abstract and secondary influence.” CWSA-22/The Life Divine/p-912 “Beyond and above this preoccupation, as soon as mind is sufficiently developed, there awakes in man the spiritual preoccupation, the discovery of a self and inmost truth of being and the release of man’s mind and life into the truth of the Spirit, its perfection by the power of the Spirit, the solidarity, unity, mutuality of all beings in the Spirit. This was the Eastern ideal carried by Buddhism and other ancient disciplines to the coasts of Asia and Egypt and from there poured by Christianity into Europe. But these motives, burning for a time like dim torchlights in the confusion and darkness created by the barbaric flood that had submerged the old civilisations, have been abandoned by the modern spirit which has found another light, the light of Science.” CWSA-22/The Life Divine/p-1088 “Even then his nature calls for a human intermediary so that he may feel the Divine in something entirely close to his own humanity and sensible in a human influence and example. This call is satisfied by the Divine manifest in a human appearance, the Incarnation, the Avatar — Krishna, Christ, Buddha. Or if this is too hard for him to conceive, the Divine represents himself through a less marvellous intermediary, — Prophet or Teacher. For many who cannot conceive or are unwilling to accept the Divine Man, are ready to open themselves to the supreme man, terming him not incarnation but world-teacher or divine representative.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-65 “Nor should he forget the aim of these external aids which is to awaken his soul to the Divine within him. Nothing has been finally accomplished if that has not been accomplished. It is not sufficient to worship Krishna, Christ or Buddha without, if there is not the revealing and the formation of the Buddha, the Christ or Krishna in ourselves. And all other aids equally have no other purpose; each is a bridge between man’s unconverted state and the revelation of the Divine within him.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-66 “It is indeed by the religio-ethical sense that the law of universal goodwill or universal compassion or of love and service to the neighbour, the Vedantic, the Buddhistic, the Christian ideal, was created; only by a sort of secular refrigeration extinguishing the fervour of the religious element in it could the humanitarian ideal disengage itself and become the highest plane of a secular system of mental and moral ethics.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-152 “The later religions endeavour to fix the type of a supreme truth of conduct, erect a system and declare God’s law through the mouth of Avatar or prophet. These systems, more powerful and dynamic than the dry ethical idea, are yet for the most part no more than idealistic glorifications of the moral principles sanctified by religious emotion and the label of a superhuman origin. Some, like the extreme Christian ethic, are rejected by Nature because they insist unworkably on an impracticable absolute rule. Others prove in the end to be evolutionary compromises and become obsolete in the march of Time. The true divine law, unlike these mental counterfeits, cannot be a system of rigid ethical determinations that press into their cast-iron moulds all our life-movements. The Law divine is truth of life and truth of the spirit and must take up with a free living plasticity and inspire with the direct touch of its eternal light each step of our action and all the complexity of our life issues. It must act not as a rule and formula but as an enveloping and penetrating conscious presence that determines all our thoughts, activities, feelings, impulsions of will by its infallible power and knowledge.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga-203 “It is immaterial whether he wears the garb of the ascetic or lives the full life of the householder; whether he spends his days in what men call holy works or in the many-sided activities of the world; whether hedevotes himself to the direct leading of men to the Light like Buddha, Christ or Shankara or governskingdoms like Janaka or stands before men like Sri Krishna as a politician or a leader of armies; what heeats or drinks; what are his habits or his pursuits; whether he fails or succeeds; whether his work be one of construction or of destruction; whether he supports or restores an old order or labours to replace itby a new; whether his associates are those whom men delight to honour or those whom their sense of superior righteousness out- castes and reprobates; whether his life and deeds are approved by hiscontemporaries or he is condemned as a misleader of men and a fomenter of religious, moral or social heresies.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-271 “To use Christian language, the Son of God is also the Son of Man and both elements are necessary to the complete Christhood; or to use an Indian form of thought, the divine Narayana of whom the universe is only one ray is revealed and fulfilled in man; the complete man is Nara-Narayana and in that completeness he symbolises the supreme mystery of existence.” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-329 “He is each separately and all altogether. He is Vishnu, Krishna, Kali; he reveals himself to us in humanity as the Christ personality or the Buddha personality. When we look beyond our first exclusively concentrated vision, we see behind Vishnu all the personality of Shiva and behind Shiva all the personality of Vishnu. He is the Ananta-guna, infinite quality and the infinite divine Personality which manifests itself through it. Again he seems to withdraw into a pure spiritual impersonality or beyond all idea even of impersonal Self and to justify a spiritualised atheism or agnosticism; he becomes to the mind of man an indefinable, anirdesyam . But out of this unknowable the conscious Being, the divine Person, who has manifested himself here, still speaks, “This too is I; even here beyond the view of mind, I am He, the Purushottama.”” CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-586 “These are those forms of Vishnu, Shiva, Krishna, Kali, Durga, Christ, Buddha, which the mind of man seizes on for adoration. Even the monotheist who worships a formless Godhead, yet gives to him some form of quality, some mental form or form of Nature by which he envisages and approaches him. But to be able to see a living form, a mental body, as it were, of the Divine gives to the approach a greater closeness and sweetness.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-601 “To this day I remember the experience. Truly, that’s what I felt – I did not intellectualize it. Exactly the impression of what Christ must have experienced when he felt the weight of the cross. It was the weight of a whole world of darkness, unconsciousness, universal bad will, total incomprehension, something ...And it really felt like that ... as if I were carrying a frightful weight – which was frightful because of its darkness, not because of its weight. So I thought, ‘Well, well. This must be how Christ felt when they laid the cross on him.’” The Mother’s Agenda/ August 20, 1960 “Regarding Christmas, I’ll tell you a curious story. For a while, there was a Muslim girl close to me (not a believer, but her origins were Muslim; in other words, she wasn’t at all Christian) who had a special fondness for Santa Claus! She had seen pictures of him, read some books, etc. Then one year while she was here, she got it into her head that Santa Claus had to bring me something. ‘He has to bring you something for Christmas,’ she told me. ‘Try,’ I replied. I don’t know what all she did, but she prayed to him to bring me money. She fixed a certain sum. And on Christmas Eve, exactly this sum was given to me! And it was a large sum, several thousand rupees. Exactly the amount she had specified. And it came on that very day in quite an unexpected way. I found it very interesting.” The Mother’s Agenda, December 20, 1960 “Seen from the European angle, Sri Aurobindo represents an immense spiritual revolution, redeeming Matter and the creation, which to the Christian religion is fundamentally a fall – it’s really unclear how what has come from God could become so bad, but anyway, better not be too logical! it’s a fall. The creation is a fall. And that’s why they are far more easily convinced by Buddhism. I saw this particularly with R, whose education was entirely in European philosophy, with Christian and positivist influences; under these two influences, when he came into contact with Theon’s ‘cosmic philosophy’ and later Sri Aurobindo’s revelation, he immediately explained, in his Wherefore of the Worlds, that the world is the fruit of Desire – God’s desire. Yet Sri Aurobindo says (in simple terms), ‘God created the world for the Joy of the creation,’ or rather, ‘He brought forth the world from Himself for the Joy of living an objective life.’ This was Theon’s thesis too, that the world is the Divine in an objective form, but for him the origin of this objective form was the desire to be. All this is playing with words, you understand, but it turns out that in one case the world is reprehensible and in the other it is adorable! And that makes all the difference. To the whole European mind, the whole Christian spirit, the world is reprehensible. And when THAT is pointed out to them, they can’t stand it.” The Mother’s Agenda- December 20, 1961 “And to Théon, the God of the Jews and Christians was an Asura. This Asura wanted to be unique; and so he became the most terrible despot imaginable. Anatole France said the same thing (I now know that Anatole France had never read Théon's story, but I can't imagine where he picked this up). It's in The Revolt of the Angels. He says that Satan is the true God and that Jehovah, the "only God," is the monster. And when the angels wanted Satan to become the one and only God, Satan realized he was immediately taking on all Jehovah's failings! So he refused: "Oh, no – thank you very much!" It's a wonderful story, and in exactly the same spirit as what Théon used to say. The very first thing I asked Anatole France (I told you I met him once – mutual friends introduced us), the first thing I asked him was, "Have you ever read The Tradition?" He said no. I explained why I had asked, and he was interested. He said his source was his own imagination. He had caught that idea intuitively.” The Mother’s Agenda/ January 27, 1962 “You know, I don't like the story of Christ. Yes, that's.... That's exactly the point. The crucified god – no thanks. If he loses his skin, he loses it – so what, it doesn't matter. You understand?” The Mother’s Agenda-March-13, 1962 “(Satprem) I don't know why, but every time I come into contact with a Christian thought, it fills me with anger. Oh, I understand! Because it's true, you know, that an Asura is behind it all – not Christ! Sri Aurobindo considered Christ an Avatar (a minor form of Avatar). One emanation of the Divine's aspect of Love, he always said. But what people have made of him! ... Besides, the religion was founded two hundred years after his death. And it's nothing but a political construction, a tool for domination, built with the Lord of Falsehood in the background, who, in his usual fashion, took something true and twisted it. It's a real hodgepodge, that religion – the number of sects! The only common ground is the divinity of Christ, and it became asuric when he was made out to be unique: there has been but ONE incarnation, Christ. That's just where it all went wrong. We'll see. It is resisting, resisting everywhere. It's even more resistant than materialism.” The Mother’s Agenda-December-15, 1962, “The Vedic Rishis thirsted for Immortality, Buddha wanted Permanence.... Then I looked, wondering, "And what was Christ's path?"... Basically, he always said, "Love thy neighbor," in other words brotherhood (but that's a modern translation). For him, the idea was compassion, charity (the Christians say it's the "law of Love," but we're not yet there – that will come much later). So I wrote: Jesus preached Compassion.... Then I thought: now, Sri Aurobindo, it's quite clear; for him, the goal was Perfection. Perfection not in the sense of a summit but of an all-inclusive totality in which everything is represented, has a place. And I saw that this Perfection would come – must come – in stages. He announced something the realization of which will stretch over thousands of years. So it must come in stages. And I saw that what I find essential, indispensable (everything is there, everything finds a place, yet there is a kind of anguish – not a personal anguish but a terrestrial anguish), is Security. A need for Security – whatever you attempt, whatever you seek, even Love, even Perfection, it needs Security. Nothing can be achieved with the feeling that all opposing forces can come and sweep everything away. We must find the point where nothing can be touched or destroyed or halted. Therefore, it's Security, the very essence of Security. So I wrote: Sri Aurobindo promised Perfection and to attain it, the first requisite, what men need today, is Security.” The Mother’s Agenda-March-27, 1963 “Catholicism has two things that Protestantism lacks: the occult sense (not only the sense but even a certain occult knowledge), and the Mother – the Virgin. The Protestants have something the Catholics lack: the inner divine presence. It's only through those two things that you can catch them. But ... Well, we'll see.” The Mother’s Agenda-June-29, 1963 “I think the foremost idea of the one who left was to prevent war. Consciously, he (new Pope) wanted all Christians to love each other! (Mother laughs) A childish hope. To love each other in Jesus – whom theyleave on the cross. As Sri Aurobindo says, men ... men LOVE grief, that's why Jesus is still nailed on the cross. It's magnificent, that thing.” The Mother’s Agenda-June-29, 1963 “What seems ... bizarre to those who have gone beyond the petty, purely terrestrial limits – human terrestrial limits – is that belief in a SINGLE divine manifestation on the earth; all the religions are based on that, everyone says, "Christ was the only one," or "Buddha was the only one," or elsewhere"Mohammed was the only one," and so forth. Well, that "only one" is something IMPOSSIBLE as soon as you rise a little above the ordinary earth atmosphere – it appears childish. You can understand thething and accept it only as a sort of recurrent movement of the divine Consciousness on the earth. Of course, officially there is only Christ; may be for this man [Paul VI], he is still the greatest, but I would be surprised if he thought Christ was the only one. Only, Christ "has to" be the only one – you'd cut out your own tongue rather than say he's not! I don't think the question bothers him much (!) His concern is how to exert his power and keep people init, so as, maybe, to prove his superiority. This much conviction they still have, you see, that their religion IS superior to all others, their power is superior to all others, and therefore they have to be more powerful than the others. That's the main idea: "To be the most powerful." And what's the way, now, for them to gain that all-powerfulness? Already for two or three generations, they have understood the necessity of a broadening: the narrowness of their dogma gave them too many weak points.... But he [Paul VI] understands maybe even better. We'll see what happens.” The Mother’s Agenda-July-3, 1963 “It's much easier to answer out-and-out materialists who are convinced and sincere ("sincere" within the limit of their consciousness, that is) than to answer people who have a religion! Much easier. With Indians, it's very easy – they're heaven-blessed, these people, because it takes very little for them to be oriented in the right way. But there are two types of difficult religion, the Christian religion(especially in the form of Protestantism), and the Jewish religion. The Jews are also out-and-out materialists: you die, well, you die, it's over. Though I haven't quite understood how they reconcile that with their God, who moreover is Unthinkable and must not be named... but who, seen from the standpoint of a vaster truth, seems (I am not sure), seems to be an Asura. Because it's an almighty and UNIQUE God, foreign to the world – the world (as far as I know)and he are two completely different things. It's the same with Catholicism. Yet, if I remember correctly, their God created the world with apart of himself, no? (Satprem) No, no! No? Is it only man that he pulled out of his rib? (Satprem) No! It's out of Adam's rib that he pulled man, not out of his own rib! Aah! (Satprem) It's out of Adam's rib ... ... that he pulled woman. Aah! ... (Satprem) No, no, he "created" the world. Out of nothingness he made the world? (Satprem) That's right. Then it's the same problem, the same difficulty. It's quite simply an incomprehension. (Satprem) And in fact he sent his son to "save the world." Then his son doesn't belong to the creation? (Satprem) He is the son of God – not so the others. He is the ONLY son of God? (Satprem) Yes, of course! They've twisted everything. But Adam belonged to the creation, didn't he? (Satprem) Yes, while Christ isn't human, he is the son. But he took on a human body. (Satprem) Yes, but he's the son of God. He isn't a human being become divine, he is a divine being – "the son of God" – who took on a human body. But that's understood! All Avatars are like that. (Satprem) Yes, but he's the only one. It's all twisted. But the Virgin, in that affair? What happened to her? Because she was a woman, wasn't she? (Satprem) She was human. Yes ... because in the story, there's even a moment when Christ says, "What do I have to do with that woman"! But then, the Assumption? ... (silence) Of course, those who know understand very well – it's all symbolic. But for instance, I told you I spoke with the Pope for quite a long time the day of his election, and the conversation was abruptly interrupted by a reaction he had. (It was really a mental conversation we were having: I spoke, he replied, I heard his reply – I don't know whether he was conscious of something ... probably not, but anyway; it wasn't at all a formation of my own mind because I received quite unexpected replies.) But the conversation was interrupted abruptly by a reaction he had when I told him that God is everywhere and in all things; that everything is He; and then a great Force came down into me and I added, "Even when you descend into Hell, He is there too." Then everything stopped dead. Since then I've learned that it's part of their teaching: that what is terrible in Hell isn't so much the suffering, but that there is no God there; that it's the only part of the creation in which there is no God – there is no God in Hell. And I asserted that He is there too. But naturally, from an intellectual point of view, all those things are explained and find their place –man has never thought anything that wasn't the distortion of a truth. That's not the difficulty, it's that for religious people there are certain things they have a DUTY to believe, and to allow the mind to discuss them is a "sin" – so naturally they close themselves and will never be able to make any progress. Whereas the materialists, on the other hand, are on the contrary supposed to know and explain everything – they explain everything rationally. So (Mother laughs), precisely because they explain everything, you can lead them where you want to. There. (Satprem) There's nothing to be done with religious people. No. And it's not good to try either. If they cling to a religion, it means that that religion has helped them somehow or other, has helped something in them which in fact wanted to have a certitude without having to seek for it – to lean on something solid without being responsible for its solidity (someone elseis responsible! [Mother laughs]), and to leave their bodies in that way. So to want to pull them out of it shows a lack of compassion – they should just be left where they are. Never do I argue with someone who has a faith – let him keep his faith! And I take great care not to say anything that might shake his faith because it's not good – such people are unable to have another faith. But with a materialist ... "I don't argue, I accept your point of view; only, you have nothing to say – I've taken my position, take yours. If you are satisfied with what you know, keep it. If it helps you to live, very good. "But you have no right to blame or criticize me, because I am taking my position on your own basis. Even if all that I imagine is mere imagination, I prefer that imagination to yours." That's all.” The Mother’s Agenda-September-7, 1963 “In the Illustrated Weekly they have published photographs of the Pope's visit to Palestine, and there is one in which he is prostrating himself: he is kissing the ground on the Mount of Olives, where Christ, as the story goes, was informed that he would be crucified. It put me again in contact with that man. And his intention is clear: to make religion quite real, in the sense that it isn't a myth, it isn't a legend – it's truly God who came, and so on. So, to him, this is "human greatness" prostrating itself before the"divine sacrifice." There is another photograph in which he is embracing the Patriarch of the Orthodox Church – heretics formerly, now they embrace each other. And all the people around him (they are well-dressed, you know, with modern suits) look like puppets, mon petit! Oh, it's awful! ... Awful. He at least has a force – or a will, at any rate. And he has a plan, he knows what he wants. (silence) He is also the first Pope to travel by plane, so they took his photograph in the plane – he gives a "broad smile," he looks very happy. (long silence) In sum, it is the glorification of physical suffering as a means of salvation. (Satprem) I must say I find the whole story repugnant – that crucifixion being flaunted everywhere.There's nothing so clever about Christ! There are millions others who died without making such a fuss! That was also my feeling, and it was Théon's too. But Sri Aurobindo ... as for him, he clearly said that it had brought a sense of charity, humaneness and fraternity on earth that didn't exist before. (Satprem) Yes, it certainly did bring something. But they just remain there. Ah, the Falsehood is to remain stuck there, yes.” The Mother’s Agenda- January 25, 1964 “Have you seen the latest Illustrated Weekly? You know that the Pope is here, in Bombay, for the"Eucharistic Congress" – but what's the Eucharist, mon petit? (Satprem) It's the Communion. Ah, that's just what I thought!... There is in the Illustrated Weekly the history of those Eucharistic Congresses, and it seems a French lady was behind the origin of the first Congress (not so long ago, in the last century, I believe). And then (Mother smiles), there's a magnificent portrait of the Pope with a message he wrote specially for the Weekly's readers, in which he took great care not to use Christian words. He wishes them ... I don't know what, and (it's written in English) a celestial grace. Then I saw (he tried to be as impersonal as possible), I saw that in spite of everything, the Christians' greatest difficulty is that their happiness and fulfillment are in heaven. Instead of a celestial grace, they read to me, or I heard, a terrestrial grace! When I heard that, something in me started vibrating: "What! But this man has been converted!" Then I had it repeated and heard it wasn't that but really a celestial grace. This is the whole point. (Satprem) Exactly. They believe in a divine realization, but the divine realization isn't terrestrial, it's somewhere else, in a celestial world, that is, immaterial. And that is their great obstacle. Of course, in matters of faith (I don't mean for a very precise and very clear scientific mind), but in matters of faith, there is so far no clear proof that the Lord wants to realize Himself here; except, perhaps, for two or three visionaries who had the experience.... Someone asked me if there had been a supramental realization previously, that is, before historical times (because historical times are extremely limited, of course). Naturally, the question always corresponds to one of the things that are shown to me in moments of concentration. So I answered very spontaneously that there hadn't been a collective realization, but that there might have been one or several individual realizations, as examples of what would be and as a promise – a promise and examples: "This is what will be." I've had some very precise memories – lived memories – of a human life on earth, quite primitive (I mean outside any mental civilization), a human life on earth that wasn't an evolutionary life, but the manifestation of beings from another world. I lived in that way for a time – a lived memory. I still see it, I still have the image of it in my memory. It had nothing to do with civilization and mental development: it was a blossoming of force, of beauty, in a NATURAL, spontaneous life, like animal life, but with aperfection of consciousness and power that far surpasses the one we have now; and indeed with a power over all surrounding Nature, animal nature and vegetable nature and mineral nature, a DIRECT handling of Matter, which men do not have – they need intermediaries, material instruments, whereas this was direct. And there were no thoughts or reasoning: it was spontaneous (gesture indicating the direct radiating action of will on Matter). I have the lived memory of this. It must have existed on earth because it wasn't premonitory: it wasn't a vision of the future, it was a past memory. So there must have been a moment ... It was limited to two beings: I don't have the feeling there were many. And there was no childbirth or anything animal, absolutely not; it was a life, yes, a truly higher life in a natural setting, but with an extraordinary beauty and harmony! And I don't have the feeling it was (how can I explain?) something known; the relationships with vegetable life and animal life were spontaneous ones, absolutely harmonious, and with the sensation of an undisputed power (you didn't even feel it was possible for it not to be), undisputed, but without any idea that there were other beings on earth and that it was necessary to look after them or make a "demonstration" – nothing of the sort, absolutely nothingof mental life, nothing. A life just like that, like a beautiful plant or a beautiful animal, but with an inner knowledge of things, perfectly spontaneous and effortless – an effortless life, perfectly spontaneous. I don't even have the feeling that there was any question of food, not that I remember; but there was the joy of Life, the joy of Beauty: there were flowers, there was water, there were trees, there were animals, and all that was friendly, but spontaneously so. And there were no problems! No problems to be solved, nothing at all – one just lived! ....An uncomplicated life, definitely.” The Mother’s Agenda-December-2, 1964 “Because it doesn't seem possible to me (though I don't know), it doesn't seem possible to me that thestate of the earth is adequate to justify an integral transformation. As for Sri Aurobindo, he used to say that it would come in stages, that there would first be a sort of small formation, or a small creation that will receive the Light and be transformed, and that's what will work as a leaven for the generaltransformation. There are all the Christian, Buddhist theories, Shankara, all those who declare that the world is an "unreal Falsehood" and that it must disappear and give place to a "heaven" (a "new world" and a "heaven"). And this is among the most "aspiring" elements of mankind, those who aren't content with the world as it is, who don't say, "Oh, as long as I am here and alive, things are fine; afterwards, I don't care" – enjoy the short life. "Afterwards, well, it's over, and that's that; let me make the most of the moment I've been given." What a queer conception! ... That's the other extreme.” The Mother’s Agenda-March 20, 1965, “And naturally, the ancient Vedas and all the old traditions announced a new earth, that's well known. But even the Christians. Even the Christians, yes. St. John said that there would be a new earth – that there would be, in fact, anew Christ, who corresponds to that of the Hindus. Kalki? Yes, Kalki. The description is very similar. And the Maitreya Buddha, too. Yes, but it seems we should be more cautious about him. According to Alexandra David-Neel, it's not a truly authentic text, it came afterwards, after Buddha's descendants: it isn't what Buddha himself is said to have preached. There is a controversy here. Of course, Alexandra belonged to the Buddhism of theSouth, which is very rigid and absolutely rejects all the fancies of the Buddhism of the North with itsinnumerable bodhisattvas and all the stories (they've got so many stories! pulp novels). And she rejected all that, saying it wasn't part of Buddha's authentic teaching. Buddha said that the world, this terrestrial world (maybe the universe, I don't know, the point isn't very clear), in any case the terrestrial world is the result of Desire (but I know someone who used to say [laughing], "Yes, it's God's desire to manifest!"), and that when "Desire" disappears, the world will disappear and there will be Nirvana. In other words, once the desire to manifest has disappeared, there is no Manifestation anymore. I don't think Buddha was ignorant; I think he knew very well the existence of invisible beings, of immortal beings (what men call gods) and probably the existence of a supreme God, too – he very likely knew it. But he didn't want people to think about it because it appeared to contradict his opinion that the world was the result of Desire and that, once Desire was withdrawn, the world withdrew – if there is an immortal world, things cannot happen that way. Basically, the further one goes, the more one realizes that all human teachings are opportunistic: they are told with an aim "in view"; one thing is told, and the other (not that it's not known) is deliberately ignored. It seems hard to me to find a different explanation, because as soon as you have passed beyond the Mind (and those people appear to have done so), all knowledge is ... (what's the word?) available, obtainable.” The Mother’s Agenda-March 20, 1965, “That's why certain minds have postulated that the creation was the result of an error. But we find all the possible conceptions: the perfect creation, then a "fault" that introduced the error; the creation itself as a lower movement, which must end since it began; then the conception of the Vedas according to what Sri Aurobindo told us about it, which was a progressive and infinite unfolding or discovery – indefinite and infinite – of the All by Himself.... Naturally, all these are human translations. For the moment, as long as we express ourselves humanly, it's a human translation; but depending on the initial stand of the human translator (that is, a stand that accepts the primordial "error," or the "accident" in the creation, or the conscious supreme Will since the beginning, in a progressive unfolding), the conclusions or the "descents" in the yogic attitude are different.... There are the nihilists, the "Nirvanists" and the illusionists, there are all the religions (like Christianity) that accept the devil's intervention in one form or another; and then pure Vedism, which is the Supreme's eternal unfolding in a progressive objectification. And depending on your taste, you are here or there or here, and there are nuances. But according to what Sri Aurobindo felt to be the most total truth, according to that conception of a progressive universe, you are led to say that, every minute, what takes place is the best possible for the unfolding of the whole. The logic of it is absolute. And I think that all the contradictions can only stem from a more or less pronounced tendency for this or that position, that other position; all the minds that accept the intrusion of a "fault" or an "error" and the resulting conflict between forces pulling backward and forces pulling forward, can naturally dispute the possibility. But you are forced to say that for someone who is spiritually attuned to the supreme Will or the supreme Truth, what happens is necessarily, every instant, the best for his personal realization – this is true in all cases. The unconditioned best can only be accepted by one who sees the universe as an unfolding, the Supreme growing more and more conscious of Himself. (silence) To tell the truth, all those things are without any importance (!) because in any case what IS exceeds entirely and absolutely all that the human consciousness may think of it. It is only when you stop being human that you know; but as soon as you express yourself, you become human again, and then you stop knowing. This is undeniable. And because of this incapacity, there is a sort of futility in wanting absolutely to reduce the problem to what human comprehension can understand of it. In that case, it's very wise to say, as Théon used to, "We are here, we have a work to do, and what's necessary is to do it as best we can, without worrying about the why and the how." Why is the world as it is?... When we are able to understand why, we'll understand. From a practical standpoint, that's obvious. But everyone takes his stand.... I have all the examples here, I have a little selection of samples of all the attitudes, and I see the reactions very clearly. I see the same Force – the same single Force – acting in this selection of samples and, of course, producing different effects; but those "different" effects are, to the deep vision, very superficial: it's just "they like to think that way, so then they like to think that way." But to tell the truth, the inner advance, the inner development, and the essential vibration aren't affected – not in the least. One aspires with all his heart to Nirvana, the other aspires with all his will to the supramental manifestation, and in both cases the vibratory result is about the same. And it's a whole mass of vibrations which prepares itself more and more to ... to receive what must be. There is a state – an essentially pragmatic state, spiritually pragmatic – in which of all human futilities, the most futile is metaphysics.” The Mother’s Agenda-May 19, 1965 “Now, the Italians worship the Virgin a lot, it's a lot in their makeup, and through that they would understand (those who are intelligent and see the symbol behind the story). There was a Pope (not the present one or the previous one, but the one before 62) who did remarkable things because he was in touch with the Virgin; he was a worshipper of the Virgin and that really put him on the right path. So I think that if they want a small book (it is a small book, you can even put it in your pocket – people are afraid of big books, they don't have time), there are lots of things in that small book, The Mother, lots of things. But the part on the "four aspects of the Mother" can really be felt only by Indians; those who have a Christian education (laughing) must find it very frightening (!) But we could omit that chapter. You see, the book was made from letters, so each piece is a whole; it wasn't at all composed as one piece: we arranged it as it is following the instructions Sri Aurobindo gave. But that last chapter (the biggest, besides) is mostly for India. It can be omitted.” The Mother’s Agenda-July 31, 1965 “We are going to send him a good photo of Sri Aurobindo. Which photo of Sri Aurobindo? If he was brought up in a Christian way, it's the photo where he is young which is good, they instantly see in it the face of Christ I ... All of them.... The day before yesterday again, an American painter, who is here and has read Sri Aurobindo's books, wanted to do a portrait of Sri Aurobindo (he never saw him) from photos – it's just as it was with the bust in Sri Aurobindo's room!99 They all make a mystic Sri Aurobindo with narrow temples, like that (gesture tapering upward), a long mystic face, because they can't get out of their Christianity! For them, of course, the Power, anything that expresses the Power, oh! ... (gesture of repulsion) I wanted to say that to this American. For them, spiritual life is sacrifice, it's the God who sacrifices himself: he renounces the joys of the earth and sacrifices his existence to save mankind. And they can't get out of it! So to those, it's the photo of the young Sri Aurobindo that should be sent, like the one in the reception room. Because he had just come out of his ascetic period here, and he still had a long face. The photo in the arm chair it's a bit too late; he was already beginning to feel that ... the world wasn't ready to go to the end. There is already the expression of suffering on his face. But the other photo is good. That's how I knew Sri Aurobindo: he had just come out of the photo in profile, in which he is very thin. As for Cartier-Bresson's photos, they were taken in 1950.” The Mother’s Agenda-October-16, 1965 “No, there is an insistence (the same insistence as this Gentleman’s, at any rate) on the impossibility of the thing, and it gives such obvious proof. Naturally, the inside doesn’t budge, it smiles – it doesn’t budge – but the body ... that gives it terrible tension. Because it’s very conscious of its infirmity (it can’t boast of being transformed), very conscious that it’s millions of miles away from transformation. So so it doesn’t take much to convince it. What’s more difficultis to give it the certitude that things will be different. It doesn’t even understand very well how they can be different.Then there come all other beliefs, all other so-called revelations, the heavens and so on. The whole of Christianity and Islam have very easily solved the problem: "Oh, no, things here will never be fine, but over there they can be perfect." That goes without saying. Then there is the whole of Nirvanism and Buddhism: "The world is an error that must disappear." So it all comes in waves, and the body feels very you understand, it would like to have a certitude of its possibility. That doesn’t often happen to it. But the attack was too strong; it was from everything and everywhere at the same time, so strong: "This Matter CANNOT be transformed." So it fought and fought and fought, and suddenly it was obliged to lie down. But as soon as it lies down and abandons itself completely, there is Peace, and such a strong Peace – so strong, so powerful. Then it’s fine.” The Mother’s Agenda-November-26, 1966 “I should add that it was a reply to a letter B. wrote to ask me all kinds of questions, in particular: "Why? These two nations being neighbors, why do they hate each other so much?" "... That curse on the Jews is a Christian story, it has nothing to do with the Muslims. "Violence and enmity ... When brothers hate each other, they do so much more intensely than others do. Sri Aurobindo said: 'Hatred denotes the possibility of a much greater love.' "The Arabs have a passionate nature. They live almost exclusively in the vital and its passions and desires, while the Israelites live mostly in the mind, with a great power of organization and realization, something quite exceptional. The Israelites are intellectuals with an exceptional will. They are not sentimental, that is to say, they don't like weakness. "The Muslims are impulsive, the Israelites are reasonable. "This is not the conflict that will decide the future of our civilization."” The Mother’s Agenda-June -21, 1967, “It came in two ways. Those things are SEEN, you understand, seen. Words come afterwards to try and transcribe what was seen. The first thing that came was thus: "Christians divinize suffering to make it a means of the earth's salvation." Then it came with just a small difference – these are subtleties, but From an intellectual standpoint, these are subtleties without value, but up there you seem to be almost touching the heart of things, that is, the essence – the deeper essence of events. So then, it came quite simply, like this: "Christianity DEIFIES suffering to make it the instrument of the earth's salvation." It's hard to explain because it's the state of consciousness that is different.... Now it's a memory, but at that time it was a vision – a very, very deep vision, very sharp, naturally exceeding all that occurred on earth, but also all the ways of expressing what occurred. The personality of Christ and so on – it was all so different! And it became, yes, I might say symbolic, but that's not it. At the same time, it placed this religion among all the others, in a very defined place in the earth evolution – in the evolution of the earth CONSCIOUSNESS. The experience lasted for a half-hour, but everything, everything was different different not in its appearance, different in its deeper significance.... Was the difference in my active consciousness? I don't know. I mean, did I make contact with a region of consciousness that was new to me? Possibly. But it seemed to me a wholly different vision of the earth and man's history. During the experience I remembered what Sri Aurobindo had written: "Men love suffering, therefore Christ still hangs on the cross in Jerusalem."98 And that was like (smiling) a sort of foam of thought quite on the surface, all the way up, bathed in the light from above, and like the intellectual way of expressing what I was seeing (gesture from above downward), which came from above.... From the point of view of light, it was a very interesting experience. And seen from above, what was the story like? You see, Sri Aurobindo says, "Man loves suffering, therefore Christ still hangs on the cross in Jerusalem," then I said, Christianity (I mean the universal, or anyway terrestrial, origin of whatexpressed itself on earth as the Christian religion), the action of this religion on earth has been to "deify suffering" because men NEEDED to understand – not only to understand but to feel and adhere to theraison d'être (the universal raison d'être) of suffering on earth as a means of evolution. We might, basically, say that they sanctified suffering so it may be recognized as a means indispensable to the evolution of the earth. So now, that action has been exploited to the full and more, and ought to be gone beyond, and that's whyit must be left behind in order to find something else. You also said once, "It is not a crucified but a glorified body that will save the world."99 Yes. Then a Christian sent me a picture of Christ on the cross, and just above, the risen Christ in his ascent heavenward – that's how they take it! It all happens on the heights. Yes, heavenward.” The Mother’s Agenda-July 29, 1967 “(Mother comes across the note she wrote on Christianity) and commented on July 29.) "Christianity deifies suffering to make it the instrument of the earth's salvation." You know, it came to me as a discovery.... The whole religion, instead of being seen like this(gesture from below), was seen like that (gesture above).... Here is what I mean: the ordinary idea of Christianity is that the son (to use their language), the "son of God" came to give his message (a message of love, unity, fraternity and charity) to the earth; and the earth, that is, the governing classes, which weren't ready, sacrificed him, and his "Father," the supreme Lord, let him be sacrificed in order that his sacrifice would have the power to save the world. That is how they see Christianity, it's the most comprehensive idea – the vast majority of Christians don't understand anything whatsoever, but I mean that among them there may be, there may perhaps be(among the cardinals, for instance, who have studied occultism and the deeper symbols of things) some who understand a little better anyway. But according to my vision (Mother points to her note on Christianity), what happened was that in the history of the evolution of the earth, when the human race,the human species, started questioning and rebelling against suffering, which was a necessity to emerge more consciously from inertia (it's very clear in animals, it has become very clear already: suffering was the means to make them emerge from inertia), but man, on the other hand, went beyond that stage andbegan rebelling against suffering, naturally also against the Power that permits and perhaps uses (perhaps uses, to his mind) this suffering as a means of domination. So that is the place of Christianity. There was already before it a pretty long earth history – we shouldn't forget that before Christianity, there was Hinduism, which accepted that everything, including destruction, suffering, death and all calamities, is part of the one Divine, the one God (it's the image of the Gita, the God who"swallows" the world and its creatures). There was that, here in India. There was Buddha, who on the other hand, was horrified by suffering in all its forms, decay in all its forms, and the impermanence ofall things, and in trying to find a remedy, concluded that the only true remedy is the disappearance of the creation.... Such was the terrestrial situation when Christianity came in. So there had been a whole period before it, and numbers of people beginning to rebel against suffering and trying to escape from it with such methods. Others deified it and thus bore it as an inescapable calamity. Then came the need to bring down on earth the concept of a deified, divine suffering, a divine suffering as the suprememeans to make the whole human consciousness emerge from Unconsciousness and Ignorance and lead it towards its realization of divine beatitude, but not – not by refusing to collaborate with life, but IN life itself: accepting suffering (the crucifixion) in life itself as a means of transformation in order to leadhuman beings and the entire creation to its divine Origin. That gives a place to all religions in the development from the Inconscient to the divine Consciousness. It isn't just a little remark noted down in passing: it's a vision. One can always present it as something conceived mentally, but it's not that; it's not that, but it was, if you like, a necessity in the development. And it puts things in their TRUE perspective. Islam was a return towards sensation, beauty, harmony in the form, and the legitimization of sensations and joy in beauty. From a higher viewpoint, it wasn't quite of a superior quality, but from a vital viewpoint, it was extremely powerful, and that's what gave them so much power to spread, to appropriate, seize, dominate. But what they did is very beautiful – all their art is magnificent, magnificent! It was a flowering of beauty Then there were others – it all comes one after another. And every religion came as a stage in the development and the relationship with the Divine, to lead the consciousness towards a oneness which is a totality and not a removal from a whole reality so as to obtain another. The need for totality, completeness, is what caused those religions to come like that, oneafter another. Seen in that light, it's very interesting. Instead of looking at it from below, there was all of a sudden an overall vision from the highest height of how it was all organized with such a clear consciousness, such a clear will, each thing coming just when it was necessary so nothing would be overlooked and everything might come out, emerge from that Unconsciousness, and grow increasingly conscious.... And so, in this immense history, the earth's history, Christianity finds its place – its legitimate place. That has a double advantage: for those who despise it its value is restored, and as for those who believe it's the only truth, they are made to see that it's only one element among others in the whole. There. That's why I found it interesting – because it was the result of a vision, and that vision came because I started concerning myself with religions (started again, to tell the truth, because I was very familiar with that subject in the past). And when I was asked questions on the Israelites and the Muslims, I looked and said, "Here is their place. Here is their place and their raison d'être." Then, oneday I said to myself, "Well, it's true indeed! Seen in that way, it's obvious: Christianity is like a rehabilitation of suffering as a means of development of the consciousness." And so Sri Aurobindo's sentence assumes its whole value. Christianity came because men were rebelling against grief and trying to escape from the world in order to escape from grief. Then, with the years going by and the unfolding, men took a liking to suffering! And because they love it (see how Sri Aurobindo's sentence becomes clear), "Christ still hangs on the cross in Jerusalem." It assumes its full significance.” The Mother’s Agenda-August 12, 1967 “You know, I had an experience of this sort quite a long time ago – ages ago, when I was still in France, in Paris. There was a fellow student in the studio (because I studied in a painting studio for a long time), she was a very good painter, we were close friends, and I started telling her about the Cosmic Review and Théon's teaching. She belonged to a Catholic family with archbishops, even cardinals, anyway it was ... And she was extremely interested and wholly convinced: she felt a liberation of the spirit and aspiration. Then, when I had Sri Aurobindo's teaching, I passed it on to her, and there she was really quite taken. But she often told me, "As long as I am awake, everything is fine, but in my sleep I'll suddenly wake up with a dreadful fright: but if after all the Catholic teaching is true, then I'll go to hell!" And so, a torture. And she would tell me, "When I am quite awake, I see how ridiculous it is. " But all those who were baptized and went for a time to confession are part of a whole, an inner, psychological entity, and it's VERY difficult to break free from it; they are bound to a whole – there is ... there is an invisible Church, and all those people are in its grip. To break free from it, one must be a vital hero. A true hero, you understand. Because it's very strong. I saw that, all religions have in that way kinds of congregations in the invisible; but among them all, the Christian is the strongest from a terrestrial standpoint. It's much stronger than that of the Buddhists, much stronger than that of the Chinese, much stronger than the ancient Hindu religions – it's the strongest. And naturally stronger than the more recent religions, too – the strongest. And when you are baptized, you are bound. If you don't go to mass and have never been to confession, with a little vital energy you can get out of it, but those who have gone to confession – especially confession – and when you take communion, when you are given Christ to eat (another frightful thing) ... That girl was a true artist and a great intelligence, so I had the example. When she was awake, she understood wonderfully; and she herself was furious, but she didn't have ... she didn't have thepower to remove the hold from her subconscient. She was far more intelligent than Mrs. Z, there's no comparison. She was a great artist.” The Mother’s Agenda-August 26, 1967 “We had a Frenchwoman here, she came from Dordogne and changed her name when she came here: she was called Nivedita. She was extremely enthusiastic, very devoted, but at the same time she had remained very Christian: she tried to keep the two going side by side. Here, naturally, that gave her inner difficulties, and one day, without really knowing why or how, she went to confession – and everything collapsed. She was in despair, collapsed. I told her, "It's better for you to go." And she went. She went back to France. As soon as she was there, she wrote other desperate letters, and then she died. So the nearer they draw, the more difficult the problem becomes. It's better to ... This lady has external work to do. I haven't been too much encouraging her becoming intimate here, because one day she'll be up against the big problem – you understand, symbolically it's limited to one person, but it's the big problem of Religion, as a dogma and absolute law, versus freedom, and ... not many can hold out.” The Mother’s Agenda-September-3, 1967 “(Still regarding Mrs. Z, the Catholic lady who hovers around the Ashram.) I have a nasty little story to tell you.... The other day, I forget when, F. met Mrs. Z, who told her (she too was in a concentration camp), "I would like " (word for word) "I would like Satprem to go back to the concentration camp to see if his reaction now would be different!" F. was so indignant that she couldn't help telling her, "But that is a monstrous desire to have!" There's my story: "I'd like him to go back to the concentration camp to see!" But the marvel is that I feel I could be sent anywhere, anything could happen to me, even the worst things, and ... nothing would budge! It wouldn't matter in the least, yes, that's right. And that's what upsets them! You understand, for them you can have that salvation only if you are Catholic. Anyway, the matter is now closed. But you know, it's not the end! I fought a battle with her. Oh, did she write again? A veritable battle. When? When I told her, "I can't do anything for you if you don't seek something else," she wrote me another letter in which she said, "But I do seek something else," and so forth. I didn't want to reply. Then I did a little drawing, a sort of picture that came to me: a big sun in the corner, mountain ranges like in the Himalayas, then at the bottom, a small mosque, a small church, a small pagoda, and a bird flying away towards the sun. And I sent her my drawing! (Mother laughs) And then? Then she came to see me. And there was a veritable battle; really, for an hour it was absolutely a battle with her. Because she kept pushing me, she wanted to know: "Why do you turn me down? Why do you shut your door? Why do you turn me down?. " Then I was driven to tell her everything: how she is imprisoned, how her religion is like a structure in which she is shut, how one can't do the yoga until one breaks out of it and so on – it all came out. Because I was really driven to it. I felt I was fighting a veritable battle, and two or three times I was very conscious of a sort of little thing going like this [gesture like the tongue of a snake], just a malevolent little vibration two or three times: "Ah," I thought, "this is it. "And at the same time, a kind of quite sincere distress in her, when she said, "I have been wanting to come to India for twenty years now, I have been waiting for this moment for twenty years now, so why do you close your door on me?" It's difficult to break free from that grip. Very difficult. And how did it end? Well, it ended up in nothing. I told her, "I am not closing my door on you, but I am putting you face to face with what it all means." I said, "The ABC of yoga is precisely to pull down all those constructions." But she told me, "Christ is the Supermind!" l said, "No, it's not like that!" (Mother laughs) ... It didn't leave any trace? I was a little worried because it really was a battle, then afterwards I did some good praying, and it passed off well. It must be after that that she told F. she'd like to see you in a concentration camp – it was out of spite! But I really spoke to her with the truth – not with violence, but with the truth that says, "Here is how it is,I can't help it." That's very good, it's the happiest thing that could happen to her. Sugaring the pill would have been of no help. We'll see. If the call is sincere, then we'll see. But I did feel a sincerity, Mother, because what responded was like a response to a sincere call in her. But at the same time two or three times I felt that little vibration and said to myself, "Oh, this is nasty." It's the fear of hell, mon petit! The amount of harm that conception has done in the world is frightening, frightening: the idea that if you commit a serious fault, it means hell for ALL ETERNITY, do you hear! It's horrible. It's a dreadful, monstrous notion. When you look at it as it is, outside all routine, when you look at it as it is, it's a monstrous notion – I don't know what demon invented it.... If you were told, "You'll have to spend a few years in hell to expiate," that would do – it's not charitable, not generous, but anyway it's acceptable; but that idea of"all eternity" an ETERNITY OF HELL – is something monstrous! It's a wholly diabolical idea. And that's what frightens them. Even when consciously they don't accept it, it's there in the subconscient. (silence) It is said ... (but I am not sure about this, because it was simply repeated to me), a Catholic panjandrum to whom I spoke my mind quite plainly, answered me, "In the College of Cardinals, they are taught the truth and told this is not true." I said, "God bless the cardinals, but their first duty should be to destroy this ... monstrous formation." The most terrible thing is that she believes she is free! Of course! She believes she is luminous, or enlightened. So I told her, "Of course, if you are inside a box and there is light in the box, you have the fullness of light in a box!" (Mother laughs) Oh, that's very good! I told her everything, there came a lot of things like that. In the end she was frozen. It was a real battle. You did good work. But you understand, the idea is, "Christ is the Supermind.... Christ is already risen from the dead, he already has a glorified body, he is already transformed. " (After a silence) No, he went back, he didn't stay. He doesn't have a glorified body, he went back. He went back to the higher regions, he doesn't have a glorified body.... He may be glorified up there, that's his business (laughing), but here He went back. Of course, Sri Aurobindo himself said Christ was an Avatar. An avatar in the line of Krishna, the line that represented yes, goodness, charity, love, harmony. He belongs to that line.” The Mother’s Agenda-September 13, 1967 “Only an observation, which is really very interesting: it's that everyone has said the same thing, all those who had the Experience have said the same thing ... but everyone in his own way, so it looks like something different. Yesterday it was so clear, and again early this morning, the whole morning: this way, that way, this one here, that one there (Mother shows different facets), the philosophers, founders of religions, sages of all countries – they have always said the same thing. For instance, Buddha's teaching and, say, the Christian teaching, seem to be so different, but it's always the same thing. Whichmeans there is ONE state (if you catch hold of it), ONE state in which you are conscious of the divineConsciousness (not "conscious of": "conscious through" or "conscious with," I don't know how to explain ... it's the divine Consciousness which is conscious, that is, the Consciousness in its essence), and there are no more problems there, no more complications, no more explanations, nothing anymore – everything is as clear as can be. So then, everyone has tried to explain that, and naturally it has become confused, incomplete, incorrect, with one explanation clashing with another – while everyone is talking about the same thing!” The Mother’s Agenda-September 20, 1967 “Have you heard of the Pope's conversion? The Pope's conversion! No! I was very happy because it showed me that our conversations hadn't been in vain. I was wondering if he was conscious; I don't know if he was conscious mentally, but in any case it's interesting, you can read(Mother holds out a newspaper cutting to Satprem). Vatican City, September 26 The Pope, in an article published here last night, has said his journey to India in 1964 was "the revelation of an unknown world." The Osservatore Romano published in an article excerpts from a forthcoming book of conversations with the Pope by a lifelong friend, the French philosopher and academician, Jean Guitton. "I saw, as is said in the Apocalypse, a limitless crowd, a multitude, an enormous welcome. In those thousands of faces I read, stronger than curiosity, a kind of indescribable sympathy," the Pope said. "India is a spiritual country. It has in its nature a sense of the 'Christian virtues'.... "Christian," he sees everything through his Christian word, but never mind. "If there is any country in which the Beatitudes of the Sermon of the Mount could ever become a reality for the mass of the country, that country is India," Pope Paul added.... Can you imagine! "What is nearer to the souls of Indians than poverty of spirit, sweetness, peace, mercy, and pureness of heart?" he asked. "While the leaders of the West are politicians, in the land of India they are mystics and sages.... Yes. "Life runs in contemplation. People speak in a low voice. Their movements are slow and liturgical. The country is born for the spirit," the Pope said. Still, it means he is receptive. And it explains the manner in which he received P. when he went there. P. [an Indian disciple], as you know, paid him a visit; he was taken there by an Italian who had come here (a very nice boy who showed him around Italy and took him to the Pope). The Pope gave him a private audience, and after talking, asking questions, replying (it was a whole conversation), he said to P. with a smile, "And now what will you give me?" (They spoke in French.) Then P. said, "I have only one thing, which I always keep with me and is infinitely precious to me, but I will give it to you," and he gave him Prayers and Meditations. And the Pope answered, "I am going to read them." So it all fits together. It's interesting.” The Mother’s Agenda- September 30, 1967 “Sri Aurobindo once said (jokingly, as it were), while talking with those around him (I was there and we were talking about Christianity and the "new Christ"), he told them, "Oh, if the new Christ comes, the Church will crucify him!"” The Mother’s Agenda-October-7, 1967 “There are lots and lots of them, you know, a whole crop of new Christs, Kalkis,131 supermen, ooh! lots of them, but generally, communication is made somehow or other, at any rate their existence is known; well, among them, among all those with whom I have been in contact either invisibly or visibly, there isn't one who has ... (how should I put it?) less inconscient than there is in this body – but Iacknowledge there is plenty, oh!” The Mother’s Agenda-November 15, 1967 “And it’s like that especially, especially with the notion of a Divine who put on a body.... In fact,they found it quite natural that Christ should be crucified for their own salvation – I find it monstrous. I’ve always found it monstrous. But now, I see it’s quite spontaneous. Here in India, with the notion of guru, of Avatar, you may recognize him, admit him, but he is there exclusively to satisfy all demands – not because he has put on a human body, but because he is the representative of the supreme Power, and you accept the supreme Power, you pretend to obey it, you surrender to it, but with, at the back of your mind, "He is there only to satisfy my desires." The quality of desires depends on the individual: for some, it’s the most petty personal desires; for others it’s big desires for all humanity, or even for greater realizations, but anyhow it amounts to the same thing. That seems to be the condition for surrendering(!) To emerge from that, one must emerge from the human consciousness, that is, from the active, actingconsciousness. It’s so strong that if anyone dares say that the world and all creations exist for the Divine’s satisfaction, it immediately raises a violent protest and he is accused of ... they say, "But this Divine is a monster! A monster of egoism," without noticing that they are precisely like that.” The Mother’s Agenda-June 8, 1968 “That I don’t know. But what I know is that the action on human matter is far greater than before – the action. For instance, the possibility of taking a pain away, of changing a vibration – all that increases a lot. With results that are sometimes very interesting. The other day (I think it was yesterday), the memory suddenly came back to me (I know whythings come now: it’s always when someone calls or when there is a work to be done), and for somereason I remembered that story about Christ, an old saying: Christ was healing the sick and so on, even bringing a dead man back to life, when he was brought an idiot and asked to give himintelligence....Then, the story goes, Christ ran away! (Mother laughs) Later he was asked, "Why did yourun away?" – "It’s the only thing I can’t do!" ... But why did it come? (Because it just comes like that, all of a sudden.) So I looked, and then I said, "But no! Why did he run away? He just had to do this (Mother slightly rotates her hand, shaping something), and the child would have become intelligent." When I go off like that, within, I always seem to ... to be shaping vibrations. And when that memory came, it was so clear, I said, "But no! One just has to go like this ... (same gesture of the hand), and he will receive the light and become intelligent...." You understand, when I go within, it’s always towork on vibrations. And afterwards (the next day, or later in the day) I’ll learn that something has happened to someone, he called me and asked me that. It’s always a call. And it’s a response. But as the mind is very still, I don’t "know" in the mental form: it’s in a very ... very simple form, very objective (gesture of looking at a picture): all of a sudden came Christrunning away because he was brought an idiot – "But no!" And there was the movement of turningvibrations (same gesture as before), receiving the light, and he becomes intelligent – like that. In fact, it’s with things of this sort that I spend my time. I don’t note them down, because ... there would be too many of them to begin with. Someone ... (most of the time I know who it is, but sometimes I don’t) ... something has happened tohim, something has got twisted; so one works on it, one sets it straight again, puts the light, the good vibration back on it, and then ... later in the day, or the next day, I’ll receive a line, "I was in a lot of pain" or "I called you." Like that. But free from the whole mental notation – that doesn’t exist: very still. So there! (Mother laughs) So you’ll have a little more work.” The Mother’s Agenda-June 18, 1968 “I saw a photo of the Pope doing a full pranam [prostration] on the Mount of Olives, at a place where Christ stood …. But I told you that I met him twice: once before his nomination and once after. We spoke, and those conversations were really interesting. The second time, before leaving, he asked me, “What will you tell your disciples?” (I told you that.) Which shows he … I remember, I was struck by my own answer. I told him, “I will say that we were in communion in oursame love for the Supreme.”” The Mother’s Agenda-September 17, 1969 “Two or three days ago, I read an Aphorism of Sri Aurobindo’s (you might know it). I forget the words, but he says that Christ came to purify humanity but didn’t succeed, and he said he would come back, but this time, holding the sword of God … 169 – Christ came into the world to purify, not to fulfill. He himself foreknew the failure of his mission, and the necessity of his return with the sword of God into a world that had rejected him. I was asked what’s “the sword of God” (!) I said it was the irresistible Power.” The Mother’s Agenda-October 11, 1969 “But it seems Christ himself said he would come back “with God’s sword” – which means it’s no longer the same thing at all. As for me, I never believed: I had a lot of difficulty, it’s Sri Aurobindo who made me believe in the physical reality of Christ; I always thought it was some story people told- they took hold of just anybody and built a story around him. But Sri Aurobindo believed in it. He said it was an Avatar – a partial Avatar.” The Mother’s Agenda-October-25, 1969 “You know that I am in contact with a few Ethiopians (I think it’s the country that has remained the most Christian all over the earth). There’s a boy who’s a secretary in the embassy in Delhi (Ethiopia’s embassy), and he’s quite taken, quite, and then … (laughing) it was his birthday two days ago, and he came with a gift …. Something in wood (in ebony), big like this, with my photo on oneside, Sri Aurobindo’s photo on the other side, and in between … a silver cross. And on the cross, at the junction of the two branches, there was on one side my symbol, and on the other side, Sri Aurobindo’s symbol …. What’s in his head?! … Horrible! And naturally, as soon as I saw him, he put that on my knees …. It was big like this. As soon as I saw him, it instantly came (gesture of massive descent), like that, like an answer to the will to transform Christianity And it was so powerful, there was such a powerful vibration that I felt itwas BEING done …. The cross is the symbol of transformation, you know: Matter (transversal gesture) penetrated by the Spirit; and the junction is the transformation. A tremendous Force came, like that, for this cross tobecome truly … the flower of transformation. But I didn’t tell him anything! And he himself doesn’t know, I mean, he never thought about it, it’s instinctively that he did that.” The Mother’s Agenda-December 31, 1969 “(Then Mother listens to a few extracts from Sri Aurobindo for the August Bulletin.) The conception of the Divine as an external omnipotent Power who has “created” the world and governs it like an absolute and arbitrary monarch – the Christian or Semitic conception – has never been mine;it contradicts too much my seeing and experience during thirty years of sadhana. It is against this conception that the atheistic objection is aimed, – for atheism in Europe has been a shallow and rather childish reaction against a shallow and childish exoteric religionism and its popular inadequate and crudely dogmatic notions. But when I speak of the Divine Will, I mean something different, – something that has descended here into an evolutionary world of Ignorance, standing at the back of things, pressing on the Darkness with its Light, leading things presently towards the best possible in the conditions of a world of Ignorance and leading iteventually towards a descent of a greater power of the Divine, which will be not an omnipotence held back and conditioned by the law of the world as it is, but in full action and therefore bringing the reign of light, peace, harmony, joy, love, beauty and Ananda, for these are the Divine Nature. The Divine Grace is there ready to act at every moment, but it manifests as one grows out of the Law of Ignorance into the Law of Light, and it is meant, not as an arbitrary caprice, however miraculous often its intervention, but as a help in that growth and a Light that leads and eventually delivers. If we take the facts of the world as they are and the facts of spiritual experience as a whole, neither of which can be denied or neglected, then I do not see what other Divine there can be. This Divine may lead us often through darkness, because the darkness is there in us and around us, but it is to the Light he is leading and not to anything else. Letters on Yoga, 22.174” The Mother’s Agenda-July 4, 1970 “This is my Christmas message: “The time has come for the rule of falsehood to end. In the Truth alone is salvation.” The Mother’s Agenda- December 22, 1971 “December 25, 1971 Good morning! It’s the festival of Light: Christmas is the festival of the return of the Light – it’s much older than Christianity! – when the days were beginning to grow longer (Mother laughs).” “December 27, 1972 (Champaklal hands Satprem the French and English texts of the Christmas message so Mother can put it in her own handwriting.) (Satprem.:) You’ve put: “We want to show to the world that man can become a true servitor of the Divine. Who will collaborate in all sincerity ?” (Reconcile ‘We reap the fruit of our forgotten deeds.’ of Savitri-378 with Lord Christ’s this saying, 'A tree is recognized by its own fruits.') “The ideal sadhaka should be able to say in the Biblical phrase, “My zeal for the Lord has eaten me up.”” Sri Aurobindo/CWSA-23/The Synthesis of Yoga-58 “In other words, the Gita is not a book of practical ethics, but of the spiritual life. The modern mind is just now the European mind, such as it has become after having abandoned not only the philosophic idealism of the highest Graeco-Roman culture from which it started, but the Christian devotionalism of the Middle Ages; these it has replaced by or transmuted into a practical idealism and social, patriotic and philanthropic devotion. It has got rid of God or kept Him only for Sunday use and erected in His place man as its deity and society as its visible idol. At its best it is practical, ethical, social, pragmatic, altruistic, humanitarian. Now all these things are good, are especially needed at the present day, are part of the divine Will or they would not have become so dominant in humanity. Nor is there any reason why the divine man, the man who lives in the Brahmic consciousness, in the God-being should not be all of these things in his action; he will be, if they are the best ideal of the age, the Yugadharma, and there is no yet higher ideal to be established, no great radical change to be effected. For he is, as the Teacher points out to his disciple, the best who has to set the standard for others; and in fact Arjuna is called upon to live according to the highest ideals of his age and the prevailing culture, but with knowledge, with understanding of that which lay behind, and not as ordinary men, with a following of the merely outward law and rule.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-31-32 “The other day (I think it was yesterday), the memory suddenly came back to me (I know whythings come now: it’s always when someone calls or when there is a work to be done), and for somereason I remembered that story about Christ, an old saying: Christ was healing the sick and so on, even bringing a dead man back to life, when he was brought an idiot and asked to give himintelligence....Then, the story goes, Christ ran away! (Mother laughs) Later he was asked, "Why did you run away?" – "It’s the only thing I can’t do!" ... When I go off like that, within, I always seem to ... to be shaping vibrations. And when that memory came, it was so clear, I said, "But no! One just has to go like this ... (same gesture of the hand), and he will receive the light and become intelligent...." You understand, when I go within, it’s always to work on vibrations. And afterwards (the next day, or later in the day) I’ll learn that something has happened to someone, he called me and asked me that. It’s always a call. And it’s a response.” The Mother “You know, mon petit, I said one day that in the history of earth, wherever there was a possibility for the Consciousness to manifest, I was there; this is a fact. It's like the story of Savitri: always there, always there, always there, in this one, that one – at certain times there were four emanations simultaneously! At the time of the Italian and French Renaissance. And again at the time of Christ,then too.... Oh, you know, I have remembered so many, many things! It would take volumes to tell it all.” The Mother/The Mother’s Agenda-27 June 1962, “He wrote this in a letter, I believe, and he spoke of this system of compensation – for example, those who take an illness on themselves in order to have the power to cure; and then there’s the symbolic story of Christ dying on the cross to set men free. And Sri Aurobindo said, ‘That’s fine for a certain age, but we must now go beyond that.’ As he told me (it’s even one of the first things he told me), ‘We are no longer at the time of Christ when, to be victorious, it was necessary to die.’ I have always remembered this. But things are PULLING backwards – phew, how they pull! ... ‘The Law, the Law, it’s a Law. Don’t you understand, it’s a LAW, you can’t change the Law.’ ‘But I CAME to change the Law.’ ‘Then pay the price.’” The Mother’s Agenda-November 12, 1960, "The Gita here lays a great stress on the thought and state of mind at the time of death, a stress which will with difficulty be understood if we do not recognise what may be called the self-creative power of the consciousness. What the thought, the inner regard, the faith, sraddha, settles itself upon with a complete and definite insistence, into that our inner being tends to change. This tendency becomes a decisive force when we go to those higher spiritual and self-evolved experiences which are less dependent on external things than is our ordinary psychology, enslaved as that is to outward Nature. There we can see ourselves steadily becoming that on which we keep our minds fixed and to which we constantly aspire. Therefore there any lapse of the thought, any infidelity of the memory means always a retardation of the change or some fall in its process and a going back towards what we were before, — at least so long as we have not substantially and irrevocably fixed our new becoming. When we have done that, when we have made it normal to our experience, the memory of it remains self-existently because that now is the natural form of our consciousness. In the critical moment of passing from the mortal plane of living, the importance of our then state of consciousness becomes evident. But it is not a death-bed remembrance at variance with or insufficiently prepared by the whole tenor of our life and our past subjectivity that can have this saving power. The thought of the Gita here is not on a par with the indulgences and facilities of popular religion; it has nothing in common with the crude fancies that make the absolution and last unction of the priest, an edifying “Christian” death after an unedifying profane life or the precaution or accident of a death in sacred Benares or holy Ganges a sufficient machinery of salvation. The divine subjective becoming on which the mind has to be fixed firmly in the moment of the physical death, yam smaran bhavam tyajati ante kalevaram, (The Gita-8.6) must have been one into which the soul was at each moment growing inwardly during the physical life, sada tad-bhava-bhavitah. (The Gita-8.6) “Therefore,” says the divine Teacher, “at all times remember me and fight; for if thy mind and thy understanding are always fixed on and given up to Me, mayi arpita-mano-buddhih, to Me thou shalt surely come. (The Gita-8.7) For it is by thinking always of him with a consciousness united with him in an undeviating Yoga of constant practice that one comes to the divine and supreme Purusha.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-295-296 "No real peace can be till the heart of man deserves peace; the law of Vishnu cannot prevail till the debt to Rudra is paid. To turn aside then and preach to a still unevolved mankind the law of love and oneness? Teachers of the law of love and oneness there must be, for by that way must come the ultimate salvation. But not till the Time-Spirit in man is ready, can the inner and ultimate prevail over the outer and immediate reality. Christ and Buddha have come and gone, but it is Rudra who still holds the world in the hollow of his hand. And meanwhile the fierce forward labour of mankind tormented and oppressed by the Powers that are profiteers of egoistic force and their servants cries for the sword of the Hero of the struggle and the word of its prophet." CWSA-19/Essays on the Gita/p-386 “Oh, if you mean the puritans, the Protestants ... dreadful! They're the worst. Catholicism still retains something of the occult sense, and after all, they have a certain adoration for the Virgin, which keeps them in contact with something that's not asuric…The last Pope, who's dead now [Pius XII], had broadened both his own mind and Church doctrine a lot: he was a devotee of the Virgin…But the Protestants turned back to the Father, and so their worship became exactly the worship of a one and only, personal God, an asuric God. And they have fabricated and distorted everything: like asceticism, for instance, and all that sort of thing – everything they touched was twisted and spoiled.”The Mother’s Agenda-15.12.1962, “In a considerable number of people, it is their body, the physical body, that obstinately resists...The difficulty is greater for Westerners than for Indians. It’s as though their substance were steeped in falsehood. It also happens with Indians, of course, but generally the falsehood is much more in the vital than in the physical – because after all, the physical has been utilized by bodies belonging to enlightened beings. The European substance seems steeped in rebellion; in the Indian substance this rebelliousness is subdued by an influence of surrender. The other day, someone was telling me about some Europeans with whom he corresponds, and I said, ‘But tell them to read, to learn, to follow The Synthesis of Yoga! – it leads you straight to the path.’ Whereupon he replied, ‘Oh, but they say it’s full of talk on surrender, surrender, always surrender ...’ and they want none of it.” The Mother’s Agenda/10th May-1958, “In the West the physical mind is too dominant, so that the psychic does not so easily get a chance — except of course in exceptional people.” CWSA-31/Letters on Yoga-IV/p-8, “Incidents of that sort have left me with a peculiar impression. The stories of the Inquisition had already given me a sufficient ... Now, of course, you've heard what I told you [the story of the Asura], and that's really my way of seeing the thing. But there was a time when I might have said, "No religion has done more evil in the world than this one." The Mother’s Agenda-03.07.1963, “Indeed, the vital in man’s nature is a despotic and exacting tyrant. Moreover, since it is the vital which holds power, energy, enthusiasm, effective dynamism, many have a feeling of timorous respect for it and always try to please it. But it is a master that nothing can satisfy and its demands are without limit. Two ideas which are very wide-spread, especially in the West, contribute towards making its domination more sovereign. One is that the chief aim of life is to be happy; the other that one is born with a certain character and that it is impossible to change it. The first idea is a childish deformation of a very profound truth: that all existence is based upon delight of being and without delight of being there would be no life. But this delight of being, which is a quality of the Divine and therefore unconditioned, must not be confused with the pursuit of pleasure in life, which depends largely upon circumstances. The conviction that one has the right to be happy leads, as a matter of course, to the will to “live one’s own life” at any cost. This attitude, by its obscure and aggressive egoism, leads to every kind of conflict and misery, disappointment and discouragement, and very often ends in catastrophe. In the world as it is now the goal of life is not to secure personal happiness, but to awaken the individual progressively to the Truth-consciousness. The second idea arises from the fact that a fundamental change of character demands an almost complete mastery over the subconscient and a very rigorous disciplining of whatever comes up from the inconscient, which, in ordinary natures, expresses itself as the effects of atavism and of the environment in which one was born. Only an almost abnormal growth of consciousness and the constant help of Grace can achieve this Herculean task. That is why this task has rarely been attempted and many famous teachers have declared it to be unrealisable and chimerical. Yet it is not unrealisable. The transformation of character has in fact been realised by means of a clear-sighted discipline and a perseverance so obstinate that nothing, not even the most persistent failures, can discourage it.” The Mother/TMCW/Vol-12/On Education/p-18, “The other day, speaking of Europe, you said that the "Old World is truly old...." Ah, look at this – yesterday someone read me a letter Sri Aurobindo wrote to Barin in April 1920, a few days before I returned from Japan. It was written in Bengali – tremendously interesting! He speaks of the state of the world, particularly India, and of how he envisaged a certain part of his action after completing his yoga. It's extremely interesting. And there's some very high praise for Europe. Sri Aurobindo says something like this: "You all think Europe is over and done with, but that's not true, it's not finished yet." In other words, its power is still alive. This was in 1920. But it was before the war.... It's very interesting. Yet you get the feeling that with the kind of sincerity Westerners have, they would progress very quickly once they understood. That's more or less what Sri Aurobindo was saying. Because they're sincere. Yes, they have a sincerity, on one level, which is not the same as spiritual sincerity. They have a material sincerity, a material HONESTY, and with that, once they understood, they would progress very quickly. But I think it will be primarily a question of individuals, not something general. Read this; it shows a slightly new side of Sri Aurobindo's thought. I mean, he took a sterner tone when addressing Indians, and he gave a fuller account of his experience of the West.” The Mother’s Agenda/ July 21, 1962, “The vital descent cannot prevent the supramental — still less can the possessed nations do it by their material power, since the supramental descent is primarily a spiritual fact which will bear its necessary outward consequences. What previous vital descents have done is to falsify the Light that came down as in the history of Christianity where it took possession of the teaching and distorted it and deprived it of any widespread fulfilment. But the supermind is by definition a Light that cannot be distorted if it acts in its own right and by its own presence. It is only when it holds itself back and allows inferior Powers of consciousness to use a diminished and already deflected Truth that the knowledge can be seized by the vital Forces and made to serve their own purpose.” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-297 “It is news to me that I have excluded Mahomedans from the Yoga. I have not done it any more than I have excluded Europeans or Christians. As for giving up one’s past, if that means giving up the outer forms of the old religions, it is done as much by the Hindus here as by the Mahomedans. The Hindus here — even those who were once orthodox Brahmins and have grown old in it, — give up all observance of caste, take food from Pariahs and are served by them, associate and eat with Mahomedans, Christians, Europeans, cease to practise temple worship or Sandhya (daily prayer and mantras), accept a non-Hindu from Europe as their spiritual director. These are things people who have Hinduism as their aim and object would not do — they do it because they are obliged here to look to a higher ideal in which these things have no value. What is kept of Hinduism is Vedanta and Yoga, in which Hinduism is one with Sufism of Islam and with the Christian mystics. But even here it is not Vedanta and Yoga in their traditional limits (their past), but widened and rid of many ideas that are peculiar to the Hindus. If I have used Sanskrit terms and figures, it is because I know them and do not know Persian and Arabic. I have not the slightest objection to anyone here drawing inspiration from Islamic sources if they agree with the Truth as Sufism agrees with it. On the other hand I have not the slightest objection to Hinduism being broken to pieces and disappearing from the face of the earth, if that is the Divine Will. I have no attachment to past forms; what is Truth will always remain; the Truth alone matters.” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-411-412 “The Mahabharata is a poem and not history, but it is clearly a poem founded on a great historical event, traditionally preserved in memory; some of the figures connected with it, Dhritarashtra, Parikshit, for instance, certainly existed and the story of the part played by Krishna as leader, warrior and statesman can be accepted as probable in itself and to all appearance founded on a tradition which can be given a historical value and has not the air of a myth or a sheer poetical invention. That is as much as can be positively said from the point of view of the theoretical reason as to the historical figure of the man Krishna; but in my view there is much more than that in it and I have always regarded the incarnation as a fact and accepted the historicity of Krishna as I accept the historicity of Christ.” CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-483 “A Church is an organised religious community and religion, if anything in the world, ought to be subjective; for its very reason for existence — where it is not merely an ethical creed with a supernatural authority — is to find and realise the soul. Yet religious history has been almost entirely, except in the time of the founders and their immediate successors, an insistence on things objective, rites, ceremonies, authority, church governments, dogmas, forms of belief. Witness the whole external religious history of Europe, that strange sacrilegious tragi-comedy of discords, sanguinary disputations, “religious” wars, persecutions, State churches and all else that is the very negation of the spiritual life. It is only recently that men have begun seriously to consider what Christianity, Catholicism, Islam really mean and are in their soul, that is to say, in their very reality and essence.” CWSA-25/Human Cycle/p-38 "The divine manifestation of a Christ, Krishna, Buddha in external humanity has for its inner truth the same manifestation of the eternal Avatar within in our own inner humanity. That which has been done in the outer human life of earth may be repeated in the inner life of all human beings." (CWSA-19/Essays on the Gita/p-160) “The Mosaic law of religious, ethical and social righteousness is convicted of narrowness and imperfection and is now besides a convention; the law of Christ comes to replace it and claims at once to abrogate and to fulfil, to abrogate the imperfect form and fulfil in a deeper and broader light and power the spirit of the thing which it aimed at, the divine rule of living. And the human search does not stop there, but leaves these formulations too, goes back to some past truth it had rejected or breaks forward to some new truth and power, but is always in search of the same thing, the law of its perfection, its rule of right living, its complete, highest and essential self and nature.” CWSA-19/Essays on the Gita/p-478-479 “It is not sufficient to worship Krishna, Christ or Buddha without, if there is not the revealing & the formation of the Buddha, the Christ or Krishna in ourselves.” Sri Aurobindo/CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-66 “When I was told that the Divine was within – the teaching of the Gita, but in words understandable to a Westerner – that there was an inner Presence, that one carried the Divine within oneself, oh! ... What a revelation! In a few minutes, I suddenly understood all, all, all. Understood everything. It brought the contact instantly.” The Mother/The Mother’s Agenda//April 29, 1961 “After many births of preparation, a Jnana Yogi with a strong foundation of Karma and Bhakti Yoga, attains My Purushottama or Supramental state of Consciousness. He also realises the intermediate stair that all this existence is Divine, the Cosmic Consciousness, Vasudevah sarvamiti. Such great Soul or integral Yogi is very rare.” The Gita-7.19, “That is precisely the distortion in the Western attitude as opposed to the attitude of the Gita. It is extremely difficult for the Western mind to understand in a living and concrete manner that everything is the Divine.” The Mother/TMCW-10/On Thoughts and Aphorisms-101, “Mahomed would himself have rejected the idea of being an Avatara, so we have to regard him only as the prophet, the instrument, the Vibhuti. Christ realised himself as the Son who is onewith the Father — he must therefore be an am˙ s´a avata¯ ra, a partial incarnation.” CWSA-28/ Letters on Yoga-I/p-501 “It is difficult to say [why Christ healed people] — it looks from the Bible account as if he did it as a sign that he was one sent by the Divine with power.” Sri Aurobindo/ CWSA-28/ Letters on Yoga-I/p-579 “What previous vital descents have done is to falsify the Light that came down as in the history ofChristianity where it took possession of the teaching and distorted it and deprived it of any widespreadfulfilment. But the supermind is by definition a Light that cannot be distorted if it acts in its own rightand by its own presence. It is only when it holds itself back and allows inferior Powers of consciousness to use a diminished and already deflected Truth that the knowledge can be seized by the vital Forces and made to serve their own purpose.” Sri Aurobindo/CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-297 “An incarnation is always through a human mother, though there have been one or two cases in which a virgin birth has been proclaimed (Christ, Buddha). The only other meaning — unless we suppose an unprecedented miracle — might be a descent such as sometimes happens, the Godhead manifesting in somebody who at birth was a Vibhuti, not at once the full incarnation.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-400 “It simply proves that the omnipotent unconditioned supramental force was not put out there —any more than it was when Christ was put on the cross or when after healing thousands he failed to heal in a certain district (I forget the name) because people had no faith (faith being one of the conditions imposed on his work) or when Krishna after fighting eighteen battles with Jarasandha failed to prevail against him and had to run away from Mathura.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-403-404 “I have said that the Avatar is one who comes to open the Way for humanity to a higher consciousness — if nobody can follow the Way, then either our conception of the thing, which is that of Christ and Krishna and Buddha also, is all wrong or the whole life and action of the Avatar is quite futile.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-420 “I was concerned with the possibility of people following the Path I had opened, as Christ, Krishna, Buddha, Chaitanya etc. opened theirs. You were declaring that no human being could follow and that my life was perfectly useless as an example — like the lives of the Avatars. Path, life, example all useless — even Power useless because all have been failures.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-426 “When I spoke of the outside world, I meant all outside, including the Hindus and Christians and everyone else, all who have not yet accepted the greater Light that is coming. If this Asram were here only to serve Hinduism I would not be in it and the Mother who was never a Hindu would not be in it.What is being done here is the preparation of a Truth which includes all other Truth but is limited to no single religion or creed, and this preparation has to be done apart and in silence until things areready. It is in that sense that I speak of the rest of the world and all its component parts as being theoutside world— not that there was nothing to be done or no connection to be made; but these things are to be done in their own proper time.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-699-700 “The sun in the Yoga is the symbol of the supermind and the supermind is the first power of the Supreme which one meets across the border where the experience of spiritualised mind ceases and the unmodified divine Consciousness begins the domain of the supreme nature, para prakriti. It is that Light of which the Vedic mystics got a glimpse and it is the opposite of the intervening darkness of the Christian mystics — for the supermind is all light and no darkness. To the mind the Supreme is avyakta¯ t param avyaktam, but if we follow the line leading to the supermind, it is an increasing affirmation rather than an increasing negation through which we move.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-84 “I knew very well Sister Nivedita (she was for many years a friend and a comrade in the political field) and met Sister Christine, — the two closest European disciples of Vivekananda. Both were Westerners to the core and had nothing at all of the Hindu outlook; although Sister Nivedita, an Irishwoman, had the power of penetrating by an intense sympathy into the ways of life of the people around her, her own nature remained non-Oriental to the end. Yet she found no difficulty in arriving at realisation on the lines of Vedanta.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-25 “I was a little surprised at first by this entire lack of understanding, shown still more in his cavil at the two Divines — for I had somehow got the impression that Angus was a Christian and therecognition of “two Divines” — the Divine Transcendent and the Divine Immanent — is, I have read, perfectly familiar to Christian ideas and to Christian experience. The words themselves in fact — transcendent and cosmic — are taken from the West. I do not know that there is anything exactly corresponding to them in the language of Indian spiritual thinking, although the experiences on which the distinction rests are quite familiar. On another side, Christianity insists not only on a double but a triple Divine. It even strikes me that this triple Godhead or Trinity is not very far off at bottom from my trinity of the individual, cosmic and transcendent Divine — as far at least as one can judge who has not himself followed the Christian discipline. Christ whether as the human Incarnation or the Christos in men or the Godhead proceeding from the Father, seems to me to be quite my individual Divine. The Father has very much the appearance of the One who overstands and is immanent in the cosmos. And although this is more obscure, yet if one can be guided by the indications in the Scripture, the Holy Ghost looks very much like a rather mysterious and inexpressible Transcendence and its descent very much like what I would call the descent of Light, Purity, Peace— that passeth all understanding — or Power of the supramental Spirit. In any case these Christian and Western ideas show surely that my affirmation of a double or a triple Divine is not anything new and ought not to be found startling or upsetting and I do not see why it should be treated as (in itself)obscure and unintelligible. Again, are these or similar distinctions very positively made in the Christian, Sufi or other teachings mere theoretical abstractions, scholastic distinctions, theological cobwebs, or meta-physical puzzles? I had always supposed that they corresponded to very living, very dynamic, almost — for the paths to which they relate — indispensable experiences. No doubt, for those who follow other ways or no way at all or for those who have not yet had the illuminating and vivifying experience, they may seem at first a little difficult or unseizable. But that is true of most spiritual truth— and not of spiritual truth alone. There are many very highly intelligent and cultured people to whom a scientific explanation of even so patent and common a fact as electricity and electric light (this is a reminiscence of an article by Y. Y. in the New Statesman and Nation) seems equally difficult to seize by the mind or to fix either in the memory or the intelligence. And yet the distinction between positive and negative electricity, both necessary for the existence of the light, — like that of the passive and active Brahman (another scholastic distinction?) both necessary for the existence of the universe, — cannot be dismissed for that reason as something academic or scholastic, but is a very pertinent statement of things quite dynamic and real. No doubt the unscientific man does not and perhaps need not trouble about these things and can be content to enjoy the electric light (when he is allowed to do so by the grace of the Pondicherry Municipality), without enquiring into the play of the forces behind it: but for the seeker after scientific truth or for the practical electrician it is a different matter. Now these distinctions in the spiritual field are a parallel case; they seem theoretical or abstract only so long as experience has not made them concrete, but once experienced they become living stuff of the consciousness and, after a certain stage, even the basis of action and growth in the spiritual life.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-88-90 “The Mother’s Vibhutis would normally be feminine personalities most of whom would be dominated by one of the four personalities of the Mother. The others you mention would be personalities and powers of the Ishwara, but in them also, as in all, the Mother’s force would act. I do not quite catch the question about the transformation of the Vibhutis. All creation and transformation is the work of the Mother.If you mean the divine personalities of the Mother — the answer is yes. It may even be said that each Vibhuti draws his energies from the Four, from one of them predominantly in most cases, as Napoleon from Mahakali, Rama from Mahalakshmi, Augustus Caesar from Mahasaraswati.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-113 “(Q) It seems to me that the number of people in the world accepting our Yoga of transformation would not be as large as those who accepted Buddhism, Vedanta or Christianity. (Answer) Nothing depends on the numbers. The numbers of Buddhism and Christianity were so great because the majority professed it as a creed without its making the least difference to their external life. If the new consciousness were satisfied with that, it could also and much more easily command homage and acceptance by the whole earth. It is because it is a greater consciousness, the Truth-consciousness, that it will insist on a real change.” CWSA-35/Letters on Himself and the Ashram/p-310 "Sri Aurobindo is always there. At times he becomes very active, especially when people "pump" or pull or crush you under the weight of all their difficulties and all their desires. Then (these last few days have been like that), I might put it into the words he often used, but this is his attitude: "They accept the God only when they can crucify him." I find that so interesting, you know! They accept God – the Divine – only when they can crucify him. That is to say, they recognize the Divine in a body only if that body is fit to be crucified or tortured. And then, if things go wrong, "So he’s not divine!" He is not divine.... He always used to say, "The Divine takes care to veil himself so as not to crush them." And it’s true, I have noticed it: at times when the Force comes with really all its might, it’s terrible! Even for those who are most used to it, even for the most courageous ... it’s hard. So it’s always like that: it contains itself so as not to be ... unbearable." The Mother's Agenda-February 20, 1968, "I was looking at a problem....Basically, if you remove the veneer – the veneer of good manners – man admits the existence of the Divine only on condition that his sole occupation be to satisfy all of man’s needs and desires – it may be collective desires, even "planetary" desires as Y. would put it, but it boils down to that... And it’s like that especially, especially with the notion of a Divine who put on a body.... In fact, they found it quite natural that Christ should be crucified for their own salvation – I find it monstrous... I’ve always found it monstrous." The Mother's Agenda/June 8, 1968 “In the Essays on the Gita Sri Aurobindo mentions the names of three Avatars, and Christ is one of them. An Avatar is an emanation of the Supreme Lord who assumes a human body on earth. I heard Sri Aurobindo himself say that Christ was an emanation of the Lord’s aspect of love.” The Mother The Mother’s Centenary Works (second edition)/Vol-10/p-61 In Savitri, Sri Aurobindo hints at Lord Christ as Avatar : “It is finished, the dread mysterious sacrifice, Offered by God’s martyred body for the world; Gethsemane and Calvary are his lot, He carries the cross on which man’s soul is nailed;” Savitri-445, (Gethsemane: A garden where the Lord Jesus was betrayed. Calvary: Hilltop on which Lord Christ was crucified.) “He [Ramakrishna ] never wrote an autobiography. What he said was in conversation with his disciples and others. He was certainly quite as much an Avatar as Christ or Chaitanya. ” Sri Aurobindo CWSA-28/Letters on Yoga-I/p-501 "Sri Aurobindo himself said Christ was an Avatar. An avatar in the line of Krishn a, the line that represented yes, goodness, charity, love, harmony. He belongs to that line.” The Mother The Mother’s Agenda-September 13, 1967

The Emergence of Integral Personality “The human birth in this world is on its spiritual side a complex of two elements, (1) a spiritual Person (Spiritual Personality ) and (2) a soul of personality (Psychic Personality ); (1) the former is man’s eternal being, (2) the latter is his cosmic and mutable-being. (1) As the spiritual impersonal person he is one in his nature and being with freedom of Sachchidananda who has here consented to or willed his involution in the Nescience for a certain round of soul-experience, impossible otherwise, and presides secretly over its evolution. (2) As the soul of personality he is himself part of that long development of the soul-experience in the forms of Nature; his own evolution must follow the laws and the lines of the universal evolution. (1) As a spirit he is one with the Transcendence which is immanent in the world and comprehensive of it; (2) as a soul he is at once one with and part of the universality of Sachchidananda self-expressed in the world: his self expression must go through the stages of the cosmic expression, his soul experience follow the revolutions of the wheel of Brahman in the universe.” Sri Aurobindo CWSA-22/The Life Divine/p-788-89, What is wheel of Brahman ? “From Matter, anna , creatures come into being, from rain is the birth of Matter (food, anna ), from sacrifice comes into being the rain (Divine Grace), sacrifice is born of work; work know to be born of Brahman (Divine Will), Brahman (Divine Will) is born of Immutable ( Chit Shakti ), therefore is the all-pervading Brahman Consciousness ( Chit Shakti) is established in Matter by continuous sacrifice, nitya Yajna . He who follows not here this wheel of works , evam pravartitam chakram , thus set in movement, evil is his being, sensual is his delight, in vain, O Partha that man lives.” The Gita-3.14, 15, 16 "But before we enter on this new stage and deal with the question in detail, an explanation is necessary. Why is a distinction made between the psychic education of which we have just spoken and the spiritual education of which we are about to speak now? Because the two are usually confused under the general term of “yogic discipline”, although the goals they aim at are very different: for one it (Psychic Being) is a higher realisation upon earth, for the other (Spiritual Being) an escape from all earthly manifestation, even from the whole universe, a return to the unmanifest." (In integral Yoga Psychic Being in the heart is given more importance than the more powerful Spiritual being above the head, because of the escapist tendency of the latter.) The Mother TMCW/Vol-12/On Education/p-35, The Emergence of Integral Personality “Only the Self that builds this figure of self Can rase the fixed interminable line That joins these changing names, these numberless lives, These new oblivious personalities And keeps still lurking in our conscious acts The trail of old forgotten thoughts and deeds, Disown the legacy of our buried selves, The burdensome heirship to our vanished forms Accepted blindly by the body and soul.” Savitri-12 “A greater Personality sometimes Possesses us which yet we know is ours: Or we adore the Master of our souls. Then the small bodily ego thins and falls; No more insisting on its separate self, Losing the punctilio of its separate birth, It leaves us one with Nature and with God.” Savitri-47 Man is solely identified in this world with his name, education, profession, family and friends and he is oblivious of his past before births and his future succession of events after Death. All that he forgets of his past is contained, present and effective in his subliminal sheath and all that he will be in his future births are planned, stored and waits for execution in his all retaining integral Consciousness. In his surface formation of being he is aware of the limitation of the present moment. So, in his superficial consciousness he is identified as man who lives from moment to moment, from field to field, from relation to relation and not as man having continuous and simultaneous vision and knowledge of three times. Thus, he lives within the boundary of Ignorance known as three gunas and stumbles in the error and limitation of fragmentary knowledge. Personality is a real individuality which stands behind the constant mutations of things and happenings. Multi personality is the manifestation of his single Self, a unique Person. Perfection of his multiple personality is dependent on his movement within and discovery of his central being. The predominant influence of this inmost Self governs all his action and expression and purifies, transforms, divinises and perfects his many folds formative personality. The Emergence of Surface Personality “He at length must cast from him his surface soul And be the ungarbed entity within:” Savitri-11 “Only a moment’s fine release it gave; A careless hour was spent in a slight bliss. Our spirit tires of being’s surfaces, Transcended is the splendour of the form; It (Spirit) turns to hidden powers and deeper states. ” Savitri-115 “It saw an image of the external world And saw its surface self, but knew no more.” Savitri-150 “In men I (Satyavan) met strange portions of a Self That sought for fragments and in fragments lived: Each lived in himself and for himself alone And with the rest joined only fleeting ties; Each passioned over his surface joy and grief, Nor saw the Eternal in his secret house.” Savitri-405 “On a dim ocean of subconscient life A formless surface consciousness awoke: A stream of thoughts and feelings came and went, A foam of memories hardened and became A bright crust of habitual sense and thought, A seat of living personality And recurrent habits mimicked permanence.” Savitri-477-478 Impersonality is the source of all personality. Surface personality¹ is the outcome of energy created from Inconscient plane. It is born by the pressure of the subtle mental being that secretly thinks and perceives in us, the subtle vital being that secretly feels, enjoys and acts upon life through us, the subtle-physical being that secretly receives, thrills and responds to the contacts of things through our body and its organs and by the upthrow from the depth of Subconscient and Inconscient sheaths, the surface personality is much exteriorized, distorted, confused, mutilated and vulgarized. So the surface Personality is only a temporary mental, vital, physical formation in which powers, influences and motives are amalgamated and if we little concentrate ourselves on it then we can find its outer persistent and mobile formations that springs from all our thoughts and emotions, sources and motives of all our actions and operative forces from which surface personality of this life is constructed. ‘We are not only what we know of ourselves but an immense more which we do not know; our momentary personality is only a bubble on the ocean of our existence.’³⁴ So in this superficial man, his dynamic force of consciousness, tapas , is concentrated on the surface in a certain way of limited and superficial working, ignorant of all the vast domain that are behind the surface, forms the basis of his personality. For a Spiritual man, reception of intimations from inner being by surface Nature is not sufficient transformation but he must break down the wall separating the inner being from the outer life. One must cease to be surface personality and become the inner Person. ‘It is possible by bringing the real soul to the surface to replace the egoistic standards of pleasure and pain by an equal, all-embracing personal-impersonal delight.’³⁶ The outer Nature has to go through difficult change of externalised and accustomed poise of existence and travel long way from surface to the depth in quieting and purifying the untransformed Nature and calling down the Transcendent force. Thus he transcends the smallness, obscurity and inertness of the body, exceeds the limited force and normal aspiration of life and surpasses the limited light and knowledge of the surface mind. “But, for this change to arrive at its widest totality and profound completeness, the consciousness has to shift its centre and its static and dynamic position from the surface to the inner being; it is there that we mustfind the foundation for our thought, life and action. For to stand outside on our surface and to receive from the inner being and follow its intimations is not a sufficient transformation; one must cease to be the surface personality and become the inner Person, the Purusha. But this is difficult, first because the outer nature opposes the movement and clings to its normal accustomed poise and externalised way of existence and, in addition, because there is a long way from the surface to the depths in which the psychic entity is veiled from us, and this intervening space is filled with a subliminal nature and nature-movements which are not by any means all of them favourable to the completion of the inward movement. The outer nature has to undergo a change of poise,a quieting, a purification and fine mutation of its substance and energy by which the many obstacles in it rarefy, drop away or otherwise disappear; it then becomes possible to pass through to the depths of our being and from the depths so reached a new consciousness can be formed, both behind the exterior self and in it, joining the depths to the surface. There must grow up within us or there must manifest a consciousness more and more open to the deeper and the higher being, more and more laid bare to the cosmic Self and Power and to what comes down from the Transcendence, turned to a higher Peace, permeable to a greater light, force and ecstasy, a consciousness that exceeds the small personality and surpasses the limited light and experience of the surface mind, the limited force and aspiration of the normal life consciousness, the obscure and limited responsiveness of the body.”³² The Emergence of Physical Personality “And carves a personality out of mud, The sorrow by which Nature’s hunger is fed, The oestrus which creates with fire of pain, The fate that punishes virtue with defeat, The tragedy that destroys long happiness, The weeping of Love, the quarrel of the Gods, Ceased in a truth which lives in its own light.” Savitri-33 Physical personality is attached to earth which clings to soil and has a certain degree of material poise, stability and balance. He is concerned with birth, food, money getting, procreation of a family, comfort, satisfaction of common impulses, short lived desires, the maintenance of the life and the body, death of this mutable body and general expectation of worse things awaiting him in the world. This tamasic personality in its action of principle is of two kinds, (1) inertia of force with its obscurity which drives in a mechanical routine round of energy and (2) inertia of knowledge which does not possess the idea of its own energy but is guided by an idea which seem external to it or concealed from active awareness. This tamasic energy is dominated by the physical mind which is full of dull inertia, obscure in its reception, unwilling to change, recalcitrant to pressure of new Spiritual force, conservative, cowardice, sloth, lax subjection to small and inferior motives and clings to fixed type of limited repetitive established narrow rigid knowledge. Tamas brings into our emotional nature indifference, insensibility to beauty, dull aesthesis and all that makes man heavy, coarse and vulgar. By the pressure of true physical being the outer physical sheath purifies, overcomes the ego in the physical, a quietude and stillness is imposed on the body and can be efficient instrument of the Soul in the body, annamaya Purusha , and he can arrive at the idea of a finer, more beautiful and perfect physical life¹⁴ and extend the same in the collective existence. In a Spiritual man tamasic personality is transformed into Divine calm, a perfect power of Shakti and capacity of great action in active silence. In Supramental consciousness, the physical substance is fulfilled. 'And the body has understood, sensed very well; it has realized and understood, as they say in English, that the sense of being a separate personality is PERFECTLY useless, perfectly useless, it is not in the least indispensable to its existence, it’s perfectly useless. It exists by another power and another will, which is not individual, not personal: the Divine Will . And it will become what it is supposed to be the day it feels there is no difference between itself and the Divine. That’s all.'⁴⁸ The Emergence of Vital Personality “Here mingling in man’s heart their tones and hues Have woven his being’s mutable design, His life a forward-rippling stream in Time, His nature’s constant fixed mobility, His soul a moving picture’s changeful film, His cosmos-chaos of personality .” Savitri-122 The vital personality is more attached to air than earth and vital man is concerned with self-affirmation, self-aggrandisement, life-enlargement¹⁶, satisfaction of ambition, passion and desire. This surface vital personality¹⁵ is the dominance of the ignorant vital being which is the principal active source of all discord and disharmony, more turbulent, chaotic and unregulated, a cause of inner and outer disturbance of life, the fanatic or sectarian mind, selfishness, a mainspring of wrong-doing and evil. This rajasic personality is dominated by the vital mind and is of two kinds: (1) one kind is defensive with violence and passion, assertive of its mental individuality and all that is in agreement with it, preferred by its own will, adapted to its outlook, but aggressive against all that is contrary to its vital ego-structure or unacceptable to its personal intellectuality; (2) the other kind is enthusiastic for new things, passionate, kinetic, insistent, creative, impetuous, exaggerating action of the reason and aesthesis, often mobile beyond measure, inconstant, governed in its idea not by truth and light but by the enthusiasm of intellectual battle, restless movement and ambitious adventure. By the pressure true vital being, pranamaya Purusha, the outer life personality purifies, overcomes the vital ego, becomes the instrument of the Soul in the vital and can develop higher vital faculties of delight, love, aesthesis, beauty in the maintenance of whole life and a strong passion for truth, beauty and good. Then it discovers a secret delight that pervades the whole existence and is extended as a delight in good as well as in evil, a delight in truth as well as in falsehood, a delight in life as well as in death, a delight in pleasure as well as in pain, a delight in one’s own suffering and the suffering of others and also in one’s own and others joy, happiness and good. A strong liberated vital personality is always balanced, forceful man of action, powerful warrior, successful statesman and arrives at a strong self-affirmation in life and action. In the evolutionary ascent of Nature, this vital personality is identified as the second step of harmonised formulation of life. In a Spiritual man this rajasic personality is transformed into self-effecting initiating sheer Will, perfect power of Being, Shakti, capable of immense, composed and blissful action. The Emergence of Mental Personality “An instrument-personality was born, And a restricted clamped intelligence Consented to confine in narrow bounds Its seeking; it tied the thought to visible things, Prohibiting the adventure of the Unseen And the soul’s tread through unknown infinities.” Savitri-148 With the change of Time and Space the Mental personality³ constantly modifies which is the form of our apparent or superficial self. It can be deformed at any moment and be the cause of falsification of knowledge, an unconscious or half willful self-deception and a refusal and revolt towards acceptance of true knowledge. Sattwic personality is in nature eager to acquire new knowledge, open towards new possibility of Spirit, careful to consider, verify, balance, adopt and adjust to its limited view of truth, receives all in limited harmony and in a restricted intellectual structure; it receives limited mental light and is unable to enlarge itself so as to receive equally all truth and all knowledge. This Sattwic person has a mental ego subjected to limitation of mental consciousness and is divided into two parts of mutable self-experience, (1) its subjective experience of the ever-modified mental states of its personality bound within the movements of three gunas of tamas, rajas and sattwa ; the same mind can be unreceptive and obscure in one direction, kinetic, possessive, hasty and ill balanced in another and yet in another open, plastic and harmonic, and (2) its objective experience of the ever-changing world environment which seems partly or wholly effects in building his mental personality.¹⁸ There is a constant modifying change of Time-points and Space-fields which results in constant modification of his personality. ‘It is the mind’s ignorance of this true Person in us, its confusion of person with our experience of ego and limited personality, the misleading phenomenon of the emergence of the limited consciousness and personality in an inconscient existence that have made us create an opposition between these two aspects (personal and impersonal) of the Reality, but in truth there is no opposition.’³⁷ And also intellect cannot reconcile two seemingly opposite principles of Matter and Spirit.⁴⁰ “Man is a mental being and the mind is the leader of his life and body; but this is a leader who is much led by his followers and has sometimes no other will than what they impose on him. Mind in spite of its power is often impotent before the inconscient and Subconscient which obscure its clarity and carry it away on the tide of instinct or impulse; in spite of its clarity it is fooled by vital and emotional suggestions into giving sanction to ignorance and error, to wrong thought and to wrong action, or it is obliged to look on while the nature follows what it knows to be wrong, dangerous or evil. Even when it is strong and clear and dominant, Mind though it imposes a certain, a considerable mentalised harmony, cannot integrate the whole being and nature. These harmonisations by an inferior control are, besides, inconclusive, because it is one part of the nature which dominates and fulfils itself while the others are coerced and denied their fullness. They can be steps on the way, but not final; therefore in most men there is no such sole dominance and effected partial harmony, but only a predominance and for the rest an unstable equilibrium of personality of half formed, half in formation, sometimes a disequilibrium or unbalance due to the lack of a central government or the disturbance of a formerly achieved partial poise.’¹⁹ By the pressure of true mental being, Manomaya Purusha , an individual can become strong liberated mental personality, the accomplished type of Sattwic man⁴³ is philosopher, saint and sage and he transcends the limitation of mind and arrives at the universal and transcendent Consciousness. In Spiritual man, this Sattwic personality of modified mental light is transformed into self-existent light of the Divine Being and God’s touch is transformed into His constant embrace. His mind initially develops into the mind of the sage and the abstraction of the mind is later transformed into direct Spiritual experience. Thus a Spiritual sage emerges within him whose mind becomes pure, large, tranquil, impersonal and universal. The Emergence of Subliminal Personality “He (Narad) sang of the Truth that cries from Night’s blind deeps, And the Mother-Wisdom hid in Nature’s breast And the Idea that through her dumbness works And the miracle of her transforming hands, Of life that slumbers in the stone and sun And Mind subliminal in mindless life, And the Consciousness that wakes in beasts and men.” Savitri-416 “Only to the inner mind they (three Gunas) speak direct, Put on a body and assume a voice, Their passage seen, their message heard and known, Their birthplace and their natal mark revealed, And stand confessed to an immortal’s sight, Our nature’s messengers to the witness soul.” Savitri-540 Subliminal personality²⁰ directly and effectively distinguishes between what rises from within the subliminal sheath and what invades us from outside surrounding, from others or from universal Nature, and its prerogative is to exercise a control, a choice, a power of willed reception, spontaneous rejection of falsehood, selection of truth,²¹ a clear power of self-building and harmonisation which we do not generally possess or can operate very imperfectly in our constructed surface personality. Subliminal sheath is built partly by the upsurging of forces from the nether inconscient sheath and mainly by a simultaneous influx of the same large force from Superconscient above;¹⁷ thus mental and vital being are descended into subliminal parts and formed from its secret station a subtle-physical, subtle-vital and subtle-mental personality on the surface. ‘“But the subliminal being has also a larger direct contact with the world; it is not confined like the surface Mind to the interpretation of sense-images and sense-vibrations supplemented by the mental and vital intuition and the reason. There is indeed an inner sense in the subliminal nature, a subtle sense of vision, hearing, touch, smell and taste; but these are not confined to the creation of images of things belonging to the physical environment, — they can present to the consciousness visual, auditory, tactual and other images and vibrations of things beyond the restricted range of the physical senses or belonging to other planes or spheres of existence. This inner sense can create or present images, scenes, sounds that are symbolic rather than actual or that represent possibilities in formation, suggestions, thoughts, ideas, intentions of other beings, image forms also of powers or potentialities in universal Nature; there is nothing that it cannot image or visualise or turn into sensory formations. It is the subliminal in reality and not the outer mind that possesses the powers of telepathy, clairvoyance, second sight and other supernormal faculties whose occurrence in the surface consciousness is due to openings or rifts in the wall erected by the outer personality’s unseeing labour of individualisation and interposed between itself and the inner domain of our being.’⁴¹ Surface personality is small, ignorant, active, swayed by helpless thought waves and inrush of grief, joy and reactions of all kind; whereas subliminal personality acts from behind the surface, is vast, calm, equal, observing the surface perturbation with an immovable detachment or it may act on its agitation to pacify, quiet, enlarge and transform it. The subliminal self is the meeting-place of all the multiple worlds or planes of consciousness that emerges from below for evolution and descends from above for involution and subliminal personality in us is aware and feels the necessity to explore all its ranges for the completeness and fulfilment of our human existence. It grows the faculty of subtle sense of vision, hearing, touch, smell and taste which can substitute the need of sense bound outer physical consciousness and sense organs. It also changes our dealing with impersonal invisible cosmic forces, a whirl of unseen mind forces and life forces that surround our atmosphere and to certain extent able to forecast or see ahead, control and determine their farther action. ‘It is into this large realm of interior existence that our mind and vital being retire when they withdraw from the surface activities whether by sleep or inward-drawn concentration or by the inner plunge of trance.’⁴² The Emergence of Psychic Personality (King Aswapati asked Savitri) “Virgin who comest perfected by joy, Reveal the name thy sudden heart-beats learned. Whom hast thou chosen, kingliest among men?” Savitri-424 After going deep into subliminal parts one discovers the Psychic being. It is an expressive formulation of mutable inner being which has original immortal reality in the Transcendence. It can be luminous leader²² of the mental, vital and physical instruments as it has the capacity of spontaneous discernment of truth and falsehood and distinguishes Divine Love and human love of the manifestation. When he awakes the knowledge of the Soul and feels the need to bring it to the front his communication with the surface improves which is a pure power of light, love, joy and harmony. Thus he is able to exercise a strong control, react against the false mixture, becomes master of his life and action. So the Psychic personality⁴⁹ on the surface grows stronger by increasing its communion with the indwelling Psychic being which always turns towards Truth, Good and Beauty and with the increase of Psychic experience, the rest, their opposites are outgrown or are transformed into Divine substance. ‘…it is only when man awakes to the knowledge of the soul and feels a need to bring it to the front and make it the master of his life and action that a quicker conscious method of evolution intervenes and a psychic transformation becomes possible…’²⁴ This Psychic transformation is a conversion of whole Nature into obedient instrument of Soul and it commences a swift conscious method of evolution superseding the earlier slow mental evolution. This transformation of Nature ‘can be done from within by an invisible action through the psychic entity and the psychic personality; a consciously felt descent from above (Spiritual transformation) is not indispensable.’²⁴ ‘The nascent spiritual man makes his appearance in the emotional nature as the devotee, the bhakta ; if, in addition, he becomes directly aware of his soul and its dictates, unites his emotional with his psychic personality and changes his life and vital parts by purity, God-ecstasy, the love of God and men and all creatures into a thing of spiritual beauty, full of divine light and good, he develops into the saint and reaches the highest inner experience and most considerable change of nature proper to this way of approach to the Divine Being. But for the purpose of an integral transformation this too is not enough; there must be a transmutation of the thinking mind and all the vital and physical parts of consciousness in their own character.’¹² ‘A guidance, a governance begins from within which exposes every movement to the light of Truth, repels what is false, obscure, opposed to the divine realisation: every region of the being, every nook and corner of it, every movement, formation, direction, inclination of thought, will, emotion, sensation, action, reaction, motive, disposition, propensity, desire, habit of the conscious or subconscious physical, even the most concealed, camouflaged, mute, recondite, is lighted up with the unerring psychic light, their confusions dissipated, their tangles disentangled, their obscurities, deceptions, self-deceptions precisely indicated and removed; all is purified, set right, the whole nature harmonised, modulated in the psychic key, put in spiritual order.’²⁵ In a Spiritual man the presence of a strong Psychic personality and Psychic transformation paves the passage clear for more intense Spiritual and Supramental transformation. Its final outcome is to prepare the nature to be perfectly fit for every kind of Spiritual experience. The Psychic personality is finally liberated from darkness and stubbornness of tamasic inertia, turbidity and turbulence of rajasic passion and enlightened rigidities and constructed equilibrium of sattwic limitation. But it cannot bring complete Divine dynamisation, integral and radical transformation of nature which can establish a permanent new order in earth life. So the Psychic Being has to call down Spiritual and Supramental energy in order to complete and perfect its transformation action. The Emergence of Spiritual Personality “A consciousness that saw without a seer, The Truth where knowledge is not nor knower nor known, The Love enamoured of its own delight In which the Lover is not nor the Beloved Bringing their personal passion into the Vast, The Force omnipotent in quietude, The Bliss that none can ever hope to taste.” Savitri-548 “Immortal yearnings without name leap down, Large quiverings of godhead seeking run And weave upon a puissant field of calm A high and lonely ecstasy of will.” Savitri-572 “Around him nameless, infinite she surged, Her spirit fulfilled in his spirit, rich with all Time, As if Love’s deathless moment had been found, A pearl within eternity’s white shell.” Savitri-579 “But there is also this lower nature of the three gunas whose character is the character of the ignorance and whose action is the action of the ignorance, mixed, confused, perverted; it is the action of the lower personality, of the ego, of the natural and not of the spiritual individual. It is in order to recede from that false personality that we have to resort to the impersonal Self and make ourselves one with it. Then, freed so from the ego personality , we can find the relation of the true individual to the Purushottama .”⁴⁴ Sri Aurobindo Beyond this Psychic personality he becomes free beyond all dualities and impersonal Person, eternal being and an eternal immobility and stability are the necessary condition, field, essence and basis of infinite mobility and vast dynamic action of force. When the contact with the Supeconscient is established, a light touches, envelopes and penetrates the lower nature, there is a flood of delight and sudden ecstasy, a knowledge from above begins to descend and one begins to experience supreme oneness, infinity and eternity. These direct Spiritual experiences repeat themselves to become normal, familiar, revelatory and well understood. His nature and being identifies with the freedom, delight and wisdom of Sachchidananda and this Spiritual personality must go through extension of cosmic expression and attains the power of embracing the whole universe²³ in his subtle, intense and large individual consciousness. An individual Spiritual personality becomes a centre of self-vision and all-vision, his consciousness enlarges to become the circumference of the world and transcends it to become boundless circumference and knows himself as older than the birth of Time. A Spiritual individual would act from his own centre of Truth and not subject himself to blindness of other-self, other nature and moment’s personality; its consciousness would be action with full knowledge and not a movement of ignorance. His nature’s many-sided transformation would emerge as a composite perfection of the saint, the selfless Divine worker and the man of spiritual Wisdom. The Emergence of Universal Personality “Person and nature suffered a slumber change. In trance they gathered back their bygone selves, In a background memory’s foreseeing muse Prophetic of new personality Arranged the map of their coming destiny’s course: Heirs of their past, their future’s discoverers, Electors of their own self-chosen lot, They waited for the adventure of new life.” Savitri-293 “His soul must be wider than the universe And feel eternity as its very stuff, Rejecting the moment’s personality Know itself older than the birth of Time, Creation an incident in its consciousness, Arcturus and Belphegor grains of fire Circling in a corner of its boundless self, The world’s destruction a small transient storm In the calm infinity it has become.” Savitri-537 “An individual, one with cosmic self In the heart of the Transcendent’s miracle And the secret of World-personality Was the creator and the lord of all.” Savitri-556 “A Spirit who is no one and innumerable, The one mystic infinite Person of his world Multiplies his myriad personality, On all his bodies seals his divinity’s stamp And sits in each immortal and unique.” Savitri-662 His Psychic and Spiritual personality further expands and universalises to include the whole earth in his indwelling Consciousness and ‘his own evolution must follow the laws and the lines of the universal evolution.’²⁷ The Gita confirms that a traditional Yogi after many births of preparation attains the cosmic Consciousness, Vasudeva Sarvamiti , and further confirms that this type of integral Yogis are very rare in earth’s atmosphere. Integral Yoga confirms that ascent into Supramental Consciousness and transformation of nature is possible after the universalisation of Psychic and Spiritual Consciousness. ‘Here the Yoga of self-perfection coincides with the Yogas of knowledge, works and devotion; for it is impossible to change the human nature into the divine or to make it an instrument of the divine knowledge, will and joy of existence, unless there is a union with the supreme Being, Consciousness and Bliss and a unity with its universal Self in all things and beings. A wholly separative possession of the divine nature by the human individual, as distinct from a self-withdrawn absorption in it, is not possible.’²⁶ ‘As the universalized spiritual individual sheds the limited personality, the ego, as he rises beyond mind to a completer knowledge in Supernature, the conflicting ideals of the mind must fall away from him, but what is true behind them will remain in the life of Supernature.’¹⁰ ‘According to another line of ideas the spiritual person remains, but liberated, purified, perfected in nature in a celestial existence. But here we are still on earth, and yet it is supposed that the ego personality is extinguished and replaced by a unversalised spiritual individual who is a centre and power of the transcendent Being.’³⁵ ‘“The greater the variety of formations that have existed in the past and can be utilized, the more rich and multitudinous the accumulated buildings of experience, the more their essential result of capacity for knowledge, power, action, character, manifold response to the universe can be brought forward and harmonised in the new birth, the more numerous the veiled personalities mental, vital, subtle-physical that combine to enrich the new personality on the surface, the greater and more opulent will be that personality and the nearer to the possible transition out of the completed mental stage of evolution to something beyond it. Such a complexity and gathering up of many personalities in one person can be a sign of a very advanced stage of the individual’s evolution when there is a strong central being that holds all together and works towards harmonization and integration of the whole many-sided movement of the nature.’³⁰ “For a knowledge from above begins to descend, frequently, constantly, then uninterruptedly, and to manifest in the mind’s quietude or silence; intuitions and inspirations, revelations born of a greater sight, a higher truth and wisdom, enter into the being, a luminous intuitive discrimination works which dispels all darkness of understanding or dazzling confusions, puts all in order; a new consciousness begins to form, the mind of a high wide self-existent thinking knowledge or an illumined or an intuitive or an overmental consciousness with new forces of thought or sight and a greater power of direct spiritual realisation which is more than thought or sight, a greater becoming in the spiritual substance of our present being; the heart and the sense become subtle, intense, large to embrace all existence, to see God, to feel and hear and touch the Eternal, to make a deeper and closer unity of self and the world in a transcendent realisation.”³⁹ “Truth is not merely whatever our own personality is or creates; that is only the truth of our becoming, one point or line of emphasis in a movement of widest volume. Beyond our personality there is, first, a universal being as well as a universal becoming of which ours is a little movement; and beyond that too there is the eternal Being out of which all becoming derives and to which it owes its potentialities, elements, original and final motives. We may say indeed that all becoming is only an act of universal consciousness, is Maya, is a creation of the will to become, and the only other reality, if there is any, is a pure eternal existence beyond consciousness, featureless, unexpressed and inexpressible. That is practically the standpoint taken by the Mayavadin’s Adwaita and the sense of the distinction he makes between pragmatic truth which to his mind is illusory or at least only temporarily and partly real — while modern pragmatism takes it to be the true truth or at least the only recognisable reality because the only reality that we can act and know, — between that pragmatic illusion and on the other side of creative Maya the lonely Absolute featureless and inexpressible. But for the Gita absolute Brahman is also supreme Purusha, and Purusha is always conscious Soul, though its highest consciousness, its superconsciousness, if we will, — as, one may add, its lowest which we call the Inconscient, — is something very different from our mind consciousness to which alone we are accustomed to give the name. There is in that highest superconscience a highest truth and dharma of immortality, a greatest divine way of being, a way of the eternal and infinite. That eternal way of existence and divine manner of being exists already in the eternity of the Purushottama, but we are now attempting to create it here too in our becoming by Yoga; our endeavour is to become the Divine, to be as He, madbhava . That also depends on sraddha . It is by an act of our conscious substance and a belief in its truth, an inmost will to live it or be it that we come by it; but this does not mean that it does not already exist beyond us. Though it may not exist for our outward mind until we see and create ourselves anew into it, it is still there in the Eternal and we may say even that it is already there in our own secret self; for in us also, in our depths the Purushottama always is. Our growing into that, our creation of it is his and its manifestation in us. All creation indeed since it proceeds from the conscious substance of the Eternal, is a manifestation of him and proceeds by a faith, acceptance, will to be in the originating consciousness, Chit-Shakti. ”⁴⁶ Integral Yoga proposes that Universalised Consciousness is the outcome of a long movement of Consciousness between the Psychic and Spiritual planes replacing the earlier slow evolution of consciousness between three modes of Nature, Gunas and in this vast Consciousness (1) equality becomes perfect and consecration becomes complete and absolute, or this surrender of whole being ‘has to be accomplished slowly and with difficulty by the being itself before the supramental transformation can become at all possible;’³³ ‘A perfect equality not only of the self, but in the nature’¹³ is also the sign of universalized consciousness; (2) exclusive concentration of Mind is replaced with the faculty of Multiple-concentrations; thus one can pursue triple Yoga of Karma, Jnana and Bhakti simultaneously and ceaselessly, (3) transformation of human Nature into Divine Nature is practicable, as in this Consciousness the World is inseparable from the individual; (4) his time and space experience is completely different from ordinary man subjected to three gunas, the latter lives in the present succession of moments oblivious of his past and future and his little habitation of space is separated from the world and the former lives in the triple time of past, present and future and the whole world lives within his cosmic Self; his universalised Spirit can move backward towards the past of this birth and past births and illumine the obscure corners of his Subconscient and Inconscient sheaths and his Spirit can travel forward in time to call down all future possiblities to present moment; (5) outer wandering and movement reduces and is replaced by the more and more inner wandering of Soul which shows interest only in eternal things and 'In every shrine it cries for the clasp of God’⁴⁵; (6) in this Cosmic Consciousness, Matter is real to Spirit, Spirit is real to Matter and Matter is reconciled with Spirit in order to resolve all world problem; (7) in addition to his own individual suffering, he is ready to bear a part of earth's heavy burden and suffering; and (8) a fitness has arrived for ascension into still higher Supramental Consciousness. The Emergence of Integral Personality "But not for self alone the Self is won: Content abide not with one conquered realm; Adventure all to make the whole world thine, To break into greater kingdoms turn thy force. Fear not to be nothing that thou mayst be all; Assent to the emptiness of the Supreme That all in thee may reach its absolute." Savitri-536 “There is a being beyond the being of mind, An Immeasurable cast into many forms, A miracle of the multitudinous One, There is a consciousness mind cannot touch, Its speech cannot utter nor its thought reveal.” Savitri-705 One can be conscious on the surface of the contacts and messages of the Superconscience either through a rift or break in our confined normality or by development of unusual supernormal condition. He can be infinitely more enriched on the surface by gathering up of many-fold personality through opening of multiple Selves and integration of many-sided movement of Nature. For integral transformation, permanent ascent of the Soul to the highest state of Being and permanent descent of highest Shakti to the lowest Nature is indispensable. The emergence of the Supramental personality can begin by breaking down the veil between the surface and subliminal self and between the subliminal and superconscient Self and thus ‘he is a conscious expression of the universal and transcendent’ Self.’³¹ This will pave the passage clear for the entire descent of whole range of higher Consciousness to the lower planes and even the lowest nether domains will also be covered by this transformative action. These unveiling and influx will remove what is left of the nature of Ignorance. A Supramental influx from above, activation of Supramental energy from within and emergence of concealed Supramental energy from below by opening of Subconscient and Inconscient Self will lead towards infinite variation of self experience which moves between pure identity and multiple identity, a delight of intimately differentiated oneness and self-absorbed rapture; thus the comparatively swift conscious transformation is experienced which leads towards the emergence of Integral Divine personality. ‘In the Supermind consciousness personality and impersonality are not opposite principles; they are inseparable aspects of one and the same reality. This reality is not the ego but the being, who is impersonal and universal in his stuff of nature, but forms out of it an expressive personality which is his form of self in the changes of Nature.’³⁵ ‘Or the nature may obey the psychic entity’s intimations, move in an inner light, follow an inner guidance. This is already a considerable evolution and amounts to a beginning at least of a psychic and spiritual transformation. But it is possible to go farther; for the spiritual being, once inwardly liberated, can develop in mind the higher states of being that are its own natural atmosphere and bring down a supramental energy and action which are proper to the Truth-consciousness; the ordinary mental instrumentation, life-instrumentation, physical instrumentation even, could then be entirely transformed and become parts no longer of an ignorance however much illumined, but of a supramental creation which would be the true action of a spiritual truth-consciousness and knowledge.’²⁸ 'Afterwards, by the force of that remoulded consciousness, the course of our evolution could rise by a sublime ascent and get beyond the mental into the supramental and the supreme spiritual nature. It is possible without an actual ascent into these at present superconscient mental planes or without a constant or permanent living in them, by openness to them, by reception of their knowledge and influences, to get rid of a certain extent of our constitutional and psychological ignorance; it is possible to be aware of ourselves as spiritual beings and to spiritualise, though imperfectly, our normal human life and consciousness. There could be a conscious communication and guidance from this greater more luminous mentality and reception of its enlightening and transforming forces. That is within the reach of the highly developed or the spiritually awakened human being; but it would not be more than a preliminary stage. To reach an integral self-knowledge, an entire consciousness and power of being, there is necessary an ascent beyond the plane of our normal mind. Such an ascent is at present possible in an absorbed superconscience; but that could lead only to an entry into the higher levels in a state of immobile or ecstatic trance. If the control of that highest spiritual being is to be brought into our waking life, there must be a conscious heightening and widening into immense ranges of new being, new consciousness, new potentialities of action, a taking up—as integral as possible—of our present being, consciousness, activities and a transmutation of them into divine values which would effect a transfiguration of our human existence. For wherever a radical transition has to be made, there is always this triple movement—ascent, widening of field and base, integration –in Nature’s method of self-transcendence.’²⁹ ‘The Gnostic Individual would be such an inner Person unveiled, occupying both the depths – no longer self-hidden –and the surface in a unified self-awareness; he would not be a surface personality partly expressive of a larger secret being, he would not be the wave but the ocean: he would be the Purusha , the inner conscious Existence self-revealed, and would have no need of a carved expressive mask or persona.”³¹ Recapitulation “As an occult vision opens in him, he becomes aware of worlds behind in which consciousness and personality hold an enormous place and assume a premier value; even here in the material world to this occult vision the inconscience of Matter fills with a secret pervading consciousness, its inanimation harbours a vibrant life, its mechanism is the device of an indwelling Intelligence, God and soul are everywhere… A multiple innumerable personality expressing that One is the very sense and central aim of the manifestation and if now personality seems to be narrow, fragmentary, restrictive, it is only because it has not opened to its source or flowered into its own divine truth and fullness packing itself with the universal and the infinite.”¹² Sri Aurobindo “Each time that the soul takes birth in a new body it comes with the intention of having a new experience which will help it to develop and to perfect its personality. This is how the psychic being is formed from life to life and becomes a completely conscious and independent personality which, once it has arrived at the summit of its development, is free to choose not only the time of its incarnation, but the place, the purpose and the work to be accomplished.”⁴⁷ The Mother We define personality in the ordinary sense as formation of a superficial surface consciousness² oblivious of its deeper and larger identity. This transient waking state is a movement of perceptive consciousness in which records or transcript of physical things and contact with the physical universe are experienced. This personality cannot bring the needed change because the burden which is being laid down by humanity is too great for the present littleness of the petty mind and narrow life instincts. We have to preoccupy ourselves always in awakening our inner realities and learn the lesson to go within which will enlarge our understanding towards the existence through outer mind, life and body. This inward self finding will pave the passage clear for Spiritual-self and Cosmic-self finding. The evolutionary urge in Nature pushes us towards the development of cosmic Force in terrestrial life which needs a larger mental and vital sheath to support it and again this action is further supported by the unveiling of the Psychic Being within and Spiritual Being above. ‘But we see farther that in the end this Purusha, this cause and self of our individuality, comes to embrace the whole world and all other beings in a sort conscious extension of itself and to perceive itself as one with the world-being. In its conscious extension of itself it exceeds the primary experience and abolishes the barriers of its active self-limitation and individualization; by its perception of its own infinite universality it goes beyond all consciousness of separative individuality or limited soul-being. By that very fact the individual ceases to be the self-limiting ego; in other words, our false consciousness of existing only by self-limitation, by rigid distinction of ourselves from the rest of being and becoming is transcended; our identification of ourselves with our personal and temporal individualization in a particular mind and body is abolished.’³⁸ Impersonality of Spiritual self leads us towards the Source and Personality is its manifestation. What we are in our self becoming in outward Nature is conditioned by what is within, occult, in our inner depths and recesses; it is from there that comes the inner initiatives, self-effective formulations, inspirations, revelations, intuitions, life’s motives, mind’s preferences and will’s selections. So in proper building our personality we have to discover the knowledge of the inner initiating self reconciled with accurate and exact perception of outer instrumental self. The full immergence of our multiple personality is indispensable for the full satisfaction and completeness of outer life and emergence of a universalised Spiritual individual by dropping the limited personality of ego. This materialization is possible by opening towards our multiple beings or energy centres. This is a long path and the manifestation of integral Personality is crucial in our bodily life. Always we must centre our life around illimitable affirmative objective of Self opening. It is always the limitation of consciousness, the limitation of understanding, are the cause of frustration, sorrow and suffering. We have to enlarge ourselves by all possible means for which this precious life is given and this priceless time and space are given for the manifestation of the Timeless eternity and Spaceless Omnipotence. So the adoration of a personal God or Divine personality or Guru of Integral Yoga is not limited by the three modes of Inconscient energy, gunas of human personality lighting up the false activity, but he is the sole Real Person, capable of infinite qualities and the source of all Personality representing the whole truth of the Brahman . All Personality is the attributes of the Divine Mother; she acts in Ignorance in the form of limitation of three gunas of Sattwa, Rajas and Tamas ; in the Psychic plane she acts as fourfold Soul personality of Brahma Shakti of Self-knowledge and World-Knowledge, Kshetra Shakti of Self-power and Self-strength, Vaisya Shakti of Mutuality and new Creation and Shudra Shakti of Works and Service; in the intermediate Spiritual plane she acts as fourfold personality of Maheswari of Wisdom, Mahakali of Power, Mahalakshmi of Harmony and Beauty and Mahasaraswati of aspects of Perfection; in Supramental plane of Vijnana , she acts as Truth supreme, Power supreme, Supreme Delight and Will supreme. An integration of personality and constant rebirth of new personality is possible by movement of Consciousness from nether plane of Inconscient to the highest plane of Sachchidananda through the above intermediate planes. OM TAT SAT Post Thesis: Personality of the Most Conscious Individual It has been proposed that the most Conscious individual must develop fourfold personality, which is the accumulation of fourfold Soul-forces, which he develops through successive births and its full consummation is possible by triple reversal of Consciousness. First, by opening of his Psychic Being, he will develop contact with the executrix Psychic Mother with her fourfold dynamic forces that of Brahama Shakti, Kshetra Shakti, Vaisya Shakti and Shudra Shakti; remould his fourfold instrumental personalities. Then by opening of his Spiritual Being, he will develop contact with Mediatrix Spiritual Mother with her fourfold dynamic forces that of Maheswari, Mahakali, Mahalakshmi and Mahasaraswati; remould his fourfold emanative personalities . Then by opening of his Supramental/Bliss Self he will develop contact with Creatrix Supramental/Bliss Mother with her fourfold dynamic forces that of Truth Supreme, Power Supreme, Supreme Delight and Will Supreme; remould his fourfold integral personalities or remould his ‘childlike motherhood’ (Savitri-723) personalities of becoming Divine, Brahmabhuta . Perfection of Soul-Power of Knowledge “A free mind of light develops which is open to every kind of revelation, inspiration, intuition, idea, discrimination, thinking synthesis; an enlightened life of the mind grasps at all knowledge with a delight of finding and reception and holding, a spiritual enthusiasm, passion, or ecstasy; a power of light full of spiritual force, illumination and purity of working manifests its empire, brahma-tejas, brahma-varcas; a bottomless steadiness and illimitable calm upholds all the illumination, movement, action as on some rock of ages, equal, unperturbed, unmoved, acyuta...” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-750-751 Perfection of the Soul-Power of Will and Strength “The godhead, the soul-power of will and strength rises to a like largeness and altitude. An absolute calm fearlessness of the free spirit, an infinite dynamic courage which no peril, limitation of possibility, wall of opposing force can deter from pursuing the work or aspiration imposed by the spirit, a high nobility of soul and will untouched by any littleness or baseness and moving with a certain greatness of step to spiritual victory or the success of the God-given work through whatever temporary defeat or obstacle, a spirit never depressed or cast down from faith and confidence in the power that works in the being, are the signs of this perfection.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-750-751 Perfection of the Soul-Power of Mutuality “There comes too to fulfilment a large godhead, a soul-power of mutuality, a free self-spending and spending of gift and possession in the work to be done, lavished for the production, the creation, the achievement, the possession, gain, utilisable return, a skill that observes the law and adapts the relation and keeps the measure, a great taking into oneself from all beings and a free giving out of oneself to all, a divine commerce, a large enjoyment of the mutual delight of life.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-750-751 Perfection of the Soul-Power of Service “And finally there comes to perfection the godhead, the soul-power of service, the universal love that lavishes itself without demand of return, the embrace that takes to itself the body of God in man and works for help and service, the abnegation that is ready to bear the yoke of the Master and make the life a free servitude to Him and under his direction to the claim and need of his creatures, the self-surrender of the whole being to the Master of our being and his work in the world. These things unite, assist and enter into each other, become one. The full consummation comes in the greatest souls most capable of perfection, but some large manifestation of this fourfold soul-power must be sought and can be attained by all who practise the integral Yoga." CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-750-751 OM TAT SAT References: 1: “For a larger mental being is there within us, a larger inner vital being, even a larger inner subtle-physical being other than our surface body-consciousness, and by entering into this or becoming it, identifying ourselves with it, we can observe the springs of our thoughts and feelings, the sources and motives of our action, the operative energies that build up our surface personality. For we discover and can know the inner being that secretly thinks and perceives in us, the vital being that secretly feels and acts upon life through us, the subtle-physical being that secretly receives and responds to the contacts of things through our body and its organs. Our surface thought, feeling, emotion is a complexity and confusion of impulsions from within and impacts from outside us; our reason, our organizing intelligence can impose on it only an imperfect order: but there within we find the separate sources of our mental, our vital and our physical energisms and can see clearly the pure operations, the distinct powers, the composing elements of each and their interplay in a clear light of self-vision.” CWSA-21/The Life Divine/p-552-53, 2: “In the surface consciousness knowledge represents itself as a truth seen from outside, thrown on us from the object, or as a response to its touch on the sense, a perceptive reproduction of its objective actuality.” CWSA-21/The Life Divine/p-560, 3: “In terms of the Sankhya psychology we can distinguish three types of mental individuality, -- (1) that which is governed by the principle of obscurity and inertia, first-born of the Inconscience, tamasic; (2) that which is governed by a force of passion and activity, kinetic, rajasic; (3) that which is cast in the mould of the Sattwic principle of light, harmony, balance. (1) The tamasic intelligence has its seat in the physical mind: it is inert to ideas, --except to those which it receives inertly, blindly, passively from a recognised source or authority, --obscure in their reception, unwilling to enlarge itself, recalcitrant to new stimulus, conservative and immobile; it clings to its received structure of knowledge and its one power is repetitive practicality, but it is a power limited by the accustomed, the obvious, the established and familiar and already secure; it thrusts away all that is new and likely to disturb it. (2) The rajasic intelligence has its main seat in the vital mind and is of two kinds: (2a) one kind is defensive with violence and passion, assertive of its mental individuality and all that is in agreement with it, preferred by its volition, adapted to its outlook, but aggressive against all that is contrary to its mental ego-structure or unacceptable to its personal intellectuality; (2b) the other kind is enthusiastic for new things, passionate, insistent, impetuous, often mobile beyond measure, inconstant and ever restless, governed in its idea not by truth and light but by the zest of intellectual battle and movement and adventure. (3) The sattwic intelligence is eager for knowledge, as open as it can be to it, careful to consider and verify and balance, to adjust and adapt to its view whatever confirms itself as truth, receiving all in a harmonious intellectual structure: but, because its light is limited, as all mental light must be, it is unable to enlarge itself so as to receive equally all truth and all knowledge; it has a mental ego, even an enlightened one, and is determined by it in its observation, judgment, reasoning mental choice and preference. In most men there is a predominance of one of these qualities but also a mixture; the same mind can be open and plastic and harmonic in one direction, kinetic and vital, hasty and prejudiced and ill-balanced in another, in yet another obscure and unreceptive. This limitation by personality, this defence of personality and refusal to receive what is unassimilable, is necessary for the individual being because in its evolution, at the stage reached, it has a certain self-expression, a certain type of experience and use of experience which must, for the mind and life at least, govern nature; that for the moment is its law of being, its dharma. This limitation of mind-consciousnessby personality and of truth of mental temperament and preference must be the rule of our nature so long as the individual has not reached universality, is not yet preparing for mind-transcendence. But it is evident that this condition is inevitably a source of error and can at any moment be the cause of a falsification of knowledge, an unconscious or half-willful self-deception, a refusal to admit true knowledge, a readiness to assert acceptable wrong knowledge as true knowledge.” CWSA-21/The Life Divine/p-642-43, 4: “Impersonality is in its source something fundamental and universal; it is an existence, a force, a consciousness that takes on various shapes of its being and energy; each such shape of energy, quality, power or force, though still in itself general, impersonal and universal, is taken by the individual being as material for building of his personality. Thus impersonality is in the original undifferentiated truth of things the pure substance of nature of the Being, the Person; in the dynamic truth of things it differentiates its powers and lends them to constitute by their variations the manifestation of personality. Love is the nature of the lover, courage the nature of the warrior; love and courage are impersonal and universal forces or formulations of the cosmic Force, they are the spirit’s powers of its universal being and nature. The Person is the Being supporting what is thus impersonal, holding it in himself as his, his nature of self; he is that which is the lover and warrior. What we call the personality of the Person is his expression in nature-status and nature-action, --he himself being in his self-existence, originally and ultimately, much more than that; it is the form of himself that he puts forth as his manifested already developed natural being or self in nature.” CWSA-22/The Life Divine/p-1028-29, 5: “The part of us that we have characterized as intraconscient and circumconscient (Refer The Life Divine-851, where subliminal is Intraconscient) is a still more potent and much more valuable element in the constitution of our being. It includes the large action of an inner intelligence and inner sense-mind, of an inner vital, even of an inner subtle-physical being which upholds and embraces our waking consciousness, which is not brought to the front, which is subliminal, in the modern phrase. But when we can enter and explore this hidden self, we find that our waking sense and intelligence are for the most part a selection from what we secretly are or can be, an exteriorized and much mutilated and vulgarized edition of our real, our hidden being or an upthrow from its depths. Our surface being has been formed with this subliminal help by an evolution out of the Inconscient for the utility of our present mental and physical life on earth; this that is behind is a formation mediating between the Inconscient and the larger planes of Life and Mind which have been created by involutionary descent and whose pressure has helped to bring about the evolution of mind and life in Matter. Our surface responses to physical existence have at their back the support of an activity in these veiled parts, are often responses from them modified by a surface mental rendering. But also that large part of our mentality and vitality which is not a response to the outside world but lives for itself or throws itself out on material existence to use and possess it, our personality, is the outcome, the amalgamated formulation of powers, influences, motives proceeding from this potent intraconscient secrecy.” CWSA-22/The Life Divine/p-763-64, 6: “We can get some glimpse of what this means, to what it amounts in action, when we look at the nature of exclusive concentration in mental man, in our own consciousness. First of all, we must note that what we mean ordinarily by the man is not the inner self, but only a sum of apparent continuous movement of consciousness and energy in past, present and future to which we give this name. It is this that in appearance does all works of the man, thinks all his thoughts, feels all his emotions. This energy is a movement of Consciousness-Force concentrated on a temporal stream of inward and outward workings. But we know that behind this stream of energy there is a whole sea of consciousness which is aware of the stream, but of which the stream is unaware; for this sum of surface energy is a selection, an outcome from all the rest that is invisible. That sea is the subliminal self, the superconscient, the subconscient, the intraconscient and circumconscient being, and holding it all together the soul, the psychic entity. The stream is the natural, the superficial man. In this superficial man Tapas, the being’s dynamic force of consciousness, is concentrated on the surface in a certain mass of superficial workings; all the rest of itself it has put behind and may be vaguely aware of it there in the unformulated back of its conscious existence, but is not aware of it in this superficial absorbed movement in front. It is not precisely, at any rate in that back or in the depths, ignorant of itself in any essential sense of the word, but for the purposes of its superficial movement and within that movement only it is oblivious of its real, its greater self, by absorption, by exclusive concentration on what it is superficially doing. Yet it is really the hidden sea and not the superficial stream which is doing all the action: it is the sea that is the source of this movement, not the conscious wave, absorbed in its movement, living in that, seeing nothing else but that, may think about the matter. And that sea, the real self, the integral conscious being, the integral force of being, is not ignorant; even the wave is not essentially ignorant, --for it contains within itself all the consciousness it has forgotten but for that it could not act or endure at all, --but it is self-oblivious, absorbed in its own movement, too absorbed to note anything else than the movement while that continues to preoccupy it. A limited practical self-oblivion, not an essential and binding self-ignorance, is the nature of this exclusive concentration which is yet the root of that which works as the Ignorance.” CWSA-21/The Life Divine/p-605-606, 7: “Therefore in his superficial consciousness man is to himself dynamically, the man of the moment, not the man of the past who once was but is no longer in existence, nor the man of the future who is not yet in being; it is by memory that he links himself with the one, by anticipation with the other: a continuous ego-sense runs through the three times, but this is a centralising mental construction, not an essential or an extended existence containing what was, is and will be. An intuition of self is behind it, but that is an underlying identity, unaffected by the changes of his personality; in his surface formation of being he is not that but what he is at the moment. Yet all the time this existence in the moment is not the real or the whole truth of his being, but only a practical or pragmatic truth for the purposes of the superficial movement of his life and within its limits. It is a truth, not an unreality, but a truth only in its positive part; in its negative parts it is an ignorance, and this negative ignorance limits and often distorts even the practical truth, so that the conscious life of man proceeds according to an ignorance, a partial, a half-true half-false knowledge, not according to the real truth of himself of which he is oblivious. Yet because his real self is the true determinator and governs all secretly from behind, it is after all a knowledge behind which really determines the formed course of his existence; the superficial ignorance erects a necessary limiting outline and supplies the factors by which the outward colour and turn needed for his present human life and his present moment are given to his consciousness and his action. In the same way and for the same reason man identifies himself solely with the name and form he wears in his present existence; he is ignorant of his past before birth even as of his future after death. Yet all that he forgets is contained, present and effective, in the all-retaining integral consciousness within him.” CWSA-21/The Life Divine/p-606-07, 8: “But the first of these two movements, (the knowledge by direct contact and knowledge by identity), the awakening to our inner realities, imposes itself as the prior necessity because it is by this inward self-finding that the second –the cosmic self-finding –can become entirely possible: we have to go into our inner being and learn to live in it and from it; the outer mind and life and body must become for us only an antechamber. All that we are on the outside is indeed conditioned by what is within, occult, in our inner depths and recesses; it is thence that come the secret initiatives, the self-effective formations; our inspirations, our intuitions, our life motives, our mind’s preferences, our will’s selections are actuated from there, --in so far as they are not shaped or influenced by an insistence, equally hidden, of a surge of cosmic impacts: but the use we make of these emergent powers and these influences is conditioned, largely determined and, above all, very much limited by our outermost nature. It is then the knowledge of this inner initiating self coupled with the accurate perception of the outer instrumental self and the part played by both of them in our building that we have to discover.” CWSA-21/The Life Divine/p-551-52, 9: “But because the burden which is being laid on mankind is too great for the present littleness of the human personality and its petty mind and small life-instincts, because it cannot operate the needed change, because it is using this new apparatus and organisation to serve the old infraspiritual and infrarational life-self of humanity, the destiny of the race seems to be heading dangerously, as if impatiently and in spite of itself, under the drive of the vital ego seized by colossal forces which are on the same scale as the huge mechanical organisation of life and scientific knowledge which it has evolved, a scale too large for its reason and will to handle, into a prolonged confusion and perilous crisis and darkness of violent shifting incertitude. Even if this turns out to be a passing phase or appearance and a tolerable structural accommodation is found which will enable mankind to proceed less catastrophically on its uncertain journey, this can only a respite. For the problem is fundamental and in putting it evolutionary Nature in man is confronting herself with a critical choice which must one day be solved in the true sense if the race is to arrive or even to survive. The evolutionary nisus (effort) is pushing towards a development of the cosmic Force in terrestrial life which needs a larger mental and vital being to support it, a wider mind, a greater wider more conscious unanimised Life-Soul, Anima, and that again needs an unveiling of the supporting Soul and spiritual Self within to maintain it.” CWSA-22/The Life Divine/p-1092-93, 10: “A gnostic Supernature transcends all the values of our normal ignorant Nature; our standards and values are created by ignorance and therefore cannot determine the life of Super- nature. At the same time our present nature is a derivation from Supernature and is not a pure ignorance but a half-knowledge; it is therefore reasonable to suppose that whatever spiritual truth there is in or behind its standards and values will reappear in the higher life, not as standards, but as elements transformed, uplifted out of the ignorance and raised into the true harmony of a more luminous existence. As the universalized spiritual individual sheds the limited personality, the ego, as he rises beyond mind to a completer knowledge in Supernature, the conflicting ideals of the mind must fall away from him, but what is true behind them will remain in the life of Supernature. The gnostic consciousness is a consciousness in which all contradictions are cancelled or fused into each other in a higher light of seeing and being, in a unified self-knowledge and world-knowledge. The gnostic being will not accept the mind’s ideals and standards; he will not be moved to live for himself, for his ego, or for humanity or for others or for the community or for the State; for he will be aware of something greater than these half-truths, of the Divine Reality, and it is for that he will live, for its will in himself and in all, in a spirit of large universality, in the light of the will of the Transcendence. For the same reason there can be no conflict between self-affirmation and altruism in the gnostic life, for the self of the gnostic being is one with the self of all, — no conflict between the ideal of individualism and the collective ideal, for both are terms of a greater Reality and only in so far as either expresses the Reality or their fulfilment serves the will of the Reality, can they have a value for his spirit. But at the same time what is true in the mental ideals and dimly figured in them will be fulfilled in his existence; forwhile his consciousness exceeds the human values so that he cannot substitute mankind or the community or the State or others or himself for God, the affirmation of the Divine in himself and a sense of the Divine in others and the sense of oneness with humanity, with all other beings, with all the world because of the Divine inthem and a lead towards a greater and better affirmation of the growing Reality in them will be part of his lifeaction. But what he shall do will be decided by the Truth of the Knowledge and Will in him, a total and infinite Truth that is not bound by any single mental law or standard but acts with freedom in the whole reality, withrespect for each truth in its place and with a clear knowledge of the forces at work and the intention in the manifesting Divine Nisus at each step of cosmic evolution and in each event and circumstance.” CWSA-22/The Life Divine/p-1101-02, 11: “But what we thus call personality is only a formation of superficial consciousness… our personality, is the outcome, the amalgamated formulations of powers, influences, motives proceeding from this potent intraconscient secrecy… Personality is only a temporary mental, vital, physical formation which the being, the real Person, the psychic entity, puts forward on the surface, --it is not the self in its abiding reality…” CWSA-21/The Life Divine/p-367-68, 764, 848, 12: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-127-128, 13: “A perfect equality not only of the self, but in the nature is a condition of the Yoga of self perfection. The first obvious step to it will be the conquest of our emotional and vital being, for here are the sources of greatest trouble, the most rampant forces of inequality and subjection, the most insistent claim of our imperfection. The equality of these parts of our nature comes by purification and freedom…All that comes to it from the world with menace or with solicitation, it will refer to the higher principles, to a reason and heart, in touch with or changed by the light and calm joy of the spirit… There is no question here of an ascetic killing of the life-impulse and its native utilities and functions; not its killing is demanded, but its transformation.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-702-703, 14: “In some human beings it is the physical Purusha, the being of the body, who dominates the mind, will and action; there is then created the physical man mainly occupied with his corporeal life and habitual needs, impulses, life habits, mind habits, body habits, looking very little or not at all beyond that, subordinating and restricting all his other tendencies and possibilities to that narrow formation. But even in the physical man there are other elements and he cannot live altogether as the human animal concerned with birth and death and procreation and the satisfaction of common impulses and desires and the maintenance of the life and the body: this is his normal type of personality, but it is crossed, however feebly, with influences by which he can proceed, if they are developed, to a higher human evolution. If the inner subtle-physical Purusha insists, he can arrive at the idea of a finer, more beautiful and perfect physical life and hope or attempt to realize it in his own or in the collective or group existence.” CWSA-22/The Life Divine/p-931-32, 15: “It is here that the surface vital personality of life-self asserts its dominance, and this dominance of the ignorant vital being is the principal active source of discord and disharmony, a cause of inner and outer perturbations of life, a mainspring of wrong-doing and evil. The natural vital element in us, in so far as it is unchecked or untrained or retains its primitive character, is not concerned with truth or right consciousness or right action; it is concerned with self-affirmation, with life-growth, with possession, with satisfaction of impulse, with all satisfactions of desire… It does not follow that this is all that the vital personality is in its native composition or that evil is its very nature. It is not primarily concerned with truth and good, but it can have the passion for truth and good as it has, more spontaneously, the passion for joy and beauty. In all that is developed by the life-force there is developed at the same time a secret delight somewhere in the being, a delight in good and a delight in evil, a delight in truth and a delight in falsehood, a delight in life and an attraction to death, a delight in pleasure and a delight in pain, in one’s own suffering and the suffering of others, but also in one’s own joy and happiness and good and the joy and happiness and good of others… It is only if the inner or true vital being replaces the outer life-personality that the drive of the vital ego can be wholly overcome and the life-force become the servant of the soul and a powerful instrumentation for the action of our true spiritual being.” CWSA-21/The Life Divine/p-644, 645, 646, 16: “In others it is the vital self, the being of life, who dominates and rules the mind, the will, the action: then is created the vital man, concerned with self-affirmation, self-aggrandisement, life-enlargement, satisfaction of ambition and passion and impulse and desire, the claims of his ego, domination, power, excitement, battle and struggle, inner and outer adventure: all else is incidental or subordinated to this movement and building and expression of the vital ego. But still in the vital man too there are or can be other elements of a growing mental or spiritual character, even if these happen to be less developed than his life-personality and life-power. The nature of the vital man is more active, stronger and more mobile, more turbulent and chaotic, often to the point of being quite unregulated, than that of the physical man who holds on to the soil and has a certain material poise and balance, but it is more kinetic and creative: for the element of the vital being is not earth but air; it has more movement, less status. A vigorous vital mind and will can grasp and govern the kinetic vital energies, but it is more by a forceful compulsion and constraint than by a harmonization of the being. If, however, a strong vital personality, mind and will can get the reasoning intelligence to give it a firm support and be its minister, then a certain kind of forceful formation can be made, more or less balanced but always powerful, successful and effective, which can impose itself in the nature and environment and arrive at a strong self-affirmation in life and action. This is the second step of harmonized formulation possible in the ascent of the nature.” CWSA-22/The Life Divine/p-932, 17: “As there has been established on earth a mental Consciousness and Power which shapes a race of mental beings and takes up into itself all of earthly nature that is ready for the change, so now there will be established on earth a gnostic Consciousness and Power which will shape a race of Gnostic spiritual beings and take up into itself all of earth-nature that is ready for this new transformation. It will also receive into itself from above, progressively, from its own domain of perfect light and power and beauty all that is ready to descend from that domain into terrestrial being. For the evolution proceeded in the past by the upsurging at each critical stage, of a concealed Power from its involution in the Inconscience, but also by a descent from above, from its own plane, of that Power already self-realised in its own higher natural province. In all these previous stages there has been a division between surface self and consciousness and subliminal self and consciousness; the surface was formed mainly under the push of the upsurging force from below, by the Inconscient developing a slowly emergent formulation of a concealed force of the spirit, the subliminal partly in this way but mainly by a simultaneous influx of the largeness of the same force from above: a mental and a vital being descended into the subliminal parts and formed from its secret station there a mental or a vital personality on the surface. But before the Supramental change can begin, the veil between the subliminal and the surface parts must have been already broken down; the influx, the descent will be in the entire consciousness as a whole, it will not take place partly behind a veil: the process will be no longer a concealed, obscure and ambiguous procedure but an open outflowering consciously felt and followed by the whole being in its transmutation. In other respects the process will be identical, --a Supramental inflow from above, the descent of a Gnostic being into the nature and an emergence of the concealed Supramental force from below; the influx and unveiling between them will remove what is left of the nature of the Ignorance. The rule of the Inconscience will be hanged by the outburst of the greater secret Consciousness within it, the hidden Light, into what it always was in reality, a sea of the secret Superconscience. A first formation of a gnostic consciousness and nature will be the consequence.” CWSA-22/The Life Divine/p-1002-03, 18: “Therefore there is, as well as a shifting or change of Time-point and Space-field, a constant modifying change of the sum of circumstances experienced in Time and Space and as the result a constant modification of mental personality which is the form of our superficial or apparent self. All this change of circumstance is summed up in philosophical language as causality; for in this stream of the cosmic movement the antecedent state seems to be the cause of a subsequent state, or else this subsequent state seems to be the result of a previous action of persons, objects or forces: yet in fact what we call cause may very well be only circumstance. Thus the mind has over and above its direct self-consciousness a more or less indirect mutable self-experience which it divides into two parts, (1) its subjective experience of the ever-modified mental states of its personality and (2) its objective experience of the ever-changing environment which seems partly or wholly to cause and is yet at the same time itself affected by the workings of that personality. But all this experience is at bottom subjective; for even the objective and external is only known to mind in the form of subjective impressions.” CWSA-21/The Life Divine/p-531-32, 19: “At higher stage of the evolution of personality the being of mind may rule; there is then created the mental man who lives predominantly in the mind as the others live in the vital and the physical nature. The mental man tends to subordinate to his mental self-expression, mental aims, mental interests or to a mental idea or ideal the rest of his being: because of the difficulty of this subordination and its potent effect when achieved, it is at once more difficult for him and easier to arrive at a harmony of his nature. It is easier because the mental will once in control can convince by the power of reasoning intelligence and at the same time dominate, compress or suppress the life and the body and their demands, arrange and harmonise them, force them to be its instruments, even reduce them to a minimum so that they shall not disturb the mental life or pull it down from its ideative or idealizing movement. It is more difficult because life and body are the first powers and, if they are in the least strong, can impose themselves with an almost irresistible insistence on the mental ruler. Man is a mental being and the mind is the leader of his life and body; but this is a leader who is much led by his followers and has sometimes no other will than what they impose on him. Mind in spite of its power is often impotent before the inconscient and Subconscient which obscure its clarity and carry it away on the tide of instinct or impulse; in spite of its clarity it is fooled by vital and emotional suggestions into giving sanction to ignorance and error, to wrong thought and to wrong action, or it is obliged to look on while the nature follows what it knows to be wrong, dangerous or evil. Even when it is strong and clear and dominant, Mind though it imposes a certain, a considerable mentalised harmony, cannot integrate the whole being and nature. These harmonisations by an inferior control are, besides, inconclusive, because it is one part of the nature which dominates and fulfils itself while the others are coerced and denied their fullness. They can be steps on the way, but not final; therefore in most men there is no such sole dominance and effected partial harmony, but only a predominance and for the rest an unstable equilibrium of personality of half formed, half in formation, sometimes a disequilibrium or unbalance due to the lack of a central government or the disturbance of a formerly achieved partial poise. All must be transitional until a first though not a final, true harmonization is achieved by finding our real centre.” CWSA-22/The Life Divine/p-932-933-934, 20: “Moreover, we find in this inner or subliminal being the means of directly distinguishing between what rises from within and what comes to us from outside, from others or from universal Nature, and it becomes possible to exercise a control, a choice, a power of willed reception, rejection and selection, a clear power of self-building and harmonisation which we do not possess or can operate very imperfectly in our composed surface personality but which is the prerogative of our inner Person. For by this entry into the depths the inner being, no longer quite veiled, no longer obliged to exercise a fragmentary influence on its outer instrumental consciousness, is able to formulate itself more luminously in our life in the physical universe.” CWSA-21/The Life Divine/p-553-54, 21: “If it be said that subjective experience or subtle-sense images can easily be deceptive, since we have no recognised method or standard of verification and a too great tendency to admit the extraordinary and miraculous or supernatural at its face value, this may be admitted: but error is not the prerogative of the inner subjective or subliminal parts of us, it is also an appanage (something granted as special favor) of the physical mind and its objective methods and standards, and such liability to error cannot be a reason for shutting out a large and important domain of experience; it is a reason rather for scrutinising it and finding out in it its own true standards and its characteristic, appropriate and valid means of verification. Our subjective being is the basis of our objective experience, and it is not probable that only its physical objectivisations are true and the rest unreliable. The subliminal consciousness, when rightly interrogated, is a witness to truth and its testimony is confirmed again even in the physical and the objective field that testimony cannot, then, be disregarded when it call our attention to things within us or to things that belong to planes or worlds of supraphysical experience.” CWSA-22/The Life Divine/p-803-04, 22: “There is indeed a soul personality , representative of this entity, already built up within us, which puts forward a fine psychic element in our natural being: but this finer factor in our normal make-up is not yet dominant and has only a limited action. Our soul is not the overt guide and master of our thought and acts; it has to rely on the mental, vital, physical instruments for self-expression and is constantly overpowered by our mind and life-force: but if once it can succeed in remaining in constant communion with its own larger occult reality, --and this can only happen when we go deep into our subliminal parts, --it is no longer dependent, it can become powerful and sovereign, armed with an intrinsic spiritual perception of the truth of things and a spontaneous discernment which separates that truth from the falsehood of the Ignorance and Inconscience, distinguishes the divine and the undivine in the manifestation and so can be the luminous leader of our other parts of nature. It is indeed when this happens that there can be the turning-point towards an integral transformation and an integral knowledge… For much more than the mind or life which can turn either to good or to evil, it is the soul-personality, the psychic being, which insists on the distinction, though in a larger sense than the mere moral difference. It is the soul in us which turns always towards Truth, Good and Beauty; because it is by these things that it itself grows in stature; the rest, their opposites, are a necessary part of experience, but have to be outgrown in the spiritual increase of the being.” CWSA-21/The Life Divine/p-559, 632, 23: “All views of existence that stop short of the Transcendence and ignore it must be incomplete accounts of the truth of being. The pantheistic view of the identity of the Divine and the Universe is a truth, for all this that is the Brahman: but it stops short of the whole truth when it misses and omits the supracosmic Reality. On the other side, every view that affirms the cosmos only and dismisses the individual as a by-product of the cosmic Energy, errs by laying too much emphasis on one apparent factual aspect of the world-action; it is true only of the natural individual and is not even the whole truth of that: for the natural individual, the nature-being, is indeed a product of the universal Energy, but is at the same time a nature–personality of the soul, an expressive formation of the inner being and person, and this soul is not a perishable cell or a dissoluble portion of the cosmic Spirit, but has its original immortal reality in the Transcendence. It is a fact that the cosmic Beingexpresses itself through the individual being, but also it is a truth that the Transcendental Reality expresses itself through both the individual existence and the Cosmos; the soul is an eternal portion of the Supreme and not a fraction of Nature. But equally any view that sees the universe as existent only in the individual consciousness must very evidently be a fragmentary truth: it is justified by a perception of the universality of the spiritual individual and his power of embracing the whole universe in his consciousness; but neither the cosmos nor the individual consciousness is the fundamental truth of existence; for both depend upon and exist by the transcendent Divine Being.” CWSA-22/The Life Divine/p-687-88, 24: “As the psychic personality grows stronger, it begins to increase its communion with the psychic entity behind it and improve its communications with the surface: it can transmit its intimations to the mind and heart and life with a greater purity and force; for it is more able to exercise a strong control and react against false mixture; now more and more it makes itself distinctly felt as a power in the nature. But even so this evolution would be slow and long if left solely to the difficult automatic action of the evolutionary Energy; it is only when man awakes to the knowledge of the soul and feels a need to bring it to the front and make it the master of his life and action that a quicker conscious method of evolution intervenes and a psychic transformation becomes possible… But in man the psychic part of the personality is able to develop with a much greater rapidity than in the inferior creation, and a time can arrive when the soul entity is close to the point at which it will emerge from behind the veil into the open and become the master of its instrumentation in Nature…This may happen long before the psycho-spiritual change is complete or even before it as well begun or proceeded far, because the psychic personality has become aware and has an eager concentration towards the superconscience…This (transformation of Nature) can be done from within by an invisible action through the psychic entity and the psychic personality ; a consciously felt descent from above is not indispensable.” CWSA-22/The Life Divine/p-928-29, 877, 944, 967, 25: “As the crust of the outer nature cracks, as the walls of inner separation break down, the inner light gets through, the inner fire burns in the heart, the substance of the nature and the stuff of consciousness refine to a greater subtlety and purity, and the deeper psychic experiences, those which are not solely of an inner mental or inner vital character, become possible in this subtler, purer, finer substance; the soul begins to unveil itself, the psychic personality reaches its full stature. The soul, the psychic entity, then manifests itself as the central being which upholds mind and life and body and supports all the other powers and functions of the Spirit; it takes up its greater function as the guide and ruler of the nature. A guidance, a governance begins from within which exposes every movement to the light of Truth, repels what is false, obscure, opposed to the divine realisation: every region of the being, every nook and corner of it, every movement, formation, direction, inclination of thought, will, emotion, sensation, action, reaction, motive, disposition, propensity, desire, habit of the conscious or subconscious physical, even the most concealed, camouflaged, mute, recondite, is lighted up with the unerring psychic light, their confusions dissipated, their tangles disentangled, their obscurities, deceptions, self-deceptions precisely indicated and removed; all is purified, set right, the whole nature harmonised, modulated in the psychic key, put in spiritual order. This process may be rapid or tardy according to the amount of obscurity and resistance still left in the nature, but it goes on unfalteringly so long as it is not complete. As a final result the whole conscious being is made perfectly apt for spiritual experience of every kind, turned towards spiritual truth of thought, feeling, sense, action, tuned to the right responses, delivered from the darkness and stubbornness of the tamasic inertia, the turbidities and turbulences and impurities of the rajasic passion and restless unharmonised kinetism, the enlightened rigidities and sattwic limitations or poised balancements of constructed equilibrium which are the character of the Ignorance.” CWSA-22/The Life Divine/p-941, “This may happen long before the psycho-spiritual change is complete or even before it as well begun or proceeded far, because the psychic personality has become aware and has an eager concentration towards the superconscience.” CWSA-22/The Life Divine/p-944, 26: CWSA-24/The Synthesis of Yoga-622, 27: “The human birth in this world is on its spiritual side a complex of two elements, (1) a spiritual Person and (2) a soul of personality; the former is man’s eternal being, the latter is his cosmic and mutable-being. (1) As the spiritual impersonal person he is one in his nature and being with freedom of Sachchidananda who has here consented to or willed his involution in the Nescience for a certain round of soul-experience, impossible otherwise, and presides secretly over its evolution. (2) As the soul of personality he is himself part of that long development of the soul-experience in the forms of Nature; his own evolution must follow the laws and the lines of the universal evolution. (1) As a spirit he is one with the Transcendence which is immanent in the world and comprehensive of it; (2) as a soul he is at once one with and part of the universality of Sachchidananda self-expressed in the world: his self expression must go through the stages of the cosmic expression, his soul experience follow the revolutions of the wheel of Brahman in the universe.” CWSA-22/The Life Divine/p-788-89, What is wheel of Brahman? “From Matter, anna , creatures come into being, from rain is the birth of Matter (food, anna ), from sacrifice comes into being the rain (Divine Grace), sacrifice is born of work; work know to be born of Brahman (Divine Will), Brahman (Divine Will) is born of Immutable (Chit Shakti ), therefore is the all-pervading Brahman Consciousness (Chit Shakti) is established in Matter by continuous sacrifice, nitya Yajna . He who follows not here this wheel of works , evam pravartitam chakram , thus set in movement, evil is his being, sensual is his delight, in vain, O Partha that man lives.” The Gita-3.14, 15, 16 28: “‘There is, then, evidently a spiritual consciousness which is other than the mental, and it testifies to the existence of a spiritual being in us which is other than our surface mental personality. But at first (1) this consciousness may confine itself to a status of being separate from the action of our ignorant surface nature, observing it, limiting itself to knowledge, to a seeing of things with a spiritual sense and vision of existence. For action it may still depend upon the mental, vital, bodily instruments, or it remain satisfied with self-experience and self-knowledge, with an inner liberation, an eventual freedom: (2) but it may also and usually does exercise a certain authority, governance, influence on thought, life movement, physical action, a purifying uplifting control compelling them to move in a higher and purer truth of themselves, to obey or be an instrumentation of an influx of some diviner Power or a luminous direction which is not mental but spiritual and can be recognized as having a certain divine character, --the inspiration of a greater Self or the command of the Ruler of all being, the Ishwara. (3) Or the nature may obey the psychic entity’s intimations, move in an inner light, follow an inner guidance. This is already a considerable evolution and amounts to a beginning at least of a psychic and spiritual transformation. (4) But it is possible to go farther; for the spiritual being, once inwardly liberated, can develop in mind the higher states of being that are its own natural atmosphere and bring down a supramental energy and action which are proper to the Truth-consciousness; the ordinary mental instrumentation, life-instrumentation, physical instrumentation even, could then be entirely transformed and become parts no longer of an ignorance however much illumined, but of a supramental creation which would be the true action of a spiritual truth-consciousness and knowledge.” CWSA-22/The Life Divine/p-888, 29: “In the superconscience beyond our present level of awareness are included the higher planes of mental being as well as the native heights of supramental and pure spiritual being. The first indispensable step in an upward evolution would be to elevate our force of consciousness into those higher parts of Mind from which we already receive, but without knowing the source, much of our larger mental movements, those, especially, that come with a greater power and light, the revelatory, the inspirational, the intuitive. On these mental heights, in these largeness, if the consciousness could succeed in reaching them or maintain and centre itself there, something of the direct presence and power of the spirit, something even –however secondary or indirect –of the supermind could receive a first expression, could make itself initially manifest, could intervene in the government of our lower being and help to remould it. Afterwards, by the force of that remoulded consciousness, the course of our evolution could rise by a sublime ascent and get beyond the mental into the supramental and the supreme spiritual nature. It is possible without an actual ascent into these at present superconscient mental planes or without a constant or permanent living in them, by openness to them, by reception of their knowledge and influences, to get rid of a certain extent of our constitutional and psychological ignorance; it is possible to be aware of ourselves as spiritual beings and to spiritualise, though imperfectly, our normal human life and consciousness. There could be a conscious communication and guidance from this greater more luminous mentality and reception of its enlightening and transforming forces. That is within the reach of the highly developed or the spiritually awakened human being; but it would not be more than a preliminary stage. To reach an integral self-knowledge, an entire consciousness and power of being, there is necessary an ascent beyond the plane of our normal mind. Such an ascent is at present possible in an absorbed superconscience; but that could lead only to an entry into the higher levels in a state of immobile or ecstatic trance. If the control of that highest spiritual being is to be brought into our waking life, there must bea conscious heightening and widening into immense ranges of new being, new consciousness, new potentialities of action, a taking up—as integral as possible—of our present being, consciousness, activities and a transmutation of them into divine values which would effect a transfiguration of our human existence. For wherever a radical transition has to be made, there is always this triple movement—ascent, widening of field and base, integration –in Nature’s method of self-transcendence.” CWSA-22/The Life Divine/p-765-66, 30: “The greater the variety of formations that have existed in the past and can be utilized, the more rich and multitudinous the accumulated buildings of experience, the more their essential result of capacity for knowledge, power, action, character, manifold response to the universe can be brought forward and harmonised in the new birth, the more numerous the veiled personalities mental, vital, subtle-physical that combine to enrich the new personality on the surface, the greater and more opulent will be that personality and the nearer to the possible transition out of the completed mental stage of evolution to something beyond it. Such a complexity and gathering up of many personalities in one person can be a sign of a very advanced stage of the individual’s evolution when there is a strong central being that holds all together and works towards harmonization and integration of the whole many-sided movement of the nature. But this opulent taking up of the past would not be a repetition of personality; it would be a new formation and large consummation. It is not as a machinery for the persistent renewal or prolongation of an unchanging personality that rebirth exists, but as a means for the evolution of the spiritual being in Nature.” CWSA-22/The Life Divine/p-848-49, 31: “A Supramental Gnostic individual will be a spiritual Person, but not a personality in the sense of a pattern of being marked out by a settled combination of fixed qualities, a determined character; he cannot be that since he is a conscious expression of the universal and transcendent. But neither can his being be a capricious impersonal flux throwing up at random waves of various form, waves of personality as it pours through Time. Something like this may be felt in men who have no strong centralizing Person in their depths but act from a sort of confused multipersonality according to whatever element in them becomes prominent at the time; but the Gnostic consciousness is a consciousness of harmony and self-knowledge and self-mastery and would not present such disorder. There are, indeed, varying notions of what constitutes personality and what constitutes character. In one view personality is regarded as a fixed structure of recognizable qualities expressing a power of being; but another idea distinguishes personality and character, personality as a flux of self-expressive or sensitive and responsive being, character as a formed fixity of Nature’s structure. But flux of nature and fixity of nature are two aspects of being neither of which, nor indeed both together, can be a definition of personality. For in all men there is a double element, the unformed though limited flux of being or Nature out of which personality is fashioned and personal formation out of that flux. The formation may become rigid and ossify or it may remain sufficiently plastic to change constantly and develop; but it develops out of the formative flux, by a modification or enlargement or remoulding of the personality, not, ordinarily, by an abolition of the formation already made and the substitution of a new form of being, --this can only occur in an abnormal turn or supernormal conversion. But besides this flux and this fixity there is also a third and occult element, the Person behind of whom the personality is a self-expression; the Person puts forward the personality as his role, character, persona, in the present act of his long drama of manifested existence. But Person is larger than his personality, and it may happen that this inner largeness overflows into the surface formation; the result is a self-expression of being which can no longer be described by fixed qualities, normalities of mood, exact lineaments, or marked out by a structural limits. But neither is it a mere indistinguishable, quite amorphous and unseizable flux: though its acts of nature can be characterized but not itself, still it can be distinctively felt, followed in its action, it can be recognized, though it cannot be easily described; for it is a power of being rather than a structure. The ordinary restricted personality can be grasped by a description of the characters stamped on its life and thought and action, its very definite surface building and expression of self; even if we may miss whatever was not so expressed, that might seem to detract little from the general adequacy of our understanding, because the element missed is usually little more than an amorphous raw material, part of the flux, not used to form a significant part of the personality. But such a description would be pitifully inadequate to express the Person when its Power of Self within manifests more amply and puts forward its hidden daemonic force in the surface composition and the life. We feel ourselves in presence of a light of consciousness, a potency, a sea of energy, can distinguish and yet there is an impression of personality, the presence of a powerful being, a strong, high or beautiful recognizable Some-one, a Person, not a limited creature of Nature but a Self or Soul, a Purusha. The Gnostic Individual would be such an inner Person unveiled, occupying both the depths – no longer self-hidden –and the surface in a unified self-awareness; he would not be a surface personality partly expressive of a larger secret being, he would not be the wave but the ocean: he would be the Purusha, the inner conscious Existence self-revealed, and would have no need of a carved expressive mask or persona.” CWSA-22/The Life Divine/p-1029-30-31, 32: CWSA-22/The Life Divine/p-937-938, 33: “But this highest condition is difficult and must evidently take long to bring about; for the participation and consent of the Purusha to the transition is not sufficient, there must be also be the consent and participation of Prakriti. It is not only the central thought and will that have to acquiesce, but all the parts of our being must assent and surrender to the law of spiritual Truth; all has to learn to obey the government of the conscious Divine Power in the members. There are obstinate difficulties in our being born of its evolutionary constitution which militate against this assent. For some of these parts are still subject to the inconscience and subconscience and to the lower automatism of habit or so-called law of nature,--mechanical habit of mind, habit of life, habit of instinct, habit of personality, habit of character, the ingrained mental, vital, physical needs, impulses, desires of natural man, the old functionings of all kinds that are rooted there so deep that it would seem as if we had to dig to abysmal foundations in order to get them out: these parts refuse to give up their response to the lower lawfounded in the Inconscient; they continually send up to the conscious mind and life the old reactions and seek to reaffirm them there as the eternal rule of Nature. Other parts of the being are less obscure and mechanical and rooted in inconscience, but all are imperfect and attached to their imperfection and have their own obstinate reactions; the vital part is wedded to the law of self-affirmation and desire, the mind is attached to its own formed movements, and both are willingly obedient to the inferior law of the Ignorance. And yet the law of participation and the law of surrender are imperative; at each step of the transition (1) the ascent of the Purusha is needed and (2) there must be too the consent of each part of the nature to the action of the higher power for its change. There must be then a conscious self-direction of the mental being in us towards this change, this substitution of Supernature for the old nature, this transcendence. The rule of conscious obedience to the higher truth of the spirit, the surrender of the whole being to the light and power that come from the Supernature, is a second condition which has to be accomplished slowly and with difficulty by the being itself before the supramental transformation can become at all possible.” CWSA-22/The Life Divine/p-962-63, 34: “But the moment we study ourselves, we find that the self-experience which we thus co-ordinate and consciously utilize for life, is a small part even of our waking individual consciousness. We fasten only upon a very limited number of the mental sensations and perceptions of self and things which come up into our surface consciousness in our continual present: of these again memory saves up only a scanty part from the oblivious gulf of the past; of the storings of memory our intelligence utilizes only a small portion for the co-ordinated knowledge, will utilizes a still smaller percentage for action. A narrow selection, a large rejection or reservation, a miserly-spendthrift system of waste of material and unemployment of resources and a scanty and disorderly modicum of useful spending and utilizable balance seems to be the method of Nature in our conscious becoming even as it is in the field of the material universe. But this is only in appearance, for it would be a wholly untrue account to say that all that is not thus saved up and utilized is destroyed, becomes null and has passed away ineffectually and in vain. A great part of it has been quietly used by Nature herself to form us and actuates that sufficiently large mass of our growth and becoming and action for which our conscious memory, will and intelligence are not responsible. A still greater part is used by her as a store from which she draws and which she utilizes, while we ourselves have utterly forgotten the origin and provenance of this material which we find ourselves employing with a deceptive sense of creation; for we imagine we are creating this new material of our work, when we are only combining results out of that which we have forgotten but Nature in us has remembered. If we admit rebirth as part of her system, we shall realise that all experience has its use; for all experience counts in this prolonged building and nothing is rejected except what has exhausted its utility and would be a burden on the future. A judgment from what appears now in our conscious surface is fallacious: for when we study and understand, we perceive that only a little of her action and growth in us is conscious; the bulk of it is carried on subconsciously as in the rest of her material life. We are not only what we know of ourselves but an immense more which we do not know; our momentary personality is only a bubble on the ocean of our existence.” CWSA-21/The Life Divine/p-575-76, 35: “But if there is to be not only a perfection of the inner existence, of the consciousness, of an inner delight of existence, but a perfection of life and action, two other questions present themselves from our mental view-point which have to our human thought about our life and its dynamisms a considerable, even a premier importance. (1) First, there is the place of personality in the gnostic being, --whether the status, the building of being will be quite other than what we experience as the form and life of the person or similar. If there is a personality and it is in any way responsible for its actions, there intervenes, next, (2) the question of the place of the ethical element and its perfection and fulfillment in the Gnostic nature. Ordinarily, in the common notion, the separative ego is our self and, if ego has to disappear in a transcendental or universal Consciousness, personal life and action must cease; for, the individual disappearing, there can only be an impersonal consciousness, a cosmic self: but if the individual is altogether extinguished, then no further question of personality or responsibility or ethical perfection can arise. According to another line of ideas the spiritual person remains, but liberated, purified, perfected in nature in a celestial existence. But here we are still on earth, and yet it is supposed that the ego personality is extinguished and replaced by a unversalised spiritual individual who is a centre and power of the transcendent Being. It might be deduced that this Gnostic or Supramental individual is a self without personality, an impersonal Purusha. There could be many Gnostic individuals but there would be no personality, all would be the same in being and nature. This, again, would create the idea of a void or blank of pure being from which an action and function of experiencing consciousness would arise, but without a construction of differentiated personality such as that which we now observe and regard as ourselves on our surface. But this would be a mental rather than a Supramental solution of the problem of a spiritual individuality surviving ego and persisting in experience. In the Supermind consciousness personality and impersonality are not opposite principles; they are inseparable aspects of one and the same reality. This reality is not the ego but the being, who is impersonal and universal in his stuff of nature, but forms out of it an expressive personality which is his form of self in the changes of Nature.” CWSA-22/The Life Divine-1027/p-28, 36: “In the view of the old philosophies pleasure and pain are inseparable like intellectual truth and falsehood and power and incapacity and birth and death; therefore the only possible escape from them would be a total indifference, a blank response to the excitations of the world-self. But a subtler psychological knowledge shows us that this view which is based on the surface facts of existence only, does not really exhaust the possibilities of the problem. It is possible by bringing the real soul to the surface to replace the egoistic standards of pleasure and pain by an equal, all-embracing personal-impersonal delight. The lover of Nature does this when he takes joy in all things of Nature universally without admitting repulsion or fear or mere liking and disliking, perceiving beauty in what which seems to others mean and insignificant, bare and savage, terrible and repellent. The artist and the poet do it when they seek the rasa of the universal from the aesthetic emotion or from the physical line or from the mental form of beauty or from the inner sense and power alike of that from which the ordinary man turns away and of that to which he is attached by a sense of pleasure. The seeker of knowledge, the God-lover who finds the object of his love everywhere, the spiritual man, the intellectual, the sensuous, the aesthetic all do this in their own fashion and must do it if they would find embracingly the Knowledge, the Beauty, the Joy or the Divinity which they seek. It is only in the parts where the little ego is usually too strong for us, it is only in our emotional or physical joy and suffering, our pleasure and pain of life, before which the desire-soul in us is utterly weak and cowardly, that the application of the divine principle becomes supreme difficult and seems to many impossible or even monstrous and repellent. Here the ignorance of ego shrinks from the principle of impersonality which it yet applies without too much difficulty in Science, in Art and even in a certain kind of imperfect spiritual living because there the rule of impersonality does not attack those desire cherished by the surface soul and those values of desire fixed by the surface mind in which our outward life is most vitally interested . In the freer and higher movements there is demanded of us only a limited and specialized equality and impersonality proper to a particular field of consciousness and activity while the egoistic basis of our practical life remains to us; in the lower movements the whole foundation of our life has to be changed in order to make room for impersonality, and this the desire-soul finds impossible. ” CWSA-21/The Life Divine/p-237-38, 37: “For what we mean by Person is conscious being; even if this emerges here as a term or product of the Inconscient, it is not that in reality: for it is the Inconscient itself that is a term of secret Consciousness; what emerges is greater than that in which it emerges, as Mind is greater than Matter, Soul than Mind; Spirit, most secret of all, the supreme emergence, the last revelation, is the greatest of all, and Spirit is the Purusha, the All-Person, the omnipresent Conscious Being. It is the mind’s ignorance of this true Person in us, its confusion of person with our experience of ego and limited personality, the misleading phenomenon of the emergence of the limited consciousness and personality in an inconscient existence that have made us create an opposition between these two aspects (personal and impersonal) of the Reality, but in truth there is no opposition. An eternal infinite self-existence is the supreme reality, but the supreme transcendent eternal Being, Self and Spirit, --an infinite Person, we may say, because his being is the essence and source of all personality,--is the reality and meaning of self-existence: so too the cosmic Self, Spirit, Being, Person is the reality and meaning of cosmic existence; the same Self, Spirit, Being or person manifesting its multiplicity is the reality and meaning of individual existence.” CWSA-21/The Life Divine/p-368, 38: “But in the end we have to see that our individualization is only a superficial formation, a practical selection and limited conscious synthesis for the temporary utility of life in a particular body, or else it is a constantly changing and developing synthesis pursued through successive lives in successive bodies. (Refer The Life Divine-367) Behind it there is a consciousness, a Purusha, who is not determined or limited by his individualization or by this synthesis but on the contrary determines, supports and yet exceeds it. That which he selects from in order to construct this synthesis, is his total experience of the world being. Therefore our individualization exists by virtue of the world being, but also by virtue of a consciousness which uses the world being for experience of its possibilities of individuality. These two powers, (1) Person and (2) his world-material, are both necessary for our present experience of individuality. If the Purusha with his individualizing synthesis of consciousness were to disappear, to merge, to annul himself in any way, our constructed individuality would cease because the Reality that supported it would no longer be in presence; if, on the other hand, the world-being were to dissolve, merge, disappear, then also our individualization would cease, for the material of experience by which it effectuates itself would be wanting. We have then to recognize these two terms of our existence, (1) a world-being and (2) an individualizing consciousness which is the cause of all our self-experience and world-experience.” CWSA-21/The Life Divine-383 “But we see farther that in the end this Purusha, this cause and self of our individuality, comes to embrace the whole world and all other beings in a sort conscious extension of itself and to perceive itself as one with the world-being. In its conscious extension of itself it exceeds the primary experience and abolishes the barriers of its active self-limitation and individualization; by its perception of its own infinite universality it goes beyond all consciousness of separative individuality or limited soul-being. By that very fact the individual ceases to be the self-limiting ego; in other words, our false consciousness of existing only by self-limitation, by rigid distinction of ourselves from the rest of being and becoming is transcended; our identification of ourselves with our personal and temporal individualization in a particular mind and body is abolished.” CWSA-21/The Life Divine/p-383-384, 39: “This is the third motion, the descent which is essential for bringing the permanent ascension, an increasing inflow from above, an experience of reception and retention of the descending spirit or its powers and elements of consciousness. This experience of descent can take place as a result of the other two movements or automatically before either has happened, through a sudden rift in the lid or a percolation, a downpour or aninflux. A light descends and touches or envelops or penetrates the lower being, the mind, the life or the body; or a presence or a power or a stream of knowledge pours in waves or currents, or there is a flood of bliss or a sudden ecstasy; the contact with the superconscient has been established. For such experiences repeat themselves till they become normal, familiar and well- understood, revelatory of their contents and their significance whichmay have at first been involved and wrapped into secrecy by the figure of the covering experience. For a knowledge from above begins to descend, frequently, constantly, then uninterruptedly, and to manifest in themind’s quietude or silence; intuitions and inspirations, revelations born of a greater sight, a higher truth and wisdom, enter into the being, a luminous intuitive discrimination works which dispels all darkness of understanding or dazzling confusions, puts all in order; a new consciousness begins to form, the mind of a highwide self- existent thinking knowledge or an illumined or an intuitive or an overmental consciousness with newforces of thought or sight and a greater power of direct spiritual realisation which is more than thought or sight, a greater becoming in the spiritual substance of our present being; the heart and the sense become subtle, intense,large to embrace all existence, to see God, to feel and hear and touch the Eternal, to make a deeper and closerunity of self and the world in a transcendent realisation. Other decisive experiences, other changes of consciousness determine themselves which are corollaries and consequences of this fundamental change. No limit can be fixed to this revolution; for it is in its nature an invasion by the Infinite.” CWSA-22/The Life Divine/p-946-47, 40: “But it is evident that a self-knowledge based on separative ego-sense is imperfect and that no knowledge founded upon it alone or primarily or on a reaction against it can be secure or assured of completeness. First, it is a knowledge of our superficial mental activity and its experiences and, with regard to all the large rest of our becoming that is behind, it is an Ignorance. Secondly, it is a knowledge only of being and becoming as limited to the individual self and its experiences; all the rest of the world is to it not-self, something, that is to say, which it does not realise as part of its own being but as some outside existence presented to its separate consciousness. This happens because it has no direct conscious knowledge of this larger existence and nature such as the individual has of his own being and becoming. Here too there is a limited knowledge asserting itself in the middest of a vast Ignorance. Thirdly, the true relation between the being and the becoming has not been worked out on the basis of perfect self-knowledge but rather by the Ignorance, by a partial knowledge. As a consequence the mind in its impetus towards an ultimate knowledge attempts through the co-ordinating and dissociating will and reason on the basis of our present experience and possibilities to drive at a trenchant conclusion which cuts away one side of existence. All that has been established is that the mental being can on one side absorb himself in direct self-consciousness to the apparent exclusion of all becoming and can on the other side absorb himself in the becoming to the apparent exclusion of all stable self-consciousness. Both sides of the mind, separating as antagonists, condemn what they reject as unreal or else as only a play of the conscious mind; to one or the other, either the Divine, the Self, or the world is only relatively real so long as the mind persists in creating them, the world an effective dream of Self, or God and Self a mental construction or an effective hallucination. The true relation has not been seized, because these two sides of existence must always appear discordant and unreconciled to our intelligence so long as there is only a partial knowledge.” CWSA-21/The Life Divine/p-540-41, 41: “But the subliminal being has also a larger direct contact with the world; it is not confined like the surface Mind to the interpretation of sense-images and sense-vibrations supplemented by the mental and vital intuition and the reason. There is indeed an inner sense in the subliminal nature, a subtle sense of vision, hearing, touch, smell and taste; but these are not confined to the creation of images of things belonging to the physical environment, — they can present to the consciousness visual, auditory, tactual and other images and vibrations of things beyond the restricted range of the physical senses or belonging to other planes or spheres of existence. This inner sense can create or present images, scenes, sounds that are symbolic rather than actual or that represent possibilities in formation, suggestions, thoughts, ideas, intentions of other beings, image forms also of powers or potentialities in universal Nature; there is nothing that it cannot image or visualise or turn into sensory formations. It is the subliminal in reality and not the outer mind that possesses the powers of telepathy, clairvoyance, second sight and other supernormal faculties whose occurrence in the surface consciousness is due to openings or rifts in the wall erected by the outer personality’s unseeing labour of individualisation and interposed between itself and the inner domain of our being. It should be noted, however, that owing to this complexity the action of the subliminal sense can be confusing or misleading, especially if it is interpreted by the outer mind to which the secret of its operations is unknown and its principles of sign construction and symbolic figure-languages foreign; a greater inner power of intuition, tact, discrimination is needed to judge and interpret rightly its images and experiences. It is still the fact that they add immensely to our possible scope of knowledge and widen the narrow limits in which our sense-bound outer physical consciousness is circumscribed and imprisoned.” CWSA-21/The Life Divine/p-555-56, 42: “The subliminal has the right of entry into the mental and vital and subtle-physical planes of the universal consciousness, it is not confined to the material plane and the physical world; it possesses means of communication with the worlds of being which the descent towards involution created in its passage and with all corresponding planes or worlds that may have arisen or been constructed to serve the purpose of the re-ascent from Inconscience to Superconscience. It is into this large realm of interior existence that our mind and vital being retire when they withdraw from the surface activities whether by sleep or inward-drawn concentration or by the inner plunge of trance.” CWSA-21/The Life Divine/p-442-443, 43: “The gifts of sattwa are the mind of reason and balance, clarity of the disinterested truth-seeking open intelligence, a will subordinated to the reason or guided by the ethical spirit, self-control, equality, calm, love, sympathy, refinement, measure, fineness of the aesthetic and emotional mind, in the sensational being delicacy, just acceptivity, moderation and poise, a vitality subdued and governed by the mastering intelligence. The accomplished types of the sattwic man are the philosopher, saint and sage, of the rajasic man the statesman, warrior, forceful man of action. But in all men there is in greater or less proportions a mingling of the gunas, a multiple personality and in most a good deal of shifting and alternation from the predominance of one to the prevalence of another guna; even in the governing form of their nature most human beings are of a mixed type.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-686-87, 44: CWSA-19/Essays on the Gita/p-279, 45: Savitri-631, 46: CWSA-19/Essays on the Gita/p-482-483, 47: TMCW/Vol-10/On Thought and Aphorism/p-29, 48: The Mother's Agenda/June 9, 1971, 49: "The true soul secret in us — subliminal, we have said, but the word is misleading, for this presence is not situated below the threshold of waking mind, but rather burns in the temple of the inmost heart behind the thick screen of an ignorant mind, life and body, not subliminal but behind the veil, — this veiled psychic entity is the flame of the Godhead always alight within us, inextinguishable even by that dense unconsciousness of any spiritual self within which obscures our outward nature. It is a flame born out of the Divine and, luminous inhabitant of the Ignorance, grows in it till it is able to turn it towards the Knowledge. It is the concealed Witness and Control, the hidden Guide, the Daemon of Socrates, the inner light or inner voice of the mystic. It is that which endures and is imperishable in us from birth to birth, untouched by death, decay or corruption, an indestructible spark of the Divine. Not the unborn Self or Atman , for the Self even in presiding over the existence of the individual is aware always of its universality and transcendence, it is yet its deputy in the forms of Nature, the individual soul caitya purusa , supporting mind, life and body, standing behind the mental, the vital, the subtle-physical being in us and watching and profiting by their development and experience. These other person-powers in man, these beings of his being, are also veiled in their true entity, but they put forward temporary personalities which compose our outer individuality and whose combined superficial action and appearance of status we call ourselves: this inmost entity also, taking form in us as the psychic Person , puts forward a psychic personality which changes, grows, develops from life to life; for this is the traveller between birth and death and between death and birth, our nature parts are only its manifold and changing vesture. The psychic being can at first exercise only a concealed and partial and indirect action through the mind, the life and the body, since it is these parts of Nature that have to be developed as its instruments of self-expression, and it is long confined by their evolution. Missioned to lead man in the Ignorance towards the light of the Divine Consciousness, it takes the essence of all experience in the Ignorance to form a nucleus of soul-growth in the nature; the rest it turns into material for the future growth of the instruments which it has to use until they are ready to be a luminous instrumentation of the Divine. It is this secret psychic entity which is the true original Conscience in us deeper than the constructed and conventional conscience of the moralist, for it is this which points always towards Truth and Right and Beauty, towards Love and Harmony and all that is a divine possibility in us, and persists till these things become the major need of our nature. It is the psychic personality in us that flowers as the saint, the sage, the seer ; when it reaches its full strength, it turns the being towards the Knowledge of Self and the Divine, towards the supreme Truth, the supreme Good, the supreme Beauty, Love and Bliss, the divine heights and largenesses, and opens us to the touch of spiritual sympathy, universality, oneness . On the contrary, where the psychic personality is weak, crude or ill-developed, the finer parts and movements in us are lacking or poor in character and power, even though the mind may be forceful and brilliant, the heart of vital emotions hard and strong and masterful, the life-force dominant and successful, the bodily existence rich and fortunate and an apparent lord and victor. It is then the outer desire-soul, the pseudo-psychic entity, that reigns and we mistake its misinterpretations of psychic suggestion and aspiration, its ideas and ideals, its desires and yearnings for true soul-stuff and wealth of spiritual experience. If the secret psychic Person can come forward into the front and, replacing the desire-soul, govern overtly and entirely and not only partially and from behind the veil this outer nature of mind, life and body, then these can be cast into soul images of what is true, right and beautiful and in the end the whole nature can be turned towards the real aim of life, the supreme victory, the ascent into spiritual existence. " CWSA-21/The Life Divine/p-238-240, DOWNLOAD THIS WEBPAGE IN PDF FORMAT: " As the crust of the outer nature cracks, as the walls of inner separation break down, the inner light gets through, the inner fire burns in the heart, the substance of the nature and the stuff of consciousness refine to a greater subtlety and purity, and the deeper psychic experiences, those which are not solely of an inner mental or inner vital character, become possible in this subtler, purer, finer substance; the soul begins to unveil itself, the psychic personality reaches its full stature. The soul, the psychic entity, then manifests itself as the central being which upholds mind and life and body and supports all the other powers and functions of the Spirit; it takes up its greater function as the guide and ruler of the nature. A guidance, a governance begins from within which exposes every movement to the light of Truth, repels what is false, obscure, opposed to the divine realisation: every region of the being, every nook and corner of it, every movement, formation, direction, inclination of thought, will, emotion, sensation, action, reaction, motive, disposition, propensity, desire, habit of the conscious or subconscious physical, even the most concealed, camouflaged, mute, recondite, is lighted up with the unerring psychic light, their confusions dissipated, their tangles disentangled, their obscurities, deceptions, self-deceptions precisely indicated and removed; all is purified, set right, the whole nature harmonised, modulated in the psychic key, put in spiritual order. This process may be rapid or tardy according to the amount of obscurity and resistance still left in the nature, but it goes on unfalteringly so long as it is not complete. As a final result the whole conscious being is made perfectly apt for spiritual experience of every kind, turned towards spiritual truth of thought, feeling, sense, action, tuned to the right responses, delivered from the darkness and stubbornness of the tamasic inertia, the turbidities and turbulences and impurities of the rajasic passion and restless unharmonised kinetism, the enlightened rigidities and sattwic limitations or poised balancements of constructed equilibrium which are the character of the Ignorance.” Sri Aurobindo CWSA-22/The Life Divine/p-941,

"A rushing of two spirits to be one, A burning of two bodies in one flame. Opened were gates of unforgettable bliss:" Savitri-468 Integral Yoga in Detail "Sri Aurobindo had made it clear to me when I was still in France that this yoga in matter is the most difficult of all . For the other yogas , the paths have been well laid, you know where to tread, how to proceed, what to do in such and-such a case. But for the yoga of matter, nothing has ever been done, never, so at each moment everything has to be invented. " The Mother The Mother's Agenda/January 28, 1960, “To retrace the path in all innocence as though one had never before travelled it, is the true purity, the perfect sincerity — the sincerity that brings an uninterrupted progress, growth, an integral perfectioning.” The Mother TMCW-1/Prayers And Meditations/20th August, 1914 “Seeking to embrace all life in itself, it is in the position not of a pilgrim following the highroad to his destination, but, to that extent at least, of a path-finder hewing his way through a virgin forest.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis Of Yoga/p-57 “To walk on the path you must have a dauntless intrepidity, you must never turn back upon yourself with this mean, petty, weak, ugly movement that fear is…An indomitable courage, a perfect sincerity, a total self-giving to the extent that you do not calculate or bargain, you do not give with the idea of receiving, you do not offer yourself with the intention of being protected, you do not have a faith that needs proofs, — this is indispensable for advancing on the path , — this alone can shelter you against all dangers.” The Mother Words Of The Mother/Volume-15/P-190 “In a sense, therefore, each man in this path has his own method of Yoga . Yet are there certain broad lines of working common to all which enable us to construct not indeed a routine system, but yet some kind of Shastra or scientific method of the synthetic Yoga.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis Of Yoga/p-46-47 “So also one may say that the perfection of the integral Yoga will come when each man is able to follow his own path of Yoga, pursuing the development of his own nature in its upsurging towards that which transcends the nature. For freedom is the final law and the last consummation.” Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis Of Yoga/p-57 “The ways have been built, the capacity to follow them has been developed,the goal or last height of the creation is manifest; all that is left is for each soul to reach individually the right stage and turn of its development, enter into the spiritual ways and pass by its own chosen path out of this inferior existence. But we have supposed that there is a farther intention, — not only a revelation of the Spirit, but a radical and integral transformation of Nature.” Sri Aurobindo CWSA-22/The Life Divine/p-922-923 “It is very easy to be a saint! Oh, even to be a sage is very easy. I feel I was born with it—it is spontaneous and natural for me… but Supramental transformation is another thing altogether, oh!… No one has ever followed that path; Sri Aurobindo was the first, and He left before telling us what He was doing, I am literally carving out a trail through the virgin forest—worse than a virgin forest…I am given the awareness of how huge this thing is one drop at a time…so I won’t be crushed . It has reached a point where all Spiritual life, all those people and races that have tried since the beginning of the earth, all that seems like nothing, like child’s play in comparison. And it is a work without glory: you have no results, no experiences filling you with ecstasy or joy—none of that, it is a hideous labour.” The Mother The Mother's Agenda/July 15, 1961 "There's no path, the path has to be blazed out!” The Mother The Mother's Agenda/August 26, 1964 "Ever disguised she awaits the seeking spirit; Watcher on the supreme unreachable peaks, Guide of the traveller of the unseen paths, She guards the austere approach to the Alone." Savitri-295 Integral Yoga in Detail "Therefore the wise have always been unwilling to limit man’s avenues towards God; they would not shut against his entry even the narrowest portal, the lowest and darkest postern, the humblest wicket-gate. Any name, any form, any symbol, any offering has been held to be sufficient if there is the consecration along with it; for the Divine knows himself in the heart of the seeker and accepts the sacrifice" Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-82 “As soon as I found out – and no one told me, I found out through an experience – as soon as I found out that there was a discovery to be made within myself, well, it became THE MOST IMPORTANT thing in the world. It took precedence over everything else!...And when, as I told you, I chanced upon a book or an individual that could give me just a little clue and tell me, ‘Here. If you do such and such, you will find your path’ – well I charged into it like a cyclone ... and nothing could have stopped me.” The Mother The Mother's Agenda/August 25, 1954 The central common principle of all Vedantic Schools of Yoga is the self-fulfilment of the Purusha t hrough his Prakriti or play of Prakriti to satisfy her Purusha . Its central secret is the search after the silent inactive Purusha as a means of liberation by withdrawal from the deception created by the active Prakriti and becomes the key to finding of the Shakti. The central common principle of all Vedic schools of Yoga which was later followed by the Tantric schools is the self-fulfilment of Prakriti through her Purusha or play of the Purusha to satisfy his Prakriti and its central secret is the worship, adoration and consecration of the Prakriti to the Divine Shakti as the all important and sole effective force for all attainment and becomes the key to the finding of the Spirit. In integral Yoga the central common principle is that the relation between Purusha and Prakriti exists between two poles of Vedantic rest and Vedic movement; when Prakriti is absorbed in the conscious existence of Purusha, there is rest, freedom and liberation of Soul; when the Purusha pours itself out in action of its Prakriti, there is action, transformation of Nature, new creation and ananda and the complete union of Purusha and Prakriti in Ignorance is raised to the higher planes of Ishwara-Shakti in Knowledge and Brahman-Maya in Vijnana. The central secret of integral Yoga begins with Vedantic teaching of the Spirit as the all important means for finding of the Shakti till the attainment of sufficient Spiritual foundation followed by Spiritual integration which is complemented by the Vedic teaching of Shakti as the all important means of finding the Spirit and their respective sacrifices are ‘the Brahman is offered to the Brhaman by the Brhaman’ ⁷ and ‘the Shakti is offered to the Shakti by the Shakti’ . And the aim of this Yoga is defined as attainment of fullness of Being, fullness of Consciousness and fullness of Life through movement of static and dynamic Consciousness. This object makes the Spiritual life and its experiences fully active and fully usable in the normal waking state or waking trance, possessing our whole existence of several (ten) subtle bodies. The central process of integral Yoga is a turning of human Soul from the egoistic state of consciousness absorbed in the outward surface mental appearances and attractions of things and catching at knowledge in a most scanty, superficial, narrow, ordinary and fragmentary fashion of human thinking, feeling, acting and seeing to a higher state of deep and wide Spiritual Consciousness in which the Transcendent and the Universal Divine can pour itself into the individual mould in order to enlarge and transform it. The practice of this Yoga proceeds through two alternative periods, initially of (1) unillumined Soul season of groping, seeking, endeavour and preparation through the mind’s methods of abstraction or reason’s methods of surface manipulation to get rid of all in him that belongs to the working of lower Nature, in which the Soul and its instruments must become fit through a lower means of approaching God indirectly or the attempt of the egoistic mind to identify itself in a wrong and imperfect way with the workings of the divine Force through movement of divagated purification, dispersed concentration and ineffective identity and arrive at a certain degree of opening to Spiritual truth, and it is at this point he gives up all his three modes of action to greater Power and finally (2) the Soul’s method of clarity takes up the growth of illumined Soul season of progress through prepared and fit Souls by uncovering the swift and concentrated Sunlit or Psychic and Golden or Spiritual path which approaches God directly by systematic purification of the whole being, absolute concentration on the object and compete and intimate identity of union and finds a means to reach the end of the goal. In the former intellect develops into mind of the sage or high mental thinker where all preparatory Yoga is pursued or integral Yoga begins with the entire rejection of lower human nature which is a means to escape into higher Divine Nature whereas in the latter the Spiritual sage has gone beyond the abstractions of thought and the integral Yoga insists on the transformation of entire lower human Nature by the pressure of higher Divine Nature, Shakti. In the former, the mind has the capacity to observe, invent, discover the actual possibilities of creation and to turn all his action to free means of self-expression and the latter is a seer of the occult imperatives, a greater perfection that necessitates the substitution of Spiritual Influence and is fully aware of the original Determinant of all determinants. Our egoistic dwelling in Ignorance, approach everything by a broken, partial and personal standard of knowledge and limited consciousness and are unable to give a Divine response or set the true value upon any part of the cosmic experience. The unripe Soul or the developing Soul is bound to social duty and family obligation, like his unpurified desire and they can be used for their exhaustion for a brief time, after that they will be withdrawn and a Divine government will alone abide. The child Soul or infant Soul or its raw adolescence cries, condemns, revolts against suffering, failure and incapacity and exhibits its violence against the Master of the Being and marches ahead stumblingly in the decreed Divine development by turning its door of consciousness outward into appearances of things and it is not surprising that mind can also claim to be the leader of the journey and the only available guide or at least lead towards the direct and innermost door of the temple through its faculty of exclusive concentration. The Mind has two possibility; the first possibility is that the mind can ascend into Divine planes in waking state and derive from them a stream of influences and experiences which can transform his nature; secondly, the mind can call down Divine through its power of pure, clear and passive reflection, so that its mentality is changed in to the image of the Divine. Spiritual experiences born out of World Negation as developed by Buddha and later further extended by the Indian Saint Shankara are the Nirvana and Brahma Nirvana respectively are identified as the first siddhi of integral Yoga. For the Buddha, the world, Self and God are constructions of mind and by withdrawing from such constructions, one arrives at the ineffable Delight of Nirvana. If this experience is further extended one realises the featureless, immutable, silent and absolute state of One and indivisible Brahma Nirvana and also realises the second siddhi of integral Yoga that this world which appears as illusion, is created from the Brahman. And the Ananda becomes so intense and pure that to the mind this phenomenal world seems to be an illusion. The third siddhi of integral Yoga finds a relation between Spirit and Matter and the Brahman energy can penetrate inside Matter. This dynamic Spiritual experience born out of Positive Affirmation of World or considering world as the body of the Divine, Vasudev Sarvamiti ,⁸ is the Cosmic Consciousness which is possible by raising and widening the mind to the state of Truth Thought, Truth Vision, Truth Hearing, Truth Discernment and Truth Touch or developing the faculty of Higher Mind, illumined Mind, Intuitive Mind and finally Mind is universalized to experience Overmind state of Consciousness. In this cosmic Consciousness of Overmind, the Matter is real to the Spirit and Spirit is real to the Matter and their reconciliation is practicable. In this Cosmic consciousness Mind, Life and Body are no longer considered as agents of separation and formenters of an artificial quarrel but as conscious Intermediary and Instruments of evolving Consciousness, where Mind is self fulfilled when it becomes a pure mirror of the Truth of Being; Life is self fulfilled when it consciously lends its energies to the perfect self-figuration of the Divine in ever-new forms and activities of the universal existence and body is self fulfilled when its substance is plastic and malleable enough to the pure Divine touch and its Light. In integral Yoga the negative Spiritual experience of Nirvana and the positive or affirmative Spiritual experience of Cosmic Consciousness are accepted as expressions of Self and are reconciled and transcended, where the former asks the pacification of the mind and the latter asks the activation and illumination of Mind. These two Spiritual experiences are the basis of static and dynamic Brahman , beyond which the greater Divine union and integral Divine realisation of the Supramental plane stands. In cosmic Consciousness, we begin to participate in the all-vision and understand and recognise that all things, events, happenings are the becoming of the one Self and necessary links in carrying out universal movement leading towards a Divine victory and even the most diverse or contradictory things point at some truth in this infinity. The rare ripened Soul is supremely balanced, seeks to understand and master all things with an equal calm, accepts or toils to improve and perfect, labours to obey, fulfil and transfigure, turns its Consciousness inward, sees the Self and attains to Immortality. He is not angry, troubled, impatient, excited, over-eager with the way of thing, sees and guards that the norms of Yoga must be obeyed and the pace of time respected, remains unshaken by acutest sorrow, suffering and pain and can still open himself towards intensest Delight, Love and Beauty. He is a King-child, through his Soul’s eternal Childhood, he plays and enjoys untiringly his world-toy in the miraculous eternal gardens of Consciousness. A developed Soul is not bound by social duty, religious activity, family obligation, service to the Nation and humanity and he will be identified with his Self and with fellow creatures only through the ascending and descending Divine Consciousness. The revolving of the great Wheel of Doom can bring to him no sense of fear and terror and he rises above it in his Soul and knows from above their Divine Law and their Divine purpose. This is the normal nature of an integral Yogi who accomplishes his action as a boundless infinite Consciousness beyond the division and limitation of mind and body and he has no mansion, aniketa , of his own or has all things for its many mansions; all other Selves are its own Selves in action, essence and delight of being. To live in the atmosphere of the supreme Consciousness of integral Yoga can turn the frequent disorder, concentration on one aspect of the Unknowable, exclusive and one sided enormous development of personality of man of genius, poet, artist, thinker, Saint and Mystic into concord, elimination of ugliness, error and distortions, all-vision of the Divine, the largest, widest, most flexible, catholic and universal approach towards all things, happenings and events and a leap into future where all the comprehensive and many-sided perfection are fully realised. The basic foundation of a Sadhaka is surrender, union with the Divine and transcendence of ego pursued through all life and it can be experienced through the synthesis of the central truth of all traditional Yoga. The three central principle of integral Yoga are derived from the three Vedantic method of knowledge: (1) it is either a knowledge in the will working out through action (2) or knowledge in the intellect through discernment (3) or knowledge of the heart expressed in love and faith which form the basis of Integral Karma, Jnana and Bhakti Yoga , respectively. Entire rejection of desire, ego and attachment makes one fit to pursue all Yoga which is a plunge into all the multiple profundities of the Soul. Or one is considered fit to pursue traditional Yoga as indicated in the Gita, if he has controlled his mind and senses, basyatmana,¹⁰ and he who has fallen from Yoga in the past births, yogavrastah.¹¹ In integral Yoga this fitness is further ensured if he has nurtured sufficient equality in mind, heart and body by silencing their random movement or ‘the most important indication is a perfect equality of soul in all circumstances.’¹⁴ Or one is considered fit to pursue integral Yoga (of Self-perfection) after he has exhausted¹⁷ the objective perfection, siddhi, of traditional Karma, Jnana and Bhakti Yoga or Tantra Yoga or Hatha and Raja Yoga. The secret of success in integral Yoga can come when each Sadhaka is able to respond adequately to the Divine Call and nurture, grow and expand this Supreme Call through the central faith, which preoccupies him in the vision that ‘see only the Divine and seek only after the Divine.’¹ Or one will succeed in integral Yoga if he satisfies the condition as indicated in the Gita , “the exceedingly dear, atiba priya devotee is he who makes Divine his one and only supreme aim of life and with full of faith, follows the written truth of reconciling karma, jnana and bhakti Yoga in every detail or obeys the immortalising Dharma uttered by the Lord entirely.”⁹ An individual is considered fit¹⁵ to pursue Integral Karma Yoga if he has no distinction of work in terms of high and low and loves all work equally and aims at the dedication of every smallest human activity to the supreme Will. The success of Integral Karma Yoga can come when each Divine Worker, divya karmi is able to discover in the smallest work, the God’s vast intention and can turn all work as means of purification, liberation, delight and perfection and all work is initiated not by desire but by the Divine Will through intense experience of Divine union and he can arrive at the highest liberation of Karmayoga, which is Sadharmya mukti, complete and final liberation and transformation of whole nature and a free and unegoistic participation of the Soul in the cosmic action. An individual Seeker can be considered fit¹⁶ to pursue Integral Jnana Yoga if he has developed the capacity to live in isolation or seclusion for an indefinite period without attachment to action and thought, and aims at an active conquest of the cosmic existence for the Divine and realisation of the unique and supreme Self in the transcendence. The success of Integral Jnana Yoga can come when each man of Knowledge, Jnani , will be able to turn and transform all mundane knowledge into God Knowledge and the elevation of the whole range of human intellect and perception to the Divine level, to its Spiritualisation and to the justification of the cosmic travail of knowledge in humanity and he can arrive at the highest liberation of Jnanayoga, which is Sayujya Mukti, the identification of the individual being in all its parts with the Divine. An individual seeker can be considered fit to pursue Integral Bhakti Yoga if his adoration of the Creator does not exclude His creation or if his love, adoration and seeking of the Divine becomes equal and all embracing in all deities, creatures and object and aims at the enjoyment of the supreme Love and Bliss through the different phases of self-concealment and self-revelation of the divine Lover of the universe. The success of Integral Bhakti Yoga can come when each Devotee, Bhakta, is able to elevate the whole range of human emotion, sensation and aesthetic perception to the Divine level and is able to see, identify and realise the one Divine integrally in all godheads, men, creatures and objects and in all His names and forms and qualities. He can attain the highest liberation of Bhaktiyoga, which is Salokya-Mukti , the whole conscious existence dwells in the same status of being as the Divine. An individual is considered fit to pursue Integral Yoga of Self-perfection , which is its fourth central principle, if he has attained considerable Divine identity through triple wheel of Soul force that of Divine Will, Knowledge and Love. The prerequisite of all perfection is purification, suddhi, liberation, mukti, delight of being, bhukti. The success of Integral Yoga of Self-perfection can come when each perfect individual, siddha, becomes a fit Soul-channel to live with the transcendent and universal Divine and the Supermind is individualised in him for universal action and his four-fold highest perfection, siddhi, is Sarvam-brahma, Brahman that is All, Anantam-brahma, Brahman is infinite in being and infinite in quality, Jnanam-brahma, Brahman as self-existent Consciousness and universal Knowledge and Anandam-brahma, Brahman as the self-existent Bliss and its universal Delight of Being. The success of the vision of the book ‘The Synthesis of Yog a’ can be possible when each sadhaka is able to turn all one sided developments, limitation imposed on Brahman out of partial Divine union, one sided view point into catholicity of the all vision and integral union with the Divine and he will be able to wait, learn, grow, integrate, synthesise and universalise all Deities, Teachers, Shastras , Religions, developmental urges invented by Nature and weld them strongly to the One, the Ineffable and the Infinite and unifies many states of Consciousness at a time. The success of the vision of the book ‘The Life Divine ’ is possible if one possesses ‘the infinite and divine in every way of his being, sarva bhavena; ’¹⁸ if his immediate instrument of mind is trained through reverse movement of exclusive concentration to discover inner Soul and higher degrees of concentration and in his passage towards the Divine Life, he will rightly utilise Time and Space only for the ascent of the Soul and the descent of the Shakti. Thus a hierarchy of Consciousness is developed extending over multiple sheaths and selves whose perfections are indispensable to bridge the gulf between Matter and Spirit or ordinary life and Divine Life. The success of The Mother’s Yoga or the vision of the book ‘The Mother ’ can be realised when all of Her children concentrate preliminarily on persistent rejection of falsehood, obscurity and lower Nature and foster aspiration, surrender, sincerity and faith and finally call down Her four-fold Divine Shakti for the full possession of Her power and perfection in our individual life. Savitri’s Yoga or the vision of the book ‘Savitri ’ can succeed if each perfect Soul of man on earth, siddha or each Yogi veiled behind a man, will be able elevate his fixed death-bound destiny to a higher Spiritual destiny and extend this capacity towards the change, elevation and reversal of collective and earth’s destiny. Integral Yoga further insists to go beyond all written truth, intermediary Spiritual Influence, mutable time, personal effort of utsaha, vyakulata and tapasya and to become the Sadhaka of the Eternal and Infinite and enters the kingdom of integral Knowledge of the Soul, spontaneous guidance from within and above, immutable Timeless state and the inexhaustible spontaneous action and riches of the Spirit and the Nature. Of all the Yogins the greatest Yogi, yoginam api sarvesam² …yogi paramo,³ as indicated in the Gita, is a state in which he lives, acts in perfect union with the Divine, mayi nivasisyasi ,⁶ in all possible human condition, in all possible world action his Consciousness does not fall from the oneness and constant communion with the Divine. The largest formulation of this Spiritual change is a total liberation of Soul, mind, heart and action, a casting of them all into the sense of the cosmic Self and the Divine Reality. A certain change of Nature is experienced by this Spiritual illumination but this is not a complete and integral transformation of Nature which establishes a secured and established new principles and a permanent new order of being in the field of terrestrial Nature. A Sadhaka becomes consecrated Child when this constant union with the Divine is dynamised to become one with the Divine Mother. A traditional Karma Yogi is considered great if in him Kshara Purusha is dynamised and all initiation of works are activated from within. In a greater Karma Yogi, Kshara and Akshara are both dynamised and his consciousness undulates between Kshara and Akshara or waking trance and non-waking trance and preoccupies himself in both objective manifesting action and subjective subtle and superconscient action by a pressure and direction from within and above, respectively. In the greatest Karma Yogi, Uttama Purusha is dynamised along with Kshara and Akshara Purusha . This Purushottama Consciousness is settled in the body where the Jiva holds together the triple Purusha . In this state of consciousness, waking trance is stabilised and one moves freely in his multiple subtle bodies without losing waking consciousness. In integral Yoga he will direct the Supramental energy dynamised due to his relatively stronger part of Divine Will towards relatively weaker parts of his untransformed emotional and intellectual Nature. A traditional Jnana Yogi is considered great if in him Akshara Purusha or Spiritual Being is first dynamised through renunciation, tyaga, vairagya, effort and practice of Yoga, abhyasa , concentration, samyama , and askesis, tapasya. In a greater Jnana Yogi, by the pressure of this Spiritual being or descent of Divine Force from above the head, Kshara Purusha or Psychic being in the heart is dynamised. His Yoga becomes easier as he actively participates in the world action through the activation of Kshara Purusha. In the greatest Jnana Yogi, Uttama Purusha is dynamised along with Kshara and Akshara Purusha. This Purushottama Consciousness is settled in the body where the Jiva holds together the triple Purusha . In this state of consciousness, waking trance is stabilised and one moves freely in one's multiple subtle bodies without losing waking consciousness. In integral Yoga, he will direct the Supramental energy dynamised due to his relatively stronger part of Divine Knowledge towards relatively weaker parts of his untransformed emotional and volitional Nature. A traditional Bhakti Yogi i s considered great when he reconciles his devotion with sacrificial action and realises the Kshara Purusha or Psychic being in the heart. A Greater Bhakti Yogi reconciles his devotion of personal Godhead with the Impersonal Godhead of Jnana Yoga and realises Akshara Purusha or Spiritual Being in addition to the earlier realisation of Kshara Purusha. The greatest Bhakti Yogi realises Kshara and Akshara Purusha's union with the Purushottama, who finally consents to live in the heart, which is also the dual meeting ground of Uttama Purusha and Para Prakriti. The realisation of this dual Godhead in the heart is the beginning of realisation of Bliss Self which is beyond the Supramental action on earth. An integral Bhakti Yogi will direct the Supramental energy dynamised due to his relatively stronger part of Divine Love, Beauty and Delight towards relatively weaker parts of his untransformed volitional and intellectual Nature. In this established state, a traditional Yogi can pursue integral Yoga by inverting the gained Supreme Divine Consciousness earthward. An integral Yogi lives in the great totality of Truth of Universal Consciousness, a totality, which is capable of infinite enlargements as there is no end to the extension of Divine Will, Knowledge, Love and Delight, nastyanto vistarasya me ,⁴ and there is still much of the height to be reached and a wideness to be covered by the eye of vision, bhuri aspasta kartvam.⁵ Through intensification of Psychic and Spiritual contacts, he becomes able to enter the lower realms of Supermind and inverts this gained Divine State towards lower sheaths of individual and universal Mind, Vital and Physical sheaths and transforms them. The great Integral Yogi, due to his integral surrender of Soul and Nature and particularly consecration of the most of the dark domains of Inconscient and Subconscient sheaths, and integral Sraddha of pouring down of Divine Supramental attributes of Light, Love, Ananda, Force, Wisdom and Truth and direct them to the yet untouched realm of Subconscient and Inconscient sheaths and continue transformation action there. The greater Integral Yogi can put forth many states of Consciousness at a time and is able to trace the Supermind concealed in the Inconscient and Subconscient sheath and activate the Inconscient and Subconscient Self; as a result the source of Supramental Force and Delight can burst open and spread from Inconscient and Subconscient Self towards the untransformed Inconscient, Subconscient, Physical, Vital and Mental sheaths for large and mighty transformation action. The greatest Integral Yogi is he, who is able to activate the Supermind concealed in all the sheaths, identified as ten koshas , builds, purifies, transforms and perfects them and there is penetration of Supramental force from all the multiple source of ten Selves; first intermittently, then constantly becomes a normal issue. Thus ten-fold personality is superimposed and combined to enrich his single new personality and his strong central being holds all together and works towards harmonisation and integration of multiple Selves and Nature. So an integral Yogi is at once a Devotee , whose adoration of the Creator, the fundamental Being, will be incomplete without adoration of Him ‘wherever He manifests (as effectual Becoming) or wherever even he hides his godhead—in man and object and every creature;’¹² as developing Soul he is follower of all those who are ahead of him in cognition and Their limitless Consciousness; as developed Soul he is a teacher of all those who are behind him in consciousness; as Slave of all mankind he is fit to become its nameless master and continually engaged in well being of all creatures through movement of universal Consciousness; as Monotheist and Polytheist he has to know Divine entirely in His single and myriad Form; as universal Man he is one and in sympathy with fellow human brothers and accepts them as his own Self in many minds, lives and bodies; as Vedantist he realises the Divine as Creator Father and Master of this existence and liberates humanity through hs realisation Brahma Satya Jagat Mithya ; as Occultist he is both left hand Tantric representing the way of Divine Love and right hand Tantric representing the way of Divine Knowledge; realises Divine as Creatrix Mother of universe and he emerges as centre of world transformation; as Nirvanist he experiences ineffable Ananda of the existence by annulling the construction of the mind; as Ashramite he has regard and absolute obedience towards all Ashram rules formulated by the Mother and enjoys Spiritual protection; as Sadhaka of integral Yoga, all outer norm supports the discovery of Her subtler norm in higher planes of Consciousness and the protection sheath is sealed against any hostile intrusion; as consecrated Child he is one and indivisible portion of Her supreme Consciousness and as integral Yogi he calls down large Divine descent for earth and men. He can liberate men from the one-sided growth, exclusive pursuit, fragmentary knowledge and ‘maimed achievement’¹³ of modern Science, popular Religion and traditional Yoga and lead them towards many-sided, all-inclusive growth, integral concentration, comprehensive knowledge, total purification, transformation and perfection of Soul an Nature. OM TAT SAT References 1: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-72, 2: The Gita-6.47, 3: The Gita-6.32, 4: The Gita-10.19, 5: The Rig Veda-1.10.2, 6: The Gita-12.8, 7: The Gita-4.24, 8: The Gtia-7.19, 9: The Gita-12.20, 10: The Gita-6.36, 11: The Gita-6.41, 12: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-159-160, 13: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-91-92, 14: The Mother’s Centenary Works/4/p-97, 15: “Earthly realisations easily take on a great importance in our eyes, for they are proportionate to our external being with this limited form which makes us men. But what is an earthly realisation beside Thee, before Thee? However perfect, complete, divine it may be, it is nothing but an indiscernible moment in Thy eternity; and the results obtained by it, however powerful and marvellous they may be, are nothing but an imperceptible atom in the infinite march to Thee. This is what Thy workers must never forget, otherwise they will become unfit to serve Thee .” The Mother/Prayers And Meditations-July-17/1914, 16: "The power to do nothing, which is quite different from indolence, incapacity or aversion to action and attachment to inaction, is a great power and a great mastery; the power to rest absolutely from action is as necessary for the Jnanayogin as the power to cease absolutely from thought, as the power to remain indefinitely in sheer solitude and silence and as the power of immovable calm. Whoever is not willing to embrace these states is not yet fit for the path that leads towards the highest knowledge; whoever is unable to draw towards them, is as yet unfit for its acquisition." Sri Aurobindo/CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-347, 17: “One must first find one’s soul, this is absolutely indispensable, and identify oneself with it. Later one can come to the transformation. Sri Aurobindo has written somewhere: “Our Yoga begins where the others end.” Usually yoga leads precisely to this identification, this union with the Divine — that is why it is called “yoga”. And when people reach this, well, they are at the end of their path and are satisfied. But Sri Aurobindo has written: we begin when they finish; you have found the Divine but instead of sitting down in contemplation and waiting for the Divine to take you out of your body which has become useless, on the contrary, with this consciousness you turn to the body and to life and begin the work of transformation — which is very hard labour. It’s here that he compares it with cutting one’s way through a virgin forest; because as nobody has done it before, one must make one’s path where there was none. But to try to do this without having the indispensable directive of the union with the Divine within, within one’s soul, is childishness.” The Mother/TMCW-7/Questions and Answers-1955/p-350-351, 18: “The Divine meets us in many aspects and to each of them knowledge is the key, so that by knowledge we enter into and possess the infinite and divine in every way of his being, sarvabhavena, and receive him into us and are possessed by him in every way of ours.” CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-546, Download this WEB PAGE as PDF file: “A perfect equality not only of the self, but in the nature is a condition of the Yoga of self-perfection. The first obvious step to it will be the conquest of our emotional and vital being, for here are the sources of greatest trouble, the most rampant forces of inequality and subjection, the most insistent claim of our imperfection. The equality of these parts of our nature comes by purification and freedom.” Sri Aurobindo CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-702 "But this causal body is, as we may say, little developed in the majority of men and to live in it or to ascend to the supramental planes, as distinguished from corresponding sub-planes in the mental being, or still more to dwell consciously upon them is the most difficult thing of all for the human being. It can be done in the trance of Samadhi, but otherwise only by a new evolution of the capacities of the individual Purusha of which few are even willing to conceive." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-456

The Keyword of integral Yoga: “This is a difficult lesson to learn (rejection of revolt and impatience), but you must learn it. I do not find fault with you for taking long over it, I myself took full twelve years to learn it thoroughly, (written in the year 1919) and even after I knew the principle well enough, it took me quite four years and more to master my lower nature in this respect. But you have the advantage of my experience and my help; you will be able to do it more rapidly, if you consciously and fully assist me, by not associating yourself with the enemy Desire ; jahi kamam durasadam , (this enemy in the form of desire, who is so hard to assail. The Gita-3.43) remember that utterance of the Gita , it is a keyword of our Yoga.” Sri Aurobindo CWSA-36/Autobiographical Notes/p-229 “A new consciousness is at work upon earth to prepare the coming of the superhuman being. Open yourselves to this consciousness if you aspire to serve the Divine Work. To come into contact with this new consciousness, the essential condition is no longer to have any desires and to be wholly sincere.” The Mother The Mother’s Agenda-9th April 1969

Editor's Note I offer this work, ‘Savitri understanding of Auroprem’ at the Lotus Feet of The Mother and Sri Aurobindo for Their Divine Manifestation, our Divine transformation and for Their sole satisfaction only. We have accepted Savitri as a book of pure Spiritual experience where knowledge on this terrestrial objective World, the Supraterrestrial world linking the Terrestrial with Supracosmic and Supracosmic Source are extensively explored. In this paper, an effort has been made to open towards the Lord’s limitless vision and higher Words from above and it may not be considered as the final verdict on the unfathomable Mysteries but as an initial preliminary approach of our building relation and contact with the Supreme. Here also many of the emotional feelings of Auroprem are taken into account because the Divine takes care of our Personal and Impersonal needs and He suffers through our limitations to lead us toward His Absolute state. I offer this paper again at Their Lotus Feet, to transform this initial approach as an occasion and field of constant renovation and restatement and with each revision we are able to overcome some errors related to our understanding of the book. These errors were observed while identifying the planes of Consciousness from which each line of Savitri has descended. I also issue this declaration that like Auroprem , I too am a beginner and learner in Savitri’s eternal unfolding of Truth and all our visions, observations, understandings and comments require change with our new revelation, realisation, elevation, sublimation and reversal of Consciousness. We have taken this Savitri study as part of our Sadhana (1) to illumine those parts which are having direct Contact with the Divine and this Spiritual endeavour is subordinated by (2) intellectual action of partly understanding the mysteries and truths and hierarchies of Consciousness it has explored. In order to understand each line of Savitri, we have gathered together and taken the task of collecting the complementary lines from the same book and The Mother and Sri Aurobindo’s other writings published in the Centenary Edition and The Mother’s Agenda. We have narrated our understanding on them based on the limitation of our Spiritual experience. This exercise continued through decades and now we are going through its third revision. During each revision, we discover our error and limitation and particularly we have amended our stand related with planes of Consciousness from which each line of Savitri has descended. This exercise we understand as a means of tracing a path of own sadhana and a means of transcending our existing limitations through the movement of Consciousness. We have identified ten planes of Consciousness. They are in the following ascending order: 1: Inconscient Self and Inconscient Sheath 2: Subconscient Self and Subconscient Sheath 3: True Physical Being and Subtle Physical Sheath 4: True Vital Being and Subtle Vital Sheath 5: True Mental Being and Subtle Mental Sheath 6: Psychic Being and Psychic Sheath 7: Spiritual Being and Spiritual Sheath 8: Universal Being and Universal Sheath 9: Supramental Being and Supramental Sheath 10: Bliss Self and Bliss Sheath Our approach towards written truth is guided by The Mother And Sri Aurobindo’s following directives: 1: “Only those Scriptures, religions, philosophies which can be thus constantly renewed, relived, their stuff of permanent truth constantly reshaped and developed in the inner thought and spiritual experience of a developing humanity, continue to be of living importance to mankind. The rest remain as monuments of the past, but have no actual force or vital impulse for the future....The traditions of the past are very great in their own place, in the past, but I do not see why we should merely repeat them and not go farther. In the spiritual development of the consciousness upon earth the great past ought to be followed by a greater future…” Sri Aurobindo CWSA-19/Essays on the Gita-5 CWSA-29/Letters on Yoga-II/p-480 2: “…all truth and practice too strictly formulated becomes old and loses much, if not all, of its virtue; it must be constantly renovated by fresh streams of spirit revivifying the dead and dying vehicle and changing it, if it is to acquire a new life.” Sri Aurobindo CWSA/23 The Synthesis of Yoga-p-5 3: “In a sense, therefore, each man in this path has his own method of Yoga. Yet are there certain broad lines of working common to all which enable us to construct not indeed a routine system, but yet some kind of Shastra or scientific method of the synthetic Yoga.” Sri Aurobindo CWSA-23/THE SYNTHESIS OF YOGA-46-47 4: “So also one may say that the perfection of the integral Yoga will come when each man is able to follow his own path of Yoga, pursuing the development of his own nature in its upsurging towards that which transcends the nature. For freedom is the final law and the last consummation.” Sri Aurobindo CWSA-23/THE SYNTHESIS OF YOGA-57 5: “The ways have been built, the capacity to follow them has been developed, the goal or last height of the creation is manifest; all that is left is for each soul to reach individually the right stage and turn of its development, enter into the spiritual ways and pass by its own chosen path out of this inferior existence. But we have supposed that there is a farther intention, — not only a revelation of the Spirit, but a radical and integral transformation of Nature.” Sri Aurobindo CWSA-22/THE LIFE DIVINE-922-923 6: “This depends a great deal on the degree of the sadhak’s development, you see. If he is developed and conscious enough to be in direct contact with the spiritual Force which is working behind the words, then the word is only an excuse. But if for him it must pass through his mental understanding in order to have its effect, then the word takes on a much greater importance. It depends on the degree of development… If one is capable of receiving directly, then one opens a book for instance, finds a sentence and has an illumination; because it was just the word one was waiting for in order to put himself into contact with the Force he needed to take the next step…Otherwise one must take a book, study it, read it sentence by sentence, word by word, and then reflect and then understand it and then assimilate it and then, later, very slowly, after the assimilation and understanding, it begins to have an effect on the character and one makes some progress…In one case it is a direct contact, you see, and just one sentence, one word... one reads a word, reads a sentence, and has an illumination. And then one receives all the Force that one needs. The other is the path of the learned man, the scholar, who is an intellectual being and needs to learn, reflect, assimilate, reason about all he has learnt, in order to make progress. It is long, it is laborious.” The Mother TMCW-7/Questions and Answers-1955/p-341-342, 7: “The importance of Savitri is immense. Its subject is universal. Its revelation is prophetic. The time spent in its atmosphere is not wasted. Take all the time necessary to see this exhibition. It will be a happy compensation for the feverish haste men put now in all they do.” The Mother TMCW-13/Words of the Mother-I/p-26 10 February 1967 8: “Every time I read Savitri , I feel as if I am reading it for the first time, really. It’s not that I understand differently, it’s that its completely new: I never read it before! It’s odd. Its at least the fourth time I read it. And truly there’s everything in it. All the things I’ve discovered lately were there. And I hadn’t seen it. It’s odd. The first time I read it was a revelation; it hung together perfectly well from beginning to end, and I felt I had understood (I did understand something). The second time I read it, I said to myself, “But this isn’t the same thing as what I read!...” It hung together, it made up a whole – and I understood something else. Then, recently when I read, at every passage I said to myself, “How new this is! And how the things I have found since are there!” Today again, that’s how it is, as if I read it for the first time! And it puts me into contact with the things I have just discovered. It’s a miraculous book! (The Mother laughs) We’ll continue in the same way.” The Mother The Mother’s Agenda-6th June-1970 9: “I am not doing it (Savitri translation) to show it to people or to have anyone read it, but to remain in Savitri's atmosphere, for I love that atmosphere. It will give me an hour of concentration, and I'll see if by chance. I have no gift for poetry, but I'll see if it comes! (It surely won't come from a mentality developed in this present existence there's no poetic gift!) So it's interesting, I'll see if anything comes. I am going to give it a try. I know that light. I am immediately plunged into it each time I read Savitri. It is a very, very beautiful light… So now I don't mind finishing The Synthesis (of Yoga). I was a little bothered because I have no other books by Sri Aurobindo to translate that can help me in my sadhana: there was only The Synthesis . As I said, it always came right on time, just when it was needed for a particular experience… All his other books that could help me are already translated. And with Savitri, the idea isn't to make a translation, but to SEE. To try something. To give me the daily experience of that contact. I had some magnificent experiences when I read it the first time (two years ago, I believe). Wonderful, wonderful experiences! And since then, each time I read those lines, the same thing happens – not the same experience, but I come in contact with the same realm.” The Mother The Mother’s Agenda-18.09.1962 10: “He (Sri Aurobindo) has made the work easy for us. "SAVITRI" is his whole Yoga of transformation, and this yoga now comes for the first time to the earth consciousness. I think that man is not yet ready to receive it. It is too high and too vast for him. He cannot understand it, grasp it for it is not by the mind that one can understand "SAVITRI". It needs spiritual experiences to understand and assimilate it. The more one advances on the path of Yoga the more one assimilates.” The Mother The Mother’s Talk to Mona Sarkar/ page-5-6 11: “And for Sri Aurobindo’s writings (not all), it is the same; there are certain things I had truly understood, in the sense that they were already understood far more deeply and truly than even an enlightened mentality understands them—they were already felt and lived—and now, they take on a completely different meaning. I read some of those sentences or ideas that are expressed in few words, three or four words, in which he does not say things fully: he simply seems to let them fall like drops of water; when I read them at the time (sometimes not long ago; sometimes only two or three years ago), I had an experience which are far deeper or vaster than that of intelligence, but now...a spark of Light suddenly appears in them, and I say, “Oh, but I had not seen that!” And it’s the whole understanding or CONTACT with things that I had never had before. It happened to me again just yesterday evening. And I said to myself, “But then...then there are in that certain things...we still have a long, long, long way to go to truly understand them.” Because that spark of Light is something very, very pure— very intense and very pure — and it contains an absolute. And since it contains that (I have not always felt it; I have felt other things, I have felt great light, I have felt a great power, I have felt something that already explained everything, but this is something else, it is something which is beyond), so I concluded (laughing), “Well, we still have a long way to go before we can understand Sri Aurobindo! ”” The Mother The Mother’s Agenda-5/p-197-98, The complementary line related with the Mother’s above Spiritual experience: “As when before the eye that wakes in sleep Is opened the sombre binding of a book, Illumined letterings are seen which kept A golden blaze of thought inscribed within, A marvellous form responded to her gaze Whose sweetness justified life’s blindest pain; All Nature’s struggle was its easy price, The universe and its agony seemed worth while.” Savitri-679 This ‘Auroprem’s Savitri Study’ i s still very far from the above mentioned vision. It has made an initial effort to live in Their untiring Divine influence, Divine company and Divine atmosphere which can substitute the tiring transitory human influence, human company and fragile human love. Savitri gives us this message that all aspiring man can ascend from mere man to the consciousness of ascending integral Godhead and this journey towards imperishable Light and lost lucent immensity, which can begin with the faint wealth of ecstasy and prayer, even when we lie embedded in ordinary earthly consciousness and fail to look into our Souls and culminates life that reposes in the Law of exceeding ecstasy. It has transcended the four kinds of exclusive Spiritual experiences followed by four-fold exclusive Ananda of traditional schools of Yoga and declares firmly that a joy becomes imperfect if it is not shared by all. It has identified the power of human love and effort as vain to ‘break earth’s seal of ignorance and death’ and the all powerful Divine Love as ‘sealed book’ for developing Souls or the beginners of integral Yoga and does not rule out the transformation of human love into Divine Love through consecration and activation of higher instrumentation of the Spirit. The Power of Love has opened the door of swift Spiritual Evolution but has not yet intensified to conquer Death. Savitri drives Souls of strong to uncover that shadow-less Love to which Death and Fate will submit and capable of bridging the gulf between the surface-physical life as we know it and the Supramental Ananda that will manifest. To recapitulate, this Auroprem’s Savitri study has emerged as a cradle of our Spiritual endeavour. We offer this study to the Lord and pray to Him to grant this temporary platform as a Soul-saving cradle of the long beginning of the Spiritual journey and help us to build a permanent platform within. Lastly, I offer this incomplete and unending exercise of ‘Auroprem’s Savitri Study’ at Their Lotus Feet. OM TAT SAT At T heir Feet, S.A. Maa Krishna The Mother “....I am waiting—I am millions of years old and I am waiting (to complete the Divine task).” The Mother The Mother’s Agenda-6/347, “Since the beginning of the earth, wherever and whenever there was the possibility of manifesting a ray of the Consciousness, I was there.” The Mother The Mother’s Centenary Works/13/p-37, 1 / Book 1, Canto 1 - The Symbol Dawn Summary or A Brief Restatement: This Book-1, Canto-1 has much Spiritual importance as the content of the whole book is compressed in this single Canto. The Canto begins with the message from the beginning of this earth which is also ‘the hour before the Gods awake’ (Savitri-1) and ends with the message of the future earth when Satyavan will conquer physical death and this is also identified as the hour of 'a greater dawn.' (Savitri-724) The time spent from the beginning of creation to the end of creation, which is known as All Time, and the life spent through the subtle links of the union from the beginning of creation to the end of creation, known here as All Life; Savitri gathered and accumulated her Spiritual energy through all life and all Time which is symbolized here as ‘Twelve swift-winged months’ (Savitri-431) and ‘this day returning Satyavan must die.’ (Savitri-431) The whole of Savitri is written from a plane of cosmic Consciousness ("The calm delight that weds one soul to all," Savitri-6) where 'All grew a consecration and a rite' (Savitri-4) and all the ten subtle planes meet each other linking earth and heaven. So this book gives us a lesson to learn 'the adventure of consciousness' (Savitri-2) and removes the gulf created between ten Selves and ten sheaths and the persistent slow dynamic Divine energy 'Persuaded the inert black quietude' (Savitri-3) to transform Subconscient and Inconscient Sheaths. This Canto gives the foreknowledge of the advent of 'a marvellous birth' (Savitri-5) of feminine Avatar which is 'A Form from far beatitudes' (Savitri-4) of Sachchidananda plane. Her Presence and Power are 'Too perfect to be held by death-bound hearts.' (Savitri-5) Her immortal work is 'to confront death on her road.' (Savitri-7) Even in the hour of grim meeting with death and fear, 'No cry broke from her lips, no call for aid;...Calm was her face and courage kept her mute.' (Savitri-8 ) 'Her spirit opened to the Spirit in all...The universal Mother's love was hers.' (Savitri-8) All the descriptions in this book are in symbolic language meant for undergoing Spiritual experiences. If we confine these symbols to literal and earthly meaning, it will be a Spiritual blunder that may culminate in 'the oblivion that succeeds the' (Savitri-3) Spiritual fall. The Soul saving non-escapist truth revealed in Savitri is disturbing to the ordinary mind, liberated Souls, later Vedantist , Illusionist and Nirvanist . Hence, the Spiritual Message of Savitri is for strong and pure Souls who are destined to reconcile Spirit and Matter of ancient Vedantic doctrine. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Immobile in herself, she gathered force. (Savitri utilized time and space exclusively for the accumulation of Spiritual energy.) This was the day when Satyavan must die.” Savitri-10 2 / Book 1, Canto 2 - The Issue Summary or A Brief Restatement: This Canto makes us aware of 'An absolute supernatural darkness' (Savitri-11) that visits the Soul of man while he moves toward God. This evil fate or doom is the child of the past negative energies and the accumulated Soul Force through sadhana, can travel back in time, and illumine the past obscurities and events. Thus, through each Divine intervention, the destiny is rewritten. Savitri is here the symbol of Spirit's Timeless dynamic Power, Paraprakriti, who 'Can lift the yoke imposed by birth in Time.' (Savitri-12) The issue is also, to exhaust 'An old account of suffering' (Savitri-13) and to arrest the wheels of earth’s "Doom this greatness rose.” (Savitri-19) Heaven protected Savitri’s virginity through her pure and dense subtle physical sheath which acted as a 'tranquil shield.' (Savitri-16) “To wrestle with the Shadow she had come” (Savitri-17) “Was her soul's issue thrown with Destiny's dice.” (Savitri-17) Soul and Nature are the dice players. Nature always meets life with Doom. To win the game in all life is the Soul’s issue which 'with her nude spirit measure the Infinite’s night.' (Savitri-13) In this play Soul has to accumulate extreme Spiritual force in the form of 'self's bare reality' (Savitri-14) or 'the superman casts its seed' (Savitri-19) to become mightier than all the material forces of the world and wrestles with them to compel its own transfiguration. This Canto also hints that Savitri had attained universalised Consciousness or 'The great World-Mother now in her arose.' (Savitri-21) This empowers her to open 'the door denied and closed' (Savitri-21) of dark Subconscient and Inconscient sheath and dislodges the past which acts as a block in her immortal journey. This activation of dynamic cosmic Consciousness 'reversed fate's cold dead turn' (Savitri-21) and bursts the bound nature of three Gunas of limited exclusive concentration and opens the door of triple time. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: "Her will must cancel her body’s destiny. For only the unborn spirit’s timeless power Can lift the yoke imposed by birth in Time." Savitri-12 "The fixity of the cosmic sequences Fastened with hidden inevitable links She must disrupt, dislodge by her soul’s force Her past, a block on the Immortal’s road, Make a rased ground and shape anew her fate." Savitri-12 “Whether to bear with Ignorance and death Or hew the ways of Immortality, To win or lose the godlike game for man , Was her soul's issue thrown with Destiny's dice. But not to submit and suffer was she born; To lead, to deliver was her glorious part.” Savitri-17 “If once it (earth) met the intense original Flame, An answering touch might shatter all measures made And earth sink down with the weight of the Infinite.” Savitri-18 3 / Book 1, Canto 3 - The Yoga Of The Soul's Release A Brief Restatement: Now this Book-1, Canto-3 is the most important Canto for the beginners of integral Yoga. Here it hints how through King Aswapati’s movement of Consciousness, ten energy centres or ten Selves opened and their corresponding action in the respective ten Sheaths, here known as ‘all Nature.’ The opening of ten Selves and Their influence on ten sheaths: " A heavenlier function with a finer mode Lit with its grace man’s outward earthliness; The soul’s experience of its deeper sheaths No more slept drugged by Matter’s dominance." Savitri-27 Inconscient Self: "As a sculptor chisels a deity out of stone He slowly chipped off the dark envelope, Line of defence of Nature’s ignorance, The illusion and mystery of the Inconscient In whose black pall the Eternal (in the form of Inconscient Self) wraps his head That he may act unknown in cosmic Time.” (the discovery of Inconscient Self) Savitri-36 Subconscient Self: "A treasure was found of a supernal Day. In the deep subconscient glowed her jewel-lamp; Lifted, it showed the riches of the Cave Where, by the miser traffickers of sense Unused, guarded beneath Night’s dragon paws, In folds of velvet darkness they sleep Whose priceless value could have saved the world.” (the discovery of Subconscient Self) Savitri-42 True Physical Self: " Even his body’s subtle self within Could raise the earthly parts towards higher things And feel on it the breath of heavenlier air." Savitri-43 True Vital Self: " A deeper interpretation greatened Truth, A grand reversal of the Night and Day; All the world’s values changed heightening life’s aim ; A wiser word, a larger thought came in Than what the slow labour of human mind can bring, A secret sense awoke that could perceive A Presence and a Greatness everywhere." Savitri-42 True Mental Self: “Apart he lived in his mind’s solitude, A demigod shaping the lives of men: One soul’s ambition lifted up the race; A Power worked, but none knew whence it came." Savitri-44 Psychic Self: "His soul breaks out to join the Oversoul, His life is oceaned by that superlife." Savitri-24 Spiritual Self: " A beam of the Eternal smites his heart, His thought stretches into infinitude; All in him turns to spirit vastnesses." Savitri-23-24 Universal Self: " He has drunk from the breasts of the Mother of the worlds; A topless Supernature fills his frame: She adopts his spirit’s everlasting ground As the security of her changing world And shapes the figure of her unborn mights." Savitri-24 Supramental Self: “Inspired by silence and the closed eyes' sight (Supramental action of King Aswapati) His force could work with a new luminous art On the crude material from which all is made And the refusal of Inertia's mass And the grey front of the world's Ignorance And nescient Matter and the huge error of life." Savitri-36 “Hardly for a moment glimpsed viewless to Mind, (Brief Supramental experience.) As if a torch held by a power of God, The radiant world of the everlasting Truth Glimmered like a faint star bordering the night Above the golden Overmind’s shimmering ridge.” Savitri-41 Bliss Self: "A glory and a rapture and a charm, The All-Blissful sat unknown within the heart; Earth’s pains were the ransom of its prisoned delight. A glad communion tinged the passing hours; The days were travellers on a destined road, The nights companions of his musing spirit." Savitri-43 This movement of Consciousness is complex in Nature and for our understanding purpose, we have simplified it. This is made on the basis of our study and understanding of ‘The Synthesis of Yoga’ book. First, by practising any of the triple Yoga, the Spiritual being opens and by the pressure of static Spirit or ascent of the Spirit, the universal Self, Supramental Self and Bliss Self open. By the pressure of dynamic Spirit, the Psychic being, and triple Selves of true Physical, true Vital and true Mental being open. By the pressure of the Supramental Self, the Subconscient and Inconscient Selves open. Thus the movement of consciousness undulates between the Inconscient and Bliss plane. Through these movements, the ten Sheaths are purified, transformed, enlarged and perfected. The Gita hints movement of Consciousness from Kshara (Psychic) Purusha to Akshara (Spiritual) Purusha or from waking trance to non-waking trance which substitutes the movements of consciousness between three gunas. Then after a long movement between the Psychic and Spiritual plane, one is considered fit to open the Supramental Self or Purshottama . This triple movement of Consciousness hinted in the Gita is extensively developed in integral Yoga as movement between ten Selves and their ten Sheaths. Now in other Cantos, we will experience King Aswapati’s extensive movement in different planes of Consciousness. For a higher Spiritual life, this Canto insists on calling down more and more silence, peace and calmness and to maintain equality in all circumstances and in all happenings. By maintaining these conditions, Consciousness can best experience its vertical movement by replacing the earlier circular and arrested movements of three gunas . OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: (Discovery of Spiritual being and Universal Being) “Each action left the footprints of a god,” Savitri-23 “A spirit that is a flame of God abides, A fiery portion of the Wonderful, Artist of his own beauty and delight, Immortal in our mortal poverty.” Savitri-23 “As so he grew into his larger self,” Savitri-26 (Cosmic Self) “He neared the still consciousness sustaining all.” Savitri-32 “He comes unseen into our darker parts And, curtained by the darkness, does his work, A subtle and all-knowing guest and guide, Till they too feel the need and will to change. All here must learn to obey a higher law, Our body’s cells must hold the Immortal’s flame." Savitri-35 "At last was won a firm spiritual poise, A constant lodging in the Eternal's realm, A safety in the Silence and the Ray, A settlement in the Immutable. “ Savitri-36 (King Aswapati’s realisation of Spiritual Being, Akshara Purusha ) 4 / Book 1, Canto 4 - The Secret Knowledge A Brief Restatement: Here the Secret Knowledge is divided into five parts. First part: This Canto hints that when we are unconscious and feel ourselves stagnant, there are parts of being that grow towards the Divine during that period. There is much hope here for the beginners of Yoga which is identified as the first secret of Sadhana . “Even when we fail to look into our souls Or lie embedded in earthly consciousness, Still have we parts that grow towards the light, Yet are there luminous tracts and heavens serene And Eldorados of splendour and ecstasy And temples to the godhead none can see.” Savitri-46-47 When we live in darkness and our tamasic mind is the only lamp in that obscure field, there too, the Truth-Light enters like a thief and its charm and sweetness open many closed doors of our life. About this mystery we must be aware and open: "When darkness deepens strangling the earth’s breast And man’s corporeal mind is the only lamp, As a thief’s in the night shall be the covert tread Of one who steps unseen into his house. A Voice ill-heard shall speak, the soul obey, A Power into mind’s inner chamber steal, A charm and sweetness open life’s closed doors And beauty conquer the resisting world, The Truth-Light capture Nature by surprise, A stealth of God compel the heart to bliss And earth grow unexpectedly divine." Savitri-55 Its complementary lines are found in other Canto: (Savitri said after her Psychic being is Supramentalised.) “If the chamber’s door is even a little ajar, What then can hinder God from stealing in Or who forbid his kiss on the sleeping soul?” Savitri-649 (Divine said) “Even the many shall some answer make And bear the splendour of the Divine’s rush And his (Divine’s) impetuous (hasty) knock at unseen doors.” Savitri-709 When we live alone with ourselves, leaving our cherished guests outside, that is the condition of meeting the Divine and through the movement of Divine Consciousness, the gulfs between different subtle worlds are bridged. "In moments when the inner lamps are lit And the life’s cherished guests are left outside, Our spirit sits alone and speaks to its gulfs." Savitri-47 This first part of Secret Knowledge suggests that all men knowingly or unknowingly, consciously or unconsciously receive the Divine's touch but a few of them are capable of catching and holding the Divine flame and can lead a greater and higher Spiritual life. All can enter Supramental’s huge store for a very brief period with new creations, new inventions and new opulence at their disposal but none can stay in that world permanently. Only a few, who have a strong subtle and causal body can enter the Supramental world for a longer period and can descend into the Subconscient and Inconscient night for a longer period and experience conscious transformation. "A fire has come and touched men’s hearts and gone; A few have caught flame and risen to greater life." Savitri-7 "Only they knew what Mind could take and build Out of the secret Supermind’s huge store." Savitri-187 “There man can visit but there he cannot live.” Savitri-659 Second part: This Canto hints that for those who are aware of the above mystery, the Divine Chooses a few of them as His instrument and by the touch of His infinite Grace and Force, their frontal Nature is predominated by Silence, Stillness, Calm and Peace. "In the unfolding process of the Self Sometimes the inexpressible Mystery Elects a human vessel of descent. A breath comes down from a supernal air, A Presence is born, a guiding Light awakes, A stillness falls upon the instruments: Fixed, motionless like a marble monument, Stone-calm, the body is a pedestal Supporting a figure of eternal Peace.” Savitri-47 Third Part: Awareness of the Guardians of the Supramental world or World-Creators who oversee (1) Fate, (2) Chance, and (3) Divine Work through Divine Will. If we do this Yoga, then these invisible Guardians from the Supramental world will come down to help us, help in our ascent of the Soul, and give protection to our Sadhana life, they will help to change our destiny, transform chance into decreed Spiritual life and will expedite the Divine work, Divine Purification, transformation, and perfection. “A greater Personality sometimes Possesses us which yet we know is ours:” Savitri-47 “He (man) is ignorant of the meaning of his life, He is ignorant of his high and splendid fate. Only the Immortals on their deathless heights Dwelling beyond the walls of Time and Space, Masters of living, free from the bonds of Thought, Who are overseers of Fate and Chance and Will And experts of the theorem of world-need, Can see the Idea, the Might that change Time’s course, Come maned with light from undiscovered worlds, Hear, while the world toils on with its deep blind heart, The galloping hooves of the unforeseen event, Bearing the superhuman Rider, near And, impassive to earth’s din and startled cry, Return to the silence of the hills of God; As lightning leaps, as thunder sweeps, they pass And leave their mark on the trampled breast of Life.” Savitri-53-54 “Immaculate in self-knowledge and self-power, Calm they (Immortals) repose on the eternal Will. Only his (Divine Will) law they count and him obey; They have no goal to reach, no aim to serve. Implacable in their timeless purity, All barter or bribe of worship they refuse; Unmoved by cry of revolt and ignorant prayer They reckon not our virtue and our sin; They bend not to the voices that implore, They hold no traffic with error and its reign; They are guardians of the silence of the Truth, They are keepers of the immutable decree. A deep surrender is their source of might, A still identity their way to know, Motionless is their action like a sleep.” Savitri-57 Fourth part: The relation between the Creator and creation and the Creator’s blind love and care for the creation without seeing any of her defects, limitations and faults. This is also Prakriti Yajna, a Vedic Sacrifice, more powerful than Purusha Yajna, a Vedantic sacrifice. Prakriti Yajna is a very important sadhana for developed Souls. How the Creator is taking care of creation, and how He has made Himself a slave of her are most beautifully and most profoundly described by Sri Aurobindo , very rare in earth’s Spiritual history. This is identified as the fourth secret of Sadhana which culminates in discovering the relation of dual Avatara in our heart centre. We can practice this surrender literally as described in this Canto and will benefit most from this exercise. “As one too great for him he (Divine) worships her (Creation); He (Divine) adores her (Creation) as his regent of desire...” Savitri-62 “This whole wide world is only he and she.” Savitri-63 Fifth part: A seeker of truth is a world Adventurer and Voyager of multiple unknown oceans representing ten subtle bodies or sheaths and a Cosmologist exploring the obscure geography of three firm lands of surface life, mind and body. A Sadhaka must be a Kshetriya Soul force, having the courage 'to affront the far-off perilous man' (Savitri-70) and to fight outer and inner endless war and ready to bear inner and outer wounds that are slow to heal till he traces a path to the Supramental world with a new or transformed body and mind. Till this discovery, he carries Divine Mother's sealed orders and sails 'on Inconscient's fathomless sea.' (Savitri-71) In Ashram activity, most of the inmates are Shudra Soul force, they give service and hold Ashram living by practice of obedience but they recoil from any great adventure. So the presence of a few more Kshetriya Soul Force is felt and with their help, the adventure of Consciousness can be expedited. "He is the adventurer and cosmologist Of a magic earth’s obscure geography." Savitri-69 “This is the sailor on the flow of Time, This is World-Matter’s slow discoverer, Who, launched into this small corporeal birth, Has learned his craft in tiny bays of self, But dares at last unplumbed infinitudes, A voyager upon eternity’s seas. In his world-adventure’s crude initial start Behold him ignorant of his godhead’s force, Timid initiate of its vast design. An expert captain of a fragile craft, A trafficker in small impermanent wares, At first he hugs the shore and shuns the breadths, Dares not to affront the far-off perilous main.” Savitri-69-70 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “The Spirit's bare and absolute potencies (Last perfection of integral Yoga.) Burn in the solitude of the thoughts of God.” Savitri-57 “With the Truth-Light strike earth's massive roots of trance, (Supramental light will strike the Inconscient sheath and penetrate into it.) Wake a dumb self in the inconscient depths (dumb self is the Inconscient Self) And raise a lost Power from its python sleep (lost Power is the Inconscient Self.) That the eyes of the Timeless might look out from Time And the world manifest the unveiled Divine.” Savitri-72-73 5/ Book 1, Canto 5 - The Yoga Of The Spirit's Freedom and Greatness A Brief Restatement : Here, the King’s adventure into Spiritual planes has been revealed and they are divided into seven parts. First part: The transition from ordinary life to Supramental life where ‘all (the knowledge of three times) is for ever known’ (Savitri-74) and ‘all that the Gods have learned is there self known.’ (Savitri-74) The King Aswapati was able to build in Ignorance the steps of Light, saw the unshaped thought in soulless form, knew Matter pregnant with Spiritual sense, Mind dared the study of the Unknowable; Life was the gestation of the Golden Child, in the Void 'he saw throned the Omniscience supreme.' (Savitri-76) Second part: He entered the experience of Vedantic ascent to ‘unseen spiritual heights’ (Savitri-76) without any descending link and solution to the problem of the earth nature. The greatness of the eternal Spirit appeared but it could not transform Matter. This height of the Spirit repels the lowness of the earthly state. From cradle to grave he lives with little mental hope, faint rays of happiness, thrills of flesh, Love's broken reflexes of unity, wounded happiness, mutilated ecstasy and forfeited heavenly bliss. He realised the Soul, above the limitation of Nature and Fate. Third part: Then he experienced Vedantic ascent and descent of Consciousness linking Spirit with Matter. A call he received from intangible height. A golden influx of Divine force and current from eternal Seas of Bliss came down into heart, brain and into his mortal limbs; made him aware of his dynamic occult Omnipotent Source and turned to his immense Spiritual fate. Fourth part: His being towered into pathless height to meet bare, pure and ruthless Divine Love. A strong Descent of Might, Flame, Beauty, and violent Ecstasy leaped down and enveloped him by penetrating into nerve, heart and brain with its stupendous limbs. By the touch of Divine Love earth Nature’s obsolete laws were overpowered and the scripts of fixed destiny were abolished. Fifth part: King Aswapati’s experience of Vedic sacrific e (occupied a large section of this Canto signifying its importance for a developed Soul) resulted first, the descent of Divine Mother Force projected here as almighty Occultist, who plunged from graded Law of Timeless Eternity into the Time. Then up a golden ladder carrying the Soul, the beauty of the Matter’s shapes, life’s adventure and delight and glory of the multitudinous mind, he climbed back from Time into undying Timeless Self, tying with diamond threads the Spirit’s extremes. Here in this Vedic sacrifice or Prakriti Yajna , the higher Divine Consciousness dropped to lower consciousness and then the lower consciousness soared to higher Consciousness. Sixth part: Then during these double movements of consciousness, a last high world of Bliss sheath was seen where all the other nine worlds meet. In this summit Bliss world there was no Night and Sleep and the light of Trinity supreme that of Existence, Consciousness and Bliss was visible. All that we seek here on earth are discovered there and freed the finite into boundlessness and rose into its own eternity. Seventh part: By the pressure of this high plane, the bottom Inconscient Sheath discovered its heart, the Divine All in the form of Inconscient Self. Thus all the ideas and feelings of Ignorance clutched to the body of the Truth. 'A grand solution ,' (Savitri-90) due this discovery of the Inconscient Self, closed the long impasse; the music and perfect rhythm were born in Matter’s silences and a reconciling wisdom was found which lifted the striving undertone of mind, the confused refrain of human hopes, inarticulate murmur of our lives, under ground of pain, soul’s faint scattered utterances, disjointed mutterings in sleep into sweet and happy Divine Call. Lastly, this Canto asks a Sadhaka to become the Voyager and Adventurer in Consciousness and to discover another Time and Space other than the experience of the divisible time and divisible space of surface mind. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A strong Descent leaped down. A Might, a Flame, A Beauty half-visible with deathless eyes, A violent Ecstasy, a Sweetness dire, Enveloped him with its stupendous limbs And penetrated nerve and heart and brain That thrilled and fainted with the epiphany:” (Bliss Self-experience.) Savitri-81 “By a Power more ruthless than Love, happier than Heaven, Taken sovereignly into eternal arms, Haled and coerced by a stark absolute bliss, In a whirlwind circuit of delight and force Hurried into unimaginable depths, Upborne into immeasurable heights, It was torn out from its mortality And underwent a new and bourneless change.” Savitri-81 6/ Book 2, Canto 1 - The World Stair A Brief Restatement: This Book-2, Canto-1, hints King’s established state in universalized (infinity Around) and Transcendent (Unknowable above) Consciousness which stand as precondition of exploring multiple planes of consciousness and of pursuing the Yoga of the earth. During the movement of consciousness in these two planes, he could realise 'oneness of all things' and Space as 'a vast experiment of Soul.' Thus: "All could be seen that shuns the mortal eye, All could be known the mind has never grasped; All could be done no mortal will can dare. A limitless movement filled a limitless peace." Savitri-95 The need of impersonalized and universalized consciousness in our daily life ensure these six attributes: “(1) It releases his knowledge from the narrowness of personal mind, (2) his will from the clutch of personal desire, (3) his heart from the bondage of petty mutable emotions, (4) his life from its petty personal groove, (5) his soul from ego, and (6) it allows them to embrace calm, equality, wideness, universality, infinity.” (The Synthesis of Yoga-127) Thus in this universal plane: "His universal Power at work display In plots of pain and dramas of delight The wonder and beauty of her will to be. All, even pain, was the soul’s pleasure here; Here all experience was a single plan, The thousandfold expression of the One." Savitri-95-96 This universalized consciousness drags King beyond the limitation of mortal eye, mental knowledge and personal will and he experiences limitless peace, the descent of immortal timeless Word, extreme purity, sovereign sweetness, violent overhead poetry, the terrible adventure of delight, unseen perfection, Truth’s secrecies, opulent beauty, dynamic Superconscient light, voiceless stillness, intangible aims, immortality’s call, calm and luminous intimacy within, many toned unities, many meeting worlds, ordered plan, unfathomed loneliness, mute and single strength, formless Stillness, white immobile Ray, eternal Silences and bare summit of created things. This Canto makes us aware of our objective of housing the Illimitable in the time-made body and to live ‘all Ocean’ symbolizing the multiple worlds in 'a drop of water' symbolizing our finite Self. Here again the importance of the Psychic Being, Jivatma is recognized as the means of the largest Supramental action. The activation of Supramental energy in our external earthly life ensures three things. They are the inherent order of all things, great harmony and oneness with Self, World and Divine. Thus, in this journey of World Stair, Traveller in Time, Voyager of all ocean and adventurer of Consciousness, the King’s high-pitched attempt is extended to guarded powers of multiple worlds, deep beatitudes of multiple heavens and he called down to earth and men eternal Silences, formless Stillness and nameless Light. King Aswapati greatly inspires us to transform ‘this surface life’ to ‘inner all life’ extending over many births and bodies and to transform this material birth into 'deep adventure' (Savitri-99) and individual activity to world action. He makes us aware that the Spirit 'is within, below, without, above.' (Savitri-98) Or Spirit is within us as Psychic being, true physical Being, true vital Being and true mental Being, below the feet as Subconscient Self and Inconscient Self, without as Cosmic Self and above the head as Spiritual, Supramental and Bliss Self. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: "Our life is a holocaust of the Supreme. The great World-Mother by her sacrifice Has made her soul the body of our state; Accepting sorrow and unconsciousness Divinity’s lapse from its own splendours wove The many-patterned ground of all we are." Savitri-99 "A miracle of the Absolute was born; Infinity put on a finite soul, All ocean lived within a wandering drop A time-made body housed the Illimitable. To live this Mystery out our souls came here.” Savitri-101 7/ Book 2, Canto 2 - The Kingdom Of Subtle Matter A Brief restatement: This Book-2, Canto-2, represents a subtle physical world. It is an important Spiritual Science, hinted at in the Upanishad as dream Self, sukhma sharira . This world is very close to the material world, the meeting place of the Superconscient, Subconscient and universal world. This subtle physical has an important role in Supramental transformation action in which 'high and low worlds' (Savitri-105) are made one. All the happening and new manifestations in the material world have their source and previous formation in this subtle matter. A purified and universalized subtle matter can act as a field of interpenetration of Superconscient and Subconscient energies and hence is the preparatory field of all new manifestations. A preliminary attempt is made to enter this vast, affirmative, plastic, immaterial kingdom and to become aware of this Annamaya Purusha , the Soul in the physical (“And Matter’s depths be illumined with a soul” (Savitri-268)) and Annamaya Kosha or the subtle physical sheath (The gross weighs less, the subtle counts for more;” (Savitri-186)) which are identified as an important base of unfolding of the mystery of the existence. The vision of this Canto is divided into four parts: First Part: The first part defines that subtle physical is our eternal substance extending over 'all life,' which is Spirit's first transparent robe. It does not live by the flesh and greatly supports the gross physical substance. This is a world of lovelier form where all things are beautiful, faultless and true. Its subtle eye is a door to celestial sense, subtle ear is sweet music, subtle touch is full of charm and transfiguring hue and the subtle heart draws a deeper breath of power. The Mighty breath of the Divine is intercepted and slowly inrushes as bright dews drip through a subtle physical sheath. This Canto proposes that the true physical being or annamaya Purusha can be utilised as a meeting ground of Spirit and Matter and it can also be uplifted as a meeting ground of the highest Supramental plane and the lowest Inconscient plane for transformation action. The task of subtle physical is to transform common material things and by its influence 'even earth's mud grows rich and warm with the skies' (Savitri-107) and 'It guards deathless' (Savitri-106) flames in the perishing body. Out of the Spiritual fall of subtle Matter, that plunges lost in the inconscient base, the denser Matter is born. Second Part: In this part, gross Matter is identified as Spiritual fall of the subtle Matter. This fallen world is the 'immortal godhead's perishable parts' (Savitri-107) in which the Soul is nurtured and must evolve the mind, life and body's giant energies. This brute half-conscious body becomes a means of evolution of Divine life and the mind must recover the lost Wisdom and this bound Spirit, annamaya Purusha, will one day emerge as Nature's King. Third Part: Through a subtle physical sheath, a fragment of the Eternal is caught for heaven's design. Here 'the response to Truth is swift and sure' (Savitri-111) and 'Achieve perfection by the magic throb.' (Savitri-112) All we attempt through Soul activation in this imperfect world cannot go in vain. our Spirit must travel back to illumine the past obscurities and Spirit must travel forward to call down Timeless and Spaceless energies. Thus all imperfections are seized by their absolutely perfect state and Matter is able to hold permanently Divine's Presence or 'To fix the eternal’s touch in time-made things.' (Savitri-108) Thus, with subtle physical assistance, a brilliant passage is made 'in the gross walls of nerve and brain,'(Savitri-108) for the descent of infallible Flame and thus, we could 'hope for greater life.' (Savitri-108) If we can climb above our surface life then 'A line of Transcendent meets on our road' (Savitri-110) which brings us godlike acts and descents inevitable words and 'thoughts that never die.' (Savitri-110) Fourth Part: This subtle physical world is identified as 'the House of Days' and 'material Paradise.' It exists without fear, grief, pain, defeat, fault, or failure and is 'Exempt from the ordeal and the test.' (Savitri-113) This subtle material world 'had no wings for wide and dangerous flight,' 'no peril of sky or of abyss,' 'no vistas and no mighty dreams, No yearning for her lost infinitudes.' (Savitri-115) This Canto proposes that in order to build a Spiritual passage, the subtle physical is to be made pure, transparent and dense and must develop the constant aspiration to possess the Highest plane. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “To fix the eternal's touch in time-made things, This is the law of all perfection here.” Savitri-108 “Our souls forget to the Highest to aspire.” Savitri-113 “Intruder from the formless Infinite Daring to break into the Inconscient's reign, The spirit's leap towards body touches ground.” Savitri-105 “A Being woke and lived in the meaningless void, (Here Being is the Inconscient Self.) A world-wide Nescience strove towards life and thought, A Consciousness plucked out from mindless sleep.” Savitri-107 “A Splendour presses or a Power breaks through, Earth's great dull barrier is removed awhile, The inconscient seal is lifted from our eyes And we grow vessels of creative might.” Savitri-108 8/ Book 2, Canto 3 - The Glory And Fall Of Life A Brief Restatement: In this Canto, the King ascends to the subtle vital plane from the subtle matter’s plane. From here he could understand the dichotomy between this subtle vital as it is reflected in our plane (in a fallen state) compared to its original beauty (higher Purer Vital world). The Lord describes the beauty and grandeur of this (True) heavenly plane and contrasts it with its lower (fallen) vibration in our earth. He outlines how Life answered the desperate call of the Soul/Beings trapped in inert matter and longed for deliverance into other forms. The Life descended to our earth plane (from above) to remake earth in Her glorious image, swiftly stopped and maimed in her flow by a dark being of inconscience. Since then the vital on our plane (the subtle vital) thinks back to the glory of her original state but she is unable to reclaim it. This Savitri, Book-2, Canto-3, gives a vivid account of the glory (and also fall) of life or the action of Para-prakriti or higher Nature on life or vital plane in five parts . First part: This accounts for King's entry into a 'wide obscure disputed fields' (Savitri-116) of untransformed subtle vital life where all was doubt, unsatisfied, unsure, toilsome, unsolved problems and 'uncertain of the ground he trod.' (Savitri-116) Here 'every change prolonged the same unease,' 'in the new saw the face of old,' and 'the fierce lust that brings a dead fatigue.' (Savitri-118) The King further confirms that the existing life is born from a pure and bright Timeless and endless Bliss state of consciousness. During this fall 'A lost world rapture lingers in her eyes' and 'Beauty and happiness are her native right.' (Savitri-118) Second part: Despite the sudden disclosure of grief, fear and insecurity, King saw a happier state and kingdom of griefless life. This pure subtle vital plane is a new celestial vault, an archipelago of laughter and fire. This subtle vital plane is free from life's suffering, struggle, and grief, not affected by anger, gloom and hate and this visioned land is ever blissful in its timeless state. They live sure of their immortal gladness and content with their own beauty. One can enter this subtle world through meditation, dreams and trance. Here he will meet rapturous landscapes, figures of the perfect kingdom and behind them leave a shining memories trail. This subtle vital plane seems unreal but more real than the gross life, happier than earthly joy and truer than things true. this gives the experience of eternal moments, calm heavens of imperishable Light, and an illumined continent of violent peace and griefless countries. Third part: The King was able to bridge the gulf that divides the subtle vital world from the gross vital world which is felt indispensable for purification, transformation, perfection and Divinisation of surface vital plane. So the visions of the wonder-world became a reality with pure loveliness and bliss and life was fulfilled with the touch of supreme Delight. The King was able to invert the Spirit's apex Supramental consciousness towards life through an intermediate subtle vital plane and by this action, he controlled life's restless seas and obeyed a governing Wisdom. He felt the Presence of this inscrutable Supermind but could not know its origin. Life became the slave of World-self, thus she was able to canalise the seas of omnipotence. In this part, we see that King was able to bridge the gulf between the Cosmic world and the subtle vital world. In this cosmic Consciousness King experienced triple time as a ceaseless moving picture and met the whole world as the chaos of personality. Fourth part: In this part, King met his universalised subtle vital action and felt a deep need 'To take all beings into his saviour arms,' (Savitri-123) and 'To force on them the happiness they refuse' (Savitri-123) and of transforming earth life through his experience: 'Heaven’s joys might have been earth’s if earth were pure.' (Savitri-123) He felt the need of Divinised Sense and Heart which was natural Delight's bright extreme. His life's closed doors were opened to things Supreme. The King met the guardians of Supravital and subtle vital worlds as 'Immortal figures.' (Savitri-123) We also get the hint of nude god-children who are perfect instruments to Divinise life and the vital transformation and 'They steeped existence in their youth of soul.' (Savitri-127 ) Fifth part: In this part, the King standing on the border of the Supramental world, received the call of Bliss world and saw that world but could not bridge the gulf between them. Before the Divine Mother or 'gracious great-winged Angel' possesses life, 'A dark ambiguous Presence questioned all.' (Savitri-130 ) This dark Power abolishes the action of the mighty true Vital being and the boon of Psychic happiness. Thus life meets doom and Spiritual fall by the influence of work born out of the activation of three gunas . From this Canto, we learn the lesson of how Para-Prakriti, or a hierarchy of dynamic Consciousness can act stumblingly and steadily on life and experience both rise and fall or glory and fall of life. This Canto asks to develop the highest dynamic Consciousness which can meet the inert Inconscient’s law. We can refer the Mother’s following important observation related with Her vital Being: “But you see, you see all the way I have come...And I was born with a consciously prepared body—Sri Aurobindo was aware of that, he said it immediately the first time he saw me: I was born free. That is, from the spiritual standpoint: without any desire. Without any desire and attachment. And mon petit, if there is the slightest desire and the slightest attachment, it is IMPOSSIBLE to do this work. A vital like a warrior, with an absolute self-control (the vital of this present incarnation was sexless—a warrior), an absolutely calm and imperturbable warrior—no desires, no attachments...Since my earliest childhood, I have done things which, to human consciousness, are “monstrous;” my mother went so far as to tell me that I was a real “monster,” because I had neither attachments nor desires. If I was asked, “Would you like to do this?” I answered, “I don’t care.” If people were nasty to me, or if people died or went away, it left me absolutely calm—and so: “You are a monster, you have no feelings.” And with that preparation... It is eighty-six years since I came here, mon petit! For thirty years I worked with Sri Aurobindo consciously, without letup, night and day ... We shouldn’t be in a hurry.” The Mother’s Agenda/28.03.1964 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Inverting the spirit’s apex towards life, She (The Mother Nature) spends the plastic liberties of the One To cast in acts the dreams of her caprice, His wisdom’s call steadies her careless feet, He props her dance upon a rigid base, His timeless still immutability Must standardise her creation’s miracle.” Savitri-121 “At her will the inscrutable Supermind leans down To guide her force that feels but cannot know, Its breath of power controls her restless seas (of the vital world.) And life obeys the governing Idea” Savitri-121 “She has canalised the seas of omnipotence;” Savitri-121(the descent of Divine force on large scale) “And still her doors are barred to things supreme” Savitri-123 “And high dependencies of her virgin sun,” Savitri-124 “The grand Illuminate seized her gleaming limbs And filled them with the passion of his ray Till all her body was its transparent house And all her soul a counterpart of his soul.” Savitri-125 “This world of bliss he (King Aswapati) saw and felt its call, But found no way to enter into its joy; Across the conscious gulf there was no bridge” Savitri-128 9/ Book 2, Canto 4 - The Kingdoms Of The Little Life A Brief Restatement: This Book 2 Canto-4 gives the message that after exhaustion of multiple material enjoyments of life, Spiritual life begins and we have to understand that “Physical life exhausts itself by too much giving and ruins itself by too much devouring..." (The Life Divine-216) We also get the hint that after the opening of the Spiritual being, "His gates to the world were swept with seas of light. ” (Savitri-236) and thus a higher life begins. "Insatiate seeker, he has all to learn: He has exhausted now life’s surface acts, His being’s hidden realms remain to explore. He becomes a mind, he becomes a spirit and self; In his fragile tenement he grows Nature’s lord. In him Matter wakes from its long obscure trance, In him earth feels the Godhead drawing near." Savitri-133 This Canto speaks of triple creation, where the first creation is subconscious evolution, the second creation is the evolution of lower/little life and the third creation (not the last) is identified as ‘body’s early (evolution of) mind.’ (Savitri-146) The First Creation: Subconscious evolution is a faint and dim beginning of a crude child soul crying 'for toys of bliss.' (Savitri-136) In this stage 'a random shapeless energy drove towards form and took each whisp-fire for a guiding sun.' In this preliminary evolution of man, sense-pleasure and sense- pangs are caught and are found to be lost soon and their desire-driven will bring 'poor and sad results.' Life becomes an outcome of 'meaningless suffering and grey unease.' The King experienced in this Nature's twilit room, that Matter and Spirit 'embrace and strive and each know each' (Savitri-141) as eternal playmates. 'In Nature he saw the mighty Spirit concealed' and 'Watched the weak birth of a tremendous Force.' (Savitri-141) " It (All Nature) turns in us to finite loves and lusts, The will to conquer and have, to seize and keep, To enlarge life’s room and scope and pleasure’s range, To battle and overcome and make one’s own, The hope to mix one’s joy with others’ joy, A yearning to possess and be possessed, T o enjoy and be enjoyed, to feel, to live." Savitri-139-140 The Second Creation: In this kingdom, the dwarf animal self arose and the experiment began of a solitary brute in a human body without any life-plan. This is a life exclusively for outward purposes, for the satisfaction of body's want and responds to outward touches without an aim. The body is unaware of annamaya Purusha within, mind is exclusively preoccupied with the objective world and thoughts are open to sense instincts of animal desire and 'To enjoy and to survive was all their care.' (Savitri-143) Not in this life, but in all life this dim being must learn by failure and grow in light and force 'And rise to his higher destiny at last.' (Savitri-146) "It captured not the spirit in the form, It entered not the heart of what it saw; It looked not for the power behind the act, It studied not the hidden motive in things Nor strove to find the meaning of it all." Savitri-143 The Third Creation: This small thinking man (of third creation) has no upward gaze, no inward look, no loftier aim, no deeper cause to live, satisfied awhile with 'dwarf lusts and brief desires,' (Savitri-149) interested to utilize truth and power only for outward use. His life is limited like animal’s feeding-space and he opposes all adventures of the Unseen and Soul’s journey through unknown infinity. "It knew not the Immortal in its house; It had no greater deeper cause to live. In limits only it was powerful; Acute to capture truth for outward use, Its knowledge was the body’s instrument; Absorbed in the little works of its prison-house It turned around the same unchanging points In the same circle of interest and desire, But thought itself the master of its jail." Savitri-149-150 In Savitri, the slow evolution starts from the Subconscient plane from the beginning of the creation and when the earth will be ready for Divine life then the ‘last salvation’ is experienced which is identified as the total transformation of the earth’s Subconscient and Inconscient plane. In Savitri, the first Spiritual experience of the evolving man is identified as the discovery of Soul either Psychic or Spiritual Being and the last Siddhi of an integral Yogi is ‘Truth supreme.’ This is the transformation of universal Inconscient and there will be no longer any Ignorance, suffering, falsehood and death. This Yoga will continue through all life and all Time before which this present life is a very small fragment. This Canto also hints King’s opening of six or seven chakras known as Kundalini from below the feet as 'The first writhings of the cosmic serpent Force.' (Savitri-138) The Mother said, “The tantrics recognize seven chakras , I believe. Theon said he knew of more, specifically two below the body and three above (the head). That is my experience as well – I know of twelve chakras . And really, the contact with the Divine Consciousness is there (The Mother motions above the head), not here (at the top of the head). One must surge up above.” These twelve centres define the twelve Selves, twelve Sheaths or twelve subtle bodies to which one can consciously visit in a trance. In integral Yoga, the gulf created between lower life and the Supramental life is bridged by discovering the Subconscient Self and Inconscient Self as 'sleeping memories' that are 'Oblivious of their flame of happy truth.' (Savitri-139) "Impure, degraded though her motions are, Always a heaven-truth broods in life’s deeps; In her obscurest members burns that fire." Savitri-139 (fire of Subconscient Self) This Canto foresees the coming of ‘some tremendous dawn of God’ (Savitri-137} where King saw the purpose of Divine Work in Time and also in the aimlessness of lower life a Divine work, magic will and Divine transformation was worked out. This Canto proposes to work out the 'adventure of the Unseen And the soul's tread through unknown infinities.' (Savitri-148) OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: "In the enigma of the darkened Vasts, In the passion and self-loss of the Infinite When all was plunged in the negating Void, Non-Being’s night could never have been saved If Being had not plunged into the dark Carrying with it its triple mystic cross. Invoking in world-time the timeless truth, Bliss changed to sorrow, knowledge made ignorant, God’s force turned into a child’s helplessness Can bring down heaven by their sacrifice." Savitri-140-141 “A difficult evolution from below Called a masked intervention from above Else this great, blind inconscient universe Could never have disclosed its hidden mind, Or even in blinkers worked in beast and man The Intelligence that devised the cosmic scheme.” (Supramental Intelligence) Savitri-146-147 10/ Book 2, Canto 5 - The Godheads Of The Little Life A Brief Restatement: First part: (page 151 to 154) This Book-2, Canto-5 gives us input regarding the lower vital beings/little deities (or tamasic and rajasic beings) that dominate largely our untransformed life and are the cause of all lust, anger, massacre, suicide, disorder, disease, accident, division, and disharmony in men These vital beings are identified as elfin, imps, goblin, faery and genni . They are 'Ignorant and dangerous wills but armed with power, Half-animal, half-god their mood, their shape.' (Savitri-152) They take shelter in our twilight untransformed nature and 'Wherever love and light and largeness lack.' (Savitri-153) In the event of disease of most difficult kind also is an attack of these dark world and they can be removed by occult means or Yogic power/Subconscient purification and transformation without the aid of any medicine. “The Mother used to say that when Sri Aurobindo cured some body, one often saw a subtle hand come with a current of blue force and seize, as it were, the vibration of illness or disorder between its fingertips.” (The Mother's Agenda/24th February-1962) "Its seed of joy they curse with sorrow’s fruit, Put out with error’s breath its scanty lights And turn its surface truths to falsehood’s ends, Its small emotions spur, its passions drive To the abyss or through the bog and mire: Or else with a goad of hard dry lusts they prick, While jogs on devious ways that nowhere lead Life’s cart finding no issue from ignorance. To sport with good and evil is their law; Luring to failure and meaningless success, All models they corrupt, all measures cheat, Make knowledge a poison, virtue a pattern dull And lead the endless cycles of desire Through semblances of sad or happy chance To an inescapable fatality." Savitri-152 In the evolution of Nature, they also like Asuras , demons, and Pisachas , wait for the hour of Divine transformation or 'Till they have learned their secret in their source, In the light of the Timeless and its spaceless home.' (Savitri-153) They make our evolution slow which binds life and invites doom. When our Soul attain freedom from lower life, then our Soul force travels back in time of this birth and past births and illumine the obscurities of nether untransformed life. "A slowly changing order binds our will. This is our doom until our souls are free. A mighty Hand then rolls mind’s firmaments back, Infinity takes up the finite’s acts And Nature steps into the eternal Light. Then only ends this dream of nether life." Savitri-154 The Second Part: (Page 154 to 160) This Canto also hints about the human love of sattwic mind which can give brief ‘Joy that forgot mortality for a while’ (Savitri-159) and its brief blaze can crumble vital passion into ashes. It can manifest beauty only for an hour and afterward feels tired. Divine Love can uplift the limitations of fragile human love and can lead man toward uninterrupted joy and immortality. "A fragile human love that could not last, Ego’s moth-wings to lift the seraph soul, Appeared, a surface glamour of brief date Extinguished by a scanty breath of Time; Joy that forgot mortality for a while Came, a rare visitor who left betimes, And made all things seem beautiful for an hour, Hopes that soon fade to drab realities And passions that crumble to ashes while they blaze Kindled the common earth with their brief flame." Savitri-159 The third Part: (Page 160 to 163) A perfect and integral Divine instrument is at once receiver of overhead Wisdom and Light of Integral Jnana Yoga , his own personal will is tuned and identified with the Divine Will of Integral Karma Yoga and his heart becomes the centre of the overflow of Divine Love, Delight and Beauty of Integral Bhakti Yoga . “Our instruments have not that greater light, Our will tunes not with the eternal Will, Our heart’s sight is too blind and passionate.” Savitri-161 The Fourth Part: (Page 163 to 167) This Canto hints that without vital transformation, the King can hold the Divine Presence for a brief period. If the tamasic, rajasic and sattwic mind are not purified sufficiently, then one experiences Divine Will, Divine Wisdom and Divine Ecstasy of Karma, Jnana and Bhakti Yoga briefly. A Bliss that sleeps in the Inconscient and Subconscient Self do not open to give the experience of Oceans of Bliss. "A new life dawns, he looks out from vistas wide; The Spirit’s breath moves him but soon retires: His strength was not made to hold that puissant guest. All dulls down to convention and routine Or a fierce excitement brings him vivid joys:" Savitri-165 “His knowledge dwells in the house of Ignorance; His force nears not even once the Omnipotent, Rare are his visits of heavenly ecstasy. The bliss which sleeps in things and tries to wake, Breaks out in him in a small joy of life:” Savitri-165 The Fifth Part: (Page 167 to 172 This Canto hints the transformation of lower Nature by 'Calling the powers of a bright hemisphere' through Vedantic Sacrifice and thus sheding the discredit of inferior life. A path is traced in the inner world which 'Make the abysm a road for Heaven's descent.' (Savitri-172) "There is a deeper seeing from within And, when we have left these small purlieus of mind, A greater vision meets us on the heights In the luminous wideness of the spirit’s gaze. At last there wakes in us a witness Soul That looks at truths unseen and scans the Unknown; Then all assumes a new and marvellous face: The world quivers with a God-light at its core, In Time’s deep heart high purposes move and live, Life’s borders crumble and join infinity." Savitri-168 "An Infant nursed on Nature’s covert breast, An Infant playing in the magic woods, Fluting to rapture by the spirit’s streams, Awaits the hour when we shall turn to his call." Savitri-169 In this study, we will get mysteries of demon gods, flickering ghosts of lower vital plane that largely dominate earthly existence who prefer to live in 'The vague Inconscient’s dark and measureless cave.' (Savitri-172) The King trod the soil of vital plane 'that failed beneath his feet' and 'His only sunlight was his spirit’s flame.' (Savitri-172) Our Psychic being is surrounded with ten layers of desire Souls of which this vital plane is one of them. So, in order to uncover the Psychic being one has to go beyond the lures of (1) the world of titans and asuras imitating the Divine, (2) the world of lower nature of forbidden sense enjoyment, (3) the world of vital mind surrounding the vital self, (4) the world of the physical mind surrounding the annamaya Purusha , (5) the world of schoolman mind, (6) the world of fixed mind, (7) the world of outer mind, (8) the mother of seven Sorrows, (9) the mother of (limited) Might and (10) the mother of (limited) Light respectively. About them, we are aware while concentrating on Savitri’s Yoga. To recapitulate, this Canto proposes a ‘mighty Hand’ that helps us to travel back in time to the past of this life and past births for illumination of Subconscient darkness and Divine transformation and also hints the action of ‘golden Messengers’ (Savitri-170) who are responsible for the carrying out the cellular transformation. This also hints (in successive Cantos) at our patient waiting for the ‘golden Hand that never came’ (Savitri-199) and locking up our protected life in Savitri’s ‘golden hands’ (Savitri-723). OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “The magic was chiselled of a conscious form; Its tranced vibrations rhythmed a quick response, And luminous stirrings prompted brain and nerve, Awoke in Matter spirit’s identity And in a body lit the miracle Of the heart’s love and the soul’s witness gaze.” Savitri-157-58 “Our seekings are short-lived experiments Made by a wordless and inscrutable Power Testing its issues from inconscient Night To meet its luminous self of Truth and Bliss.” Savitri-168 “In our body’s cells there sits a hidden Power (true physical Being) That sees the unseen and plans eternity, Our smallest parts have room for deepest needs; There too the golden Messengers (Supramental beings) can come:” Savitri-169-70 “Each part in us desires its absolute.” Savitri-170 “And when that greater Self comes sea-like down To fill this image of our transience, All shall be captured by delight, transformed: In waves of undreamed ecstasy shall roll Our mind and life and sense and laugh in a light Other than this hard limited human day, The body’s tissues thrill apotheosised, Its cells sustain bright metamorphosis.” Savitri-171 11/ Book 2, Canto 6 - The Kingdoms And Godheads Of The Greater Life A Brief Restatement: This Book-2, Canto-6 gives us input regarding the action of higher vital beings, the action of higher Nature of Para-prakriti which can give us the Divine’s touch and not His embrace; in this plane twilight is not entirely abolished, hence its door is open to both Gods and Beings of higher planes and hostile agencies of Subconscient world; the greatness of this world is to seek Soul saving Truth tirelessly and create and manifest new forms. For him (King) this higher ‘Life was a search but finding (of the Absolute) never came.’ (Savitri-174) The First Part: (From Page 173 to175) This Canto gives a hint to learn the lesson to open towards the Divine’s constant touch or 'a touch of sure delight in unsure things' (Savitri-173) In this higher plane, life was a search but finding of the Supreme Truth never came. " The souls came there that vainly strive for birth, And spirits entrapped might wander through all time, Yet never find the truth by which they live. All ran like hopes that hunt a lurking chance; Nothing was solid, nothing felt complete: All was unsafe, miraculous and half-true. It seemed a realm of lives that had no base." Savitri-175 The Second Part: (From Page 175 to176) 'Some hue of the Absolute could fall on life,' (Savitri-176) or as Satyavan spoke to Savitri in the early period of his Sadhana, ‘I lived in the ray but faced not the sun.’ (Savitri-407) This Divine touch will help in the long run to open towards Divine's embrace or Supramental Sunlight. " In an outbreak of the might of secret Spirit, In Life and Matter’s answer of delight, Some face of deathless beauty could be caught That gave immortality to a moment’s joy, Some word that could incarnate highest Truth Leaped out from a chance tension of the soul, Some hue of the Absolute could fall on life, Some glory of knowledge and intuitive sight, Some passion of the rapturous heart of Love." Savitri175-176 The Third Part: (From Page 176 to179) It speaks primarily of self-concentration through endless unfolding of Truth, utilizes subjective time as an endless pilgrimage and secondarily of self-expansion of working out timeless mysteries in Time and utilizes objective space for Divine creation and manifestation. " For by the form the Formless is brought close And all perfection fringes the Absolute. A child of heaven who never saw his home, Its impetus meets the eternal at a point: It can only near and touch, it cannot hold; It can only strain towards some bright extreme: Its greatness is to seek and to create." Savitri-179 The Fourth Part: (From Page 179 to181) We have to be aware of the Divine action of Paraprakriti in the midst of darkness. This Divine Shakti works even when we are most unconscious and feel our development deeply arrested. This Power working amid darkness is also identified as 'crucified God.' "Even nescient, null, her sleep creates a world. When most unseen, most mightily she works; Housed in the atom, buried in the clod, Her quick creative passion cannot cease. Inconscience is her long gigantic pause, Her cosmic swoon is a stupendous phase: Time-born, she hides her immortality; In death, her bed, she waits the hour to rise. Even with the Light denied that sent her forth And the hope dead she needed for her task, Even when her brightest stars are quenched in Night, Nourished by hardship and calamity And with pain for her body’s handmaid, masseuse, nurse, Her tortured invisible spirit continues still To toil though in darkness, to create though with pangs; She carries crucified God upon her breast." Savitri-179-180 The Fifth Part: (From Page 181 to183) The Divine Mother draws world-shunning and heaven-seeking liberated souls earthward to fill in their Nature and Soul with the equal Divine Presence. This Canto defines Jivatma's constant union with Para-prakriti and if their bond is strong then time cannot separate them. This union is further extended as the constant union of Paramatma with Paraprkriti in the heart centre. " Her eternal Lover is her action’s cause; For him she leaped forth from the unseen Vasts To move here in a stark unconscious world. Its acts are her commerce with her hidden Guest, His moods she takes for her heart’s passionate moulds; In beauty she treasures the sunlight of his smile." Savitri-181 "Although she is ever in him and he in her, As if unaware of the eternal tie, Her will is to shut God into her works And keep him as her cherished prisoner That never they may part again in Time." Savitri-181-182 In that higher plane, from every thought and feeling an action is born and every action is a symbol and means of descent of higher Divine Power and this universe is built by this descended truth and myth. ‘But what she needed most (of conscious emergence of full Sachchidananda in its own creation) she cannot build.’ (Savitri-183) From the truth of this intermediate world Religion and Modern Science and other creative forces of Mother Nature are born. "There every thought and feeling is an act, And every act a symbol and a sign, And every symbol hides a living power. A universe she builds from truths and myths, But what she needed most she cannot build; All shown is a figure or copy of the Truth, But the Real veils from her its mystic face. All else she finds, there lacks eternity; All is sought out, but missed the Infinite." Savitri-183 The Sixth Part: (From Page 183 to184) In this part, we find invisible beings of higher planes assist a Sadhaka in pursuing his Spiritual quest. They whisper to the ear and bring a flash of sunlight to the eye. "The beings of that world of greater life , Tenants of a larger air and freer space, Live not by the body or in outward things: A deeper living was their seat of self. In that intense domain of intimacy Objects dwell as companions of the soul; The body’s actions are a minor script, The surface rendering of a life within." Savitri-183 “In all who have risen to a greater Life , A voice of unborn things whispers to the ear, To their eyes visited by some high sunlight Aspiration shows the image of a crown: To work out a seed that she has thrown within, To achieve her power in them her creatures live.” Savitri-183-184 The Seventh Part: (From Page 184 to188) This part gives the message that with the opening of our Soul, destiny is rewritten and ordinary destiny is changed to Spiritual destiny. " As if thought-out eternal characters, Entire, not pulled as we by contrary tides, They follow the unseen leader in the heart, Their lives obey the inner nature’s law. There is kept grandeur’s store, the hero’s mould; The soul is the watchful builder of its fate; None is a spirit indifferent and inert; They choose their side, they see the god they adore." Savitri-184 The Eighth Part: (From Page 188 to191 ) This part reveals the King's unfolding of Spiritual Love and Wisdom. " In her covert lanes, bordering her chance field-paths And by her singing rivulets and calm lakes He found the glow of her golden fruits of bliss And the beauty of her flowers of dream and muse. As if a miracle of heart’s change by joy He watched in the alchemist radiance of her suns The crimson outburst of one secular flower On the tree-of-sacrifice of spiritual love." Savitri-190 "A comrade of Silence on her austere heights Accepted by her mighty loneliness, He stood with her on meditating peaks Where life and being are a sacrament Offered to the Reality beyond, And saw her loose into infinity Her hooded eagles of significance, Messengers of Thought to the Unknowable." Savitri-190-191 The Ninth Part: (From Page 191 to195) We find here the Para-prakriti's influence of Love, Beauty and Delight on individual Jivatma . " In her mazes of approach and of retreat To every side she draws him and repels, But drawn too near escapes from his embrace; All ways she leads him but no way is sure. Allured by the many-toned marvel of her chant, Attracted by the witchcraft of her moods And moved by her casual touch to joy and grief, He loses himself in her but wins her not. A fugitive paradise smiles at him from her eyes: He dreams of her beauty made for ever his, He dreams of his mastery her limbs shall bear, He dreams of the magic of her breasts of bliss." Savitri-193 The Tenth Part: (From Page 195 to 201) In this part, the King claimed 'a panacea for all Time’s ills' (Savitri-198) through the reconciliation of the highest Sachchidananda consciousness with the lowest Abyss. " A fire to call eternity into Time, Make body’s joy as vivid as the soul’s, Earth she would lift to neighbourhood with heaven, Labours life to equate with the Supreme And reconcile the Eternal and the Abyss." Savitri-196 This Canto proposes that the only business or 'heart's business' (Savitri-181) of a Sadhak is to call down Paramatma (Supreme Purusha) and Paraprakriti (Supreme Mother) to heart centre 'And keep him close to her breast in her world-cloak' (Savitri-181) ceaselessly. This will avoid the risk of escape from her arms and 'turn to his formless peace' (Savitri-181) of param Dham . King Aswapati's this Supramental union is also confirmed symbolically in Savitri's Yoga as 'Unwilling to loose his (Paramatma) body from her (Paraprakriti) breast.' (Savitri-471) OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “ “Our life’s repose is in the Infinite; It cannot end, its end is Life supreme.” Savitri-197 “A sun of transfiguration still can shine And Night can bare its core of mystic light; (the experience of opening of Inconscient and Subconscient Self.) The self-cancelling, self-afflicting paradox Into a self-luminous mystery might change, The imbroglio into a joyful miracle. Then God could be visible here, here take a shape; (Supramental state.) Disclosed would be the spirit’s identity; Life would reveal her true immortal face.” Savitri-200-01 (Cellular transformation.) 12/ Book 2, Canto 7 - The Descent Into Night A Brief Restatement: This Descent into Night and 'falsity's endless net' (Savitri-210) of Book-2, Canto-7, is forbidden in traditional Spirituality and King Aswapati entered this prohibited dark world with the hope of finding ‘wide world failure’s cause (Savitri-202)’ and ‘panacea for all Time’s ill;' (Savitri-198) for key of world problem is hidden in the Inconscient night or 'For the key is hid and by the Inconscient kept.' (Savitri-68) The First Part: (From Page 202 to 205) Life has turned into Death in the Inconscient and Immortality in the Superconscient. Or ' A Death figuring as the dark seed of life, Seemed to engender and to slay the world.' (Savitri-202) In Integral Yoga this negation of Death is transformed into affirmation of Immortality. The other two negations of life are desire or hunger and incapacity and which is transformed into satisfied delight and Omnipotence. " He saw the fount of the world’s lasting pain And the mouth of the black pit of Ignorance; The evil guarded at the roots of life Raised up its head and looked into his eyes." Savitri-202 " All glory of life was dimmed, tarnished with doubt; All beauty ended in an aging face; All power was dubbed a tyranny cursed by God And Truth a fiction needed by the mind: The chase of joy was now a tired hunt; All knowledge was left a questioning Ignorance." Savitri-205 The Second Part: (From Page 205 to 206) In this Night King Aswapati met threatening energies and dark goddesses whose very gaze invited calamity. " A peril haunted now the common air; The world grew full of menacing Energies , And wherever turned for help or hope his eyes, In field and house, in street and camp and mart He met the prowl and stealthy come and go Of armed disquieting bodied Influences. A march of goddess figures dark and nude Alarmed the air with grandiose unease; Appalling footsteps drew invisibly near, Shapes that were threats invaded the dream-light, And ominous beings passed him on the road Whose very gaze was a calamity:" Savitri-205 The Third Part: (From Page 206 to 208) King's experience of the dark world is that ‘There all could enter, ' wandering like a lost soul' (Savitri-211) 'but none stay for long.' (Savitri-206) Similarly, all can enter 'Supermind’s huge store' (Savitri-187) for a very brief period with new creations, new inventions and new opulence at their disposal but none can stay in that world permanently. Only a few, who have a strong subtle and causal body can enter the Supramental world for a longer period and can descend into the Subconscient and Inconscient night for a longer period and experience conscious transformation. " A tract he reached unbuilt and owned by none: There all could enter but none stay for long. It was a no man’s land of evil air, A crowded neighbourhood without one home, A borderland between the world and hell." Savitri-206 “A Power that laughed at the mischiefs of the world, An irony that joined the world’s contraries And flung them into each other’s arms to strive, Put a sardonic rictus on God’s face.” Savitri-207 “Falsehood came laughing with the eyes of truth; Each friend might turn an enemy or spy, The hand one clasped ensleeved a dagger’s stab And an embrace could be Doom’s iron cage.” Savitri-207-8 The Fourth Part: (From Page 208 to 211) Those developing Souls who enter this night unconsciously experience Spiritual fall and forfeit their ‘lonely chance' (Savitri-210) in this birth and their beauty of life ends with an ‘aging face.' (Savitri-205) " He saw a city of ancient Ignorance Founded upon a soil that knew not Light. There each in his own darkness walked alone: Only they agreed to differ in Evil’s paths, To live in their own way for their own selves Or to enforce a common lie and wrong; There Ego was lord upon his peacock seat And Falsehood sat by him, his mate and queen: The world turned to them as Heaven to Truth and God." Savitri-208-209 "Inconscient traders in bundles of contraries, They did what in others they would persecute; When their eyes looked upon their fellow’s vice, An indignation flamed, a virtuous wrath; Oblivious of their own deep-hid offence, Moblike they stoned a neighbour caught in sin ." Savitri-209 The Fifth Part: (From Page 211 to 214) This part describes King's entry into the darkest plane of Inconscient sheath. " A greater darkness waited, a worse reign, If worse can be where all is evil’s extreme; Yet to the cloaked the uncloaked is naked worst. There God and Truth and the supernal Light Had never been or else had power no more." Savitri-211 The Sixth Part: (From Page 214 to 216) King Aswapati met the proletariats of his kingdom who were high in their thought and speech but harboured animal lower Nature and like insects crawling among other ephemeral insects. Modern society is described as 'Shudra society of labour' (Essays on the Gita-523) and its disproportionate increase in the present time is a real threat to the survival of the human race. "In street and house, in councils and in courts Beings he met who looked like living men And climbed in speech upon high wings of thought But harboured all that is subhuman, vile And lower than the lowest reptile’s crawl." Savitri-215 The Seventh Part: (From Page 216 to 219) In integral Yoga, a conscious descent into Night is possible after the opening of the Supramental Being. This Canto gives the message that without the purification of Subconscient Night, mental, vital and physical transformation cannot be complete. This Canto-7 also gives the message that before conquering Death from without, one must conquer it from within. Spirit’s bare and absolute Power can alone meet, purify and transform the naked night of Hell. King Aswapati had experience of death without dying: “A formless void oppressed his struggling brain, A darkness grim and cold benumbed his flesh, A whispered grey suggestion chilled his heart; Haled by a serpent-force from its warm home And dragged to extinction in bleak vacancy Life clung to its seat with cords of gasping breath; Lapped was his body by a tenebrous tongue.” Savitri-218 “A dense and nameless Nothing conscious, mute, Which seemed alive but without body or mind, Lusted all beings to annihilate That it might be for ever nude and sole.” Savitri-217 This Canto proposes that Sadhaks become 'Heroes and soldiers of the army of Light' (Savitri-211) and walk safely and securely in this dangerous dark world only by keeping 'God in their hearts.' (Savitri-211) This Canto also proposes that for Subconscient transformation ceaseless Japa is indispensable. “Here must the traveller of the upward Way— For daring Hell’s kingdoms winds the heavenly route— Pause or pass slowly through that perilous space, A prayer upon his lips and the great Name . “ Savitri-210 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “To the blank horror a calm Light replied: Immutable, undying and unborn, Mighty and mute the Godhead in him woke And faced the pain and danger of the world. (The Supramental Godhead can face the pain and danger of the world.) He mastered the tides of Nature with a look: He met with his bare spirit naked Hell.” Savitri-219 13/ Book 2, Canto 8 - The World Of Falsehood, The Mother Of Evil And The Sons Of Darkness A Brief Restatement: In Book-2, Canto-8, King Aswapati challanged 'the darkness with his luminous soul' (Savitri-227) and .dared to adventure into the dark ocean of Subconscient and Inconscient plane with Supramental energy at his disposal. The First Part: (From Page 220 to 222) This Canto gives some new message on the dark nether world. It has identified the Mother of Evil as the guardian of that world and represented Death as her foster son. Those who strive for immortality on earth must confront this dark antagonist Force. "There in the heart of vain phenomenon, In an enormous action’s writhen core He saw a Shape illimitable and vague Sitting on Death who swallows all things born. A chill fixed face with dire and motionless eyes, Her (Mother of Evil) dreadful trident in her shadowy hand Outstretched, she pierced all creatures with one fate." Savitri-222 The Second Part: (From Page 222 to 225) This Canto also hints about twice born Soul known as Divine Child (Savitri-224). He needs a congenial atmosphere in which he can survive and flower and 'he needs yet four things before he can succeed, (1) the Sruti or recorded revelation, (2) the Sacred Teacher, (3) the practice of Yoga and (4) the Grace of God.” (CWSA-18/Kena and other Upanishads/p-169) Unfortunately ‘world’s Spiritual Shrines’ (Savitri-226) are largely occupied by dark 'terrible agencies.' ‘Assuming names divine they guide and rule’ (Savitri-226) and they cunningly slay the Soul of the Divine children in the cradle. Savitri book proposes that when a Dvija is born, then either the Divine deputes for him a living Teacher/Spiritual fosterer (like King Aswapati , the Guru and father of Savitri ) or he has to find him out in a distant land. (like the discovery of Satyavan in the deep forest) "Alarmed for her rule and full of fear and rage She prowls around each light that gleams through the dark Casting its ray from the spirit’s lonely tent, Hoping to enter with fierce stealthy tread And in the cradle slay the divine Child." Savitri-224 This Canto gives the secret of outer Death. Before outer death, when the growth of the Soul is arrested, his Psychic being decides to leave the body. After this Psychic escape, the aura or the golden nimbus around the body withdraws. A dark shadow is replaced. And finally, after a brief time passed, the subtle body and subtle mind leave the body. " A silence falls upon the spirit’s heights, From the veiled sanctuary the God retires, Empty and cold is the chamber of the Bride; The golden Nimbus now is seen no more, No longer burns the white spiritual ray And hushed for ever is the secret Voice. Then by the Angel of the Vigil Tower A name is struck from the recording book; A flame that sang in Heaven sinks quenched and mute; In ruin ends the epic of a soul. This is the tragedy of the inner death When forfeited is the divine element And only a mind and body live to die." Savitri-225 The Third Part: (From Page 225 to 227) Those who want to lead a Spiritual life or want to become the instrument of Truth, their name is recorded in the Subconscient and inconscient world. The giant sons of darkness sit and plan to make the life of instruments of truth or god’s radiant children, miserable. Those who cannot bear their (dark forces) long torture and wounds are not fit for higher Spiritual life and cannot make the earth a playfield of heaven. "Armoured, protected by their lethal masks, As in a studio of creative Death The giant sons of Darkness sit and plan The drama of the earth, their tragic stage. All who would raise the fallen world must come Under the dangerous arches of their power; For even the radiant children of the gods To darken their privilege is and dreadful right. None can reach heaven who has not passed through hell." Savitri-226-227 The Fourth Part: (From Page 227 to 232) So world problems can be resolved by opening towards 'superconscient Fire', and invert its dynamic energy to enter into dark Subconscient and Inconscient world. Thus, Subconscient and Inconscient Selves are discovered and by their Force and Light, cells of the body are exulted, the dark antagonist Forces are slain and 'Healed were all things that Time’s torn heart had made.' (Savitri-232) Thus, ‘sorrow could live no more in Nature’s breast.’ (Savitri-232) The previous Canto makes a Sadhak aware that 'The world turned to them (falsehoods) as Heaven to Truth and God' (Savitri-209) and suggests in this Canto that for the transformation of Subconscient and Inconscient Sheaths, ceaseless Japa of Divine's name is indispensable. "Arousing consciousness in things inert, He imposed upon dark atom and dumb mass The diamond script of the Imperishable, Inscribed on the dim heart of fallen things A paean-song of the free Infinite And the Name , foundation of eternity, And traced on the awake exultant cells In the ideographs of the Ineffable The lyric of the love that waits through Time And the mystic volume of the Book of Bliss And the message of the superconscient Fire." Savitri-232 The Canto makes a Sadhak aware that 'hell as a short cut to heaven’s gates' (Savitri-231) and further hints that like King Aswapati he has to confront with dark forces and bear 'the fierce inner wounds that are slow to heal.' (Savitri-230) OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “She groped in his deeps for an invisible Law, Fumbled in the dim subconscient for his mind (that had fallen) (tamas, rajas and sattwa are three negative inconscient mental energy.) And strove to find a way for spirit to be. “(Search for discovery of Subconscient Self.) Savitri-222, “Yet in her formidable instinctive mind She feels the One grow in the heart of Time And sees the Immortal shine through the human mould.” Savitri-224 “Into the abysmal secrecy he came Where darkness peers from her mattress, grey and nude, And stood on the last locked subconscient’s floor Where Being slept unconscious of its thoughts (Subconscient Self) And built the world not knowing what it built.” Savitri-231 14/ Book 2, Canto 9 - The Paradise Of The Life Gods A Brief Restatement: This Canto begins with the message of King Aswapati's movement of Consciousness between the Psychic and Spiritual planes. “A lustre of some rapturous Infinite, It held in the splendour of its golden laugh Regions of the heart’s happiness set free, (Psychic) Intoxicated with the wine of God, (Spiritual) Immersed in light, perpetually divine.” Savitri-233 In this Book-2, Canto-9, King Aswapati, entered a higher world in cosmic Consciousness, ('As one who sees in the World-Magician’s glass.' (Savitri-234) 'Around him shone a great felicitous Day' (Savitri-233)) known as Overmind. The Canto indicates that one can enter this higher cosmic Consciousness either through the Psychic being (And make the heart wide as infinity (Savitri-235)) or through the Spiritual Being (And lay on the breast of universal love (Savitri-233)) or through the movement of both the Selves. (A touch supreme surprised his hurrying heart.(Savitri-237)) "In sudden moments of revealing flame, In passionate responses half-unveiled He reached the rim of ecstasies unknown; A touch supreme surprised his hurrying heart, The clasp was remembered of the Wonderful, And hints leaped down of white beatitudes." Savitri-236-237 This Overmental world is free from fear, grief, shocks of fate, adverse circumstances, free from our body’s poor health ‘inviting death,’ (Savitri-233) and free ‘from our danger-zone of stumbling Will.’ (Savitri-233) There pain transformed into potent joy, no presence of lower Nature to terminate endless charm, desire and personal will transformed into omnipotent flame, pleasure had the stature of God, dream walked in the highway of stars, and sweet common action, thought and feeling turned into miracle. The mental foreknowledge transformed into the ecstatic truth of triple time, trikaladristi. King’s anguish of the Soul, long strife in the subconscient night and wounded limbs suffered during the war with Inconscient dark forces were healed quickly and recompensed with calm and peace, Spiritual ease, celestial rest and sorrowless hours in this higher plane. "And, lapped in a magic flood of sorrowless hours, Healed were his warrior nature’s wounded limbs In the encircling arms of Energies That brooked no stain and feared not their own bliss." Savitri-235 Finally, King entered a Supramental world where he met the forms that divinise the sight, heard the music that can immortalise the mind, received Wisdom that newly makes the universe, harboured power that can reconcile Spirit with Matter, the cells of the body experienced nectar-cup of the Absolute and extreme delight that could shatter mortal cells. Thus, Immortality captured Time and Space and carried forward the rhythm of all life. "It shrank no more from the supreme demand Of an untired capacity for bliss, A might that could explore its own infinite And beauty and passion and the depths’ reply Nor feared the swoon of glad identity (Samadhi experience) Where spirit and flesh in inner ecstasy join Annulling the quarrel between self and shape." Savitri-236 “A giant drop of the Bliss unknowable Overwhelmed his limbs and round his soul became A fiery ocean of felicity; He foundered drowned in sweet and burning vasts: The dire delight that could shatter mortal flesh, (The experience of cellular transformation.) The rapture that the gods sustain he bore.” Savitri-237 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A scale of sense that climbed with fiery feet To heights of unimagined happiness, Recast his being’s aura in joy-glow, His body glimmered like a skiey shell; His gates to the world were swept with seas of light. ” Savitri-236 15/ Book 2, Canto 10 - The Kingdoms and Godheads of the Little Mind A Brief Restatement: In this Book-2, Canto-10, King Aswapati, entered the triple world of ‘little mind tied to little things,’ known as physical mind or tamasic mind, vital mind or rajasic mind, and intellect or sattwic mind. What is pigmy Tamasic (Physical) Mind? The normal waking state is dominated by the physical mind, which is the assured base, close to earthly nature, first status of slow ascent and lowest sub-plane of intellect, the starting point of the movement of that apparent material world. It contradicts and opposes the vital mind by inertia, indolence and dullness and intellect by narrowness, precarious thought, ignorance and obscurity. “At its low extremity held difficult sway A mind that hardly saw and slowly found; Its nature to our earthly nature close And kin to our precarious mortal thought That looks from soil to sky and sky to soil But knows not the below nor the beyond, [Physical mind is not aware of the truth of the existence in Subconscient and Superconscient planes.] It only sensed itself and outward things.” Savitri-239 “The slow process of a material mind Which serves the body it should rule and use And needs to lean upon an erring sense, Was born in that luminous obscurity.” Savitri-240 "A twilight sage whose shadow seems to him self,” Savitri-240 “One sees it (physical mind) circling faithful to its task, Tireless in an assigned tradition’s round; In decayed and crumbling offices of Time It keeps close guard in front of custom’s wall, Or in an ancient Night’s dim environs It dozes on a little courtyard’s stones And barks at every unfamiliar light As at a foe who would break up its home, A watch-dog of the spirit’s sense-railed house Against intruders from the Invisible, Nourished on scraps of life and Matter’s bones In its kennel of objective certitude.” Savitri-246 What is the muddy and deceptive Rajasic (Vital) Mind? The man’s vital mind is an instrument of desire, the troubled seed of things, which hunts after unrealised possibilities, burns all hearts with ambiguous fire, enlarges always passion and craving, creates dissatisfaction, an unrest, a seeking for something more than what life seems able to give it, a constant demand for more and always more, a quest for new worlds to conquer, an incessant drive towards an exceeding of the bounds of circumstance and a self-exceeding. It is not satisfied with physical and objective enjoyment only but seeks to a subjective, imaginative, a purely emotive satisfaction, enjoyment and pleasure, which are dependent on external things, external sense contacts and concerned with the practical, the immediately realizable and possible events, the habitual, the common and average. “Thence sprang the burning vision of Desire . A thousand shapes it wore, took numberless names: A need of multitude and uncertainty Pricks it for ever to pursue the One On countless roads across the vasts of Time Through circuits of unending difference. It burns all breasts with an ambiguous fire.” Savitri-247 "Ardent to find, incapable to retain, A brilliant instability was its mark, To err its inborn trend, its native cue." Savitri-248 What is the purposeful and laborious Sattwic Mind (Intellect)? Mind is essentially the faculty of Supermind, which measures and limits and fixes a particular centre for cosmic movement and action and only very indirectly and partially illumined and it can look upward and receive the Supramental communication and passes it on to the other lower members. And since man is a mental being, so thought is at least his most constant, normal, immediate and effective means for enlightening his Ignorance. “In her high works of pure intelligence, In her withdrawal from the senses’ trap, There comes no breaking of the walls of mind, There leaps no rending flash of absolute power, There dawns no light of heavenly certitude.” Savitri-251 “In this small mould of infant mind and sense Desire is a child-heart’s cry crying for bliss, Our reason only a toys’ artificer, A rule-maker in a strange stumbling game. But she her dwarf aides knew whose confident sight A bounded prospect took for the far goal.” Savitri-257 “Reason cannot tear off that glimmering mask, Her efforts only make it glimmer more; In packets she ties up the Indivisible; Finding her hands too small to hold vast Truth She breaks up knowledge into alien parts Or peers through cloud-rack for a vanished sun:” Savitri-257 To liberate life and Nature from their narrow, false and divisible consciousness is a difficult task of an integral Yogi or supramental man. Sri Aurobindo observed them as three dwarfs, bound in a golden chain. The Gita recommends them as three asuras and defines amply the Nature of these three Gunas . The Gita proposes new static methods for developing Souls and Sri Aurobindo proposes dynamic Supramental method to go beyond their influence. And in fact, both methods are to be combined to eradicate their influence. The Gita’s method: “Sattwa must be transcended as well as rajas and tamas ; the golden chain must be broken no less than the leaden fetters and the bond-ornaments of a mixed alloy. The Gita prescribes to this end a new method of self-discipline . It is to stand back in oneself from the action of the modes and observe this unsteady flux as the Witness seated above the surge of the forces of Nature. He watches but is impartial and indifferent, aloof from them on their own level and in his native posture high above them. As they rise and fall in their waves, the Witness looks, and observes, but neither accepts nor for the moment interferes with their course. First, there must be the freedom of the impersonal Witness; afterward there can be the control of the Master, the Ishwara. ” CWSA/21/The Synthesis of Yoga-238 Integral Yoga's method: “The Supermind had descended long ago—very long ago—into the mind and even into the vital: it was working in the physical also but indirectly through those intermediaries. The question was about the direct action of the Supermind in the physical. Sri Aurobindo said it could be possible only if the physical mind received the supramental light: the physical mind was the instrument for direct action upon the most material. This physical mind receiving the supramental light Sri Aurobindo called the Mind of Light… As soon as Sri Aurobindo withdrew from his body, what he has called the Mind of Light got realised in me.” The Mother/29 June 1953/The Mother’s Centenary Works/13/62-63, The Synthesis of Yoga book proposes that not only we will go beyond the Gunas but also reconcile the higher nature of Para-prakriti with the lower nature of three gunas of Apara-prakriti and higher nature can penetrate the lower Nature in order to transform the lower nature. “When we break out from ego and physical mind into the infinity of the spirit, we still see the world and others as the mind has accustomed us to see them, as names and forms; only in our new experience of the direct and superior reality of spirit, they lose that direct objective reality and that indirect subjective reality of their own which they had to the mind. They seem to be quite the opposite of the truer reality we now experience; our mentality, stilled and indifferent, no longer strives to know and make real to itself those intermediate terms which exist in them as in us and the knowledge of which has for its utility to bridge over the gulf between the spiritual self and the objective phenomena of the world.” (CWSA-23/The Synthesis of Yoga-442) “But it is also possible to make this silence of the mind and ability to suspend the habits of the lower nature a first step towards the discovery of a superior formulation, a higher grade of the status and energy of our being and pass by an ascent and transformation into the supramental power of the spirit. And this may even, though with more difficulty, be done without resorting to the complete state of quietude of the normal mind by a persistent and progressive transformation of all the mental into their greater corresponding supramental powers and activities.” (CWSA-24/The Synthesis of Yoga-758-759) The Synthesis of Yoga book proposes another method in addition to the Gita’s method by which one can go beyond three gunas . “There is nothing to be done with this fickle, restless, violent and disturbing factor but to get rid of it (physical mind) whether (1) by detaching it and then reducing it to stillness or (2) by giving a concentration and singleness to the thought by which it will of itself reject this alien and confusing element." (CWSA/23/The Synthesis of Yoga-314) “Tamas in the spiritual being becomes a divine calm, which is not an inertia and incapacity of action, but a perfect power, sakti, holding in itself all its capacity and capable of controlling and subjecting to the law of calm even the most stupendous and enormous activity: rajas becomes a self-effecting initiating sheer Will of the spirit, which is not desire, endeavour, striving passion, but the same perfect power of being, sakti , capable of an infinite, imperturbable and blissful action. Sattwa becomes not the modified mental light, prakasa , but the self-existent light of the divine being, jyotih ., which is the soul of the perfect power of being and illumines in their unity the divine quietude and the divine will of action.” (CWSA-24/The Synthesis of Yoga-689) “This process (of Spiritual transformation) may be rapid or tardy according to the amount of obscurity and resistance still left in the nature, but it goes on unfalteringly so long as it is not complete. As a final result the whole conscious being is made perfectly apt for spiritual experience of every kind, turned towards spiritual truth of thought, feeling, sense, action, tuned to the right responses, delivered from the darkness and stubbornness of the tamasic inertia, the turbidities and turbulences and impurities of the rajasic passion and restless unharmonised kinetism, the enlightened rigidities and sattwic limitations or poised balancements of constructed equilibrium which are the character of the Ignorance.” (CWSA-22/The Life Divine-941,) The Gita confirms that Intellect has the capacity to enter partial union with the Divine, buddhi grahyam atindriyam. Savitri book confirms that this partial Divine union will not be able to discern truth from falsehood which is again a partial truth. The two characters in Savitri, Death and Savitri’s birth mother were having the partial realisation of the Divine but both were advocates of Soul-slaying Truth. In this Canto we can carefully note this line, mind “Denied the (Soul saving) Truth that transient (Soul slaying) truths might live.” (Savitri-244) Again this Soul-slaying truth will not be able to remove the ‘twilight thought’ from tamasic, rajasic and sattwic mind which seems to be one of the affirmative conditions in confronting Death . However, the study of the whole Nature of the tamasic mind, rajasic mind and sattwic mind is very crucial to begin traditional Yoga and continuing the integral Yoga. In order to pursue the sadhana , Arjuna wanted to know from the Lord, the vivid description of the whole nature of three gunas . In this Canto, we observe three solutions of Psychic transformation, Psychic and Spiritual transformation and Supramental transformation of the triple mind. They are: Psychic Transformation: We will have to remember that Divine wisdom does not visit man as a guest from outside but it is slowly accumulated from within through the blows of life. Similarly, Divine Love does not visit as a guest from outside but it evolves from within from the disgust of precarious human relation and human love. Both Love and Wisdom are necessary for the fulfillment of life. "For knowledge comes not to us as a guest Called into our chamber from the outer world; A friend and inmate of our secret self, It hid behind our minds and fell asleep And slowly wakes beneath the blows of life; The mighty daemon lies unshaped within, To evoke, to give it form is Nature’s task." Savitri-244 “A greater Mind may see a greater Truth, Or we may find when all the rest has failed Hid in ourselves the key of perfect change.” Savitri-256 Psychic and Spiritual Transformation: " Above in a high breathless stratosphere, Overshadowing the dwarfish trinity, Lived, aspirants to a limitless Beyond, Captives of Space, walled by the limiting heavens, In the unceasing circuit of the hours Yearning for the straight paths of eternity, And from their high station looked down on this world Two sun-gaze Daemons witnessing all that is. " Savitri-258 Supramental Transformation: " A fire shall come out of the infinitudes, A greater Gnosis shall regard the world Crossing out of some far omniscience On lustrous seas from the still rapt Alone To illumine the deep heart of self and things. ” Savitri-258 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Accustomed to a blue infinity, (Overmental infinity or preliminary Supramental) It (Overmind) planed in sunlit sky and starlit air; It saw afar the unreached Immortal’s home And heard afar the voices of the Gods.” Savitri-258 “Iconoclast and shatterer of Time’s forts, Overleaping limit and exceeding norm, It (Supramental) lit the thoughts that glow through the centuries And moved to acts of superhuman force.” Savitri-259 16/ Book 2, Canto 11 - The Kingdoms And Godheads Of The Greater Mind A Brief Restatement: This Canto appears to be the continuation of previous Canto, where the King standing on the Overmental Cosmic Consciousness ' saw afar the unreached Immortal’s home And heard afar the voices of the Gods.' (Savitri-258) The King enters the triple planes of Cosmic Consciousness through 'meditation's mounting edge of trance' (Savitri-264) and from a long distance 'he saw the joining' of lower and higher hemispheres. Here the Higher, Illumined and Intuitive minds are universalised and meet the godheads of those Superconscient worlds, who are respectively 'mighty wardens,' 'subtle archangel race' and 'sovereign Kings of Thought.' The universalised Higher and universalised Illumined Minds get their source from the universal Intuitive plane which in turn is sourced from the fourth plane of 'bright Gods' (Savitri-274) of Overmind. The key difference between these higher triple planes and our (lower) mind is that in these former planes, one does not grope around in the darkness and twilight planes or infer conclusions from various pieces of data. These triple planes allow for direct form, visions and flashes of the Truth to be reflected more clearly and truly and therefore less subject to the floundering seen in the triple lower mortal mind. But even these higher planes do not capture the whole Truth, only some fragments of it. In these triple realms, there is harmony, truth and courage. The triple realms are: (1) 'small beginning of immense ascent;' (Savitri-264) (2) 'a light of liberating knowledge;' (Savitri-268) (3) 'wide summit of triple stair' (Savitri-271) respectively. Let us meet the Godheads or emanations of these triple planes with their ascending capacity: Godheads of Universalised Higher Mind: " The mighty wardens of the ascending stair Who intercede with the all-creating Word, There waited for the pilgrim heaven-bound soul; Holding the thousand keys of the Beyond They proffered their knowledge to the climbing mind And filled the life with Thought’s immensities." Savitri-265 "Iridescent, bodying the invisible, The guardians of the Eternal’s bright degrees Fronted the Sun in radiant phalanxes. Afar they seemed a symbol imagery, Illumined originals of the shadowy script In which our sight transcribes the ideal Ray, Or icons figuring a mystic Truth, But, nearer, Gods and living Presences." Savitri-265 "In front of the ascending epiphany World-Time’s enjoyers, favourites of World-Bliss, The Masters of things actual, lords of the hours, Playmates of youthful Nature and child God, Creators of Matter by hid stress of Mind Whose subtle thoughts support unconscious Life And guide the fantasy of brute events, Stood there, a race of young keen-visioned gods , King-children born on Wisdom’s early plane, Taught in her school world-making’s mystic play." Savitri-266 Godheads of Universalised Illumined Mind: "Above stood ranked a subtle archangel race With larger lids and looks that searched the unseen. A light of liberating knowledge shone Across the gulfs of silence in their eyes; They lived in the mind and knew truth from within; A sight withdrawn in the concentrated heart Could pierce behind the screen of Time’s results And the rigid cast and shape of visible things." Savitri-268 Godheads of Universalised Intuitive Mind: "August and few the sovereign Kings of Thought Have made of Space their wide all-seeing gaze Surveying the enormous work of Time: A breadth of all-containing Consciousness Supported Being in a still embrace. Intercessors with a luminous Unseen, They capt in the long passage to the world The imperatives of the creator Self Obeyed by unknowing earth, by conscious heaven; Their thoughts are partners in its vast control." Savitri-271 Overmind and the bright Godheads: Here we find the universalised consciousness where the relation of Jivatma with Paraprakriti is established and it is described in the following symbolic language. Through the descent of D ivine Mother's touch, the mortal head is illumined and a golden nimbus becomes visible surrounding the head. "Or as a lover clasps his one beloved, Godhead of his life’s worship and desire, Icon of his heart’s sole idolatry, She now is his and must live for him alone: She has invaded him with her sudden bliss,... Incarnating her beauty in his clasp She gave for a brief kiss her immortal lips And drew to her bosom one glorified mortal head : She made earth her home, for whom heaven was too small. In a human breast her occult presence lived; He carved from his own self his figure of her: She shaped her body to a mind’s embrace." Savitri-274-275 Paraprakriti is here the Divine Mother and the 'The whole world lives in a lonely ray of her sun.' (Savitri-276) If a Sadhak will 'Dare to surrender to her absolute' (Savitri-276) then a new Manifestation will take place. Even he adores her to possess her Divinity, 'But she remains herself and infinite' (Savitri-276) or 'A distance severed her from those most close.' (Savitri-366) This Canto projects a Sadhak as 'citizens of that mother State' (Savitri-262) or Spiritual fosterer and his Soul as 'Immaculate in white virginity.' (Savitri-274) In order to adventure into 'Matter's night' he must have Kshetriya Soul force in his frontal nature. “Its (Spirit’s) wings can dare to cross the Infinite.” Savitri-260 "Our spirits break free from their environment; The future brings its face of miracle near, Its godhead looks at us with present eyes; Acts deemed impossible grow natural; We feel the hero’s immortality; The courage and the strength death cannot touch Awake in limbs that are mortal, hearts that fail; We move by the rapid impulse of a will That scorns the tardy trudge of mortal time." Savitri-262 “Ourselves are citizens of that mother State Adventurers, we have colonised Matter’s night.” Savitri-262 “These (God-born strength) dared to grasp with their thought Truth’s absolute;” Savitri-272 “Dare to surrender to her absolute.” Savitri-276 “At each moment willed or adventure of the soul,” Savitri-266 “It (Supermind) casts on our world its great crowned influences, Its speed that outstrips the ambling of the hours, Its force that strides invincibly through Time, Its mights that bridge the gulf twixt man and God, Its (Supermind) lights that combat Ignorance and Death.” Savitri-261 In addition to Kshetriya Soul Force, Spiritual life prohibits earthly enjoyments and rest and proposes ceaseless action by uniting with the Divine and ceaseless descent of Divine Wisdom and Love. The ultimate vision is to call down the Supreme Lord and His magic Will in its entirety that can break down all established laws, all the limitations of mortal life instantly; search for that fire of Love which can bring dead back to life; that Power which can cancel the things once done; that supreme Consciousness which can arrest the advance of time and slipping moments (“No silent peak is found where Time can rest.” Savitri-197) and that Bliss which can persuade the past perfect hours to live again with greater intensity or 'A new charm brings back the old extreme delight.' (Savitri-275) Adventure into Supramental consciousness promises endless new discoveries in the material world, endless opulence, beauty and harmony in the surrounding world. It also promises to put pressure on common man or on humanity to reveal their Soul. This Canto also gives the message that the Sadhak must also have the highest Brahmin Soul force in his frontal Nature which is a ceaseless rejection of falsehood and ceaseless acceptance of overhead Truth. This Canto hints at the establishment of Soul-saving Truth which alone can replace the Soul-slaying truth of three gunas . “The Spirit’s truths take form as living Gods” Savitri-261 “Of a truth that sees in an unerring light” Savitri-261 “A memory steals in from lost heavens of Truth,” Savitri-263 “In our unknown depths sleeps their reserve of truth,” Savitri-263 “Answers Truth’s call as to a parent’s voice” Savitri-264 “A happiness it brings of whispered truth;” Savitri-264 “The flame-bright hierarchs of the divine Truth” Savitri-265 “Or icons figuring a mystic Truth,” Savitri-265 “They lived in the mind and knew truth from within” Savitri-268 “And theoricians of unknowable truths,” Savitri-268 “Truths they could find and hold but not the one (Supreme) Truth” Savitri-271 “A Truth-gaze shapes its beings and events;” Savitri-271 “Even Nature’s ignorance is Truth’s instrument;” Savitri-272 “Mystic, ineffable is the spirit’s truth,” Savitri-272 “This greater Truth is foreign to our thoughts;” Savitri-272 “And hoped to conquer Truth’s supernal base.” Savitri-273 “In transparent systems bodied termless truths,” Savitri-273 “This they have planned, to snare the feet of Truth” Savitri-274 “But thought nor word can seize eternal Truth: The whole world lives in a lonely ray of her sun Truth smiled upon the gracious golden game” Savitri-275 “A king of truth upon his separate throne.” Savitri-275 “For Truth is wider, greater than her forms.” Savitri-276 This Canto also makes us aware of our limitations and makes us accountable towards Divine life: “We see not what small figure of her (Para-prakriti) we hold; We feel not her inspiring boundlessness, We share not her immortal liberty. Thus is it even with the seer and sage For still the human limits the divine:” Savitri-276 “To account for the Actual’s unaccountable sum,” Savitri-269 “Its values weighed by the accountant Mind,” Savitri-270 This Canto deals only with higher planes of Consciousness and gives importance to live a life in extreme happiness and joy. Thus ' Joy dares to grow upon forbidden soil.' (Savitri-630). This is also a condition to meet and confront with world’s Ignorance, Falsehood, Suffering and Death. "A happiness it brings of whispered truth; There runs in its flow honeying the bosom of Space A laughter from the immortal heart of Bliss, And the unfathomed Joy of timelessness, The sound of Wisdom’s murmur in the Unknown And the breath of an unseen Infinity." Savitri-264 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A gold supernal sun of timeless Truth Poured down the mystery of the eternal Ray Through a silence quivering with the word of Light On an endless ocean of discovery.” Savitri-264 “Of throbbing new discovery without end.” Savitri-275 “The All-containing was contained in form, Oneness was carved into units measurable, The limitless built into a cosmic sum: Unending Space was beaten into a curve, Indivisible Time into small minutes cut, The infinitesimal massed to keep secure The mystery of the Formless cast into form.” Savitri-266-67 “A breadth of all-containing Consciousness Supported Being in a still embrace…. A great all-ruling Consciousness is there…” Savitri-271 “The secret power in the inconscient depths, Compelling the blinded Godhead to emerge,” Savitri-272 (Discovery of Inconscient Self.) 17/ Book 2, Canto 12 - The Heavens Of Ideal A Brief Restatement: This Book-2, Canto-12, gives the account of King Aswapati’s Psychic being’s ascent to Spiritual and Supramental height, hence this ascent is identified as Purusha yajna or Vedantic sacrifice. "It left known summits for the unknown peaks:" Savitri-277 "Its worlds are steps of an ascending Force:" Savitri-280 "Only the Eternal’s strength in us can dare To attempt the immense adventure of that climb And the sacrifice of all we cherish here." Savitri-280 Here we find an account of the movement of Consciousness in higher planes of Consciousness, particularly in between Psychic and Spiritual plane. "Each stage of the soul’s remote ascent was built Into a constant heaven felt always here." Savitri-277 This Canto also gives hint of opening of Chakras of King Aswapati from above the head moving downward as Divine Shakti . The traditional Yoga gives importance of opening of Chakras or energy centres from below and asks the physical presence of Guru in order to avoid the possibility of Spiritual fall. The opening of Chakras as proposed in integral Yoga is safe and need not depend on the Physical presence of Guru . The descending Shakti will purify mind, vital and body and finally descend to Subconscient and Inconscient plane for purification and transformation. “Our hidden centres of celestial force Open like flowers to a heavenly atmosphere; Mind pauses thrilled with the supernal Ray, And even this transient body then can feel Ideal love and flawless happiness And laughter of the heart’s sweetness and delight Freed from the rude and tragic hold of Time, And beauty and the rhythmic feet of the hours.” Savitri-278 "A million lotuses swaying on one stem, World after coloured and ecstatic world Climbs towards some far unseen epiphany." Savitri-279 So the Yoga which begins with the movement of Consciousness between Psychic and Spiritual plane, replacing or superseding the earlier status of movement of consciousness between three gunas , will culminate with the movement of Consciousness between Inconscient and Supramental plane. “Above the spirit cased in mortal sense Are superconscious realms of heavenly peace, Below, the Inconscient’s sullen dim abyss, Between, behind our life, the deathless Rose.” Savitri-277-278 Thus, King Aswapati prepared his body for cellular transformation. This is identified as the intermediate siddhi beyond Supramental of integral Yoga. “A fiery stillness wakes the slumbering cells , A passion of the flesh becoming spirit, And marvellously is fulfilled at last The miracle for which our life was made.” Savitri-278 We also observe in this Canto the reconciliation of Divine Will, Divine Knowledge and Divine Love through the movement of Consciousness. They become one and further ‘Aspired to reach the Being’s absolute.’(Savitri-279). This sense of Oneness with all existence is a movement towards Cosmic and Supramental Consciousness and the King met in those planes ‘radiant children of Eternity’ (Savitri-282) who can assist a Sadhaka to establish himself in that plane. This Canto also confirms a Sadhak that Spiritual fall can be avoided if Karma Yoga is reconciled with Jnana Yoga . "Happy the worlds that have not felt our fall , Where Will is one with Truth and Good with Power ; Impoverished not by earth-mind’s indigence, They keep God’s natural breath of mightiness, His bare spontaneous swift intensities; There is his great transparent mirror, Self, And there his sovereign autarchy of bliss In which immortal natures have their part, Heirs and cosharers of divinity." Savitri-281 "There is the secrecy of the House of Flame, The blaze of godlike thought and golden bliss, The rapt idealism of heavenly sense; There are the wonderful voices, the sun-laugh, A gurgling eddy in rivers of God’s joy, And the mysteried vineyards of the gold moon-wine, All the fire and sweetness of which hardly here A brilliant shadow visits mortal life." Savitri-279 OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: “It longed for the Light that knows not death and birth. Each stage of the soul’s remote ascent was built Into a constant heaven felt always here.” Savitri-277 “A fiery stillness wakes the slumbering cells, A passion of the flesh becoming spirit, And marvellously is fulfilled at last The miracle for which our life was made. A flame in a white voiceless cupola Is seen and faces of immortal light, The radiant limbs that know not birth and death, The breasts that suckle the first-born of the Sun, The wings that crowd thought’s ardent silences, The eyes that look into spiritual Space.” Savitri-278 The More Important Secret of this chapter: “There is the secrecy of the House of Flame (Agni), (Psychic being) The blaze of godlike thought and golden bliss, The rapt idealism of heavenly sense; There are the wonderful voices, the sun-laugh, A gurgling eddy in rivers of God’s joy, And the mysteried vineyards of the gold moon-wine, All the fire and sweetness of which hardly here A brilliant shadow visits mortal life.” Savitri-279 The Most Important Secret of this chapter: "Yet were there regions where these absolutes met And made a circle of bliss with married hands; Light stood embraced by light, fire wedded fire, But none in the other would his body lose To find his soul in the world’s single Soul, A multiplied rapture of infinity." Savitri-281-282 18/ Book 2, Canto 13 - In The Self Of Mind A Brief Restatement: The Book-2, Canto-13 concentrates on King Aswapati’s full opening of intermediate static Spiritual Being and its relation with dynamic Psychic Being below and dynamic Supramental Being above. It also hints that the most important Psychic being of integral Yoga is partly fulfilled by union with Spiritual Being and fully satisfied with the union with Supramental Being. "Then suddenly a luminous finger fell On all things seen or touched or heard or felt And showed his mind that nothing could be known; That must be reached from which all knowledge comes." Savitri-284 While a Static Spiritual being is indifferent to world problems, its intervention in life reduces desire, personal will, ego, attachment, dualities and action of three gunas. This Canto does not concentrate on the dynamic Spiritual being which is also known as Cosmic Consciousness and its action is more described in the next Canto, Book 2, Canto-14. The Nature of Spiritual Being is ‘Mighty calm,’ ‘immobile calm,’ ‘wordless peace,’ ‘deep peace,’ indifferent to victory and defeat, ‘vast quietism,’ creator Mind, ‘a wide and witness Self,’ a shadow of Supramental light, ‘a pale front of the Unknowable’ Supermind, ‘blank and still.’ Spiritual being can trace a passage of brief Supramental touch, which gives input to explore more on the subject. They are described as That, sceptic Ray, Superconscient Sun, convicting beam, nameless Force, mighty Mother, white passion of God-ecstasy, boundless heart of Love, ‘A greater Spirit.’ "Our sweet and mighty Mother was not there Who gathers to her bosom her children’s lives, Her clasp that takes the world into her arms In the fathomless rapture of the Infinite, The Bliss that is creation’s splendid grain Or the white passion of God-ecstasy That laughs in the blaze of the boundless heart of Love. A greater Spirit than the Self of Mind (greater Spirit is Supermind.) Must answer to the questioning of his soul." Savitri-286-287 This Canto also proposes to become immortal by constantly renewing the mortality though the Spiritual Being is unable to confront Death in the inconscient plane. "Two firmaments of darkness and of light Opposed their limits to the spirit’s walk; It moved veiled in from Self’s infinity In a world of beings and momentary events Where all must die to live and live to die. Immortal by renewed mortality," Savitri-287-288 Finally, the Canto proposes that if one will remain in the world he will have to live in the prison of ego, and if he will activate the Spiritual being it will find a passage of extinction and escape from this world. So, we have to go beyond the Spiritual Mind in order to discover the dynamic Spirit and a comprehensive solution to the world's problems. "To be was a prison, extinction the escape." Savitri-288 OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: “Where Silence listened to the cosmic Voice, But answered nothing to a million calls; The soul’s endless question met with no response.” Savitri-283 “Silence (of Spiritual Being), the mystic birthplace of the soul (Psychic Being).” Savitri-287 (Psychic being’s silence is a suffusion from Spiritual being.) “The Silence knew itself and thought took form:” Savitri-284 “There (state of equality) he could stay, the Self, the Silence won: His soul had peace, it knew the cosmic Whole.” Savitri-284 (cosmic consciousness) 19/ Book 2, Canto 14 - The World-Soul A Brief Restatement: This Book-2, Canto-14 represents King Aswapati’s Spiritual experience of cosmic Self which is the same as the dynamic state of the Spiritual being, all this existence is Brahman of the Gita (Vasudevah Sarvamiti) (The Gita-7.19) , Para Prakriti or the Divine Mother of Tantra . This is also identified as the preliminary stair of the Supermind where the World, Self and Divine are reconciled. This is also the state of Consciousness, which is the outcome of Jivatma’s Divine union with the Para-Prakriti , who holds together this whole universe, jagat dharayete (The Gita-7.5). "Above them all she stands supporting all, The sole omnipotent Goddess ever-veiled Of whom the world is the inscrutable mask; The ages are the footfalls of her tread, Their happenings the figure of her thoughts, And all creation is her endless act. His spirit was made a vessel of her force; Mute in the fathomless passion of his will He outstretched to her his folded hands of prayer." Savitri-295 In all the previous Cantos, King Aswapati had the experience of Cosmic Consciousness, but in this Canto his cosmic Self is Supramentalised and the Divine revealed himself in his personal form. The King's Consciousness continues to move between the universal and transcendent Self. "An incense floated in the quivering air, A mystic happiness trembled in the breast As if the invisible Beloved had come Assuming the sudden loveliness of a face And close glad hands could seize his fugitive feet And the world change with the beauty of a smile." Savitri-290 In Cosmic Consciousness, Matter and Spirit are reconciled and all negations of material life is Divinised by the universal Spirit’s touch. They are: “One who could love without return for love (Divine Love), Meeting and turning to the best the worst, It healed the bitter cruelties of earth, Transforming all experience to delight; Intervening in the sorrowful paths of birth It rocked the cradle of the cosmic Child And stilled all weeping with its hand of joy; It led things evil towards their secret good, It turned racked falsehood into happy truth; Its power was to reveal divinity.” Savitri-291 This Canto proposes a Sadhak on how to enter relation with other Souls by activation of the cosmic Self. Here, the subtle touch of one soul with another soul is given much importance by extension and universalisation of subtle body and a touch of gross 'bodies were needed not' (Savitri-292) to establish this Divine Love. "Life was not there, but an impassioned force, Finer than fineness, deeper than the deeps, Felt as a subtle and spiritual power, A quivering out from soul to answering soul, A mystic movement, a close influence, A free and happy and intense approach Of being to being with no screen or check, Without which life and love could never have been. Body was not there, for bodies were needed not, The soul itself was its own deathless form And met at once the touch of other souls Close, blissful, concrete, wonderfully true." Savitri-292 This Cosmic Self is the home and training ground of dead Souls through internatal trance and one enters the right relation with the world, fellow brothers, dead kith and kin and material things through direct contact with this higher consciousness. "In trance they (dead Souls) gathered back their bygone selves, In a background memory’s foreseeing muse Prophetic of new personality Arranged the map of their coming destiny’s course: Heirs of their past, their future’s discoverers, Electors of their own self-chosen lot, They waited for the adventure of new life." Savitri-293 "The (dead) spirit wandering from state to state Finds here (Cosmic Self) the silence of its starting-point In the formless force and the still fixity And brooding passion of the world of Soul... Ever they (Dead Souls) change and changing ever grow, And passing through a fruitful stage of death And after long reconstituting sleep Resume their place in the process of the Gods Until their work in cosmic Time is done." Savitri-294 In this cosmic Consciousness, the King Aswapati was able to have direct personal contact with the supreme Lord and supreme Mother and Their dual relation, which uplifted the King’s consciousness to the status of Avatara . "His soul passed on, a single conscious power, Towards the end which ever begins again, Approaching through a stillness dumb and calm To the source of all things human and divine. There he beheld in their mighty union’s poise The figure of the deathless Two-in-One, A single being in two bodies clasped, A diarchy of two united souls, Seated absorbed in deep creative joy; Their trance of bliss sustained the mobile world." Savitri-295 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A flame that cancels death in mortal things.” Savitri-291 “Behind them in a morning dusk One stood (the Divine Mother – as the Transcendent Shakti) Who brought them forth from the Unknowable (the Supreme). Ever disguised she awaits the seeking spirit; Watcher on the supreme unreachable peaks, Guide of the traveller of the unseen paths, She guards the austere approach to the Alone.” Savitri-295 20/ Book 2, Canto 15 - The Kingdoms Of The Greater Knowledge A Brief Restatement: Book-2, Canto-15 gives the message of the Supramental plane, which becomes active after one is established in the movement of Consciousness between the Universal and the Transcendent Self which succeeds the movements of Consciousness between the waking trance of the Psychic and non-waking trance of the Spiritual plane. "He scanned the secrets of the Overmind, He bore the rapture of the Oversoul. A borderer of the empire of the Sun, Attuned to the supernal harmonies, He linked creation to the Eternal’s sphere." Savitri-302 A concentration on this Canto can give brief Supramental touch, brief Supramental silence, brief Supramental hope, and brief Supramental Peace. That will help to trace a unique path of our own. “A thousand roads leaped into Eternity... The Known released him (King ) from its limiting chain; He knocked at the doors of the Unknowable.’ (Savitri-298) This Canto hints that due to this Supramental influence; some Permanent changes were observed in King’s physical appearance. They are identified as: “A light was round him (King ) wide and absolute,” (Savitri-297) This change is also observed in Satyavan’s pursuit of Yoga in book-7. They are: “Above the cherished head of Satyavan She saw not now Fate’s dark and lethal orb; A golden circle round a mystic sun Disclosed to her new-born predicting sight” Savitri-533 During King's Psychic and Spiritual opening, he became a twice-born Soul and the first Psychic and second Spiritual reversal of Consciousness was experienced. So a Dvija can hold the Divine's Presence for a brief period and we mark King's this particular brief Spiritual experience and brief Supramental experience in the previous Book-2, Canto-5 and Book-1, Canto-3: “A new life dawns, he looks out from vistas wide; The Spirit’s breath moves him but soon retires: His strength was not made to hold that puissant guest.” Savitri-165 “Hardly for a moment glimpsed viewless to Mind, (Brief Supramental experience.) As if a torch held by a power of God, The radiant world of the everlasting Truth Glimmered like a faint star bordering the night Above the golden Overmind’s shimmering ridge.” Savitri-41 The King experienced another new birth and establishment in a third reversal of Consciousness during this Supramental opening: "In the kingdom of the Spirit’s power and light, As if one who arrived out of infinity’s womb He came new-born, infant and limitless And grew in the wisdom of the timeless Child; He was a vast that soon became a Sun." Savitri-301 In this context, we can note The Mother's following experience: " When we begin living the spiritual life, a reversal of consciousness takes place which for us is the proof that we have entered the spiritual life; well, yet another occurs when we enter the supramental world...And probably each time a new world opens up, there will again be a new reversal. This is why even our spiritual life, which is such a total reversal compared to ordinary life, seems something still so ... so totally different when compared to this supramental consciousness that the values are almost opposite....I can explain the phenomenon like this: successive reversals such that an EVER NEW richness of creation will take place from stage to stage, making whatever came before seem so poor in comparison. What to us seems supremely rich compared to our ordinary life, appears so poor compared to this new reversal of consciousness. Such was my experience." The Mother's Agenda-15.11.1958 We also observe in this Canto, the nature of Supramental action which complements earlier representations of Psychic and Spiritual action: “The greatness and wonder of its boundless works,” Savitri-298 “The glorious dream of their universal acts;” Savitri-298 “Its inexhaustible acts in a timeless Time,” Savitri-298 “And all creation is an act of light.” Savitri-298 “In that high realm where no untruth can come, Where all are different and all is one, In the Impersonal’s ocean without shore The Person in the World-Spirit anchored rode; It thrilled with the mighty marchings of World-Force, Its acts were the comrades of God’s infinite peace .” Savitri-301 “His finite parts approached their absolutes, His actions framed the movements of the Gods, His will took up the reins of cosmic Force.” Savitri-302 The above Supramental action also calls down the Supramental Wisdom and Supramental Love: “Here came the thought that passes beyond Thought, Here the still Voice which our listening cannot hear, The Knowledge by which the knower is the known, The Love in which beloved and lover are one.” Savitri-297-98 Supramental action makes a Sadhaka King, Leader and Captain of the team; Supramental wisdom makes him Scout guarding Truth’s ‘diamond purity’ (Savitri-297) and Pioneer of new Consciousness by tracing a new path; Supramental Love makes his life exceedingly joyful laughter and boundless self-giving. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A consciousness lay still, devoid of forms, Free, wordless, uncoerced by sign or rule, For ever content with only being and bliss; A sheer existence lived in its own peace On the single spirit’s bare and infinite ground.” Savitri-297 “A state in which all ceased and all began.” Savitri-297 (a state of Supramental Consciousness) “Out of the neutral silence of his soul He passed to its fields of puissance and of calm And saw the Powers that stand above the world, (the various Emanations of the Divine Mother) Traversed the realms of the supreme Idea And sought the summit of created things And the almighty source of cosmic change.” Savitri-298 “On peaks where Silence listens with still heart To the rhythmic metres of the rolling worlds, He served the sessions of the triple Fire.” Savitri-299, 21/ Book 3, Canto 1 - The Pursuit Of The Unknowable A Brief Restatement: In Book-3, Canto-1, King entered a state of consciousness beyond Supramental and this absolute static state of the Divine we may call as Bliss Self, Supreme Self, Turiya state, ' Uncreating, uncreated and unborn, The One by whom all live, who lives by none.' (Savitri-309) Its dynamic state is not revealed here. The King was able to enter this absolute plane after bridging the gulf between this world and the Supramental world, about which we get hints from the previous Book-2, Canto-3, 10, 11 and Book-3, Canto-1 & 2. The narration is like this: “This world of bliss he (King Aswapati) saw and felt its call, But found no way to enter into its joy; Across the conscious gulf there was no bridge.” Savitri-128 "It saw afar the unreached Immortal’s home And heard afar the voices of the Gods.' Savitri-258-259 "Far-off he saw the joining hemispheres." Savitri-264 “But who that mightiness was he knew not yet.” Savitri-306 “But what That was, no thought nor sight could tell.” Savitri-308 "And still the last inviolate secret hides Behind the human glory of a Form, Behind the gold eidolon of a Name. A large white line has figured as a goal, But far beyond the ineffable suntracks blaze: What seemed the source and end was a wide gate, A last bare step into eternity." Savitri-311 In the initial phase of the Sadhana, King was able to enter the last perfection (siddhi) of integral Yoga, known as Truth Supreme, but showed his inability to stay in that world for a longer period: “Upbuoyed upon winged winds of rapid joy, Upheld to a Light it could not always hold, It left mind’s distance from the Truth supreme And lost life’s incapacity for bliss.” Savitri-43-44 A similar difficulty is marked in Savitri's Spiritual experience of arriving at Supramental and Bliss Consciousness: "Then this too paused; the body seemed a stone. All now was a wide mighty vacancy, But still excluded from eternity’s hush; For still was far the repose of the Absolute And the ocean silence of Infinity." Savitri-543-544 A similar difficulty is observed in Satyavan's Sadhana while trying to bridge the gulf between this world and the Supramental world: "I lived in the ray but faced not to the sun. I looked upon the world and missed the Self, And when I found the Self, I lost the world, My other selves I lost and the body of God, The link of the finite with the Infinite, The bridge between the appearance and the Truth, The mystic aim for which the world was made, The human sense of Immortality. But now the gold link comes to me with thy feet And His gold sun has shone on me from thy face." Savitri-407-408 How can we enter this world of Bliss through the movement of Consciousness? Through the fourfold ladders of (1) waking Self, Virat , (2) subliminal Self, dream Self, Hiranyagarbha , (3) Supramental Self, Sleep Self, causal body, Susupti (4) Supreme Self, Turiya, the Consciousness of pure self-existence, we climb back through trance or deep meditation to this absolute Divine plane. More hints we can observe from this Canto:- 1) “Although more near to us than nearness’ self,… Hidden by its own works, it seemed far off, Impenetrable, occult, voiceless, obscure… Near, it retreated; far, it called him still.” (Savitri-305) 2) Without this Divine Presence, the world lived empty of its Mission, all things have no charm, no glory, no brightness, which can be compared as love after the beloved’s demise. (Savitri-305) 3) The Delight of this Supreme Self can satisfy life utterly. ‘Its absence left the greatest action dull, Its presence made the smallest (action) seem divine. When it was there heart’s abyss (desire Soul) was' (Savitri-305-306) fulfilled, purified, transformed and perfected. 4) When this Deity, the Anandamaya Purusha withdraws, the existence experiences dissolution or when the Psychic Being withdraws, the individual experiences the death of the body. During that period of dissolution the godlike fullness of Divine Instruments, Vibhutis, Avataras become the support of an impermanent scene. 5) The Canto proposes that to make the mind empty, vital silent and body plastic is the condition of continuous ascent of the Soul, continuous descent of Shakti and boundless change and further proposes to live like a newborn child or a zero formed where every hope and search must cease and nothing built could live. Then all the parts of Nature can transform into the image of Bliss Self. This is the adventure of Spirit within Matter’s Ignorance. Thus Spirit can hold the universe in the trance of its luminous insufficiency. 6) The separate Self or Psychic being must be Supramentalised by the invasion of the Supramental and Bliss Self and its sepatrative identity is lost and a Sadhak becomes egoless and becomes one with the Bliss Self or 'The separate self must melt or be reborn Into a Truth beyond the mind’s appeal.' (Savitri-307) By the influence of its Supreme Truth, the mind dies like a moth and one lives in a ‘fine and blissful Nothingness.’ (Savitri-307) 7) Before that supreme state all human glory, sweetness and harmony become unimportant and obsolete. Thus, by the attraction of this Supreme Self, the unsolved slow evolution of three gunas returns to its Divine Source from which all springs and all ceases. 8) The Supreme Self has no kinship with the dominant three gunas of the universe. Thus, in its vast consciousness, there is no external movement, no tamasic mind’s ignorant action, no rajasic mind’s indulgence in human love and no sattwic mind’s disinterested search for pure truth. All the false personalities born by the influence of three gunas perished before the nameless impersonal influence and oneness of the Supreme bliss Self. There remains only one Supreme Divine Mother without a second personality to substitute Her or “There was no second, it had no partner or peer; Only itself was real to itself.” (Savitri-308) This Oneness of pure existence is safe from the falsehood of ‘thought and mood’ and pure Consciousness is ‘unshared immortal bliss’ (Savitri-309) and dwelt alone, aloof, unique, bare and unutterably sole. This Being is formless, featureless, mute, occult, impenetrable, infinite, eternal, unthinkable and alone. 9) After the prolongation of this static realisation of the Supreme Self, King Aswapati became fit to meet the Dynamic state of the Divine Mother in Person or in Her personal embodied Form for a brief period, who alone can bridge the gulf between Matter and Spirit or Death and Immortality in their entirety. “All he had been and all towards which he grew Must now be left behind or else transform (by dynamisation of Supreme Self) Into a self of That which has no name.” Savitri-307 “A height was reached where nothing made could live, A line where every hope and search must cease Neared some intolerant bare Reality, A zero formed pregnant with boundless change .” Savitri-306 (This is the point at which Supreme Self is dynamised.) This Canto gives the message to a Sadhak that by realisation of static Supreme Self one will recoil from world problems and escape into the supreme Abode of Param Dham and by dynamisation of Supreme Self through prolongation of static realisation, the world problems can be resolved and untransformed Nature can be Divinised. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A cave of darkness guards the eternal Light.” Savitri-305 (Here eternal Light is the Subconscient and Inconscient Self) “Nothing could satisfy but its delight: Its (Supreme Self’s) absence left the greatest actions dull, Its presence made the smallest seem divine.” Savitri-305 22/ Book 3, Canto 2 - The Adoration Of The Divine Mother A Brief Restatement: The Book-3, Canto-2, begins with the vast static silence state of Supreme Self, Turiya, Bliss Self, which can abolish and swallow the burdening tamasic need, the rajasic sense urge and limited sattwic knowledge without transforming that life. In this state, ego is dead with boundless silence of the Supreme Self but oblivious of Supreme Self's Power and world transforming Mission. This realisation is an escape from life's problems and does not bring victory and crown of integral Yoga. This realisation does not define the mystery of Avatar's Divine birth and Divine action, leaving unbroken the 'last chapter's seal' and 'still the last inviolate secret' (Savitri-311) and 'last bare step' is hidden. By the pressure of static Supreme Self, 'The soul’s ignorance is slain but not the soul:' (Savitri-311) This hints that by activation of the static Supreme Self Ignorance and Falsehood can be destroyed but cannot be transformed. In the absolute silence of static supreme realisation, 'an absolute Power' sleeps and the Sadhak's task is to awaken the trance-bound Soul linked with this static realisation and 'make the world a vessel of Spirit's force' (Savitri-312) and mould the clay into 'God's perfect shape.' (Savitri-312) The dynamic state of the Supreme Self perfects the action of Psychic Being, Spiritual Being and Supramental Being; its influence reduces or silences the demand of desire Soul, it turns all parts of being towards a single-minded quest and single-minded opening towards the Divine Mother Consciousness and it establishes the Bliss Consciousness in all the parts of Being and Becoming. The King here meets the Supreme Mother or Creatrix Bliss Mother as: "A being of wisdom, power and delight, Even as a mother draws her child to her arms, Took to her breast Nature and world and soul.... The Power, the Light, the Bliss no word can speak Imaged itself in a surprising beam And built a golden passage to his heart Touching through him all longing sentient things." Savitri-312 "A Mother Might brooded upon the world; A Consciousness revealed its marvellous front Transcending all that is, denying none:” Savitri-313 "The undying Truth appeared, the enduring Power Of all that here is made and then destroyed, The Mother of all godheads and all strengths Who, mediatrix, binds earth to the Supreme." Savitri-313 "The Formless and the Formed were joined in her: Immensity was exceeded by a look, A Face revealed the crowded Infinite." Savitri-314 The speciality of this Canto is the manifestation of the Supreme Self's dynamic Divine Love which can transform without slaying the desire Soul surrounding Psychic being and can transform the darkness of Subconscient and Inconscient sheaths: “But where is the Lover’s everlasting Yes,” Savitri-310, “Across the silence of the ultimate Calm, Out of a marvellous Transcendence’ core, A body of wonder and translucency As if a sweet mystic summary of her self Escaping into the original Bliss Had come enlarged out of eternity, Someone (Divine Mother) came infinite and absolute.” Savitri-312 “A moment’s sweetness of the All-Beautiful (Divine Mother) Cancelled the vanity of the cosmic whirl.” Savitri-312 “A love that bore the cross of pain with joy Eudaemonised the sorrow of the world, Made happy the weight of long unending Time, The secret caught of God’s felicity.” Savitri-312-133 “A Heart was felt in the spaces wide and bare, A burning Love from white spiritual founts Annulled the sorrow of the ignorant depths; Suffering was lost in her immortal smile. A Life from beyond grew conqueror here of death; To err no more was natural to mind; Wrong could not come where all was light and love. ” Savitri-313-14 “All here shall be one day her sweetness’ home, All contraries prepare her harmony; Towards her our knowledge climbs, our passion gropes; In her miraculous rapture we shall dwell, Her clasp shall turn to ecstasy our pain.” Savitri-314 “All that denies must be torn out and slain And crushed the many longings (of desire Soul) for whose sake We lose the One (Divine Love) for whom our lives were made. Now other claims (of desire Soul) had hushed in him their cry:" Savitri-316 The Divine Love is a supremely affirmative dynamic energy defined as ‘Lover’s everlasting Yes’ (Savitri-310) which can transform Inconscient/Subconscient negations known as ‘everlasting No’ (Savitri-310) without rejecting and destroying them, without slaying the Soul’s Ignorance, can transform the wheel of earth’s doom known as ‘cosmic whirl.’ (Savitri-310) It can bear the cross of pain with joy; transcends all the creation but denies none and can annul the sorrow of ignorant depths. It can turn pain into ecstasy, confront and conquer death, and transform falsehood. Before its Presence error of mind and wrong action cannot materialise and the mind becomes a faultless instrument of the Divine. All discords of life move towards harmony, all darkness of suffering is healed and this Divine Love can transform superseding earlier static Divine realisation which can crush and silence the many longing desires of mind, life and body. The Spiritual and Psychic Love can reject falsehood, Supramental and Bliss Love can transform falsehood and save the Soul, Mind, Life and Body. So, King Aswapati’s single-minded quest longed and yearned only the Supreme Divine Mother’s Presence in the form of Soul saving Truth, Love and Joy and ‘vast surrender.’ "All Nature dumbly calls to her alone To heal with her feet the aching throb of life And break the seals on the dim soul of man And kindle her fire in the closed heart of things." Savitri-314 "Once seen, his heart acknowledged only her . Only a hunger of infinite bliss was left. All aims in her were lost, then found in her; His base was gathered to one pointing spire." Savitri-315 "This Light comes not by struggle or by thought; In the mind’s silence the Transcendent acts And the hushed heart hears the unuttered Word. A vast surrender was his only strength. A Power that lives upon the heights must act, Bring into life’s closed room the Immortal’s air And fill the finite with the Infinite." Savitri-315-316 "Only he longed to draw her presence and power Into his heart and mind and breathing frame; Only he yearned to call for ever down Her healing touch of love and truth and joy Into the darkness of the suffering world. His soul was freed and given to her alone ." Savitri-316 This Canto gives the Sadhak , the task that, after stabiliastion of his consciousness in the Psychic, Spiritual and Universal planes, he has to ascend and enter the Supreme Self in absolute silence and dynamises it to meet the Supreme Mother in Her Personal form. This will help him to receive the fourth Divine Call of Paraprakriti's union with Apara-prakriti of transforming the nether Subconscient and Inconscient Sheaths. "In her confirmed because transformed in her, Our life shall find in its fulfilled response Above, the boundless hushed beatitudes, Below, the wonder of the embrace divine ." Savitri-315 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “In absolute silence sleeps an absolute Power. Awaking, it can wake the trance-bound soul And in the ray reveal the parent sun:” Savitri-311-12 23/ Book 3, Canto 3 - The House Of The Spirit And New Creation A Brief Restatement: In the Book-3, Canto-3, King was able to dynamise the Supramental Force of having four consequences through ‘downward look’ (Savitri-322) and by embracing all existence. They are identified as (1) new creation, (2) extinction of suffering, (3) oneness with the existence and (4) transformation of Subconscient and inconscient sheaths. Supramental touch/embrace will equip life with new creation and new manifestation which may be identified as an extension of integral Karma Yoga . The source of all action is Consciousness or ‘The one Consciousness that made the world was seen’ (Savitri-318) These new creations are: A new and marvellous creation rose.” Savitri-323 “In these new worlds projected he became” Savitri-325 “A stream ever new-born that never dies,” Savitri-325 “Lured at each turn by new vicissitudes To self-discovery that could never cease.” Savitri-328 “Brought new creations for the thought’s surprise” Savitri-328 “And vast adventure into thinking shapes And trial and lure of a new living’s dreams.” Savitri-328 “A new creation from the old shall rise,” Savitri-330 2: Supramental touch/embrace can transform the suffering of life. This can be identified as the extension of integral Bhakti Yoga . They are: “No suffering of hearts compelled to beat” Savitri-321 “He felt the extinction of the world’s long pain,” Savitri-322 “All struggle was turned to a sweet strife of love” Savitri-324 “There was no sob of suffering anywhere; Experience ran from point to point of joy: Bliss was the pure undying truth of things. All Nature was a conscious front of God:” Savitri-324 3: Supramental touch/embrace can give the experience of Oneness with all existence. This is identified as an extension of integral Jnana Yoga and this perfection is identified as sajujya mukti . We can observe them from the following lines: “There was no more division’s endless scroll; One grew the Spirit’s secret unity , All Nature felt again the single bliss.” Savitri-319 “His soul was a delegation of the All (Psychic being as a delegate of Supreme.) That turned from itself to join the one Supreme .” Savitri-319 “A living Oneness widened at its core” Savitri-322 “Existence found its truth on Oneness’ breast” Savitri-322-23 “The great world-rhythms were heart-beats of one Soul ,” Savitri-323 “Lived their innumerable unity ;” Savitri-323 “There were no contraries, no sundered parts, All by spiritual links were joined to all And bound indissolubly to the One :” Savitri-323 “There Oneness was not tied to monotone;” Savitri-324 “And made of difference oneness’ smiling play; It made all persons fractions of the Unique, ” Savitri-324 “There leaps out unity’s supreme delight ” Savitri-324 “Harmonised a Oneness deep, immeasurable.” Savitri-325 “The bliss of a myriad myriads who are one .” Savitri-325 “An image cast by one deep truth’s absolute, Married to all in happy difference... One in the might and joy of multitude. Even in the poise where Oneness draws apart To feel the rapture of its separate selves, The Sole in its solitude yearned towards the All And the Many turned to look back at the One .” Savitri-326 “In the temple of the ideal shrined the One :… The virgin forms through which the Formless shines,” Savitri-327 4: Supramental touch/embrace or ‘constant lightnings of the spirit’ (Savitri-329) can penetrate the Subconscient and inconscient sheaths. This is identified as an extension of the integral Yoga of Self-perfection. They are: “And in subconscious whispers and in dream Still murmured at the mind’s and spirit’s choice. Its treacherous elements spread like slippery grains Hoping the incoming Truth might stumble and fall,” Savitri-317 “All Nature’s recondite (little known) spaces were stripped bare, All her dim crypts and corners searched with fire Where refugee instincts and unshaped revolts Could shelter find in darkness’ sanctuary Against the white purity of heaven’s cleansing flame.” Savitri-318 “All seemed to have perished that was undivine: Yet some minutest dissident might escape And still a centre lurk of the blind force. For the Inconscient too is infinite; The more its abysses we insist to sound, The more it stretches, stretches endlessly.” Savitri-318 “For even there (dim far universe) the boundless Oneness dwells To its own sight unrecognisable, It lived still sunk in its own tenebrous (dark shadowy or obscure) seas, Upholding the world’s inconscient unity Hidden in Matter’s insentient multitude.” Savitri-331 “It merges knowledge in the inconscient deep; Accepting error, sorrow, death and pain, It pays the ransom of the ignorant Night, Redeeming by its substance Nature’s (Spiritual) fall.” Savitri-331 “Himself he knew and why his soul had gone Into earth’s passionate obscurity To share the labour of an errant Power Which by division hopes to find the One.” Savitri-331 : His heart lay somewhere conscious and alone Far down below him like a lamp in night; Abandoned it lay, alone, imperishable, Immobile with excess of passionate will, His living, sacrificed and offered heart Absorbed in adoration mystical, Turned to its far-off fount of light and love.” Savitri-331-332 “In the centre of his vast and fateful trance Half-way between his free and fallen selves, Interceding twixt God’s day and the mortal’s night, Accepting worship as its single law, Accepting bliss as the sole cause of things, Refusing the austere joy which none can share, Refusing the calm that lives for calm alone, To her (Paraprakriti) it turned for whom it willed to be.” Savitri-332 “Armed with the intuition of a bliss To which some moved tranquillity was the key, It persevered through life’s huge emptiness Amid the blank denials of the world.” Savitri-332-33 The perfection’s law promises movement in between ‘hierarchy of lucent planes’ (Savitri-326) of Consciousness and ensures swift Spiritual evolution. This Inconscient transformation is very crucial in deciding Earth’s future. For such transformation to be active individuals must be established in Supramental Consciousness through Yoga of Self-perfection. To tear desire from its Inconscient root is identified as 'A last and mightiest transformation' (Savitri-318) of King Aswapati . A similar mighty transformation visited Savitri when 'The world’s darkness had consented to Heaven-light.' (Savitri-664) "Then lest a human cry should spoil the Truth He tore desire up from its bleeding roots And offered to the gods the vacant place. Thus could he bear the touch immaculate. A last and mightiest transformation came. " Savitri-318 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “In the temple of the ideal shrined the One: It peopled thought and mind and happy sense Filled with bright aspects of the might of God And living persons of the one Supreme, The speech that voices the ineffable, The ray revealing unseen Presences, The virgin forms through which the Formless shines ,” Savitri-327 24/ Book 3, Canto 4 - The Vision And The Boon A Brief Restatement: In the Book-3, Canto-4, the King Aswapati entered a Supramental world and through a Supramental vision met the ‘mighty face’ (Savitri-334) of the Divine Mother in his heart. This also symbolises that the King’s Psychic Being is Supramentalised. "An Influence had approached the mortal range, A boundless Heart was near his longing heart, A mystic Form enveloped his earthly shape.... The One he worshipped was within him now:" Savitri-334 The Divine Mother discouraged King to call down immeasurable Divine Force and man is not ready to bear the Infinite’s weight. She asked King to live with the slow-paced evolution of humanity and accept God-like toil for earth and men with patience. She further informed that a static Soul realisation of later Vedantists and the influence of three gunas of ordinary life have made a world estranged from life and thought. The Divine Mother describes elaborately the limitation of present humanity who cannot reconcile heaven with earth. The infallible Guide leads all the Souls through stumble and failure and till they discover their Psychic being, 'rest and earthly ease' (Savitri-339) are forbidden. "The goal recedes, a bourneless vastness calls Retreating into an immense Unknown; There is no end to the world’s stupendous march, There is no rest for the embodied soul. It must live on, describe all Time’s huge curve. An Influx presses from the closed Beyond Forbidding to him rest and earthly ease, Till he has found himself he cannot pause." Savitri-399 Man during his journey in higher planes of Consciousness, is assisted by Immortals and Ambassadors of those planes of Consciousness. The Divine Mother declares that in spite of present limitations, tardy evolution and attachment to inferior life, ‘a pure perfection and a shadowless bliss ’ (Savitri-340) is man’s mighty fate. She asks King to ‘Help still humanity’s blind and suffering life’ (Savitri-340) with the aid of his ‘spirit’s wide omnipotent urge.’ (Savitri-340) Any impatience towards fulfilment of the highest human aspiration can draw King Aswapati towards Titan's drive, imperfect fruit and partial prize. So, the King must renounce the fruit of his long labour and offer everything to unchanging Divine Will. All things shall change and transform in All Life and All Time and not in this life and not in this brief time. Then King’s prayer again rises to activate dynamic Divine Shakti who came to him in Supramental vision (Light floated round the marvellous Vision’s brow. Savitri-346) to fulfil his aspiration for earth and men. King saw ‘Omnipotent’s flaming pioneers,’ (Savitri-343) ‘the sun-eyed children of a marvellous dawn’, who came into this fallen human sphere as architects of Immortality. “Their tread one day shall change the suffering earth.” (Savitri-344) The King foresaw the coming of the high Divine successor, the Avatara, Satyavan . ‘He shall know’ (Savitri-344) what the heart of the mortal could not think, ‘He shall do what the heart of the mortal could not dare.’ (Savitri-344) The King prayed to the Divine Mother to ‘Mission to earth some living form’ (Savitri-345) of Her who ‘with one gesture change all future time.’ (Savitri-345) The Divine Mother was satisfied with the King’s Tapasya , askesis and consecration and agreed to incarnate Her living form on earth and She shall ‘break the iron Law, Change Nature’s doom by the lone spirit’s power.’ (Savitri-346) "She shall bear Wisdom in her voiceless bosom, Strength shall be with her like a conqueror’s sword And from her eyes the Eternal’s bliss shall gaze. A seed shall be sown in Death’s tremendous hour, A branch of heaven transplant to human soil; Nature shall overleap her mortal step; Fate shall be changed by an unchanging will.” Savitri-346 Thus, King was the eternal Seeker of Truth, Love and Power of All Life. Through him, great swift-footed deed awoke. His Supramentalised Psychic Being established the empire of the Soul, who also can conquer the opulence and wealth of heaven. His empire of Soul can rule Matter and the bounded universe and can reconcile Spirit with Matter. The literal meaning of King’s name is ‘The Lord of Life’ (Savitri-348) and he resumed his mighty Supramental action again in this ambiguous globe. Thus, ends the Book-3, Canto-4. In the next Canto, we shall witness the secret of the Divine Mother’s earthly embodiment which the Lord of the Gita confirms that ‘My birth and My work are both Divine’ janma karma cha me divyam . Savitri’s birth is the symbol of Para-prakriti’s movement in an earthly embodiment which is ‘A columned shaft of fire and light.' (Savitri-581) Satyavan’s birth is the symbol of Paramatma’s earthly incarnation of 'unknown Lover' (Savitri-374). And Their meeting symbolises the union between Supreme Mother and Supreme Purusha in our heart centre as 'incarnate dual Power.' (Savitri-705) Their task is to repeat King Aswapti's following Subconscient transformation experience: "A divinising stream possessed his veins, His body’s cells awoke to spirit sense, Each nerve became a burning thread of joy: Tissue and flesh partook beatitude. Alight, the dun unplumbed subconscient caves Thrilled with the prescience of her longed-for tread And filled with flickering crests and praying tongues." Savitri-334 This Canto proposes a Sadhak to become 'A wanderer from the occult invisible suns' (Savitri-348) substituting the earlier habit of outer wandering. King Aswapati's outer wandering reduced after his realisation of universal Self or 'Humanity framed his movements (outer wandering) less and less.' (Savitri-26) This we notice in Savitri after she discovered Divine Love from without in the form of Satyavan , she declared firmly, 'Now of more wandering it has no need.' (Savitri-412) OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Flashing with lightnings, mad with luminous wine.” Savitri-334 “He shall know what mortal mind barely durst think, He shall do what the heart of the mortal could not dare. Inheritor of the toil of human time, He shall take on him the burden of the gods; All heavenly light shall visit the earth’s thoughts, The might of heaven shall fortify earthly hearts; Earth’s deeds shall touch the superhuman’s height, Earth’s seeing widen into the infinite.” Savitri-344 “One moment fill with thy eternity, Let thy infinity in one body live, All-Knowledge wrap one mind in seas of light, All-Love throb single in one human heart.” Savitri-345 25/ Book 4, Canto 1 - The Birth And Childhood Of The Flame A Brief Restatement: The Book-4, Canto-1 symbolically represents the mystery of the Godhead’s birth. The Divine Mother, when incarnated in an earthly body, her birth, childhood, youth and rest of her life are guided by the influence of higher Nature, Para-prakriti. Deluded Souls do not understand this mystery of Divine birth and consider Desire (The Gita-16.8) as the sole cause of this world existence. In the Mother’s womb, Savitri spent three (five) thoughtful seasons of nine (ten) months before her mighty birth in the Spring season. Here seasons of summer, monsoon, autumn, winter, dew-time and spring are described not as a dead mechanical cycle but as a living deity, the force of the Divine Mother who participated in building the physical frame of Savitri . Savitri’s growth in the mother’s womb took place by ‘A mightier influx (that) filled the oblivious clay’ (Savitri-353) and after her birth her dim cave of Subconscient and inconscient sheaths were flooded with ‘slow conscient light’; (Savitri-355) her lovelier body was formed by the new descent of Divine Love and new Delight; her sense was purified by the pressure of Psychic being. Invisible Supramental sunlight ran through her veins and the same light flooded her brain with heavenly brilliances. This Canto suggests that in child Savitri the Mind of Light became active which lies in between Overmind and Supermind. Her surface Nature was also divinised or “Nearer the godhead to the surface pressed.’ (Savitri-357) She lived self-guarded and self-protected in the Spirit’s silence and in her luminous cell. "A mind of light , a life of rhythmic force, A body instinct with hidden divinity Prepared an image of the coming god; And when the slow rhyme of the expanding years And the rich murmurous swarm-work of the days Had honey-packed her sense and filled her limbs, Accomplishing the moon-orb of her grace, Self-guarded in the silence of her strength Her solitary greatness was not less." Savitri-357 Her pure aspiration called high Spiritual destiny down and she was able to guard the Truth’s diamond throne from the vigil tower. Her Supramental love invisibly embraced all without any sign and word and sound. Due to her half-opened Psychic being, many high Gods preferred to live in her Psychic temple. Her body is like heaven’s transparent light, a golden bridge between heaven and earth and she can walk alone with her strange and starry head in the deepest Night. "A scout of victory in a vigil tower, Her aspiration called high destiny down; A silent warrior paced in her city of strength Inviolate, guarding Truth’s diamond throne ." Savitri-358 "Many high gods dwelt in one beautiful home; Yet was her nature’s orb a perfect whole, Harmonious like a chant with many tones, Immense and various like a universe." Savitri-358 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “The strong Inhabitant turned to watch her field A lovelier light assumed her spirit brow And sweet and solemn grew her musing gaze; Celestial-human deep warm slumbrous fires Woke in the long fringed glory of her eyes Like altar-burnings in a mysteried shrine.” Savitri-357 “A nectarous haloed moon her passionate heart Loved all and spoke no word and made no sign, (Her universal Love needs no external aid and expression.) But kept her bosom’s rapturous secrecy A blissful ardent moved and voiceless world.” Savitri-358 26/ Book 4, Canto 2 - The Growth Of The Flame A Brief Restatement: The Book-4, Canto-2 gives an account of (1) Savitri’s state of Consciousness of young Divinity, (2) the state of consciousness of her followers and devotees, (3) the gulf between Savitri and her followers, (4) a desperate attempt to bridge those gulfs, (5) Spiritual fall down and (6) discouragement of gathering together of devotees for a Divine purpose. 1: Savitri’s Soul and Nature were equally Divinised and she was waiting to find her destined equal Soul: “But mid this world, these hearts that answered her call, None could stand up her equal and her mate. In vain she stooped to equal them with her heights, Too pure that air was for small souls to breathe. These comrade selves to raise to her own wide breadths Her heart desired and fill with her own power That a diviner Force might enter life, A breath of Godhead greaten human time.” Savitri-365-66 “Her greater self lived sole, unclaimed, within.” Savitri-366 “Among the many who came drawn to her Nowhere she found her partner of high tasks, The comrade of her soul, her other self (second Self) Who was made with her, like God and Nature, one .” Savitri-366 "No equal heart came close to join her (Savitri’s) heart, No transient earthly love assailed her calm, No hero passion had the strength to seize; No eyes demanded her replying eyes.” Savitri-367 2: The Personality of her admirers, followers and devotees: “Only a few responded to her call: Still fewer felt the screened divinity And strove to mate its godhead with their own, Approaching with some kinship to her heights.” Savitri-362 “They could not keep up with her tireless step; Too small and eager for her large-paced will, Too narrow to look with the unborn Infinite’s gaze Their nature weary grew of things too great.” Savitri-363 “Others pursued her with life’s blind desires And claiming all of her as their lonely own, Hastened to engross her sweetness meant for all. As earth claims light for its lone separate need Demanding her for their sole jealous clasp, They asked from her movements bounded like their own And to their smallness craved a like response. Or they repined that she surpassed their grip, And hoped to bind her close with longing’s cords. Or finding her touch desired too strong to bear They blamed her for a tyranny they loved, Shrank into themselves as from too bright a sun, Yet hankered for the splendour they refused. Angrily enamoured of her sweet passionate ray The weakness of their earth could hardly bear, They longed but cried out at the touch desired Inapt to meet divinity so close, Intolerant of a Force they could not house. Some drawn unwillingly by her divine sway Endured it like a sweet but alien spell; Unable to mount to levels too sublime, They yearned to draw her down to their own earth. Or forced to centre round her their passionate lives, They hoped to bind to their heart’s human needs Her glory and grace that had enslaved their souls.” Savitri-365 3: The gulf between Savitri and her admirers: “A friend and yet too great wholly to know, She walked in their front towards a greater light, Their leader and queen over their hearts and souls, One close to their bosoms, yet divine and far. ” Savitri-363 “Her will was puissant on their nature’s acts, Her heart’s inexhaustible sweetness lured their hearts, A being they loved whose bounds exceeded theirs; Her measure they could not reach but bore her touch, Answering with the flower’s answer to the sun They gave themselves to her and asked no more. One greater than themselves, too wide for their ken, Their minds could not understand nor wholly know, Their lives replied to hers, moved at her words:” Savitri-364 “Although she leaned down to their littleness Covering their lives with her strong passionate hands And knew by sympathy their needs and wants And dived in the shallow wave-depths of their lives And met and shared their heart-beats of grief and joy And bent to heal their sorrow and their pride, Lavishing the might that was hers on her lone peak To lift to it their aspiration’s cry, And though she drew their souls into her vast And surrounded with the silence of her deeps And held as the great Mother holds her own, Only her earthly surface bore their charge And mixed its fire with their mortality:” Savitri-366 “Admired, unsought, intangible to the grasp Her beauty and flaming strength were seen afar Like lightning playing with the fallen day, A glory unapproachably divine." Savitri-367 “All worshipped marvellingly (Savitri), none dared to claim.” Savitri-368 4: Desperate effort to bridge the gulf between herself and her admirers: “A mind daring heavenly experiment, Growing towards some largeness they felt near, Testing the unknown’s bound with eager touch They still were prisoned by their human grain: They could not keep up with her tireless step; Too small and eager for her large-paced will, Too narrow to look with the unborn Infinite’s gaze Their nature weary grew of things too great.” Savitri-363 “For even the close partners of her thoughts Who could have walked the nearest to her ray, Worshipped the power and light they felt in her But could not match the measure of her soul.” Savitri-363 “Or longing with their self of life and flesh They clung to her for heart’s nourishment and support: The rest they could not see in visible light; Vaguely they bore her inner mightiness. Or bound by the senses and the longing heart, Adoring with a turbid human love, They could not grasp the mighty spirit she was Or change by closeness to be even as she. Some felt her with their souls and thrilled with her, A greatness felt near yet beyond mind’s grasp; To see her was a summons to adore, To be near her drew a high communion’s force.” Savitri-363-364 “So men worship a god too great to know, Too high, too vast to wear a limiting shape; They feel a Presence and obey a might, Adore a love whose rapture invades their breasts; To a divine ardour quickening the heart-beats, A law they follow greatening heart and life. Opened to the breath is a new diviner air, Opened to man is a freer, happier world:” Savitri-364 “Her will was puissant on their nature’s acts, Her heart’s inexhaustible sweetness lured their hearts, A being they loved whose bounds exceeded theirs; Her measure they could not reach but bore her touch, Answering with the flower’s answer to the sun They gave themselves to her and asked no more.” Savitri-364 “They felt a godhead and obeyed a call, Answered to her lead and did her work in the world; Their lives, their natures moved compelled by hers As if the truth of their own larger selves Put on an aspect of divinity To exalt them to a pitch beyond their earth’s. They felt a larger future meet their walk; She held their hands, she chose for them their paths:” Savitri-364 “Some near approached, were touched, caught fire, then failed , Too great was her demand, too pure her force. Thus lighting earth around her like a sun, Yet in her inmost sky an orb aloof, A distance severed her from those most close.” Savitri-366 5: Spiritual fall: After meeting Savitri , those unable to recognise and hold her Divine Presence experienced a Spiritual fall. “Uplifted towards luminous secrecies Or conscious of some splendour hidden above They leaped to find her in a moment’s flash, Glimpsing a light in a celestial vast, But could not keep the vision and the power And fell back to life’s dull ordinary tone. ” Savitri-362 “Or with a slow great many-sided toil Pushing towards aims they hardly could conceive; Yet forced to be the satellites of her sun They moved unable to forego her light, Desiring they clutched at her with outstretched hands Or followed stumbling in the paths she made.” Savitri-363 "In man a dim disturbing somewhat lives; It knows but turns away from divine Light Preferring the dark ignorance of the fall ." Savitri-366 6: Discouragement of gathering together of devotees for a Divine purpose: In this Canto a Sadhak is discouraged from wasting his time in gathering together of people, lakasangraha, for a Divine purpose. It proposes to utilise time and space exclusively to accumulate Spiritual energy (Self-concentration) and by the movement of Spiritual consciousness, he does good of all creatures (Self-expansion). His one, only and best friend is his Psychic Being. "Whoever is too great must lonely live. Adored he walks in mighty solitude; Vain is his labour to create his kind, His only comrade is the Strength within.” Savitri-368 When a high Soul takes birth on earth, it becomes difficult for him to find an equal Soul, who can help him in accomplishing his Divine Mission of fourfold Divine union. Till the arrival of an equal companion or till the finding of a complementary Soul, he must live alone with his Psychic Being. The effort made to create, nurture and build an equal Soul is identified here as a waste of time. Savitri is a representative symbol of Incarnation and myriad Instruments and Emanations, always present close to earth’s atmosphere with the single mission of divinising the clay. This Canto proposes Divine’s Yantras, Vibhutis and Avataras , that they should not waste their time in building Soul of their own kind but to utilise time to accumulate Spiritual energy and canalise this Transcendent Force to earth and men. They will learn the lesson to depend on their own Spiritual energy rather than on collective force. In the long run, humanity will be prepared to divinise themselves and all the Divine opulence will be given to them. 7: The Gulf between Sri Aurobindo and His direct disciples: “It (Savitri) heralds the Supermind. But I had a feeling (after reading the last chapter of Savitri ) he (Sri Aurobindo ) had not completed his revision. When I read this, I felt it was not the end, just as when I read the last chapter of the “Yoga of Self-Perfection ,” (of The Synthesis of Yoga) I felt it was not finished. He left it unfinished. And he said so. He said, “No, I will not go down to this mental level anymore.” But in Savitri’s case… (I didn’t look after it, you know), he had around him Purani , that Chinmayi , and… (what is his name) Nirod —they all swarmed around him. So I didn’t look after Savitri. I read Savitri two years ago (1961), I had never read it before. And I am so glad! Because I read it at the time I could understand it –and I realised that none of those people had understood ONE BIT of it.” The Mother /The Mother's Agenda/13th March-1963 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Earth nursed, unconscious still, the inhabiting flame, Yet something deeply stirred and dimly knew; There was a movement and a passionate call, A rainbow dream, a hope of golden change; Some secret wing of expectation beat, A growing sense of something new and rare And beautiful stole across the heart of Time.” Savitri-367 27/ Book 4, Canto 3 - The Call To The Quest A Brief Restatement: The Book-4, Canto-3, defines King Aswapati’s Mission known as ‘The Call’ and he made Savitri aware of her two important discoveries known as ‘The Quest’. King Aswapati again confirmed his mission for earth and men related to 'shadowless bliss.' (Savitri-340, 369) “Again the mighty yearning (of King) raised its flame That asks a perfect life on earth for men And prays for certainty in the uncertain mind And shadowless bliss for suffering human hearts And Truth embodied in an ignorant world And godhead divinising mortal forms.” Savitri-369 The King got the overhead direction or ‘from some far sky of thought’ which was received by ‘the echoing passages of his brain’ and this overhead wisdom ‘left its stamp (of Divinity) on the recording cells’ of the King and his ‘dim ignorant cells’ and ‘the blind brain’ (Savitri-375) received Divine transformation. The King got a blueprint of how he will realise the mission from above. The Fate-driven earth-born race will face the greatest opposition in realisation of the perfect life from the three Inconscient energies of gunas . The dwarf Sattwic mind will oppose the realisation of comprehensive Truth; the dwarf rajasic mind will oppose the realisation of tireless Divine Love and the dwarf tamasic mind will be satisfied with the attainment of ‘low-peaked height’ (Savitri-372) of consciousness. Inconscient’s mindless muddy water blocks all the action of Divine Will, Wisdom and Love. The man turns for little gains to ignorant Powers, kindles a light for demon face, loves ignorance fathering his pain and a great Illusion wraps his life. Even the descent of flaming light returns back to its home; none understands the Eternity’s direction and the luminous divine Eye retires from its action. The King has not lost confidence in humanity and hoped for his action with swift revealing Spiritual steps and fit all his actions to a transcendent scheme. The Godhead can grow within his heart and the Mighty Mother can stay permanently in the Psychic Heart Centre. Man must receive the Divine call to exceed himself. Earth life is an epic of hope and failure and she can exceed her form and fixed fate. Though she is a goddess, yet she is caught in the net of Death and forbidden joy . In the altar of despair, she builds hope; with the pains of hell, she aspires to joy and her high step can liberate all humanity. The King Aswapati , as Father and the Guru of Savitri , gave her double tasks of finding the Divine without and within. Firstly, she will tread a brief golden path with her second Self Satyavan , the lyrist of her Soul’s most intimate chords, mover of her force and guide. His Light will guard her from without and within and by holding his strong hand she can confront life’s extreme adversity. Secondly, she has to discover her Psychic being where the Supramental Mother can choose to stay permanently and with the power of the Psychic being, she can tread a sun-lit path followed by a journey in the abysmal night, dream twilight of Subconscient plane, permanent rise of Soul to Sachchidananda plane and permanent descent of Sachchidananda consciousness by returning to earth life along with Satyavan. This Canto also hints Savitri’s Psychic opening not by Vedic/Tantric self-discipline but by Vedantic Self-discipline where the Soul in the heart opened by the pressure/descent of Soul in the Mind or Spiritual Being, or ‘A hand from some Greatness opened her heart’s locked doors.’ (Savitri-375) In King, the Karma, Jnana and Bhakti are reconciled to such extent the all-overhead Power, Knowledge and Ecstasy rushed into his physical frame known as annamaya Purusha/annamaya Kosha and thus physical transformation or cellular change is experienced. “The Wise who know see but one half of Truth, (sattwic men) The strong climb hardly to a low-peaked height, (tamasic men) The hearts that yearn are given one hour to love.” (rajasic men) Savitri-372 “Thought, vision, feeling, sense, the body’s self Are seized unutterably and he (King) endures An ecstasy and an immortal change; He feels a Wideness and becomes a Power, All knowledge rushes on him like a sea:” Savitri-375 After Savitri knew that her unknown Lover was waiting for her the Unknown, the palace of Madra became empty of its sweetness, the sovereign of daily joys of life went far; her moonbeam feet touched not the lucent floors. The beauty and divinity were gone. Delight had fled to search for another specious world and future home. "For somewhere on the longing breast of earth, Thy unknown lover waits for thee the unknown. Thy soul has strength and needs no other guide Than One who burns within thy bosom’s powers. There shall draw near to meet thy approaching steps The second self for whom thy nature asks, He who shall walk until thy body’s end A close-bound traveller pacing with thy pace, The lyrist of thy soul’s most intimate chords Who shall give voice to what in thee is mute." Savitri-374 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: (Earth) “Knows that one high step might enfranchise (liberate) all” Savitri-371 28/ Book 4, Canto 4 - The Quest A Brief Restatement: Before discovering Divine within Savitri has to discover her Divine without. Before this Divine Call, the attraction of ‘Madra’s spacious halls, the white carved pillars, the cool dim alcoves, the tinged mosaic of the crystal floors, the towered pavilions, the wind-rippled pools and gardens humming with the murmur of bees’ became pale, unwanted and obsolete. In Book-4, Canto-4, Savitri leaves the palace in search of her ‘only Lord’ (Savitri-637) who can hold her comprehensive Divine Love, Delight and Beauty, collaborate in fulfilling her Divine Mission which is a manifestation of the Divine Will and call down Divine Wisdom, Truth and Light to guard her mission’s ‘diamond throne’ (Savitri-358) and adventure ahead in Consciousness like a pioneer to manifest the Divine life. He (the destined Lover) will give voice to what in her is mute and the lyrist of her 'soul’s most intimate chords.' (Savitri-374) We get some hints from this Canto related with the Spiritual destiny of a Sadhaka . They are divided into three parts. The Divine Destiny is made by (1) the intervention of Divine work and Divine descent of Wisdom, (2) the intervention of higher Beings (hooded godheads) (Savitri-377) who accompany him from his birth, (3) the intervention of 'all seeing Eye above,' (Savitri-378) the Divine architect. These three elements are responsible for building Spiritual destiny. If Sadhaka has realised Psychic, Spiritual and Supramental beings, then (4) beings of those planes will join with him as emanations of Divine Mother and they will further help to change the destiny. This Canto proposes a Sadhaka that before wearing the face of Satyavan to receive Savitri’s full Divine Love, he must develop/integrate the following twelve exclusive attributes (or twelve types of liberated Souls) through practices of multiple self-disciplines of traditional and integral Yoga. They are: 1: “The strong king-sages from their labour done, Freed from the warrior tension of their task, Came to her serene sessions in these wilds; The strife was over, the respite lay in front.” Savitri-381 2: “In the soul’s unprofaned star-white recess They sojourned with an everliving Bliss; A Voice profound in the ecstasy and the hush They heard, beheld an all-revealing Light. All time-made difference they overcame; The world was fibred with their own heart-strings; Close drawn to the heart that beats in every breast, They reached the one self in all through boundless love.” Savitri-381 3: “Nameless the austere ascetics without home Abandoning speech and motion and desire Aloof from creatures sat absorbed, alone, Immaculate in tranquil heights of self” Savitri-382 4: “The seers attuned to the universal Will, Content in Him who smiles behind earth’s forms, Abode ungrieved by the insistent days. About them like green trees girdling a hill Young grave disciples fashioned by their touch Trained to the simple act and conscious word, Greatened within and grew to meet their heights.” Savitri-382 5: “Bathed in the purity of the mild gaze That, uninsistent, ruled them from its peace, And by its influence found the ways of calm.” Savitri-382 6: “King-children nurtured in that spacious air Like lions gambolling in sky and sun Received half-consciously their godlike stamp:… Plastic and firm beneath the eternal hand, Met Nature with a bold and friendly clasp And served in her the Power that shapes her works.” Savitri-382 7: “One-souled to all and free from narrowing bonds, Large like a continent of warm sunshine In wide equality’s impartial joy, These sages breathed for God’s delight in things… The love that flows from the one Mother’s breast Healed with their hearts the hard and wounded world.” Savitri-383 8: “Drunk with a wine of lightning in their cells” Savitri-383 9: “Some lost to the person and his strip of thought In a motionless ocean of impersonal Power, Sat mighty, visioned with the Infinite’s light, Or, comrades of the everlasting Will, Surveyed the plan of past and future Time.” Savitri-383-84 10: “Some winged like birds out of the cosmic sea And vanished into a bright and featureless Vast: Some silent watched the universal dance, Or helped the world by world-indifference.” Savitri-384 11: “Some watched no more merged in a lonely Self, Absorbed in the trance from which no soul returns, All the occult world-lines for ever closed, The chains of birth and person cast away:” Savitri-384 12: “Some uncompanioned reached the Ineffable.” Savitri-384 Among the above twelve types of great exclusive liberated Souls, Savitri was unable to discover her Soul’s companion who was a symbol of comprehensive Divine Love: “Still she found not the one predestined face For which she sought amid the sons of men.” Savitri-385 Thus, in Savitri’s life, many months passed without discovering Satyavan (Paramatma in material embodiment). She has not lost hope and waited for the opportune moment of the destined meeting. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “August, exulting in her Maker’s eye, She felt her nearness to him in earth’s breast, Conversed still with a Light behind the veil, Still communed with Eternity beyond.” Savitri-381 29/ Book 5, Canto 1 - The Destined Meeting Place A Brief Restatement: This Book-5, Canto-1 gives the message that Savitri has to receive the Divine Love from without, from within and from above. They will bring complete fulfilment of her earth life and her mission of transforming earth will be expedited which is her long pending issue of all life. This Canto confirms that all the happenings of past, present and future life are not accidental but there exists a Divine plan and all events happen in the cosmic play in a foreseen time and place. "Unknowing she had neared her nameless goal… And nothing happens in the cosmic play But at its time and in its foreseen place.” Savitri-389 "These knew each other though in forms thus strange. Although to sight unknown, though life and mind Had altered to hold a new significance, These bodies summed the drift of numberless births, And the spirit to the spirit was the same." Savitri-398-399 We are given a brief time from cradle to grave to call down Timeless eternity and a small place to call down spaceless Infinity. Savitri’s birth and youth in Madra’s palace is the symbol of the ascent of the Soul to the highest status of Supreme Self and her return to Shalwa’s forest hermitage is the symbol of descent into nether earth in order to discover the last Godhead sleeping in the Inconscient sheath (Savitri-405) and this Godhead in the form of Inconscient Self can illumine earth life by its lone power or ‘lay his (man’s) hand on happy inconscient things.’ (Savitri-390) This Canto also proposes a Sadhak to become ascetic within symbolised as 'a soul retiring from the world' (Savitri-391) and ‘solitude far from the world’ (Savitri-391) with the realisation of Brahma Satya Jagat Mithya as the starting point of ‘sad and limitless (Divine) Call’ (Savitri-391) of the endless integral Yoga. OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: "The Mighty Mother lay outstretched at ease. All was in line with her first satisfied plan; Moved by a universal will of joy The trees bloomed in their green felicity And the wild children brooded not on pain... Behind the rapt smile of the Almighty’s dance." Savitri-390 The More Important Secret of this chapter: “His (ascetic’s) vast extended spirit couched behind.” Savitri-391 The Most Important Secret of this chapter: “To lay his hand on happy inconscient things,” Savitri-390 “Love in the wilderness met Savitri.” Savitri-391 30/ Book 5, Canto 2 - Satyavan A Brief Restatement: Satyavan's surface personality was built from the accumulation of Soul Forces from his past births. " Noble and clear as the broad peaceful heavens A tablet of young wisdom was his brow; Freedom’s imperious beauty curved his limbs, The joy of life was on his open face. His look was a wide daybreak of the gods, His head was a youthful Rishi’s touched with light, His body was a lover’s and a king’s." Savitri-393 Satyavan’s early days in the Shalwa’s forest land were to think, act, enjoy and breathe like other mundane man and yet he had a brief partial glimpse of his deeper Self. If an individual's thoughts, actions and emotions are activated without the support and help of the Divine, then he is identified as a Mundane "Once were my (Satyavan’s) days like days of other men: To think and act was all, to enjoy and breathe; This was the width and height of mortal hope:” Savitri-406-407, Then a ‘truth was felt’ in his moderate life ‘that screened its shape from mind.’ (Savitri-407) A moderate is oblivious of future doom and is preoccupied with present moments. An awareness of future doom comes through vision, and by consecration, Divine union is experienced and the doom changes. The moderate Satyavan , who lived in the illumined Soul ray of God’s touch but was not ready to face the eternal Sun of His constant embrace, ('I lived in the ray but faced not to the sun.' Savitri-407) became ascetic Satyavan , when this surface concentration of the Divine ray penetrated heart and flesh. This ascetic Divine realisation could not bridge the gulf between Matter and Spirit. When he concentrated on the world, he lost the God and when concentrated on the God, he lost the world. With Savitri’s arrival this gulf was bridged and the consecrated Satyavan became King Child and was able to live and face the Sun light, representing Vijnana . And in the cosmic Consciousness of Vijnana , the Spirit and Matter are reconciled and Matter’s or physical body’s fixed death-bound destiny and grooves of Iron law are changed into the Spirit’s immortal all life. This is a passage from mere mundane man incarnating to the integral ascending Godhead of the race or ‘the soul of man climbing to God,’ (Savitri-703) and its destined saviour. Satyavan’s Godhead status does not prevent him from living ‘in one house with the primal beast’ (Savitri-541) in the forest, colloquies with the Djinn and Asuras of the Subconscient world; thus, in the Divine’s single plan ‘high meets the low’ (Savitri-541) or ‘God’s summits look back on the mute Abyss;’ ( Savitri-541) accepts to be small and human on earth. This is the emergence of Lord Satyavan , for whom Savitri fought with dark Godhead in Death’s Night. Through this sacrificial action, the highest Divine Consciousness of the Avatar is reconciled with the lowest consciousness of the earth. Sri Aurobindo reveals Satyavan as a symbol of Divine Love (masculine Power). Divine love is an overhead energy that descends to Earth through a prepared human channel. When Divine Love enters earth’s atmosphere he is ‘Abased, disfigured, mocked’ (Savitri-397) by inferior beings. Tamasic beings (within and without) misunderstand the Divine Love, rajasic beings misuse the Divine Love and sattwic beings limit the action of Divine Love. The dwarf mind, life and body cannot hold the ineffable Divine Love in its pure form. Still, this Divine Love is held by 'A soul made ready through a thousand years' (Savitri-396) and 'He is still the godhead by which all can change.' (Savitri-397) Through this Canto, we can concentrate on dual Avatara’s supreme relation of Krishna and Kali in a mortal body. Even the experience of a brief touch of Divine Love is of immense value in our external life. The meeting of the Dual Avatara in the heart is also identified as a brief Supramental experience of uninterrupted intense immortal joy. The mortal body learns with much difficult training to wear this intense delight. This bliss is born after the awakening of the last Godhead of the Inconscient Self and it can transform and remake our all life. This Book-5, Canto-2 symbolically proposes a Sadhak to 'meet the ancient Mother ' (Savitri-393) and live in the matrix of new triple Time and new universalised Space of Cosmic Consciousness, where an incalculable amount of Divine Force, Truth, Light, Ananda, Love, Beauty, Peace and Silence invades into earth's atmosphere and to live without them is to return to the old world and mortal time subject to death, decay and disease. His rare privilege is to meet the dual Avatara in subtle physical, Psychic and Superconscient planes. "This golden figure given to his grasp Hid in its breast the key of all his aims, A spell to bring the Immortal’s bliss on earth, To mate with heaven’s truth our mortal thought, To lift earth-hearts nearer the Eternal’s sun. In these great spirits (dual Avatar) now incarnate here Love brought down power out of eternity To make of life his new undying base." Savitri-397 OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: “The one for whom her heart had come so far.” Savitri-393 “For suddenly her heart looked out at him,” Savitri-395 “Then trembling with the mystic shock her heart” Savitri-396 “Heart feels for heart, limb cries for answering limb; All strives to enforce the unity all is.” Savitri-398 “Her heart unveiled and his to find her turned;” Savitri-399 The More Important Secret of this chapter: “The chariot stood like an arrested wind. And Satyavan looked out from his soul’s doors And felt the enchantment of her liquid voice Fill his youth’s purple ambience and endured The haunting miracle of a perfect face.” Savitri-396 “A forehead that wore the crown of all her (Savitri’s) past, Two eyes her constant and eternal stars, Comrade and sovereign eyes that claimed her soul, Lids known through many lives, large frames of love.” Savitri-396 The Most Important Secret of this chapter: "A mystery wakes in our inconscient stuff, A bliss is born that can remake our life.” Savitri-397-398 31/ Book 5, Canto 3 - Satyavan And Savitri A Brief Restatement: Sri Aurobindo was able to accommodate His (and also The Mother’s ) all life’s comprehensive high Spiritual Visions and experiences in symbolic characters of incarnations, emanations and instruments, depicted from the legendary epic Mahabharata where Savitri , the descending Godhead, Avatara, the all Mother, the Mother of all Time, Paraprakriti, knew her fiery Self and her Being’s aim of pursuing the Soul of earth, symbolised as Satyavan in his earthly form in each birth and in all life. She glimpsed the glory for which she had chosen earth and its atmosphere for a gradual and subsequently constant, intense, comprehensive and instantaneous total descent of Divine attributes of Truth-Light, Power, Wisdom and Delight. She keeps her will alive to drive human Souls and fills in their brute elements, the endless hope to Divinise clay and confronts the riddle of Birth, inevitable Death, grooves of iron Law and stone eyes of fixed Fate in them with the sheer power of her unchanging Soul force manifested as living fire of Divine Love. She has chosen the Souls who have long suffered on this harsh globe, for the field of her sacrifice and action and she is even ready to walk and waste all infinity with wounded feet to accomplish her seemingly impossible task of transforming earth’s shadow, fixed destiny, grooves of iron Law, meaningless suffering, splendid failure, twilight and grey inhibitions. She leans with pity over earth-bound men in order to share the burden of ‘earth’s struggle and fate.’ Satyavan , a mere man of action, a woodsman, Nara, Jivatma , raised his consciousness to the status of the ascending integral Godhead, Avatara, Narayana , by the Power of consecration and loss of ego and was destined to fulfill Savitri’s mighty Mission of bridging the gulf between Heaven, Earth and Hell. He was also the Eternal Consciousness, a unique rare treasure loaned by Gods, who accompanied Savitri from the beginning of the creation as first ‘man and woman’ or first dual Incarnation and the Supreme had promised to grant physical immortality in all life when the first Avatara’s ‘heart dared death and suffered life.’ He continued his life in many successive births and bodies as ‘twin souls born from one undying fire’ of this mortal existence to endure in his human heart a million wounds representing the delegate Soul of earth. Through his long suffering in human form the God’s debt is paid. His Godhead status does not prevent him from living ‘in one house with the primal beast’ in the forest, colloquies with the Djinn and Asuras of the Subconscient world; thus in the Divine’s single plan he reveals solidarity with antagonist powers; ‘high meets the low’ or ‘God’s summits look back on the mute Abyss.’ He accepts the small and human personality of woodsman on earth and his small beginning witnesses the immense ascent of the Soul and immense descent of Shakti, leading the creation towards a mighty end. While tracing the path of immortality he signed salvation’s testament with his blood and broke into the dangerous and dark Inconscient’s depth and if he were to meet the Spiritual fall in the form of death while attempting to break the wheel of earth’s doom and before bridging the gulf between Heaven and Earth in order to balance the dark account of mortal Ignorance then this would be a great loss for humanity. Or an Avatara , as a delegate Soul of Heaven lent to earth must live a brief period in human history in order to trace and build a passage in intermediate ranges of consciousness so that a large section of humanity will be able to bridge the gulf between Heaven and Earth and reconcile Spirit with Matter with less effort. This work is further accelerated if Divine Love becomes active in earth’s atmosphere through action and interfusion of dual Avatara . His Divine work on earth of invasion of the series of Light and Love is treated unfinished and half done till all the evils are slain or transformed in their Inconscient home. In Savitri and Satyavan , Soul and Nature had realised equal Divine Presences and merged themselves in the oneness of wide harmony and balance. Their Spirit and body were glad, fulfilled through their union which drove them towards the discovery of ‘Love’s deathless moment,’ (Savitri-579) beings’ aim and richness extending over all Time. Their first meeting gives the most thrill by witnessing the dual Avatara in a secluded shrine of earth and in the secluded chamber of their heart who carry all the memory of their past births and their unfulfilled world task. From time to time or from the beginning of the creation, earth waits patiently for this destined meeting. Each meeting after the passing of many ages brings a new promise of Divine manifestation and the new hope becomes again visible in earth’s creatures. They had treasured the rich relation of their brief human birth through a subtle link of union or clasp of two eternities through many successive births and bodies of un-beginning past and felt the call of Spirit’s unending future joy; even they knew their Selves ‘older than the birth of Time.’ (Savitri-537) A vast intention of love’s unseen Presence has drawn these dual incarnating Powers closer in this life and their love asks them to wait endlessly as if they have all eternity ahead for their self-fulfilment. Together they have disdained from the God’s everlasting Night of Inconscient world and turned away from His everlasting Day of Sachchidananda plane and returned to Earth to wage a million wars against the universal dark rebel forces attached to present unstable existence, to bear the earth Mother’s ancient adversary, to bear ‘world’s intolerable wrongs’ (Savitri-701) and to accomplish their double task of raising the world to God’s deathless Light, a permanent ascent of Divine Consciousness and bringing down Divine Shakti to earth and men, a permanent descent of Divine Consciousness. Dyumatsena, the self-exiled King of Shalwa , father of Satyavan , is the Divine’s Conscious instrument, Yantra , here fallen blind, limiting his capacity to three gunas and walks lamely on this dangerous world with slow evolutionary mental footsteps. Through this Spiritual fall he has lost the celestial inner kingdom of seven immortal Selves and through that loss its kingdom of outer glory and opulence. Due to this adverse fate, he now sojourns a wiser life in the solemn rustle of the wood and his yearning towards All meets two solitudes (1) that of an outcast from the empire of the outer light symbolically represented as a crutch upon which his faltering-limb supports and he helplessly stumbles in the rushing speed of hasty Time and (2) lost to the comradeship of five galloping hooves of sense that of sound, touch, sight, taste and smell symbolically represented as his sightless blind identity. This double doom of his father compelled Satyavan to live in the high peopled loneliness of the Spirit which called the Divine Mother to enter his earthly life in human form and finally helped his long pure childhood’s lonely dream to restore King Dyumatsena’s steady royal walk in high dynamic outer Kingdom and a deeper visionary eye of Divine Wisdom. Restoration of the outer Kingdom was also the outcome of his revival of the inner kingdom through sadhana in double seclusion. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Her beating heart a remembrance of bliss” Savitri-410 “Each now was a part of the other’s unity, The world was but their twin self-finding’s scene Or their own wedded being’s vaster frame.” Savitri-411 “Oneness must sever its recovered bliss Or fate sunder (divide) our lives while life is ours.” Savitri-412 32/ Book 6, Canto 1 - The Word Of Fate A Brief restatement : This book (with its two Cantos) deals with the question of Fate, its source, its effect on our lives and whether it can be conquered. It also deals with problem of pain, the reason for its existence and when it will leave the scene. In this Book-6, Canto-1 (and also Canto-2) a reconciliation of moderate Spirituality represented by Savitri’s birth Mother, ancient Vedantic Spirituality represented by King Aswapati and Savitri , Overmental Spirituality of God represented by Narad are observed. Moderate Spirituality aims at escaping from problems of existence and extreme adversity through partial Divine union whereas ancient Vedantic Spirituality aims at resolving the problems of existence and confronting with extreme adversity of life through comprehensive Divine union. Overmental Gods have a role of helping men through foreknowledge and strengthening the Soul force of strong Souls and forcing weak Souls to experience Spiritual fall. Narad proposes that if one could live in the exceeding joy of the Self then doom might sleep in his life; this doom hunts and captures men when they remain unconscious of their Divine existence; if Savitri’s heart could be permanently imprisoned in the Supramental world and if she could live in the highest consciousness and exceeding bliss in her conscious waking state then doom might have slept permanently in her life and subsequently from earth’s life. He also proposes that this exceeding Bliss must be routed to man’s life through the opening of the Inconscient Self and the discovery of Divine Love hidden in the Inconscient Sheath or ‘Love that broods within the dim abyss.’ (Savitri-416) Narad’s arrival also calls down the future Supramental world and the promise of transformation of dark energies of the Subconscient and inconscient world: “And as he sang the demons wept with joy Foreseeing the end of their long dreadful task And the defeat for which they hoped in vain, And glad release from their self-chosen doom And return into the One from whom they came.” Savitri-417 Ancient Vedantists have the conviction ‘Only for good the secret Will can work’ (Savitri-424) and ‘I am stronger than death and greater than my fate.’ (Savitri-432) Others do not have this faith as they have no strong direct contact with the Divine. Here the King speaks of the double destiny of men. One is that of fixed destiny born out of ‘blindness of our will,’ our Karma or bounded action and the other is our changeable Spiritual destiny which is born out of oneness with Divine Will, Divine Wisdom and Divine Love. So, this Canto gives the message that one can escape untimely death and can live a long secure life if his Psychic being opens. For these Psychic and Spiritual Self opened Souls Death is not a curse but a passage and choice (iccha mrityu) for higher life. "Death is our road to immortality." Savitri-424, “Our death is made a passage to new worlds,” Savitri-194, “Death is a passage, not the goal of our walk:” Savitri-197, Savitri was able to trace her Lord in the distant land. Here, Savitri is identified as Para-prakriti or the virgin Mother and her meeting with Paramatma Satyavan can bring perfection in life and perfection in delight. Thus, we discover the Mahamantra of Savitri whose repetition can bring our Souls to the front: “Virgin who comest perfected by joy,” Savitri-424 The main participants who partake in uncovering this topic (mystery) are: Narad – who represents a Divine messenger aware of the source and secret mystery of fate and the forces that act behind all apparent destinies but does not have the power to change fate (that is also the limitation of our relation with Overmental Gods and Goddess) only he has the power to inform and awaken one to its impending action. He lives in a realm where Truth manifests without the distortion (What Narad saw about the detailed future of Savitri, about the same thing King Aswapati got the hint. In this sense Gods are superior to King Aswapati as projected in Savitri book) of any intermediary ignorance or inconscience, but he understands the secret mystery behind the ignorance and the future destiny of the earth. He comes to awaken and add a sense of haste (swiftness and acceleration) to Savitri’s Divine mission. King Aswapati – plays the role of both the father and the Guru of Savitri but as a seer of Truth and aware of the Divine Mother’s descent and action and ability to change fate, he is unperturbed by Narad’s pronouncements (Because King Aswapati had developed the strong conviction that the Supreme Will can work only for the good, independent of whatever it seems good or bad to man’s mind) and is aware of the purpose that Savitri has descended for. (Like king Aswapat i, in Integral Yoga the physical Guru has the responsibility of helping to find the Psychic Self. Then Psychic being is the inner Guru who takes the next responsibility of transforming Subconscient and Inconscient darkness in Sadhana .) The Queen – birth mother of Savitri and here is shown as someone who has accomplished some realisations and done sadhana , aware of the higher planes of existences and some of the secrets behind life and nature, but does not believe that Death can be overcome by a direct descent of the Divine power, but rather pleads the case for a slow and gradual evolution of man to his divine nature. (She has realized the Divine but was not aware that the Divine Power can change the untransformed Nature and hence can change human destiny.) The Queen was strong moderate by nature and hence she recoils from any high mission and discourages Savitri to step back from her Soul’s choice and asks her to follow an easier established path (“A choice less rare may call a happier fate,” Savitri-432). In the course of time, Savitri transcended her moderate passionate wise Mother and Mighty Seer Father. (She must disrupt, dislodge by her soul’s force Her past, a block on the Immortal’s road, Savitri-12) Savitri – although the incarnation of the Divine Mother, here she also represents someone who accepts their fate (which in her case is not the result of any karma of her previous lives) and can answer to it, not by pleading to a lower power/gods or by side stepping it (by rejecting to marry Satyavan), but by relying on (Spiritual experience of meeting with Satyavan that uplifted her consciousness to Supreme Height) their pure Soul force and the Divine within. (Savitri book indicates that Savitri’s Psychic being has more power than the Gods and the Guru.) “Then meet a greater god, thy self beyond Time.” (Savitri-375) The two cantos explore how the fate of most mortals differs from the fate of the Avatars or divine beings (Divine instruments, Yantra, Vibhuti and Avatara ). In the former case fate (is the fixed destiny activated by Nature’s law where the Supernature or Ishwara remains as witness during critical transitional moments) is usually prescribed to mortals by their karma, or nature or the actions of the Gods, while in the latter it is self-chosen, part of their mission (to activate the Supernature and witness or the ruler becomes Over-ruler and Overseer to change the fixed death bound destiny of the individual and the race). Hence, to escape one’s fate of a self-chosen mission is not possible for the divine (conscious) beings, who descend from a higher plane of Consciousness. We learn that these beings have to take their share of human misery if they wish to transform the earth and that all suffering can ultimately only be erased by bringing the highest supramental light to the lowest/deepest part of the Inconscient. Pain, we are told is the necessary instrument, the Gods use to cajole the divine within the inconscient to evolve towards the higher light…without which it would remain in its current (untransformed dark) state. We learn that once the highest divine light invades and transforms the inconscient sheath, pain no longer has its place and is transformed into its true state of divine (Ecstasy) good/joy…. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: "Earth keeps for man some short and perfect hours” Savitri-421 “Virgin who comest perfected by joy, Reveal the name thy sudden heart-beats learned. Whom hast thou chosen, kingliest among men?” Savitri-424 33/ Book 6, Canto 2 - The Book Of Fate, The Way Of Fate And The Problem Of Pain Summary Restated: In this Book-6, Canto-2 we meet three personalities. First one is the human personality of Savitri’s Mother, who seems to be concerned and blind with her own interest in an easy, comfortable and long happy human life. She does not bother for the world's misery and suffering and its irradiation from earth life. Due to her partial union with the Divine and satisfaction with that achievement, she was unaware of Divine’s comprehensive world plan, unaware of Divine Grace which acts during danger and difficulties of human life, unaware of dynamic Divine Power which can descend to change individual and collective destiny. King Aswapat i, due to his hard life of concentrated Tapasya could get a brief glimpse of Savitri’s past, present and future and also earth’s past, present and future. A detailed foreknowledge of the above issue was available to Narad , due to his Overmental God status. None of the above three have the capacity to change Savitri’s destiny and hence earth’s destiny. So, Savitri’s Psychic Being is identified as a greater God, and enjoys greater power and privilege than God and the Guru . Narad confirms that man is the author of his fate/doom and he can rewrite his fixed fate by opening the Psychic being through long sacrifice. He also issues the same proposal of hard sacrifice for Avatara for achieving his task of earth’s redemption. One can note the following two verses from Savitri: “Even if he (Avatara ) escapes the fiercest fires, Even if the world breaks not in, a drowning sea, Only by hard sacrifice is high heaven earned: He must face the fight, the pang who would conquer Hell.” Savitri-447 “Thy (common man) fate is a long sacrifice to the gods Till they have opened to thee thy secret self (Psychic Being) And made thee one with the indwelling God (Psychic Being).” Savitri-458 Narad identifies three dwarves, tamasic mind, rajasic mind and sattwic mind as the ‘hidden foe.’ Through these three inconscient energies the dark and hostile forces of the nether world enter into our life. The ordinary destiny can be changed if one can go beyond their influence. “There is no visible foe, but the unseen Is round us, forces intangible besiege, Touches from alien realms, thoughts not our own Overtake us and compel the erring heart; Our lives are caught in an ambiguous net. An adversary Force was born of old: Invader of the life of mortal man, It hides from him the straight immortal path. A power came in to veil the eternal Light, A power opposed to the eternal will Diverts the messages of the infallible Word, Contorts the contours of the cosmic plan: A whisper lures to evil the human heart, (whisper of vital and physical mind) It seals up wisdom’s eyes, the soul’s regard, It is the origin of our suffering here, It binds earth to calamity and pain. This all must conquer who would bring down God’s peace. This hidden foe lodged in the human breast Man must overcome or miss his higher fate. This is the inner war without escape.” Savitri-447-448 The main participants who partake in uncovering this topic (mystery) are restated with more deeper meaning: King Aswapati: Aswapati, King of Madra , the son of God, Vibhuti, destined to do some special Divine work, represents the human aspiration, hard Tapasya , askesis, and concentrated endeavour to explore all the multiple planes of Consciousness through vast and multiple identities. As Divine father he fostered, nourished and served his Divine daughter selflessly without attachment and wanted his daughter to ‘set earth alight’ with her ‘flame of radiant happiness.’ Like all human fathers, he aspires that her mortal life be unwounded and to serve humanity with ‘glad and griefless days.’ His capacity to unite with new bliss and flame-white Love came by annulling all ‘the contact formed with time-born things.’ He was able to retrieve the earth’s lost Spiritual energies, discovered earth’s secret beyond all previously attained Spiritual wisdom, nurtured Almighty’s Power in silence and solitude, sought the Divine strength that was not yet manifested on earth and called down the Divine Mother in the form of his daughter, Savitri. As Spiritual Teacher, the Guru ; firstly, he made her aware that her world Mission of awakening ‘Almighty powers’ that ‘are shut in Nature’s cells,’ ‘meet the Omnipotent in this house of flesh,’ ‘Out of Immortal’s substance you were made’ and hewing the path of immortality would be accomplished not by her own effort alone but by venturing to find her second Self, future Lord, unknown Lover, personal Godhead of the race and lyricist of her ‘soul’s most intimate chords’ in distant lands, who alone can match the measure of her waiting Soul, can walk with him like Gods in Heaven and can stand up as her equal comrade and peer; secondly, ‘must fire always test’ the purity and greatness of her Soul, who must wrestle with supernatural Darkness and must leave behind Death’s night to raise the fallen world. None can possess the kingdom of heaven and supreme Delight that has not passed through the ‘stones of suffering’ and tragic torture of giant sons of Falsehood; thirdly, she must continue her father’s unfinished Yoga and unfinished mission of ‘pure perfection and a shadowless bliss’ for the whole of suffering humanity and of changing all future time by unlocking the doors of human Fate. Queen: The Queen , the beautiful, passionate and the wise human mother of Savitri, the Divine’s unconscious instrument in Ignorance, child Soul, bala , represents mankind satisfied and preoccupied with earthly life of surface consciousness with having partial static Divine realisation through ‘sacrificial flame of aspiration,’ illumination of intellect, sattwic mind, limited light in Ignorance, and in her understanding of the mystery of creation and the Creator, the truth distorted and the Immortal’s meaning in the world was veiled. Thus, the limitation of her sattwic mind is here identified as soul slaying truth. As a human mother she fostered, nourished and served her Divine daughter with self-interest and attachment. She understands perfectly the limitations of human love and static Divine Love which cannot illuminate material life and not aware of the dynamic aspect of Divine Love which can transform life and human love. She was unaware of the secret of abundant dynamic Divine’s Grace and Bliss that hunt behind all effort to accept danger and pain to resolve the fundamental problem of existence and hence to decline all greater adventure by rejecting the doomed Satyavan was identified by her as the best solution. She, like a common man, was unable to recognise the greatness, nobility and action of world redemption of an Avatara and hence nourished no regard and gratitude towards him. She was also not aware that all unforeseen events are part of God’s secret plan and that He can overrule the Iron Law of Nature by conscious human effort and by dynamisation of His Supernature. So Narad asks the Queen not to interfere in matters that are beyond her understanding and power and to stand back from the stupendous scene and tremendous strife of her daughter’s heaven-sent task. The Queen was a representative Soul of moderate Spirituality or a beginner of integral Yoga and during the critical hour of her daughter’s choice of Satyavan , she experienced a Spiritual fall as her Soul was not sufficiently trained to lean on the pure and tranquil Spirit for all necessary aid and help during the hour of extreme adversity. This suggests that to oppose Divine’s Will in carrying out her daughter’s ‘heaven-sent task’ of rescuing men is the cause of her Spiritual decline. Her only daughter and husband’s mighty Spiritual Presence did not help her to overcome this fall of Consciousness and she lost the ‘empire of her hard-won quietude.’ (Savitri-437) Narad: Narad , the heavenly sage, the God, the instrument having the experience of oneness and complete union with the Divine. He was a mediator between Heaven and Earth, who was aware of the source and mystery of human fate and was having the power to foresee the future of man and knowledge of Soul saving Truth behind this creation, came down to earth to make Savitri aware that Soul’s greatness is measured through the capacity to bear pains of hell and she must cross on the stones of supreme universal suffering to arrive at her high mission, though he was having no power at his disposal to change her destiny and hence incapable of changing human destiny. Savitri’s Psychic being has the ability to give shelter where all the ‘high Gods could live.’ This Divine stationed in the heart centre is also projected as ‘greater than the God,’ the Guru and personal Godhead and has the capacity to change her own destiny and the destiny of the race or ‘She only can save herself and save the world.’ To bring all the worlds under her loving control and to uplift her body’s destiny or destiny of the race, her Soul entered a series of world adventures in different planes of Consciousness to become one with Divine Will and with the growth of Consciousness, a sort of mastery, a harmony and peace preoccupied the cells of the body and further extended to her multiple Selves of Sun-vast Truth. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “A day may come when she must stand unhelped On a dangerous brink of the world’s doom and hers, Carrying the world’s future on her lonely breast, Carrying the human hope in a heart left sole To conquer or fail on a last desperate verge, Alone with death and close to extinction’s edge. Her single greatness in that last dire scene Must cross alone a perilous bridge in Time And reach an apex of world-destiny Where all is won or all is lost for man." Savitri-461 34/ Book 7, Canto 1 - The Book Of Yoga, The Joy Of Union Summary: We have identified the special features in Book-7, Canto-1 that have inspired our sadhana life. 1, First, we discover that both Savitri and Satyavan were Karma Yogis accepting the most practical and the most difficult issue of material life and divinised them. They are: “A worshipped empress all once vied to serve, She made herself the diligent serf of all, Nor spared the labour of broom and jar and well, Or close gentle tending or to heap the fire Of altar and kitchen, no slight task allowed To others that her woman’s strength might do. In all her acts a strange divinity shone: Into a simplest movement she could bring A oneness with earth’s glowing robe of light, A lifting up of common acts by love.” Savitri-470 “All of his (Satyavan) speeding days that he could spare From labour in the forest hewing wood And hunting food in the wild sylvan glades And service to his father’s sightless life He gave to her (Savitri) and helped to increase the hours By the nearness of his presence and his clasp, And lavish softness of heart-seeking words And the close beating felt of heart on heart.” Savitri-472 2, Secondly, we discover a subtle physical relation between them which will replace the transient and divisible human love. Subtle physical relations increase by changing the centre of living from the surface to deep within. They are: “For when he (Satyavan) wandered in the forest, oft Her conscious spirit walked with him and knew (while Satyavan was away from her in the forest.) His actions as if in herself he moved; He, less aware, thrilled with her from afar.” Savitri-473 3, Thirdly, we discover their Psychic, Spiritual, Supramental, Bliss Divine union and through which Psychic, Spiritual, Supramental and Bliss Love are manifested in the earthly atmosphere. They are: “A fusing of the joys of earth and heaven, A tremulous blaze of nuptial rapture passed, A rushing of two spirits to be one, (Psychic union experience) A burning of two bodies in one flame. (Spiritual union experience) Opened were gates of unforgettable bliss: (Supramental and bliss Self experience.) Two lives were locked within an earthly heaven And fate and grief fled from that fiery hour.” Savitri-468 4, Fourthly, we observe that if the bond of their relation is made strong through the accumulation of Spiritual energy or Yoga Shakti or Divine Love, then Death cannot divide their life. They are: “Priceless she deemed her joy so close to death; (Her joy was priceless which can confront death and can save life. Earthly joy is soul slaying and always submits itself before death.) Apart with love she lived for love alone.” Savitri-468 (She lived only for the Divine who has incarnated here as Love.) “Always behind this strange divided life Her spirit like a sea of living fire Possessed her lover and to his body clung, One locked embrace to guard its threatened mate.” Savitri-471 “Yet ever they grew into each other more Until it seemed no power could rend apart, Since even the body’s walls could not divide.” Savitri-473 5: Fifthly, Satyavan’s birth Mother is identified in this epic as the smallest character, the symbolic representation of the child Soul and through her Sri Aurobindo gives the strongest message of true consecrated service to all earth-bound aspiring child Souls and their right relation with the Mother Soul; here symbolically represented as Savitri . Mother Soul serves Earth from below as a slave and from above and beyond like strong sunlight and she trespasses the bound life of child Souls as a strong Goddess and liberates them from their barren days. Like all other parents, Satyavan’s birth mother was not aware of the doom nearing her only child and aspired for him ‘All joy of earth, all heaven’s beatitude.’ (Savitri-467) A similar observation is marked in King Aswapati who aspired to pass the mortal life of his only child Savitri unwounded and further aspired for this young spirit untouched with tears, and be possessed by all new and ‘beautiful things.’ (Savitri-422) OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: “All of his (Satyavan) speeding days that he could spare From labour in the forest hewing wood And hunting food in the wild sylvan glades And service to his father’s sightless life He gave to her and helped to increase the hours By the nearness of his presence and his clasp, And lavish softness of heart-seeking words And the close beating felt of heart on heart.” Savitri-472 “Thus in the silent chamber of her soul Cloistering her love to live with secret grief She dwelt like a dumb priest with hidden gods Unappeased by the wordless offering of her days, Lifting to them her sorrow like frankincense, Her life the altar, herself the sacrifice.” Savitri-472-73 35/ Book 7, Canto 2 - The Parable Of The Search For The Soul A Brief Restatement: The Book-7, Canto-2 concentrates on the initial approach to find the Soul. Savitri’s Consciousness was moving between Psychic and Spiritual planes and also between three gunas and these Psychic and Spiritual planes. In her search for Soul, she entered the inner world leaving aside the surface world and came across two planes known as the (1) world of titans and asuras , (2) the world of lower nature of forbidden joy. They are linked with each other through the verse, ‘“Man’s lower nature hides these awful guests.’ (Savitri-481) So those who want to lead a higher life, must enter the inner ten worlds of desire Souls to discover their Psychic being. If they do not want to reject the untransformed lower nature which occupies ‘too large a place’ (Savitri-487) in life and dare not to meet and confront with the dark and invisible dangerous forces, they are considered unfit to lead a higher Divine life. In this Canto, we find a relation between Para prakriti Savitri and Paramatma Satyavan whose source is in absolute trance or brief cataleptic trance. They are: “As the Voice touched, her body became a stark And rigid golden statue of motionless trance, A stone of God lit by an amethyst soul.” Savitri-474 “Then Savitri by her doomed husband sat, Still rigid in her golden motionless pose, (brief cataleptic trance) A statue of the fire of the inner sun.” Savitri-477 Through the movement of consciousness, she came in contact with the Psychic being and also met the Spiritual Mother who consented to live permanently in her Psychic heart centre. Thus, before a Psychic being is Supramentalised it has to be Spiritualised. These experiences are: “Our larger being sits behind cryptic walls: There are greatnesses hidden in our unseen parts That wait their hour to step into life’s front: We feel an aid from deep indwelling Gods; (Psychic beings) One speaks within, Light comes to us from above.” (Spiritual being) Savitri-485 “Out of the mystic cavern in man’s heart The heavenly Psyche must put off her veil And step into common nature’s crowded rooms And stand uncovered in that nature’s front And rule its thoughts and fill the body and life.” Savitri-486-87 (Psychic transformation) “A portion of the mighty Mother came (Spiritual Mother) Into her as into its own human part: Amid the cosmic workings of the Gods It marked her the centre of a wide-drawn scheme, Dreamed in the passion of her far-seeing spirit To mould humanity into God’s own shape And lead this great blind struggling world to light Or a new world discover or create. Earth must transform herself and equal Heaven Or Heaven descend into earth’s mortal state.” Savitri-486 We again find in this Canto, Savitri came in contact with her Inconscient Self, which is identified here as nameless God. They are: “A conscious soul in the Inconscient’s world, (discovery of Inconscient Self) Hidden behind our thoughts and hopes and dreams, An indifferent Master signing Nature’s acts Leaves the vicegerent mind a seeming king.” Savitri-478 “A nameless god (Inconscient Self) in an unapproachable fane, In the secret adytum of his inmost soul He guards the being’s covered mysteries Beneath the threshold, behind shadowy gates Or shut in vast cellars of inconscient sleep. The immaculate Divine All-Wonderful Casts into the argent purity of his soul His splendour and his greatness and the light Of self-creation in Time’s infinity As into a sublimely mirroring glass. Man in the world’s life works out the dreams of God.” Savitri-479 During this movement of Consciousness, Savitri also entered the source of existence, here identified as Supreme Light which is felt necessary to arrive at a deathless state. “Our greater self of knowledge waits for us, A supreme light in the truth-conscious Vast: It sees from summits beyond thinking mind, It moves in a splendid air transcending life. It shall descend and make earth’s life divine.” Savitri-484 “His (Divine’s) young unaging look on deathless things, His joy in our escape from death and Time,” Savitri-484 OM TAT SAT The Important Secret of this chapter: “Man’s lower nature hides these awful guests. Their vast contagion grips sometimes man’s world. An awful insurgence overpowers man’s soul. In house and house the huge uprising grows: Hell’s companies are loosed to do their work, Into the earth-ways they break out from all doors, Invade with blood-lust and the will to slay And fill with horror and carnage God’s fair world.” Savitri-481 “Nothing is wholly dead that once had lived; In dim tunnels of the world’s being and in ours The old rejected nature still survives; The corpses of its slain thoughts raise their heads And visit mind’s nocturnal walks in sleep, Its stifled impulses breathe and move and rise; All keeps a phantom immortality.” Savitri-483-84 “The inferior nature born into ignorance Still took too large a place, it veiled her self And must be pushed aside to find her soul.” Savitri-487 36/ Book 7, Canto 3 - Entry Into The Inner Countries A Brief Restatement: The Book-7, Canto-3 concentrates on the inner world. Here Savitri discovered her two Selves, identified as annamaya Purusha , true physical being, Soul in the body and Pranamaya Purusha , true vital being, Soul in the vital. Here also we find the description of subtle physical sheath and subtle vital sheath and their relation with Subconscient sheath and how Subconscient lower untransformed nature trespass the subtle physical and subtle vital. Here we mark, Savitri utilised Nama Japa (to repeat the name of the Divine) or ‘saviour Name’ (Savitri-491) as means of sadhana which has the capacity to transform all the invasion of lower Nature into a still and empty chamber and can call down peace, vast calmness, freedom and tranquillity of mind. After exploring the limitations of the tamasic mind and rajasic mind she came across ‘a brilliant ordered Space’ of Sattwic mind. Here we observe a reason’s balanced reign, ‘adamant walls of law,’ ‘a small world or rule and line,’ and limited freedom. Here, the sattwic mind is divided into three parts of schoolman mind, fixed mind and outer mind . They, three have three characteristics of fear, doubt and impatience respectively and through these attributes they limit the Illimitable. Schoolman mind occupies life’s large space, fixed pillars of thought, lives in its dreams. ‘Its thoughts (are) an army ranked and disciplined.’ It does not dare to pursue ‘great and difficult’ adventure,’ does not call down the ‘flaming god;’ cannot set the world ablaze with the inner Fire. It limits the Soul with narrow ideal, adores an exclusive God, meditation is done to realise a narrow end; shuts its door to Divine Love and dries the heart with a rational religion. Its sacrifice is cold and flameless, Shastra is a sealed book devoid of Spiritual influence. Fixed mind is a quiet country where sense hunger is partly quenched, doubt is replaced with fixed faith. This is a firm and settled space of intelligence where all things are kept in their proper place. This fixed mind appears to be the creator of this apparent world, a substitute of the mighty Soul. Aspirant of limited perfection, limited truth and limited harmony. This is the home of elite who are satisfied with their exclusive achievement, the victory of single truth, and clarity of the sword of limited Light. It does not want to go beyond itself to discover the Psychic being. A fixed mind is satisfied with truth’s rounded outcome and ordered knowledge of apparent things. This is the world of artists, scientists, writers, philanthropists who are satisfied with their single achievement and do not show interest to go beyond their exclusive confident life. Then, Savitri came to the world of outer mind , where all are in haste and all are impatient to save the God’s world. Here no Divine Light and mystic Voice are received. The outer mind cannot receive the Divine messengers of the subliminal world. It is not aware of waking trance, dreams of unborn Reality and strange goddesses with deep pooled magical eyes. This Canto gives the message that those who are deeply dissatisfied with the limitations of schoolman mind, fixed mind and outer mind can trace their Psychic being. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Awhile she moved through a blank tranquillity Of naked Light from an invisible sun, A void that was a bodiless happiness, A blissful vacuum of nameless peace.” Savitri-491 “To find the inner self concealed in sense.” Savitri-489 (true vital being) “She forced her way through body to the soul.” Savitri-489 (true physical being) “Soul was not there but only cries of life.” Savitri-490 (surface life is far from the influence of true vital being.) “She crossed through spaces of a secret self ” Savitri-490 (Annamaya and Pranamaya Purusha .) “But now the vital godhead wakes within (true vital being) And lifts the life with the Supernal’s touch.” Savitri-490 “A schoolman mind had captured life’s large space,” Savitri-496 “Here was a quiet country of fixed mind ,” Savitri-498 “And pass through masked doorways into outer mind ” Savitri-500 37/ Book 7, Canto 4 - The Triple Soul Forces A Brief Restatement: In the Book-7, Canto-4, before finding the Psychic being Savitri came across three Mother powers of the subtle world who are having link with three inconscient energies of tamas, rajas and sattwa of Aparaprkriti (lower Nature) and also have a link with the higher Nature (Para-prakriti) of four Mother powers of Psychic plane. They are three untransformed Subliminal Soul Forces known as tamasic Mother or Mother of seven sorrows, rajasic Mother or Mother of might and sattwic Mother or the Mother of Light. They are also representative symbols of desire Soul and also three (limited) perfections, siddhis in the subtle mental world of having a link with the lower worlds of Ignorance. Those who search their Soul, feel satisfied with these three Mother powers and their limited Siddhis and do not strive to go beyond to discover the Psychic being. A subtle world is accepted as a link through which the gulf between higher nature and lower untransformed nature is bridged or this important subtle physical plane bridges the gulf between the Spiritual plane and the surface Nature of mind, life and body. Since Subtle physical, subtle vital and subtle mental have important roles in earth’s transformation, so purification, transformation and perfection of three subliminal Mother powers are identified as crucial in the life of Sadhaka of integral Yoga. These three Mother Powers are to be strongly linked with four Psychic Mother Powers of Brahma Shakti, Kshetra Shakti, Vaisya Shakti, Shudra Shakti and the four Spiritual Mother Powers of Maheswari, Mahakali, Mahalakshmi, and Mahasaraswati . They are also to be linked with the Supramental Source identified as Truth Supreme, Power supreme, Supreme Delight and Will supreme as hinted in Savitri . The great hope with which the Mother of seven Sorrows strives for purification, transformation and perfection of her existing limited attributes are observed in the following verse where she will be transformed in the future as the Mother of seven Delight: “Within me a blind faith and mercy dwell; I carry the fire that never can be quenched And the compassion that supports the suns. I am the hope that looks towards my God, My God who never came to me till now; His voice I hear that ever says ‘I come’: I know that one day he shall come at last.” Savitri-505 “Thy (Mother of seven Delight) love shall be the bond of humankind, Compassion the bright key of Nature’s acts: Misery shall pass abolished from the earth; The world shall be freed from the anger of the Beast, From the cruelty of the Titan and his pain. There shall be peace and joy for ever more.” Savitri-507-508 Similarly, we observe great hope in the Mother of (limited) Might and she strives for her purification, transformation and perfection to become Mother of perfect and unlimited Might. She is waiting for her days when she can guide, save and help all humanity. Her future hope and promise we observe in the following verse: “The cosmic evil is too deep to unroot, The cosmic suffering is too vast to heal. A few I guide who pass me towards the Light; A few I save, the mass falls back unsaved; A few I help, the many strive and fail. But my heart I have hardened and I do my work: Slowly the light grows greater in the East, Slowly the world progresses on God’s road. His seal is on my task, it cannot fail: I shall hear the silver swing of heaven’s gates When God comes out to meet the soul of the world.” Savitri-510 “One day I will return (as Mother of unlimited Might), a bringer of light; Then will I give to thee the mirror of God; Thou shalt see self and world as by him they are seen Reflected in the bright pool of thy soul. Thy wisdom shall be vast as vast thy power. Then hate shall dwell no more in human hearts, And fear and weakness shall desert men’s lives, The cry of the ego shall be hushed within, Its lion roar that claims the world as food, All shall be might and bliss and happy force.” Savitri-514 Similarly, the third and the greatest Mother Power of the subliminal world, the Mother of (limited) Light strives for her purification, transformation and perfection. Her future hope of becoming the Mother of unlimited Light and helping mankind to lead towards Supramental Light is observed in the following verse: “Only when Eternity takes Time by the hand, Only when infinity weds the finite’s thought, Can man be free from himself and live with God. I bring meanwhile the gods upon the earth; I bring back hope to the despairing heart; I give peace to the humble and the great, And shed my grace on the foolish and the wise. I shall save earth, if earth consents to be saved. Then Love shall at last unwounded tread earth’s soil; Man’s mind shall admit the sovereignty of Truth And body bear the immense descent of God.” Savitri-516 “His hunger for the eternal thou must nurse And fill his yearning heart with heaven’s fire And bring God down into his body and life. One day I will return (as Mother of unlimited Light), His hand in mine, And thou shalt see the face of the Absolute. Then shall the holy marriage be achieved, Then shall the divine family be born. There shall be light and peace in all the worlds.” Savitri-521 This Canto gives the important message that for the transformation of human life into Divine Life the gulf between Divine Consciousness and human Consciousness of three gunas must be bridged. That gulf can be bridged in the subtle mind, the subtle vital and the subtle body which have double doors ; one open towards Subconscient negative energies and the other open towards Superconscient affirmative energies. So, their purification, transformation, universalisation and perfection are important requisites in the manifestation of Divine Life. So, all our opposition to enter and concentrate on the inner life must be transcended and open the doors of three Mother Powers for their own perfection and discovery of still powerful and more intimate Psychic Being. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “One day I will return, a bringer of strength, (as Mother of seven Delight) And make thee drink from the Eternal’s cup; His streams of force shall triumph in thy limbs And Wisdom’s calm control thy passionate heart.” Savitri-507 “But without wisdom power is like a wind, It can breathe upon the heights and kiss the sky, It cannot build the extreme eternal things.” Savitri-514 “His hunger for the eternal thou (Mother of Light) must nurse And fill his yearning heart with heaven’s fire And bring God down into his body and life.” Savitri-521 38/ Book 7, Canto 5 - The Finding Of The Soul A Brief Restatement: In Book 7, Canto-5, Savitri discovered her Psychic being through the Tantric Method of Yoga and not the Vedantic self-discipline. This Tantric method is safe for Developed Souls but not so safe for developing Souls. Because the desire Soul surrounding the Psychic Being is not easy to overcome but rather it invites Spiritual fall. In the Vedantic method, first, the Spiritual being opens and by its pressure or descent, the Psychic being opens and this Self-discipline is rather safe for developing Souls without any possibility of Spiritual fall. In this Canto, Savitri’s Psychic being not only opens but the Psychic being is Spiritualised and Supramentalised. It means mediatrix Spiritual Mother and Creatrix Supramental Mother consented to live permanently in Savitri’s Psychic heart centre, thus, the Psychic being is identified as an important centre for individual and world Transformation. “Here in this chamber of flame and light they met; (Psychic and Spiritual being met) They looked upon each other, knew themselves, The secret deity (Spiritual being) and its human part (Psychic being), The calm immortal (Spiritual being) and the struggling soul (Psychic being). Then with a magic transformation’s speed They rushed into each other and grew one.” Savitri-527 (This is the experience of Spiritualisation of Psychic being.) (By this experience the Spiritual Mother consented to live in the Psychic heart centre.) “In its deep lotus home her being sat As if on concentration’s marble seat, Calling the mighty Mother of the worlds To make this earthly tenement her house.” Savitri-528 (The Mighty Supramental Mother stationed permanently in the Savitri’s Psychic Heart Centre.) So, Savitri book proposes that if a Sadhaka has realised the Psychic being and his consciousness learns the lesson to live in a waking trance, then through the movement of Consciousness he can Spiritualise and Supramentalise the Psychic being, then he can save and transform himself, the collectivity and the world. But to realise this perfection is a long patient action of time. This Canto gives the input, that if the Psychic being opens, then this heart Centre acts as a Fortress of Truth and Virginity, surrounded by a large world of Ignorance and from this Divine Centre the Overhead truth and purity pour into the world of Falsehood and world perversion, thus one extends help to illumine the world and this is further universalised as ‘the little strength we have to help our race.’ (Savitri-527) “O soul, my soul, we have created Heaven, Within we have found the kingdom here of God, His fortress built in a loud ignorant world.” Savitri-531 This Canto also informs us that with the Psychic realisation of Savitri, the Gods and Goddess of the Overmental world preferred to live with her. Similar experience we also observe with King Aswapati : . (Savitri's experience) “In the slow process of the evolving spirit, In the brief stade between a death and birth A first perfection’s stage is reached (by Savitri) at last; Out of the wood and stone of our nature’s stuff A temple is shaped where the high gods could live. Even if the struggling world is left outside One man’s perfection still can save the world.” Savitri-531 (Savitri's experience) "Many high gods dwelt in one beautiful home; Yet was her nature’s orb a perfect whole, Harmonious like a chant with many tones, Immense and various like a universe." Savitri-358 (King Aswapati’s experience) “In an outburst of heavenly joy and ease Life yields to the divinity within And gives the rapture-offering of its all, And the soul opens to felicity. A bliss is felt that never can wholly cease, A sudden mystery of secret Grace Flowers goldening our earth of red desire. All the high gods who hid their visages From the soiled passionate ritual of our hopes, Reveal their names and their undying powers.” Savitri-278 This Canto also hints at the Psychic transformation of Savitri’s untransformed Nature. They are: “And all emotions gave themselves to God.” Savitri-529 “Its proud ambitions and its master lusts Were tamed into instruments of a great calm sway To do a work of God on earthly soil.” Savitri-530 “Its childish game of daily dwarf desires Was changed into a sweet and boisterous play,” Savitri-530 “Then sin and virtue leave the cosmic lists;” Savitri-531 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “In its deep lotus home her (Psychic) being sat As if on concentration’s marble seat, Calling the mighty Mother of the worlds (Supramental Mother) To make this earthly tenement her (Savitri’s) house.” (Supramentalised Psychic being) Savitri-528 “But when its feet had touched the quivering bloom, A mighty movement rocked the inner space As if a world were shaken and found its soul: (Discovery of Inconscient Self) Out of the Inconscient’s soulless and mindless night” Savitri-528 “All underwent a high celestial change: Breaking the black Inconscient’s blind mute wall, Effacing the circles of the Ignorance, Powers and divinities burst flaming forth; Each part of the being trembling with delight Lay overwhelmed with tides of happiness And saw her hand in every circumstance And felt her touch in every limb and cell.” Savitri-529 “In the deep place where once the Serpent slept, There came a grip on Matter’s giant powers (opening of Inconscient Self) For large utilities in life’s little space; A firm ground was made for Heaven’s descending might.” Savitri-530 39/ Book 7, Canto 6 - Nirvana And The Discovery Of The All Negating Absolute A Brief Restatement: “The psychic and the spiritual opening with their experiences and consequences can lead away from life or to a Nirvana ; but they are here (in integral Yoga) being considered solely as steps in a transformation of the nature.” CWSA-22/The Life Divine-943 In this Canto Savitri's Spiritual Being opened which is identified as 'calm slow sun' and from which overhead light invaded her whole inner and outer life. If Spiritual energy enters the body in a large scale then the body vibrates unusually or symbolically as represented in Savitri , 'Still quivering from her lover’s strong embrace.' (Savitri-533) Thus, 'Matter is the Spirit’s willing bride.' (Savitri-538) With the opening of her Spiritual being, she could see Satyavan's future Spiritual destiny where the dark shadow above his head was illumined: "Above the cherished head of Satyavan She saw not now Fate’s dark and lethal orb; A golden circle round a mystic sun Disclosed to her new-born predicting sight The cyclic rondure of a sovereign life." Savitri-533 This Canto defines the Nature of Spiritual Love which is 'Absolved in the self-rapt immortal’s bliss.' (Savitri-533) and this joy can bridge the gulf between Earth and Heaven or Matter and Spirit. She was given a brief time to tread this 'Golden Path' with Satyavan before the abysmal Night fell on her days: "Always he was with her, a living soul That met her eyes with close enamoured eyes, A living body near to her body’s joy. But now no longer in these great wild woods In kinship with the days of bird and beast And levelled to the bareness of earth’s brown breast, But mid the thinking high-built lives of men In tapestried chambers and on crystal floors, In armoured town or gardened pleasure-walks, Even in distance closer than her thoughts, Body to body near, soul near to soul, Moving as if by a common breath and will They were tied in the single circling of their days Together by love’s unseen atmosphere, Inseparable like the earth and sky." Savitri-533 Savitri in her Spiritual Journey meets two Voices from within and above. One Voice is soul-slaying negation or 'A denser darkness than the Night could bear,' (Savitri-534) and the other is Soul saving affirmation or 'a greater Voice came down' (Savitri-536) from height. The former Voice gives the message that this world is an illusion and 'only the blank Eternal can be true' and proposes to cease from this vain existence. The latter affirmative Voice confirms that the Spiritual being can be dynamised to such an extent that it 'Accept(s) to be small and human on the earth,' and consecrates even the smallest and the meanest work: "But not for self alone the Self is won: Content abide not with one conquered realm; Adventure all to make the whole world thine, To break into greater kingdoms turn thy force. Fear not to be nothing that thou mayst be all; Assent to the emptiness of the Supreme That all in thee may reach its absolute." Savitri-536 Cantos 6 & 7 are best understood when they are read in conjunction (Spiritual or blank pure Consciousness and Cosmic Consciousness) with each other and when the term Nirvana is understood from the perspective of Integral Yoga as a transitory phase to a higher more encompassing consciousness. The all negating Absolute is not a nihilistic state where existence and being ceases or is treated as a false concoction of the separative personality as has been understood from past philosophies and religions – rather the Absolute is beyond all positive terms of existence, even the most abstract and transcendent that can be conceived of by the human mind and senses. The reaching of a state of static realisation above and residing in the absolute is the foundation (and starting point) for the next stage of the play of the cosmic energies and dynamic self. In these following two Cantos, Savitri proceeds from her first perfection of finding her Psychic being in her heart centre (which is Spiritualised and Supramentalised) to the subsequent perfections of finding her spiritual and supramental beings/realisations – the process of these ascents are reflected in her passing through the transitionary stages of Nirvana and cosmic consciousness and finally reaching a stage where both the personal liberation and cosmic consciousness are held together in a state of (absolute) harmony (of dwelling in the supramental/transcendent consciousness). As such we find that Nirvana and cosmic/universal consciousness are not opposites or contraries, they only appear so when we reside in the consciousness of the mind, in the higher (supramental consciousness) they are contained as mutually complementary states. Brahma satya Jagat Mithya is the first fundamental Siddhi of integral Yoga. The Canto-6 deals with this part of Savitri’s realisation. This realisation is a little different from escapist later Vedantic doctrine. “The Divine alone is true – all the rest is falsehood. The Divine alone is real – all the rest is illusion. The Divine alone is life – all the rest belongs to the kingdom of death. The Divine alone is light – all the rest is semi-obscurity. The Divine alone is love – all the rest is selfish sentimentality. And yet the Divine is everywhere, in the ignorant man as well as in the sage. And yet the Divine is everywhere, in the sinner as well as in the saint.” The Mother/The Mother's Agenda/undated-1958 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “When Nature who is now unconscious God Translucent grows to the Eternal’s light, Her seeing his sight, her walk his steps of power And life is filled with a spiritual joy And Matter is the Spirit’s willing bride.” Savitri-538 “So man (Satyavan ) evolving to divinest heights Colloques still with the animal and the Djinn; The human godhead with star-gazer eyes Lives still in one house with the primal beast. The high meets the low, all is a single plan.” Savitri-542 40/ Book 7, Canto 7 - The Discovery Of The Cosmic Spirit And The Cosmic Consciousness A Brief Restatement: The Book-7, Canto-7, confirms that both Paramatma Satyavan and Para prakriti Savitri’s main method of Yoga was Spiritual or “Her divine emptiness was their instrument.” (Savitri-553) or “An impersonal emptiness walked and spoke in her.’ (Savitri-552) In the previous Canto Savitri’s main method of Sadhana was also confirmed as Spiritual. Or “Annul thyself that only God may be.” (Savitri-538) Or “In a simple purity of emptiness Her mind knelt down before the unknowable.” (Savitri-522) " Assent to the emptiness of the Supreme That all in thee may reach its absolute." (Savitri-536) "Banish all thought from thee and be God’s void." (Savitri-537) This Canto confirms that Savitri had the knowledge of past, present and future birth known as All Life, about which her surrounding world was little aware: “They marvelled at her, for she seemed to know What they had only glimpsed at times afar.” Savitri-553 Its complementary line from the Gita: “The Blessed Lord said: Many are my lives that are past, and thine also, O Arjuna ; all of them I know, but thou knowest not, O scourge of the foe.” The Gita-4.5 With the attainment of Cosmic Consciousness, the inner life changes but ‘daily human life,’ ‘outward body of the routine,’ ‘small unchanging works’ and ‘happy quiet of ascetic peace’ (Savitri-551) do not change. Cosmic consciousness is the dynamic state of the Divine where ‘living spirit’ clasps her body and in this state, Matter can reconcile with the Spirit and with the Spirit’s penetration into material life, Savitri experiences change in the form of purification, transformation and perfection in her outward life. She continues to pour her greatness, sweetness and light upon her surrounding little hermit world. In this Book-7, Canto-7 Savitri realised her cosmic Self which is identified as the second fundamental realization of integral Yoga. In this Consciousness Divine becomes dynamic and one lives in waking trance. First fundamental realisation: Brahma satya jagat mithya , Divine is Real and world is an Illusion; second fundamental realisation: the world which appears to be false is created from Brahman ; third fundamental realisation: Brahma satya jagat satya and Brahman consciousness can penetrate material life and Divinise life. The characteristics of the second fundamental realisation are: “Her being, a circle without circumference,” Savitri-554 “A spirit, a being saw created things And cast itself into unnumbered forms” Savitri-554-55 “A Truth in which negation had no place,” Savitri-555 “Her spirit saw the world as living God;” Savitri-556 In the earlier Cantos it is confirmed that those who have a Mission (aim of life) and have realised their Psychic beings, their life is fully protected by the Divine. Savitri had both the awareness of her aim and Psychic realisation. This Canto proposes that if a Spiritual being is made open, then also it ensures protection to life. These developments are as follows: “Heaven’s tranquil shield guarded the missioned child.” Savitri-16 (Spiritual opening) “Only were safe who kept God in their hearts:” Savitri-211(Psychic opening) “And Savitri’s life was glad, fulfilled like earth’s; She had found herself, she knew her being’s aim.” Savitri-532 (Psychic being’s awareness) “Something perhaps unfelt, unseen, unknown Guarded the body for its future work,” Savitri-552 (Spiritual opening) “Guarded behind its face of ignorance:” Savitri-556 (Spiritual opening) This Canto also hints that the attainment of Cosmic consciousness is also the beginning of Subconscient transformation. So the opening of higher Selves like Psychic, Spiritual and Supramental Selves are utilised exclusively for purification, transformation and perfection of untransformed Nature. “She was a subconscient life of tree and flower, The outbreak of the honied buds of spring; She burned in the passion and splendour of the rose, She was the red heart of the passion-flower, The dream-white of the lotus in its pool. Out of subconscient life she climbed to mind,” Savitri-557 These are the hidden agenda of cosmic Consciousness, which are utilised for both self-concentration and self-expansion. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “She passed beyond Time into eternity, Slipped out of space and became the Infinite; Her being rose into unreachable heights And found no end of its journey in the Self.” Savitri-555 “She was the godhead hid in the heart of man, She was the climbing of his soul to God.” Savitri-557 41/ Book 8, Canto 3 - Death In The Forest Summary or Brief Restatement: This Canto speaks symbolically of the earthly departure of Satyavan in all life and Satyavan will return to earth after Savitri’s Yoga in Subconscient and Inconscient planes are complete which is again an issue of many births. Savitri was supremely aware of the day in which Satyavan would leave his body. "Now has a strong desire seized all my heart To go with Satyavan holding his hand Into the life that he has loved and touch Herbs he has trod and know the forest flowers And hear at ease the birds and the scurrying life That starts and ceases, rich far rustle of boughs And all the mystic whispering of the woods." Savitri-562 This gives a clear message to a Sadhak , instead of following the escapist solution of Moderate and later Vedantist , he must prepare and accumulate Soul force in his inner life all the time to confront Death which is experienced by Sayavan as follows: "But as he worked, his doom upon him came. The violent and hungry hounds of pain Travelled through his body biting as they passed Silently, and all his suffering breath besieged Strove to rend life’s strong heart-cords and be free. Then helped, as if a beast had left its prey, A moment in a wave of rich relief Reborn to strength and happy ease he stood Rejoicing and resumed his confident toil But with less seeing strokes. Now the great woodsman Hewed at him and his labour ceased: lifting His arm he flung away the poignant axe Far from him like an instrument of pain. She came to him in silent anguish and clasped, And he cried to her, “Savitri, a pang Cleaves through my head and breast as if the axe Were piercing it and not the living branch. Such agony rends me as the tree must feel When it is sundered and must lose its life. Awhile let me lay my head upon thy lap And guard me with thy hands from evil fate: Perhaps because thou touchest, death may pass.” Savitri-564 This has to be understood that during the inner wandering in the Subconscient and Inconscient plane in finding the secret of Immortality and origin of Death, Satyavan met an accidental death in all life. His link with Savitri made him again return to earth as the last Avatara. This link is the Divine Love which grows and becomes strong through Sadhana . By breaking the weak bond fostered through human love, Death succeeds in carrying human Souls to its home. The awareness of Satyavan’s death will make a Sadhaka supremely conscious of the brief Time he is given in this birth and utilis es it as a bank to accumulate Spiritual energy. His only Divine work is to call down timeless Eternity into slipping moments and to call down spaceless Infinity into his limited surrounding space. "Wordless but near she watched, no turn to lose Of the bright face and body which she loved . Her life was now in seconds, not in hours, And every moment she economised (every moment is utilised to call down Divine energy.) Like a pale merchant leaned above his store, The miser of his poor remaining gold. But Satyavan wielded a joyous axe. He sang high snatches of a sage’s chant That pealed of conquered death and demons slain, And sometimes paused to cry to her sweet speech Of love and mockery tenderer than love:" Savitri-563-564 This Canto also hints that during death 'the bright spirit’s luminous gaze' was withdrawn and 'Only the dull and physical mind was left.' (Savitri-565) Integral Yoga proposes that before meeting physical death, the dwarf physical mind must be illumined and transformed. This is a difficult task and the Mother declared, "This physical mind receiving the supramental light Sri Aurobindo called the Mind of Light… As soon as Sri Aurobindo withdrew from his body, what he has called the Mind of Light got realised in me.” The Mother’s Centenary Works/13/62-63 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Like the strong sun that serves earth from above.” Savitri-562 “All grief and fear were dead within her now And a great calm had fallen. The wish to lessen His suffering, the impulse that opposes pain Were the one mortal feeling left. It passed: Griefless and strong she waited like the gods.” Savitri-564-65 42/ Book 9, Canto 1 - Towards The Black Void A Brief Restatement: This Book-9, Canto-1 is concentrated on Savitri’s entry into the Inconscient world. This world is the home of Death and only dead people can visit that unhealthy world of negation and darkness. King Aswapati traveled this world without dying and suffered multiple injuries that were slow to heal. Savitri also visited the Inconscient world without dying. (Death said to Savitri) “O mortal, turn back to thy transient kind; Aspire not to accompany Death to his home, As if thy breath could live where Time must die." Savitri-580 In this Canto, the movement of Consciousness between the Supramental and Inconscient plane is observed which appears to be a long movement before Consciousness is preoccupied with Subconscient transformation (which is the message of Book-10, Canto-1 to 4). This Canto suggests that those who are established in Supramental Consciousness can alone visit the Inconscient world in deep trance and through that exercise alone, the Inconscient world can be illumined and transformed. Sri Aurobindo’s Accident in 1938 was an attack by a dark asuric force (Lord of Falsehood) while he was pursuing transformation action in Subconscient/Inconscient Sheath. This Canto also suggests that a Sadhaka must be established in Supramental Consciousness, before meeting his own death or death of kith and kin or brother Souls. Extreme adversity must be met ‘like a tree recovering from a wind.’ (Savitri-574) Savitri had the following experiences after Satyavan’s death: “She measured not her loss with helpless thoughts,” Savitri-571 “Then suddenly there came on her the change Which in tremendous moments of our lives Can overtake sometimes the human soul And hold it up towards its luminous source.” Savitri-571 “Over was the haunted pain, the rending fear: Her grief had passed away, her mind was still, Her heart beat quietly with a sovereign force. There came a freedom from the heart-strings’ clutch, Now all her acts sprang from a godhead’s calm.” Savitri-573 This Canto suggests that after arriving in Supramental Consciousness, the transformation work pursued in the Subconscient and inconscient world may not be easy and may continue through many births. “That mightier spirit turned its mastering gaze On life and things, inheritor of a work Left to it unfinished from her halting past, (This line suggests that Subconscient and Inconscient transformation is a continuation of Savitri’s past birth extending over future birth till she returns to earth as last Avatara .) When yet the mind, a passionate learner, toiled And ill-shaped instruments were crudely moved.” Savitri-573 (This line suggests mind’s infant state in transformation action.) This Canto suggests that in order to change destiny and conquer Death , one must have knowledge of past, present and future lives. This is possible by the opening of Psychic, Spiritual and Supramental beings. “Only the spirit sees and all is known.” Savitri-571 “Now to the limitless gaze disclosed that sees” Savitri-572 “And live in borders of the seen and known.” Savitri-579 (One can foresee and know much before the happening of the event.) Its complementary line: “For what the spirit sees, creates a truth And what the soul imagines is made a world.” Savitri-456 “I know all past and all present and future existences, O Arjuna , but Me none yet knows.” The Gita-7.26 "Many are My lives that are past, and thine also, O Arjuna ; all of them I know, but thou knowest not…" The Gita-4.5 This change of destiny is further strengthened by the following experience as hinted in Savitri : “Only the spirit (of Savitri) knew the spirit (of Satyavan) still, And the heart divined the old loved heart, though changed. ” Savitri-576 “All was the violent ocean of a will Where lived captive to an immense caress, Possessed in a supreme identity, Her aim, joy, origin, Satyavan alone. ” Savitri-579 “Around him nameless, infinite she surged, Her spirit fulfilled in his spirit, rich with all Time, As if Love’s deathless moment had been found, A pearl within eternity’s white shell.” Savitri-579 The mystery of the Inconscient world is that it is a kingdom of titans who can slay the living Soul. They are cruel, sentinels of dumb necessity, and they watch across Savitri’s path mercilessly. In this midnight’s dumb abysses, Savitri rose like a ‘columned shaft of fire and light,’ (Savitri-581) ‘against fixed destiny and the grooves of’ (Savitri-581) Iron Law and there Satyavan met her with his wonderful bright eyes. "Then, to that chill sere heavy line arrived Where his feet touched the shadowy marches’ brink, Turning arrested luminous Satyavan Looked back with his wonderful eyes at Savitri ." Savitri-580 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “The Woman answered not. Her high nude soul, Stripped of the girdle of mortality, Against fixed destiny and the grooves of law Stood up in its sheer will a primal force.” Savitri-581 43/ Book 9, Canto 2 - The Journey In Eternal Night And The Voice Of The Darkness A Brief Restatement: The importance of Book-9, Canto-II is the movement of Consciousness through which the gulf between the Supramental plane and the Inconscient plane is bridged. If this gulf is not bridged then Satyavan cannot be traced or discovered in the Inconscient home of Death and by this loss of contact Satyavan cannot return to earth. In other Cantos, we have marked how through the movement of Psychic, Spiritual, and Supramental Consciousness different planes of Consciousness or ten worlds are bridged. They are: The gulf between Savitri and Satyavan in the Inconscient plane: “But now a silent gulf between them came” Savitri-584 “Visionless she moved amid insensible gulfs,” Savitri-584 The gulf between Savitri and Satyavan in the Subconscient plane: “In vain thou (Death) hast dug the dark unbridgeable gulf,” Savitri-648, A similar gulf King Aswapati felt in between Supramental Self and Bliss Self: “This world of bliss he saw and felt its call, But found no way to enter into its joy; Across the conscious gulf there was no bridge.” Savitri-128, Linking the gulf between the Spiritual and Mental plane: “A mediating ray had touched the earth (mediating ray is the Spiritual energy) Bridging the gulf between man’s mind and God’s; Its brightness linked our transience to the Unknown.” Savitri-353 Psychic being can bridge the gulf between Spirit and Matter: “But soon the link of soul with form grew sure” Savitri-355 “Unlocked were inner spirit’s trance-closed doors:” Savitri-369 Spirit travelling backwards in Time in order to illumine the dark untransformed world in universalised Consciousness: “A gap was rent in the all-concealing vault (of King Aswapati); The conscious ends of being went rolling back: The landmarks of the little person fell, The island ego joined its continent.” Savitri-25, Bridging the gulf between Bliss self and Sense mind: “A consciousness of beauty and of bliss, A knowledge which became what it perceived, Replaced the separated sense and heart And drew all Nature into its embrace.” Savitri-28 Bridging the gulf between Absolute, Alone, Real and his Fate in universalised Consciousness: “A union of the Real with the unique, A gaze of the Alone from every face, The presence of the Eternal in the hours Widening the mortal mind’s half-look on things, Bridging the gap between man's force and Fate Made whole the fragment-being we are here.” Savitri-35, The gulf between Psychic being and Spiritual Being is bridged: “In moments when the inner lamps are lit And the life’s cherished guests are left outside, (This line suggests life’s cherished guests stand as obstacles to Spiritual experience.) Our spirit sits alone and speaks to its gulfs. A wider consciousness opens then its doors; Invading from spiritual silences” Savitri-47-48, Our surface casual life is harmonized by bridging the gulf between surface action and inner life: “But who shall pierce into the cryptic gulf And learn what deep necessity of the soul Determined casual deed and consequence?” Savitri-52, Supramental action and removal all gulfs in different planes: “Because eternal eyes turned on earth's gulfs” Savitri-101 “She hopes by the creative act’s release To o’erleap sometimes the gulf she cannot fill, To heal awhile the wound of severance, Escape from the moment’s prison of littleness And meet the Eternal’s wide sublimities In the uncertain time-field portioned here.” Savitri-177 “Its (Supermind) mights that bridge the gulf twixt man and God, Its (Supermind) lights that combat Ignorance and Death.” Savitri-261, “There was no cleavage between soul and soul, There was no barrier between world and God.” Savitri-319 “There (in the Supramental) was no gulf between the thought and fact,” Savitri-327 “And made her joy a bridge twixt earth and heaven,” Savitri-534, “To make thy life a bridge twixt earth and heaven;” Savitri-536, (Death asked) “What bridge can cross the gulf that she (Truth supreme) has left Between her (Truth supreme) and the dream-world she (Truth supreme) has made?” Savitri-663, “The two (Heaven and Earth) longing to join, yet walk apart, Idly divided by their vain conceits; … They gaze across the silent gulfs of sleep.” Savitri-684 Bridging the gulf between Supramental/bliss Self and Inconscient/Subconscient Sheath is the most difficult exercise of integral Yoga and hence from this point of view Book-9 and Book-10 are very important and the Mother had chosen Book-10 for translation into the French language in order to better understand and pursue her Subconscient transformation. The purpose of entry into this dark Inconscient world is to bridge the gulf with the aid of her golden relation with Satyavan which calls down (‘But now a silent gulf between them came’ (Savitri-584) ‘In vain thou (Death) hast dug the dark unbridgeable gulf,’ (Savitri-648)) large scale invasion of Divine Love. Now this action of Divine Love is still remote from the Inconscient plane or ‘Even from herself cast out, from love remote.’ (Savitri-584) How can the gulf between them be bridged by the movement of Consciousness? The most crucial gulf is identified as the border of Subconscient and Inconscient Sheath where Savitri lost Satyavan for a brief period while journeying along with Death. Due to this gulf, ‘Her eyes had lost their luminous Satyavan ’ (Savitri-584) or ‘The soul of the beloved now seen no more.’(Savitri-585) Ordinary human love cannot bridge this gulf, so death becomes inevitable. After the gulf is bridged in isolation/loneliness and deep meditation/sleep state in the Inconscient sheath she again restores her relation with Satyavan through a series of Spiritual experiences: ‘Her husband, grew into a luminous shade;’ (Savitri-585) ‘I will bear with him the ancient Mother’s load I will follow with him earth’s path that leads to God.’ (Savitri-590) ‘For I (Savitri) who have trod with him (Satyavan ) the tracts’ (Savitri-590) of all Time; ‘Wherever thou (Death) leadst his (Satyavan’s) soul I shall pursue.’ (Savitri-590) This is identified as the great victory of Savitri in the Inconscient world. “The feet of love tread naked hardest worlds. He (Divine Love) labours in the depths, exults on the heights; He (Divine Love) shall remake thy universe, O Death .” (Savitri-592) This victory can meet other extreme danger, “Let not the inconscient gulf swallow man’s race” (Savitri-687) or “Her mouth of darkness swallowing all that is.” (Savitri-585) Inconscient Sheath is ‘an all-negating immensity’ (Savitri-585) or ‘immense refusal of the eternal No.’ (Savitri-583) In the core of it lies the Inconscient Self (‘Matter still slept empty of its Lord’ (Savitri-405)) which is the Divine’s last and the greatest Spiritual energy by whose intervention ‘a grand solution’ (Savitri-90) will be witnessed in the cosmic life. So, after the discovery of the Psychic, Spiritual and Supramental Self, a Sadhaka’s task is to trace the Subconscient and Inconscient Selves, by whose discovery, Supramental energy will flow into mind, life, and body from below the feet. The simultaneous flow of Supramental energy from above the head and below the feet or ‘Our life is entrenched between two rivers of light’ (Savitri-531) is the apex Spiritual experience for transformation action. The Divine Love labours in the depths as the Inconscient Self and exults on the height as the Supramental/Bliss Self and this Divine Love has the capacity to rebuild Death’s perishable world. "Love’s golden wings have power to fan thy void: The eyes of love gaze starlike through death’s night, The feet of love tread naked hardest worlds. He labours in the depths, exults on the heights; He shall remake thy universe, O Death .” Savitri-592 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Armoured with light she advanced her foot to plunge Into the dread and hueless vacancy; Immortal, unappalled, her spirit faced The danger of the ruthless eyeless waste.” Savitri-582 “Mine is the labour of the battling gods: Imposing on the slow reluctant years The flaming will that reigns beyond the stars, They lay the law of Mind on Matter’s works And win the soul’s wish from earth’s inconscient Force.” Savitri-588 44/ Book 10, Canto 1 - The Dream Twilight And The Ideal A Brief Restatement: The Book-10 is identified as The Book of Double Twilight. The first twilight is created by the invasion of fathomless Light above to the dark Subconscient plane below and the second twilight is created either by the invasion of darkness below to the bright Subconscient plane or by the invasion of fathomless Light below the feet through the opening of Subconscient and Inconscient Selves to dark Subconscient sheath. The Book-10, Canto-1 concentrates on Subconscient transformation by Psychic, Spiritual and Supramental invasion to a dark Subconscient sheath. They are identified as: Psychic invasion: “As when a goddess’ bosom dimly moves To first desire and her white soul transfigured, A glimmering Eden crossed by faery gleams, Trembles to expectation’s fiery wand, But nothing is familiar yet with bliss.” Savitri-604 “A comrade of the Ray and Mist and Flame, By a moon-bright face a brilliant moment drawn, Almost she seemed a thought mid floating thoughts, Seen hardly by a visionary mind Amid the white inward musings of the soul . Half-vanquished by the dream-happiness around, Awhile she moved on an enchantment’s soil, But still remained possessor of her soul.” Savitri-605-606 Spiritual Invasion: “Here in this seat of Darkness mute and lone, In the heart of everlasting Nothingness Light conquered now even by that feeble beam: Its faint infiltration drilled the blind deaf mass; Almost it changed into a glimmering sight That housed the phantom of an aureate Sun Whose orb pupilled the eye of Nothingness. Savitri-601 Supramental Invasion: “A golden fire came in and burned Night’s heart ; Her dusky mindlessness began to dream; The Inconscient conscious grew, Night felt and thought.” Savitri-601 “Above, her spirit in its mighty trance Saw all, but lived for its transcendent task, Immutable like a fixed eternal star.” Savitri-606 The whole of humanity is now going through this Subconscient transformation unconsciously and few prepared vessels are going through this transformation consciously. Those who are open towards Subconscient transformation, they will feel all the time a Divine Force is entering the mind, vital, body, and Subconscient sheaths in a very minuscule manner. When this descent of Divine force is strong enough to be felt as a higher body temperature of fever, then its outcome is a miracle in Subconscient sheath resulting in some Divine manifestation. In the previous Cantos of the whole book, (1) we get the information that if our Psychic and Spiritual beings are open then beings of those higher planes will accompany us and assist us in our sadhana , involve in many creative actions, and call down Divine energies. Integral Yoga identifies ten Selves and their opening activates affirmative Beings belonging to higher planes. (2) Similarly, through our untransformed nature, asuric beings or dark energies enter our system and do their destructive and pessimistic action both in waking and dream states. (3) We also get this information from Savitri that like our parents, some invisible beings pursue us in this birth and take care of us. Similarly, some beings accompany us from our previous births. So, we have to remember that neither this world, nor any creative action, nor any destructive action, nor any powers and personalities that are acting through us are our own. (4) Now in this book-10, Canto-1, we get some new inputs that will assist in our Subconscient transformation action. It describes some invisible beings identified as ‘a morning twilight of the gods’ (Savitri-601) who assist us in our sadhana and carry us from the twilight physical mind, twilight vital mind, and twilight intellect to complete and integral Divine Light, Wisdom, Delight etc. Now we will concentrate on the character of these affirmative twilight beings. Their forms arise from our sleep and they justify the long night followed by a new dawn and a new birth of consciousness. These dreaming deities look beyond the visible things and fashion in their thoughts, ideal worlds. By their presence ‘the heaviness of the eyeless dark’ (Savitri-602) has overpassed and all the sorrow of the night perished. He who wakes in this twilight world, finds his dreams true and all ran after light and joy and love. This twilight world is an atmosphere that cannot dare too much light, love and delight yet breathes strange ecstasy and anticipates deeply of delight. This twilight world is surrounded by vague fields, vague pastures, vague trees, vague scenes, vague cattle, vague spirits, vague melodies and vague ideal lands without a goal but having sweet memories, mighty measures of thought, far chanting of gods with low disturbing voices of desire. These twilight gods are fugitive beings and 'natural habitants of' (Savitri-602) the Subconscient world and they have the capacity to assist an individual to find his Soul. In that Subconscient sheath, nothing there was fixed or stayed for long, no mortal feet can take rest upon that soil, no breath of life lingered embodied there, no joy can dance for long period and no beauty can settle there. Yet in that Subconscient world, the memory of gladness ever repeats the same note, shapes are strangely consistent, the same thoughts are constant passers-by, all charms are renewed unendingly, waits always to hear the music like the recurrence of a haunting rhyme. Divine touches incessantly, the things that never seized for Subconscient transformation. The Divine Light showers as a trail of disappearing star and each Divine touch faints the vessel and the promise of unrealised bliss is heard. Psychic being participates in this Subconscient transformation through its purity, adoration and subtle presence and its unaware, momentary and escaping thrill is experienced as much sweeter than any rapture known to earth and heaven. Now we will concentrate on the line: “Heaven ever young and earth too firm and old” (Savitri-603) This line also suggests that when we open ourselves towards Divine Forces, we become young and energetic and when we keep the door open towards dark Subconscient and inconscient undivine energies we become old and weak. This also suggests the presence of heavenly beings for Subconscient transformation whose raptures of creation last too long; their affirmative bold formations are too absolute and are too intimate with eternal things. They stand up sculptured on the eternal hills and win immortality by perfect physical form. These heavenly beings are too pure, too great, too meaningful without shadow and without incertitude. "Their bold formations are too absolute; Carved by an anguish of divine endeavour They stand up sculptured on the eternal hills, Or quarried from the living rocks of God Win immortality by perfect form. They are too intimate with eternal things: Vessels of infinite significances, They are too clear, too great, too meaningful; No mist or shadow soothes the vanquished sight, No soft penumbra of incertitude." Savitri-603-604 Thus, a golden hem of bliss is experienced along with the gleaming shoulder of some godlike hope and flying feet of fine desires. These heavenly beings are visitors from the morning star, satisfied with the first perfection of Psychic opening. They mingle in a passion of pursuit and thrill with the spray of joy…. "Half-vanquished by the dream-happiness around, Awhile she moved on an enchantment’s soil, But still remained possessor of her soul. Above, her spirit in its mighty trance Saw all, but lived for its transcendent task, (Realisation of Cosmic and Transcendent Divine.) Immutable like a fixed eternal star." Savitri-606 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “In that tremendous darkness heavy and bare She atoned for all since the first act whence sprang The error of the consciousness of Time, The rending of the Inconscient’s seal of sleep,” Savitri-599 “And when there is no world, no creature more, When Time’s intrusion has been blotted out, It shall last, unbodied, saved from thought, at peace.” Savitri-600 “Here in this seat of Darkness mute and lone, In the heart of everlasting Nothingness Light conquered now even by that feeble beam: Its faint infiltration drilled the blind deaf mass; Almost it changed into a glimmering sight That housed the phantom of an aureate Sun Whose orb pupilled the eye of Nothingness." Savitri-601 “A golden fire came in and burned Night’s heart; Her dusky mindlessness began to dream; The Inconscient conscious grew, Night felt and thought.” Savitri-601 45/ Book 10, Canto 2 - The Gospel Of Death And Vanity Of The Ideal A Brief Restatement: Book 10, Canto 2 represents the gospel of Death which is a Soul slaying truth and his ideal appears to be in vain in resolving world problems. This Canto proposes that to remain satisfied with a brief touch of Divine Force is a moderate and escapist Spirituality which cannot transform Nature but to prepare for that Truth which slowly and constantly infiltrates into the material vessel, which alone can expedite Subconscient transformation and transform Nature. Death’s ideal accepts the later Vedantic doctrine of the Soul’s (Jivatma’s) union with Spirit (Paramatma) and refuges the ancient Vedantic doctrine of the Spirit’s reconciliation with Matter. This Canto is important from three points of view. Firstly , it gives more description of the twilight of the Subconscient world which must be approached through faint infiltration of Truth Light (Or ‘Threatened (falsehood) with this faint beam of wandering Truth’ Savitri-585) and not the later Vedantic escape from material problems; secondly, here Sri Aurobindo defines the Soul slaying human love through the symbolic representation of Death’s gospel; thirdly in this Canto, the Supreme word, Mahavakya, of Savitri book is revealed. 1: “I think Sri Aurobindo deliberately made this Death very vulgar to discourage all the Illusionists and Nirvanists .” The Mother/The Mother’s Agenda-6/164, (Death said) “Earth only is there and not some heavenly source. If heavens there are they are veiled in their own light, If a Truth eternal somewhere reigns unknown, It burns in a tremendous void of God; For truth shines far from the falsehoods of the world; How can the heavens come down to unhappy earth Or the eternal lodge in drifting time?” Savitri-609 (Death said) “The Avatars have lived and died in vain, Vain was the sage’s thought, the prophet’s voice; In vain is seen the shining upward Way. Earth lies unchanged beneath the circling sun; She loves her fall and no omnipotence Her mortal imperfections can erase, Force on man’s crooked ignorance Heaven’s straight line Or colonise a world of death with gods.” Savitri-609-610 (Death said) “Heaven’s hour adjourned flees into bodiless Time. Death saves thee from this and saves Satyavan: He now is safe, delivered from himself; He travels to silence and felicity. Call him not back to the treacheries of earth And the poor petty life of animal Man. In my vast tranquil spaces let him sleep” Savitri-611 (Death said) “Renounce, forgetting joy and hope and tears, Thy passionate nature in the bosom profound Of a happy Nothingness and worldless Calm, Delivered into my mysterious rest.” Savitri-612 2: As per our study like Arjuna of the Gita, Death has raised twenty-three questions and indirectly hints at a passage to immortality. From the Arjuna we learn the lesson of Jivatma’s union with Paramatma, similarly, from Death’s conversation with Savitri, we can learn the lesson of reconciliation of Perfect Spirit with imperfect Matter. A Soul-slaying human love, a soul-slaying word and a soul-slaying momentary work can slay the Psychic being. This means human association, thought bound to three gunas and any action by the pressure of three gunas can veil the Psychic being. Whereas Divine Love, Divine descended overhead Knowledge and Divine action by the pressure of Divine Will can save and activate the Psychic being. (Death said) “Thy mortal longing made for thee a soul. This angel in thy body thou callst love, Who shapes his wings from thy emotion’s hues, In a ferment of thy body has been born And with the body that housed it it must die. It is a passion of thy yearning cells, It is flesh that calls to flesh to serve its lust; It is thy mind that seeks an answering mind And dreams awhile that it has found its mate; It is thy life that asks a human prop To uphold its weakness lonely in the world Or feeds its hunger on another’s life.” Savitri-608 (Death said) “What is this love thy thought has deified, This sacred legend and immortal myth? It is a conscious yearning of thy flesh, It is a glorious burning of thy nerves, A rose of dream-splendour petalling thy mind, A great red rapture and torture of thy heart. A sudden transfiguration of thy days, It passes and the world is as before.” Savitri-610 (Death said) “If Satyavan had lived, love would have died; But Satyavan is dead and love shall live A little while in thy sad breast, until His face and body fade on memory’s wall Where other bodies, other faces come.” Savitri-610 (Death said) “Love cannot live by heavenly food alone, Only on sap of earth can it survive. For thy passion was a sensual want refined, A hunger of the body and the heart; Thy want can tire and cease or turn elsewhere. Or love may meet a dire and pitiless end By bitter treason, or wrath with cruel wounds Separate, or thy unsatisfied will to others Depart when first love’s joy lies stripped and slain: A dull indifference replaces fire Or an endearing habit imitates love: An outward and uneasy union lasts Or the routine of a life’s compromise:” Savitri-611 (Death said) “Two strive, constant associates without joy, Two egos straining in a single leash, Two minds divided by their jarring thoughts, Two spirits disjoined, for ever separate. Thus is the ideal falsified in man’s world; Trivial or sombre, disillusion comes, Life’s harsh reality stares at the soul:” Savitri-611 (Death said human love is) “A sweet secretion from the erotic glands Flattering and torturing the burning nerves, Love is a honey and poison in the breast Drunk by it as the nectar of the gods. Earth’s human wisdom is no great-browed power, And love no gleaming angel from the skies; If they aspire beyond earth’s dullard air, Arriving sunwards with frail waxen wings, How high could reach that forced unnatural flight? But not on earth can divine wisdom reign And not on earth can divine love be found; Heaven-born, only in heaven can they live; Or else there too perhaps they are shining dreams.” Savitri-618-619 3: Supreme Word of Savitri (Mahavakya) “If there is a yet happier greater god, Let him first wear the face of Satyavan And let his soul be one with him I love; So let him seek me that I may desire.” Savitri-614, A Psychic being is identified as a greater God. That means if a Sadhaka has realised his Psychic Being in the heart centre, then his status is greater than overmental God and he can call down Divine Love to earth and men. If he calls down Paramatma/Purushottama/ Supramental Purusha to the heart centre then he begins to wear the face of Satyavan and experiences static Divine union. With the prolongation of this union, dynamic Brahman/Paraprakriti/ Supramental Mother comes down permanently to stay in the heart centre. Then heart centre becomes the meeting ground of Paramatma Satyavan and Paraprakriti Savitri and this dynamic union possesses material life and the cellular transformation begins the action. To Love and Possess equally Paramatma Satyavan and Paraprakriti Savitri in the heart centre is the supreme Word of Savitri and the extension of World transformation through the mighty descent of Divine Force. This is the condition of receiving Savitri’s comprehensive Divine Love. Here we divide this comprehensive Divine Love into four parts: Jivatma’s union with Paramatma (realisation of transcendent Divine) Jivatma’s union with Paraprakriti (Universalisation of Consciousness and beginning of individual transformation)) Parmatma’s union with Paraprakriti (beginning of cellular and world transformation.) Paraprakriti’s union with Aparaprakriti (Matter) (transformation of Subconscient and Inconscient Sheaths or Reconciliation of Spirit with Matter.) A Sadhak , who does not wear the face of Paramatma Satyavan within the heart centre has no issue, no charm and glory and his life is symbolically revealed as experiencing the sorrow of widowhood or 'Like love when the beloved's face is gone.' (Savitri-306) This is the most difficult Spiritual task before a Sadhak but there is none else. When King Aswapati asked Savitri 'somewhere on the longing breast of earth, Thy unknown lover waits for thee the unknown,’ (Savitri-374) Savitri went across the world to meet her Lord. She met twelve types of exclusive liberated great Souls before meeting Satyavan but they were not fit to hold Savitri’s Comprehensive Divine Love. To hold Savitri’s comprehensive Divine Love, one has to reconcile twelve exclusive Divine attributes of liberated Souls. So he can ‘wear the face of Satyavan ’ or move the Consciousness comprehensively in all the above four ways. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “His bliss laughs to us or it calls concealed Like a far-heard unseen entrancing flute From moonlit branches in the throbbing woods, Tempting our angry search and passionate pain. Disguised the Lover seeks and draws our souls. He named himself for me, grew Satyavan. For we were man and woman from the first, The twin souls born from one undying fire. Did he not dawn on me in other stars? How has he through the thickets of the world Pursued me like a lion in the night And come upon me suddenly in the ways And seized me with his glorious golden leap! Unsatisfied he yearned for me through time, Sometimes with wrath and sometimes with sweet peace Desiring me since first the world began. He rose like a wild wave out of the floods And dragged me helpless into seas of bliss. Out of my curtained past his arms arrive; They have touched me like the soft persuading wind, They have plucked me like a glad and trembling flower, And clasped me happily burned in ruthless flame. I too have found him charmed in lovely forms And run delighted to his distant voice And pressed to him past many dreadful bars. If there is a yet happier greater god, Let him first wear the face of Satyavan And let his soul be one with him I love; So let him seek me that I may desire. For only one heart beats within my breast And one god sits there throned. Advance, O Death, Beyond the phantom beauty of this world; For of its citizens I am not one. I cherish God the Fire, not God the Dream.” Savitri-614 46/ Book 10, Canto 3 - The Debate Of Love And Death A Brief Restatement: This book-10, Canto-3, reveals first Savitri’s discovery of the Subconscient Self within Subconscient Sheath. This discovery is important for the purification and transformation of Subconscient and adjacent worlds of mind, life and body. "A spirit moved in black immensities And built a Thought in ancient Nothingness; A soul was lit in God’s tremendous Void, A secret labouring glow of nascent fire." Savitri-622 This creation is to be wholly accepted and embraced as the manifestation of the Brahman . If the existing mind of most man is crippled; life is untaught and crude; if there exist brutal and evil activities, then they are to be accepted as incidents of the Divine’s vast and varied plot; His great and dangerous drama’s needed steps. We have to meet our Lord in the nascent sleep of shadow and the Night and in the wakefulness of the stars and Sun and wait for the hour in which high Supracosmic Source meets the low and nether Inconscient Sheath. The emergence of Divine Life on earth is possible by the reconciliation of God’s Night with His fathomless Light and Life and Death become the fuel of the great world action and world existence. "For now at last I know beyond all doubt, The great stars burn with my unceasing fire And life and death are both its fuel made. Life only was my blind attempt to love: Earth saw my struggle, heaven my victory; All shall be seized, transcended; there shall kiss Casting their veils before the marriage fire The eternal bridegroom and eternal bride. The heavens accept our broken flights at last. On our life’s prow that breaks the waves of Time No signal light of hope has gleamed in vain.” Savitri-638 Savitri has to unite with Satyavan in the Subconscient and Inconscient world by calling down Divine energy there. Satyavan’s death created such an opportunity for Savitri . She has to prove her Divine Love which can transform those dark worlds. So, her task is to call down Divine Love from higher planes and the emergence of the same Divine Love by activation of Subconscient Self and the ‘two rivers of Light’ (Savitri-531) wait ‘to be kindled in our secret cells.’ (Savitri-626) "Yet Light is there; it stands at Nature’s doors: It holds a torch to lead the traveller in. It waits to be kindled in our secret cells; It is a star lighting an ignorant sea, A lamp upon our poop piercing the night. As knowledge grows Light flames up from within: It is a shining warrior in the mind, An eagle of dreams in the divining heart, An armour in the fight, a bow of God." Savitri-626 Lastly, this Canto gives a clue how the business of Death and Night fails on Earth. That is possible by universalisation of Divine Love, by attainment of unity consciousness of Supermind and all is known and clasped by Divine Love. "A Lover leaning from his cloister’s door Gathers the whole world into his single breast. Then shall the business fail of Night and Death: When unity is won, when strife is lost And all is known and all is clasped by Love Who would turn back to ignorance and pain?” Savitri-632-33 This Canto also proposes that Subconscient transformation can only be experienced in deep meditation or non-waking trance. Entry into Subconscient plane is a terrible battle against the forces of darkness and in the Mother’s language, “I am given the awareness of how huge this thing (Divine descent) is one drop at a time…so I won’t be crushed,” (The Mother’s Agenda, July 15, 1961,) and this Subconscient transformation could be done ‘only in deep meditation…and not in any other time, in activity or even in concentration.’ (The Mother’s Agenda, December 11, 1963) "But now her spirit’s flame of conscient force Retiring from a sweetness without fruit Called back her thoughts from speech to sit within In a deep room in meditation’s house ." Savitri-639 A Sadhak of integral Yoga must understand that before conquering Death from without Savitri must conquer Death from within accompanied with mighty calmness. “O Death, I have triumphed over thee within ; I quiver no more with the assault of grief; A mighty calmness seated deep within Has occupied my body and my sense: It takes the world’s grief and transmutes to strength, It makes the world’s joy one with the joy of God." Savitri-633 OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “My love eternal sits throned on God’s calm; For Love must soar beyond the very heavens And find its secret sense ineffable; It must change its human ways to ways divine, Yet keep its sovereignty of earthly bliss.” Savitri-633 “For now at last I know beyond all doubt, The great stars burn with my unceasing fire And life and death are both its fuel made. Life only was my blind attempt to love: Earth saw my struggle, heaven my victory; All shall be seized, transcended; there shall kiss Casting their veils before the marriage fire The eternal bridegroom and eternal bride.” Savitri-638 47/ Book 10, Canto 4 - The Dream Twilight And The Earthly Real A Brief Restatement: The canto marks the final confrontation of Savitri with Death in his own realm (of Night). The next time Savitri meets Death will be in the realm of light where Death’s contorted mask is removed and his true divine nature is revealed. Death (after his gospel in the previous canto) argues for Savitri to give up her quest and conviction of revealing the Divine behind all matter and bringing down the divine from the highest planes. Savitri destroys all his arguments with the Truth. Finally, Death slowly recognises that the Divine Mother may be present in Savitri and asks for that darshan and agrees to release him if he is blessed with that vision. A vast transformation comes over Savitri and the divine Mother within steps forward and reveals herself to Death and asks him to return Satyavan’s soul. Despite this Death remains stubborn and refuses to give up Satyavan. But the light and force of the Divine Mother overwhelms him and he retreats defeated, giving up the soul of Satyavan . Arjuna was shown Viswarupa Darshana (The Vision of the universal Godhead) by the Lord in the Gita f or the completeness of his Spiritual life. Here in this Canto-IV, book-10, Savitri, the Divine Mother had possessed Death by Her dynamic Viswa rupa. Death God is projected here as a temporary dark instrument of the Divine. This is also the message for a Sadhak of integral Yoga that he has to realise the vision of Viswarupa of the Gita through his third eye and be possessed by the Viswarupa of the Divine Mother, in his passage towards immortality. For him, realisation of the Divine is an easier task and the transformation of earthly Nature is a very difficult task, which he has to experience after the universalization of Consciousness. (Death's Viswa rupa experience) "Weighed on his unbowed head and stubborn breast; Light like a burning tongue licked up his thoughts, Light was a luminous torture in his heart, Light coursed, a splendid agony, through his nerves; His darkness muttered perishing in her blaze. Her mastering Word commanded every limb And left no room for his enormous will That seemed pushed out into some helpless space And could no more re-enter but left him void. He called to Night but she fell shuddering back, He called to Hell but sullenly it retired: He turned to the Inconscient for support, From which he was born, his vast sustaining self; It drew him back towards boundless vacancy As if by himself to swallow up himself: He called to his strength, but it refused his call. His body was eaten by light, his spirit devoured." Savitri-667 If a Sadhak attains Cosmic Consciousness, then he must pursue sadhana in secrecy and silence. His presence will be intolerable for the common man because of this particular nature, ‘Universal, he is all,--transcendent, none.’ (Savitri-657) When he lives in universal Self, he becomes very intimate with all; when he lives in transcendent Consciousness, he goes beyond all these relations. This is unbearable to man’s righteousness. His outward appearance will be marked with Truth-Power or the 'sound of infinity' in his voice and his eyes will shine with the 'light of things beyond.' (Savitri-663) OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Darkness below, a fathomless Light above, In Light are joined, but sundered by severing Mind Stand face to face, opposite, inseparable, Two contraries needed for his great World-task, Two poles whose currents wake the immense World-Force.” Savitri-656-657 “A few have dared the last supreme ascent And break through borders of blinding light above, And feel a breath around of mightier air, Receive a vaster being’s messages And bathe in its immense intuitive Ray.” Savitri-659 48/ Book 11, Canto 1 - The Soul's Choice And The Supreme's Consummation A Brief restatement: After the Savitri moves through the realms of Eternal Night and the Dream Twilight and defeats Death so that he retreats and gives up his claim to Satyavan’s Soul, Savitri enters the realm of the Superconscient. As she enters these realms she moves up the levels of the overmind and then onto the Supramental and Sachchidananda planes. As she ascends past the Overmind regions she encounters the Supreme who gives her the final test. To date Savitri has had to deal with obstacles from her birth mother, her untransformed nature and Death, both within (as a void/nirvana) and without. Having conquered Death and secured Satyavan , the Supreme asks her to enjoy the fruits of her glory, reminds her that she is the Eternal Bride and His force – He asks her to withdraw to live in her spirit above or in her Soul within and no longer does she need to strive against the recalcitrant nature who in the course of time (eons) will eventually be transformed. Savitri in spite of the deeply loving and ensnaring words of the Divine, refuses – just as she refused to succumb to the eternal night and the twilight she also refuses this boon. This is because, for Savitri, the Divine has to be experienced integrally, not just in one realm. The Divine then takes her to the highest planes of existence, from where she will be better able to make her decision and tempts her three more times. But each time Savitri refuses, because in those highest stations of Sachchidananda, Savitri is united with the Supreme Mother’s consciousness and she feels all of creations as her children. The voices of these children plead to her to remain with them and the love which binds her to Her creations makes her ask the Supreme that all that He offers her, let that be provided to all of Earth and man, not just to her. One key difference I (Auroprem) note between the Supreme’s discussion with Savitri and the Divine Mother’s instruction with King Aswapthi is that even though both Lord and the Supreme Mother said not to hasten the descent of the force on unprepared earth, with King Aswapati, he was asked to remain on earth and “let thy toil be vast” (Savitri-340) or ‘Accept the difficulty and godlike toil,’ (Savitri-335) and not to retire to a station above creation. With Savitri, the Supreme is actually asking her to withdraw into the highest planes of Consciousness 'through immense extinction in eternity'. (Savitri-696) (This also hints at the difference between dynamic Divine Mother and static Divine Father.) The Supreme is pleased with Savitri’s choice and grants her the Supreme Consummation which is to find the Divine in all through 'A thousand doors of oneness', (Savitri-695) 'force her will on fate,' (Savitri-694) 'stamp her will on Time' (Savitri-695) and her joy becomes imperfect if 'not shared by all.' (Savitri-686) "A virgin unity, a luminous spouse, Housing a multitudinous embrace To marry all in God’s immense delight, Bearing the eternity of every spirit, Bearing the burden of universal love, A wonderful mother of unnumbered souls." Savitri-695 Divine says that after Savitri prepares the Earth it will then be able to bear the descent of the Supreme Mother, the last Avatar . This will coincide with the emergence of a new race of diviner men, who will also raise the existing race of men towards the Divine. This will then allow the Supreme’s force and presence to act directly on Earth without distortion and the need of any intermediary consciousness. OM TAT SAT The Most Important Secret of this Canto: "A divine force shall flow through tissue and cell And take the charge of breath and speech and act And all the thoughts shall be a glow of suns And every feeling a celestial thrill. Often a lustrous inner dawn shall come Lighting the chambers of the slumbering mind; A sudden bliss shall run through every limb A nd Nature with a mightier Presence fill. Thus shall the earth open to divinity And common natures feel the wide uplift, Illumine common acts with the Spirit’s ray And meet the deity in common things. Nature shall live to manifest secret God, The Spirit shall take up the human play, This earthly life become the life divine.” Savitri-710 49/ Book 12, Epilogue - The Return To Earth A Brief restatement : This chapter signifies the permanent descent of Sachchidananda Consciousness to earth consciousness which was the result of Savitri’s permanent ascent of Soul to Sachchidananda consciousness, here symbolically represented as Everlasting Day. Savitri along with Satyavan return to earth consciousness and to their bodies with the blessings of the Supreme to stay in the Earth’s atmosphere and continue their eternal work as the dual incarnating power of the Supreme (1) to raise the consciousness of man to God and (2) to bring down the higher consciousness to the Earth plane. Satyavan recognizes the great (subjective and objective) change that Savitri has undergone (during this long cataleptic trance) and realizes that it is due to her love alone (Or accumulation of her Yoga Shakti in the form of Divine Love that was able to bring back Satyavan from the clutch of Death or Their strong bond of Divine union failed Death to take Satyavan away from Savitri ) that he has consented to remain on the earth plane and continue their work. The boons Death gave to Savitri have resulted in the King’s (Dyumatsena’s ) outward vision (and inner vision of seven immortal worlds) being restored and his lost kingdom (symbolized as King Dyumatsena’s lame identity with Ignorance) and returned with the eye of wisdom and integral Knowledge. The poem finishes with marked difference in the consciousness of the Earth, (permanent manifestation of Sachchidananda Consciousness on Earth), especially in the inconscient plane, which now houses the promise of greater dawn and light due to the work of this dual Force on the (Subconscient/Inconscient plane) earth plane. OM TAT SAT The Most Important Secret of this chapter: “Awakened to the meaning of my heart That to feel love and oneness is to live And this the magic of our golden change, Is all the truth I know or seek, O sage.” Savitri-624 Download the above synopsis We must pursue Sadhana by outwardly becoming a mere man of action like the woodsman status of Satyavan and inwardly like King Aswapati, who drops all his separative identity in the Divine, possesses the highest objective of Jnana and Bhakti Yoga by becoming a Karma Yog i. We must note that while pursuing this difficult Yoga if we experience Spiritual fall then, also we can again pursue this Sadhana of Karma Yoga like King Dyumatsena , in double seclusion that of an outcast from the privilege of light of the outer world and renouncing the enjoyment of five senses symbolised here as loss of eyesight. We must learn to consecrate our Soul’s childhood near the Mother Soul, here identified as Savitri , who serves earth and her children from below like a slave and from above like Sunlight. Her ceaseless consecration and ceaseless Divine union could not satisfy and fulfill life because there is always the threat of an inrush of Ignorance, Falsehood, Suffering and Death from below. They can abruptly end all the charm of life. The remedy lies in her Subconscient and Inconscient transformation through a collaboration of a few prepared universalised individual vessels.

The Central Truth of the Synthesis of Yoga "Her life the altar, herself the sacrifice.” Savitri-473 "All true Truth of love and of the works of love the psychic being accepts in their place: but its flame mounts always upward and it is eager to push the ascent from lesser to higher degrees of Truth, since it knows that only by the ascent to a highest Truth and the descent of that highest Truth can Love be delivered from the cross and placed upon the throne ; for the cross is the sign of the Divine Descent barred and marred by the transversal line of a cosmic deformation which turns it into a stake of suffering and misfortune. Only by the ascent to the original Truth can the deformation be healed and all the works of love, as too all the works of knowledge and of life, be restored to a divine significance and become part of an integral spiritual existence." Sri Aurobindo CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-157 The Central Truth of The Synthesis of Yoga or The Book of Consecration “The law of sacrifice is the common divine action that was thrown out into the world in its beginning as a symbol of the solidarity of the universe. It is by the attraction of this law that a divinising principle, a saving power descends to limit and correct and gradually eliminate the errors of an egoistic and self-divided creation.”⁵ Sri Aurobindo “My own experience is a super security, which can be really found only in union with the Supreme—nothing, nothing, nothing in the world can give you security, except this: union, identification with the Supreme.”¹⁷ The Mother Integral Yoga proposes a triple consecration supported and subordinated by the practice of triple rejection and triple equality of our volitional, intellectual and emotional parts through Karma, Jnana and Bhakti Yoga, respectively for beginners. This will be extended to seven constituents of sacrificial energies, that of the Body, Life, Mind, Supermind, Bliss (Ananda ), Will (Chit) and essential Being (Sat ) whose regular action activates the right relation of existence with the Divine. Or this sacrificial action is offered for the wide-ranging perfection of the tamasic, rajasic, and sattwic minds. Sattwic mind is divided into three parts that of schoolman mind, the fixed mind, and the outer mind. Behind the Sattwic mind, subtle physical related with defeatist and negative energy of mother of seven sorrows, subtle vital related with mother of might, subtle mental related with mother of light. Behind and above Subliminal sheaths, there are the Psychic being, the Spiritual being and the Supramental being. This wide range perfection also includes perfection of Subconscient sheath, Inconscient Sheath and Bliss Sheath by activation of their respective Selves. This is a demand made on us by the Divine that we should turn our whole life into a conscious or unconscious sacrifice of all we cherish here or this is the law of sacrifice through utter obedience and submission at every minute and every second: “Lord I cannot do it, do it for me Lord, I cannot do it, do it for me...”¹² Every moment and every movement of our Being and Nature are to be resolved into continuous and devoted self-giving to the Eternal and His Shakti by rejecting Ignorance and the result of Ignorance. Sacrificial work with knowledge of the wheel of Works, evam pravartitam chakram ,²³ and without attachment leads to higher planes of Consciousness. This Yoga further recommends two methods, one of following the Vedantic method to arrive at the Tantric aim for beginners and the other of following the Tantric method to arrive at the Vedantic aim for those who are established in Spiritual Consciousness. It must be done with a right faith and true sincerity to ignite the Vedantic sacrifice, Purusha Yajna , consent and participation of Purusha , which makes us ‘one by identity in our inmost Being’¹⁰ and the Vedic sacrifice, Prakriti Yajna , consent and participation of Prakriti, which makes us ‘one in our Becomings’¹⁰ by resemblance to the Divine in our nature. Or the ‘surrender of oneself and all one is and has and every plane of the consciousness and every movement to (1) the Divine (Known as Purusha Yajna ) and to (2) the Shakti (known as Prakriti Yajna ).’¹ The ‘great and complete and powerful sacrifice’¹⁴ through (1) adoration of Divine as Creator of existence, Monotheism,¹⁵ (2) adoration of Divine in the multitude of His creation, Polytheism,¹⁵ (3) adoration of Divine as Creatrix Mother, known as Occultism (Tantra ) and (4) adoration, self-giving, consecration offered by Creator and Creatrix Mother to Their Creation is the highest recognised form of sacrifice, which get equal importance and reverence in integral Yoga; where the first is marked as Purusha Yajna and the latter three are Prakriti Yajna . The Gita symbolically gives the relation between imperfect Matter and perfect Spirit through knowledge of the wheel of works. The Divine Will, known as Brahman, is created or manifested from indeterminable Chit . From Divine Will, two types of action are born, known as Divine action beyond the three Gunas , nistraigunya and undivine action of the three Gunas . From these two actions, Purusha Yajna or Vedantic Sacrifice of passive mind and Prakriti Yajna or Vedic sacrifice of active mind are born, respectively. The Vedantic Sacrifice of Apara-prakriti calls down ‘bright dews drip’ of Divine Force 'from the Immortal’s sky’²⁴ and Vedic sacrifice of Para-prakriti calls down vast rain of Divine Force or ‘sealike down pour of masses of a spontaneous knowledge’²⁶ ‘from heavenlier skies.’²⁵ From these double Sacrifices of Purusha and Prakriti Yajna , the rain of Divine Force is intensified towards material Nature and thus (subtle) Matter is purified, transformed, perfected, fulfilled and Divinised. This all existence and all creatures are born from (subtle) Matter, (subtle) food, anna, finds their fulfilment in the Brahman . Thus, the all-pervading Brahman Consciousness, Chit Shakti, penetrates and establishes in material Consciousness through ceaseless action, continuous movement of double sacrifice and rain of Divine Grace. Thus, there is an evolution of physical, vital and mental consciousness through conscious human creatures and they are purified, transformed and perfected by the invading Spirit’s rain. Subtle Matter retains its Divinity followed by the transformation of gross Matter and Divine Life becomes practicable. The Gita ²³ further confirms that he who is not aware of consecration and does not follow the above cycle of works extending from all-pervading Chit Shakti to gross Matter or does not have the knowledge of the wheel of works, evil is his being, sensual is his delight and his life is in vain. Or he does not reconcile Jnana Yoga of turning Intellect into the knowledge of the One Spirit, Bhakti Yoga of turning sense enjoyment towards Divine Love and Karma Yoga of transforming his life. The Vedantic Sacrifice: “…it is through self-giving or surrender of soul and nature to the Divine Being that we can attain to our highest self and supreme Reality, for it is the Divine Being who is that highest self and that supreme Reality, and we are self-existent and eternal only in his eternity and by his self-existence.”⁸ Sri Aurobindo “Sattwic men offer sacrifice to the gods, devan , without desire for the personal fruit, according to the right principle of Shastra and mind concentrated on the truth of things; the rajasic men offer sacrifice to the Yakshas (the keepers of wealth) and the Rakshasic forces, with a view to get the personal fruit, ambition and ostentation; the others, the tamasic men, offer their sacrifice to elemental powers, pretan , and grosser spirits, bhutaganan , without the right rule of the Shastra, without giving of food, without the mantra , without gifts, empty of faith.” The Gita-17.4, 11, 12, 13 The Vedantic sacrifice is the outcome of passive Mind, where Prakriti is silenced so that the Purusha, the Psychic being ascends and merges with the Ishwara, Spiritual being and subsequently Ishwara merges with the Brahman , Supramental being. This ascension of Consciousness is a climbing of our Soul from peak to peak and from each summit one looks up to the much that still has to be done. This causes the Divine Force, Overmental Shakti , Supramental Maya to descend into every part of the lower nature of mind, life and body and down to the deepest caves of Subconscient and Inconscient Nature. ‘A timeless Spirit was made the slave of the hour’⁴ and thus it became accountable to mutable Time or it is through self-giving or surrender of Soul to the Divine Being or ‘in this holocaust of the soul’¹⁹ or ‘She (Prakriti or Nature) surrendered to the service of the soul’⁹ that we must dynamise the highest Divine Shakti. The Synthesis of Yoga and The Life Divine are the books of Vedantic sacrifice where adoration is offered to the Divine as Purusha , Ishwara and Brahman through Karma, Jnana, Bhakti and Dhyana Yoga and hinted little about Vedic sacrifice which can be activated by any psycho-physical means, bahya avalambana . The integral Vedantic Sadhaka will limit his Spiritual experience around four central Secrets (1) of static Consciousness is identified as Brahman; (2) of this Jivatma is identified as part of Brahman ; (3) Purusha, Ishwara, Brahman are static aspect of Consciousness in ascending order and Prakriti, Shakti, Maya are the dynamic aspect of the descending Consciousness and (4) this Brahman is four footed that of Virata, waking Self, the objective state of being, Hiranyagarva, dream Self, the subjective state of being, Susupti , sleep Self, a massed consciousness and source of subjective objective being and Turiya , supreme Self, a Supracosmic state without subject and object. The Vedic Sacrifice ²¹ : - “…our surrender must be to the Divine Being through the Divine Mother: for it is towards or into the supreme Nature that our ascension has to take place and it can only be done by the supramental Shakti taking up our mentality and transforming it into her supramentality.”⁷ Sri Aurobindo “This was the double Vedic movement of the descent and birth of the gods in the human creature and the ascent of the human powers that struggle towards the divine knowledge, power and delight and climb into the godheads”¹¹ Sri Aurobindo Vedic sacrifice is the outcome of active illumined Mind, where Prakriti is agitated to create a rift in either of the lower minds, such as physical mind, sensory mind, emotional mind, intellectual mind etc or Prakriti and instrumental ego surrender to the Divine Shakti , the power of Ishwara. As a result, the higher Consciousness or Shakti first descends to successive layers of mind, life and body. Thus, the Prakriti is silenced and experiences the ascent of Consciousness through Purusha’s union with the Ishwara and subsequently union with the Brahman . ‘This experience of descent can take place as a result of the other two movements or automatically before either has happened, through a sudden rift in the lid or a percolation, a downpour or an influx. A light descends and touches or envelops or penetrates the lower being, the mind, the life or the body; or a presence or a power or a stream of knowledge pours in waves or currents, or there is a flood of bliss or a sudden ecstasy; the contact with the superconscient has been established. For such experiences repeat themselves till they become normal, familiar and well-understood, revelatory of their contents and their significance which may have at first been involved and wrapped into secrecy by the figure of the covering experience.’²⁸ ‘If the rift in the lid of mind is made, what happens is an opening of vision to something above us or a rising up towards it or a descent of its powers into our being.’³⁵ Alternatively, if we want to realise the highest status of Being then our surrender to the Divine Being must be done through surrender to the Shakti, the Divine Mother and only when our surrender to the Divine Shakti is absolute then we have the right to live in the Divine’s absolute Presence. ‘The Mother’ book proposes a Vedantic method of self-discipline in order to arrive at the Tantric aim, recognises great importance to Purusha Yajna , sacrifice of the Purusha , but still greater importance is directed towards more powerful Prakriti Yajna , ‘the holocaust of Prakriti , the sacrifice of the Divine Mother’² and ‘Her days became a luminous sacrifice.’³ In Savitri both the exercises Purusha and Prakriti Yajna are widely explored. This experience of Vedic Sacrifice can be pursued either in waking state or in sleep. In waking state, one experiences this descent of Shakti through Japa , loudly chanting Mantra , adoration of Shakti or ‘As one too great for him he worships her,’¹³ concentration on Shastra, collective gathering for creative purpose like songs, music, play, critical moment of winning or losing a game, Spiritual discourse, critical conscious hours in our individual and collective destiny. During ordinary sleep, when the physical and vital mind are active, then due to some subtle inner activity, the physical and vital mind break down, a rift is created and the descent of Divine force is experienced and normal sleep is transformed into waking trance. In the highest form of Prakriti Yajna , the Divine falls in deep love with His creation. Due to this absolute Love, He supports whatever she wants, does, thinks and wills and He is there everywhere, blissfully adoring all the confusion and distortion of His creation. “As one too great for him he (Divine) worships her (Creation or Nature); He adores her as his regent of desire...”¹⁶ As His joy is everywhere so nobody wants to leave this wonderful world. Through this sacrifice, He is restoring order, harmony and completeness of His manifestation. Similarly, the Creatrix Bliss Mother shall unveil herself and give herself to her creation. The Integral Vedic Sadhaka will limit his Spiritual experience around four Central Vedic truths that (1) of attainment of God, Light, Freedom, Bliss and Immortality which are far greater, higher and completer truth than the existing human understanding; (2) of recognition of this world which is an intermingling of truth and falsehood, joy and suffering, knowledge and ignorance, out of which pure truth, delight and wisdom are to be worked out by ascending the consciousness to the home of Satyam Ritam Brihat which is identified as the world of Great Heaven, Swar ; (3) of this world journey of life is the battlefield of Gods and their opponents, sons of Falsehood and Division, Asuras and with the aid of Gods, who represent higher planes of Consciousness, the powers of darkness or lower planes of consciousness are to be destroyed through inner sacrifice; so the Vedic Sadhaka will not limit his consecration offered to the Creatrix Mother only but also he will offer consecration to Her infinite variety of manifestation through contemplation of various Mantras , which later took the form of repetition of sacred word, ceaseless Japa and (4) of all teachings, the summit and supreme secret is identified as the ‘One Reality,’ the origin and source of existence and Divine can be entirely known by reconciling the One with endless variety of His manifested form or descent of the One into the manifested Many. How can Consecration begin?: “Its (Supreme Self) absence left the greatest actions dull, Its presence made the smallest seem divine .” Savitri-305 “This bright perfection of her inner state Poured overflowing into her outward scene, Made beautiful dull common natural things And action wonderful and time divine. Even the smallest meanest work became A sweet or glad and glorious sacrament, An offering to the self of the great world Or a service to the One in each and all.” Savitri-532 “The law of sacrifice travels in Nature towards its culmination in this complete and unreserved self-giving; it awakens the consciousness of one common self in the giver and the object of the sacrifice… Above all, the psychic being imposes on life the law of the sacrifice of all its works as an offering to the Divine and the Eternal. Life becomes a call to that which is beyond Life; its every smallest act enlarges with the sense of the Infinite .”⁶ Sri Aurobindo “All our actions, not less the smallest and most ordinary and trifling than the greatest and most uncommon and noble, must be performed as consecrated acts. Our individualised nature must live in the single consciousness of an inner and outer movement dedicated to Something that is beyond us and greater than our ego. No matter what the gift or to whom it is presented by us, there must be a consciousness in the act that we are presenting it to the one divine Being in all beings. Our commonest or most grossly material actions must assume this sublimated character; when we eat, we should be conscious that we are giving our food to that Presence in us; it must be a sacred offering in a temple and the sense of a mere physical need or self-gratification must pass away from us. In any great labour, in any high discipline, in any difficult or noble enterprise, whether undertaken for ourselves, for others or for the race, it will no longer be possible to stop short at the idea of the race, of ourselves or of others. The thing we are doing must be consciously offered as a sacrifice of works, not to these, but either through them or directly to the One Godhead; the Divine Inhabitant who was hidden by these figures must be no longer hidden but ever present to our soul, our mind, our sense. The workings and results of our acts must be put in the hands of that One in the feeling that that Presence is the Infinite and Most High by whom alone our labour and our aspiration are possible. For in his being all takes place; for him all labour and aspiration are taken from us by Nature and offered on his altar. Even in those things in which Nature is herself very plainly the worker and we only the witnesses of her working and its containers and supporters, there should be the same constant memory and insistent consciousness of a work and of its divine Master. Our very inspiration and respiration, our very heart-beats can and must be made conscious in us as the living rhythm of the universal sacrifice .”²⁹ Sri Aurobindo “When the resolution has been taken, when you have decided that the whole of your life shall be given to the Divine, you have still at every moment to remember it and carry it out in all the details of your existence. You must feel at every step that you belong to the Divine; you must have the constant experience that, in whatever you think or do, it is always the Divine Consciousness that is acting through you. You have no longer anything that you can call your own; you feel everything as coming from the Divine, and you have to offer it back to its source. When you can realise that, then even the smallest thing to which you do not usually pay much attention or care, ceases to be trivial and insignificant ; it becomes full of meaning and it opens up a vast horizon beyond.”³⁰ The Mother “What is his (Sadhaka’s) method and his system? He has no method and every method. His system is a natural organisation of the highest processes and movements of which the nature is capable. Applying themselves even to the pettiest details and to the actions the most insignificant in their appearance with as much care and thoroughness as to the greatest, they in the end lift all into the Light and transform all. For in his Yoga there is nothing too small to be used and nothing too great to be attempted. As the servant and disciple of the Master has no business with pride or egoism because all is done for him from above, so also he has no right to despond because of his personal deficiencies or the stumblings of his nature. For the Force that works in him is impersonal—or superpersonal —and infinite.”³¹ Sri Aurobindo “It is evident, to begin with , that, even if such a discipline is begun without devotion, it leads straight and inevitably towards the highest devotion possible; for it must deepen naturally into the completest adoration imaginable, the most profound God-love. There is bound up with it a growing sense of the Divine in all things, a deepening communion with the Divine in all our thought, will and action and at every moment of our lives, a more and more moved consecration to the Divine of the totality of our being.”³² Sri Aurobindo “There has to be a preliminary stage of seeking and effort with a central offering or self-giving of the heart and soul and mind to the Highest and a later mediate stage of total conscious reliance on its greater Power aiding the personal endeavour; that integral reliance again must grow into a final complete abandonment of oneself in every part and every movement to the working of the higher Truth in the nature. The totality of this abandonment can only come if the psychic change has been complete or the spiritual transformation has reached a very high state of achievement. For it implies a giving up by the mind of all its moulds, ideas, mental formations, of all opinion, of all its habits of intellectual observation and judgment to be replaced first by an intuitive and then by an overmind or supramental functioning which inaugurates the action of a direct Truth-consciousness, Truth-sight, Truth-discernment, a new consciousness which is in all its ways quite foreign to our mind’s present nature.”³⁴ Sri Aurobindo Integral Yoga proposes that consecration can begin with the smallest and insignificant action; it can begin from little devotion and from a tiny wisdom and can be used as a means to call down the highest Supreme Energy. If we concentrate, contemplate and meditate on a tiny seed of wisdom for long years then it will emerge as a mighty banyan tree. The Bhagavad Gita proposes that in order to make the consecration true and sattwic, it must satisfy three conditions. Firstly, all consecrated action must be supported by ceaseless remembrance of the Divine either through concentration, contemplation and meditation on Mantra or through ceaseless Japa ; secondly, all consecrated action for the Divine must be motiveless by renouncing the fruit of action and lastly all objective action must be elevated to subjective world action in trance, K rishnakarmakrit, and directed for the well being of the race, Jagat hitaya , and it must be ‘virginally creative’³³ every moment, superseding the limitation of mind of engaging in ‘constructive action.’ Recapitulation: “A long, difficult stage of constant effort, energism, austerity of the personal will, tapasya, has ordinarily to be traversed before a more decisive stage can be reached in which a state of self-giving of all the being to the Supreme Being (Vedantic Sacrifice) and the Supreme Nature (Vedic Sacrifice) can become total and absolute.”⁴ Sri Aurobindo “Our sacrifice is not a giving without any return or any fruitful acceptance from the other side; it is an interchange between the embodied soul and conscious Nature in us and the eternal Spirit. For even though no return is demanded, yet there is the knowledge deep within us that a marvellous return is inevitable. The soul knows that it does not give itself to God in vain; claiming nothing, it yet receives the infinite riches of the divine Power and Presence.”²² Sri Aurobindo So the Vedantic sacrifice is identified as an indispensable exercise of awakening the Spiritual Being or ‘first the spirit’s ascent we must achieve’¹⁸ supported and subordinated by still more powerful dispensable Vedic sacrifice of awakening the Psychic being or ‘Repeating the marvel of first descent.’²⁰ What the Vedantic Sadhaka achieves that of transformation of nature through passive silence, trance, Samadhi , subtle physical dream and Superconscient sleep; the same state a Vedic Sadhaka arrives through active silence and waking trance. The true waking Consciousness is defined as withdrawal from subjective Consciousness, which consists of subtle physical, subtle vital and subtle mental Consciousness, objective consciousness, which consists of surface physical, surface vital and surface mental Consciousness and massed Causal Consciousness or Supramental Consciousness and entry into superconscience superior to all Consciousness, Sachchidananda Consciousness. The first Spiritual experience of waking union that the Vedic Sadhaka will experience is when the individual Purusha enlarges its active experience. In order to bring down the highest Spiritual being into our waking life, there must be heightening, widening and integration of immense ranges of new Consciousness. When the surrender becomes complete, absolute and entire, either by complete dependence of creation on the Creator, the static Divine or by complete dependence of creation on the Creatrix Mother, the dynamic Divine, then the Divine cannot conceal Himself; the Unmanifest reflects His form and we could dare to clasp the body of the God and hold between our hands the World-Mother’s feet and rapt into eternity through descent of Her Timeless ray. Thus, for full transformation of life, permanent ascension of the Soul to the highest planes of Consciousness and permanent descent of the highest Shakti to lower Nature are indispensable. So, the double movement of ascent of Soul followed by descent of Shakti and descent of Shakti followed by ascent of Soul are the two complementary lessons that a Sadhaka of integral Yoga must learn, repeat and master throughout his life. And through this double movement, the reconciliation of Matter and Spirit is worked out and Matter shall gradually reveal the Spirit’s face. Thus, all life or our inner life that is linked with the triple time of past, present and future births and bodies becomes a conscious Yoga of consecration. Savitri and Consecration: “Here with the suddenness divine advents have, Repeating the marvel of the first descent, Changing to rapture the dull earthly round, Love came to her hiding the shadow, Death. Well might he find in her his perfect shrine. Since first the earth-being’s heavenward growth began , Through all the long ordeal of the race,” (Vedic sacrifice of Savitri) Savitri-14 “But first the spirit’s ascent we must achieve Out of the chasm from which our nature rose.” (Vedantic sacrifice) Savitri-171 “Here from a low and prone and listless ground The passion of the first ascent began ;” Savitri-503 “Even if he (Avatar) escapes the fiercest fires, Even if the world breaks not in, a drowning sea, Only by hard sacrifice is high heaven earned: He must face the fight, the pang who would conquer Hell.” Savitri-447 “Thy (common man) fate is a long sacrifice to the gods Till they have opened to thee thy secret self (Psychic Being) And made thee one with the indwelling God." (Psychic Being) Savitri-458 “He (King Aswapati) stood fulfilled on the world’s highest line Awaiting the ascent beyond the world , Awaiting the descent the world to save. ” (Vedantic sacrifice of the King where ascent of the Soul is followed by the descent of Shakti .) Savitri-319 “Thus in the silent chamber of her soul Cloistering her love to live with secret grief She dwelt like a dumb priest with hidden gods Unappeased by the wordless offering of her days, Lifting to them her sorrow like frankincense, Her life the altar, herself the sacrifice. ” Savitri-472-73 These double movements of Consecration which are hinted¹⁰ in The Synthesis of Yoga are elaborately developed in King Aswapati’s Yoga and Savitri’s Yoga . These movements provide additional input for the opening of energy Centres linking the Supramental Self of overhead Brahma randhra with the nether planes of the Inconscient Self. The seven energy Centres of traditional Schools of Yoga are extended in integral Yoga into ‘twelve energy centres’³⁷ of which two nether centres below the feet or below the Muladhara chakra , (Inconscient Self and Subconscient Self) and three overhead centres above the mystic Brahma randhra (Bliss Self, Chit and Sat) are opened in addition to the opening of existing seven Chakras. And how through these Chakras , the Psychic, Spiritual and Supramental transformation are activated, are also revealed in Savitri . During Psychic and Spiritual transformation, the Consciousness does not move below the Muladhara Chakra and above the mystic Brahma randhra. It is only during the Supramental transformation, the Subconscient and Inconscient planes are ‘slowly transformed,’³⁶ and during this action, the importance of Vedic sacrifice³⁸ increases. If the deathless flame of Divine Love can enter in the passage of our work consecrated to the Divine, then hardness of the way diminishes, sweetness and joy is felt even during the period of difficulty and struggle and this surrender can be perfectly effective when it is a surrender of love. All our life can be moulded into this cult, all action is done in the love of the Divine in the individual, in the universe and in the Transcendence. OM TAT SAT References: 1: The Mother-10, 2: “In her deep and great love for her children she has consented to put on herself the cloak of this obscurity, condescended to bear the attacks and torturing influences of the powers of the Darkness and the Falsehood, borne to pass through the portals of the birth that is a death, taken upon herself the pangs and sorrows and sufferings of the creation, since it seemed that thus alone could it be lifted to the Light and Joy and Truth and eternal Life. This is the great sacrifice called sometimes the sacrifice of the Purusha, but much more deeply the holocaust of Prakriti, the sacrifice of the Divine Mother.” Sri Aurobindo/The Mother/p-35, 3: Savitri-125, 4: Savitri-268, 4: CWSA-22/The Life Divine/p-963-64, 5: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-106, 6: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-108, 179, 7: CWSA-21/The Life Divine/p-371-72, 8: CWSA-21/The Life Divine/p-373, 9: Savitri-87, 10: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-134, 11: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-417, 12: The Mother’s Agenda-5/102, 13: Savitri-62, 14: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-165, 15: CWSA/23/The Synthesis of Yoga/p-129, 16: Savitri-62, 17: The Mother’s Agenda-4/p-101, 18: Savitri-171, 19: Savitri-17, 20: Savitri-14, 21: “The absolute unmoving stillnesses Surrendered to the breath of mortal air,” Savitri-347 (Prakriti Yajna) 22: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-109, 23: “From Matter, anna, creatures come into being, from rain is the birth of Matter (food), from sacrifice comes into being the rain, sacrifice is born of work; work know to be born of Brahman (Divine Will), Brahman (Divine Will) is born of Immutable (Chit Shakti), therefore is the all-pervading Brahman Consciousness (Chit Shakti) is established in Matter by continuous sacrifice, nitya Yajna. He who follows not here this wheel of works, evam pravartitam chakram, thus set in movement, evil is his being, sensual is his delight, in vain, O Partha that man lives.” The Gita-3.14, 15, 16, 24: Savitri-104, 25: Savitri-284, 26: CWSA-21/The Life Divine/p-291, 27: “The formula OM, Tat, Sat, is the triple definition of the Brahman, by whom the Brahmanas, the Vedas and sacrifices were created of old. Therefore with the pronunciation of OM the acts of sacrifice, giving and askesis as laid down in the rules are always commenced by the knowers of the Brahman. With the pronunciation of Tat and without desire of fruit are performed the various acts of sacrifice, askesis and giving by the seekers of liberation. Sat means good and it means existence; likewise, O Partha, the word Sat is used in the sense of a good work (for all good works prepare the soul for the higher reality of our being). All firm abiding in sacrifice, giving and askesis and all works done with that central view, as sacrifice, as giving, as askesis, are Sat (for they build the basis for the highest truth of our spirit).” The Gita-17.23 to 27, “Om is the signature of the Lord.” The Mother/TMCW-15/p-33, 28: CWSA-22/The Life Divine/p-946, 29: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-111, 30: The Mother/28th April-1929/TMCW-3/p-23, TMCW-5/p-78, 31: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-61, 32: CWSA-23/The Synthesis of Yoga/p-112, 33: CWSA-24/The Synthesis of Yoga/p-637, 34: CWSA-22/The Life Divine/p-964, 35: CWSA-22/The Life Divine/p-944-945, 36: “This (descent of Divine Force) has repeatedly been my experience lately, with a vision and a conviction, the conviction of an experience: the two vibrations (Truth vibration of Spirit and falsehood vibration of Matter) are like this (concomitant gesture indicating a superimposition and infiltration), all the time – all the time, all the time…May be the sense of wonder comes when the quantity that has infiltrated is large enough to be perceptible. But I have an impression – a very acute impression – that this phenomenon is going on all the time, all the time, everywhere, in a minuscule, infinitesimal way (gesture of a twinkling infiltration), and that in certain circumstances or conditions that are visible (visible to this vision: it's a sort of luminous swelling (of brain)– I can't explain), then, the mass of infiltration is sufficient to give the impression of a miracle. But otherwise, it's something going on all the time, all the time, all the time, continuously, ("A mystic slow transfiguration works.” Savitri-632, or "Its faint infiltration drilled the blind deaf mass;" Savitri-601) in the world (same twinkling gesture), like an infinitesimal amount of Falsehood replaced by Light ... Falsehood replaced by Light ... constantly…And this Vibration (which I feel and see) gives the feeling of a fire. ("Threatened (falsehood) with this faint beam of wandering Truth" Savitri-585) That's probably what the Vedic Rishis translated as the "Flame" – in the human consciousness, in man, in Matter. They always spoke of a "Flame." It is indeed a vibration with the intensity of a higher fire… The body even felt several times, when the Work was very concentrated or condensed, that it is the equivalent of a fever.” The Mother/The Mother’s Agenda-25th March-1964, 37: “The tantrics recognize seven chakras,’ I believe. Theon said he knew of more, specifically two below the body and three above. That is my experience as well – I know of twelve chakras. And really, the contact with the Divine Consciousness is there (Mother motions above the head), not here (at the top of the head). One must surge up above.” The Mother’s Agenda/October-11/1960, “There is also what Theon and Madame Theon used to say. They never spoke of ‘Supermind,’ but they said the same thing as the Vedas, that the world of Truth must incarnate on earth and create a new world. They even picked up the old phrase from the Gospels, ‘new heavens and a new earth,’ which is the same thing the Vedas speak of. Madame Theon had this experience and she gave me the indication (she didn’t actually teach me) of how it was to be done. She would go out of her body and become conscious in the vital world (there were many intermediary states, too, if one cared to explore them). After the vital came the mental: you consciously went out of the vital body, you left it behind (you could see it) and you entered the mental world. Then you left the mental body and entered into.... They used different words, another classification (I don’t remember it), but even so, the experience was identical. And like that, she successively left twelve different bodies, one after another. She was extremely ‘developed,’ you see – individualized, organized. She could leave one body and enter the consciousness of the next plane, fully experience the surroundings and all that was there, describe it ... and so on, twelve times .” The Mother’s Agenda/November 7/1961, 38: "When the Kundalini meets the higher consciousness, as it ascends through the summit of the head, there is an opening to the higher superconscient reaches above the normal mind. It is by ascending through these in our consciousness and receiving a descent of their energies that it is possible ultimately to reach the supermind. This is the psycho-physical method which is elaborately systematised in the Tantra . In our Yoga it is not necessary to go through the systematised method, — for this psycho-physical process is only a part of the movement of the Yoga and it takes place spontaneously according to need by the force of the aspiration and the call for the workings of the Divine Power. As soon as there is an opening, the Divine Power descends and conducts the necessary working, does what is needed, each thing in its time, and the Yogic consciousness begins to be born in the sadhaka .” CWSA-30/Letters on Yoga-III/p-420, "In the first movement of self-preparation, the period of personal effort, the method we have to use is this concentration of the whole being on the Divine that it seeks and, as its corollary, this constant rejection, throwing out, katharsis, of all that is not the true Truth of the Divine. An entire consecration of all that we are, think, feel and do will be the result of this persistence. This consecration in its turn must culminate in an integral self- giving to the Highest; for its crown and sign of completion is the whole nature’s all-comprehending absolute surrender. In the second stage of the Yoga, transitional between the human and the divine working, there will supervene an increasing purified and vigilant passivity, a more and more luminous divine response to the Divine Force, but not to any other; and there will be as a result the growing inrush of a great and conscious miraculous working from above. In the last period there is no effort at all, no set method, no fixed sadhana; the place of endeavour and tapasya will be taken by a natural, simple, powerful and happy disclosing of the flower of the Divine out of the bud of a purified and perfected terrestrial nature. These are the natural successions of the action of the Yoga." CWSA-23/ The Synthesis of Yoga/p-87 "But the divine Will may descend too as a luminous single command or a total perception or a continuous current of perception of what is to be done into the will or into the thought or as a direction from above spontaneously fulfilled by the lower members." CWSA-23/The Synthesis of yoga/p-218, Download this WEB PAGE as a PDF file: “Behind the common idea that a Yogi can know all things and answer all questions is the actual fact that there is a plane in the mind where the memory of everything is stored and remains always in existence. All mental movements that belong to the life of the earth are memorised and registered in this plane. Those who are capable of going there and care to take the trouble, can read in it and learn anything they choose. But this region must not be mistaken for the supramental levels. And yet to reach even there you must be able to silence the movements of the material or physical mind; you must be able to leave aside all your sensations and put a stop to your ordinary mental movements, whatever they are; you must get out of the vital; you must become free from the slavery of the body. Then only you can enter into that region and see. But if you are sufficiently interested to make this effort, you can arrive there and read what is written in the earth’s memory.” The Mother TMCW-3/Questions and Answers-1929-1931/p- 94, "In one chapter of The Synthesis of Yoga, Sri Aurobindo says that there is a state of consciousness in which all is from all eternity –everything, without exception, that is to be manifested here… Q:- In detail? In a certain state of consciousness (I no longer remember what he calls it—I think it’s in the ‘Yoga of Self-Perfection’), one is perfectly identified with the Supreme, not in his static but in his dynamic aspect, the state of becoming. In this state, everything is already there from all eternity, even though here it gives us the impression of a becoming. And Sri Aurobindo says that if you are capable of maintaining this state, then you know everything: all that has been, all that is and all that will be –in an absolutely simultaneous way. But you must have a firm head on your shoulders! Reading some of these chapters in ‘Self-Perfection,’ I thought it would be better if it didn’t fall into just anyone’s hands. Anyway, in this state the feeling of uncertainty completely disappears (he explains it very well)." The Mother The Mother’s Agenda/Vol.-2/p-170 “It is therefore only by going back from the surface physical mind to the psychic and spiritual consciousness that a vision and knowledge of the triple time, a transcendence of our limitation to the standpoint and view range of the moment, can be wholly possible. Meanwhile there are certain doors opening from the inner on to the outer consciousness which make an occasional but insufficient power of direct retro-vision of the past, circumvision of the present, prevision of the future even in the physical mind at least potentially feasible.” Sri Aurobindo CWSA/24/The Synthesis of Yoga-892, " "I am just finishing The Synthesis of Yoga, and what Sri Aurobindo says (in 'Towards the Supramental Time Vision) is exactly what has happened to me throughout my life. And he explains how you can still make mistakes as long as you are not supramentalized. Sri Aurobindo describes all the ways by which images are sent to you – and they are not always images or reflections of the truth of things past, present or future; there are also all the images that come from human mental formations and all the various things that want to be considered. It is very, very interesting. And interestingly enough, in these few pages I have found a description of the work I have spent my whole life doing, trying to SIFT out all we see.... I can only be sure of something once a certain type of picture comes, and then the whole world could tell me, ‘But things didn’t happen like that’; I would reply, ‘Sorry, but I see it.’ And that type of picture is certain, for I have studied it, I have studied their differences in quality and the texture of the pictures. It is very interesting. " The Mother The Mother's Agenda/11.10.1960